Азамат КОРЖОВОВ
КИЛ УСТИДАГИ
ТАКДИР
V КИТОБ
Кисса
Тошкент
dJOD-PRESS»
2016
УУК: 821.512.133-31
КБК: 84(5У)
К. 59
Крржовов, Азамат
К,ил устидаги такдир: V китоб (кисеи) / А.Крржовов. —Т.:
«1JOD-PRESS», 2016,- 280 б.
УУК: 821.512.133-31
КБК: 84(5У)
Эрининг киморбозлиги туфайли каёти бутунлай узгариб кетган
Лобар исмли адашган аёл кисматини х;икоя килувчи «К,ил устидаги
такдир» киссасининг V китобида Европада юз берган жиноий вокеа
лар каламга олинган. TyFpu йул туриб, уз максадларини кингир йуллар
билан амалга оширмоцчи булган кимсалар таназзулга юз тутадилар.
V китобга «Бир одамнинг икки сояси» ва «Ёш хотиннинг гуно^и»
номли XI—XII кисмлар киритилган. Лобар уз саргузаштларини якун-
лашга, атрофидагиларга яхшилик улашишга уринади, аммо жиноят
гирдобидан чикиш учун бу камлик килади. Унинг янги хатолари янги
саргузаштлар сах,ифасини очади
Тацризчилар:
Э. ВАЛИ — ёзувчи, доцент
Б. АВЕЗОВ — ёзувчи, Узбекистан Ёзувчилар уюшмаси аъзоси
ISBN 978-9943-994-35-5
Abdulla Qodlriy nomidagl
vilcyat AKM
INV NoЛЛ
© "IJOD-PRESS" нашриёти, 2016
Кил устидаги такдир V
XI КИСМ
БИР ОДАМНИНГ ИККИ СОЯСИ
Лобарни Москвадаги осуда ва бехавотир кварталлардан
биридаги янги курилган етти кдватли бйнонинг
учинчисида, хамма иш бинойидек кетаётган дамда отиб
кетишган кун Лондоннинг худди шундай сокин мавзесида
бир одам кун^ирок кутиб угирарди. Бир вакдлар буюк
циролликка, кейинчалик капитализм, империализм
тараккиётига нисбат берилган, аммо хдмиша уз идтисоди-
ётини жахон цвилизацияси билан чамбарчас боглаб,
узида шу. цивилизацияни мужассам этган салтанат
пойтахти бугун компьютерлашган улкан уйингохни
эслатардй. Полиция бинолар пештокц-ю светофорлар
устунига урнатилган мйнглаб видеокамералардан
бахт ва бахтсизлик, хукук ва жиноят,. дам олиш ва
ташвиш манзараларини кузатиб утирар, жиноятчини
пайкдб колишеа, уйинлардаги каби изидан тушишар,
албатта уни тутиб, голиб булишга харакат дилардилар.
Капюшон кийган, киёфасини узгартирган ёки Англияга
кддами етмасдан бурун сохта хужжат билан узини
жиноятчилар руйхатидан учирган кимсаларгина чап
беришга муваффак; булишарди. Жиноят такцкданганига
минг йиллар булган эса-да, хали-хануз айримларнинг
Калбида мукдррар хибс келтирувчи ишларга таких йук'
эди: угирлик, котиллик, товламачилик содир булаверади.
Хусусан, Лондон кучаларида хам халкаро жиноятчилар,
жосуслар, котиллар, паспортининг муддати утганлар
барибир кезиб юраверадилар.
Телефон кутиб утиргувчи хам такдир уйинларида
жонидан туйгунча иштирок этган, эндиликда хийла тинч
Хаёт кечириб, аммо эндиликда яна бир ишни ббшлаб
куйган ашадций жиноятчи, шу билан бирга полиция
учун оддий хорижлик тадбиркор, кичик ресторан сохйби
Пулат Фазлиахмедов эди.
3
Азамат К.ОРЖОВОВ
Нихоят, телефон жиринглади.
— Алло, — деди кунгирок, кутувчи. У эллик ёшлардан
ошган, соч-соколига ок оралаган, киргийбурун киши
эди, гушакни кутарганда кузларида совук шуъла йилт
этгандек булди.
— Саломалайкум, Пулат OFa, — деган овоз эшитилди
гушакдан. Кейин русча сузлай бошлади: — Анча вактдан
бери ракамингизни ахтариб юргандим, ахийри топдим.
Мен \ам Англияга бориб, бир неча йил ишламокчиман.
Иш масаласини х;ал килиб берасизми?.. Танидингизми
узи? Жиянингиз Мирзоман.
— Э, Бишкек? Одам деган аввал узини таништир-
майдими?
— Хозир Россияга кучиб утдик, — узрхох охангда гапи-
рилди.
— Россиягами? Эшигмаган эканман? Москвага ше
килли?
-Ха.
— Хуш, Вадиа нима килаяпти? Отанг билан халиям
ярашмадими?
— Отам уйланган, русга.
— Аблах, Володя кал! Барибир хиёнат килибди-да!..
Майли, Мирзо, сен куп куйинаверма. Инглиз тилини
биласанми?
— Мактабда инглиз тили утилган.
— Демак, хеч вакони билмайсан, — кулди Пулат.
— Бу ерда нафакат инглиз тилида гагшра олишинг,
балки шевасини хам тушунишинг шарт. Шунака тез
сузлашадики, инглиз тилини билган чет эллик талабалар
гохида шошиб колишади. Сен эса хеч каерда укимаган
булсанг кераг-а?
— Шароит тугри келмади, — деди жиян.
— Шуни унутма, Лондонда хорижлик коса-товок
ювувчиларга эхтиёж йук- Бу деганим, сен Англияга
нима максадда бир неча йилга боришингни хужжатларда
курсатишинг зарур. Коса-товок ювиб ёки куча супуриб
пул ишламокчиман, демайсан. Укишда укимокчимаи...
4
______________________________ Кил устидаги такдир V
ва хоказо. Бирок; укишда Укишинг учун уужжатларинг
гуури келармикан?
— Мен шунинг учун... ёрдам сурамокдиман. Йулкирага
Хам пулим йук;. «Вестерн юнион»дан номимга пул
юбороласизми? Лондонга борсам, ишлаб кдйтараман.
— Сенга ишонаман. Куп йиллар куришмаган булсак
Хам, барибир менга ухшаган таптортмас, мард йигит
булиб вояга етгансан. Отанг биздан булмаса-да, сен
билан менинг крнимиз бир, к;аёк;ка хам крчардинг!. .
Айтгандай, опанг укияптими?
— Ха, — деди йигит, — чет тиллар буйича.
— Э, устоз ёнингда экан-ку! Нега тил урганмадинг? —
куйинди Пулат.
— Биринчидан, опам бошкд шахарда, жуда кам учра-
шамиз.' Иккинчидан, у итальян тили буйича мутахассис.
Менга эса инглиз тили керак.
— Опанг Италияга бормокдими?
— Бормокди эди, шамоллаб к,олди.
Пулат ихраб юборди, сунг дархол узини кулга олиб,
• деди:
— Нима булди унга? Битта опанг бор, шунга хам
к;араёлмадингми? Каерда ётибди хозир?
— Москвада.
— «Кам кураман, бошк;а шахарда», демадингми, пан-
давак,и?! — газаби кузиди Пулатнинг.
— Бизни куришга келганди. Италияга, Рим шахрига
июннинг ун учинчисида бораман, деганди, афсус...
— Ахволи яхшими?
— Реанимацияда ётибди, бехуш.
— Англия масаласини кейин гаплашамиз. То coFaft-
магунча, — жилма! Менга хабар жунатиб тур.
Пулат кизил тугмачани босди. У «жиян» кдёфасидаги
хуфиясининг худди шу .кунгирогига интик эди. Бирок
«опа»нинг, яъни Лобарнинг Италия сафари олдидан
отиб ташлангани («шамоллаш» уларнинг тилида «ук
ейиш» дегани эди), реанимацияда ofhp ахволда ётгани
кутилмаган хабар булди..
5
Азамат КОРЖОВОВ_____________________________________
Шу пайт «смс» эшик кокканини билдириб, телефонда
мусикд жаранглади. Пулатга бошка телефондан худди
уша «жиян» хабар жунатган эди. Укиди: «Via Vittorio
Veneto».
— Оз колибди, — пичирлади Пулат.
У ресторандан чикаётганда, хизматчиларидан бири
ортидан югуриб келди.
— «Диджей» ишдан бушаяпти, — деди у, — янги
олайликми?
Англия ресторанларидаги идиш-товок ювувчиларга
«диджей» лакаби берилган эди. Негаки, улар диск урнига
тинимсиз ликобча айлантириб туришарди-да.
— Бурка кетаяптими? Нега? — суради Пулат.
— Мехдюнхонадан иш топибди.
— Унда нега янги олайликми, дейсан? Сменада икки
киши булиши керак, бугунок \ал килинглар.
— Номзод киз бола-да.
— Киз? Бундай Караганда, фарки йук- Эплоладими?
— Куринишидан жуда дадил. Аввал хдм ишлаган экан.
Асли Абхазияда тутилган, кейинчалик Москвага кучиб
кетишган, исми Мадина, ёши ун еттида. Англияга март-
нинг бошида келган, коллежда укийди.
Машина кулфига калит солган Пулат тухтаб, ходимига
бурилиб карали.
— Мусулмон кизими?
— Онаси муслима, отаси рус — «метиска».
Пулат россиялик хуфияси билан бир неча дакика
мукаддам гаплашганида куллаган ёлгон тимсолларга
накадар ухшаш такдирни учратиб, беихтиёр кифт учирди.
Кейин машина эшигини очиб, рулга удирди. Уйланиб
Колганини курган ходим:
— Кдйтарворайми? — деб суради.
— Йук, у билан узим гаплашаман, — деди Пулат. —
Мени кутсин.
Машина кузгалиб, бир зумда кучадаги окимга кушилди
ва икки каватли авгобусни кувиб утгач, куздан йуколди.
6
Кил устидаги такдир V
* * *.
Лондондаги «Кавказ» кичик ресторанининг сохи-би
Пулат Фазлиахмедов россиялик чечен — аслида тийра-
мохдан буен халкдро жиноят сахнасида куринмаётган
Шомилнинг шахсан узи эди. У Москвадаги одами билан
телефонда килган сухбати, яъни «жиян» ва «тога»нинг
дардлашуви бошдан-охир махфий маълумотларга туйин-
ганди. Жумладан, Италия пойтахти Римга ун учинчи
июнДа жунаш арафасида турган «опа»нинг борар манзили
«смс»даги «Via Vittorio Veneto»ra хамоханг булиб, бар-
часи жамланса, Фолкстон кдрталарида йуколиб-битган
махфий манзилгох — «Via Vittorio Veneto, 136 Roma»
келиб чикиши Шомилга энди сир эмасди. Кандай ки
либ дейсизми? Лобар Москвага бориб, казиноларда
кезиб юрганида, Шомилга хабар етди. Шунда Шомил
«мукаддаслар руйхати»га киритилган киморбоз аёлни
Кайси шамол учириб келганини аникдашни буюрди ва
Хеч кутилмаганда Римдаги манзилгох кайсидир жихатдан
Лобарга хам алокадорлигини сезиб колди.
\а, Шомилнинг хатоси — одамларга кирон келтирган
Бурбон чол умрининг сунгги дамларини утказаётган
Римдаги манзил Лобарга маълум эканини билмагани эди.
У жувонни кимор чохига узи истамаган холда итариб
юборгани учун- хали-хануз виждон азобини чекмокда
„эди.
Энди Лобарни тинч куйишни, бошкалар хам безовта
килмаслигини истарди. Хусусан, кидирилаётган Фолкс
тон карталари кисмат чархпалаги ила Лобарнинг кулига
тушиб колганини эшитиб, шу кадар Базабландики,
пешонасига битилмиш бу кунлар учун илк бор узига узи
лаънатлар ёБдирди.
Бундан сад аввалрок Бурбон чол Италияда экани,
Римда яширингани, хатто Витторио Венето кучасида
истикомат килишигача аникдашди. Бирок кайси уй? Ва
баайни кайси санада учрашиш керак у билан?
7
!
Азамат КОРЖОВОВ_______________________________
Лобар Фолкстон карталаридаги «136» ракдмини яши-
риб, жиноий гурухдарни чалгитган, яъниким «13-кун,
6-ой» \амда «136-уй» маъноларини берувчи асосий
ракдмни бекитишга муваффак булган эди. Дархакикат,
Москвада Нояга мазкур ракдмларни айтган захоти бежиз
отиб ташланмаганди. Сир огзидан чикдими, гамом, аёл
кашкирлар тудасига ортик керак эмасди.
Кеча бир китобда укиди: Иккинчи жахон урушида
Гитлернинг кушини факдт немис-фашисглардаи ибо-
рат булмаган. Дунёни забт этиш учун шунчалик куп
аскар талаб к,илинганки, немис миллатига мансуб
фашистлар етмаган, шу важдан Италия, Руминия каби
мамлакатларнинг аскарларидан хам кушинлар тузилган.
Брянск остонасида эса кдрокчиликдан воз кечган
Венгриянинг 2-армиясига кдрашли учта дивизиянинг
фюрерга к,арши чиккан исёнкорлари гитлерчилар
томонидан кирдинбарот килинган. Сабаб ойдин: «Мен
ортик фашист булолмайман! Бегунох одамларга карата
УК узиб, шахарларни вайрон этолмайман!..» Бунинг
жавоби эса улим эди.
Лобар-чи? Гуёки «нега карта уйинларини ургатиб,
такдиримни каро килдинг?» дея кимор дунёсини тарк
этаётганда, унинг хам ёститни куригмокчи булиш-
мадими? Шомил ким деган одам энди? Ёвузлик дунёсига
йулланма берган рахнамоми?
