งานเชื่อมโลหะเบื้องต้น

47

3. ทาไมต้องมกี ารบากรอ่ งรอยต่อของงานเชอ่ื ม ?
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................................. ............
....................................................................................................................... .......................................................

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น1. มี 4 ทา่ คอื

1. การเชือ่ มทา่ ราบ (Flat Position Welding)
2. การเชอื่ มท่าขนานนอน (Horizontal Position Welding)
3. การเช่อื มท่าตัง้ (Vertical Position Welding)
4. การเชอ่ื มทา่ เหนือศีรษะ (Overhead Position Welding)
2. มี 5 รอยตอ่ คือ
1. รอยตอ่ ชน (Butt Joint)
2. รอยต่อเกย (Lab Joint)
3. รอยตอ่ ขอบ (Edge Joint)
4. รอยตอ่ มุม (Corner Joint)
5. รอยตอ่ ตวั ที (T – Joint )

3.เพราะในการเชื่อม แนวเช่ือมจะต้องมีความแข็งแรงเท่ากบั หรือมากกว่าชิน้ งานทนี่ ามาเช่ือมน่ันคือ แนวเชอ่ื ม
จะต้องมีการหลอมละลายตลอดความหนาของงาน ถ้าช้ินงานไม่หนามากนักก็สามารถทาการเชื่อมได้ทันที แต่
ถ้าช้ินงานมีความหนาเกินกว่า 3 มิลลิเมตรขึ้นไป จะต้องมีการบากร่องช้ินงาน จะทาการบากร่องแบบใดน้ัน
ขึน้ อยกู่ ับความหนาของชน้ิ งานเป็นหลัก.

48

16. ใบความรทู้ ี่ ........

หน่วยการสอนท่ี ..2... ช่อื หน่วยการสอน ตาแหน่งทา่ เช่ือมและชนิดของรอยต่อ
ชื่อหัวข้อเรื่อง 1. ตาแหน่งท่าเช่อื ม

2. รอยต่อและชนดิ ของรอยต่อ
2.1 ทา่ เช่ือม

ในการเชือ่ มไมว่ า่ จะเปน็ การเชื่อมแกส๊ หรือเชอ่ื มไฟฟ้า ทา่ เชือ่ มทส่ี ามารถทาการเช่ือมได้ง่ายและมี
ประสิทธภิ าพมากทส่ี ุด น่นั คือ การเชอ่ื มท่าราบ แตส่ ภาวะจริงในการปฏิบตั ิงานไม่สามารถเลือกท่าเช่ือมที่ถนัด
ได้ ซึ่งขึ้นอยู่กับสภาพของงานที่ทาอยู่ สาหรับท่าเชอื่ มหรือตาแหน่งของการเชอ่ื มทั้งเชอ่ื มแก๊ส และเช่ือมไฟฟ้า
พอจะแบง่ ลักษณะไดด้ ังนี้

1. การเช่ือมท่าราบ (Flat Position Welding)เป็นท่าเช่ือมท่ีง่าย เพราะสามารถควบคุมบ่อ
หลอมละลายได้ง่ายแรงดึงดูดของโลกไม่มีผลต่อน้าโลหะเหลวมากนัก เนื่องจากบ่อหลอมละลายอยู่บนรอยตอ่
ของงาน ดังแสดงในรูป 2.1 ก.การเชอื่ มทา่ ราบ

รูปที่ 2.1 ก. แสดงการเชือ่ มท่าราบ

49
2. การเช่ือมท่าขนานนอน (Horizontal Position Welding) เป็นท่าเช่ือมที่เหมาะสาหรับ
การฝึกเชื่อมใหม่ ๆต่อจากการเช่ือมท่าราบ แรงดึงดูดของโลกจะทาให้น้าโลหะไหลย้อยลงมาด้านล่างซึ่งผู้ฝึก
เช่อื มตอ้ งควบคมุ เปน็ พเิ ศษ ดงั แสดงในรปู ท่ี 2.1 ข.การเชอื่ มท่าขนานนอน

