Türkçe 2

151 1. ETKİNLİK 2. ETKİNLİK Metinle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız. 1. Tekerlek icat edilmeseydi neler olurdu? ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... 2. İnsanlar, tekerleği geliştirmeye neden ihtiyaç duymuştur? ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... “Tekerlek”, “çöl” ve “orman” kelimeleriyle birer cümle kurunuz. .......................................................................................................... .......................................................................................................... .......................................................................................................... .......................................................................................................... .......................................................................................................... ..........................................................................................................

152 Aşağıdaki taşıtları inceleyip adlarını yazınız. Bunlardan hangileri metinde geçiyor? İşaretleyiniz. Taşıt adlarını doğru yazdınız mı? Arkadaşlarınızın yazdıklarıyla karşılaştırarak kontrol ediniz. ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ 3. ETKİNLİK

153 Okuduğunuz metin neyin gelişimini anlatıyor? Bu konuda neler öğrendiniz? Merak ettiğiniz konularda araştırma yapınız. Bunun için çocuklara yönelik bilim kültür dergilerinden, kitaplardan ve ansiklopedilerden bilgilendirici metinler okuyunuz. Aradığınız konuda yazılmış metinleri bulmak için kitapların “İçindekiler” bölümünden yararlanınız. Bazı dergi ve kitapların sonunda, okuduğunuz bölümde geçen kelimelerin açıklandığı “Sözlük” bölümleri olur. O bölümden de anlamını bilmediğiniz kelimeleri araştırınız. Anlamını yeni öğrendiğiniz kelimeleri konuşmalarınızda kullanınız. 4. ETKİNLİK Aşağıdaki karikatürü inceleyiniz. Tekerleğin icadını okuduğunuz metinden de yararlanarak anlatınız. 7 ORGANİZASYON ŞEMASI ............................................................................. 11 1. TEMA: ERDEMLER ....................................................................................... 13 ŞENLİKLİ BİR AKŞAM YEMEĞİ (DİNLEME METNİ)............................ 14 GERÇEK ARKADAŞ .......................................................................................... 18 ALÇAK GÖNÜLLÜ OLMAK............................................................................. 27 PAYLAŞ DEDİ BABAM..................................................................................... 33 SEVGİ BİR KUŞTUR (SERBEST OKUMA METNİ)............................... 38 1. TEMA DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI............................................ 39 2. TEMA: MİLLÎ KÜLTÜRÜMÜZ ................................................................... 41 29 EKİM (DİNLEME METNİ) ......................................................................... 42 ASLI’NIN DÖNÜŞÜ............................................................................................ 47 NASRETTİN HOCA’NIN KÖYÜNDE ............................................................. 56 GÜZEL YURDUM ............................................................................................... 63 ÇOCUKLUĞUMDAKİ BAYRAMLAR (SERBEST OKUMA METNİ)... 67 2. TEMA DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI.......................................... 69 İÇİNDEKİLER 257 A abur cubur: Yararı gözetilmeksizin rastgele yenilen şeyler. ahır: Evcil büyükbaş hayvanların barındığı kapalı yer. anıt: Önemli bir olayı veya büyük bir kişinin gelecek kuşaklarca anılması için yapılan, göze çarpacak büyüklükte yapı. B bayır: Tepe eteğine benzer az eğimli yer, küçük yokuş. besin: Yenilebilir, beslenmeye elverişli her türlü madde, gıda. böbürlenmek: Övünmek, üstünlük taslamak. C cesur: Güç veya tehlikeli bir işe girişirken kişinin kendinde bulduğu güven. Yüreklilik, yiğitlilik ve göz pekliği. Ç çekilmek: Bir görevden, bir işten kendi isteğiyle ayrılmak. çöl: Kumluk, susuz ve ıssız geniş arazi. D dingil: Tekerleklerin merkezinden geçen ve taşıtların altına enlemesine yerleştirilmiş mil. diyalog: Karşılıklı konuşma. dümen: Hava ve deniz taşıtlarında, taşıta istenilen yönü vermeye yarayan parça. SÖZLÜK Bak ne icat ettim. Ne işe yarayacak ki bu?

154 Tekerleğin nerede ve ne zaman icat edildiği tam olarak bilinmiyor. İlk tekerlek resimlerine, günümüzden binlerce yıl öncesinde Sümerlerde rastlanmaktadır. Sümerler, bugünkü Irak topraklarında kurulmuş olan eski bir medeniyettir. Bilgi Kutusu 5. ETKİNLİK Otomobil, bisiklet gibi taşıt araçlarının dışında başka nerelerde tekerlek kullanılır? Günlük yaşantınızda gördüklerinizden hareketle yazınız. Yazınızda noktalama işaretlerini doğru kullanınız. Yazdıklarınızı arkadaşlarınıza okuyunuz. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................