— Гена! — бакирди Лондоннинг хилват гушасидаги
икки каватли уй остонасини хатлаб. — Могор босиб
ётибсанми, дейман?! Кднисан, жин ургур?
Ортидан пилдираб келаётган хизматкор:
— Хужайин тепада, - деб манзират килди.
— Нима шовкин? - пешвоз чикди эгнига халат таш-
лаган барваста эркак.
— Улар Лобарни отиб ташлашибди! — хитоб килди
Шомил. — Улдирмаслик хакидаги шартномага «Викинг»
буйсунмайдими? Буйсунмаса, Римда янги уруш бош-
ланади. Санаси хам аник: ун учинчи июнь!
— Находки, Лобар улган булса? — ичкари хонага гак-
лиф этди мезбон.
8
__________ ____________________Кил устидаги такдир V
— Йук, — деди Шомил эгнидан тутиб, —■ огир яраланган!
Хозир реанимацияда! «Викинг» бу билан менга, сенга —
Хаммамизга карата ук узган хисобланади! Узини Шомил
деб таништириб юргани учун анави Нояни аллакачон
улдиртириб юборишим керак эди.
— Менга кара, Лобар улмабди-ку, нега оламни бузиб,
додлаб келаяпсан, Пулат? Ё сен Бурбонни кулга олишни
эмас, эски мухаббатингни уйлаб юрибсанми?
— Уруш тегирмонига сув куйиш энди менинг кулимда!
— Шомил изига кайтиб, зинадан гурс-гурс туша бош-
лади.- — Лобарга тегинмаслик хакида Гажарга яхши
тушунтирмаган куринасан!
— Гажар устаси фаранг... — деб Гена ran бошлаган эди,
Шомил кул силтади.
— Тупурдим уша устаси фарангингга!
— Нега келиб, нега кетаяпсан, тухта! — Гена Щомилга
эргашди.
Шу дамда Шомилнинг телефони жиринглади — рес-
торандан эди.
— Нима ran? — жа\л билан суради Шомил.
— лиги... Мадина бору, боя айтганим... абхазиялик...
— чайналди’ ресторан ходими. — Уша келиб, сизни кутиб
турибди... Хозир гаплашиб кетмокчиман, келармикан,
деяпти.
— Хеч каёкка кетмасин, — Шомилнинг рангига кон
югурди.
Уй сохиби Гена халати богичини куч билан тортди,
шунга яраша kobofh хам бир карич осилиб' тушди.
Хашаматли уй, кимматбахо безаклар, оё™ остидаги ёгоч
зина — барчаси унга халол йул билан келмаганидек, узи
Хам дунёда адашиб пайдо булиб колганлардан эди: на
черков, на масжид биларди Худонинг шунака бандаси
борлигини.
— Урта осиёлик оддий бир аёлга шу кадар богланиб
Колган кимсаяшайди дунёда, дейишса, асло ишонмасдим,
— сузлади у. — Афсуски, уз кузим билан куриб турибман.
Каршимда, менинг уйимда!.. Хей, сенга гапираяпман!
Каёкка?
9
Азамат К^ОРЖОВOB
Шомил бирдан тухтаган эди, Гена сезилар-сезилмас
сесканиб тушди.
— Уша аёл узбек... Уша аёл сен айтгандек Урта Осиёдан...
— деди шомил. =• Мен билан шундай ЛбрраХада тУкнаш
келганки, у эмас, камина синовлардан утолмади, кри-
даларнй бузди. Нега деганда, бир вакдлар ашаддий
Киморбоз булганман, юткдзган пулларимни уз вакдида
тулолмаганим учун оиламни суйиб кетишган. Шунинг
учун кднчадан-кднча киморбозларни ер тишлатдим!
Учимни олдим! Бирок кунларнинг бирида Лобарни
Картабозга айлантирдим-куйдим. Айт-чи, бу нима деган
ran? Юзимга туфласа дам кам, — тишларини гижирлатди
у, — отиб ташласа хам! Намотки, хушомад ураётган ёки
севиб колганга ухшасам?! Айбимни ювмокчиман, Гена,
\еч качон кечириб булмас айбимни! Лекин бу айбни
ювиб булмайдиганга ухшаяпти.
— Тунгизлар кулидан халос этганинг айб иш экан-да?
— деди Гена.
— Кичикрок савоб киламан, деб бутун келажагини
йук килиб юбордим. Лобар аёл сифатида эмас, кимор
оламидаги-мавжудлик-жихатиданхамиша менингтзиждон'
азобим.
— Мана сенга савоб! Ким сенга савоб кил деганди?.. У
мусулМон кизими? ’
Шомилнинг пешанасида ажин рассомлари солмиш
дастлабки чизикдар куринди. Бир кднча вакт аввал
Россиядаги хуфияси билан телефонда «TOFa-жиян»
ролини ижро этиб, «метиска» тимсоли хусусида гапир-
ганларидан сунг лип этиб Мадина исмли киз иш сураб
келди. Англияга бориб, кора меднат килиб, пул ишловчи
сохта «жиян»нинг сохта «опа»сига жуда-жуда ухшарди
та'ржимаи холи. «Мусулмон кизими?» деб хайрон колди
Шомил Мадина хакида эшитиб.Энди Гена Лобар хусусида
шу саволни бераяпти. Бу ухшашликлар нимадан далолат?
— Лобарми?.. Х,а, у мусулмон кизи, — жавоб берди
Шомил паришон алфозда.
Уй сохиби Шомилнинг рупарасида бир неча -сония
ю
_____ ________ _________________ Кил устидаги такдир V
сузсиз тургач, икки дадам наридаги диванга утирди.
Хизматкор патнис кутариб кела бошлади,- дуридчи
шовдин-суронни эшитиб, ойнаванд эшик олдида куз
узмай турарди.
— Балки, сени дин бокггар? — суради Гена.
Шомил бошини сарак-сарак дилиб, шиша стол усти
даги дартага нигод дадади.
— Уттиз олти варадли дарта. '■
— Кел, утир, беш дадида ишдан гаплашайлик. — Гена
хизматкорга буюрди: — Чидиб кетинглар, эшикни дам
ёпинглар!
, Шомил утираётганда, пиджак -бари хиёл очилиб,
туппонча дастаси куринди. Гена хитоб дилиб юборди:
— Жин урсин, Пулат! Меникига нима учун дуролланиб
келдинг? «Замбарак»ка бало борми? Сени Фазлиадмедовга
айлантириб, Лондонга жойлаштиргунимча она сутим
огзимга келганди-ку, ахир! Махфий хизмат, полиция,
балои баттарлар изингга тушса, бирйула мени дам йуд
диласан!
— Бу'бомба эмас, нега капалагинг учади? Билиб дуй,
мени полиция эмас, шахсий дуролим дутдаради.
— Ангдиядасан. Бир булак темир учун дамма ишни
расво дилмасанг гурга эди.
— Ургатма! Бу оддий булак эмас, даётни давом эттириш
учун металлдан дилинган титул. Бир ёнимда тобут,
иккинчисида дурол. Сенингча, дайси бирини танлашим
керак?
Гена дададдан дуплади.
— Мени менсимайсан, биламан! — деди. — Бирод
бошлаган ишимизни охиригача етказишда ортидча лаш-
лушларга берилмаслигингни илтимос диламан.Истасанг,
оёгингга бош уриб, ялиниб-ёлвораман. Аммо Лондонда
дуролланиб юрма. Сен «хорижлик тадбиркор»сан,
холос. «Кавказ» ресторанини очдингми, тинчгина- ишла.
Курол, Лобар, дасос, Москва жиноятчилари... Йи-^
гиштир даммасини! «Бурбон» операциясидан кейин
билганингни дилмайсанми!
И
Азамат КОРЖОВОВ ~ _
— Лобар лаш-луш эмас, иккала кулогинг билан \ам
эшитиб ол. Керак булса, «Бурбон»га этак силтаб, бугу-
нокгРоссияга учаматг, «Викигпжларга-аёлга укузишни
курсатаман.
— Айнан Россияга учолмаслигингни эслатиб куймок,-
чиман, азиз дустим.
Шомилнинг куллари мушт булиб, лаблари кимтилди.
Гена сигарета тутатиб, юкррига пуфлади. Уша кунлари
Шомил ичмасди \ам, чекмасди хам. Аламини ичига
ютиб, бирпас индамай кдраб утирди. Англияда вакдинча
яшаб туриш ва Римдаги кдсос онлари учун Гена керакли
шахе эди, харкдлай тортишиб крлмасликни лозим
топиб, деди:
— Мени бекорга ушлаб утирма, ишларим куп. Лобар
масаласини эса чукуррок уйлаб куриб, бир тухта'мга
келиб, жавобини айтаман. Хозирча мен уйлаганчалик
булмайдиганга ухшайди, лекин сен уйлаганчалик хам
эмас.
— Лобар билан сени бомаб турган риштани шу вакдгача
курмагандим, шу боис отишга—рухсат - берганимдан
афсусдаман, — деди Гена махзун товушда.
— Тушунмадим, — бир коши кутарилди Шомилнинг.
— Гажар суради, мен рози булдим. Акс холда, Ноя
Лобарнинг пешонасидан дарча очарди. - Ундан кура
«реанимацияга тушириш санъати»ни куллаган дуруст
эмасми?
— Демак, олифта Гажарингнинг узи отибди-да?
— Гап бундай, дустим, — ётти билан тушунтиришга
киришди Гена, — Римдаги манзилни кулга киритишинг
билан керакли одамга хабар бер, дедим, яъни сенинг
хуфиянгга. Гажар шошилинч кунгирок; килиб, «Ноя
Киморбоз аёлни улдирмокуи, илло у «мукдддаслар
руйхати»да-ку, эртага менинг хам бошим кетмайдими?»
деди. «Кетади», дедим. Кейин режасини айтди: «Лобарни
улдиришни зиммамга оламан, лекин улмайдиган килиб
УК узаман...» Хойнахой, елка суягига отган куринади.
Ишонмасанг, бугун аникла: Гажар фурсат топиб, «Тез
12
______________________________ Кил устидаги такдир V
ёрдам»га кунгирок, к,илган, аёлнинг даётини сакдаб
к,олган.
— Ноя!.. Ноя... — гижинди Шомил.
— Аник, манзил ва санани сенга айтишдими? — яна
тутун пуфлади Гена. — Хадеб бошимни балога куйиб, у
билан мен богланавермайман-ку.
Шомил бош ила тасдикдади.
— Унда ишга кириш, «ишларим куп», деб бекорчи
нарсаларга чалгима. Ахир, биз келишганмиз-ку! Билиб
куй, Гажар махфий манзилни кулга киритгач, Нояни
отиб ташдаши мумкин эди, лекин узингдан колар ran
йук;, Ноя биз учун «Викинг» к,ароргох,ига элтувчи текин
дарга. Кейин... яна шуни айтмокдиманки, Россияга
кддаминг етган захоти кулингга кишан уришади.
— Фак,ат Италияга йулак очиб куйибман, дегин? ~
— Дунёнинг истаган мамлакатига бориш оддий
одамларнинг иши. Биз эса давлат танлашга мажбурмиз.
Зеро, хаётимиз шунака, бундан упкаламасак хам булар.
— У сигарета кулини бир чертиб туширди. — Италиядан
кейин турт томонинг кибла, Пулат-Шомил! Колаверса,
мени хозирча командир хисоблашга мажбурсан.
Командир жангчиларига ишгол килинадиган маррани
курсатади, йулак очиб куймайди.
— Хайр, — дея Шомил газаб-ла урнидан турди.
— \еч булмаса, туппончангни почангнингтагига яшир,
— Гена Шомилнинг шимига ишора килиб, мийигида
кулди. — Ошкора Такиб юришинг нимаси? Кинода роль
уйнамаяпсан-ку! ' z
— Айтганинг бажо килинади, — Шомил эшик сари
магрур одимладй. -
— «Викинг» донолари кимордан тириклай кувгин
этишнй хохлашса, бармокдарни мажакдаб, карта
ушлолмайдиган килишаркан.
— Лобар бармокдар нафислиги буйича дунёда биринчи
уринда туради, — деди Шомил ортига угирилиб, кулини
Хавога никтаркан. — Хар бир бармоги учун улар калласи
билан жавоб беришади, бир эмас, ичак-чавокдан телпак
кийган бир неча калла билан!
13
Азамат КОРЖОВОВ
— Албатта, — иягини кутарди уй содиби.
Шомилнинг юзида шафдатсизликка доришган FaM-
----- алам, шубилан бирга-дортинлик аломатлари- дам зодир-
эди. Иккисининг-да кузлари тубидаги сирларнинг
тулгониб, бижгиб, чарх уриб ётиши-чи! Жиноят
дунёсининг бундайин ладзаларида нигодлар барибир асл
мадсадни акс эттирмайди.
Сунгра иккови дам ним жилмайишди. • Омонат
ишончнинг хотимаси эди бу.
***
КунБирок дилган ресторан ходими абхазиялик Мадина
кутаётганини айтганида Шомилнинг рангига бежиз дон
югурмади. У уз ички дунёсини тулйд кашф этмаган эса-
да, сезардики, баногод ёрдамига зор долмиш ёш дизлар,
жувонлар, гузал хотинлар тусатдан юрагида алланечук
оловларни гуриллатиб юборарди. Москва жиноий куча-
ларининг дукмдори булган кезларда Лобарни халос
этишига туртки берган куч дам шу эди (Анна Сергеевна
масаласида дам тан олиш керак). Хардолда гаразли
ният дисобламасак-да, буни мардлик намунаси дам деб
булмаеди.
Энди эса Мадина...
