292 กิจกรรมที่ 2 ใหนกศั ึกษาเติมขอความตอไปน ี้ใหสมบรณู ระบบคุณคาของสังคม เปนหวใจหร ั ือเปาหมาย สูงสุดที่สังคมตองการให เกิดขึ้น และเปนส ิ่งที่สมาชิก สังคมยอมรับ เปนสิ่งที่ดี บรรทัดฐานทางสงคมั ระเบียบ กฎเกณฑหรือแบบแผน ของพฤติกรรมที่สังคมยอมรับ เปนแนวทางใหสมาชิกในสงคมั ยอมรับและไดประพฤต ิสืบตอมา การจัดระเบียบ ทางสังคม สถานะภาพ ตําแหนงทไดี่รับจากการ เปนสมาชิกของสังคมหรือ ฐานะทางสังคม บทบาท หนาที่หรือพฤติกรรม ที่ปฏิบัติตามสถานภาพ ที่ไดรับ คานิยม สิ่งที่สังคมสวนใหญยอมร ับ และเหนว็ ามีคณคุา การควบคุมทางสังคม กระบวนการทางสังคมใน การจัดระเบียบพฤติกรรม มนุษยในส ังคมให สอดคลองกับเปาหมาย
293 กิจกรรมที่ 3 ใหนกศั ึกษาตอบคําถามตอไปนี้ 1. การขัดเกลาทางสังคม หมายถึงการถายทอดวัฒนธรรมใหแกสมาชิกในสังคมเปนกระบวนการทาง สังคมและจิตวทยาซิ ึ่งมีผลทําใหบุคคลมีบุคลิกภาพตามแนวทางที่สังคมตองการ 2. การขัดเกลาทางสังคม มีประโยชนคือเปนการปลูกฝงระเบียบวินัยความมุงหวังใหรูจักบทบาทและ ทัศนคติความชํานาญหรือทักษะ ทั้งนี้เพื่อใหสมาชิกอยูรวมกับผูอื่นในสังคมไดดวยดีการขัดเกลาทางสังคมชวย ใหสมาชิกไดเรียนรูและปฏิบัติตามบรรทัดฐานของสังคม การอบรมสั่งสอนของพอแมครูอาจารยเพื่อนฝูง เพื่อนรวมอาชีพหรือสื่อมวลชนตาง ๆ เหลานี้จะทําใหการกระทําตอผูอื่นเปนไปอยางเหมาะสมรูจักปฏิบัติตน ในฐานะสมาชิกที่ดีของสังคม ซึ่งจะชวยใหสังคมมีระเบียบเพิ่มขึ้น 3. การขัดเกลาทางตรง หมายถึงการปลูกฝงคุณธรรมในดานตาง ๆ ดวยคําพูดคําสอน การบอกกลาว โดยตรง เชน การอบรมสั่งสอนของพอแมให กับลูกเริ่มดวยการสอนพูด สอนมารยาทในสังคม 4. การขัดเกลาทางออมหมายถึงการปลูกฝงคุณธรรมโดยทางออม เชน การอานหน ังสือพิมพการฟง วิทยุดูโทรทัศนภาพยนตรอานนวนิยาย หนังสือรวมในกลุมเพื่อนฝงูดูขาวสารจากอินเทอรเน็ต ผูรับ ขาวสารอาจจะตั้งใจหรือไมต ั้งใจกได็ อาจจะเปนการซึมซับที่ละเล็กทีละนอย 5. องคที่ทําหนาที่ขัดเกลาทางสังคม ไดแกครอบครัวโรงเรียน วดักลุมเพื่อน สื่อสารมวลชน ตอนที่ 2 การเปลี่ยนแปลงและแนวทางการพัฒนาสงคมั กิจกรรมที่ 4 ใหนักศึกษาตอบคําถามตอไปนี้ 1. การเปลี่ยนแปลงทางสังคม หมายถึงการเปลี่ยนระเบียบของสังคมในการกระทําเรื่องตาง ๆในชีวิต การเปลี่ยนแปลงวัตถุสิ่งของเครื่องใชวิธีการหรือเทคโนโลยีการผลิต แบบแผนการดํารงชีวิต ความคิดความเชื่อ คานิยมในสังคม ซึ่งเปนการเปลี่ยนแปลงความสัมพันธและแบบแผนความประพฤติของคนในสังคมที่แตกตาง ไปจากเดิม มีผลตอการเปลี่ยนแปลงโครงสรางและสถาบันในสังคม 2. การเปลี่ยนแปลงทางสังคมแบงออกเปน 2 ประเภท คือ 2.1 การเปลี่ยนแปลงระดับจุลภาค เปนการเปลี่ยนแปลงในระดับบุคคลที่สรางความสัมพันธแปลกใหม ตอกัน และการเปลี่ยนแปลงความสัมพันธในกลุม เชน การนําภูมิปญญาทองถิ่นมาเปลี่ยนแปลงการผลิต สินคารูปแบบใหมสงออกจําหนายในนามชุมชน หรือกลุมแมบาน เปนตน 2.2 การเปลี่ยนแปลงระดับมหภาค เปนการเปลี่ยนโครงสรางโดยรวมของสังคม เชน การเลิกทาส ในสมัยรัชกาลที่ 5 การเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชยมาเปนระบอบประชาธิปไตย ในสมัยรัชกาลที่ 7 เปนตน 3. ปจจัยกอใหเกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ไดแก 3.1 ปจจัยภายใน เชน การประดิษฐคิดคนสิ่งใหมๆ เชน เครื่องจักรไอน้ํา หลอดไฟฟา วิทยุ โทรทัศนคอมพิวเตอรมีสวนทําใหวิถีชีวิตของคนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ทําใหคนสะดวกสบายขึ้น มีการ ติดตอสื่อสารที่รวดเร็ว การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดลอมทางธรรมชาติมีผลตอการดํารงชีวิต ภูมิอากาศ
294 เปลี่ยนแปลงไป เกิดภาวะโลกรอน การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจของประเทศยอมจะมีผลตอการผลิต การบริโภค ซึ่งหมายถึงเปลี่ยนแปลงทางสังคมดวย 3.2 ปจจัยภายนอกเชน การแพรกระจายของวัฒนธรรมตางชาติเกิดการเลียนแบบกัน เชน ระบบ การศึกษาการแตงกายอาหารยารักษาโรคเทคโนโลยีเปนตน มีผลตอการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม 4. การพัฒนาสังคม หมายถึงการกระทําเพื่อมุงปรับปรุงสงเสริมใหคนที่อยูรวมกัน มีการเปลี่ยนแปลง ไปในทางที่ดีขึ้นทั้งในดานวัตถุและจิตใจอันจะทําใหการดํารงชีวิตอยูรวมกันนั้นมีความเจริญรุงเรืองและสงบสุข 5. แนวทางการพัฒนาสังคมไทยตลอดแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 10 ที่ตองการสังคมใหอยูเย็นเปนสุข มีแนวทางดังนี้ 5.1 การพัฒนาคนใหมีคุณธรรม ความรูเกิดภูมิคุมกัน โดยพัฒนาจิตใจไปพรอมกับการเรียนรู ของคนทุกกลุม ทุกวัย ตลอดชีวิต 5.2 เสริมสรางสุขภาวะคนไทยใหมีสุขภาพที่แข็งแรงทั้งกายใจและอยูในสภาพแวดลอมที่นาอยู 5.3 เสริมสรางคนไทยใหอยูรวมกันในสังคมที่สันติสุข มุงสรางความสัมพันธที่ดีของคนไทย บนพื้นฐานของความมีเหตุผล 5.4 สรางความเขมแข็งของชุมชนและสังคมใหมีรากฐานที่มั่นคงของประเทศและใหความสําคัญ กับการบริหารชุมชนเขมแข็ง สรางความมั่นคงทางเศรษฐกิจชุมชน โดยทําแผนแมบทชุมชนแบบมีสวนรวม 5.5 เสริมสรางธรรมาภิบาลในการบริหารประเทศมุงสรางความเปนธรรมในสังคมใหยั่งยืนโดยพัฒนา วัฒนธรรมประชาธิปไตยใหเปนสวนหนึ่งของการดําเนินชีวิตในสังคม 5.6 รัฐตองเรงปฏิรูปการศึกษาโดยมีเปาหมายและกระบวนการพัฒนาที่มุงเนนใหเด็กไทยรูจักคิด หรือ มีความคิดสรางสรรคแทนรูปแบบการศึกษาเดิมที่เนนแตสาระเนื้อหาวิชา 5.7 สงเสริมการสนับสนุนภูมิปญญาชาวบาน ปรับการพัฒนาใหอยูบนพื้นฐานของวัฒนธรรม ชุมชนที่มีความหลายหลายเพื่อใหชุมชนสามารถอยูรวมกันไดอยางสันติ รักษาไวซึ่งเสถียรภาพของสถาบันครอบครัว และความมั่นคงของชีวิต สนับสนุนบทบาทขององคกรพัฒนาเอกชน ในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม เนน การจัดระบบสวัสดิการแกประชาชนผูยากจน และผูดอยโอกาสในสังคม สนับสนุนใหประชาชนในทองถิ่น มีสวนรวมในการตัดสินใจเกี่ยวกับการใชทรัพยากรทองถิ่น ไมสงเสริมใหประชาชนมีคานิยมที่ฟุงเฟอ