155 6. ETKİNLİK Yaşantımızı kolaylaştıracak bir icat yapsaydınız bu ne olurdu? Duygu ve düşüncelerinizi yazınız. İcadınızın resmini de yaparak icadınızı tanıtınız. ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ...............................................................................................................................................

156 Şiiri, noktalama işaretlerine ve kelimelerin söylenişine dikkat ederek sesli okuyunuz. BİLGİ ÇAĞI Dört bir yana yayıldı İletişim kuşağı. Göklerdeki uydular Yakın eder uzağı. Tüm dünyayı kapladı Artık internet ağı, Ekrandan hepimizi Selamlar bilgi çağı. (...) Dünyanın her yerine Bir anda gidiyoruz, Bilim adamlarına Teşekkür ediyoruz. Bestami YAZGAN “İnternette araştırma yapıyorum.” diyen bir büyüğünüz ne söylemek istiyor?

157 1. ETKİNLİK 2. ETKİNLİK Okuduğunuz şiirin konusunu yazınız. Aşağıdaki kelimelerin anlamlarını önce araştırınız. Sonra da anlamlarına uygun birer cümlede kullanınız. iletişim .................................................................................................... ...................................................................................................................................... uydu ................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................ internet ........................................................................................................................... ekran ................................................................................................................................ kuşak ................................................................................................................................ çağ .................................................................................................................................... Cümlelerde, koyu yazılan kelimelerin anlamlarına dikkat ediniz. İnternet, hızlı iletişim sağlar. / İnternet, hızlı haberleşme sağlar. Ben bilim insanı olacağım. / Ben ilim insanı olacağım. ................................................................................. ................................................................................. ................................................................................. ................................................................................. ................................................................................. .................................................................................

158 Bu kelimelerin anlamları aynı, yazılışları farklıdır. Aşağıdaki kelimelerin hangileri aynı anlamı taşıyor? Eşleştiriniz. sıhhat devamlı şehir isim ad sağlık sürekli sınıf derslik yanıt cevap yokluk kent 3. ETKİNLİK Soruları, okuduğunuz şiire göre cevaplayınız. İletişim araçlarıyla haberleşmeyi sağlayan nedir? ........................................................................................................................................................... İnternetin yaygınlaştığı hangi sözle anlatılıyor? ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... Sizce dünyanın her yerine bir anda nasıl gidiyoruz? ........................................................................................................................................................... Bilim adamlarına niçin teşekkür ediliyor? ...........................................................................................................................................................

159 haberleşmeyi bilgileri artık uydular araştırmalıyız kolaylaştı sağlar bilgisayardan çok bilgiye nasıl hangi ulaşmak 4. ETKİNLİK 5. ETKİNLİK Aşağıdaki kelimelerle cümleler oluşturunuz. Cümlelerin sonuna uygun noktalama işaretlerini koymayı unutmayınız. Okuduğunuz şiirin başlığını ve ilk iki dörtlüğünü defterinize yazınız. Kelimeler arasında uygun boşluk bırakınız. Yazınız bitince kontrol ederek varsa yazım ve noktalama hatalarını düzeltiniz. ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ Şiirde, bilim insanlarına teşekkür ediliyor. Siz bilim insanlarına niçin teşekkür etmek isterdiniz? Düşüncelerinizi yaşadığınız bir olaydan, yararlandığınız bir aletten hareketle açıklayınız. Konuşmalarınızda, bilim ve teknolojiyle ilgili öğrendiğiniz kelimeleri kullanınız. Anlattıklarınızı beden diliyle destekleyiniz. Bilimsel gelişmelere katkıda bulunan birçok Türk bilim insanı vardır. Örneğin Hezarfen Ahmet Çelebi havacılık, İbn-i Sina ve Aziz Sancar tıp, Cahit Arf matematik alanında çalışmaları olan Türk bilim insanlarıdır. İnternetten, büyüklerinizin yardımıyla diğer Türk bilim insanlarını da siz araştırınız. Bilgi Kutusu

160 AKLIMDAKİ İCATLAR Adım Zeynep. İlçemizde yapılacak icat yarışmasına katılacağım. Herkes bana güveniyor. Tam bir şeyler bulmuşken okulda düştüm. Bunun üzerine biraz aklım karıştı. Yine de ne icat edebilirim diye düşünüyorum. Bir gün arkadaşım Dilara bana çok güzel bir kalem hediye etti. Işıklı... Evet evet, tam tepesinde bir ışığı var. Ne kadar da güzel. Dilara bana bu ışığı verince aklıma parlak bir fikir geldi, ışıklı terlik yapmak. Yaşasın! Daha önce neden aklıma gelmedi. Gece yataktan kalkıp su içmek isteyen biri olduğunda, ışıklı terlikle, karanlık evde yolunu bulabilir. Ne kadar güzel ve yararlı bir icat, öyle değil mi? Artık işe koyulmalıyım. Öğretmenimin yanına koştum ve fikrini aldım. SERBEST OKUMA METNİ