Тугри, Мадина на асираликда, на ночорликда. У
коллеждан буш вадтларида коса-товод ювиб, пул
ишламодчи, холос. Албатта, кучадан утиб бораётиб,
«Кавказ» номли ресторанга кузи тушгану кунглида галати
илидлик уйгонган. Сурасаки, коса-товод ювувчилардан
бири бушамодчи.
«Ишга олармикан?» деган илинжда кутиб турган
содда, ожиза, далим дизни учратишни хаёл дилган
Шомил бироз янглишди. Мадина бушчан, дайрилма
киприкли, нигодлари чаднод, дуркун, ут-олов диз экан.
Шомил томон хулди модалар подиумида юрган каби
икки-уч дадам ташлаб, рус тилида салом берди. Шомил
дам русча сузлаша бошлади. Кдердан, дачон келганини,
коллежни суриштирди. Купчилик талабалар Лондонга
14
_________________ _____________ Кил устидаги такдир V
ук;иш мадсадида эмас, пул топиш пайида келгувчилар
эди.
— Нега Англияда укишни ихтиёр этдинг? — суради
Шомил. — Москва устун булса устунки, кам эмас< T^f-
рисини айтсам, Москва мен учун идеал шадар.
— Менга Англияда удиш ёдади, — деди киз, — азалий
орзуйим шу. Идеал деганда йуд нарсаларни, булмарур
хомхаёлларни тушунаман.
Шомил абхаз дизининг дадди-доматига ошкора куз
югуртирди. Ташки жидатдан енгилтаклик, сатанглйк
сезилмас, айни' дамда эллик беш ёшли суддабош
кимсага у дозирги холатидан бироз енгилтак булгани
маъдулроддек туюлди. Шу ондаёк осий фикрларни дувиб
солишни истаб, деди:
— Ресторанимга иш сураб келганинга Караганда,
оддий оиладансан. Ёки уйингдан пул сурамаслик учун
Хар кандай хизматга тайёрмисан?
— \ар кандай хизмат? Нима деганингиз бу? — деди
Мадина.
— Фаррошлик, идиш ювувчилик...
— А, одцийрок иш топсам, дегандим-да! Ёшман,
дийинрод ишларни дали эплолмайман. Инглизчадан дам
бир Оз одсаяпман.
— Бунака ишларда аввал ишлаганмисан?
— Ха.
— Москвадами?
— Москвада, — деди Мадина, — «Луиза» ресторанида.
— Тушунарли. Демак, ота-онанг Москвада дам пул
топиб беришмаган экан-да! Узр, оиланг дакида сурашга
даддим йуд, лекин...чайналди Шомил.
— Хечкиси йук. Сизга бемалол айтишим мумкин.
Биз Сухуми якиниДаги посёлкада яшардйк, дадам куп
ичарди. Мбсквага кучиб келганимизда дам эски одатини
ташламади: мастлик, жанжал, етишмовчилик...
Шомил дафталик маошни бошка ресторанларникидан
бир' оз юкори белгилади. Кунглини забт этаётган
илидлиКдан дузур килаётган булса-да, кечаси хуфиянинг
15
Азамат КОРЖОВOB_________ , _____________ ,
электрон почтасига куйидагича хат битди: «Салом,
Андрей. «Луиза» ресторанига бор-да, асли абхазиялик
булган Мадина исмли киз ишлаган-ишламаганини
суриштир. Агар ниманйдир сёзсанг7 зудлик билан"хабар
бер».
Дардол жавоб дайтди: «Тушундим-. Кетаяпман... Бугун
Лобар хушига келиб, Нояни тилга олибди. Фотосуратини
милицияга курсатиб, фош этмаслиги учун Ноя тез орада
клиникага котил юборади. Нима килай?»
Шомил ёзди: «Улдир!»
Интернет-почтага шу задотиёк жавоб хати тушди:
«Кимни?»
«Нояни! Агар котил ёллашга улгурган булса, котилни
\ам! Мен Лобарни тирик ва сог-саломат куришим шарт!
Тушундинг, деб уйлайман», — деган жавоблар ёзди
Шомил.
u «Албатта, тушундим. Бирок Ноя козирча керак-ку.
Улдириб юбориш учун бир неча марта имкон келган
эди, кераклиги учун дам индамагандим».
«Инсон хамиша улимини узи сотиб олади. Ноя бу
борада \ам "чаККОН “чйкди: «Викинг»ларни усиз хам
топиш кулимдан келади!»
Эртасига Шомил Генанинг уйига~ борганида, тунги
мактублар хусусида лом-мим демади.Ун учинчи июндаги
Конли -тукнашувга хозирланиш учун Гена италиялик
жиноятчилардан ук отар куроллар харид килиши,
Шомил ва бир неча йигит учун Рим атрофидан ижара
уй хозирлаб куйиши, агар лозим топилса, уша ердан
ёрдамчи-айгокчи ёллаши лозим эди. Зеро, буларсиз
тажрибали Шомилдан хам хеч бир иш чикмаслиги
мумкин эди.
— Мени маъзур тутасан, — деди Гена оёкдарини
чалйштириб, - Лобаринг хакида совук хабар айтишга
мажбурман. Бу факат сенинг шоирона хотираларинг
учун совук, аслида эса оддий бир хабар, яъни буйрук...
десак хам булади.
— Кулогим сенда, — столга ястаниб утирди Шомил,
16
Кил устидаги такдир V
«Нахртки уни улдиришга улгуришган», деб инграб
юбораёзди.
— У... — деди-ю, Гена бармокдарини уйнатди.
— Гапирсанг-чи! — депсинди Шомил бардош беролмай;
бир лахза ичида хаёлидан минг хил уй утди, хусусан,
Римдан воз кечиб, хрзироц Шаркий Европадаги
«викинг»ларга хдмда кдршисидаги сурбет нусхага уруш
эълон килиш, уруш эълон цилганда хам, шидцатли
Хамладан бошлаш, бир неча жиноий галани янчиб
ташлаш, офисларининг кулини кукка совуриш, эрта-
индин узи \ам халок булиш...
— Асабларингни асра, Пулат, — дея Гена Шомилга хар
доимгидек сохта исм билан мурожаат килди - Совукхабар
шуки, Лобарни майдондан бутунлай четлаштирамиз.
Буни мен уйлаб топганим йук, тепамдагилар укдиришди.
Сенга маълум, бошимда кимлар борлигини узим
Хам билмайман. Мен кимман узи? Кискдси, уларга
«Бурбон» операцияси арафасида яна бир «фронт»нинг
борлиги ёкмаяпти. Бундан ташкдри, Урта Осиёда
профессионал киморбоз аёлнинг яшаётгани ортикда
муаммо тугдираётган эмиш.
— Фурсат келганда сурай, — деди Шомил хурпайиб, —
сен узи кайси мамлакат хавфсизлик хизматининг жиноя г
оламидаги ячейкасисан? Америка, Англия, Исроил?
Ёхуд яна уша Россия?.. Хуш?
— Мен ячейка эмасман.
— Мафиянинг хам кугирчоги эмассан!
— Майли, кел, очикдасига гаплашиб олайлик. Лас-
Вегасдаги отишмадан сунг Американинг эшиклари сен
учун ёпилди, Россия эса аллакачон тунини тескари
кийган. Италиядаги кама-камалар окибатида у ердаги
мафиянинг хам курарга кузи йук сени! Хуш, шундай
вактда нега хавфсизлик хизматига тутиб бермадим?
Шомил, унутма, аслида менга хам керак эмассан,
дунёда жамики одам зоти борки, хеч бирига... Йук-
йук, балки Лобарга хамон зарурдирсан? Менимча, у
фанатингга айланган, птеуипди-Иимя прмлкчи эканимни
тушунтириб беролаяпманми? Abduha Qodirly nomidagi
J vilcyaiAKM
'1
Азамат КОРЖОВОВ
— Маъносини чак.са булади.
— Чакса булади эмас, очикчасига гапиряпман-ку,
ахир! Уйлайсанки, кдйсидир давлатнинг хавфсизлик
органи Европада менга ухшаган жиноятчини сакдаш,
мухофаза цилиш, фойдаланишдан манфаатдор. шунинг
учун бемалол яшаб юрибман, деб. Йук. яна айтаман
— йук,! Уларга менинг алокдм бор, яширмайман,
яширолмайман \ам. Сенга дустона мехрим уйгонгани
учун \ам такикдан холи, бемалол яшаб юрибсан. Улар
менга Шомилни кулингда сакдаб тур, фойдалан демаган,
узим мустакил равишда сенга ёрдам кулини чузганман.
Акс холда, аллакдчон цамокда ёки гурда ётардинг.
— Лобар-чи? - ер остидан украйди Шомил. — У кимга
керак эди-ю, энди кимга керак булмай колди? Халкаро
битим руйхатини барча жиноий тудалар бузмасликка
келишган эди. Янги кдрор жиноий тудаларга асло
тегишли эмасга ухшаяпти.
— Лобар ута тажрибали, омадли картабоз, холос, —
Гена гапни айлантираётган кишидек сохта тулкинланиб
куйди. — Курук карталар билан хамиша хам масалани
Хал килолмайсан киши. Шунинг учун картабоз качон
Харакатга тушса, шундагина уни йук килиш мумкин.
«Музласин» — тамом... Пулат, узингни унга нисбат бера-
верма. Кдрорга келсак, сен куп хам жиноят оламидаги
ваъдаларга ишонма.
— Кдланги-касангиларнинг ваъдаларига улсам хам
ишонмайман, - захарханда килди Шомил. — Мен хам
ваъда берганман-да! Мана, ran каерда! Нега айрим
йигитларимга Швеция, Испанияда дам бериб куйибман?
Ваъдам булгани учун! Мархамат, келишувни бузар экан,
мен хам ваъдамдан тонаман. Йукотадиган хеч нарсаси
Колмаган одамдан куркиш керак. Лобарни улдириш
Хакидаги хар кандай карорнинг охири вой эканлигини
тушуниб етмаган галварслар...
Гена хохолади.
— Нима, бу сенга кулгилими? — Шомилнинг кузларида
ут чакнади.
18
______________________________ Кил устидаги такдир V
— Ким уни улдираман, деяпти? Гапни охиригача
эшитсанг-чи!
— Мазах киляпсанми?
— Мазах килишга кузим учиб турибдими! Лобарни
четлатйш учун эрга бериш фикри олга сурилди,
укдингми? Куёв дам топилган. Хозир Москвада
яшайдйган тузуккина одам, асли Лобар- тугилиб-
усган шадардан. Бунинг устига келишган, бадавлат. У
Киморбоз хонимни оркаваротдан таниркан. Агар Лобарга
уйланса, тула-тукис бахтли килади. Х,еч качон жиноят
оламига кадам бостирмайди,. узи кам бурнйни сукмайди.
Бизнесмен х;аром тирикчиликни бошига урадими? Унга
бизнес керак, бизнес. Чиройли хотин, фаровон \аёт!
Хотин булганда дам карьераси борларини ёктираркан.
Куряпсан-ку, даёт узгариб боряпти, шу жумладан
эркаклар дам. Энди улар ичкуёв, альфонс ёки машдур
аёлнинг йигити булишни купрок исташади.
Шомил kobofhhh уюб бир зум уйга толди. -
— Сенга деч качон турмушга чикмайди, билиб куй,
— деди Гена. — Лобар бир адашди, кайтиб бу хатосини
такрорламайди. Эшитишимча, у тинч, осуда, бахтли
турмушни согинган. Неча йилки утмишидан азият
чекади. Аёлгинани кимордан умрбод четлаштириш учун
кулини кесиш, миясини суйилтириб, жиннихонага
каматиш, улдириб юборйш каби чораларни дам куриш
мумкин эди. «Мукаддаслар руйхати»нинг дурматини
Килиб, кутулишнинг осонгина йулини топганлари
яхши иш булди, албатта.
. — Бу совук хабар эмас... - Шомил иягини кашиди. —
Римдан гапир.
— Рим неча йиллардан буён уз жойида турибди.
— Канотимни силтар эканман-да. Качон?
— Рим-Лондон рейсида, индин, — деди Гена ва
пешонасини тириштирди. — Мен Ноядан хавотирдаман,
Пулат.
— Машина босиб, ичак-чавогига уралашиб, улолмай
ётибдими? Нега хавотирдасан?
19
Азамат КОРЖОВОВ
— Изини топишолмаяпти. Алладачон Италияга жунаб
долмаган булсин-да.
У-ётитиенинг-муаммом- деб~Шомил~еоатига-даради;------
— Кел, иш режасидан гаплашайлик. Уйлайманки,
Бурбон Фолкстон дарталарига яширган сирига содид
долиб, Нояга ухшаган итваччаларга муддатдан олдин
изини хидлатмайди.
- Ха, У эшакдек дайсар, буридек матрур. Ишдилиб
Хаммамизга томоша дуймаса эди.
Гена ун учинчи июнда Римдаги махфий манзилгохда
Бурбон чолни Ноядан аввал дУлга олишни ва гувохдарни
улдириб кетиш хадидаги мудхиш режасини баён этди.
Бурбонни бир вадтлар миллиардер даражасига етишган
дейишарди. Ёшлигини куча безорилиги, йултусарлик
билан утказган, бир неча марта хамок, тузини ялаган,
айнидса, гангстерлиги учун салкам умрбод панжара
ортйда утиришдан муъжиза туфайли кутулиб долган
бу француз кейинчалик йирик сармоя эгасига айланди.
Учига чиддан диморбоз экани куплаб жиноятчиларнинг
хирапашща булишига йул очиб берди.Охир-одибат димор
Уз ишини дилди: жаноб Бурбон ладабли давлатманд
кимса миллиардерлар руйхатидан учирилди. Кейинчалик
миллионерлар сафидан хам бадарга этилажаги хусусида
ran тардалди.
