--Азамат ....
Лобар тушунолмай крлди.
— Мен бир хамюртим билан учрашишга кетаяпман, —
------—__дед.и-у.-=-Ан.гли-яг-а-карши-нима-иш-кили.бман-?------'----- ~
— Гена Россияда яшаган чогла'рида порнографик
фильмлар ишлаб чикдрувчи муртад эди, ■— давом этди
■ Шомил. — Лондонга кучиб утдию нафакдт бизнесменга,
Хатто кули узун 'олгирга айланди. У Лондондаги уйида
утириб, «Витторио' Венето, 13б»даги пулларни кулга
киритди. Генанинг бахтига кдрши, шу орада инглиз раз-
ведкасига бир маълумот тушган. Унга кура Гена ладабли
шахе террорчиларга пул \адя этиши мумкинлиги гумон ■
Килйнган. Генадан бировга, бировдан яна бировга.
Охирги манзил — купорувчиларнинг \амёни.
— Мен Генанинг уйига бораётганим йук-ку!
- Гена бир ran айтган эди: «Лобарни уйиндан-
чикдриш учун турмушга бериш керак». Сенга куёв хам
топиб куйищган экан. Россияда яшовчи бизнесмен,
миллатдошинг, ишдибозларингдан. Шу куйи оила ва
эрингнинг ' карьерасига кумилиб кетишингдан умид
------- ---- Килишган.-—К-уриб—турибмизк-Из—сен—«ЗАГС»г-а—эмасу-
Лондонга, «Кавказ» ресторанига отлангансан.
' ■' Гена мени танийдими? «Мехрибончилиги» эисамни
цотираяпти.
- Ха, танийди. Унинг 'таниш-танимаслигидан хам
му\ими бор. Бу — Мадина.
- Эй Худойим-ей!
— Римга кетишимдан аввал ресторанимга Москвадан
бир киз келди. Кухдиккина, акдлигина, ун еттиёшда.
«Лондондаги коллежда укияпман, буш вакдимда
ресторанда коса-товок ювиб, пул ишласам», деди. Уни
ишга дабул килишларини буюрдим: Яширмайман, асли
абхазиялйк булган муслима менга ёкди. Биз Темзада
сайр килдик, дилдан сухбатлашдик. Москвадаги
одамимдан уни суриштирганимда эса МаДинанинг ай-
рим гаплари ёлгон булиб чикди. У казиноларга тез-тез
борадиган киморбоз экан. Хуш, киморбоз киз нега
150
Кил устидаги такдир V
менинг ресторанимга коса-товод ювувчи булиб ишга
кирди? Умрини кимор бандаларини дон кдкдиатишга
багишлаган жаллоднинг уйига кайси шамол учирди? Бу
саволга хам жавобни инглизлардан олдйм. Факдт аник
жавоб эмас, кунглим тулмади.
— Хаётингиз мен уйлагандан хам мураккаблашиб
кетибди, Шомил ака. Бунда узимнинг айбсизлигимни
курганим учун муомалангизга хайронман.
— Эх, сизлар! Россиядан изимга жосус аёл юборилган.
Унга мени улдириш топширилган булиши хам эхтимолдан
холи эмас. Аник жавоб эмаслигига далил шуки, жосус ё
Мадина, ё сен булиб чикасан. Кдсам ичиб айтаманки,
бошка хеч ким эмас!
— Мен эмасман, хотиржам, булаверинг.
— Буни каёкдан биласан? — нигохини укдек кадади
Шомил.
— Кднакдсига билмас эканман? Сизни бир бора тилга
олишди, холос. Лондонда Пулат Фазлиахмедов булиб
яшаётганингизни айтишди. Уларнинг илтимосига шу
сабаб кундимки, уртада ёш хотиннйнг, менинг бегунох
ватандошимнинг такдири ётибди. Сизни учратиб колиш-
ни хам уйладим. ■ Факат бу уй кунглимнинг хеч ким
курмайдиган каърида эди.
— -Сен бошка миссия билан кетаяпман, деган уйдасан.
Миссиянг бутунлай бошкача булиб чикиши хусусида
бош котирдингми? Масалан, суикасдлар шунчаки сейи
авраш учун тукилган булса-чи?
— У холда матбуотни хам алдаш керак. - - •
— Матбуот алданишга шай турган ахборотга оч юхо
булса, додингни кимга айтасан?
— Балчик!
— Ресторанимга бориб, Мадина билан алока
урнатишинг керакми?
— Ха! Лекин сизнинг масалангизда эмас! Бунда
уша ёш хотиннинг иши курилаяпти! Москвадаги
суикасдларда унинг ёки бадавлат эрининг кучи бор-
151
Азамат КОРЖОВOB_____________________________________
йудлиги анидланаяпти. Эридан ажрашиб, узидан анча
катта эркакка турмушга чиддан Содиба деган жувон
~у! Даммасидан хабардор экансиз, сиздан яширадиган
гапим долмади. Мадина менга дамрод булади.
— У билан гаплашдингми? .
Лобар бош чайдади.
— Жуда яхши, — деди Шомил. — Римга кетмасимдан
аввал у Урта Осиёдан чиддан Лобар деган аёл дадида
эшитганини айтган эди. Хозир, менинг олдимда телефон
дилиб, Ла-Манш бугозига ядинлашиб долганингни хаба
берасан. Мумкинми ё фадат Лондонда телефонлашишинг
келишилганми?
— Мумкин. МадмуД масаласи нима булади?
— Уни улдирамиз, — деди Шомил.
— Унда мен... •
— Асабийлашма, бизни. сотса,' улдирамиз, —
таъкидлади Шомил. — Италиялик импресариоларни
гапирдим. Унадаларни Англияда менеджер, АКЩ, Рос--
сия ва юртингда продюсер дейдилар. Номи турлича,
вазифа эса битта. Мадмудга бошда ном эмас, ’бошда
вазифа'гопамиз, ташвишланма.. . . . . .. .. '
Лобар Мадмуддан телефонии келтиришни суради,
буйдор йигит бир зумда бажо дилди. Учинчи уринишДан
кейин абхазиялик диз гушакни кутарди.
— Алло... Салом, Мадина, — деди Лобар рус тилида.
— Ташрифимни айтишгандир? Мен Остонадан медмон
булиб бораётган сайёдман.
— Албатта, айтишди. Хозир даердасиз?
— Ла-Манш ядинида, йул буйидаги ошхонада.
Айтгандек, фотосуратингизда ажойибсиз. Менинг дам'
суратимни беришдими?
— Беришмади. Ижтимоий тармодларда бормисиз?
— Афсус-надомадки, интернетга кирмайман. Мен
дадимда аввалдан эшитгансиз, суратларимни кургансиз,
деб уйлайман.
— Нега энди аввалдан танийман?
152
Кил устидаги такдир V
— Узр, машхурман, деб уйлабман. ■
— Кутиб олишни илтимос дилишди, — деди Мадина. —
Лондонни курсатишим керак. Албатта, хозир хам кутиб
утирибман.
— Осиёлик «Кора карта ракри» сохибаси, картабоз аёл
— Лобарни эшитмаган экансиз, бир неча соатдан кейин
Узини курасиз.
— Исм-фамилиянгизни якинда’айтишди. Карта хадида
алодида ypFy бериб гапираётганингизни тушунмаяпман,
Лобар.
— Мен картабоз аёлман. Таажжубга урин йук, чунки
Картабозлар чучкачиликдан ёки бижутериядан эмас,
купрок карталардан ran очадилар. Шундай килиб, сизни
Каердан топаман?
— Лондон остонасида ракамимга куьггирок киласиз, — •
КУРУККйна жавоб берди Мадина.
— Танишганимдан хурсандман.
— Мен хам.
Лобар телефонии учиргач, Шомил экранчадаги ракам-
ларни кучираркан, Лобарни укувсизликда айблади..
Чеченнинг наздида, у карталар хакида' ошкора писанда
Килди ва Мадина хаммасини тушунди-куйди.
— Абхаз кизини нариги дунёга жунатмокчимисиз? —
тикилди Лобар. .
-йук-
— Ишончингиз комилми?
— Одамлар узларини узлари улимга махкум этишади,
мен воситачиман, холос, — деди Шомил. — Ё утган
йиллар ичида вахшийлашиб кетганга ухшайманми?
Бу ran Лобарнинг нафсониятига тегди. Нима булганда
Хам, Шомил бир вактлар ёрдам кулини чузган,
шармандаликлардан куткарган, бир ёстикка никохли
бош куйган, маълум муддат кунглйни забт этган инсон
эди.
— Кечирасизу, сиз дастгох эмассиз, — деди Лобар.
— Гильотина демокчимисан?
153
Азамат КОРЖОВОВ_____________________________________
— Деб булдим.
— Корин кдлай?
— Оч, — дангал жавоб берди Лобар.
Имо-ишорага махдал йигит хизматга кднот к,окди.
Дастурхонга тушлик тортилишидан аввал Лобар кул
ювишга чикаётиб, катта залдаги Махмудга назар
ташлади. Йигит бамайлихотир овкдтланмокда эди.
Куз кузга тушганида, у индамади, Лобар \ам \еч бир
ишора килмади. Ошхонада Шомилнинг бир цанча
одамлари борлиги аник, эди. Колаверса, чечен айни
дамда инглиз ташк,и разведкаси ходимларининг унг
кулига айланганини-да яширмади. У \озир кучга тулиб,
Францияда пишк,ирганча утирибди. Ташкдрида турган
машиналардан бирига бомба урнатилганини сухбатда
бекитмади \ам. Кимдир Шомилга халал берса, ошхона
ва унинг теграсида к,иёмат купиши \еч ran эмасди.
Лобар муздек сувга юзини чайди. Кузгудаги толиккан
аёл гуёки деди: «Нима к,иласан энди? Оркдга йул йук,.
Такдир поезди навбатдаги бекатда тухтаб, оёкдарингнинг
чигилини ёзишингни кутаяпти. Кейин кетасан. Ажалинг
етмагунча саргузаштинг давом этади. Бирок, кдйгурма!
Х,аммаси гузал ва табиий!»
Шомил компот хуплаб, Лобарнинг жойига чукишини
кутди.
— Парвиз кдлай?
— Яхши, — Лобар бош к,имирлатди.
— Омадли бола.
— Мени деб гур азобларини бошидан кечиргани учун
омадли \исобламайман.
— Анча оркдга кетибсан, Лобарушка.
— Махмудни улдирмасликка суз берасиз, — деди
Лобар санчк,ини ушлаб. — Ваъдасида турадиганлардан
эканингизни яхши биламан.
— Ундан сир яширмадик. Яъни халкдро жиноятчи
Шомил икковинг йулда тушлик к,илганингдан Махмуд
хабардор. Демак, улдирмоцчи эмасман.
154
Кил устидаги такдир V
— Аксинча, сир тутмагани учун жонига дасд дилмаса
гурга эди, деяпман ичимда. .
— Уни дамаб Дуяман. Бор-йуги шу.Яна де, вадтинчалик
уй дамоги. Бадастир!
— Университет кутубхонасига дамаб дуййш керак, —
таъкидлади Лобар. 1
— Мени ректор гумон дилаяпсан 4ofh?.
— У институтни битириб, Москвага илм излаб
борган. Мутахассислиги тилшунослик. Москвалик дизга
уйлангач, Тожикистонга машина сотадиган дайнотаси
сабаб жиноят оламига кириб долган. Аро йулда дарбадар
кезиб, москвалик «шубдали ишлар директорлари»га
танилган. Анатолий Иванович дам бекорга уни.. тан-
ламаган. Махмуд илгари Францияга илмий ишлар билан
келган булса керак. Вазифаси, мени яширинча Лондонга
утказиб юборйш. Бечора адашган бандани аянг. У хам
мусулмон фарзанди.
— Шунада де. Францияни яхши биладими?
— Билгани учун хам мени етаклаб юрибди-да.
— Вазифаси сени Ла-Маншгача кузатиб бориб,
- Лондонга утказиб юборйш экан, узи-чи? Кейин нима
дилмодчи?
. — Уйига дайтади., Бошда нима? Сизнингча, у хавфли
жиноятчи ёки разведкачими?
Шомил мийигида кулиб, ликобчадан тузукрод балид
булагини ахтарди.
— Сен, Лондонда Мадина ва Содибага учрашиб,
ишингни битиргунингча уни ушлаб утирамиз.Мосдвадаги
_■ домийлари дунгирод дилишса, . Францияда ■ илм
урганаётганини бадона дилади. Щунга рози булармикан?
— Рози булмаса, кузларига тупрод тулдирасиз, — деди
Лобар салат чайнаб. — ТДаёдда дам борарди, бечора.Лекин
уни умрбод илм-фанга дайтарсангиз, сиздан миннатдор
булардим. ' '
— Тупурдим илм-фанига, — Шомил лабини артди. —
Хадидий илм-фан нима эканини гумродлар дабрдагина
тушунишади.
155
Азамат К^ОРЖОВОВ
— Дунё диндан иборат' эмас.
— Валдирамасанг-чи! Ким сенга амру маъруф килди?
' — Ашдймчошдйм-да.--' ~ -• -----
— Хулласи калом, гапнинг пусткалласи шундайки,
сен Лондонда менга хизмат киласан, келишдикми?
Тагин буни кимларгадир хоинлик дисоблама. Сен ва
мен бегунох одамларни улимдан сакдаб колган булиб
чикамиз.
— Руслар мени Англияга сайрга юборишгани йук. Улар
Караб утиришмайди.
— Мархдмат, хохдаганча назорат килишсин, — деди
Шомил овозини пасайтириб. — Лондонга сенинг
миянгда бормокчиман. Анатолий Иванович Лондонда
яшаб келаётган асли бухоролик булган гузал ва
сарвкомат Сохиба билан танишасан, миллиардер эрини
\ам гапга тутасан, пайт пойлаб ёш хотиннинг кунглига
кул соласан, Москвадаги дахдлатли суикасдларга не
чоглик алокадорлигини аникдайсан, деб топширик
берган. Миссиянгни бекаму куст бажар, ок йул!