161 Işıklı terlikle ilgili çalışmalara hemen başladık. (...) Bir hafta içinde öğretmenimle beraber el ele vererek güzel bir ışıklı terlik yaptık. Başka bir zaman da, uçan terlik yapsak ne güzel olur. Öğretmenime söyledim, gülümsedi. Uçan bir terliğim olsa ayağıma takar, sabahtan akşama kadar uçar dururdum. – Çocukların hayalleri çok geniş oluyor, dedi öğretmenim. Ama senin hayallerinin ucu bucağı yok, diye de ekledi.

162 Ben biraz daha tuhaf bir çocuktum demek. Ne yapayım işte ben de böyle biriydim. İcadımı tanıtma zamanına kadar güzel bir sunuş hazırlamam gerekiyordu. (...) Bu icadın ne kadar faydalı olduğunu jüri üyelerine anlatmalıydım. (...) İnşallah bu işin altından kalkabilirim. Çünkü icat yapmakla iş bitmiyor. Bir de icadını anlatmak ve karşındakini ikna etmek gerekiyor. (...) Sonunda icadımı tanıttım. Yarışmaya katıldım ve birinci oldum! Şebnem Güler KARACAN (Düzenlenmiştir.)

163 5. TEMA DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI 1. Aşağıdaki kelimelerle anlamlarını eşleştiriniz. 2. Aşağıdaki metinde ne anlatılıyor? Konusunu yazınız. internet bilgisayar icat robot ........................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ Yeni bir şey bulma, buluş. Uluslararası iletişim ağı. Elektronik beyin. Çeşitli yollarla haberleşme. Kendisine çeşitli işler yaptırılabilen otomatik araç. Hiç fotoğraf makinesi gördünüz mü? Peki, 36 pozluk film şeridi diye bir şey duydunuz mu? Duymadınız, görmediniz. Çünkü teknoloji gelişti. Şimdi fotoğraf çeken cep telefonları var. Bu sayede her an, her yerde istediğimiz kadar fotoğraf çekebiliyoruz. Üstelik bunları anında paylaşabiliyoruz.

164 3. Aşağıdaki soru cümlelerinin hangisinde yazım hatası var? Doğrusunu alttaki satıra yazınız. 4. Aşağıdaki yazının devamını hayalinize göre tamamlayınız. 5. Aşağıdaki taşıt resimlerini inceleyiniz. Bunlardan hangilerinde tekerlek olmaz? İşaretleyiniz. Teknolojinin yararını biliyormusun? ............................................................................................................................................... Sence tekerleğin icadı neden önemli? ............................................................................................................................................... Bir bilim insanı olsaydım özellikle çocukların yararlanacağı bir .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................

SAĞLIK VE SPOR KAZALARDAN KORUNMA VE İLK YARDIM (DİNLEME METNİ) BİLGE HANGİ SPORU YAPACAK? KAHVALTININ ÖNEMİ EL VE TIRNAKLAR FUTBOLCU EFE (SERBEST OKUMA METNİ) 165

166 KAZALARDAN KORUNMA VE İLK YARDIM Oyun oynarken kazalardan korunmak için neler yapıyorsunuz?

167 1. ETKİNLİK 2. ETKİNLİK Metinle ilgili resmi inceleyiniz. Metnin başlığından ve resimlerinden yararlanarak konusunu tahmin ediniz. Soruları, dinlediğiniz metne göre cevaplayınız. Sıranızda rahat oturunuz. Başka şeylerle ilgilenmeden metni dinleyiniz. Dikkatinizi metinde anlatılanlara yoğunlaştırınız. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... Kazaları önlemek için büyükler neler yapmalıymış? ........................................................................ ........................................................................ ........................................................................ ........................................................................ ........................................................................ ........................................................................ Kazaları önlemede çocuklara düşen görevler nelermiş? ................................................................ ................................................................ ................................................................ ................................................................ ................................................................ Ev kazalarını önlemek için alınması gereken önerileri kim anlatıyor? ............................................... ........................................................................ Ev kazalarında vücuttaki kanamayı durdurmak için ne yapılmalıymış? ................................ ..................................................................