รปู ที่ 2.1 ข. แสดงการเช่อื มท่าขนานนอน
3. การเช่ือมท่าต้ัง (Vertical Position Welding) การเชื่อมท่าน้ีรอยเชื่อมจะอยู่ในแนวดิ่งซึ่งมี
อยดู่ ้วยกนั สองวธิ ี คือ การเชื่อมจากดา้ นล่างข้นึ ไปขา้ งบน เรยี กว่า การเช่ือมทา่ ตั้งเชอ่ื มข้ึน (Vertical Up) และ
การเชื่อมจากข้างบนลงมาข้างล่าง เรียกว่า การเช่ือมท่าต้ังเชื่อมลง (Vertical Down) ดังแสดงในรูปท่ี2.1 ค.
แสดงการเช่ือมทา่ ต้งั

รปู ท่ี 2.1 ค. แสดงการเช่อื มท่าตัง้
4. การเชื่อมท่าเหนือศีรษะ (Overhead Position Welding)เป็นการเช่ือมท่ีแนวเชื่อมอยู่
ด้านล่างของรอยต่อหัวเชื่อมจะอยู่ใต้ช้ินงานท่ีจะเชื่อม เป็นท่าเช่ือมที่ยากที่สุดที่จะทาให้เกิดการซึมลึกที่ดีได้
เนื่องจากแรงดึงดูดของโลกมีผลทาให้น้าโลหะย้อยไหลลงมา และผู้เชื่อมก็อาจจะได้รับอันตรายจากการเชื่อม
อนั เน่อื งจากสะเก็ดไฟและน้าโลหะทหี่ ยดลงมา ฉะนน้ั ผู้เชอื่ มจะต้องมีการเตรียมตวั ที่ดี โดยการสวมใส่เส้ือหนัง
ถุงมอื และหนา้ กากใหค้ รบ ดงั แสดงในรูปท่ี 2.1 ง.การเช่ือมทา่ เหนอื ศีรษะ

รูปที่ 2.1 ง. ทา่ เหนอื ศรีษะ

50
2.2 รอยต่อและชนดิ ของรอยตอ่

รอยต่อ คือ การประสานหรือการทาการต่อชิ้นงานสองช้ิน หรือมากกว่านั้น ซึ่งอาจจะกระทาได้
โดยการยดึ ด้วยสกรูนัต การบัดกรี หรือการเช่ือมกต็ าม พอสรุปแบบของรอยต่อได้ดังน้ี

1. รอยต่อชน (Butt Joint) เป็นการนาขอบงานทั้งสองชิ้นมาวางให้ขอบชนกัน ซ่ึงจะมีการเว้น
ชอ่ งวา่ งหรือไมน่ ้นั ขึ้นอยู่กับความหนาของงาน ดังแสดงในรปู ที่ 2.2ลกั ษณะของรอยตอ่ ชน

รูปท่ี 2.2 แสดงลกั ษณะของรอยต่อชน

รปู ที่ 2.2 แสดงลกั ษณะของรอยต่อชน
2. รอยต่อเกย (Lab Joint) ลักษณะการต่อเป็นการนาชนิ้ งานสองชิ้นมาซ้อนเกยกนั ซ่งึ มขี ้อดีคือ
ไม่ต้องเสียเวลาในการเตรยี มงานมาก การต่อเกยท่ดี ีนั้นควรใหช้ ้นิ งานทงั้ สองชิน้ วางซ้อนกันแนบสนทิ ตลอด
ความยาว ดังแสดงในรปู ที่ 2.3 ลักษณะของรอยตอ่ เกย