Бирок руслар сенга Мадйнанй-хамрох; килиб . берди,
менинг ресторанимга ишга кирган кизни. Инглизлар
айтмаганида, тугриси, гафлатда крлишим турган ran
эди. Нари борса, уни киморбоз киз, деб уйлардим.
Фалакнинг гардишини караки, кандайдир Иваннинг
улфатлари улдирилиб, Мадина жосус экани сенга
берийган топширикдан аён булди. Худо ёрлакаган
банда эканим шундан маълум. Сени танимас эмиш! У
Лондонда кузларимга караб сен хдкингда гапирганди.
— Баландпарвоз гаплар, Шомил ака.
— Нимаси баландпарвоз гаплар?
— Узингизни \ам, мени хам. Инглиз разведкасининг
малайига айлантираяпсиз!
— Италиядан уларнинг ёрдамида чикдим. Нима зарил
эди мендек одам билан хамкорлик килишлари? Бундай
вазиятда ёрдамларини рад этмадим, менинг илтимосим
Хам ерда колмади. «МИ-6»даги бошликдарининг
156
_________________'____________ К,ил устидаги такдир V
рухсатисиз, таваккалига мен билан ишлашаётганига хам
шукр дилаяпман. Сен-чи? Эртага Гена бир миллион
долларни кулдан кулга утказиб, террорчиларга етказса,
Европанинг дайсидир нудгасида портлаш руй берса,
кузлари жавдираб турган болакайлар далок булишса,
виждонинг дийналмайдими? -___ . .
— Саволингиз ноурин. < Мен дар дандай долатда хам
рахмдилман. Айнидса, болаларга.
— Кел, тортишмайлик. Айтганимни диласанми?
— Хуп. Бошимга болта билан ураяпсиз-ку, иложсизман.
— Сен- дурдма, —- Шомил курсаткич бармогини
шифтга удталди, — жонингга оро кириб, сени мударрар
улимдан дутдараяпман. Боя айтганимдек, Анатолий
Ивановичнинг таклифига кунган дадидангдаёд катта
уйинга душилган эдинг.
— Мени алдашганига барибир ишонолмаяпман.
— Иван ва улфатлари мишидилар булса, ким уларга
дайта-дайта, профессионалларча суидасдлар уюштиради?
Федерал хавфсизлик хизмати, милиция, датто ташди
разведка хам ип эшолмаётганмиш. • Чупчак! Органлар
оёдда турса, юртдошингнинг кимга турмушга чиддани,
Англияда ким билан яшаётгани, фаолиятлари-ю жиноят
оламига алодадорлиги — хаммаси анидланарди. Анатолий
Иванович узидан курдиб, сени енг ичида, хос одамлари
ёрдамидагина Англияга юборган. Бу Россиянинг илтимоси
эмас,. билиб дуй шуни! Бир таламис амалдорнинг
пайтавасига дурт тушган. Куртларни собид эр-хотинларга
. — сену менга тердирмодчи, аблах! Чучварани хом санабди!'
— У долда абхазиялик диз давлат органи одами булиб
чидмас экан-да? ’.
— Сен дарров саёзликка сузма, Лобар! Мен нега
Франциядан Туркияга кетмодчиман? Бир дикоят сузлаб
бераман, эшит! Кунларнинг бирида дайсидир мамлакатга
сайёдлар кириб келишибди. Улар ёшлигида каллакесар,
талончи, утри, диморбоз булишган экан: Топган даром
пуллари эвазига дар ким уз юртида баланд-баланд
157 . ...
, Азамат КОРЖОВOB
кошоналар курдириб, дориломон умр кечиришган экан.
Кунгил ёзайлик, деб бир-биридан бехабар холда айнан
битта кунда сафарга чикишиб, битта мехмонхонада
учрашиб колишибди. Йук, у мехмонхона эмас, Урмон-
даги хашаматли кошона экан. Кошона жуда-жуда
таниш туюлибди. Ёток/она каерда-ю вино сакланадиган
казнок кайси томонда — мехмонлар кузларини юмиб
топиб боришибди. Дастурхонни безаб, еб-ичибдилар.
Ёшликдаги хотиралар эсланибди, карта уйнашибди,
чакчаклашибди, устма-уст вино ичилибди. Хар бири
эхтиёткор, тилига махкам, айёр, устамон экан, шунинг
учун бир-бири хакида синчиклаб суриштирмасдан
маълумот олишга тиришибдилар. Кимдир фермер,
кимдир тилла кон сохиби, кимдир завод-фабрика
хужайини экан, хаттоки, давлат амалдори булганлар хам
бор эмиш.
«Келинглар, — дебди бири ярим кечаси, -
ёшлигимиздаги «Ажал соати» уйинини уйнаймиз...»
Шомил йуталиб олди-да, сочикка кул узатди.
— «Ажал соати» Уйини хакида эшитмаганман, — деди
Лобар.
— Тс-с...-лабигабармокбосди Шомил,— Бууйиннихар
ким хам тилга олиши яхшимас.Ахир, сен кимор оламидан
кетмокчисан, Лондон сафаридан кейин тинчлик керак,
тинчлик. «Ажал соати» уйини коидаси шундайки, барча
мехмонлар стол атрофига жойлашгач, уларга уй эгаси
Карта сузади. Биласан, картанинг турлари куп, аммо
«Ажал соати» алохида уйин тури хисобланмайди, шу боис .
у хакда эшитмагансан. «Шипшед» уйнаганмисан?
— иук-
' — Коидасини билсанг керак?
— Адашмасам, АКД1да уйналади. Олтмиш бир очко
туплашга ухшаш уйин турларидан бири. К,иморхоналарда
«Шипшед»ни учратмаганман. Интеллектуал гурухдаги
уйин, менимча.
— Шунакарок- «Шипшед» аслида немисча карта уйини.
158
Кил устидаги такдир V
Айтмокдиманки, «Ажал соати» худди уша «Шипшед»га
Ухшаб кетади. Киморий уйиндан кура акд чархлаш
уйинларига монанд. Фадат бу уйинда соат хам иштирок
этади. Мезбон ярим кечаси барча мехмонга карта
сузади. «Шипшед»дагидек турт-бештадан куп, яъни ун
йккитагача уйинчи иштирок этиши мумкин.Хикоятимни
давом эттиришга изн берасанми?
— Уни мен эмас, йуталингиз бузди. Сокпигингиз
жойидами, ишдилиб?
— Рахмат, мехрибон кУриниб кетдинг, — кесатди.
Шомил. — Сен собик хотинимсан, биз гайритабиий
тарзда ажрашганмиз. Пещонамга сен билан яна неча
марта учрашиш ёзилганини айтолмасам-да, куч-
КУДратим сакданиб крлганини маълум кдлишдан
узимни тиёлмайман. Бугун мен -разведка органлари
билан ош-катик булиб турган жойимда, улар билан
\еч кандай ош-катик эмаслигимни хдм бемалол айта
оламан. Шунака гаплар... — Шомил сочидни гижимлади.
— Хикоятни эшит! «Ажал соати» уйинида мезбон барча
мехмонга карта сузиши, хар бир каРтабоз соат занг
ургунча очко туплаши керак. Кимнинг очкоси соат
занг ургандаги ракдмга ноль кушилганда неча сон
келиб чикса, ушанга якин булса, голиб хисобланади.
Болиб энг кам очко туплагагг картабознинг бошига
олма, вино идиши ёки ананас кУйиб, туппончадан
УК узади. Кейинги уйиндаги голиб кукракка куйилган
тахтага пичок отади. Учинчи голиб эса учта пардадан
бирига килич санчади. Кайси бирида мамуб бекиниб
тургани маглубнинг узигагина аён. Курдингми, одамлар
накадар телбалик билан таваккал килишади. «Ажал
соати»да улганларнинг мурдаси учун ертулада хамиша
гур тайёр. Карокчиларда рахм-шафкат булмайди. Улар
Хеч кимга мехр куймай, хеч кимга рухан бонтанмай
дустлашадилар, бир тудага тупланадилар, борди-келди
киладилар. Куйиш-куюниш йу\. Олтинлардан жудо
булишса, газабланишади, гузал хонимларни курганда,
159
Азамат К,ОРЖОВОВ ~ - - --
кунгиллари сует кетишади. Бирок; бу холатларни на
юракдан куйиш, на ишк-мухаббат дейиш мумкин.
—«Ажал—еоатиуда—факат—мезбоннинггина—омадтг
кафолатланган эди. «Кднакдсига?» дейсанми, Лобар?
Шунакасигаки, у ме\монлар учун карта сузади, уйинда
иштирок этмайди. Кимки, кдртада катнашмаса, уни
кандай енгиб булади?! Ук, пичок, килич мехмонларни
халок этса, кумиш бир оз ташвиш тугдирмаса, бошкд
иши йук; уй эгасига.
Уша кеча кутилмаганда вокеа бошкдча тус олади.
Муйловдор карта сузмокчи булганида, чулок карокчи:
«Мезбон менман, галварс!» деб букиради. Столта
якинлашаётган бошка мехмонлар хам такка тухташади.
Хар бири узининг мезбон эканини даъво кила бошлай-
дилар. Бахс-мунозаранинг ечими куринмасди. Негаки,
уларнинг хар бири шу уй эгаси эканига далил келтирар,
буни караки, даъволар ростдек куринарди. Кухна
замонларда телефон, интернет, кадастр хужжати деган-
лари йук эди. Вокеа кимсасиз урмонда кад ростлаган
гирлшуйдадоэДгераётгандгс ''
«Кдйси биримиз уй эгаси эканимизни исботлашнинг
Хозирча йложй й^к, начора, — дейди соч-сбколи окарган
киши. — Бир вактлар шунака уйни орзу килганмизва
Хар биримиз уз улкамизда шундай кошона курганмиз.
Атрофда куни-кушни булса экан, гувохликка иакирсанг!
Ёки хотин, бола-чакамиз борми? Бир неча соатолдинуйга
кириб келганимизда, хар ким узича ичкари хоналарни
айланиб чикди. Кимнингдир кайсидир буюми, оёк-кул
изи ётокхонадан, чордокдан, казнокдан топилса, бу хам
унинг уй эгаси эканини далилловчи хужжатга $лмайди».
«Мен утинга чиккандим, кайтиб келсам, сизлар
утирибсизлар», — дебди муйловдор.
«Уз уйимдаги ётокхонада ётсам, сурамасдан бирин-
кетин бостириб кирдинглар-ку!» — ушкирибди чулок-
«Эрталаб саёхатга кетгандим. Кечкурун уйимнинг
чирокдари ёник эканини, мурисидан тутун чикаётганини
160
Кил устидаги такдир V
узокдан куриб, кднчалар ажабланганимни тасаввур хам ч
Килолмайсизлар!» ~ столни муштлабди новча.
«Гап бундай, — дебди соч-сокрли окдрган, —
орамизда мезбон бор. Мезбон мен- эканимни кдндай
исботлаёлмаётган булсам, сизлар хам шундай \ол-
га тушаяпсизлар. Келинглар, «Ажал соати»ни- мез-
бонсиз уйнаймиз! Кулок солсангиз, уйга отлик, якин-
лащаётганини эшитасиз! Эшикдан хозир у кириб келса, .
Картами сузади. Маъкулми, шункррлар?»
«Маъкул, маъкул», — шовкин кутаришибди мехмонлар.
Шу пайт ташкдрида чиндан хам от кишнабди. Кимдир
эгардан гурсиллаб тушибди-да, уст-бошини кодиб, уйга
Караб юрибди.Ичкаридагилар хозир эшикни такиллатади,
дея хомтаъма булишибди: у у3 уйига. келгандек
остонадан хижолатсиз хатлабди. Ёмгирп^шини илгакка
илиб, кузгуга бир дам назар солибдй-да, мехмонларга
юзланибди. Мехмонлар «Вох!» деб юборишибди. Зеро,
такиллатмасдан келгувчи хусн-малохатда тенгсиз
сохибжамол экан. Бир вактлар карокчилар сафида шун
дай жувон булган экан. Эркак карокчилар маликаи
йултусарни аллакачон нариги дунёга рихлат килган, деб
уйлашаркан.
«Салом, огайнилар! — дебди хоним эркакчасига. — Бу
дейман, картани менсиз бошламокчи булибсизлар-да!
Кани, утиринглар! «Ажал. соати» уйинига уз вактида
етиб келганимдан хурсандман. Эски кадрдонларингни -
уйингга туплаб, ёшликдаги уйинни уйнашнинг гаштини
таърифлаб беролмайман! Вой,, буларнинг огизлари ланг
очилишини! Йигитлик кучи -кетиб, овсарлар тудасига
айландингларми, нима бало?»
«Канакасига уйнинг эгасисан?.» — жигибийрони
чикибди муйловдорнинг.
«Уз уйимда мехмондек утирганимдан улганим яхши!»
— хитоб килибди чулок- ' -
«Биз уйимиздамиз! Ким ишонмаса, бошини
мажакдаймиз!» — FaBFo кутарищибди бошкалар.
161
Азамат КрРЖОВОВ
Ок сочли киши ваъдани эслатибди. Сохибжамол
аёл кдртани сузибди. Улим уйини бошланибди. Бирок
и-кки- карокчи-халок- булишгач-, аёлдан хам-шубхаланиб -
Колишибди. Унинг шеваси бегона эканлиги етмагандек,
казнок каердалигини хам билмасмиш. Ёшликдаги
хотиралари-ку, буткул унутилган, \еч вакони эслол-
масмиш.
«Уйимда эркакча кийимда юраман, — дебди
сохибжамол.- Шунинг учун бирор хонадан аёл либосини
тополмайсиз. Казнок каердалигини билмаслигимни
тушунса булади, чунки шу бугунгача мен учун хизматкор
беминнат ишлаган. У хозир сизларнинг ораларингизда
утирибди.Демак, мен ва хизматкорим мезбонмиз, колган-
Хаммангиз мехмон! Ва ажал уйинида давом этасиз!»