Алдосил, у хакда мишмишлар сон-мингта эди.Хадидат
эса шуки, Бурбон барибир пулдорлигича долди. Фадат
энди уни дунёнинг бирорта казиносида учратиш амри
мадол эди, ' хатто уз офисларига хам дадам босмай
дуйди. Куп утмай узлатга чекиниб, роппа-роса ун олти
йил оммага дорасини курсатмади. Муассис, ижарадор,
акциядор хамда катта фоиз тугадиган бир неча миллион
долларнинг содиби эди у.
Чолнинг хулди масаласи мафияни хам, диморбоз-
жиноятчиларни хам асло дизидтирмасди. Бирод Улими-
дан сунг Бурбон уз танасини куйдириб, кулини Алп
тотларига сочишни Васият дилганмиш, деган гаплар
дашдирларнинг-да афтини бужмайтириб юборди. Жино-
ятчилар хам Худонинг бандаси, аммо шаккоклик эви
20
Кил устидаги такдир V
билан-да. Надотки, у омонат жон тарк этгач, танасини
гурга ювиб-тараб д^йишларини, иззат-икром ила дафн
этиб, \еч курмаса, сунгги кунда даддига мудаддас
каломлар айтилишини истамаса?
Умр тугаяпти. Бола-чада, севимли ёр, дуст-биродар
йуд теварагида, нима дилмод даркор? Шунча пулни
еб-ичиб, уйлар дуриб, фодишаларга сарфлаб, тугатол-.
маслигини теранрод уйлади 4ofh («хайрия» сузи лугати-
дан топилмади), итига туртта тилла тиш куйдирди, бир
миллион доллар мерос долдириш дадида унда-бунда
гапириб юрди. (Бир куни итни дайсидир хизматкори 6of
айлантиришга чидарганда, уз-узидан гойиб булди-долди.
Полиция ахтарди бу машдур итни.Нидоят, дайтиб келга-
нида, миллион долларлик меросхур жонивор чоллар каби
кемшик эди: кимдир турт тишини дам додиб олибди.)
Гена дам, Шомил дам шу дамгача Бурбон билан юзма-юз
келмаган эди, негаки улар кейинги авлод жиноятчилари.
Узига узи истеъфо бериб, жиноят легионидан туппа-тугри
узлатга чекинганда, Шомил эндигина Москвада танила
бошлаган, Гена бепарда фильмлар ишлаб чидарадиган
киноеаноат билан машгул эди.
— .Нега итига миллион доллар мерос долдирмодчи?
— деб сураганди кунларнинг бирида Гена Бурбонни
танийдиган бир одамдан.
“Бурбон биз уйдаганча телба эмас, — деганди у,
— одамзот ичида шундайлар борки, итимчалик хам
булолмайди, демодчи. Колаверса, пул одамни итга
хизматкор дилиб дуйиши мумкинлигини курсатмодчи.
Кария охирги вадтларда инсон ва дунё устидан куп
кулмодда. Масалан, жинсини узгартириб, аёлга айлан-
ган дандайдир «собид эркак»ни итига келин дилиб,
расмий равишда никоддан утказиш учун икки миллион
доллар сарфлашга тайёрлигини айтган эди. Хабарингиз
бор, айрим мамлакатларда, штатларда галати-галати
никодларга донун йул дуяди. Лаънати касал — демократия
дунёнинг кулини кукка совурадиган энг дадшатли fob
эканлигини одамзот юз йилдан кейин тушуниб етади.
Бурбон шу жидатдан тентак эмас”.
21
Азамат КОРЖОВ OB'
“Танасини кулга айлантириб, Алп тоЕиарига сочишдан
максад-чи?”.
“К,абри-мни- -зиёра-т- -кия-и-шга- ^ам— арзима-й-д-и- булар,
деса керак. Балки ерни дуппайтириб ётишдан ор килар.
Ахир, ундан хар нима кутса булади, огайни. Бурбон
согларнинг жинниси, жинниларниг cofh”.
Фурсат утиб, телба-тезик чол жиноят оламига сунгги
Карорини эълон килди: «Мен Европадаги мамла-
катлардан'бирининг пойтахтида жамики бойлигимнинг
меросхурини кутаман! Макон ва вахт Фолкстон карта-
ларига битилган!»
Кейин унинг Лондондаги уйидан хийла вахт Фолкстон
Карталарига буюртмалар келиб турди. Уч юз купи карта
ичидан биттасига манзил ва вактни махфий. белгилар
оркали битиб, энг йирик киморхоналару казиноларга
coBFa килди.Буни карангки, Бурбоннинг изидан аллакачон
«Викинг» мафияси айгокчилари тушишган эди. Улар
Карталар каерга жунатилаётганини кечаю кундуз назорат
Килиб туришди. Бу орала Бурбон бор-будини сотиб,
-пулга—айлантириб-,—банклары-И— семиртирди-да, изсиз
йуколди. Мафиянинг полициядаги одамлари Бурбон на
урирланганини, на улдирилганини, у гох;ида кандайдир
хужжатлар масаласида конун идораларига мурожаат этиб
туришини, яъниким тирик эканлигини маълум этишди.
Нихрят, «Викинг» белги куйилган Фолкстон карта-'
ларини кулга киритишни уддалади. Бирок шотирлардан
бирининг хатоси ила карталар кутиси алмаштириб
юборилди ва Россияга равона' булди. Кейинчалик уни
жиноятчилар кулида асирликда юрган тоелик чупон
Икрор угирлаб, олис кишлоиига олиб кетди. Кдйнопаси
Омонгул опа эса синглисининг сирли улимидан сунг
(Икрорнинг хотини кечаси уйи оркасида улган, карталар
сал наридаги эски кудук ичидан топилганди) бир йил
утиб, уша хосиятсиз кечада Лобарга' карта сйрларини
билиб беришни илтимос килди. Шу тарика Бурбон
чолнинг Фолкстон карталари бахрр кунларининг бирида
тажрибали «кора карта со\ибаси» — Лобарнинг кулига
• 22
Кил устидаги такдир V
тушди. Пировард-одибатда мазкур кдрталардаги сирни
Москвада Нояга айтган захоти Гажар оркадан ук узиб,
ofhp яралади.
Мана, Лобар икки кундан бери улим тушагида ётарди;
* & .л
Уша куни кечкурун реанимацияда кузини очиб, «Ноя...
мен...» дедию яна хушидан кетди. Бу гал зулмат куйнига
гарк; булмади — оппок туман ичра сузиб, ногохон бум-
буш мармар хонадан чикиб колди. Рупарасида мархума
Омонгул опа жилмайиб турарди.
«Сени у ёкка утказмайман, Лобар, - деди арвох.— Бор
хдкикатни шу ерда айтиб, изингга кайтариб юбораман.
Чунки сен Шомилни улдира оладиган охирги аёлсан...»
«Ха,' мен уни улдирмокуиман, аёллар ичида мендан
бошка кушандаси йук, — деди Лобар, — лекин сиз буни
Каёкдан биласиз?»
«Билмайман, бизнинг уй-хаёлларимиз бир хил, холос».
Шундан сунг сузсиз термулиб колишди. Бу хона хона
эмас, хдвода муаллак турган деворсиз, тусиксиз учар
са\нга ухшар, охиста чайкалар, остию устида тубсиз
осмон борлигини тасаввур этарди .киши. Туман хам
кукдаги булутлардан хеч фарк килмасди. Мана, фалак-
даги шамоллар кистовида булутлар охиста сузиб утаяпти,
Хозир чек-чегарасиз бушлик намоён булса ажабмас.
Балки мен вафот этгандирман, деган хаёл Лобарни
сергак торттирди. Бирок Москвадаги реанимацияда
ётганини, Нояга махфий манзилни айтган 4ofh. кимдир
УК узгани'ни эслаёлмади, то хушидан айирилгунча
атрофда нималар булаётганини бир неча сония хис этиб
ётганди, шуни-да хаёлига келтиролмади у. Агар эсласа,
бехушликдаги тушнинг тушлиги колмас, танасидан
учиб чиккан рухи ростдан хам Омонгул опанинг арвохи
билан учрашган булиб чикарди. Туш бошкаларнинг
кузига куринмагандек, рух хам, нариги дунё хам
куринмас эканлигини Лобар бирмунча вакт мукадцам
узича мушохада этганди.
23
Азамат К^ОРЖОВОВ
«Нега мени утказмаяпсиз?» — суради Лобар.
«Жонинг узилмокда», — деди Омонгул опа.
«Жоним узилмокда... _Мен улаяпманми?» ___
«Ахир, сенга турт кдцам наридан ук узишди, яхшиям,
чеккарогидан отишди. Акс хрлда, ростдан хдм уозир
улган булардинг... Куркма, сен икки дунё оралигадасан,
улмаслигинг мумкин. Мен шунга тиришаяпман».
«Бу гапларингизни кунглимдан утказгандим...
Хаклкатан бир хил уйлаяпмиз, Омонгул опа».
«Сени аср намози куткаради, — деди бахши аёлнинг
шарпаси. — Шахрингдаги ме\монхонада илон чакиб
улдиргунча тонгар орасидаги Бешкиз кишлогида бах-
шилик, фолбинлик, табиблик килганман, негадир хозир
хдм келажагинг куринаяпти менга...»'
«Келажагим куринса, нега аник гапирмаяпсиз? Хрзир
уламанми, йукми? Аср намози куткаради, деганингизга
тушунмадим...»
«Аср намози улимдан куткаради, демокчи эмасман.
Жамики бало-казолардан кутулишингга сабабчи булади...
Айттанман - а?..»
Уртадан куюк булут ггарчаси сузиб ута-бошлади ва
Омонгул опа кузга зурга чалинди. Лобар уни йукотиб
куйишдан курккан каби шошиб, овозини баландлатди:
«Нимани айтгансиз, Омонгул опа?.. Омонгул опа-а-а...»
«Фолбинлигимни, бахшилигимни...»
«Айтгансиз!.. Сизни шахдр уртасида кандай килиб илон
чакиб улдирди? Туманда йуколиб бораяпсиз... Тухтанг!
Кетсангиз,. хеч качон билолмайман...»
«Кулларига калин пахтали кулкоп кййган кимса маркам
ушлаб турди, иккинчиси халтадан захдрли илон чикариб
буйнимдан тишлатди. Илон оч экан, бир канча вакт
коцимни, жонимни суриб, зах.рини солиб, биланглаб-
биланглаб турди. Кейин котил огиз-бурнимдан кулини
олди, гиламга гурсиллаб куладим».
_ «Карта учун улдиришдими?»
«Сабаблар куп, айланай. Сен тушунишинг учун
айтишим мумкин, карта учун улдиришди, карта учун...»
«Менга берганингизни айтмадингизми?»
24
______________________________ Кил устидаги такдир V
Омонгул опа пик; этиб кулиб юборди, аммо юз-кузида
кулгидан асар хам сезилмади.
«Улар билан биринчи учрашишим эмас, иш пишиб
КУЙганди. Tof йулидаги учрашувда «Картани топиб бер»,
деб талаб к;илди. Мен: «Шадарлик диморбозга бериб
юборганман, исмини, манзилини билмайман, фадат
ладабини айтган», деб алдадим. Огзимга келган лакдбни
айтвордим».
«Кандай лакдб?»
«Сафсар деган картабоз олиб кетди, дедим. Тавба,
бинафшарангни яхши курганимдан огзимга шу ладаб
келганини кара! «Сафсар деганинг аёлми, эркак?» деб
суради. «Киморбоз хам аёл буладими?» дедим журттага.
Уша пайтда сен дакингда эшитгандим, Лобар. Сендан
бошкасикарталарнингсириниочибберолмаслигитинмай
тушларимга кирарди, Барибир уйини топиб бораман,
Карталарни бераман, деб кунглимга маркам тугдим.
Синглимнинг улимига алокадорлигини аникдашингни
эса жинларйм дам шипшийдиган булди...»
«Уша одамни милицияга тутиб бермадингизми?»
«Нима деб даъво киламан? Хдммаси сезгиларимнинг,
жинларимнинг, тушларимнинг хулосалари-ку! Уйингга
Карта сураб келган одамни утган Йили улган синглингнинг
Котили дея айблаш айтишгагина осон. Крлаверса, Саида
юраги ёрилиб улган, котиллик дисобланмаган...»
«Хатога йул куйгансиз».
«Худци сенга ухшаб! Доим бир ишни узинг \ал
килмокчи буласан...Хуллас, котилим «четэлкарталарини
топиб беринг, сизга нима керак у?» деб туриб олди. Х,еч
нарса билан куркитгани йук Саида синглим даки-да
гапирсам, «тудмат килманг, Худодан куркинг, карта-
лар канакасига синглингизнинг улимига алокадор,
шубдангиз булса, беринг милицияга!» деди. Барибир
эскй хаммом, эски тослигича колишига, бир одамни
Каматганим билан иккинчиси пайдо булишига ишондим.
Мени момоларимнинг жинлари, сени эса киморнинг
25
Азамат К^ОРЖОВОВ ’
жини дуллайди, Лобар. Кдморнинг жини сенга нима
деса, ущанга дараб иш тутмодчи эдим».
■ Лобар-медмонхонадаги-улим- тафсилотидан-мутаассир
булиб суради:
«Демак, дотиллар медмонхона ичкарисида булган
экан-да?»
«Улар аввалрод жойлашган. Бир аёлнинг гапига учиб,
айнан уша медмонхонада тунадим. Энди билсам, аелгина
хоин экан. Арзон деди, арзон кетдим, айланай!»
«Улиб ' кетгандан кура дарталар мендалигини
айтмадингизми, опа?» — юракдан куюниб суйлади Лобар.