168 3. ETKİNLİK Aşağıdaki kelime ve kelime gruplarını, ilgili resmin altına yazınız. Yeni öğrendiğiniz kelimeleri konuşmalarınızda kullanınız. “İlk yardım” kelimesinin anlamını sözlüğünüzden araştırınız. Cümle içinde kullanıp aşağıya yazınız. ......................................................................................................................................................... ................................................ ................................................ ................................................ ................................................ ................................................ Televizyonda izlediğiniz bir filmde ya da haberlerde geçen bir ev kazasını anlatınız. Kazanın nasıl olduğunu oluş sırasına göre anlatmayı unutmayınız. Konuşan arkadaşlarınızın el ve yüz hareketleriyle verdiği mesajlara dikkat ediniz. priz priz koruyucu banyo küveti trabzan iskemle

169 4. ETKİNLİK Evde, okulda, arabada ilk yardım malzemelerinin içine koyulduğu çantayı inceleyiniz. Üzerinde hangi şekil var? Bayrağımızdaki şekilden farkı nedir? Aşağıdaki ilk yardım çantasına özel şekli çizip boyayınız. Günlük yaşantımızda, yakın çevremizde birçok şekil, sembol ve işaretler görürüz. Bu işaretlerin anlamları ne olabilir? Arkadaşlarınızla konuşup karar veriniz. Dinlediğiniz metinde, kazalardan korunmak için bazı uyarılar verilmiş. Öğretmeniniz bu uyarıları sözlü yönerge olarak tekrarlarken siz de canlandırınız. Kazalardan korunmak için özellikle çocukların nelere dikkat etmesi gerektiğini sırasıyla oyunlaştırarak uygulayınız.

170 5. ETKİNLİK Oyun oynarken hiç düşüp yaralandınız mı? Yaşadığınız bir olayı ve size yapılan ilk yardımı sırasıyla yazınız. Yazarken harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluk bırakmayı unutmayınız. ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ...................................................................... ......................................................................

171 BİLGE HANGİ SPORU YAPACAK? Bilge’ nin ailesinde herkes spor yapıyordu. Babası iyi bir yüzücüydü. Annesi jimnastik yapardı. Ağabeyi basketbol oynar kardeşi de buz pateni yapmayı severdi. Sadece Bilge spor yapmıyordu. O da istiyordu ama ne yapacağına bir türlü karar veremiyordu. Basketbolu, voleybolu ve yüzmeyi denedi. Hangisine yeteneği olduğunu anlayamıyordu. Canı çok sıkılmıştı. Hangi sporu yapacaktı? (...) – Tüm spor dallarını tek tek deneyemem ki yüzlerce var, diyerek üzülüyordu. Düşünebilmek için parka gitti. Bir banka oturdu. İnsanlar koşuyor, yürüyordu. Çocuklar oyuncaklarda oynuyor, bir kız da minik köpeğini gezdiriyordu. Bilge dalgın dalgın düşünürken bir anda köpeğini gezdiren kızın çığlığı ile irkildi: – Yardım edin! Köpeğim elimden kaçtı. Yola doğru koşuyor! “Sağlık için spor yap.” sözüyle ne anlatılıyor? Metni önce sessiz, sonra sesli okuyunuz. “Ağabey, jimnastik, voleybol” gibi kelimeleri doğru söyleyiniz. Konuşma çizgisiyle belirtilen cümleleri konuşur gibi okuyunuz. Soru işareti olan cümleleri soru sorar gibi, ünlem işareti olan cümleleri de o cümledeki duyguyu yansıtarak okuyunuz.

172 Birkaç kişi köpeği yakalamak için koşmaya başladı. Bu koşanların içinde Bilge de vardı. Minik köpeği bir an evvel yakalamak için öyle hızlı koşmaya başladı ki kendisi ile birlikte koşanların tümünü geçti. Biraz sonra hızla koşan köpeği tasmasından yakalayıverdi. Sahibine teslim ettiğinde ise etrafındaki herkes onu alkışladı. Köpeğin sahibi kız: – Teşekkür ederim. Ne kadar hızlı koşuyorsunuz. Koşucu musunuz? Bilge: – Hayır, değilim ama minik köpeğiniz sayesinde yarın hemen koşu çalışmalarına başlayacağım, dedi. Artık hangi spora yeteneği olduğunu anladığı için mutluydu. Asiye Aslı ASLANER (Düzenlenmiştir.)