Эркаклар бир-бирига карашибди. Улар шу аёлнинг
хизматкори булиб, ажал уйинидан кутулиб колишни
жон-жон деб исташар экан. Аёл жонсиз уй эмас-
ку, карокчилардан бири шартта туриб: «Хизматкори
менман!» деса, индамай куяверадиган.
—«Ким у?»—сурабди-соч--еоко'ли-окарган^------- ----------------
Аёл уларнинг орасидаги энг барно, энг уктам, энг
акдлисини танлаб:
«Етиб келгунимча бунча томоша курсатмасанг, азизим!
— дебди. — Менинг хизматкорим эканингни нега бир
OFH3 айтмадинг?»
Киморда шафкат борми? Икковидан бошка хаммаси
Конга беланишибди. Йиллар утиб, кучдан колган
каллакесарлар на туппончадан тузукрок отишни, на
пичокнй нишонга санчишни, на омадни жалб этищни
уддалабди. Улар бир вактлар узлари устомонлик билан
эришган мавкедан эпсизликтуфайли кирилиб кетишйбди.
Лобар, сен Лондонда уша аёлдек булишинг керак.
— Хдракат киламан,- Шомил ака, — чой хуплади Лобар.
— Хикоят менга ёкди. Шундай килиб, уй эгаси ким экан? .
— Каёкдан биламан!
— Муаллифини-чи?
162
Кил устидаги такдир V
' — Кдршингда утирибди, — деди Шомил. — Италияда
тукидим. Ишонасанми, сен ва мен хакимда бу асар.
— Асар? Балати эшитиларкан.
— Рус, инглиз, итальян, араб, турк киморбозлари
кимнинг уйида утирганини билмай узларининг касрига
узлари улиб кетишини хохдайман. Афсусим шуки, энди
сени шафкдтсиз карта уйинларидан тухтатиб дололмайман.
~ — Йук, бундан кейин карта уйнамайман, деганман.
Узингйз \ам айтдингиз, карта улган. . _ .
i — Картасиз на Мадинани, на Генани кулга оласан.
Айникса, Гена сени катта уйинга ундаганда кунишинг ,
керак. У хозирда мени Италиянинг бир кунжагида касал
итдек гингшиб ётибди, деган хомхаёлда. . Лондонда
сени ёлгиз, нотавон кургач, ошигингга айланади-
Колади. Картасиз Генага умуман керак эмассан. Унутма,
мен Францияга келганимни, Туркияга яширинмокчи
эканимни сен ва инглиз ташки разведкаси ходимигина
билади.
— Хуп. Хикоятингизнинг Мадинага боглик жихати
Хакида уйлаяпман. у
— У хам хикоятдаги уйнинг мехмони, — Шомил соатига
Каради. — Куп' ушлансанг, русларда шубха уйготасан.
Телефон' кодимни когозчадан УКИ. Колгани сенинг ва
менинг танишган йилим. Охирги ракам эса углингнинг
тугилган Йили. Керак булсам, телефон киласан. Мен
исталган вактда бошка ракамлардан чикаман.
— Куп нарса сизга боглик, ~ урнидан турди Лобар. —
Аэропортнинг иккинчи терминали хам ишингизми?
— Йук, иккинчи терминал сабаб сал колди сизларни
йукотиб куйишимизга. . ,
Улар ташкари эшикка юришганида, залдан
4 Махмуднинг кораси учганди.
— Шеригинг мащинада кутаяпти, — деди Шомил. —
Чизган чизигимдан чикса, уладиган килдик. Белига
автоматик бомба урнатишибди, дема. Юртдошингнинг
узига хос сирлари бор.
163
Азамат КОРЖОВОВ__________ __________________________
— Юртдошимми у? Мен уйлагандимки...
— Юртдош хисобламасанг хам булади. Хорижга кетиб,
чет элликларга махфий хизмат килаётганларни юртдош
дейиш иснод. Хайр, Лобар! Мен сен чикддиган эшикдан
чикмайман, бунга вакд керак.
— Омад тилайсизми?
— Йук, — бош чайкади Шомил.— Сенга омад тилагандан
кура узимга тиласам, тирик коласан. Бу уйинда конли
отишмалар кошинг билан ковотингнинг уртасида булади.
— Барибир оркамдан Лондонга бораркансиз-да? — ■
деди Лобар.
— Аксинча, оркамдан Лондоннинг узи эргашиб
юрибди, - к^з кисиб КУЙДИ Шомил. - Хозирча умид
Килма’. Мени Буюк Британия худудига киритиш махсус
хизмат одамининг кулидан келмаслиги мумкин. Омад
у холатда хам,, бу холатда хам сув билан хаводек зарур.
Кулим шундай кичишганки, аблахдар учраса, Лондонда
Хам отиб ташлайвераман.
_ =_Еимда_конга ташна булдингизми?______
— Асло! Мени икки аёл ёрдамида йук, килишмокчи
булаётгаци исботланса, узларининг холига маймунлар
йиглайди. Мен эркакман. Аёлларнинг кули билан енгиш
буюк давлатларга ярашмайди.
Шомил эшикни ёпди, Лобар очик хавога чикиб,
бир неча одим ташлади. Назарида, оркасида француз
ошхонаси эмас, такдир иншооти кад ростлаганди. Бир
замонлар куёвига эргашиб Москвага келган келиннинг
аянчли кечмишлари бошланганида, шу ерда мухокама
Килингандек, тархи чизилгандек, фатво берилгандек
эди. Хозир Лобар изига кайтса, ошхонадан Шомилни
тополармикан? Халкаро жиноятчи изсиз гойиб булишга
улгургандир? Хуш, нимасига хайрон колади? Йулини
узгартириш Лобарнинг хам кулидан келарди. Хакикатан,
нега энди саргузаштларини давом эттириши керак экан?
Уйига кайтишига ким тускинлик килади? Ха, факат.битта
fob - Лобар Осимова, яъни Лобарнинг узи, вужудидаги
164
Кил устидаги такдир V
кдртага ташна руд! Боинга кулфат тушганларни ахтариб
топади-да, уларни дарталар салтанатининг афсунгар
дукмдоридек азоблардан халос этади.
Махмуд машинани кдтордан чикдриб, Лобарга
кундаланг дилди.
— Мардамат, мадам, — лутф курсатди у рулда утирган
долида эшикни энгашиб очаркан. о
— Мадмуазель, миссис, сеньорита... Яна нималар деб
атайсиз, билмадиму, аммо сизга такдир кулиб бокди,
жаноб адмоц, — дардол чакди Лобар. - Курдингизми,
дар бало учрайди разолат трассасида. '
— Корням туйди.
— EpyF дунёдаги сунгги овдатланишингиз булиши деч
гаи эмасди. _ .
— Оливье салати бир оз шур экан.
— Балки салатга пешонангиздан тер томчилагандир?
— Хушмуомалаликка, ширин гапга, муросасозликка
нима етсин! Дунё — бозор, охири — мозор, булмагайман
деч жиннй, дилозор. «Хул, акажон!», «Хул, хул!»,
«Сиз. нима десангиз шу!», «Калитлар, калитлар! Сени
ёдтирмайди кал итлар!»
— Томингиз кетибди.
— Янгисидан бор.
— Сизга ростакам ачинаман.
— Мен деч нимани курмадим, эшитмадим, билмадим.
Ачинмай куя долинг!
’ Лобар юзини четга-буриб, деди:
— Бу гапларнинг даммаси битта уд учун.
* **
Лобар Франция ва Англия уртасидаги маълуму машдур
Ла-Манш бутозига, Кале портига келган йили француз
компанияси .бир юз ун икки метрли паромни датновга
дуйганди. Хаммаёкда унинг рекламалари учрарди.
Шу он янги паромнинг сафарга дозирланаётганини
овозкучайтиргичдан эълон цилишди. Кдхвахона таш-
165
Азамат ^ОРЖОВОВ _____ '
Карисида нафас ростлаётган Лобар рекламада макдалган
паромдан суз очди. Аллакдёкдан хавотир-ла кдйтган
Махмуд —янги паромда- жунапг -режада- “йухлиг-ини-,-
Дуврга кдтнайдиган эски паромлардан бирини кутиш
шартлигини мулойимгина тушунтирди.
- Хали \ам узингизни менинг кузатувчим деб хис
килаяпсизми?
- Бунга шубхангиз борми? - жиддий тортди Махмуд.
- Шубхага ут тушсин! Сизни улдирмасликларини
илтимос килдим. Аввал руслар, кейин Париждаги халиги
кимсалар билан алокдни узинг, илмга кайтинг, тинч
яшанг. Окил инсонлар жиноятчиларга йул курсатмайди,
йулдан кайтаради. Билдингизми?
- Билдим. Кутулдимми ЭНДИ?
- Руслар кабинетларида харитага кдраб угирибди.
'Бошкдлар портда хам хозиру нозир. Худо-ё,. тавба
Килдим, улсам хам юртимда улай!
Лобар денгиздан эсаётган шамолга юзини, тутиб,
осмонни коплаган сийрак ок булутларга назар ташлади.
""ЕврбпанйнгювбПГбу^утлари’шулар-—-дедегМахмуд
Кахва хуплаб.
- Менга каранг, нега Калега келдик? Бировларнинг
сухбати кулогимга чалинди. Франциядан Дуврга, Фолкс-
тонга паромлар бир неча шахардан катнаркан.
- Мен танламадим. ■
- Э, ха, Калени хам руслар танлашган. Ахир, режа
уларники-ку! Нега жосусларини курмаяпман? Ё чиндан
Хам олис Москвадаги кабинетларидами?
- Ана, — кули билан курсатди Махмуд бир одамни.
— ЙуБ-е!
- Хув ана яна биттаси, — Махмуд мункиллаган чолга
шпора килди.
— Жиннисиз!
- Жинни аслида сизсиз, Лобар!
- Одам нега дунёга келишини биламан, лекин хар
доим узимга: «Биз нечун дунёга келдик?» деб савол
166
______________________ Кил устидаги такдир V
берганимда, бу биологик жихатдан тушунмаслигимни
англатмайди. Олим булсангиз узингизга, Махмуд!
Лобар урнидан турди-да,. сохилга жунади. Бикинига
улкан жимжимадор ёзувлар битилган ок; автобусдан
сайёхдар. туша боШлашди. Улар оркдга халта осган,
кепкани бостириб кийган, кора кузойнак таккан,
шортик ва ок кроссовкадагй хушчакдак эркак-аёллар
эдиЛар.
— Бекорчилар! — ижирганди Лобар узини асабий-
лашишдан тухтатолмай. ....
— Бошингиздаги жарохат битган-битмаганини у
сУрадими? — етиб келди Махмуд.
— Нима-а?
— Ошхонадаги одам сУрадими, деяпман?
Шомил бир ofhb хам суриштирмагани хозир Лобарнинг
кунглида яна уксиниш хисларини кузгатди. Аммо:
Мен унта хеч ким эмасман, — деб жавоб берди.
— Остона, Париж, Кале, Дувр, Лондон каби шахарлар
такдир йулларингизда тизилди. Руйхат узок давом
этмасдан сиз хам илмга кайтсангиз буларди.
— Мен саводсизман.
— У холда мен хам авомман.
— Ким хисобланишингизнинг фарки йук- Биз хозир
хайрлашамиз ва кайтиб хеч качон куришмаймиз.
Кандайдир калтабин кишилар хаётимда учрашидан
Хайратдаман. Бошка хайратланадиган вокеа кутмайман -
Хам.
Махмуд тишларини тижирлатиб, Лобарнинг билагидан
тортди. У
— Балки русларни мен уйнатаётгандирман? — деди
у. — Ошхонада учрашган шахе хам мен билан музокара
Килишга мажбур булган булса-чи? Сиз нималарга
Кодирлигимни курмаяпсиз.
— Кулимни куйворинг!
— Узр.
167
Азамат КОРЖОВОВ_____________________________________
— Агар мен уйлаган одам эмас экансиз, — деди
Лобар, — демак, мен хам сиз уйлаган аёл эмасман.
Ишонмайсизми? Хохдасам, бугун кечкурун Лондонда
к,артабозликни бошлаб, кимор дунёсини агдар-тунтар
к,иламан. Бу режада йук, эди, тугрими?
— Карта уйнасангиз сизга нима булишини айтайми?
— Айтолмайсиз, — деди Лобар.
— Нима учун?
— Карта доналарининг кули, оёги, тили, кузи, сочи,
кулоги, калби булмайди. Карта, бу — сочи кал к,илиб
олинган аёл хизматкор, яъни кал чури. Сиз картага
ухшайсиз! Калсиз! Агар буни айб деб хисоблайдиган
булсак, демак, айбингиз бор.
— Хакоратларингизга муносиб эмасман, Лобар!
Русларнинг бир гапи менга ёкдди: «Следи за языком».
— Тилимни тиймоцчимисиз?
— Йук,, мен демократия тарафдориман. Демократия
тилнинг эркинлиги эмас. Огизга келганни гапиравериш
тил эркинлигига кирмайди. Демократияни мутлак
эркинлик деб, эр-хотин хохлаган жойида, масалан,
кучада ухламайди-ку!
— Одоб-ахлокни сиз сураяпсизми, мисье демократ?
Балки жиноий ишларга аралашмасликни хам панд-
насихат киларсиз?
— Булмаса, ким айтади?
— Менга русларнинг «Давай, до свидания» деган гапи
ёкдди.
Махмуд кулини чаккасига теккизиб, америкалик
Харбийларга такдидан масхаромуз честь берди.
Улар кутаётган паромга хам йуловчилар чикд бошлашди.
— Бу «хомий»ингизнинг одамларига царашли, — деди
Махмуд,— Сизни оппа-осон утказиб юборишади. Менинг
миссиям — паромга етказиш эди. Мана, етказдим.
Кайтиб куришмаслик, хар ким уз йулида омон булиш
нияти билан хайрлашамиз. Ок, йул тилайман! Лекин сиз
савдойи экансиз. Урнингизда хеч бир аёл хорижда буна-
168
______________________________ Кил устидаги такдир V
кд тентираб юрмасди. Жонингизни уйламасангиз хам
болангизнинг такдирини уйласангиз буларди.