«Кдйсарлигим тутди, сингилжон. Сен билан учрашга-
нимнинг сабабини суради, Сафсарни суриштирдим,
дедим. Ростдан илонга чадтиришини билибманми! Мен
бир^дишлоди, тог аёли булсам...»
«Уша кеча меникига келганингизни куриб, нега овлод
кучада индамади? Сиздан сал аввал дандайдир шарпа
турганди кучанинг уртасида, ходадек...»
«Ёлгиз келдим, деб алдаганман сени. Уйингни
-топишимга-ёрдамлашган-бир-шеригим бор эди, эпчил
йигит. Улганимни эшитиб, милицияга ядин йуламади,
думини тугиб долди, дурдод.Уйингнинг ордасида турган
новчани икковимиз дам пайдадик...»
«Ким эди?»
«У улган. Бирт бегона».
«Углимнинг хатна туйида уйду дочирадиган дори
берган аёл-чи? Унинг кимлигини айтоласизми?»
«У дам бегона, улган — деди Омонгул опа. — Узимнинг
дотилларим дадида эса деч нарса дегим келмайди. Узи
шундай буларкан: айтмайсан, айтмайсан, сунг барибир
бошига етасан. Шу боис, .яхшиси, деч кимни улдирма,
Лобар. Тиканни билиб босдингми, билмайинми, сугуриб
ташлаб, малдам дуймасанг, азобини узинг тортасан».
Гап одангида ачиниш, дайгуриш, оддий укинч дам йуд
эди. Шу пайт Лобарга у даттиддул удитувчини эслатиб
юборди. Саволларингга пайдар-пай жавоб берган одам
муаллимни ёдга соларкан годо.
26
'__________________________ Кил устидаги такдир V
«Нега ёмгирли тундаги узун шарпа Бешкдз афсонасига
ботанк, Омонгул опа?»
«Содда жиноятчилар эски сценарийлардан фойдала-
нишади, кейин тажриба ошади ва узлари янги усуллар
уйлаб топишади'. Бора-бора энг мукаммал уйланган
жиноятлар уша содда усулларга жудаям ухшаб колади...»
«Медмонхонадан эрталаб чидиб, мулла хдкида сураган
экансиз? Нима учун мулла керак булиб долди? Бошкалар
\ам, мен дам кар хил хаёлга бордик».
«Хар хил эмас, бир хил хаёлга, де. -Ким биландир
яширинча никох, укитмокди булган, деб хулоса чикар-
диларинг. Эри бор хотин хдкида шундай хаёлга бориш
тентакликдан бошка нарса эмас. Улсанг дам тугри
улишинг керак, бу дунёда! Мен шахдрлик мулладан
Дилрух, синглим ярим кечаси эшитган йети кандай
маънони англатишини сурамокчи эдим. Бу дакда куп
муллалардан сураганман. Бор-йуги шу...»
Туман куюкдашди.
«Вафотингиздан кейин кишлогингизга бордим, . --
деди Лобар. — Дилруд етти кун куёви билан бир хонада
ухлаёлмагани рост экан. Энди айтинг-чи...»
Шунда олис-олисдан гувиллаган овоз эшитилди,
туман худди шамолда колган пардадек тебраниб, сунг
янада куюкдаша бошлади.
«Бас, сингилларимни тинч куй, — деди Омонгул опа
хиёл дагаллашиб, — сендан бошка нарсани кутаяпман...»
Туман пардалари Омонгул опани бот-бот тусиб, датто
товушини х;ам ютиб юборди.
«Менга нима булади?!» — кичкирди Лобар оппок
бушликка.
«Кузингни оч, шунда деч нима булмайди, синглим...
синглим...» — сас эшитилди йукдик каъридан.
«Сиз Омонгул опа эмассиз, хаёлотимсиз!.. — деди
Лобар алам билан. — Чунки... чунки даммасини
билардим, качонлардир арводингизни учратсам шуларни
гапиришингизни орзу килардим... Хой-й... Шошманг...
Нега мен Шомил акани улдиришим керак?.. Ёвуз ниятни
хаёлимга келтирганим учунми?..»
27
Азамат КОРЖОВОВ
Энди хеч ким жавоб кдйтармади. Шифохона ап-
паратининг бир маромдаги товуши секин-секин якин-
Лашиб, ахийри шундок боши устидан куним топди.
Лобар даддини ростлашга уринди-ю, зил-замбил юк
босгандек килтотолмади, tomofh кдк;раб, ичи куйди,
бошидаги огрик, кучайгандан кучайиб борарди.
— Ким бор? — пичирлади Лобар кипригини зур-базур
кокиб. Сунгра туманли муаллак, са\н гойиб. булганини,
бир вакдлар рудий касаллар шифохонасидаги каби улган
одам билан гаплашганини англади. Англади-ю, узининг
Каердалигини фахмлади.
— Нима деди? - рус тилида суради бир киши.
— Узбекча гапирди. Т-с-с... — жавоб кайтарди бошкдси.
Булиб утган вокраларни уйлаган Лобар яна хушидан
айрилишни, - бошкд маконда куз очишни истаб, бироз
ётди. Терговчиларнинг нигохини куриш, . овозини
эшитиш унга тийрамохдаги тентирашларни, гавжум
шахарда кузига Шомил куринган хосиятсиз онларни
эслатарди.
Огрикдар кучайгач, чидаёлмай деди:
-=-К.аердаман-?-Пулларим-^ани? —
— Сиз кимсиз? — бошига энгашди биров. — Исмингиз
нима?
— Мен... мен бизнесчи аёлман... улар алдашди...
— Ким ук узди? Танийсизми?
— Узини Володя деб таништирди, бошка хеч нарса
билмайман, — алдади Лобар.
Реанимациядаги дастлабки тергов муваффакиятсиз
якунланди. Агар Лобар фош этиш ниятида булмаса,
Ноя яна котилликка амр этиш фикридан кайтишини
айтган эди. Тез орада хос одами клиникада каламушдек
тентиради ва суикасдчилар хакида киморбоз аёл
милицияга лом-мим демаганидан хабар топди. Нояга
етказгач, ёлланма котиллар вактинча кул ковуштириб
утирадиган булишди. Бирок ногохоний буюртмани бой
бермаслик учун телефонларини учиришмаи Москванинг
хилват кунгилочар гушаларидан бирига жунаб колишди.
Лобарнинг хаёти хар жихатдан кил устида турарди.
28'
Кил устидаги такдир V
* **
Футбол уйини муносабати билан шанба куни Лондон
улкан намойишгох тусини олди. Бир зумдан сунг -
намойиш маскарад киёфасини касб этди, кейин худди
рождестводагидек байрам шодиёнасидан терисига
сигмаган одамлар хаммаёкни босиб кетди. Шомил
туппончадан отмаганига эллик саккиз кун булганини
Хисоблаб утирар, хаёлотининг асосий кисми Москва
билан, Лобар билан банд эди. Кишида го\ида шундай
буладиг бир ишни бажараётганингда яна бирининг хаёли
миянгда айланиб юраверади.
— Мадина нега кдхда олиб келмадй? — эшикдан кдради
Шомил. Якинда «Кавказ» ресторанига. ишга олинган
абхазйялик кизга коса-товок ювишдан ташкдри баъзи
бир юмушларни хам топшириб, яхшигина \афталик
маош тулаётган эди.
— Кавказлик футбол ишкибозлари ресторанни
тулдириб юборишди, у коса-товок ювиб улгурмаяпти,
— деди хизматчи. — К,а\вани мен олиб кираман, хозир.
Шомил жойига утириб, суянчшда узини ташлади.
Римдаги «Бурбон иши»дан сунг кандай килиб она
юртига кайтишни уйлай бошлаган эди. Дунёни агдар-
тунтар килиб нима топди? Х,еч вако. Хатто жувонмарг
булган хотинию бола-чакаси учун олган касосидан хам
бугун мамнун эмас. Нимадир етйшмаяпти: ватан, оила,
осуда макон... Агар вакт оркага кайтса эди, хеч качон
Кимор ва касос йулини танламасди.
— Ватан, оила, тинчлик, — пичирлади лаблари.Кейин
эшитилар-эшитилмас бир суз айтди: — ... севги.
Гарчи унлаб одамларни улдирган жиноятчи булса
Хам нега баъзида юрагида ишкка эхтиёж сезишини
тушунолмай чукур УХ- тортди. У барибир осуда ва
бахтли хаёт кечиролмаслигини хам англайди. Лобарни
куришни, хамсухбат булишни кунгли тусайди, щу билан
бирга ун етти ёшли Мадина хам ёкиб колди. Йук, КУЛ
остидаги ходимасини йулдан уриш ниятида эмас, тез-тез
29
- АзаматДОРЖОВОВ- .. . .
куришишни, хонасига уни иш билан чакириб туришини
истайди.
__ — Темзада сайр килмаган б^лса керак, - деди Шомил.
Кечга якин ЛондошБрижга борйб, Мадинага кунгирок;
килди.
— Алло, — деди киз алланечук даяжон билан.
Шомил телефон ракамларини бермаган эди, лекин
айнй дамда киз ракамлардан хабардорлиги уйлантириб
куйди. Бу киз ким узи? Нафакат чет элларда утган
умри давомида, балки Россияда кечган дар бир кунида
жосуслардан, ■ хоинлардан эдтиёт булавериб урганиб
Колган эса-да, дозир шу киз кайсидир давлатнинг
ташки разведка хизмати, баайни Лубянка бошкарадиган
айгокчи булиб чикишини ходламасди. Москвадаги
«Луиза» ресторанига борган хуфияси, эртасига Мади-
нанинг оиласини дам зимдан текширди ва Шомилга
хабар жунатар экан, деди: «Хозирча тоза, аммо факат
молнинггина оласи сиртидадир».
Олимлар «аора катлами» деб атайдиган «инсон
сфераси», яъниким Шомилни ураб турган «тириклик
------- —Катлами» Мадинанинг- кузга- куринмас- -тулкинларини.. .
ютокиб кабул килганди, талаба киз уз-узидан кунглига
ёка бошлаганига дам важ шу -эди гуё. Б^лмаса, (бу
албатта Шомилнинг уша кезлардаги уйлари эди) кизга
ишки тушмаганди, феъли дам дали нотаниш, на бир
жигарбандлиги бор, уз-узидан ёкиб колаверадими?
. — Кимман? Топ-чи? — суради Шомил телефонии чап
, кулогидан унгига оларкан. — Сюрприз!
— Сюрприз? Йук, нега энди...
' •. — Хуш, ким эканман?
— Ресторанимиз хужайини, менга иш берувчи жаноб.
— Крйил. Мен таниган жамики кизлар, аёллар ичида,
Мадина, сен жудаям бало чикдинг. Чин дилдан айта-
япман.
К,из хавотир билан:
— Нега ундай деяпсиз, Пулат Фазлиадмедович? —
деди. — Агар тугри тушунган булсам,. нимададир айб-
ламодчисиз?
30
______ Кил устидаги такдир V
— Нега айблар эканман? — Шомил даре томон
угирилиб, сузлай бошлади: — Хозир нимани кураяпман,
биласанми?
— ЙУд.
— Пойимда Темза мавжланиб одаяпти. Кучага чид-
да, такси ушла, тугри Лондон-Брижга кел. Таксига пул
тулама, кукаламзор ёнидаги йулакка чидиб, узим кутиб
оламан.
— Пулат Фазлиадмедович... мен... — чайналди абха-
зиялик. ■.
— Ножуя хаёлга борма. Лондонга ядинда келгансан,
ёмон ниятли киши кема сайрига таклиф этиб утирмайди.
Мудим гапим бор сенда.
Шомил кукаламзор ёнидаги йулакка урнатилган
уриндидда чукди. Хаёл огушида беихтиёр майсаларга
тикилиб долди. «Агар инсоннинг жуссаси чумолидек
булганида шу утлод унинг учун чек-чегарасиз урмон эди,
— деди ичида. — То алладандай махлуд янчиб кетмагунча
дориломон кунлар кечиради, истаганча кезади дунёни.
Ер, сув, урмонлар даммага етади, ортиб дам долади.
Дунёдан кунглинг долса, олис-олисларга бош олиб
кетасан, деч кимнинг дадами етмаган улкалар дамиша
топилади. Бизнинг буй-бастимиз нега айнан дозиргидек?
Филдек дам эмас, чумолидек дам. Сичдончалик булсак
борми, неча миллиард инсонни бода оларди Ер шари?-
Юз миллиард, икки юз миллиард... Кимлар яшаб
утган? КаВДай шадарлар бор? Кандай мамлакатлар...
Тугмадеккина мияга сигмасди шунча ахборот. Биз шу
жуссамиз билан дам тарих олдида деч киммиз... Кизид...
Кизид хаёллар... Тавба, нега хаёллар эртакларга ядинрод
туради-я?..»
Шомил болалигини эслади чоги, ним жилмайиб,
мудташам биноларга, ■ атроф-жавонибда сайр Дилиб
юрганларга, сунг булутлар орасида хиёл очилган феруза
осмонга тикилди. У Грознийда утган олис болалик
хотираларини эслашни ёдтирмасди. Бирод мудом бир
уй дийнайди: ёмон тарбия курмади, табиатан дам ёвуз
эмасди, кучсизларга неча бор ёрдам дулини чузган, датто
31
Лза.мат КОРЖОВОВ "~
кексалардан дуо олган. Шу билан бирга конга белангунча
муштлашмаганман, мактабда сигарета чекмаганман,
------------ безориликка-кул-урмаг-анман-хам-деёлмайди—Ёшликда-
билиб-билмай куплаб ишларнинг муаллифига айланиб
Коларкан киши. Ва нега у аввал-бошда киморбоз,
рекэтчи, кейин халкдро жиноятчи, ёлланма котил
булди? Болаликдаги тенгкурлари бинойидёк яшаб
юришибди-ку. Хатто калигача шухлик киладиганлари, ■
ёкалашадиганлари, пичокдашадиганлари бор.