173 1. ETKİNLİK Okuduğunuz hikâyede ne anlatılıyor? Resimleri, olayların oluş sırasına göre numaralandırınız. Hikâyeyi, olayların oluş sırasına göre anlatınız. Konuşurken arkadaşlarınızın gözlerine bakarak göz teması kurunuz. Sesinizi sınıfta duyulacak şekilde ayarlayınız. Yardım edin! Köpeğim elimden kaçtı. Yola doğru koşuyor! Hayır, değilim ama minik köpeğiniz sayesinde yarın hemen koşu çalışmalarına başlayacağım. Tüm spor dallarını tek tek deneyemem ki yüzlerce var.

174 2. ETKİNLİK Soruları, hikâyeye göre cevaplayınız. Olay kimler arasında geçiyor? .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... Bilge’ nin ailesinde kimler, hangi sporları yapıyormuş? ..................................... .......................................................................................... ..................................... .......................................................................................... ..................................... .......................................................................................... ..................................... .......................................................................................... 3. ETKİNLİK Hikâyede hangi spor dallarının adı geçiyor? Resimlerin altına yazınız. Açıkta kalan resmin altına da ilgili sporun adını yazınız. ............................... ............................... ............................... ............................... ............................... ............................... ...............................

175 Bilge, koşucu olmaya nasıl karar vermiş? 5. ETKİNLİK 4. ETKİNLİK Bilge, hemen koşu sporuna başlayacağını söylüyor. Bunun için okuldaki koşu takımının formunu yönergelerine uygun dolduruyor. İnceleyiniz. Siz hangi spor takımına girmek isterdiniz? Bu takımla ilgili formu yönergelerine göre doldurunuz. ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................... FORM Adı, soyadı: Bilge Caner Yaşı: 8 Sınıfı: 2-B Katılmak istediği takım: Okul koşu takımı Adı, soyadı: ................................................................................ Yaşı: ................................................................................................ Sınıfı: ............................................................................................... Katılmak istediği takım: .......................................................

176 6. ETKİNLİK Hangi spor dallarında top kullanılır? Bunlardan bildiğiniz birinin nasıl oynandığını sırasıyla yönergeler hâlinde yazınız. .................................................................. .................................................................. .................................................................. .................................................................. .................................................................. .................................................................. .................................................................. ..................................................................

177 KAHVALTININ ÖNEMİ Sabahları, sen hissetmesen de vücudun açtır. Uyurken bile bir miktar enerji harcarsın. Dolayısıyla, uyandığında yeniden enerji depolaman gerekir. Kahvaltı etmeyen insanlar sabah saatlerinde kendilerini daha yorgun ve hâlsiz hissederler. Bilim insanlarının yaptıkları testler, kahvaltı yapan çocukların okulda daha başarılı olduklarını göstermiştir. Tam tahıl, lif, kalsiyum ve protein içeren kahvaltılar, dikkatini toplamanı kolaylaştırır. Hafızanı güçlendirir ve öğrenmene yardımcı olur. Hatta bazı çalışmalar, kahvaltı yapan çocukların okula devamsızlıklarının daha az olduğunu da göstermiştir. Kahvaltı yapmak niçin önemlidir? Metni, okuma kurallarını uygulayarak sesli ve sessiz okuyunuz. Sesli okurken “kalsiyum, enerji, protein” gibi yabancı dillerden geçen kelimeleri doğru telaffuz ediniz. Metinle ilgili resimleri inceleyiniz.

178 Eğer kahvaltı yapmazsan, enerjini toplamak için şekerli abur cuburları yemeye daha fazla iştahın olur. (...) İyi bir kahvaltı, gün içerisinde vücudun için gereken besin ihtiyacının bir kısmını karşılayabilir. İşte birkaç öneri: Bir miktar meyve Haşlanmış yumurta Meyve suyu, süt Fıstık ezmeli veya reçelli ekmek ( ... )

179 Herkes teneffüs saatlerinde acıkmış olur. Özellikle de kahvaltı etmemiş olanlar... Ancak hemen bir paket cipse ya da çikolataya uzanmayın. Bunların yerine, bir miktar meyve veya bir paket kuru üzüm yemeyi deneyebilirsin. Bunlar sağlıklı atıştırmalıklardır. Kate KNIGHTON (Keyt Naytın) Çeviren: Pınar TURANLI (Düzenlenmiştir.)

180 1. ETKİNLİK Soruları, okuduğunuz metne ve resimlerine göre cevaplayınız. Sabahları vücudumuz niçin aç olurmuş? .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. Bilim insanları, kahvaltı yapan çocuklarda neler gözlemlemişler? .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. Kahvaltı yapmayanlar niçin şekerli abur cuburlardan yemek isterlermiş? .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. İkinci resim, metindeki hangi anlatımı destekliyor? .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. Sağlıklı atıştırmalıklar nelermiş? Sizce bunlara başka neler eklenebilir? Yazınız. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. Kahvaltının önemini anlatan bu metinden neler öğrendiniz? Öğrendiğiniz yararlı bilgileri günlük yaşamınızda da uygulayacak mısınız? Kahvaltıda başka neler yemeye karar verdiniz? Arkadaşlarınıza anlatınız. Konuşmanıza dinleyici grubuna göre, “Sevgili Arkadaşlar”, “Değerli Büyüklerim” gibi uygun ifadelerle başlayınız.