Шу пайт одамлар орасидан икки албан йигит чикди.
Иккаласи хам дордан кочганлардан эканини турк,-
таровати айтиб турарди. Бири нарирокда тухтади,
буйчанроги Махмудга уч кддамча якинлашиб, кузларини
паромга кддаб, бузилган русча талаффузда:
— Урток Махмуд, биз билан кетишинг керак, — деди.
— Кутубхонагами? —, суради Лобар Шомилнинг
одамлари эканига ишонч хосил хилиш учун.
— Худди лгундай, хоним, — хирцирок, овозда, истехзо
аралаш жавоб берди албан. — Нах кутубхонанинг уртасига.
Хохлаганча китоб ухиб ётади.
Махмуд яна бир неча дакикд, Лобар то паромга
чиххунича шу ерда туришини уларга маълум хилди.
Хдкикдтан, Лобарни паромга. осонгина утказишди.
У юмшок уриндихха узини ташлади-ю хаял утмай
хавотир исканжасида крлди. Нимадир кунгилдагидек
эмасди. Цортда Махмуднинг теграсида Шомилга хизмат
килувчи албанлар, паромда эса Анатолий Ивановичнинг
одамлари. Махмудни кандайдир шубхали кимсалар билан
бирга куришса, Москвага хабар беришмайдими? Аслида
бунинг халокатли зарари йукдек туюларди. Йулдаги
махфий учрашув, Шомил Махмудни хам, Лобарни хам
узига хизмат хилдиришга киришгани Анатолий Ивано
вичнинг топширигини бажаришга халахит бермасди,
назарида. Лобар Сохибага учрашиб, Иванга тахдид
солаётган кучни аникдашга уриниб куради. Бу ишни
Мадина ёрдамида амалга оширадими, Шомилдан кумак
сурайдими, Анатолий Ивановичнинг нияти факатутлинй
кущариш экан, кимлар кУллашининг фархи булмаслиги
даркор эди. Мабодо Шомилнинг тахмини тугри чихса-ю,
Анатолий Ивановичнинг чин максади углининг хаётини
сакдаб колиш эмас, ундан хурак урнида фойдаланиб,
Шомил, Бури, Гена кабилардан бирини ёки хаммасини
йук килиш булса, у холда ахвол чатох эди.
169
Азамат КОРЖОВОВ_________________________
Лобар палубага чидданида, паром содилдан узилди. У
на Мадмудни, на албанларни курди. Кузининг остига
ёмьир томчиси тушиб, худди куз ёшидек одци. Лобар
адашган томчи дув наридаги содчи кеманинг бошида,
осмон тодига илинган куюд дора булутдан учиб келга-
нини тусмоллади. Кема томондан эсаётган шамол
кучайиб, Лобарнинг сочини дилпиратди. Иккинчи
томчи даттидрод урилди.
У Англиягача бошдалар каби палубада сувни томоша
дилиб, чадчадлашиб кетмади. Уйин-кулги, сураткашлик,
ширин дисларга чумиш — деч бири кунглига утиришмади.
Олдинма-кетин уфд сари сузаётган кемалар алданечук
мадзун сирларга чултанган эди. Лобар уз рудиятини
таддид этаркан, кунгли чукаётганининг боиси, дозир
дам, Лондонда дам кузга куринмас кучлар томонидан
бошдарувда эканида эди. Узининг шу юриши турган-
битгани галвали, далтис уйин эканини тушунмаслик
учун дунё курган булиши дам шарт эмасди. Бунда
нафадат диморбоз,. балки деч кимга озор бермайдиган
далим, далол шоир булганида дам,, агар уйин дон талаб
дилса, улдириб юборилиши турган ran эди. Кдйсидир
Осиё мамлакатида дурбонлик дилинган шоир дадида
дикоя дилишганди. Шоир ядинда урушлар битган Уз
мамлакатида интернетнинг ижтимоий тармодларидан
бирида «профиль» очибди. Дустларини купайтириш учун
даммани дабул дилаверибди. Охир-одибат интернетдаги
дУстлари мингтага етибди. Шоир мамлакатда кузга
кУринмаган, оддий даламкаш саналаркан, бирод ижодда
юксак урни булмаса-да, иш жойи — сиёсий газета унинг
нуфузини хийла ошираркан; Кунларнинг бирида шоир
электрон разведканинг руйхатига тушибди. Негаки,
«профил»идаги дустлари даторида хорижда тиш дайраб
юрган душманлар талайгина экан. Шундай дилиб, шоир-
нинг интернетдаги шардлари ва шахсий ёзишмалари
кузатилибди. Шоир тилида дам, дилида дам ватанпарвар
экан. Мамлакатига содид хокисор инсондан мухолифатга
170
Кил устидаги такдир V
дустлашишдек ишни кутиш эса, албатта, дадидатга тугри
келмайди, аммо виртуал оламдаги уз урнини англаб
етмаган даламкаш, деч булмаса,, виртуал оламда душ-
манларга дуст-ку. Хар куни ёв юзлаб мамлакатдаги юзлаб
«профил»ларга кириб-чидиб юраркан.«Чет элда диладиган
бошда ишлари булмаганидан- кейин интернетда фитна-
фасод билан кун утказишаяпти», дейишаркан улар дадида.
Афсуски, шоир улдирилибди. Уни шадарда, куппа-
кундузи, кимсасиз, сокин кучада пичокдашибди-да,
улигини автомобиль сакданадйган икки гараж уртасидаги
оралидда тидиб кетишибди.
«Нима учун?» — энсаси дотиб сураганди Лобар ушанда.
«Улими керак булиб долган», — деб жавоб берганди
дикол дилгувчи.
«Улим бир матод эмас-ку, кимгадир керак булиб
долса?!» — газаби баттар тошганди Лобарнинг.
«У шоир эди, сиёсий газетада тер тукарди. Хадидий
даётда давлат душманларига дуст булмаса-да, виртуал
оламдаги «профил»ида дуст эди».
«Катл этишга булар асос эмас-ку, ахир?»
«Кузичоднинг айби шуки, бурининг дорни очидданида
дуч келди. Душманни айблаш учун . од куйлак, дора
буйинбог, дора дузойнак тадданларга бадона керак
эди. Кимдир шоирни ватанпарварлик дадида кескинрод
хат ёзишга ундайди. Шоир мухолифатга хат ёзади ва
улдирилади».
«Котил хориждагилар эмас экан-да?»
«Албатта! У узи кукларга кутарган шахсларнинг
дурбони булди. Шоирни улдиришгач, полиция телефон
ёрдамида «профил»ни очади. Ёзишмалар оммага ошкор
этилади: «Хориждаги илонлар билан интернетда дуст
тутинган. Сунгра уларни инсофга чадириб, таслим
булишга ундаб, хатлар жунатган, натижада улдирилган».
«Нададар булмаган гап-а?»
«Нададар булган ran! Шоир дадрамон сифатида
улугланди. Халд уни хориждаги газандалар улдирганига
171
Азамат КОРЖОВОВ "~
ишонди. Балои казо интернетдан бошланди, дейишди.
Харбийлар эса шу бахонада мухолифатга кдк;шатк;ич
—зарбагбериб—энг-сараларини-халок-этди»;----------------------
Лобар узини шоир урнида курди. Хуш, уни ким махд
этади? Хаёлан куйидагича руйхат тузди: 1. АНАТОЛИИ
ИВАНОВИЧ. Агар Лобар Москвадаги амалдорнинг Уз
хукуматидан. яширинча Англияда уйин килганини фош
этувчига айланса; 2. ГЕНА. Римдан келган пулларни
террорчиларнинг хисоб . ракдмига утказганини Лобар
аникдаб, Шомилга, Шомил эса^инглиз ташки раз-
ведкасига етказишини билса; 3. БУРИ билан СОХИБА.
Улар хакикдтан хам Анатолий Ивановичнинг угли Иванга
Хамда дустларига Москвада суикдсдлар уюштирган булса
ва Лобар Анатолий Ивановичнинг жосуси эканини
сезиб колишса; 4. ИНГЛИЗ ТАШКИ РАЗВЕДКАСИ
ХОДИМИ. У Уз бошликдарига айтмасдан Шомилни
ёллади. Иши пачава булиб, Лондонда крили вокеалар
юз берса, айбдорлиги сирлигича крлиш учун Лобарни
Хам, Шомилни хам йук,отади.
---- Лобар-чукур-нафас-олди.-------------------------- ----------- -
— Хаммамиз тош асрида яшаяпмиз, — деди узига-узи.
■ — Кадимги тош асридан фарки шундаки, бизнинг асрда
куролимиз эмас, калбимиз тош. Тош куролда бйтта,
иккита, нари борса, унта одамни Улдиришган. Юзлаб,
минглаб, милЛионлаб одамларни халок килищ учун
тошкуролдан кура тошдан к;алб керак. У эса бор. Куплаб
кудратли шахсларда бор.
* ** * '
Emfhp ёгмади. Тез орада офтоб чаракдаб, атроф-олам
кузни кувнатиб юборди. Кукни майда-майда, naFa-
пага булутлар крплаганди. Лобар бошини кутарганида,
сайёхдар уфкдаги девор мисоли кряларни бир-бирига
кУрсатмокда эдилар. Икки соатга крлмай Ла-Манш
бутозидан сузиб утиб, афсонавий Англиянинг Дувр
портига якинлашаётгандилар. Бирок; томар куринмади.
172
Кил устидаги такдир V
Халиги окиш крялар «туманли Альбион» (айрим рус
манбалари буйича «туллак Альбион»)нинг баланд
к;иргокдари булиб, тулкднлар ювиб, улкан жарликлар
Хосил булган эди. Лобар негадир абхазиялик Мадинани
порт терминалида учратсам керак деб уйлади ва
ракдмларини терди.
— Йук, — деди Мадина, — Дуврда учрашишга
келишмадик-ку! Лондонга келаверинг. Сайёхдарнинг
автобусидан крлиб кетманг..
Пештокига «Doyer.Terminal 2» ёзуви битилган ойнаванд
эшикдан залга кирди. Хар бир йуловчининг хужжати ва
сумкалари текширилди. Лобар эринчокдик ила илгарилар
экан, сумкасига эмас, миясига «нокрнуний юк»
ортиб бегона мамлакатга кираётганини уйлаб, «Балки
келажакда одамнинг хаёлини укийдиган ускуналар хам
ихтиро килинар», деди узича. Шундай ускуналар Лобарга
ухшаганларга чийилларди. «Миянгизда кимнингдир
сирли топшириги борлиги куринаяпти, кечирасиз, биз
ундан вокиф булишимиз лозим», деб талаб килишарди
полициячилар.
— Хоним, автобус кутаяпти, — деди бир эркак инглиз
тилида. — Мархамат!
— Меними? .'
— Сизни! Сизни! — катьий охангда такрорлади эркак
йУл курсатиб.
Лобар Каледа учратган сайёхларга \амро\ булиб,
Англия ичкарисига автобусда жунади. Лондонгача юз
чакйримча юриларди. Икки соатга к°лмай мамлакат
пойтахтига кириб. келишганида \аво- айниб/ ёмгир
майдалаб ёга бошлади. Лобар мехмонхонанинг ташки
кУринишини куролмади, автобус бино эшигида.
тухтаганида, у мизгиётган эди. Хушчакчак сайёхларга
эргашиб, пастга тушмокчи эди, хайдовчи якинлашди.
Лобар ofhp сумкалари йукдигини тушунтирмокчи
булганди, у хат узатди: «Тушманг! Автобус мехмонхона
оркасига юради, уша ерда учрашамиз!»
173
Азамат КОРЖОВОВ
Хакикдган, автобус мех,монхона ёкдлаб борди. Бир
неча марта о\иста бурилгач, тухтади. Лобар бир
сумкани елкага осиб, гилдиракчалисини етаклаб, кора
кузойнагини такканча тушди. Шу захртиёк бир киз
чопиб келди-да, соябон тутди.
— Кора кузойнакдан кура соябон аскотади, — деди
шухчан жилмайиб. — Ёмгирни каранг!
Мадинани ун саккиз бахрр остонасида дейишган эди,
фотосуратдан фаркди уларок юзма-юз келганда бемалол
йигирма-йигирма икки ёш берса буларкан. Миллати
абхаз булса-да, чечен, грузин, хатто узбек кизларига
ухшаб кетарди.Буйи Лобаргатенг, кад-комати келишган,
дуркун эди. Дунё киморхоналарига алокадорлар орасида
багоят со\ибжамол картабоз кизни Лобар илк марта
учратиши эди.
Куп кавагли бинолар кад ростлаган кварталдаги уйнинг
ун биринчи кавагига чикиб, шинамгина хонадонга
киришгач, Мадина узининг картабоз эмаслигига
ишонтириб, алдамокчи булди чоги, деди:
— Карталару киморбозлик хдкида санъатни гапиргандек
гапираркансиз, Лобар. Карта деса кунглим айнийди.
— Шунаками?
— \а. Мендан анча каггасиз. Сизни «Лобар» деганимга
хафа эмасмисиз? Эшитишимча, Урта Осиёда эркакларни
«ака», аёлларни «опа» деб чакиришаркан.
— Марказий Осиёда, — хатосини тутрилади Лобар.
— Вой, узр, Марказий Осиёда.
— «Опа» дейишингиз шарт эмас. Ёшингиз нечада?
— Ун саккизга кирдим. Айтдиларки, «Кавказ»
ресторанининг собик хужайини Шомил сизнинг
биринчи эрингиз экан.
— Биринчи эрим эмас. Лекин тугри, биз бир вактлар
битта оила эдик. У \озир каерда? Айтишдими?
— Улибди, — деди Мадина. — Эшитиб аза тутганми,
дея дархрл боя кузларингизга карадим, йигламабсиз.
— Римдаги вокеадан сунг анча кун утиб кетди. Куз
174
_ _______________. -__________ - Кил устидаги такдир V
ёш тукиш шартмикан? Колаверса, у улмаган булса.