— Мен учун энди ортга йул ЙУК> — хотиралар калбини
Калампирдек ачиштирди, кузларида ёш хдлкалангандек
туюлди. Шомил йиги нималигини унутиб юборган эди.
Кузларини ишкалаб, урнидан турди.
Шу пайт кора такси сал нарида тухтаб, Мадина
эпчиллик ила тушди.ва сумкасидан пул олиб узатди.
— Хой, узим тулайман, — шошилди Шомил.
Кдз унга иш колдирмай, каршисида саволомуз,
жилмайиб турарди. Кузлари бу кадар шадло ва чакнок
куринмаганди деч. «Шуни айтади-да киз бола шайтон
деб» — кунглидан утказди Шомил.
— Нега дарёга таклиф этдингиз? — деди' киз. -
Кабинетингиздасиз _ десам, бу ёкдарда хаёл суриб
юрибсиз.
— Мен факат ресторанчи эмас, ярим шоирман, — дея
Шомил унинг кузларига теран синчковлик-ла бокди.
— Ким деб уйлагандинг? Хисоб-китобдан бошкасини
билмайдиган тош калбли бизнесменми?
— Йук.— Кдзнинг юз-кузида заррача узгариш сезилмади.
— Шеърлар эшитарканмйз-да, Пулат Фазлиахмедович.
Лекин... хозир эмас. Эртанги дарсга тайёрланишим керак.
- Унда нега келдинг?
— Чакирдингиз-ку! -.
— Бу хаётда каерларга чакиришмайди, Мадина. Энди
бир соат вактингни ажратасан. «Кавказ» ресторанининг
таомили шунака.
— Таомил булса майли. Кдйик сайрига аввалдан
кизикаман.
— Мен хам, — кизга тирсагини тутди Шомил;
32
______________________________ Кил устидаги такдир V
улар дултидлашиб кета бошлашди. — Бор хадидатни
айтсам, Лондонда шунча вадтдан бери яшаб, дайидда
утирмаганман. Бир замонлар Москвага борган дамша-
даримдан: «Мавзолейга кирдингми?» — деб сурашган.
Москвага борган одам албатта Мавзолейга киради,
деб уйлашган-да. Лондонга келганлар эса Букингемни
куриши, куприк олдида суратга тушиши, Темзада сайр
дилиши керак.
— Узунлиги ун чадирим чидар?
— Ниманинг? Кайик, сайри учун белгиланган
жойнингми? Унчалик эмас, икки-уч чадирим... Мадина,
нега мени кабинетда деб уйладинг?
— Машинангиз турган экан.
— Кунгирок, дилганимда, менлигимни кандай билдинг?
«Алло» деганингда даяжонланиб кетдинг.
— Ростини айтсам, ишдан дайдавормайсизми?
— Аксинча, ёлгон гапирсанг, дайдаласан.
. —Бошошпазими'зкимгадиррадамингизниайтаётганини
эшитиб колдим. Хар эдтимолга карши ёзиб дуйдим. Бу
жиноят булмаса керак, Пулат Фазлиадмедович?
— Бас, расмий равишда мурожаат килаверма.. Мени
Пулат ога десант дам майли. Радамимни олишга улгур-
ганинг, албатта, жиноят эмас. Телефон радамимни Уз'
ходимларимдан дам яшираманми?
Улар дайидда чидишди. Асрсий уриндидларни
хорижлик сайёдлар банд этишиб, икковига дайид
тумшугидан. жой долдирищци.
— Мендан негадир шубдаланаяпсиз? — деди Мадина. —
Хайронман, Пулат OFa.
— Нега энди шубдаланаман? Кайси сабабга кура?
Нима, сиёсий дочодманми, террорчиманми ё бутун
дунё ахтараётган алладанада товламачиманми? Ёкй
Ушалардан биримисан? Лондонда жиноятчиларни
тезда тутиб олишади, кузатув камералари итлардан дам
садодатли.
— Исмингиз нега Пулат? Тугрисини айтсамА илк бор
россиялик Пулатни учратишим. Билишимча, Урта Осиё
ёки Туркия халди яхши куради бу исмни..
33
Азамат КОРЖОВОВ
— Айтдим-ку, балосан деб, — кулимсиради Шомил,
сунгра алдади. — Бобом турк.
— ЧеченЛарга^ухшайсиз/ ' 7 ;;-----------------------
— Онам чечен.
Киз сумкасини тиззасига куйиб, чиройли утириб
олди, мийигида шух кулги жилоланмокда эди. Кдйик уз
жойида тургандек, бинолар секин сузаётгандек, кухна
Англиянинг асрий томирлари узилиб, каёккадир йуд
олаётгандек эди.
— Куринишим хадидатан анча-мунча шубха уйготади,
— деди ‘ Шомил. — Аэропортларда алохида хонада тек-
ширган дамлар хам булган.— У кдзнинг кулогига энгашди.
— Хатто «Моссад»нинг эътиборини тортганман.
— «Моссад» нима дегани?
— «Моссад ле Модиин ве ле тафкидим ме юхадим».
Яъниким Исроил разведка хизматининг номи. Уларга
худди менинг киёфамдаги одам керак экан. К,ани, булар.
Кандай ишлашар экан, дея хизматларини бажаришга
розилик бермокди булдим. Бирок, бирдан йуколйб
колишди. ---------------------------------- -------
— Нега? — кузлари пирпиради Мадинанинг.
— Турк, чечен, рус, инглиз тилини биламан, арабчани
билмаслигим панд берди, шекилли.
— Вой, кизик, экан, «Моссад» хорижий тиллар
института шекилли?
— Тахминимча, улар мендан кдйсйдир араб давлати
одами билан учрашув уюштиришда фойдаланмокчи
булишган.Аслидаулсам хам рози булмасдим.Яхудийларга
хушим йук. Билсанг, «Моссад»нинг шиори ёк,майди:
«Урушни айёрлик ва ёлгон билан олиб бор!» Бунинг -
устага мен Эйхман хам эмасман.
— Эйхман? Ким у?
— Коллежда нима укитишади-я? Шурлик хорижлик
талабалар! — деди Шомил.
Мадина сезилар-сезилмас кизариб, юзини терс бурди.
Англия пойтахтада кизаришдек гузал холатни асло сир
тутиб булмасди.
34
_______________________Кил устидаги такдир V
— Мен жосуслар тайёрланадиган мактабда эмас,
сэр, санъат коллежида укийман, — кинояомуз охангда
суйлади киз.
— Бупти, бупти, жахлинг лип этиб чикдб кетаркан. Бу
— жуда яхши. Киз болани жахд куп нарсалардан халос
этади.
— Бу гапингизга хам кушилмайман.
— Охиригача эшит. Мен Европада демодчи эмасман,
Осиёда.
— Хдрхолда биз Англиядамиз, хозир шу хакда гапла-
шишни истайман, — деди Мадина. - Мавзунгиз очик
долмаслиги учун айтишим мумкин: одамнинг жонига
баъзан жа\л, баъзан кулги, куп холларда сукут оро киради.
— Бахонг беш, — елкасига охиста уриб куйди Шомил.
Афсонавий Жеймс Бонднинг ишхонаси — «МИ-6» деб
аталмиш инглиз махфий разведкаси хизмати кдроргохи
Хам Темза дарёси буйида жойлашган эди. Замонавийлик
ва кухна иморатсозлик услублари сезилиб турган бино
хусусида Шомил хеч нарса демади. Бу бинога ирланд
республикачилари гранатамётдан ук узишгани шов-
шув булгани боисми, Буюк Британия ташки разведка
шукухини эслашдими, сайёхлар шу Хакда инглизча
гаплаша бошлашди.
— Бу шунчалик машхур биноми? энсаси .кртди
Мадинанинг.
— МашхУР булса керакки, сайёхдарнинг фотоап- .
паратлари тинимсйз ишлаб колди, — бепарво булишга
уринди Шомил.
Киргок буйида юрганлар бино якинида суратга
тушишар, томоша килишар, Миер эхромлари пойида
уралашган каби бир нафас куз узмай долишар эди.
Мадина телефонининг фотоаппаратида бир неча бор
суратга олди, кейин олд томонда утирган сайёхга суратга
туширишни илтимос кила бошлаган эди, Шомил сергак
тортди. •■
— Йук, керакмас, — туйкусюзинитусдиу-Башарамни
Когозда ёки экранда курсам, жиним кузийди... Мадина,
кел, сени узим тушириб куя коламан.
35 ‘
Азамат КОРЖОВОВ ' - - .............. - , ._ -
— Сайрга таклиф этасизу, биргаликда суратга туш-
майсизми? — упкалади к;из телефонный араз билан
_ сумкасига соларкан._____ ;____________________________
— Тушмайман, тамом-вассалом.
— Узр, суратлардан чучишингизни билмагандим.
Шомил чунтагида кунгиздек безовта^ булаётган
телефонии кулга олган эди, Мадина \ам юзини тусди.
Кувлик билан хисобни биру бир к^лмокуи эди,
хужайини гаплашмокчи эканини куриб, «МИ-6» штаб-
квартирасига юз бурди ва ёнидаги йигитдан унинг
Кандай аломат бино эканини сурай бошлади.
Кунгирок килаётган киши Шомилнинг Москвадаги
хуфияси эди.
— «Холам» узига келди, — деди у Лобарга ишора этиб.
— Хавф утиб кетди: Барча тафсилотни интернетдан
юбормокди эдим, фотосуратлари билан, лекин
«лимит»йм тугаб крлди.
— Куннтрокдашиб яхши килибсан.
— «Луиза» масаласида бироз адашибман, у бошкд экан.
Шомил мийигида кулиб, инглиз ташки разведка
хизматйЛптаб-квартирасига кушнй”булмиш, Воксхолл-
кросснинг баланд иншоотларидан бири — йигирма
Каватли ок иморатга карай бошлади. Ростдан йигирма
Каватми, ун . бешми, санаётганга ухшарди. Диккат-
эътибори Мадинада эканини иблис \ам сезмасди.
— Нега рестораним хакида бундай деяпсан? — суради
у гушакнинг нариги томонида сакДч чайнаётган
хуфиясидан. — Бунча чалпиллатмасанг, а?
— Отаси кекса картабоз чикиб колди. Кдзлари cof
эмас, дейишади, — сакич чайнашда давом этди хуфия.
Кейин бирдан туфлаб, бурнини тортди. — Кеча роса
отибман, шундай иссикда шамоллаб колмасам гурта эди.
— Кайей маънода?
— Кизларми?
-Ха.
— Яхши маънода эмас, албатта. Катта кизи утган
йили «коп»га кирган. Кенжаси, яъни танишингиз узини
36
Кил устидаги такдир V
удимишли курсатиб юргани билан ишончли кишилар
уни бир неча марта «паскалхона»да куришган.
— У-у, яхши жой, — кесатди Шомил.
Мадина дайид четига суяниб, ресторан хужайинига
нозли нигод ташлади. «Сайрда дам иш, бечора бизнес-
менларга осон эмас», деб уйлади 4ofh, куйиниш зодир
булди нигодида.Ёнидаги сайёд йигит инглиз тилида дона-
дона дилиб «МИ-6» ' биносининг нега машдурлигини
тушунтирмокда эди. «Бу йиртдич шер, дайвонлар шоди,
шунинг учун дам ундан дамма дурдади», деб дафасдаги
шерни таништираётган овсарга ухшарди.
— Хуллас, келин дилишга шошилманг, демодчиман,
— судбатга якун ясади хуфия.
— Яхши. Кечдурун батафсил гаплашамиз.
' Шомил дизил тугмачани босиб, Мадинанинг ёнига
утирди. Сайёд йигит уз жойига утаркан, чеченга дайрон-
лик-ла дараб дуйди.
— Ерда дам, кукла дам, даттоки сувда дам тинчлик
иуд, — деди Шомил.
— Узингиз доим нималардир дилиб юрадиганга
■ ухшайсиз, — фикрига душилмади диз.
— Менми? Умрим бино булиб, биринчи марта шундай
таъриф эшитишим. Ахир, бу дадорат-ку, Мадина.
К,из жавобан бегубор кулги дадя этди. Шомил бундай .
кулгидарга ишонмасди. Киморхоналарда узининг разил-
\ лигини ёки деч нарсадан таи тортмаслигини исботлаш
учун ичидаги бор кирлару маънавий ашдол-дашдолларни
кулги таридасида огзидан пуркайдиганларнинг дадда-
дасигагина hhohmofh мумкин эди. Крлаверса, дозиргина
етарлича маълумот олди. Шундан кейин дизни дайдаб
. юбориши деч ran эмасди. Бирод кимдир норасида диз
ордали тузод дуяётган экан, дайдаш билан иш битмайди,
уша «кимдир»ни топиши лозим эди. Яна шуни айтиш
даркорки, хуфияси «долга кирмод» ибораси билан
Мадинанинг опаси линий одимлардан бирига алодадор
эканлигини маълум дилди, узи эса бутунлай бошда
йулда, яъни Москва казиноларида (Шомил ва хуфияси
37
Азамат К/ЭРЖОВОВ____________________________
шартли равишда казинони «паскалхона» деб аташга
келишиб олганди, рулетка коидаларини Блез Паскаль
—уйлаб-топган-деган-афсона таъсири_ булса_керак)._ кезиб_
юради, хойна\ой, карта уйнашда хам беназир шекилли
бу талаба киз.
Кайик, сайридан сунг Шомил кичикрок кдхвахонага .
таклиф этганди, Мадина катъий рад этиб, деди:
— Нега сайрга чакирдингиз, Пулат ога? Илтимос,
факдт ростини айтинг.
— Менинг оилам йук.
