251 4. ETKİNLİK Aşağıya, satışa yeni çıkarılan bir kalemle ilgili reklam hazırlayınız. Bu kalemle yazılan yazıların iz bırakmadan kolayca silindiğini belirtiniz. Reklam yazınızı, tanıttığınız ürünün resmiyle destekleyiniz.
252 5. ETKİNLİK Okuduğunuz şiiri, kitabınıza bakarak aşağıya yazınız. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... ....................................................................... .......................................................................
253 BÖLÜŞMEK KOLAY DEĞİLDİR Günde kaç kez “Bu haksızlık!” diyoruz acaba? Haksızlıkları ortadan kaldırmak için bir kural olmalı. Kimseyi kayırmayan bir kural... Kendi doğum günüm’ de pastadan herkes kadar yemem adil mi? Bu benim doğum günüm olduğuna göre, belki de başkalarından daha büyük bir parça almam daha adil olur. Ama en iyi arkadaşlarım da daha fazla yemeli. Çünkü onları daha çok seviyorum ve küçükler daha az almalı. Çünkü onların mideleri daha küçük. Üç saattir yemek yemeyenler, bir saat önce yiyenlere göre daha fazla almalı. SERBEST OKUMA METNİ
254 Off! Bölüşmek gitgide karmaşıklaşıyor. Sonuç olarak, herkesin aynı miktarda almasına karar vermek. Böylesi kolay ve hızlı. Öbür türlü tartışmayı bitiremezdik. Adalet, öncelikle bir paylaşım meselesi. Çünkü paylaşım kötü yapılırsa adalet sağlanamıyor. Brigitte LABBÉ-Michel PUECH (Birijit Lab-Mişel Puş) Çeviren: Azade Aslan (Düzenlenmiştir.)
255 8. TEMA DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI 1. Aşağıdaki konuşmaları okuyunuz. Hangi çocuğun sorumluluk sahibi olduğunu işaretleyerek belirtiniz. 2. Aşağıdaki şekillerin anlamlarını yazınız. 3. Cümleyi tamamlayınız. .................................................... .................................................... Annemle babam bana her konuda güvenirler. Birçok kez dışarıya çıkmama izin verdiler. Ben, onları izin verdiklerine pişman etmem. Öğütlerini dinlerim. Zararlı şeyler yapmam. Zamanında eve dönerim. Annemle babam bana izin vermezlerse bir yolunu bulup dışarıya çıkarım. Arkadaşıma gideceğimi söylerim. Sonra istediğim yerde oynar, acıkınca eve dönerim. Annemle babam beni çok merak ettiklerini söylerler. Bir daha yapmayacağıma söz veririm. Bazı atıklar çöp değildir. Bunlar ...................................................................... ..................................................................................................................................................
256 4. Alışveriş yaparken nelere dikkat ediyorsunuz? Kısaca yazınız. 5. Aşağıda, bir yiyeceğin üretimi anlatılıyor. Görselleri inceleyiniz. Bu yiyeceğin soframıza gelene kadar hangi aşamalardan geçtiğini ve adını yazınız. ........................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................
257 A abur cubur: Yararı gözetilmeksizin rastgele yenilen şeyler. ahır: Evcil büyükbaş hayvanların barındığı kapalı yer. anıt: Önemli bir olayı veya büyük bir kişinin gelecek kuşaklarca anılması için yapılan, göze çarpacak büyüklükte yapı. B bayır: Tepe eteğine benzer az eğimli yer, küçük yokuş. besin: Yenilebilir, beslenmeye elverişli her türlü madde, gıda. böbürlenmek: Övünmek, üstünlük taslamak. C cesur: Güç veya tehlikeli bir işe girişirken kişinin kendinde bulduğu güven. Yüreklilik, yiğitlilik ve göz pekliği. Ç çekilmek: Bir görevden, bir işten kendi isteğiyle ayrılmak. çöl: Kumluk, susuz ve ıssız geniş arazi. D dingil: Tekerleklerin merkezinden geçen ve taşıtların altına enlemesine yerleştirilmiş mil. diyalog: Karşılıklı konuşma. dümen: Hava ve deniz taşıtlarında, taşıta istenilen yönü vermeye yarayan parça. SÖZLÜK
258 E endişe: Düşünce, tasa, kaygı. F fedakârlık: Bir amaç uğruna kendi çıkarlarından vazgeçme, özveri. G gazi: Müslümanlıkta düşmanla savaşan veya savaş yapmış kimse. gökkuşağı: Yağmurlu havalarda gökyüzünde oluşan yedi renkli, kemer biçimindeki görüntü. H hafıza: Yaşananları, öğrenilenleri bilinçli olarak zihinde saklama gücü, bellek, dağarcık. I Irak: Yurdumuzun güneydoğusunda bir devlet. İ ibik: Horoz, hindi gibi hayvanların tepesinde bulunan kırmızı deri uzantısı. icat: Yeni bir şey yaratma, bulma, buluş. ikna etmek: İnandırmak. işine koyulmak: İşini yapmayı sürdürmek. J jimnastik: Vücudu çevikleştirmek ve güçlendirmek için yapılan alıştırmaların tümü. jüri: Seçiciler kurulu.