Алладаекда жуфтакни ростлаб долганини телевизорда
гапиришди.______________________ .
— Римдаги водеада эмас, бугун улибди, бечора, —
деди Мадина.
— Бугун? Ким айтди?
- — Ресторанда кулогимга чалинди. Йулда отишма
булибди.
— Ишончли манба эмас, — деди Лобар. — Суриштирамиз.
— Ёлгон булиб чиддани яхши, — хайриходдик билдирди
Мадйна.
— Шу вадтгача тирик юрганига дайрон эдим. — Лобар
даяжонланмасликка тиришарди.
— Ким нима деса десину у мард одам эди, менга феъли
ёдарди. Ишонасизми, дулимни сураганди. Рад этдим.
Кизи датори булсам. Эркакларда уят нима дилсин,
тугрими? Купчйлиги фадат узини уйлашади.
— Англияга^келишдан аввал турмуш дурганмисиз?
— Менми? Уттиз ёшгача дунёни курмодчиман. Турмуш
дуриш дочмас. ~
' — Буни масладат бермасдим, — кийимларини
алмаштира бошлади Лобар. (У ёлгиз долгач, биринчи
йши — Шомилнинг радамига дунгирод дилишни уйларди. -
) — Мусулмон дизи шунада гаплардан тортиниши,
дисдаси, хаёлига дам.келтирмаслиги керак. .
— Нега?
— Гунод.
— Гунод дейсизми?
— Ешсиз, диз боласиз, узингизни асранг. ХаР
кимнинг дулида дугирчод булиб юришни истамассиз?
Бузудчиликнинг энг. арзон нидоби, бу — севги.
— Севги дадида шунада фикрдамисиз?
— Хадидий ишд-мудаббатни назарда тутмадим. Бот-
додда ботган булсам дам, кунглимдаги гул сулимаган.
Хадидий севгига шак келтирмайман.
Иккиси дам назокатли жилмаййб Дуйишди.
175
Азамат КОРЖОВОВ - ' -- ~ ' _________
— Мени ^еч ким кугирчок килолмайди, — деди Мадина.
— Кугирчок булмаслик учун хам Англиядаман, десам
_ —ишонаверинтч— ----- ---------------- -------------------:----------------
— Такдирдан крчиб юрибсизми?
— Узр, сиз узингиз кугирчок булганмисиз?
— Жонимга карта оро кирган.
- Кднакасига? - кузларини катта-катта очди Мадина. —
Хозиргина ичимда суюнаётгандим. Онам киз боланй ор-
номус, ирода ва йлохий куч балои казолардан асрайди,
дерди.Бунинг учун йигитлар билан уртада масофа сакдащ, _
Катьиятли булиш, ибодат килиш керак экан. Гапларингиз
онамникига ухшаётганида, тусатдан «карта жонимга оро
кирди» дейишингиз совук сув куйди устимдан.
— Хар доим халол-пок юрсангиз, орзуларингиз
ушалади.
— К.айси маданиятнинг шиори, тушунмаяпман?
Кунглингизга тегмасину, гапларингиз эриш туюлаяпти.
Сизни кутиб олиб, Сохибабиланучраштириб куйишимни
" тайинлаганлар таржимаи холингизни, кискача булса
—Хам—айт-ишди-.-Панд-насихатга-уста-экансизг таржимаи"—
Холингиз эса бутунлай бошкача, хатто, куркинчли.Сизни
кушмачи, шаллаки, эркакшода деб тасаввур килгандйм.
Ишингизда ахлокдан маъруза укийдиганлар ишламайди.
Очиги, хозир хам акдим бовар килмаяпти.
— Аёл бошим билан халкаро кимор уйинларида
Катнашганим — киморбозликка иштиёкимдан эмас. Мен
адашган аёлман, бундан тонмайман.
— Иштиёкингиз йукдир, аммо панд-насихатингиз
барибир одамга кандайдир...
— Тухтанг! Менга' замоннинг хам, мамлакату
маданиятнинг хам ахамияти йук. Дунёкарашим шунака
шаклланди, уни хеч ким ва хеч нима узгартиролмайди.
Англияга келиб «оммавий маданият»га шунгиёлмайман.
«Бойфренд» деган сузни охирги пайтларда куп
эшитаяпман. «КиМ экан бойфренд деганлари?» деб
кизиксам, у енгил хаётга муккасидан кетган аёлларнинг
176
Кил устидаги такдир V
йигити экан. Йигит булганда \ам халол ошик эмас, бирга
яшайдиган жазман. Хохласа келади, хохласа кетади,
уртада никох, укилмайди, оила курилмайди, хуллас,
зинокорлик, харом ошиклик.
— Менинг бойфрендим йук-Колаверса, бойфрендларни
сиз таърифлаганчалик деб уйламайман.
— Дунё ранг-баранг эканини унутманг. Яхшилар
даврасида ёмонлик, ёмонлар даврасида яхшилик бор.
Мадина овкдт буюртирганди. Улар шу ерда тамадди
Килиб, хозирнинг узидаёк иш масаласида гаплашиб
олишлари лозим эди. Сохиба хар икки-уч кунда
гузаллик салонига ташриф буюриб, тирнокдарига оро
бердирар экан. Москваликлар Лобар ва Сохиба баайни
Уша салонда «тасодифан» учрашиши, танишиши керак,
дейишибди. «Олигарх»нинг ёшгина Узбек хотинини
Хуркитиб юбормаслик учун Лобар узини хамюрт сайёх
сифатида курсатиши лозим экан.
— Менга бу режа ёкмаяпти, — деди Лобар.
— Ёкмаса, Москвага богланаман. Балки айрим
бандларига узгартириш киритиб беришар. Фикрингизни
менга айтасизми ё аввал Москва билан. Узингиз
кунги рокдашиб...
— Иуд, хозирча мен алокдга чикмайман, уларга
Узингиз етказиб куясйз. Мен махсус топширикни
бажаришга жунатилган махфий агент эмас, оддий аёлман.
Сизга айтишганми, йукми, Россиядаги шифохонада
даволанаётганимда, юкррида ишлайдиган катталарга
кимдир мендан умид борлигини айтган, чунки утмишйм
Карта уйинларига боглик- Бошига огир тащвиш тушган
одамларнинг кургиликларида киморбозларнинг кУли
бордек куринган. Мана, илтимосларга биноан Англияга
келдим. Асосий масала — амалдорнинг углига тахдйд
солишда гумон килинаётган аёл билан учрашиб,
гаплашиб олиш. Гаплашаману кетаман. Вазифам — шу.
— Жиноятчилар эски танишларингиз экан-да?
— Йук, вокеа жойидан кора рангли карталар топилган.
177
Азамат КОРЖОВOB
Сиз координатасини аникдаб куйган Уша Сохиба
гумондорлар руйхатига тушиб колган. Русларнинг режаси _
буйича унга узимни сайёх килиб курсатмайман.
— Нимаси сизни крникдирмаяпти? — елка’ кисди
Мадина. — Балки узингизни Лондонда яшаётган бирор
Кариндошингизникига вакдинча яшашга келган мехмон
Килиб курсатарсиз? Опаси ёки синглисининг чакдлогига
Караб туришга келганлар куп-ку. Ухшамайсизми?
Ухшайсиз.
— Бу \ам мантикризлик.
— Кднакдсига?
— Мени Сохиба билан учраштиринг, у ёгини
узим биламан. Москвадаги хужайинларингизга
тушунтирингки, сайёх йук, кдртабоз бор. Шундан
кейингина жумбок ечилиши мумкин.
- Сиз жосус вазифасидасиз. Кдртабоз Лобар
эканингизни айтиш нунокдик, ундан хам ёмони, хавфли.
— Сохибага узимни ким килиб курсатишимдан катъи
________назар жосуслик ичимда колаверади.____ _______________
Мадина хадиксираб кдраб куйди. Йккови бирпас
индамай овкдтландилар.
— Пулат Фазлиахмедов аслида чеченистонлик Шомил
эканини качон билгансиз? — суради Лобар.
— Улар айтишди, — кунчицарга бош иргади Мадина.
(Саволни эшитган захоти енгил сескангани Лобарга
сезилди.)
- Жуда хам гул экансиз, — деди Лобар.
— Нега? — овкдтдан бош кутарди Мадина.
— Сизни казинода юфганман, Кдморни кдйиб
юборасиз.
— Мени-я?
— Ха, сизни, — украйди Лобар.
- Ким биландир адаштираяпсиз, — лабини артди киз.
- Мадина, ran бундай! Кимга хизмат киласиз,
максадингиз нима, мени кизиктирмайди. Келинг,
• бир-биримизни алдамайлик-да, карталарни очиб,
178
К,ил устидаги такдир V
кдгсмат уйинини ошкора уйнайлик, шунда иккимизга
дам яхши булади. Уйлайманки, биз душман эмасмиз.
Манфаатларимиз деч кдйси чоррадада кесишмайди, гарчи
юзма-юз, блис Лондонда, битта миссия иштирокчиси
сифатида утирган булсак-да!
— Нима дам дердим. Ихтиёрингиз.
— Россияда бошимдан жарохат олдим. Мендан ёрдам
сураб келган аёлни улдиришгани учун газабланиб,
хавфли сафарга — Россияга отлангандим. Ва Москвада
УК узишди, улмай колдим. Эндигина оёкда турганимда,.
бошкд бир аёлнинг — Содибанинг хдёти йулимда
кундаланг булди. Сафар харажатлари туланиб, Содибага
учрашишга имкон беришганида, кдндай йук, дейман?
Уйга кдйтишга кдрор дилиб, илтимосни рад этганимда,
Москвада менга к,илич кдйрашлари етмагандек бир
бегунок жувон дам улиб кетиши мумкин эди. Кайсидир
маънода Содибага ёрдам бермокдиман. Ишонмайман
унинг кртилликларни буюртма бериш даражасидаги ёвуз
ва телба жувон эканига.
— Кртилликларга буюртма! Уд-ху, иш мен уйлагандан
жиддий экан.
— Сиздан сир яширмаяпман. Руслар Москвада бир
оз мудцат яшаган фаррош хотин, окукорани яхши
танимайдиган гастарбайтердан ута огир жиноятларни
содир этишда шубдаланишаяпти. Шубдаланишларига
важ шуки, улдирилганлар уз вакуида Марказий Осиёдан
келган ёш хотинни каттид хафа килишган. Ёш хотин
чидиндихонада ишлайдиган эридан ажрашиб, сирли
равишдахорижлик, узбекмиллатигамансуб«олигарх»нинг
хотини булиб колган. Аввал Италияда, кейин Англияда
яшай бошлаган. Содибанинг жумбокда айланган даёти
мени дам дизиктириб куйди. Унинг тарихини Москвада
эшитган куним Лондонга цанот боглаб учгим келганди.
Содибага тезрок учраштиришингизни ходлайман.
— Бу кийин эмас, дачои уйидан чидиб, даерларга
боришини биламан.
179
Азамат КОРЖОВОВ
— У хакда маълумот туплашни кандай уддаладингиз?
— Ёрдам- беришди. Шундай катта ша\ардан бир
Лйукожйрнй тбТТйб, ортйдан кузатипг кулидан келади,
деб уйласангиз, кулгимни кистатган буласиз.
- Мадина култиллатиб бир стакан «кола» ичиб юборди.
- Лобар, — деди у, — казинода мени курганингизни
исботлай оласизми?
- «Курганман» дедимми, билингки, кузларим гувох,.^
«Кайей казинода?» дембкчимисиз?
- Ха, кайси? - Мадинанинг ранги хиёл окдринкиради.
— Шу саволнинг узиёк киморга алокадорлигингиздан
далолат.Хатто, «карта десакунглим айнийди» деганингиз
\ам узингизга карши хизмат килади. Сирингизни
.саклашга ваъда берсам, Англияга келишингизнинг,
«Кавказ» ресторанига^ ишга киришингизнинг асл •
сабабини айтасизми? Уйлангки, рупарангизда сиздан
сир бекитмайдиган чин опангиз утирибди. Сиз хдм унга
кунглингизни очинг.
________ — Шомил оганинг пинжига тикилмокчи эмасдим,
ташвишланманг, — аччикданди Мадина.— Хаётимни
Кайтадан бошламокчи эдим. «Кавказ» ресторанига ишга
киришимга сабаб, унинг «Кавказ» ресторани эканида.
Коллеждан буш вактларимда уз ватандошларимнинг
рестораииДа пул ишласам дегандим.
— А\мок эмасман, — чимирилди Лобар. — Кдрталарни
очиб куйинг! Ресторан хрзир кимники?
— Гап бу ёкда денг! У Гена деган дасти узун бойники.
Мулкдан умид килиб, хомтаъма булманг.
— Огзингиздан она сутининг хдци келаяпти, яхши
Киз! Шомил акадан колган гугуртнинг бир дона чупи
дам керакмас. Россия пойтахтида утирган амалдорлар
сизни кандай топди?
— Мен каёкдан биламан?! Буни узларидан суранг!
«Кавказ» ресторанини Шомил ога бошкд исм-фамилия
билан юритаётганида, Россиядагилар тинчини бузиш-
180
______________________________ Кил устидаги такдир V
маган, Тушунишимча, Лондонда Пулат Фазлиа\медов
номи билан яшаётгани русларнинг тушларига хам
кирмаган. Италияда. отишма булгач,. ресторанга бир
амаки келиб, узини мосКвалик деб таништирди ва
Шомил огани суриштирди. Римдаги вокрадан сунг
Пулат Фазлиахмедовнинг шахси сотйлгани очик,-ойдин
куриниб турибди.Мени хам Шомил отанинг кул остидаги
россияЛик хизматчи деб руйхатларига тиркаб куйишган.
— Ундан аввал сиз ресторан эгаси халкдро жиноятчи
эканини билмагансиз, йшга дарсдан буш вактларда пул
ишлаш учунгина киргансиз, шунакдми?