— Меники бор. Агар нотугри фикр уйготган булсам,
Хозирок узр сурайман. Пулга сотиладиган енгилтак
Кизлардан эмасман. Ота-онам туйимни кураман деб
' орзу-хавасда яшашади. Истасангиз, бугуннинг узида
ишдан бушатинг. Ишга олиш — кадр-кимматни ерга
уриш ХУКУКИНИ бермайди, деб уйлайман.
- Тугри, сени ёктириб колдим, — деди Шомил.
Унетти ёшли кизэлликдан ошган «ошиги»гахайратланиб
бокди. Мазкур ходиса тарих учун хам, замон учун хам
__ янгилик._эмасди._ Ёшдарида^улкан. тавофут булмиш йе
не вужудлар подшо харамларию исловотхоналарда
учрашмаган! Кднча-канча мажбуриятлар, ихтиёрлар,
' хирслар раксга тушмаган дейсиз!
— Сайр учун рахмат, — деб Мадина ортига бурилдию
шахдам кадамлар билан жунаб колди.
Пошнаси Лондоннинг бегунох кучасидан аламини '
олиб,- найзадек урилар, чуь сачрамаётганига хайрон
Коларди киши.Италия сафаридан аввал Шомилшундайин
бир романтик саргузаштларга бош сукиб юргани эса
Хаммасидан хайратланарли эди. Унинг Римдан омон
Кайтишига хеч ким кафолат бермасди. Укдардан галвир
булган вужудига репортёрлар пашшадек ёпишиб,
эртасига Италия газеталарида сурати чоп этилса,
биров йигламасди хам. Дархакикат, илгари Шомил
жиноий режалари устида кечаю кундуз уйлар, унлаб,
юзлаб мудхиш ва айёрона fobлар тугилар, хар бирини
мухокама килишга купни курган шериклари истаганча
38
Кил устидаги такдир V
вадт ажратарди. Тараддиёт одамларни банд килиб дуйиш
йули билангина жиноят илдизига болта урмокда эди.
Тугри-да, Шомил таниган айрим жиноятчилар далол
бизнесменга айланиб долишди. Медмонхона курилишига
пул тикиб, эртага улуш сурагандан кура кредит олиб,
медмонхонанинг конуний содибига айланган дуруст
эди. Шунингдек, бир данча оддий киссавурлар дам
камайиб, деярли йудолиш арафасига келганини-да
йирик жиноятчилар магрур тан олишарди. Тидилинч
автобусларда чунтак кесгандан кура савдога тумшугини
судса, тез орада машинали, уйли-жойли булиши турган
ran эди-да.
— Тухта, Мадина, — Шомил етиб олиб, билагидан
тутди. — Ножуя хаёлга бординг. Сени ёдтирсам-да, деч
дачон уйланмайман.
— Эй худойим-ей, — нола дилди Мадина, — нималар
деяпсиз? Бас дилсангиз-чи, шу мавзуни! Эшитишни дам
истамайман!
— Хотинбоз эмасман.«Оилам йуд», деганимни бошдача
тушундинг. Мен... дустлик таклиф этмодчи-эдим, холос.
Хаётимда бушлид бор, каттагина. Сен деч кандай
сайрга чикмасанг-да, уни тулдириб турасан. — Шомил
шошганча кушиб куйди: — Лекин ишдан бушамайсан.
Ресторанимдан кетишингни истамайман.
Будут феруза осмон жамолини ёпиб, ёмгирдан
ваъда берди. Улар дамон бир-бирига тикилиб, йулакда
туришарди.
— Кизик ишлар булди, кутмагандим, — деди киз. —
Мени яхши билмайсиз, Пулат oFa.
— Юр, анави дадвахонада бирор дадида утирамиз,
эртанги дарсларингни кечаси дам тайёрлайверасан.
Улар шифт буйи келадиган улкан ойна ортидаги
студии эгаллашди.
— Барибир сиздан хафаман, — дайсарлик ила деди
Мадина. — Мен киз боламан, абхаз фарзанди. Кимдир
ran отмаса-да, дулини теккизмаса-да, мени курганда
даётидаги бушлидни тулдириб, дузур-даловат олишини
ходламайман! Бу сизга ярашмайди. Ахир, Буюк Британия
39
Азамат КОРЖОВОВ
Кироллигининг пойтахтидек улкан шахдрда ресторан
очгансиз, топиш-тутишингиз зур. Нега энди бирор
хотинни-тоииб-, уйланмайеиз?-Биласизми,_мен- нимани..
жинимдан ёмон кураман?
— Суюкоёк эркакларни, — жавоб айтди Шомил.
— Йук, кдртани.
— Кдртани? — Шомил ногохон лотереядан ютган каби
ранги кув узгарди. — Тушунмадим, нега энди айнан
кдртани? Айтмокчисанки, уйин кдртасини, тугрими?
— Ха, уйин кдртасини.
м Шомил ястаниб утириб, кизга завк билан тикилди.
. "Узини бу каДаР осон тутиб берадиган жосусни учратмаган
эди.
— Тушунтириброк гапирарсан? Нима ran узи?
— Мен ун етти ёшли киз булсам-да, карта уйнаб,
Москвада куп агдар-тунтар ишларга, аралашиб
Колдим. Ота-онам уйдан узокда булишимни исташди.
Ресторанимга канака кизни коса-товок ювишга ишга
олибман, деб афсусланманг. Англияга келишдан ав
вал пешона терйм.-билан кун_куришга катъий карор
Килганман.
Шомил ка\вахонадагиларга зимдан караб КУЙДИ.
Жосуслар ови сувга кармок ташлаб утирган кишини
эслатарди. Аслида кайси бири хакикий овчи — кир-гокда
утирган одамми ё сувдаги акси, то сунгги лахза-гача
ноаникдигича коларди. Абхаз кизи хусусида шошил-
маслигинй яхшигина тушуниб, оёгини тапиллатган
одам хакидаги вокеани эслади. Бир европалик олим
узини мусулмон курсатиб, хажга борибди. Максади, узи
кизиккан сирларни аникдаш экан. Бирок ундан шубха-
ланишибди. Синаш учун европача кушик куйишйбди.
Хамма такводорлар килт этмай, жим утиришган
эмиш, европалик олим оёк учини беихтиёр кутариб-
тушираётганмиш. Шу нуктаи назардан Мадина хам
Кимордан ran очиб, хамсухбатини сайратмокчидир?
«Сен уйлаганча була колсин, — деди Шомил ичида. —
Ганга солмокчи булсанг, гапирамиз-да».
40
______________________________ Кил устидаги такдир V.
Шуни айтиш лозимки, баъзи уринларда Шомил
эдтиёткорликни йигиштириб куяр, кимлигини бемалол
ошкор этарди. Бир гал Туркия жандармерияси айгокдиси
уни дуркитиб юбормаслик учун ran орасида: «Сизни
россиялик деб уйлабман, бошкд ерликка ухшайсиз?»
деганда, «Бекор ran, мен россияликман, миллатим
чечен», деб жавоб берганди.
Бир ладзалик уйдан сунг:
Хуш, Москвада нима кароматлар курсатгансан? —
деб суради Шомил.
Айни дамда киз барибир хуш ёкмокда эди.
— Эсимни таниганимдан бери отам ичади, огзидан
сигарет, кулидан карта тушмайди. Бу бизнинг
тарбиямизга таъсир килмасдан колмади. Онам канчалик
асраб-авайламасин, мен шартаки булиб уедим. Отам
дам, онам дам доим-койирди, опамни намуна килиб
к^рсатишарди. Тавба, .уларнинг назарида опам ювош,
Кобилгина киз эди. Мен яхши биламанми, уларми?!
Опам дамма дардини ичига ютадиган аламзада булиб
вояга етди. Бир кун келиб узини улдириб куймасмикан,
деб хавотир билан яшардим. Худога шукр, динга кирдию
хавотирларим таркаб кетди. Диндорлар уз жонига касд
килмайди.
— Шунака дейишади, — ним кулимсиради Шомил.
— Нега куляпсиз?
— ... Агар ундан камикадзе чикмаса, деб кушимча
килмокчи эдим.
— Худо сакдасин. Опам шунака халим, шунака куюнчак.
Карганинг улигини куриб, бир хафта йиглагани хеч
эсимдан чикмайдй.
— Каргалар бегунох куш, — деди Шомил. — Менга
Москвадаги жанжалингдан гапир, Мадина.
— Узр, Пулат oFa, чалгиб кетдим. Шундай килиб,
Кимор уйнашни урганиб олдим. Аввалига роса ютдим,
Киморбозларни эмас, синфдош йигитларни. Ажойиб
йигитлар.. атайин ютказишганини кейинчалик билганман.
Нима булганда хам карта уйнаш бобида тажрибам ошди.
Баъзи долларда отам билан дам.уйнардим.
41
Азамат КОРЖОВОВ
— Киморми ё оилавий уйин?
— Отам оилавий уйинни жинидан ёмон ' куради.
«К,арта эрмак эмас; карта, бу -космат», дейдиг
Картани кисматига айлантириб олган, шунинг учун
узидан келиб чикиб, макрл бичади. Агар мен ютсам,
урнидан сакраб туриб, столни муштларди ва: «Кдердан
ургандинг, шум киз?!» — деб бакирарди. Ойим: «Бир
соатдан бери уйнаяпсиз, энди етиб бордими?» — деб
эшикни алам билан ёпиб, нариги хонага чикдрди.
Бир куни кучадан хурсанд кдйтсам, ойимнинг кузи
кизарган, хомуш утирибди. Нима гаплигини сурасам,
отам бир киморхонада уйимизни юткдзиб куйганини
айтди. Ижарага уй излар эмишмиз! «Йигламанг! —
дедим. — Отам кдни? Мени уша ерга олиб борсин! Карта
уйнашни пандаваки киморбозларга курсатиб куяман!»
Онамнинг эсхонаси чикиб кетаёзди. «Энди сен кам
кдморбоз бул-да, тириклай гурга тик мени!» — деб
йиглади. Жанжални кечаси давом эттирдим. Отам кириб
келганида, бор аламимни тукиб солдим: бошкалардай
яшолмаётганимизни—доимий муктожлик жонга текка-
нини, киморни деб онам бир умр юрак хрвучлаб яшаёт-
ганини, ва албатта, уйни ютказиб куйганини... Отам
бир тарсаки тушириб: «Онангга тортма, ярамас!» дея
сукинди. Онам бошини чангаллаб, бурчакдаги стулда.
утирар, опажоним ортик кул кутармасликни ёлвориб,
отамга ялинарди. «Бас килинг, опа, — дедим, — нега
ёлвораяпсиз? Kj™°P учун кул кутарса, майли, ист,аганча
ура колсин. Улдирса кам розиман! «Онангга тортма»,
деди. Хул, онамга ухшамайман, отамнинг узидай була-
ман. Ахир, \ар бир фарзанд отасига ухшаши керак-ку!..»
Шундан кейин отамнинг юз-кузи канчалар узгариб
кетганини курсангиз эди!.. «Агар карта ушлаганингни
курсам, сени улдираман!» деди. «Нега сизга ухшашдан
ирганишим керак?! — ужарлигимни куймадим.— Булмаса,
кимга ухшайлик? Айтинг!.. Ё сиз бирор нима дерсиз,
она?» Отам яна урди. «Фокиша», деб каттик какорат
Килди. Сумкачамни оЛдим-да, эшикни карсиллатиб
42
______________________________ Кил устидаги такдир V
ёпиб, подъезд зиналаридан йиглаган куйи чопиб кетдим.
Онам эшик олдида: «Мадина! Кайт оркангга!» — деганича
Колаверди. Бир соатдан сунг дугонамникидан кунгирок
Килиб, онам ва опамни тинчлантирдим. Бирок ахдимдан
Кайтганимча йук эди. Опамдан астатина илтимос килдим.
Кайси казинода, кайси киморбозга ютказганини аникдаб
берсин. Эрталаб телефон жиринглади. Казиноларда
уй, машина, одам, ит-бит тикиб уйналмас экан, уйни
Кандайдир ноконуний киморхонада, дордан кочганларга
ютказибди. Канчалик уринмай, ифлос киморхонанинг
манзилини топишнинг иложи булмади.
— Кейин-чи? — ичимлик хуплади Шомил.
— Дугонамнйнг йигити мени яхши танирдй. «Бу
хунаринг билан нафакат Москвадаги, балки Европа,
Амёрикадаги казиноларда хдм яхшигина пул ишласанг
булади», деганида, даммамиз кулишган эдик. Ростдан
Кам ушанда хдзиллашиб гапирганди. Афсуски, чинга
айланди. Мен, дугонам, йигити ва ёш бир бизнесмен —
турталамиз казинога бордик...
Мадина шу жойда Шомилга синовчан бокди. Чечен
«Кайси казино?» деб сураса, кармокдаги хурак билан
уйнашган балик холига тушадигандек сезди узини.
— Романовлар казиносига, — деди киз бир лахзалик
сукутни бузиб.
— Эшитмаган эканман, — деди Шомил.
— Биринчи куни ютказдим, аммо махоратимни куриб,
бизнесменда умид уйгонди. Эртасига бизнесмен тиккан
жамики пулларни кайтадан ютиб олдим, учинчи куни
шов-шувли ютукка эришдим. Менга эллик фоизини
берди. Уйга кайтганимда, харидор келган, онам
йиглаган, опам калт-калт титраб, нукул Худога илтижо
Килади. «Пул керакми? Мана!» деб сумкани стол устига
ташладим. «Уйни сотмайман!» — деди отам ва хаш-
паш дегунча харидорларни чикариб юбориб, эшикни
кулфлади. Кейин яна бир бор сумкадаги пулни агдар-
тунтар килиб: «Уйнадингми?» - деди. «\а, - дея кузига
тик карадим. — Мен тирик эканман, онам хам, опам хам
43
Азамат КРРЖОВОВ
ижарада яшамайди. Агар иккинчи марта уйни тикиб,
Карта уйнасангиз, менга омад кайтиб куладими, йукми,
__ Хеч ким кафолат бермайди. Уй, мен, опам — хдммамиз
гурта кирамиз. Хохдайсизми шуни?» Отам бир нафас
Котиб колди, ковога асабий учди.. Мендан куз узмай
гушакни кутариб, ракамларни терди ва. пул тайёр
эканини айтди.