295 ตอนที่ 3 วัฒนธรรมไทย กิจกรรมที่ 5 ใหนกศั ึกษาเติมขอความในกรอบใหสมบรณู วัฒนธรรม ความหมาย แบงตามลักษณะ ที่มองเห็น แบงตามเนื้อหา วัฒนธรรมทางวัตถุวัฒนธรรมทางศีลธรรม และทางจิตใจ วัฒนธรรมทางวัตถุ หรือสิ่งทมนีุ่ษยสร างขึ้น วัฒนธรรมทางกฎหมาย หรือ ขนบจารีตประเพณีตาง ๆ วัฒนธรรมทางสังคม เปนวัฒนธรรมในการติดตอ สัมพันธกับผูอื่น วัฒนธรรมทางจิตใจ คติธรรม วัตถุธรรม เนติธรรม สหธรรม
296 กิจกรรมที่ 6 ใหนกศั ึกษาตอบคําถามตอไปนี้ 1. วัฒนธรรมไทยมีลักษณะเฉพาะที่เปนเอกลักษณของไทยคือ 1.1 เปนวัฒนธรรมแบบเกษตรกรรม 1.2 เปนวัฒนธรรมที่ยึดถือการกุศล 1.3 เปนวัฒนธรรมที่ยึดถือเครือญาติ 1.3 เปนวัฒนธรรมที่ยึดถือพิธีกรรมมีขั้นตอนในการประกอบพิธีตามความเชื่อ 1.5 เปนวัฒนธรรมที่นิยมความสนุกสนาน 1.6 เปนวัฒนธรรมที่มีการผสมผสานกับวัฒนธรรมอื่น 1.7 เปนวัฒนธรรมที่ไดรับอิทธิพลมาจากพระพุทธศาสนา 2. แนวทางการอนุรักษวัฒนธรรมไทยควรทําดงนั ี้ 2.1 ศึกษารวบรวม เลือกเฟน ปรับเปลี่ยน และถายทอดวัฒนธรรมอยางเหมาะสม 2.2 ติดตามการเปลี่ยนแปลงของกระแสโลกใหรูเทาทันอยางถองแทถึงคุณ และโทษของการรับ วัฒนธรรมตางชาติ 2.4 นําภูมิปญญาพื้นฐานมาใชใหเหมาะสมกับสภาพและเหตุการณและสงเสริมคนในชุมชนใหเปน คนเกงคนดีตามพื้นฐานภูมิปญญาดั้งเดิมของไทย 2.4 ตั้งเปนมูลนิธิเพื่อเผยแพรวัฒนธรรมไทย เพื่อเปดโอกาสใหประชาชนมีสวนรวมในการอนุรักษ วัฒนธรรมไทย 2.5 ปลูกฝงใหเยาวชนเห็นคุณคา ตระหนักในความสําคัญของวัฒนธรรมหลักของชาติถายทอด ความรูในสถานศึกษาในชุมชน และสื่อสารมวลชนทุกแขนงและใหมีสวนรวมในการอนุรักษวัฒนธรรมไทย 3. การรับวัฒนธรรมสากลควรมีหลักการเลือกรับโดยเลือกสรรสิ่งที่เปนประโยชนและสอดคลองกับ สภาพความเปนอยูของคนไทย เปนการผสมผสานกับวฒนธรรมดั ั้งเดมิมีการยอมรบและเปล ั ี่ยนแปลงให เหมาะสมถาสิ่งนั้นสอดคลองกับความประพฤติที่มีอยูเดมของคนไทย ิ
297 ตอนที่ 4 การประพฤติตนเปนพลเมืองดของสี ังคม กิจกรรมที่ 7 ใหนกศั ึกษาเติมขอความตอไปน ี้ใหสมบรณู ความหมาย ผูที่ปฏิบัติหนาที่พลเมืองไดครบถวน ทั้งกิจที่ตองทําและกิจที่ควรทํา ความสําคัญ 1. ทําใหสังคมและประเทศชาติมีการพัฒนาไปไดอยางมนคงั่ 2. ทําใหสังคมมีความเปนระเบียบเรียบรอย 3. ทําใหเกิดความรักและความสามัคคีในหมูคณะ 4. สมาชิกในสงคมอยัูรวมกนอยั างมีความสุข พลเม ื องด ี คุณธรรมการเปนพลเมืองดี 1. การเห็นแกประโยชน สวนรวม 2. การมีระเบียบวินยและรั ับผิดชอบตอหนาท ี่ 3. รับฟงความคิดเห็นซึ่งกนและกั ันและเคารพในมติของเสียงสวนมาก 4. ความซื่อสัตยสุจริต 5. ความสามัคคี 6. ความละอายและเกรงกลวในการกระท ัาชํ ั่ว 7. ความกลาหาญและเชื่อมั่นในตนเอง 8. การสงเสริมใหคนดปกครองบ ี านเมืองและควบคุมคนไมดี ไมใหมีอํานาจ
298 กิจกรรมที่ 8 ใหนกศั ึกษานาตํ ัวเลขหนาขอความต อไปนี้เติมในชองวางในกรอบ ที่สัมพันธกัน หนาที่ของพลเมืองดีตามวถิีประชาธิปไตย หนาที่ของพลเมืองดีตามวถิีประชาธิปไตย ดานสังคม ดานเศรษฐกิจ ขอ 1 3 5 14 9 ขอ 6 8 10 11 12 19 หนาที่ของพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย หนาที่ของพลเมืองดีตามหลักธรรม ดานการเมืองการปกครอง ขอ 26 17 ขอ 29 30 หนาที่ของพลเมืองดีตามวัฒนธรรมไทย หนาที่ของพลเมืองดีตามประเพณไทย ี ขอ 7 15 16 18 ขอ 27 28 หนาที่ของพลเมืองดีตามรัฐธรรมนูญ หนาที่ของพลเมืองดีในการอนุรักษสิ่งแวดลอม ขอ 20 21 22 23 24 25 ขอ 2 7 13