— Сизнингча, мен ифлос жосусманми? Картамни
очдим. Очилган дарталарга ишонсангизгина талаб
Килинг эди. '
— Балати булса хам айтаман, хозирги вазйятингизда
мендан кднчалик сир яширмасангиз, шунчалик ютасиз.
Узингизни кдртага алокаси йукдек курсатганингиз алам
килаяпти. Россиядаги казиноларда танишларим куп.
Москвада утирган лаванглар эса менга фотосуратингизни
бериб хатога йул куйишди. Фотосуратингизни ва исм-
фамилиянгизни танишларимга юбораман, тамом, кдйси
казиноларда жавлон ургансиз, пулни кимлар тиккан,
Каердаги нокрнуний киморхоналарга бош сукдансиз —
Хаммаси тез орада аникданади.
— Хуп.Москвада яшаган йилларимнинг охирги ойларида
киморбоз эдим.Пул тикадиган шоввоз бойваччалар билан
биргаликда маХоратимнинг. ордасидан пул ишлаганмиз.
Карасам, судмокнинг охири улим. Хозир хаммасини
ташлаганман. Казиноларда куп юрмаганман, ялт этдиму
сундим. Уша ерларда сизни гапиришган. Франциядан
кунгирод килганингизда аввалдан танимаслигимни
айтдим. Нима, хаётини бошкдтдан кураётган к,из дарров
утмишини эслаб, димор хасида валакдаши керакмиди?
Лаънати дарталардан огиз очмаганингизда, мен хам мик
этмасдим, афсуски...
181
Азамат К^ОРЖОВOB
— Афсуски, хаётингизни бутунлай бошка узанга
буролмагансиз.
— Аввал ..руйхатга. тушганим. учун. мени осонгина
топдилар. Демак, сизни Англияга юборган шахе
руйхатдан хабардор. Шубхд-гумонйнгиз булса, ушандан
Колманг.
■ — Айтаётган руйхатингиз х;еч нарсага арзимайди.
Шомил ака аслида кимлигини биласизми?
Мадина елка кисди ва:
' — Кдйси маънода сураяпсиз? — деди ишончеиз рухда.
— У Россияда кдморбозЛарга' кдрши курашиб, катта
жиноятларга аралашган, шунинг учун ахтаришаяпти.
Руйхатига тушган киморбоз борки, улдирилган.
Мени ажаблантирганц, нега сиз айнан кдморбозлар
кушандасининг хузурига келгансиз?
— Вой, кизик-ку... — хиринглади Мадина. — Кулок-
ларимга ишонмайман. Ким киморбозлар кушандаси?
. Шомил oFa-я?! У долда нега тирик юрибсиз?
— Унутманг, мен «Кора карта ракси» уйинларининг
- ус-тасиман, киморбозлик-бошка-нарса. - Бирга яшаган
йилларимда Шомил аканинг бир хизматкоридан картани
Ургандим, киморни эмас. Кейинчалик бошка тудалар юз
минглаб доллар накд пул тикиладиган уйинларда мендан
фойдаланишди. Ё уклим гаровда булган, ё чаккамга
туппонча тиралган! Карта уйини ёрдамида кимор
/ уйналса, бир кун албатта кон тукилади. Худога шукрки,
Англияда саргузаштим тугайди, баридан кутуламан.
- Кисматимизнинг шу жойи ухшаш экан, — лаб-
лунжини йигиштирди Мадина. - Мен хам кутуламан.
Бутунлай! Аттанг, Шомил oFa шу кунларингизни курмас
экан-да.
Мадина хаёлга чумиб, ушокдарни уйнади. Лобар ундан
куз узмай суради:
— Отишма каерда булибди?
— Бунисидан хабарсизман. Италиядадир-да.
Шу кеча Лобар бошка телефондан Шомилнинг
182
К,ил устидаги такдир V
радамини ун марталаб териб, богланолмади. Ойнаи
жадонда урмон ёнгинлари-ю сув тошдинларини,
автодалокатлару Афгонистондаги урушни, Мексикадаги
дуконга урнатилган кузатув камерасида акс этган
хунрезликни-ю дайвонот бсдидан дочган илонни
намойиш этишди.
Шомилдан дарак йук; эди. Лобар унинг далок булганига
ишонолмасди. Эдтимол, Ла-Манш йулидаги учрашув
инглиз разведкасининг тандидига учраган булса,
чалгитиш операцияси амалга оширилгандир.
Лобар уйлади: «Совуд хабар дадидатга айланса-чи?
«Кимор дунёсидан чидиб кетдинг, эндй улдириласан»
дея огохлантирган Шомил аканинг узи аждахолар олдида
ожиз долдими? Иш чатодда ухшайди... Майли, нима
б^лса, пешонамдан. Узимга берадиган сунгги топширид
— мендан фойдаланаётганларни донуннинг кулига
топшириш! Хорижга дадамим етган илк кундан бошлаб
бировларнинг кулида уйнадим. Ханузгача уйинчодман!»
Мадина эрталаб сим додди.
— Кечаги гапингизни Москвага етказдим, — деди у.
— «Хамма гапни очид айтса, дайси адмод тан олади?»
дейишди. Менимча, тугри. Сиз айёрлик ишлатишингиз
керак.
— Тан олдириш учун юборилмаганман. Москвадаги
жаноб даммасини очид гаплашишимга розилик
берсагина,. унга ишонаман, акс долда мадсади Углига
ёрдам беришдан кура ундан тузодурнида фойдаланаётган
булиб чидади.Хар дандай калтафадмнинг дам бунга адли
етади. Масалан, сиз углини курганмисиз?
— Йуд.
— Мен дам. Москва ядинидаги Урмонда диндулар
болтасида улдирилган йигит ва бир неча дафта утиб, шадар
марказида суйиб кетилган шериги дадида эшитганмисиз?
— Калтафадм булмасам дам, сизни тушунолмаяпман.
— Очид айтиш у ёдда .турсин, мени тугридан-тугри
элчи дилиб юборса дам адашмаган буларди, — датьий
183
Азамат КОРЖОВОВ j___________ '________ ._____________ ___
эътироз билдирди Лобар. — Бугунок, сирли ёш хотинга
учрашишим керак. У ва эри х;еч кандай айбдор булиб
-чикмасау зигирча~хайрон колмайм’ан;
— Москвада \ар томонлама гаплашмабсиз-да.
— Ойга якинлашганинг сайин чутири куринади.
Хужайинингизга кунгирок; килсангиз, шуни айтишни
унутмангки, утаини деса, менинг таклифимга кунсин...
Бизни соат нечада учраштирасиз?
— Кутинг. У уйидан чикдши керак.
Лобар лифтдан тушганида, соат миллари 10:20 ни
курсатиб турарди. Хдво салкин, осмон булутли, кеча
ёккан ёмгир бугланган, йуллар КУРУК эди. Лобар ша\ар
Хавосидан мирикиб симирди. Ла-Маншдан сузиб
утаётгандаги тушкунлик таркдб кетган, айни дамда у
узини урмон куйнидаги шердек хис этаётганди. Шокол,
айик, тулки, куёнлар куп эди атрофда.
Машина, автобус, мотоцикллар шовкин солаётган
катта кучага пиёда чикиб, такси тухтатди-да, Мадина
айтган манзилни тушунтирди. Мадина шу тобда Сохиба
яшайдиган кучадашойлокчилик килаётган эди. Одатда,
бойвучча хотин чоршанба, жума, баъзан шанба
кунлари тушга якин эрининг хайдовчиси бошкдраётган
машинани бир датор навнихол дарахтлар к;ад .ростлаган
куча буйлаб хайдатса ва кизил супермаркетдан чапга
бурдирса, бу «гузаллик салонига бораяпти» дегани эди.
Келишилганидек, Лобар гузаллик салонига якин жойда
кутди. Ёзги, кузги кийимдаги уткинчиларни кузатиб,
нак бир соат кутишга тугри келди. Нихоят, Мадина
«смс» жунатди: «Бораяпти. Малла этик. Кармин рангли
плаш».
— Жин урсин, кармин деганингиз нимаси? — кУнгирок
Килишга мажбур булди Лобар.
— Кизил хам, малла хам эмас, — деди Мадина уф
тортиб.
Лобар гузаллик салонига кириб, устки кийимини ечди-
да, туртта стулдан бирини эгаллади. Пардозчи кизлардан
184
Кил устидаги таддир V
бири тирнодларига дандай ишлов бердирмодчи эканини
инглиз тилида скради. Салон Украинадан кучиб келган
дрим-татар аёлга тегишли эканини айтишганди.
— Тирнодларим мушукникига ухшашини ходламайман,
— деди Лобар рус тилида. - Квадрат диласиз. Буёдни
кейин танлайман.
— Узимиздан экансиз, — табассум дадя этди диз.
Журнал варакдаб утирган дрим-татар аёл дам маъноли
дараб дуйди Лобарга.
Пардозчи диз ишни бошлашга улгурмасдан эшик
очилиб, дирмизи тусдаги калта плашда, малла этикли,
сочи саридда' буялган йигирма ёшлардаги жувон гул-гул
яшнаб кириб келди.
— Ассалому алайкум, мана, мен! — деди у узбек тилида.
— Валайкум ассалом,. хуш курдик, — алик олди салон
хужайини дам узбекчага тил айлантириб.
Лобар россиялик амалдорнинг ёлгиз углига таддид
солаётган «олигарх»нинг ёш хотинига тешиб юборгудек
тикилди. Шу пайт Содиба Лобарни ‘дайратга солиб,
шундай деди:
— Сиз дам шу салонга келдингизми?
— Мендан сураяпсизми? — Лобар кузгу ордали куз
ташлади.
— Ана, топдим! — чапак чалди Содиба узбек тилидаги
жавобдан терисига сигмай дувониб. — Бу кишим дам
узимиздан экан! — Кейин бирдан жиддий тортиб, стулга
утирди.—Шунада дазилкаш, шухман, опа, хафабулманг.
Кувнодлиги зурма-зураки экани, ичини бир дард
тирнаётгани Лобарга сезилди. Содиба кокаин дидлаган
каби бурнини илкис тортиб, ранги гезариб, атрофга
диссиз куз югуртирди.
~ — Хафа эмасман, — деди Лобар ундан куз узмай. —
Узбекистонлик аёлни хорижда шод-хуррам, бахтли
учратганимдан севинаман, албатта. .
— Малол келмаса... ватанимизнинг даеридансиз?
— Самарданд, — Лобар атайин дуруддина жавоб берди.
185
Азамат КфРЖОВОВ
- — Мен асли Бухороданман, — жилмайди Сохиба. —
Кечирасиз,. айнан шу «Гузаллик_ салони»ни дандай
топдингиз? Аввал хам келганмисиз?
— Англияга биринчи келишим. Салонга хам/ Бир
танишим маслахат берди. У Лондонга мослашишнинг
усулларини яхши билади. Биринчи шарти, хорижда
уз ватанингда юргандек юр. Иккинчи шарти, иложи
борича тилини тушунадиганларингнинг ресторанларига,
кдхвахоналарига, салонларига бор. Бизнес буйича дунё
кезаяпман. Англияда уч ойгача крлишим мумкин.
— Рекламамиз хам йулга куйилган-да, — ran кушди
Крим-татар хужайин.
■ — Хитой фойдали эмасми? — Сохиба даструмоли билан
куз атрофини артди. — Якин, арзон, кулай.
— Англиянинг хеч нарсасини сотмайман. Тугриси,
Лондонда тажриба орттирмокчиман. Малака ошириш
институтлари деб эшитганмисиз? Лондон мен учун
малака ошириш шахри.
. 7^Бизне.с_яхш.Игда.,_олдий ишчиликдан._
— Албатта. Кимлардир чет элларга кора ишлар учун
келаётганидан хафаман. Мана, хеч булмаса, сартарош
булиб ишласин.
— Сартарошлик, ошпазлик, хатто энагалик хам санъат,
— ran кистирди салон хужайини.
Содиба бир муддат уйга толди. Сунг:
— Бизда имкониятлар кенг, — деди. — Лекин^осонгина
минг долларлик маош тулайдиганларни ахтарганлар куп.
Ундан кура ун минг долларлик бизнесни йулга куйиш
завкдирок эмасми? Бошида. пул булмайди, маошини
йигади, банкдан кредит олади, кийналади. Ниятга
яраша, хаммаси амалга ошади. Касал булса, улса, бизнес
оиласига мерос колади. Ойликхурга эса хеч нарса йук.
— Сиз хам имкониятлардан фойдаланаётган экансиз-
да? — кармок ташлади Лобар.
Пардозчилар икки мижознинг тирнокдарига ишлов
беришга киришдилар. Украиналик крим-татар хужайин
186
Кдл устидаги такдир V
идки мижозга — Лобар ва Содибага дар доим олий
, даражада дурмат-эдтиром курсатиш кераклигини
ходимларига удтирди.
— Имкониятлардан фойдаланиш даёдца! - деди Содиба.
— Мен шу ерда яшайман, Лондонда.
— Фударолик олдингизми?
— Насиб дилса, ядинда.
— Крйил! — узини дайратлангандек курсатди Лобар.
— Хойнадой, куёв удишга келган булса, энди яшаб
долмодчими?
— У удимайди. Бизнесмен.
— \м, - деди Лобар. — Унда яхши. Ишдилиб, инглиз
эмасми?
— Инглиз эмас, — дизарди Содиба.
— Мен дам асли самардандлйкман, — салон хужайини
уларга ядинлашди.
— У-у, хурсандман, — узини севингандек курсатди
Лобар. — Сиз дам Англйядан насибангизни териб
юрибсизми?
— Уч йилдан ошди.
— Салон хусусий мулкингиз. Адашмадимми?
— Адашмадингиз. Англияга Узбек'истондан эмас,
Украинадан келганман. Аввалги замонда биз Самарданд
вилоятида яшаганмиз. Булунгурда, Жомбойда болалигим
утди, бир оз вадт Самарданд шадрида дам турдик.