รปู ที่ 2.3 แสดงลกั ษณะของรอยตอ่ เกย
3. รอยต่อขอบ (Edge Joint)โดยทั่วไปใช้ออกแบบสาหรับงานบาง ๆ และไม่นิยมเติมลวด การ
ตอ่ งานลักษณะนสี้ ามารถกระทาได้ง่าย รวดเรว็ และประหยัดคา่ ใช้จา่ ยได้มาก ดังแสดงในรปู ที่ 2.4 ลักษณะของ
รอยต่อขอบ

รปู ที่ 2.4 แสดงลกั ษณะของรอยต่อขอบ

51
4. รอยต่อมมุ (Corner Joint)การต่อมุมน้ีมลี กั ษณะการต่อคล้าย ๆ กันกบั การเชอ่ื มรอยต่อแบบตัว
ที (T-Joint) แตกต่างกันท่ีการวางรอยต่อมุมนั้นวางตั้งฉากกันบริเวณขอบของช้ินงานทั้งสองการเชื่อมต่อมุม
สามารถเช่ือมได้ท้ังรอยต่อมุมภายใน และรอยต่อมุมภายนอก (Inside and Outside Corner Joint Weld)
ดังแสดงในรูปท่ี 2.5ลกั ษณะของรอยต่อมุม

รูปที่ 2.5 แสดงลกั ษณะของรอยต่อมมุ
5. รอยตอ่ ตวั ที (T – Joint )การตอ่ จะวางช้นิ งานต้ังฉากกันบนความกว้างของงานอีกแผ่นหน่งึ
การต่อลักษณะนี้จะต้องมีการเติมลวดเชื่อม เพื่อให้งานมีความแข็งแรง นิยมใช้กันมากในการประกอบ
โครงสรา้ งของการสร้างอาคาร ดงั แสดงในรูปท2ี่ .6ลกั ษณะรอยตอ่ ตัวที

รูปที่ 2.6 แสดงลักษณะรอยต่อตัวที

52

2.3 การบากรอ่ งรอยตอ่
ในการเชอื่ ม แนวเชื่อมจะต้องมีความแขง็ แรงเทา่ กบั หรอื มากกวา่ ช้นิ งานทน่ี ามาเชื่อมนน่ั คือ แนว

เชือ่ มจะต้องมีการหลอมละลายตลอดความหนาของงาน ถ้าชิน้ งานไมห่ นามากนักก็สามารถทาการเชื่อมได้
ทนั ที แต่ถา้ ช้ินงามีความหนาเกินกว่า 3 มิลลิเมตรขน้ึ ไป จะต้องมีการบากร่องช้นิ งาน จะทาการบากรอ่ งแบบ
ใดนัน้ ขึน้ อยู่กับความหนาของชิ้นงานเป็นหลัก โดยทั่วไปได้มีการออกแบบลกั ษณะการบากร่องรอยต่อไว้ดงั น้ี

53

17. ใบงานที่ .....3...

หน่วยการสอนท่ี ...2..... ชื่อหนว่ ยการสอน ตาแหน่งท่าเชอื่ มและชนดิ ของรอยต่อ
ชอ่ื หัวข้อเรอื่ ง 1. ตาแหน่งทา่ เชอ่ื ม

2. รอยตอ่ และชนิดของรอยต่อ

จุดประสงค์ เพ่ือ
1. ร้ชู นิดและการใช้งานแนวเชือ่ มแบบต่าง ๆ
2 รูช้ นิดและการใชง้ านของรอยตอ่ แบบต่าง ๆ ในงานเชื่อม
3. จาแนกลกั ษณะตาแหน่งท่าเชื่อมของรอยตอ่ ตา่ ง ๆ

ลาดบั กิจกรรม/ลาดบั การปฏบิ ัติ

............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................................. .

เกณฑ์การพจิ ารณา

................................................................................................................ ..............................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................. .............................
...................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................... .......................................