259 K kerpiç: Duvar örmekte kullanılmak için kalıplara dökülüp güneşte kurutulmuş saman ve balçık karışımı tuğla. kibar: Davranış, düşünce, duygu bakımından ince, nazik olan kimse. kozmonot: Uzay adamı, astronot. kuluçka: Civciv çıkarmak amacıyla yumurtaya yatmış kuş veya kümes hayvanı. kuzen: Teyze, dayı, hala veya amcanın çocukları. Erkek yeğen. L lifli besin: Posa içeren yiyecek. M medrese: 1. Eskiden fakültelere verilen ad. 2. İslam dini kurallarına uygun bilimlerin okutulduğu yer Millî Mücadele: İstiklâl Savaşı, Kurtuluş Savaşı. muhteşem: Büyüklüğü, görünüşü ve güzelliğiyle görenleri etkileyen, gösterişli, göz alıcı. mucit: Yeni bir buluş ortaya koyan, icat eden kimse. müsamere: Okullarda öğrencilerin gösterilerinin yer aldığı eğlence. N nazik: Başkalarına karşı saygılı davranan. nezaket: Başkalarına karşı saygılı ve incelikli davranma. O organ: Vücudun belirli bir görev yapan bölümü. orman: Ağaçlarla örtülü geniş alan.
260 Ö özgür: Herhangi bir kısıtlamaya bağlı olmayan, hür. P pınar: Yerden çıkan su, kaynak. priz: Elektrik akımı almak için fişin sokulduğu yuva. R raf: Üstüne öteberi koymak için duvar veya dolap içine tutuşturulmuş tahta veya metal levha. rehber: Yol gösteren, tarihi ve turistik yerleri gezerken bilgi aktaran kimse, kılavuz. robot: Belirli bir işi yerine getirmek için kendine çeşitli işler yaptırılabilen otomotik araç. S saman: Ekinlerin taneleri ayrıldıktan sonra kalan, hayvanlara yedirilen ve ufalanmış sapları. sanal: Gerçekte yeri olmayıp zihinde tasarlanan. sebze: Genellikle pişirilerek yenen bitkiler veya bunların taneleri. Ş şampiyon: Ulusal veya uluslararası bir yarışmada ilk dereceyi alan, birinci olan kimse veya takım. şehit: Kutsal bir ülkü veya inanç uğruna ölen kimse. şifa: Bedensel veya ruhsal bir hastalığın son bulması.
261 T tasa: Üzüntülü düşünce durumu, kaygı, endişe. teknoloji: Bir sanayi dalı ile ilgili yapım yöntemlerini, kullanılan araç ve aletleri kapsayan bilgi. terapist: Bir hastanın sıkıntılarını gidermek için çalışan, terapi yapan, kimse. tezahürat: Bağırıp çağırarak, alkışlayıp tempo tutarak yapılan gösteri. U uzay: Bütün varlıkların içinde bulunduğu sonsuz boşluk. Ü ürün: Doğadan elde edilen, üretilen yararlı mahsul. V vida: Döndürülerek bir yere sokulan burmalı çivi. Y yalak: Hayvanların su içtiği taş veya ağaçtan oyma kap. yakıt: Odun, kömür, doğal gaz, mazot gibi ısı sağlamak amacıyla yakılan madde, yakacak. Z zafer: Savaşta kazanılan başarı. zarf: İçine mektup veya başka kâğıtlar konulan kâğıttan kese.
262 Akçiçek, G. (2007). Bülbül Deresi Şiirleri. İstanbul: Salıncak Yayınları. Aslaner, A., A. (2017). Pof Pof. İstanbul: Timaş Basım Ticaret ve Sanayi A.Ş. Claybourne, A. (2010). Nereden Nereye Buluşlar. (Çeviren: Gizem Şakar). İstanbul: Timaş Basım Ticaret ve Sanayi A.Ş. KAYNAKÇA Dinleme Metinleri Kaynakçası Ak, B. (2015). Ben Ne Zaman Doğdum?. İstanbul: Günışığı Kitaplığı. Atçakarlar, N. (2018). İstiklal Marşı Nasıl Yazıldı?. İstanbul: Timaş Basım Ticaret ve Sanayi A.Ş. Çavuş, M. (1997). Burcu Burcu (Çocuk Şiirleri). Çerkezköy: Tuna Dergisi Yayınları. Çınaroğlu, A. (2002). Çikolatayı Kim Yiyecek. İstanbul: Uçanbalık Yayınları. Doymuş, Z., Y. Sazak. (2010). Kırmızı Domates’in Yolculuğu. İstanbul: Bilim Yayınları Gzt. ve Kâğıtçılık San. Tic. A.Ş. Efe, A. (2013). Işığın Yüreği, İstanbul: Nar Yayınları. Parkan, T. Öztürk, Meral, Çağlar, Asya. (2007). Benim Sağlık Kitabım, İstanbul: Kelime Yayınları. Ünlü, Savaş. (2003). En Güzel Yarıyıl Tatili. İstanbul: Bu Yayınevi.