Кейинчалик Кримдаги дариндошлар чадириб, кучиб
кетдик. Отам киномеханик эди. Биласизми, умрининг
сунгги кунларида Узбекистонни куп ёдга олди. Сизларга
хушомад дилиш эмасу, дунёнинг деч даерида узбеклардек
багрикенг, медмондуст, софдил халд йуд.
— Радмат, — деди Лобар.
— Радмат... — зурга миннатдорчилик билдирди Содиба.
— Жияним Кримда яшайди, — давом этди хужайин. —
Шадар департаментига ишга утган. «Одоб-ахлодли татар
дизига уйланишим керак» де^ди.У узи шунада шоввозрод
йигит. Буни дарангки, Узбекистондаги узимизнинг
187
Азамат КОРЖОВОВ________________ ■"
татарлардан к,из топиб, Кримга келин килиб олиб келди.
Киз бола деганда, уятчан, ширинсуз, иболи, \аёли
кизни тушунарди.“’Мйясигашу нарса“синги& к;олган=
да! Янги танишлари ичидаги узини бошкдча тутадиган
Кизларнинг бирортаси кунглига утиришмабди. «Вой
шумтака-ей!» дедим. Туйи роса кизиди. Хрзир болалари
бор, бахтли яшашади. Куз тегмасин, туф-туф-туф!
— Нимасини айтасиз, деди Сохиба, аммо овози
мингиллашга ухшаб эшитилди.
— Сиз эшикдан кирганингиздан билдим узбек
эканингизни,., - салон хужайини Лобарга кузгудан
бокди. — Отам Кримга дам олишга келган узбекларни
курса, шартта тухтаб: «Х,ой, сен Тошкентдансан», «Сен
Самаркднддансан», «Сен Каш^адаредансан», дерди.
Кдйси вилоятдан эканини бирор марта адаштирмасди.
Эх, умр сувдек окиб кетди. Одам гохида болалигини,
тугилиб-усган гушасини кдттик; кумсайди.
— Хаммада шунакд булади. Калб бор экан,. кумсайсиз,
________ — маъкуллади Лобар.
— Мени бир савол кийнайдй:’ нега _умр“~куз~очиб~
юмгунча утади-кетади? — деди крим-татар хужайин.
— Хаётингйзда куннинг зурга утишидан крйналган,
зериккан, кунглингизга кил сигмаган дамларни
эслоласизми?
- Бунака холатга куп тушаман.
— Айтмокчиманки, умр сувдек оккани хам маъкул
экан, — деди Лобар. — Одамнинг бутун умри зерикарли,'
азобли, кунгилга кил сигмайдиган даражада махзун
булиб колишидан Худо асрасин! Бир вактлар кучсиз аёл
эдим. Турмуш курганимдан кейин икки йил утиб, эрим
билан Москвага жунадик. Эрим курилишда ишлади, мен
Хожатхонада фаррош эдим. Куп утмай бадавлат инсоннинг
далаховлисига тушиб колдим. Еши улуг рус кампир хам
яшарди уша ерда. Хуллас, хаётим бутунлай узгариб кетди.
— Нима булган сиздек узбек аёлига?
— Хавотирга урин йук, бузукчилик килмадим. Лекин...
188
Кил устидаги такдир V
афсуски, эрим билан ажрашдим. Радматлининг хатолари
бошимга етди.Натижада бошка одамга турмушга чикднпга
мажбур булдим. Ёмонларни енгиб, . яхшиларнинг
пешанасидан упиб яшаш такдиримга ёзилган экан. Агар
ун етти ёшимга дайтиб долсам, ота-онам ок; диламан деса
\ам кур-курона турмушга чидмасдим, дулидан тайинли
иш келмайдиган одам билан Россияга бормасдим. Аввал.
удирдим, сунг касбим буйича ватанимда ишлаб, фадат
мени севадиган мард йигит билан оила курардим.
Сохиба киприк додмай тинглаб утирарди. Кузларидаги
дувнодлик сунган, ранг-туси янада одариндираганди.
Кримлик салончи:
— Хдётингиздан энди мамнунмисиз? — дея савол
берганзадоти, Лобар:.
— Уз~имни датьйятли, профессионал дис этган.
кунимдан бери бахтлиман, — деб жавоб берди. — Агар аёл
зотининг тилла-жавохири, мухташам саройи, сон-мингта
кийим-кечаги,. фарзандлари, жондан ортид севадиган
эри булса-ю, барибир узини ожиза, эртага баридан
айриладиган омонат бахт эгаси дисобласа, тамом, у
тукис яшолмайди. «Бир соатда улишингни билсанг хам
бахтлилигингча дол», дейман ундайларга. Эзилган аёлга
Хон босими ошиш, дандли диабет, саратон, восвос,
асабийлик — нечта касалликни санай, даммаси ёпишади.
Аёл узини енгиши керак, шунда даёт имтихонларидан
уга олади.
— О, маладес! — дуллаб-дувватлади салон хужайини. —
Дунё курганингиз маълум. Кечирасиз, бизнеснинг дайси
тури билан шугулланасиз?
— Кийим-кечак, озид-овдат дуконларим бор эди.
Хозир хужалик моллари ишлаб чидариш буйича тажриба
орттириш мадсадида юрибман. Лондон хам идтисодиёт
маркази, хам музей, хам истирохат шахри. Шундай деб
уйлайман.
— Шундай, шундай, — такрорлади хужайин. — Буни
дарангки, ватандошлар менинг салонимда учрашиб
189
Азамат КрРЖОВОВ
долишди. Содибанинг бахтига давасда эдим. Иккинчи
турмушингиз булса-да, сизга дам давас дилаяпман,
дурматли янги мижозим!.. Исмингиз нима эди?
— Лола, — ёлгон ишлатишга мажбур булди Лобар.
— Кддрдоним Лола, — эркалади дримлик. — Содиба
билан ядинрод танишиб олинг, Лондонда яшаяпти.
Ёрдами тегади.
— Танишганимдан хурсандман, — кулиб дуйди Лобар.
— Опа-сингил тутинамизми, Содибахон?
— Сиз нима десангиз шу;~ — лабида ним табассум
куринди Содибанинг. — Ростини айтсам, хорижда
биринчи марта кунглимдаги опани учратдим.
— Ие, мен-чи? Опангиз булмай долдимми? — салон
хужайи-ни нола дилди.
— Сиз опам эмас, холамсиз, — деди Содиба.
Аёллар шух-шодон кулишди. Маникюр, педикюрдан
сунг дрим-татар аёлнинг узи дош теришда мадоратини
курсатди. Лобар ва Содиба дусн-малодатларига дайрон
булганча кузгуга термилдилар. Зеро, иккисига дам
бунчалик пардоз-андоз зарур эмасди. Пардозчи дизлар
чанокда дул юваётган, хужайин эса чашкасига дадва
дуяётган дам эди.
— Содиба, — деди Лобар паст овозда, — кузларингиз
тубида камни кураяпман. Тинчликми?
. - Сиз рудшунос экансиз, — шивирлади Содиба. —
Менга ёдиб долдингиз, опа.
Рудшунослардан узодродман, — лабларини димтиб,
лаббуёдларни текширди Лобар. — «Аёл чидамли булиши
керак!» Шиорим — шу. Купчилик аёллар муаммо
гирдобида юради, шунинг учун кучлиларнинг ёрдамига
мудтож булишади. Хомиладормисиз?
— Каёддан билдингиз?
— Бижутериянгизда лазуритни кураяпман.
— Лазурит ордали тбпдингизми? Жуда зеднли экансиз.
Юзимга дог тушмаган, дорним сезилмаган, даёдцан
билди экан, деб дурдиб кетдим.
190
Кил устидаги такдир V
— Нега дурдасиз? Бу сирми? — - Лобар узини
ажаблангандек тутди.
— HyF-e, узим шунчаки....— Сохиба тадинчодларига
чалгишга уринди. — Тиллаларимнинг даммаси уйда, Бу-
хорода. Мен бижутерияга дизидаман. Сиз-чи?
— Тадинчодлар мен учун адамиятини йудотган.
Хдётингизни дримлик опага сузлаб берганмисиз?
«Хавасдаман» деганига айтаяпман.
' — Йуд. Ёшман, бойман, ходлаган мамлакатимга саёдат
дила оламан. Балки шу жидатларимга даваси келгандир.
— Лондонни яхши билсангиз, мени бир
айлантирмайсизми? — скради Лобар.
— Узим дам сиз билан даерда, дандай дилиб холи
гаплашсам, деб бош дотираяпман, — шивирлади Содиба.
— Бош дотираяпман, дейсизми? Келинг, бугун бирор
ресторан, ошхона, паб, дадвахона, бар ёки павильонда
.утирамиз. Мен дозирча ишга тулид киришганим йуд.
Вадт куп, дардкаш кам. Нима дедингиз, Содибахон?
— Мен... нима десам экан... эримдан сурашим керак.
Кейин... далиги битта-иккита ресторанга эрим билан
борганимни айтмасам, кучага деярли чидармайди. Бар,
павильон, пабни курмаганман дам.
— Шуниси яхши! Лекин Англияда ватандошингизни
учратасизу буш вадтингиз була туриб, эрингиздан дочиб
чидолмайсизми? Еки куёвдан шартта рухсат суранг!
Бегона хотин деб менга ишонмаса, майли, эрингиз
билан танишаман. Балки бирга утирармиз, балки у
билан аввалдан таниш чидармиз. Менимча, бизнесимиз
дам бир-бирига ядинрод.
— У Киши медмонхона бизнесй билан шугулланади.
— Аттанг, мен учун нотаниш бизнес.
— Телефон радамингизни беринг, дунгирод диламан,
— Содибанинг кузлари олма-кесак терди.
Шу пайт салон эшиги очилиб, уттиз беш ёшлардаги
келбатли йигит бош судци.
— Шофёримиз, — пичирлади Содиба ва ортига
дайрилиб: — Хозир чидаман! — деди унга.
191
Азамат КОРЖОВОВ_____________________________________
Хайдовчи «Бемалол, бекам!» дегандек дарров эшикни
ёпди-да, ташкарида, дераза олдида серрайганча куда
бошлади. Лобар фахмладики, Сохиба Бурининг суюмли
рафикасидан кура харамида сакданадиган канизакка
купрок ухшайди. Шунчаки канизак, маъшука, хатто
хак-хукуксиз чури булса хам майли, у чет давлатларнинг
махфий хизматлари томонидан якин-орада жисмонан
йук килинадиган кора руйхатга тушган бахтсиз хотин
эди. Москвадаги суикасдларга Сохиба фатво бермагани
хам Лобарнинг дастлабки сезгилардан маълум булди-
Колди. Бирок ёш хотиннинг душманлари касос ва
куркувдан кузлари кур кимсалар эди. Улар хакикатни
Лобарнинг нигохдари ила куришлари учун вакт керак:
бугун, эртага, индин.
«Хомиладорлигини-чи! — куйинди Лобар. — Бурининг
касофатига уни отиб кетишмаса эди! Бошимга нимани
орттирдим-а? Мабодо Сохибани сакдаб кололмасам-чи?
Йук, уни улдиришса, виждоним хам, асабларим хам
ортик бардош беролмайди. Шошиш керак! Францияда
Шомил акага кушиб Махмудни хам даф этишган булса,
Анатолий Иванович «Углим Иван кандай балои азимга
дуч келган эканки, бу ишга тумшугини тикканларни бир
бошидан кириб гашлашаяпти», деб уйлаши ва Бурини
Хам, Сохибани хам улдиришларига буйрук бериши
мумкин. Кул остидаги саллохлар аллакачон пичок-
ларини кайраб, енг шимариб, буйрук кутишаяпти.
Колаверса, Махмуднинг ахволи Шомил ака хакидаги
миш-мишларга хам аникдик киритади...»
Хархолда, Лобар шундай хаёлларни кунглидан утказди.
Сохиба «Гузаллик салони»дан чиккач, хайдовчи билан
жунаб колганини куриб, жинча енгил тортди. «Хеч
вакони тушунмайдиган Fyp киздан хам баттар», — деди
ичида.
Ун биринчи каватдаги ижара уйга кайтганида, кони
гупуриб, кузларида бурунгидек ут чакнарди. Москвадаги
шифохонада бошланган ланжлик ва тушкунлик урнини
192
Кил устидаги такдир V
шидцатли туфон эгаллаб олганди. Кузга куринмас
кучларга мутеликдан эзилиш уни безовта кдлмаётган эди.
Карта доналари Лобарнинг куроли. Анатолий Иванович
\ам, Шомил \ам, жиноят сук;мокдарида ивирсиб юрган
бошкалар хам — барчаси иккиюзламачилар эди. Аслида
максадлари нима, хохлаётганлари кимнинг боши —
тушуниксиз эди. Лобар хам карталарини жанг майдонига
киритиб, узига керакли вазиятни юзага келтиришни
уйлаб куйди.
— «Кабихиш»ни охирига етказиб, Осиёга чикмагунимча
«туманли Альбион»дан Москвага кунги рок; килмок^чи
эмасдим, — деди Лобар телефонда Мадинага. — Ута
мухим гаплар тугилиб крлди. Хозирнинг узидаёк, улаб
беришингиз шарт.
Мадина шахсан Анатолий Ивановичга богланолмасди.
Лондондаги иш юзасидан бошк;а одам масъул кдигиб
тайинланганди.
Гушакни Юра кутарганида, Лобар салом-аликни
насия к,илиб, деди:
— Иш салкам пишди, сиз уйлаган жувон айбдор эмас.
— Бизга айтишдики, бугун бор-йуги бир-икки огиз
гаплашгансиз, — Юранинг тунг овози эшитилди. —
Айбдор эмаслигига исботингиз йук;. Кдндай хам булиши
мумкин? Хатто, «Кавказ» ресторанига нега борганини
Хам сурамагансиз.
— Хаммасининг вакд-соати бор. Сохиба жабрланса,
уртамизда жарлик пайдо булади.
— Уша жарликка узингиз кулайсиз.Хоинлик килмаслик
тугрисида шартнома имзолагансиз.