299 หนวยการเรยนรีูที่ 7 ประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชน ตอนที่ 1 รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย กิจกรรมที่ 1 ใหนกศั ึกษาตอบคําถามตอไปนี้ 1. รัฐธรรมนูญ หมายถึงกฎหมายสูงสุดที่ใชจัดระเบียบการปกครองประเทศกําหนดรูปแบบของรัฐ วาเปนรัฐเดี่ยว หรือรัฐรวม ระบอบการปกครองของรัฐรวมทั้งสถาบันและองคกรที่ใชอํานาจในการปกครองรัฐ 2. รัฐธรรมนูญมีความสําคัญคือ 2.1 รัฐธรรมนูญเปนกฎหมายสูงสุดที่ใชปกครองประเทศ 2.2รัฐธรรมนูญเปนกฎหมายทบี่ัญญัติถึงโครงสรางการปกครองประเทศ 2.3รัฐธรรมนูญวางหลักประกนเพั ื่อคุมครองสิทธิเสรีภาพ และกําหนดหนาท ี่ของพลเมืองของรัฐ 2.4รัฐธรรมนูญชวยทําใหเกิดการปฏิรูปทางการเมืองและการบริหารราชการแผนดิน 3. รัฐธรรมนูญโดยทั่วไปมเจตนารมณี อยางไรบาง 3.1รัฐธรรมนูญมุงใหประชาชนเคารพสิทธของกินและกันั 3.2 รูจักใชสิทธิของตนเองและแนะนําใหผูอื่นรูจักใชและรักษาสิทธิของตนเอง 3.3รณรงคเผยแพรความรูเกี่ยวกับหลักสิทธิมนุษยชนและปลูกฝงแนวความคิดเรื่อง สิทธิมนุษยชนแกชุมชนหรือสังคม ตามสถานภาพและบทบาทที่ตนพึงกระทํา 3.4รวมมือกับหนวยงานท ั้งภาครัฐและภาคเอกชน เพอคืุ่มครองสิทธิมนุษยชน 3.5 ปฏิบัติตนตามหนาที่ของชาวไทยทบี่ัญญัติไวในรัฐธรรมนูญ 3.6 สงเสริมและสนับสนนการดุําเนินงานขององคกรอิสระตามรัฐธรรมนูญ 4. หลักการที่กาหนดไว ํ ในร ัฐธรรมนูญแหงราอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 มีอะไรบาง 4.1 หลักสงเสริมและคุมครองศักดิ์ศรีความเปนมนุษยสิทธิเสรภาพของชนชาวไทย ี 4.2 หลักสนบสนัุนใหประชาชนมีบทบาทมีสวนรวมในการปกครองและตรวจสอบการใชอํานาจรฐั อยางเปนรูปธรรม 4.3 หลักการสรางกลไกสถาบันการเมืองทกสุวนโดยเฉพาะฝายนิติบัญญัติและฝายบริหารใหมีดุลยภาพ และประสิทธิภาพตามวิถีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตรยิทรงเปนประมุขและรัฐสภา 4.4 หลักการเสริมสรางสถาบันศาลและองคกรอิสระอื่นใหสามารถปฏิบัติหนาที่โดยสุจริต และเที่ยงธรรม 4.5 หลักการเนนย้ําคุณคาและความสําคัญของจริยธรรมและแนวทางการบริหารกิจการบานเมืองที่ดี 4.6 หลักการตรวจสอบการใชอํานาจรัฐของผูดํารงตําแหนงทางการเมืองตาง ๆ 4.7 หลักการเลือกตั้งที่สุจริตและเที่ยงธรรม 4.8 หลักการกระจายอํานาจใหแก ประชาชนในทองถนติ่าง ๆ
300 กิจกรรมที่ 2 ใหนกศั ึกษาเตมขิ อความตอไปนี้ใหสมบูรณ รัฐสภา รัฐสภาประกอบดวยสภาผ ูแทนราษฎร และวุฒิสภา สมาชิกสภาผูแทนราษฎร จํานวน 480 คน มาจากการเลือกตั้ง แบบสัดสวน จํานวน 80 คน และ สมาชิกสภาที่มาจากการเลือกตั้งแบบ แบงเขตเลือกตั้งอีก 400 คน คณะรัฐมนตรี ประกอบดวยนายกร ัฐมนตร 1 ีคน ซึ่ง แตงตั้งจากสมาชิกสภาผูแทนราษฎร และรัฐมนตรอีื่นอีกไมเกิน 35 คน รัฐธรรมนูญแหง ราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 ศาล เปนองคกรของผูใชอํานาจตลาการุ ภายใตพระปรมาภ ไธยของ ิ พระมหากษตรั ิยรัฐธรรมนูญ องคกรอิสระ - คณะกรรมการการเลือกตั้ง - คณะกรรมการปปช. - คณะกรรมการตรวจเงินแผนดิน - ผูตรวจการแผนดิน - คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