— Карта бобида шунча кучлимисан? — суради Шомил.
— Пулат OFa, иктидоримдан нафратланаман, —
Мадинанинг пешонасида чизик куринди. — Карта
Хакида огиз очишимдан максад шуки, одамни далол
яшашга ундайдиган даёт, бу — гузаллик. Кушикчиларни
олайлик. Кимнидир улдиришни, кийнашни, пора
олишни касби такозо этмайди. Худо уларга мумай
гонорарлар, хизмат даклари тушадиган килиб куйибди.
. Кимгадирмансабберади.Бумансабумридапораолмаган '*
одамни пора олишга мажбур этиши мумкин. Агар мен
Карта уйнамаганимда, хозир сиздай олижаноб инсон
билан Лондонда эмас, Москвада кандайдир киморбоз
хобхонасида утирармидим. Уйлайманки, сизга хам халол
бизнес раво курилган. Хаётйнгиз гузалТСиз бахтлисиз... '
.. Энди мени хеч качон хафа килмайсизми?
Агар хафа килсам, Англияни сув боссйн, — деди
Шомил.
— Куйинг, ресторанингиздан айириласиз-ку, — кулди
Киз.
— Казинодаги омаддан сунг Москва алгов-далгов
булмагандир? Вокеанинг давомини билмокчиман, куло-
еим сенда. ч
— Дугонамнинг йигитига урток булмиш бизнесмен
хиралик кила бошлади. Мен хакимда эшитган отамнинг
Хамтовокдари хам кун ора тинчимизни бузишар, кучада
юргани, уйда дам олгани куйишмасди. «Сенга ухшаган
Картабоз кизлар куп», — дейишди. Хатто Арабистондек
ислом мамлакатларидан хам топилармиш... ва хоказо...
ва хоказо... «Ютказсам, мендан курманглар», деб ёщ
бизнесменнинг пулларига яна уйнадим. Буни карангки,
44
Кил устидаги такдир V
бир кечада битта машинанинг пулини ишлаб олдим.
Эртасига дукондан чидаётганимда кимдир пиротехника
бомбачаларини йулакка г иргитди. Атроф дасир-дусир
товушларга тулган дамда бидиним туйдус чимиллаб
огриди. Гуёки илон ёки дандайдир задарли жонзот
ичимга кириб, гарчча тишлагандек эди. Вой, дея
дарасам плашим уйилган. Шовдиндан фойдаланиб,
менга уд узйшган эди, Пулат OFa! Яхшиям, ялаб утган
экан. Шунда дурдинч билан рупарамга куз ташладим.
Пиджагини дулига ташлаб олган турди совуд бир нусха
мени ун дадамлар наридан удда тутаётган эди. Иккинчи
уд сумкамни тешиб утиб, ерга дулатди... Бир улимдан
долдим.
— Уд хато кетгани яхши иш бупти. Энди дачон
уйнамодчисан?
— Кдртаними? Хеч дачон!
— Узинг каби дартабоз дизларни курганмисан?
— Йуд. Киморбозлар мени авраш учун Урта Осиё,
Туркия, Америка, Европа диморбоз аёллари дадида
афсоналар уйлаб топишган. Хеч замонда аёлдан дам
диморбоз чидадими?
— Урта Осиёда дам бор дейишдими? — очиддужумга утди
Шомил. — У ерда датто казинолар фаолияти тадидланган.
Козогистонда, Киргизистонда уйин автоматларидан
роса фойдаланишди, казинолар дам очила бошланди.
Кейинчалик' дукуматлар тушуниб етишди: пулга
уйналадиган уйинлар, датто пул' тикиладиган бильярд
дам, шубдасиз, жиноят келтириб чидаради. Боз устига
димор минтада танлайди. Урта Осиёда казинолар
Европадагидан кура огир одибатларга олиб келади.
«Fypyp», «рашк», «дасад», «ишонувчанлик», «дасос»,
«улим» тушунчалари фард дилдими, тамом, димордан
келадиган одибатлар дам фард дилади.
— Опам «димор — даром» дейди.
~ — Тугри-да, отанг сени ютдазиб дуйиши деч ran эмас.
Уз дизини, синглисини, хотинийи, датто онасини
ютдазиб дуйганлар бор.
— Йуг-е! — деди Мадина.
45
Азамат КОРЖОВОВ
— Лекин осиёлик бир киморбоз аёл хакида эшитганман;
дунёнйнг яримини забт этган.
-- — Лобарми-?-- — - —-—
— Ха-ха, _ барморини хавога нукдци Шомил, — исми
Лобар эди, яхши эслатдинг.
— Пулат oFa, - Мадина кулларини чалиштирди, —
гапларингиздан хечам ресторанчига ухшамайсиз. Кимни
гапирсам танийсиз-а?!
— Сен хам танир экансан-ку? ■
— Исмини эшитганман, холос. Ростини айтинг, бизнес
бошлашдан аввал кдерда ишлагансиз? Боя суратга
тушмайман деб кдйсарлик килган жойингиз инглиз
ташки разведка биноси экан. Сиз билан гаплашишга
куркиб колдим.
— Мендан хамма куркади, бекорга аэропортларнинг
алохида хоналарига таклиф этишадими! Иш жойимга
. келсак, ресторан очгунимча бир умр бекорчи булганман.
Учрашув анча давом этиши мумкин эди, лекин
телефон жиринглади. Бу Гена эди, .Италия, миллион
•доллар ва улим ташвиши!
— Кутаяпмиз, — деди у. — “КёлиШилган жойда.
Шомил урнидан турди. Римга бирга борадиган икки
жиноятчи — хамрохлари кутишмокда эди.
— Мадина, буйрук шуки, бугундан бошлаб коса-товок
ювмайсан, — деб Шомил стол устига кдхвахона хакини
ташлади.
***
Шомил уйига боришдан аввал мисрлик мухожирникига
кирди. Мухожир яхшигина хак эвазига баъзи нарсаларни
сакдаб берарди. Уникида укутмас нимчани кийди,
туппонча укдонига куз югуртирди. Гена узини кушиб
гапирдими, демак, иштирок этмайди. Икки йигит
билан эса Шомил умрида учрашмаган, Бирт нотаниш
каллакесарлар эди улар.Машинасини кузга куринарлирок
жойда тухтатди-да, шошилмасдан тушди. Ёкасини текис-
лаган киши булиб, бир неча кадам юргач, ортига кескин
46
______________________ Кил устидаги такдир-V
угирилиб, пульт тугмасини босди: машинаси «вийт» этиб
овоз чикдрдию кулфланди. Тан олиш керак, Шомил
бу сафар негадир юрагининг бир бурчида дадикни дис
этди. Яна бир бора туппончасини пайпаслаб куйди. Ёка
текислаш, пульт босиш бадоналарида кучани куздан
кечирган эса-да, барибир кимдир кузатаётгандек туюлди.
Хар кандай жиноятчи, крчок, жосус куп долларда
атрофдаги'нарсалару жонликдарга кдрашдан туймаслик
азобини бошидан кечириши Шомилга кирк йилдан бери
маълум эди. Яна бир кдрашинг керак, сунгги бор куз
ташласанг нималигини аникдайсан, шу билан даммаси
тамом булиши дам деч ran эмас.
Зинадан тез кутарилди.У бундай учрашувларда туппон-
часига овоз тиндиргич урнатишни лозим топмасди.
Баъзан одамга ук овози дам асдотади, хусусан, дозир
отишма содир булса, шовдин-сурон полициянинг етиб
келишига кунгирок, вазифа.сини бажарар эди.Модомики,
Шомил ёлгиз, боз устига радиблари номаълум шахслар
экан, полиция купрок Шомилнинг жонига оро кириши
мумкин эди.
Уйига кириб, хоналарни бир-бир' куздан кечирди. Хеч
ким йуд. Шу пайт уй хизматчиси келадиган кун экани
ёдига тушиб, ракамларни терди.
— Алло, бу мен, — суйлади Шомил нариги томондаги
гушак кутарилганда.— Бугун келмасангиз дам Майли.Уйда
киладиган шахсий ишларим бор, халакит беришингиз
мумкин.
— Хуп, — деди хизматчи, — уйда коламан.
Орадан куп утмай эшик кунгироги чалинди. Кузчадан
Караган Шомил икки буйдор кавказликни куриб, Генага
богланмокчи^ эди, телефони «смс»дан дарак бериб
гингиллади. Укиди: «Шулар! Яхши кутиб ол!»
Шомил туппончасини камарига кистириб, эшикни
очди. '
— Саломлар булсин, кардош, — жилмайди бири;
иккинчиси бош кимирлатиб куя колди.
Хар иккиси дам нари борса уттиздан ошган эди.
47
Азамат КОРЖОВOB
ШомиЛга махсус гурухдарда хизмат цилган, жангу
жадалда, крили туцнашувларда кдтнашг-ан, албатта,
пихинй_ёрган йигитлар керак эдигБирок; будар Италия
сафари учун айни дамда ёшлик циларди. Ахир, уттиз
ёш атрофидаги йигит махсус хизмат сафидан кетганига
куп булмаган, бу эса уз навбатида ишонч уйготолмасдй.
Унта душман утирган хонага отилиб кириб, \ар
иккала кулидаги туппончалар билан икки сония ичида
пешоналардан дарча очиб куядиган абжир йигитлар
хизматдан бушайдию хавфсизлик хизмати идоралари
куздан йудотишармиди?
— Утиринглар, — деб Шомил жой курсатди, узи
рупарадаги диванга чукиб, оёц чалиштирди.
— Танишганимдан хурсандман, — деди суяги бузуц,
кдрра бурун йигит.
— Биз \али танишганимиз йук,, — Шомил кифт учирди.
— Балки курганимдан хурсандман, демоцчидирсан?
Салом берган йигит хушчацчак, экан, дар\ол вазиятни
юмшатишга тиришиб, шеригининг хатосини изодлади:
— Бу — унинг одати, каргахам «к,аг»-дейди-ку, oFa.
— Келинглар, бошидан очикуасига гаплашиб олайлик.
Фаррошим шундай бир охднгда сузладики, гуё унинг
ёнида сенлар тургандек таассурот цолдирди. Хозир унинг
уйида эдиларингми?
— Х,а. Лекин «йук;» деб жавоб беришга мажбурман.
— Бу гапингда мантик, бор, аммо тутуруцсизларча
сузлаяпсан.
— Яширмайман, биз уч кишимиз. Учинчимиз унинг
ёнида... — Йигит соатига чак,к,он кдради. — ... эди.
— Нима цилдинглар?
— Уйку дори.
— Нега ишга аралаштириб юрибсанлар? Уйгонганидан
сунг полицияга кунгирок, цилмаслигига ким кафолат
беради?
— Сиз хацингизда ул-бул сураб олдик, — гапга кушилди
суяги бузук,. — Полицияга кунгирок, кцлгунча, унинг
уйига бориб, хаммасини тушунтирасиз. Узок; ухлайди.
48
_____________________ ___________ Кил устидаги такдир V
— «Танишганингдан хурсанд эканлигинг»га Караганда
мен хакдмда аввалдан куп эшитиб юргансан. Худо
билади, федерал хавфсизлик хизматида ишлаганингда
эшитганмисан, ички ишларнинг тезкор хизматидами,
Харбий разведкадами ё Лебедев дегандек, а?
— Ким у Лебедев? — суради йигит курс охднгда.
— Жиззахлик йигит, асли Урта Осиёдан. Узингни
гулликка солишга хам уста экансан, бола.
— Яна канака Жиззах? Шомил OFa, нима хакида ran
кетаяпти узи? — уртага тушди хушчакчак. — Биз Лондонга
нега келдик? Уришганими?
— Мен Шомил эмасман, Пулатман, тушундингми?
К,ани, хатти-харакатларингни изохла.
— Факат узимга ишонаман, ахборот масаласида хам,
албатта. Генани эса яхши танимайман. Шунинг учун
хизматчингизни кулга олишга, сиз билан учрашишдан
аввал бир-икки ofh3 маълумот тинглашга мажбур
булдик. Крлаверса, хизматчингизга кунгирок килиб,
ишга келмаслигини айтишингизни хам кутдик. Ростини
десам., бу йигит, — у шеригига ишора килди, — етти
йилдан бери кидирувда. Формали одамлардан аллергияси
бор. Лондон тентаклар макони, истаган киши курол
олиб юриши, истаган ишини килиши мумкин,. сен
узингни боодоб тутсанг, бундай жойда авлиё катори
Хисобланасан, биров мушугингни пишт демайди, деб
зурга ишонтирдим. У Рим масаласида беназир, OFa.
— Чупчакни бас кил. Кдйси мамлакатда кидирувда?
— Грузияда.
— У грузияликми?
— Иккимиз хам асли озарбайжонликмиз. Умримиз
Корабогда утди. Яширмайман, Россияда хам анча-мунча
вактяшаганман.Сезаяпман, биздан шубхаланаяпсиз.Хеч
Канака органларда ишламаганмиз. Хайрон колганим,
нега энди сизни танимаслигимиз керак? Х,ар ким аввало
уз сохасининг одамини танийди, кейин бошкаларни.
Боз устига кавказлик кавказликни танимай улган экан.
— Качондан бери менинг сохам одамисан?
49