— Мак,сад кдсос олишми ёки Иваннинг хаётини сакдаб
Колищми? Буни унутманг!
— Максад, албатта, иккинчиси. Биз Лондондан жуда
узокдамиз. Минглаб чак;ирим наридан сезишимизча,
сиз Москвадагидан анча узгариб крлгансиз. Узингизни
адвокат хам, жосус хам деб хисобламанг. Янги
,193
Азамат КОРЖОВOB _____________ _____________ _______
фалокатларнинг олдини олиш учун Россиядаги ягона
вариант сиз эдингиз, чунки кора царталар калаванинг
учини топишда факат си-з аскот-ишингиздан -далолат
беради.
— Сиз кам узгариб колибсиз.
— Мен бунинг .учун маош оламан, — деди Юра. — Сиз
эса нукта куйишингиз \еч ran эмас.
— Умримгамй?
— Йук, унинг умрига.
— Менга каранг...
— Упкангизни босинг, — жеркиди Юра. — Энг камида,
бизга гастарбайтер хотин Москвадаги ертулада яшаган
дамларида хужрасига кимлар келгани-ю кандай ёрдамлар
таклиф этишгани ва эрининг яширин фаолияти хдкида
маълумот керак. Бир жихдтдан хдксиз, \еч кандай айбдор
эмасдир, очилмаётган кулфнинг калити ундан чикмайди
Хам деёлмайман.
— Менга йулбошловчилик килган Махмуд каерда?
— Каердалигига Кизиксангиз, - уйиндан фожиали
равишда чикариласизГОдамларимйзни режадан ташкари
Холатдасураб-суриштиришингиз, бу — разведка демакдир.
Биз хушёр ва кучли дустларингизмиз.Яхшисй, Махмудйи
суриштириш урнига Швейцариядаги банкларнинг
биридан узингизга хисоб ракам суранг.
— Кон тукилмаса бас, келишиб кетамиз...
— Яна бир' ran! «Талаба»миз хали-хамон махфий
квартирадажон саклаяпти.Ишни тезрокхал килмасангиз,
йулдаги тусикдарни олиб ташлаб, уни эсон-омон отасига
етказиш хакида кайгурамиз. У халок булгандан кура
бошкалар халок булгани маъкулрок- Илик гапларингизни
гастарбайтер хотиннинг кдбртошига ёзгунча бугун-эртан
узига айтиб куринг.
Лобар телефонии тумбага куйиб, у ёк-бу ёкка юрди.
Кечкурун «Кавказ» ресторанига бормокуи эди. «Лобарни
турмушга бериш керак, куёв хам тайёр» деб лоф урган,
Шомилни Пулат Фазлиахмедовга айлантириб, Лондонда
194
Кил устидаги такдир V
яшаттирган,. сунгра Римдаги тузокка юборган, бир
вакдлар Россияда бехаё фильмлар суратга олиш билан
шугулланиб, эндиликда террорчиларга Бурбон чолнинг
бойликларини ваъда килаётган Гена лакдбли шахсни
курмокди эди.
Бирок 16:30да, Лобар кучага чикишга отланаётганида
телефон жиринглади. Бу Сохиба эди.
— Опа, — деди у хаяжонини яширолмай, — эрим кетди.
Ихтиёримизда икки соатлик имконият бор. Илтимос,
менга хозир вакд ажратинг. Рухшунос булмасангиз хам,
ёрдамингиз керак. Худога ишонасизми?
— Ишонаман.
— Сиримни сакдашга кдсам ичасизми?
— Учрашайлик, кдсам хакида юзма-юз гаплашамиз,
— мулойим сузлади Лобар. — Нега уз ватандошимни,
синглимни, бир неча ойдан сунг фарзанд курадиган
булажак онани бадном килишим керак экан? Сизга
ухшаган кизларнинг, келинчакларнинг, . ёши катта
аёлларнинг кднча-кднчасига ёрдамим теккан.
— Опа, сизни менга такдирнинг узи етказди, — йотлаб
юборди ёш хотин.
— Йигламанг, — юпатди Лобар. — Йиги билан иш бит-
майди. Айтинг, кдерга борай?
— «Гузаллик салони» уйимга якин.Сиз хам уша атрофда
турасизми?
— Жуда хам якин эмас. «Монтана» чоррахасидан унгда.
— У ёкутарни билмайман. Салон жойлашган куча
бошидаги кизил супермаркетнинг иккинчи каватида,
эскалатордан чикиш жойида учрашайлик. Буладими?
Икки аёлнинг учрашувига локайд Лондон уз
ташвишлари ила банд эди. Лобар уйдан чикиб, одамлар
окимига кушилди-да, икки юз кадамлар юргач,
биринчи учраган таксига кул кутарди. «Кэб» айтилган
манзилга элтиб куйди. Лобар атрофга алангламасдан,
Кизил супермаркетнинг кора ойналарида акс эттирилган
ёзувларгагина бир КУР назар ташлаб, уч эшикнинг
195
Азамат КОРЖОВOB_____________________________________
чеккарогидагидан кирди. Биринчи даватдаги озид-
овдат.. -булимига бурилиб, ичимликлар томон юрди
ва бир шиша олмали сидр харид дилдй.” Сйдрдан
кёчкурун татиб куришни кунгли тусади. Бирок; ортидан
одам дуйилганини. текшириш бирламчи мадсади
эди ва режасига зигирча таъсир этмайдиган далилни
ахтариш Лобарга нега керак, узи х;ам тушунмасди. Ким
кузатишидан датъи назар у бирибир дозир -Содиба
билан учрашади ва дардинй тинглайди. Генанинг
кирдикорларини очишга киришган инглиз разведкаси,
албатта,. Лобарни дам куздан дочирмаётган булса керак.
Балки супермаркетнинг кузатув камераларидан фойда-
ланишаётгандир? Содибанинг изидан тушган Анатолий
Иванович одамлари эса фадат Лобарга суянмаётгани
Мадинанинг ахборот туплашларидан дам куриниб
турарди.
— Ё деч ким йук,, ё мен гулман, — деди Лобар
ва эскалатордан иккинчи даватга кутарилди. Уйин
автоматларинингжетонлари кассаси ёнидаги ишдибозлар
сафида Содибанинг хавотир инган чехраси куринди,
либослар сотиладиган ойнали булмалар томон юришга
ишора берди у.
— Кийналмасдан топиб келдингизми, Лола опа? —
деди Содиба бурчакка етганларида..
— Радмат. Нима ran узи, Содибахон?
— Менга масладат беринг, опа. Жуда дийналаяпман.
Ёмонхаёлларгаборманг, енгилтакэмасман.Эрим, оилам,
бошпанам бор, лекин... дандай тушунтирсам экан... кулга
ухшаб долдим. Бир кун келиб Улигим бегона улкаларда
долади ё бир тийинсиз кучага дувиламан. Сизнинг
гапларингиз менга жуда ёдци. Ун етти ёшингизда кур-
курона турмушга чйдданингиздан нафратланишингиз...
Кисдаси, мен дам сиздек булмодчиман. Чет элда
дандай яшашни, вазиятдан чидишни ургатинг, утиниб
сурайман. Мен дам дулимдан келганича ёрдам бераман,
агар Лондонда бирор нима керак булса... Илтимос, опа!
Бировга суянмасам, улиб доламан.
196
Кил устидаги такдир V
— Сухбатимизни ёлгондан бошламокчи эмасман,
— дона-дона сузлади Лобар. — Исмим Лола эмас,
Лобар. Салонда алдаганимнинг сабаби, у ердагиларни
танимасдим. Исмимни билишларини . хохламадим.
Сиздан эса сир бекитмокчи эмасман.
— Россияга борганингиз хам ёлгон эмасми?
— Ёлгон эмас.
— Такдиримиз ухшаш экан, даттик; таъсирландим,
Лобар опа. Мён соддаман. Шу соддалигимга яраша
ужарман. Узимга узим чох казияпманми, деб ич-этимни
еб юрибман. Бу гапларни \еч кимга, хатто ота-онамга
\ам айтмаганман, айтолмайман хам.
— Тинчрок жойда утириб, бафуржа гаплашиб олсак, —
деди Лобар. — Айтадиган гапингиз купга ухшайди.
— Ресторанга боришга дуркаман. Бугун биринчи марта'
уйдан сурокриз, чикишим. Эрим менга тулик ишонади,
бунака юрганимни хаёлига хам келтирмайди. Куриб
Колса, тамомман.
— Туртинчи каватда кдхва ичишга калайсиз? — юкорига
им кокди Лобар.
— Туртинчи каватда шунакд жой борми?
— Супермаркетга кираётиб, ойнага карадим. Унда
Кайси каватда нималар жойлашгани ёзилган экан.
— Эскалатордан жимгина чикишди. Буш стулга утириб,
аччик кахва буюрйшди.. Сохиба кузларйни артаркан:
— Салондагилар сиз хакингизда у-бу нарсаларни
билишларини нега хохламадингиз? — деди.
— Одамлар кайси сирларимни билишларини хохласам,
ушаларнигина айтаман. ..
— Бизнес билан хам шугулланмайсизми?
— Бизнес асосий касбим эмас.
— Хавфсизлик хизматида ишлайдиган булманг таган!
— Сохиба хаёлига келган шубхани тилига чикарди.
— Хеч кайси давлатнинг хеч кайси органидан эмасман.
Боя телефонда касамни гапирдингиз, келинг, касам
ичмасдан,. хаммасини очик гаплашайлик, сиз хам
щундай киласиз. Розимисиз?
197
Азамат КОРЖОВОВ _________ - • _________
— Розиман. Менга ёрдам берсангиз булди.
— Нима учун сизга айнан мен керак булиб колдим? —
кахвахуплади-Лобар:— Англияда аёллардан сирдошингиз—
йукми? Кариндошларингизга телефонда ёрилишингиз
Хам мумкин эди.
— Бошкдларни гапириб хам утирмайлик, Лобар
опа. Салонда гапларингизни эшитиб, йиглагим келди.
Охирги вакдларда тушкунликка тушганман, жуда ёмон
тушкунлик. Дунё кузимга тор куринаяпти. Кдсмати
узимникига ухшайдиган сиздек аёл борлигини сезардим.
Мана, учратдим. Гап шунчаки эрим билан уртамиздаги
муносабатларга бориб тадалмайди. Бу ерда ran куп.
— Узингизни давлат органлари ахтариб келадиган деб
Хисоблашингиздан хайрон эмасман, аммо кизикдяпман.
Асосий муаммонгиз кандайдир жиноятга аралашиб •
Колганингиздами? Гохида одам узи истамаган холда
бирор жиноят иштирокчисига айланади.
— Жиноятга аралашганим йук. Эрим мендан йигирма
саккиз ёш катта, элликка кираётган эркак. Етти ухлаб
тушингизда'хам_курмаган усулда- менга-уйланган.-Кела-- -
жагимни тасаввур дилолмаяпман. Кдндай йул тутишга
бошим дотган.
— Рухшуносларга ухшаб сизни тушкунликдан
чикаришим, худбинликка ургатишим ва Узингиз учун
яшашга даъват этишим керакми? Бу муаммо эмас.
Муаммо бутунлай бошца нарсада.
— Нимада?
— Уни севасизми?
— Мен-а? Йук... севмаганман.
— Бойлиги учун турмушга чикдингизми?
— Айтдим-ку, етти ухлаб тушингизга...
— Хддеб бир гапни такрорлайверманг! Эрингиз
Хакикатан ёши катта эркак, сиз эса йигирмага хам
кирмай ажрашган келинчак булганингиз учун у ёлланма
куёв топган. Ёлланма куёв туй куни роль уйнаб берган.
Кечаси чимилдикка хозирги эрингиз кирган. Тез орада
198
Кил устидаги такдир V
кари эрингиз билан чет элга жунаб кетгансиз. Ушандан
бери хорижда ота-онангизни-ю Узингизни алдаб
яшаяпсиз. Шуми менинг тушимга кирмаган усул?
— Сиз... кимсиз? — урнидан туриб кетаёзди Сохиба. —
Буларни каёкдан биласиз?
— Утиринг! — Лобар Сохибанинг билагидан тутиб,
котоздек окарган юзига кулимсираб тикилди.
— Мени кдндай танийсиз? — Сохиба атрофга ёрдам
илинжида мултиради, бирок хеч кимни чакирмади.
— Бу саволни «Салонда алдаганимнинг сабаби, у
ердагиларни танимасдим» деганимдаёк беришингиз
керак эди. Сизни таниганим учун хам хакикий исмимни
яширмаётганимни таъкидлаяпман.'
— Мен... кета колай, опажон...
— Тинчланинг, Сохиба, — деди Лобар босикдик билан.
Сунгра сумкасидан «Кавказ» ресторанида туширилган
фотосуратни чикарди. — Бу суратдаги сиз. Девордаги
ёзув — «Кавказ». Сурат Лондонда туширилган. Сохиба,
мен Россйядаги киморхоналарни зир титратган Лобар
деган аёлман. Эхтимол, эшитгандирсиз?
— Й... йук- -
— Яхшилаб кулок солинг! Кулимдан куп иш келади.
Сиз хакингизда Россияда эшитдим. ва Англияга учиб
келдим. Москвада яшаган кезларингизда эрингиз сизни
бир кути сигаретга алишган экан. Кечаси учта йигит Уз
ишратхоналарига олиб кетишмокчи булганида, тасодиф
билан кутулиб колгансиз. Эрингиздан ажрашиб, Бурига
турмушга чиккансиз. Эндиликда россияликлар уша уч
йигитга уюштирилган суикасдларда сизни айблашаяпти.
Сизга хеч кандай ёмонликни раво курмайман. Кулимдан
келганича кугкариш менинг асосий максадим,
тушунарлими? Бунинг учун бир тийин талаб килмайман.
Менга ростини сузласангйз, бас! Одам улдирган
булсангиз хам яширманг. Тушунаман, чунки бир неча
йил аввал узим хам котиллик килишга мажбур булганман.
— Нима килибман уларга... россияликларга?
199