301 กิจกรรมที่ 3 ใหนกศั ึกษาอธิบายถึงพระราชสถานะและพระราชอํานาจของพระมหากษัตริยไทย พระมหากษัตริย ตอนที่ 2 ความขัดแยงทางการเม ืองของไทย กิจกรรมที่ 4 ใหนกศั ึกษาวิเคราะหความขดแยั งทางการเมืองของไทยตามหัวขอตอไปนี้ ใหนกศักษาแสดงความคึ ิดเห็นไดอยางอ ิสระ ตอนที่ 3 บทบาทของการเมืองไทยที่มีตอความสัมพันธระหว างประเทศ กิจกรรมที่5 ใหนกศั ึกษาวิเคราะหความสมพั ันธระหวางประเทศไทยกับตางประเทศในดานตอไปนี้ 1. ความสัมพันธระหวางไทยกับตางประเทศสมัยสุโขทัยและอยุธยา สมัยสุโขทัย ไทยติดตอกับประเทศตาง ๆ เฉพาะในเอเชีย เชน จีนลังกาเปอรเซียอินเดียการสราง ความสัมพันธในตางประเทศมีเพียง 2 รูปแบบคือการคาขายและการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม สมัยอยุธยา มีการติดตอคาขายกับประเทศในยุโรป เชน โปรตุเกส ฮอลันดาและฝรั่งเศส 2. ความสัมพันธระหวางไทยกับตางประเทศสมัยรัตนโกสินทร สมัยกรุงรัตนโกสินทรเมื่อการแขงขันเชิงการคาเพื่อครอบครองดินแดนตางๆ ไวเปนอาณานิคม ระหวางอังกฤษและฝรั่งเศสรุนแรงขึ้น ในคริสตศตวรรษที่ 19 และไดแผ มาจนถึงบริเวณทใกล ี่ เคยงี พระราชสถานะ พระราชอํานาจ 1. ทรงเปนองคพระประมุขของราชอาณาจักรไทย 2. ทรงดํารงอยูในฐานะอนเป ั นที่เคารพสักการะ ผูใดจะละเมดมิ ิได 3. ทรงเปนพุทธมามกะและทรงเปน อัครศาสนูปถัมภก 4. ทรงดํารงตําแหนงจอมทัพไทย 1. ทรงไวซึ่งพระราชอํานาจที่จะสถาปนาฐานันดรศกดั์ิ และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ 2. ทรงเลือกและทรงแตงตั้งผูทรงคุณวุฒิเปนคณะ องคมนตรี 3. ทรงมีพระราชอํานาจในการแตงตั้งและการใหขาราชการ ในพระองคและสมุหราชองครักษพนจากตําแหนง 4. ทรงมีพระราชอํานาจในการแกไขกฎมณเทียรบาล วาดวยการส ืบราชสันตติวงศ 5. ทรงมีพระราชอํานาจในการแตงตั้ง คณะกรรมการองคกรอิสระตามรัฐธรรมนญ
302 กับประเทศไทย พระมหากษตรั ิยไทยทรงตระหนกถั ึงภัยลัทธิจักรวรรดินิยมรัชกาลท 4 ี่จึงยอมลงนามใน สนธิสัญญาเบาริงกับอังกฤษในค.ศ.1855 สนธิสัญญาดังกลาวทําใหไทยตองเสียเปรียบดานการคาการศาลและภาษี อากร สมัยรัชการที่ 5 ตองเสียดินแดนใหฝร ั่งเศสและอังกฤษหลายครงและพรั้อมกบการดั ําเนนวิ ิเทโศบาย ผอนปรนตอชาติมหาอํานาจ ตั้งแตรัชกาลท 5 ี่เปนตนมา ประเทศไทยกได็ เรงดําเนินการปรับปรุง บานเม ืองอยางเรงรีบและมีระบบมากขึ้น สวนทางดานความสัมพันธกับตางประเทศ พระองคไดเสดจไป ็ สรางสัมพันธไมตรีกับประเทศตาง ๆ เชน รัสเซียเพื่อจะบรรเทาแรงขับจากอิทธิพลของประเทศอาณานิคมซึ่ง อยูใกลตัวการหันไปหาพลังอํานาจชาติอื่นเพื่อมาลดอิทธิพลของบางชาตินับเปนวิเทโศบายอันชาญฉลาดที่ ทําใหไทยดํารงความเปนเอกราชอยูได 3. ความสัมพันธระหวางไทยกับตางประเทศสมัยหลังสงครามโลกคร้ังที่ 