181 2. ETKİNLİK Aşağıdaki kelimelerin ve kelime grubunun anlamını önce sözlükten araştırınız. Sonra da kendini tanıtan kelimeyi bulunuz. kahvaltı enerji kalsiyum protein atıştırmalık lifli besin Acele olarak ayak üstü yenen yiyeceğim. Sağlıklı olanlarım daha iyidir. Bil bakalım ben kimim? ................................... ................................................................ Yumurta, et, süt gibi yiyeceklerde bulunurum. Hücrelerin ana maddesiyim. Bil bakalım ben kimim? .................. .................................................................. Organların çalışmasını, vücut ısısını sağlayan besinlerin oluşturduğu gücüm. Bil bakalım ben kimim? ........................ .................................................................. Genellikle sabahları yenen hafif yemeğim. Sağlıklı besinlerle zenginleşirim. Bil bakalım ben kimim? ....................... .................................................................. Kemiklerin gelişip çocukların büyümesi için gerekliyim. Ayrıca dişlerinizi korurum. Sütte, peynirde çokça bulunurum. Bil bakalım ben kimim? ................................................. ................................................................ Balkabağı, havuçta, daha birçok meyve ve sebzede bulunurum. Bağırsaklarınızı çalıştırır, yediklerinizi sindirmenize yardımcı olurum. Bil bakalım ben kimim? ................. ..................................................................

182 3. ETKİNLİK Aşağıdaki yiyecekleri “kahvaltılık” ve “abur cuburlar” olarak ayırınız. İlgili tepsilere, farklı renk kalemlerle çizerek eşleştiriniz. kahvaltılık besinler abur cuburlar

183 4. ETKİNLİK Evinizde kahvaltıda yemek için özel olarak hangi yiyecekler yapılır? Örneğin yumurtayı nasıl tüketirsiniz? Bunlardan birini yapılış sırasına göre yazarak tarif ediniz. Bu yiyecekte kullanılan malzemelerden istediğiniz birinin resmini de yapabilirsiniz. Yazdıklarınızı arkadaşlarınıza okuyabilir, sınıf panosunda sergileyebilirsiniz. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................

184 5. ETKİNLİK Kahvaltı yapmadan gelen ve okulda abur cubur yiyen bir arkadaşınız var. Bu arkadaşınıza kahvaltı yapmanın niçin önemli olduğunu anlatınız. Yazınızı, düzyazı ya da şiir gibi yazabilirsiniz. Yazınıza, konusuna uygun bir başlık yazmayı unutmayınız. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................

185 EL VE TIRNAKLAR Tırnaklardan dert yandı, Bir aralık iki el: Şu tırnaklar olmasa, Parmaklarım ne güzel! Daha hafta geçmeden, Uzuyorlar sipsivri. Yıkansa da içleri, Yine kalıyor kirli... Bu sözleri duyunca Tırnaklar pek üzüldü. Ellerin bu fikrine, Şöyle diyerek güldü: Uzar kesilen tırnak, Her yıkanan kir çıkar. Şu var ki, biz olmasak, Parmaklar neye yarar? İsmail Hakkı TALAS El ve tırnak temizliği nasıl yapılır? Şiiri, öğretmeninizin okuyuşunu örnek alarak okuyunuz. Sesinizi noktalama işaretlerine göre ayarlayınız.

186 1. ETKİNLİK 2. ETKİNLİK Aşağıdaki bilmecelerden hangilerinin cevapları aynı olabilir? Eşleştiriniz. Soruları, şiire göre cevaplayınız. Eller tırnaklardan niçin hoşlanmıyor? ..................................................................................................... ..................................................................................................... ..................................................................................................... ..................................................................................................... Tırnaklar ellere temizlik için neler öneriyor? .................................................................................................................................................. Şiirde, tırnaklar olmasa parmakların bir işe yaramayacağı söyleniyor. Bu görüşe katılıyor musunuz? Sizce tırnaklar niçin vardır? Arkadaşlarınızla konuşarak düşüncelerinizi açıklayınız. Konu dışına çıkmadan konuşunuz. Bilmece bildirmece, El üstünde kaydırmaca. Yere kızar, göğe çıkar, Aklınız belki çözer. Aş gördüm, düş gördüm. Köpük kusan kuş gördüm.