263 Çetin, N., Karadağ, E. (2013). Dersten Kaçan Şiirler. İzmir: Top Yayıncılık Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Çınaroğlu, A. (2006). Şiir Gemisi. İstanbul: Uçanbalık Yayınları. Dirim, A. (2006). Sihirli Sözcükler. İstanbul: Esin Yayınevi. Direk, N. (2006). Filozof Çocuk. İstanbul: Pan Yayıncılık. Güçlü, Ö. 15 Temmuz Millî İrade Destanı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Gündüz, Ü. (2007). Ülkemi Seviyorum. Ankara: Akçağ Basım Yayım Paz. A.Ş. Gürpınar, M. (2008). Gel Dünya’ yı Seyredelim. İstanbul: Can Sanat Yayınları Ltd. Şti. İnal, A. (2011). Mevsimler. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. Karacan, Ş. G. (2014). Başıma İcat Çıkardım!. İstanbul: Nesil Yayın Grubu. Karlı, G. (2015). Aslı’ nın Dönüşü. İstanbul: Özyürek Yayınları. Kaya, F. (2001). Güle Güle (Hikâyeler). İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Knigthon, K. (2013). Neden Abur Cubur Yememeliyim?. Ankara: Tübitak Popüler Bilim Kitapları. Labbe, B., Puech, M. (2006). Adalet ve Haksızlık. İstanbul: Gün Işığı Kitapçığı. Osmanov, Ö. (2002). Balkanlarda Türk Çocuk Şiiri Antolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
264 Önder, M. (2008). Aldı Sözü Anadolu. Ankara: Elips Kitap. Öner, Ç. (1999). Gülibik. İstanbul: Can Yayınları Ltd. Şti. Özertem, T. (2009). Sen de Boya Dünyayı. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi. Sezer, S. (2014). Ufacık Vidacık. İstanbul: Doğa Basın Yayın Dağıtım Tic. Ltd. Şti. Sivaslıoğlu, A. (2002). Su Gibi Okuyorum. Ankara: Koza Yayın Dağıtım. Sönmez, C. (1997). Atatürk’ te Çocuk Sevgisi. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Şeyhi, Müjgan. (2022). Masal Otobüsü Düt Düt. İstanbul: Timaş Basım Ticaret ve Sanayi A.Ş. Uğurkan, M. (1959). Güzel Yurdum. İstanbul: Özyürek Yayınevi. Ulusoy, H. (2005). Efe’ nin Konuşan Kramponları. İstanbul: Beyaz Balina Yayınları. Talas, İ. Hakkı.(1969). Bütün Şiirlerim. İstanbul: Yeni Okul Bilgisi Yayınları. Tamer, Ü. (1997). Alleben Anıları. İstanbul: Ad Yayıncılık. TDK Türkçe Sözlük. (2011). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. TDK Yazım Kılavuzu. (2012). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Turgut, S. (2014). Ben Seyit Onbaşı, İstanbul: 2023 Yayıncılık. Türkçe Dersi Öğretim Programı. (2018). (İlkokul ve Ortaokul 1, 2,
265 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar), Ankara: MEB Yayınları. Türkyılmaz, N. ve diğerleri. (2015). Alçak Gönüllü Davranmak. İstanbul: Timaş Yayınları. Vakkasoğlu, V. (2015). Çanakkale Aslanları. İstanbul: Nesil Basın Yayın Gıda San. ve Tic. A.Ş. Yazgan, B. (2007). Çıtı Pıtı Kutu Kutu Şiirler. İstanbul: Nesil Yayınları. Yener, M. (2015). Gıdıklanan Kitap. İstanbul: Doğan ve Egmont Yayıncılık. Yıldırım, S. (2008). Ay Masalı, İstanbul: Nar Yayınları. Yüksel, S. (2018). Temel Reis Bize Gelecek, İstanbul: Yuva Yayınları. GÖRSEL KAYNAKÇA
266