2 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แรงกดดันจากสงครามเย็นและการคุกคามของลัทธิคอมมิวนิสต ประเทศไทยตองดําเนินนโยบายเขาขางโลกเสรีแนวคิดในการพัฒนาดานกองทัพและตํารวจถูกนําเขามายัง ชนชั้นผูนําไทยการสรางรัฐใหแข็งแกรง เพื่อตอสูกับภัยคอมมิวนิสต เพื่อสูกับภัยคอมมิวนิสตหนวยงาน ทางทหารและความมั่นคง มีบทบาทสูงและขยายตัวมากขึ้น การเนนความมั่นคงในยุคสงครามเย็นไดสงผลตอ พัฒนาการของรัฐไทยในดานความสัมพันธระหวางประเทศทําใหไทยตองเขาเปนสมาชิกองคการสนธิสัญญาเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต (SEATO) ในค.ศ.1954 มีขอตกลงรวมทางดานการประกันความมั่นคงระหวางสหรัฐอเมริกา กับไทยในค.ศ.1962 ขอตกลงวาดวยกิจกรรมพัฒนาและการวิจัยการสื่อสารวิทยุ (ค.ศ.1964) ขอตกลงวาดวย การจัดตั้งดําเนินการและสนับสนุนกิจกรรมดานการพัฒนาและวิจัยการสื่อสารวิทยุ (ค.ศ. 1965) ขอตกลงวาดวย การขอใชสนามบินอูตะเภา(ค.ศ.1967) และขอตกลงวาดวยการปองกันภัยทางอากาศรวมไทย–สหรัฐฯ (ค.ศ.1967) ความสัมพันธนี้ไดนําประเทศเขาสูความขัดแยงในระดับภูมิภาคที่สหรัฐอเมริกาเปนผูกําหนดนโยบายหลัก ตลอดมาคือ สงครามเกาหลี สงครามเวียดนาม และความขัดแยงในกัมพูชา 4. การจัดระเบยบโลกใหม ี หมายถึงการพฒนาโลกไปส ัูความยั่งยืน มหลี ักการสําคัญคือ 4.1 ตองชวยกลุมคนที่ยากจนที่สุดเพราะพวกเขาจะไมมีทางออกอื่นใดนอกจากการทําลาย ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม 4.2 เนนพัฒนาแบบพึ่งพาตัวเอง ภายใตความจ ํากดทางสภาพธรรมชาตั ิ 4. 3 การพัฒนาจะตองไมกอให เกดความเสิ ียหายรุนแรงดานสิ่งแวดลอม 4.4 การพัฒนาจะตองอยูบนหลักการทวี่าดวยการมีสุขภาพอนามัยทดี่ีการใชเทคโนโลยีที่ เหมาะสม การมีอาหารที่เพียงพอแกการบริโภค 4.5 การพัฒนาจะตองอยูบนหลักทวี่าดวยการสงเสริมการริเริ่มของประชาชน 4.6 มนษยชาตุิคือศูนยกลางและหวใจของการพ ั ัฒนา
303 ตอนที่ 4 สิทธิมนุษยชน กิจกรรมที่ 6 ใหน ักศึกษาตอบคําถามตอไปนี้ 1. สิทธิมนุษยชน หมายถึงศักดิ์ศรีความเปนมนุษยสิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาคของบุคคลที่ ไดรับการรับรองหรือคุมครองตามรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย ตามกฎหมายไทย หรือตามสนธิสัญญา ที่ประเทศไทยมีพันธกรณีตองปฏิบัติตาม 2. หลักการของสิทธิมนุษยชน ไดแก 2.1 สิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย ภายใตบังคับบทบัญญัติแหง รัฐธรรมนูญนี้ศักดิ์ศรีความเปนมนุษยสิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาค ชาวไทยเคยไดรับการคุมครองตาม ประเพณีการปกครองของประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยทรงเปนประมุขและ ตามพันธกรณีระหวางประเทศที่ประเทศไทยมีอยูแลว ยอมไดรับการคุมรองตามกฎหมายนี้จากบัญญัติ ดังกลาว ชี้ใหเห็นวาสิทธิเสรีภาพตาง ๆ ที่ประชาชนชาวไทยเคยไดรับการคุมครองมากอน เชน สิทธิเสรีภาพ ในรางกาย สิทธิในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐาน สิทธิในทรัพยสิน สิทธิในเคหสถาน เสรีภาพในการเดินทาง และการเลือกที่อยูฯลฯยังคงไดรับการคุมครองอยูตามที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว 2.2 สิทธิตามกฎหมายไทย เปนสิทธิตามกฎหมายไทยที่ตราขึ้นเพื่อกําหนดขอบเขตอันเปน สาระสําคัญของสิทธิตามที่รัฐธรรมนูญกําหนด หรือเพื่อคมครองสุ ิทธิเสรีภาพประการอื่น 2.3 สิทธิตามสนธิสัญญา เปนสิทธิที่ประเทศไทยเขารวมเป นภาคีอนสุัญญา หรือเขารวมทํา ขอตกลงระหวางประเทศเก ยวกี่ับสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยมีพันธกิจตองปฏิบัติตามและบรรดาประเทศ สมาชิกตาง ๆ ตองเคารพและปฏิบัติตามองคกรระหวางประเทศที่ประเทศไทยเปนสมาช ิก 3. องคกรดานสิทธิมนุษยชนไดแกองคกรทางศาล ผูตรวจการแผนดนของริ ัฐสภา และคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแหงชาติ 5. คณะกรรมสิทธิ์มนุษยชน มีบทบาทหนาท ี่ ดังนี้ 5.1 ตรวจสอบและรายงานการกระทํา หรือการละเลยการกระทําอันเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือการกระทาทํ ี่ไมเปนไปตามพันธกรณีระหวางประเทศเกี่ยวกับสิทธมนิุษยชนที่ประเทศไทยเปนภาคีและ เสนอมาตรการแกไขที่เหมาะสมกับบุคคล หรือหนวยงานท ี่กระทําหรือละเลยการกระทําดังกลาว หากบุคคล หรือหนวยงานดงกลั าวไมดาเนํ ินการตามที่เสนอใหรายงานตอรัฐสภาตอไป 5.2 เสนอเรื่องพรอมดวยความเห็นตอศาลรัฐธรรมนูญ ในกรณีที่เห็นชอบตามที่มีผูรองเรียนวา บทบัญญัติแหงกฎหมายใดกระทบตอสิทธิมนุษยชน และมีปญหาเกี่ยวกับความชอบดวยรัฐธรรมนูญ 5.3 เสนอเรื่องพรอมดวยความเห็นตอศาลปกครอง ในกรณีที่เห็นชอบตามที่มีผูรองเรียนวากฎ คําสั่ง หรือการกระทําอื่นใดในทางปกครองกระทบตอสิทธิมนุษยชน และมีปญหาเกี่ยวกับความชอบดวย รัฐธรรมนูญและกฎหมาย 5.4 ฟองคดีตอศาลยุติธรรมแทนผูเสียหายเมื่อไดรับการรองขอจากผูเสียหาย และเปนกรณีที่ เห็นสมควรเพื่อแกไขปญหาละเมิดสิทธิมนุษยชนเปนสวนรวม ทั้งนี้ตามที่กฎหมายบัญญัติ
304 5.5 เสนอแนะนโยบาย และขอเสนอใหการปรับปรุงกฎหมาย กฎ หรือขอบังคับตอรัฐสภาและ คณะรัฐมนตรีเพื่อสงเสริมและคุมครองสิทธิมนุษยชน 5.6 สงเสริมการศึกษาวิจัยและการเผยแพรความรูดานสิทธิมนุษยชน 5.7 สงเสริมความรวมมือและประสานงานระหวางหนวยราชการองคกรเอกชน และองคกรอื่น ๆ ดานสิทธิมนุษยชน 5.8 ประเมินผลและจัดทํารายงานผลการปฏิบัติงานประจําปเสนอตอรัฐสภา 5.9 อํานาจหนาที่อื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ 6. ปฏิญญาสากลวาดวยส ิทธมนิุษยชนแหงสหประชาชาติไดรับรองสิทธิของมนุษย 2 ประเภท คือ 6.1 สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง เชนสิทธิในชีวิตและรางกาย สิทธิในทรัพยสนิสิทธิเลือกตั้ง และสมัครรับเลือกตั้ง 6.2 สิทธิทางเศรษฐกจิสังคมและวฒนธรรมัเชนสิทธิท่จะมี ีงานทาและสํ ิทธิในการสรางครอบครวั เปนตน 7. ประเทศไทยมักประสบปญหาด านสิทธิมนุษยชนในเรื่องใดบาง 7.1 การละเมิด หรือการลวงล้ําดินแดนของประเทศไทยกับประเทศเพื่อนบาน จากการที่ชาวบานเขา มาทํามาหากินบริเวณชายแดน