187 3. ETKİNLİK Aşağıdaki açıklamalar hangi kelimelerle ilgili olabilir? Noktalı yerlere yazarak belirtiniz. ..............................................: Birbiri ardınca gelen yedi günlük dönem. ..............................................: Bir şeyden elde edilen sonuç, fayda. ..............................................: Herhangi bir şeyin veya vücudun üzerinde oluşan, biriken pislik. ..............................................: Üzüntüsünü, derdini anlattı. ..............................................: İnsanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan boğumlu, oynak, uzunca organların her biri. Anlamını öğrendiğiniz kelime ve kelime gruplarını oluşturduğunuz sözlüğe yazmayı unutmayınız. dert yandı hafta parmak yarar kir

188 4. ETKİNLİK Noktalı yerleri, anlamlı olacak şekilde tamamlayınız. Cümlelerin sonuna uygun noktalama işareti koymayı unutmayınız. “El ve Tırnaklar” adlı şiiri bir de şarkı gibi söylemeyi deneyiniz. Beden sağlığı ve temizliği konusunda bildiğiniz kısa şiirleri arkadaşlarınıza okuyunuz. Aa, bunu hiç .......................................................................................................... ................................................................................................................................................ Sağlıklı olmak için beden temizliğine ...................................................... ................................................................................................................................................ Beslenme, spor, temizlik ve uyku sağlığımız ..................................... ................................................................................................................................................ Beden Eğitimi ve Spor dersinde ................................................................ ................................................................................................................................................ Sağlıklı beslenmek için neler ........................................................................ ................................................................................................................................................ Tırnaklarınız uzayınca kim ............................................................................ ................................................................................................................................................ Elleri yıkamak niçin ............................................................................................ ................................................................................................................................................ Sağlıklı yaşamak için dengeli ........................................................................ ................................................................................................................................................

189 5. ETKİNLİK Şiirdeki eksik kelimeleri, öğretmeniniz okurken tamamlayınız. Yazdıklarınızı gözden geçirerek gerekli düzeltmeleri yapınız. EL VE TIRNAKLAR Tırnaklardan ..................... yandı, ..................... aralık iki el: Şu tırnaklar olmasa, Parmaklarım ne .....................! Daha ..................... geçmeden, Uzuyorlar sipsivri. Yıkansa da ....................., Yine ..................... kirli... Bu ..................... duyunca Tırnaklar ..................... üzüldü. Ellerin bu fikrine, Şöyle ..................... güldü: ..................... kesilen tırnak, Her yıkanan ..................... çıkar. Şu var ki, ..................... olmasak, Parmaklar ..................... yarar? İsmail Hakkı TALAS

190 FUTBOLCU EFE Efe, futbolu çok sevdiği hâlde bir türlü oynayamazdı. Bu nedenle arkadaşları onu mahalle takımında oynatmaz, ancak yedek oyuncu yaparlardı. Bir gün Efe’ ye yeni bir futbol ayakkabısı alındı. Ama bu ayakkabı farklıydı. Çünkü konuşuyordu! Efe’ nin üzüntüsünü anlamıştı. Ona, iyi bir futbolcu nasıl olur, öğretecekti. Bunun için Efe’ yle anlaşma yaptı. Antrenman için bahçeye çıktılar. SERBEST OKUMA METNİ

191 “Efe, her işte olduğu gibi futbolda da kurallar vardır.” dedi yeni futbol ayakkabısı. “Bu kuralları yerine getirmediğin sürece başarılı olamazsın. Yıllar önce, dünyaca ünlü futbolcu Pele’ nin de antrenörüydüm. İlk antrenörlüğüm böyle başlamıştı. Pele de tıpkı senin gibiydi. Düzenli çalışma, düzenli uyku ve düzenli beslenmeden sonra başarılı oldu. Şimdi sıra sende.” diye ekledi. Günlerce çalıştılar. Sonuçta Efe disiplinli bir futbolcu oldu. Uzun zamandır arkadaşlarının mahalle maçlarını izlemeye gidememişti. (...) Ertesi gün forması ile ayakkabılarını giyip arkadaşlarının yanına gitti. Maçta oynamak istediğini söyledi.

192 “Bu iş sana göre değil. Şu anda final maçı var.” dedi arkadaşları. “Siz bilirsiniz. Bana ihtiyaç duyarsanız buradayım.” diye cevap verdi Efe. Sonunda beklenen maç başladı. Efe’ nin arkadaşları komşu mahallenin takımı karşısında çok zor durumdaydı. Bir bir yedikleri goller yetmiyor gibi sık sık sakatlananlar oluyordu. Derken üçüncü oyuncu da sakatlanarak maçı bırakmak zorunda kaldı. Yedek oyuncusu kalmayan hoca çaresizlikten Efe’ yi oyuna aldı.