เชน การทําปาไมทํานา เก็บของปา ทําใหเกิดการกระทบกระทั่งกันบริเวณ ชายแดน ซึ่งรัฐบาลไทยไดพยายามทําขอตกลงกับประเทศเพื่อนบานและรวมมือกันดูแลบริเวณชายแดน 7.2 การหนีเขาเมืองของคนจากประเทศเพื่อนบานเขามาหางานทําในประเทศไทย เนื่องจาก เศรษฐกิจของประเทศไทยดีกวาประเทศเพื่อนบานบางประเทศเชน ลาวกัมพูชา พมารัฐบาลไทยไดผลักดันไมให คนตางชาติหนีเขาเมืองและดําเนินการสงกลับประเทศ 7.3 การรุกล้ําอาณาเขตทางทะเลจากการหนีเขาเมืองทางเรือและชาวประมงที่ทําการประมงขามเขต เศรษฐกิจจําเพาะของเทศไทย หรือชาวประมงไทยรุกล้ําอาณาเขตประเทศเพื่อนบาน ทําใหเกิดปญหา บางครั้งมีการปะทะกัน และมีผูเสียชีวิต เปนตน
305 ภาคผนวก
306
307 คณะผูจัดทํา ที่ปรึกษา 1. นายอภิชาต ิจีระวุฒิ 2. นายบุญสง คูวรากุล 3. นางอมรรัตน คงสํารวย ผูควบคุม นางสาววไลิ แยมสาขา ผูรับผดชอบิ นางสาววาสนา โกสียวัฒนา คณะผูวิเคราะหโครงสรางชดการเรุียน 1. นางสาววไลิ แยมสาขา สถาบันการศึกษาทางไกล 2. นางมารศรี เอื้ออรุณ โรงเรียนพิริยาลัย อ. เมืองแพร จ. แพร 3. นางชงโค สุรเวทวงศภาสกลุมสงเสริมปฏิบัติการ ประสานงานและจัดทําตนฉบับ 1. นางสาวสุลาง เพ็ชรสวาง กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน 2. นางจุฑากมล อินทระสันต กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน 3. นางสาวจินตนา ดวงชอมุ กศน. เขตปทมวุัน 4. นางสาวธนภร กองกังวาน กศน. เขตปทมวุัน 5. นางสาวศิริลักษณ พวงพมายิสถาบันการศึกษาทางไกล 6. นางสาวฐิติรัตน บัวโรย สถาบันการศึกษาทางไกล 7. นางสาวณฐหทั ัย เปลยนรีุ่ง สถาบันการศึกษาทางไกล
308 คณะผูเขียนและบรรณาธิการ คณะผูเขียน • หนวยการเรียนรูที่ 1 พุทธประวัติ นางมารศรี เอื้ออรุณ ครูเชี่ยวชาญ โรงเรียนพิริยาลัย อําเภอเมืองแพร จังหวัดแพร • หนวยการเรียนรูที่ 2 หลักของพุทธศาสนา นายวิสุทธิ์ สิทธิอักษร ครูชํานาญการ โรงเรียนพิริยาลัย อําเภอเมองแพรื จังหวดแพรั • หนวยการเรียนรูที่ 3 พุทธศาสนากับการดํารงชีวิต นายบุญสง เอออรืุ้ณ ครูชํานาญการ โรงเรียนสูงเมนชนูปถัมภ อําเภอสูงเมน จังหวดแพรั • หนวยการเรียนรูที่ 4 แบบอยางการดําเนินชีวตในพ ิุทธศาสนา นางมารศรี เอื้ออรุณ ครูเชี่ยวชาญ โรงเรียนพิริยาลัย อําเภอเมืองแพร จังหวัดแพร • หนวยการเรียนรูที่ 5 การสืบทอดพระพุทธศาสนา นายบุญสง เอออรืุ้ณ ครูชํานาญการ โรงเรียนสูงเมนชนูปถัมภ อําเภอสูงเมน จังหวดแพรั • หนวยการเรียนรูที่ 6 พลเมืองดีของสังคม นายบุญสง เอออรืุ้ณ ครูชํานาญการ โรงเรียนสูงเมนชนูปถัมภ อําเภอสูงเมน จังหวดแพรั • หนวยการเรียนรูที่ 7 ประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชน นางมารศรี เอื้ออรุณ ครูเชี่ยวชาญ โรงเรียนพิริยาลัย อําเภอเมืองแพร จังหวัดแพร คณะบรรณาธิการ 1. นางสาววไลิ แยมสาขา สถาบันการศึกษาทางไกล 2. นางมารศรี เอื้ออรุณ โรงเรียนพิริยาลัย อ. เมืองแพร จ. แพร 3. นายบุญสง เอออรืุ้ณ โรงเรียนสูงเมนชนูปถัมภ อ. สูงเมน จ.แพร 4. นางแสงระวี ธนภัทรศรีกุล วิทยาลัยเทคนคสมิุทรสงคราม