193 Efe, sahaya girmesiyle birlikte fırtına gibi esmeye başladı. Karşısında hiçbir rakip dayanmıyor, gol üstüne gol atıyordu. İzleyiciler onu ayakta alkışlıyor, “Efe! Efe!” diye tezahürat yağdırıyorlardı. Bu durumu gören arkadaşları şaşkınlık içerisinde onu izlemekten kendilerini alamıyorlardı. Yenilirken Efe’ nin attığı altı golle şampiyon oldular.

194 Arkadaşları Efe’ yi sevinçle kucakladılar. Çalıştırıcı hoca: “Efe, yıllardır beklediğimiz kupaya senin sayende sahip olduk. Bu kupa ancak senin ellerine yakışır.” dedi. Efe arkadaşlarının omzundan indi. Hayallerini süsleyen kupayı alıp öptü. Sonra da onu havaya kaldırıp seyircileri selamladı. (...) Efe, başarının programlı çalışmayla birlikte geldiğini, konuşan ayakkabıları sayesinde öğrendi. Hikmet ULUSOY (Düzenlenmiştir.)

195 6. TEMA DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI 1. Aşağıdaki soruları doktorun konuşmasına göre cevaplayınız. 2. Aşağıdaki kelimelerden hangisi bilmecenin cevabı olabilir? İşaretleyiniz. Göz ile görülmez, El ile tutulmaz. Bol su ve sabunla Yıkanmaya karşı koyamaz. Ondan uzak duranlar, Sağlamdır, hasta olmaz. Doktor, hangi hastalıklardan söz ediyor? .................................................. ................................................................................................................................................................ Bu hastalıklara yakalanmamak için ne yapılmalıymış? ...................... ................................................................................................................................................................ Doktorun konuşmasının başlığı ne olabilir? Yazınız. ................................................................................................................................................................ aşı ilaç mikrop Tedavi edilmesi zor olan bazı hastalıklar vardır. En iyisi, bu hastalıklara hiç yakalanmamaktır. Bunun için aşılar vardır. Küçük bir iğne sizi pek çok tehlikeli hastalıktan korur.

196 3. Spor dallarından hangisinin adı yanlış yazılmıştır? Yanına doğrusunu yazınız. 4. Aşağıdaki kelimelerle cümle kurunuz. 6. “Kahvaltı” kelimesi size neler çağrıştırıyor? Yazınız. 5. Kazalardan korunmak için nelere dikkat ediyorsunuz? Yazarak anlatınız. .......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... veleybol ............................ Kahvaltı ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ ............................ futbol ............................ yüzme ............................ beslenme ....................................................................................................................... sağlık ................................................................................................................................ spor ..................................................................................................................................

DOĞA VE EVREN BEN NE ZAMAN DOĞDUM? (DİNLEME METNİ) GÜLİBİK MEVSİMLER ÜÇ GÜNEŞ TARZAN (SERBEST OKUMA METNİ) 197

198 BEN NE ZAMAN DOĞDUM? Kaç yaşındasınız? Bunu neye göre hesaplıyorsunuz?

199 1. ETKİNLİK Aşağıdaki soruyu, metni dinlemeye ara verince cevaplayınız. .............................................................. ......................................................................... ................................................................ .............................................................. ......................................................................... ................................................................ Sıranızda rahat oturup başka şeylerle ilgilenmeyiniz. Kitabınızdaki resmi inceleyerek metnin konusunu tahmin etmeye çalışınız. Metnin devamıyla ilgili tahminde bulunacağınız için dikkatinizi dinlediğinize yoğunlaştırınız. Memo, Tombiş’ e, “Bil bakalım ben ne zaman doğdum?” diyor. Tombiş, Memo’ ya ne cevap vermiş olabilir? Tahmininizi yazınız. Metni dinlediniz. Tombiş, Memo’ ya ne söylemiş? Yazınız. Metnin devamını doğru tahmin edebildiniz mi?

200 2. ETKİNLİK Dinlediğiniz metnin konusunu yazınız. Memo’ nun hangi gün, ay ve tarihte doğduğunu öğrendiniz. Siz hangi tarihte doğdunuz? Doğum gününüzü ne zaman kutluyorsunuz? Bir doğum günü anınızı arkadaşlarınıza anlatınız. Konuşan arkadaşlarınızı sözlerini kesmeden, nezaket kurallarına uygun dinleyiniz. Konu dışına çıkmadan konuşunuz. .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................