54

18. แบบประเมนิ ผล

แผนการวัดผลและประเมินผลทัง้ รายวชิ า

- พุทธพิ ิสัย 1) แบบฝกึ หัด 10 %

2) ทดสอบหลังเรียน 10 %

3) วดั ผลสมั ฤทธ์ิ 10 %

รวม 30 %

- ทกั ษะพิสัย 1) ใบงาน/งานท่ีมอบหมาย 35 %

2) วดั ผลสมั ฤทธ์ิ 15 %

รวม 50 %

- จติ พิสยั 20 %

หมายเหตุ: (คะแนนทดสอบก่อนเรียนไวส้ าหรับเปรยี บเทยี บกบั คะแนนทดสอบหลงั เรียน)

19. แบบฝกึ หัด
ตอนท่ี 1 คาชแ้ี จงจงตอบคาถามตอ่ ไปนใี้ ห้ถูกต้อง

1. ท่าเชือ่ มมกี ี่ทา่ อะไรบา้ ง ?
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
2. ลกั ษณะของรอยตอ่ มกี ่ีอย่าง อะไรบา้ ง ?
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................... ...........
........................................................................................................................ ......................................................
............................................................................................................................. .................................................
......................................................................................................................................................... .....................
3. ทาไมต้องมกี ารบากรอ่ งรอยต่อของงานเช่อื ม ?
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

55

20. บันทกึ ผลหลงั การจดั การเรียนรูแ้ บบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชพี และบูรณาการตามหลัก

ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

20.1 สรุปผลการจัดการเรียนรู้

รายการ ระดับการปฏบิ ัติ
5432 1

ดา้ นการเตรยี มการสอน

1. จดั หน่วยการเรียนรู้ไดส้ อดคลอ้ งกับวัตถปุ ระสงคก์ ารเรยี นรู้

2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมินครอบคลมุ ทั้งดา้ นความรู้ ด้านทกั ษะ และดา้ นจติ พิสยั

3. เตรยี มวสั ดุ-อุปกรณ์ สื่อ นวัตกรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรู้ก่อนเข้าสอน

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้

4. มีวิธีการนาเข้าสบู่ ทเรียนทน่ี า่ สนใจ

5. มีกจิ กรรมท่ีหลากหลาย เพอ่ื ช่วยให้ผู้เรียนเกดิ การเรยี นรู้ ความเขา้ ใจ

6. จัดกิจกรรมทส่ี ง่ เสรมิ ใหผ้ ู้เรียนคน้ คว้าเพ่อื หาคาตอบดว้ ยตนเอง

7. นกั เรียนมสี ่วนร่วมในการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้

8. จัดกจิ กรรมทีเ่ น้นกระบวนการคิด ( คิดวเิ คราะห์ คดิ สังเคราะห์ คดิ สร้างสรรค์ )

9. กระตนุ้ ใหผ้ ้เู รียนแสดงความคดิ เห็นอยา่ งเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรียนร้ทู เ่ี ช่ือมโยงกับชีวิตจริงโดยนาภูมิปญั ญา/บรู ณาการเขา้ มามสี ่วนร่วม

11. จัดกิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มกี ารเสริมแรงเม่ือนักเรยี นปฏิบัติ หรอื ตอบถูกตอ้ ง

13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศกั ยภาพของผเู้ รียน

14. เอาใจใสด่ แู ลผู้เรียน อยา่ งทว่ั ถงึ

15. ใช้เวลาสอนเหมาะสมกบั เวลาท่กี าหนด

ด้านส่อื นวตั กรรม แหลง่ การเรยี นรู้

16. ใช้ส่ือท่เี หมาะสมกบั กจิ กรรมและศักยภาพของผเู้ รยี น

17. ใชส้ ่อื แหล่งการเรียนรอู้ ยา่ งหลากหลาย เชน่ บุคคล สถานท่ี ของจรงิ เอกสาร

สือ่ อิเล็กทรอนกิ ส์ และอินเทอรเ์ นต็ เปน็ ต้น

ด้านการวดั และประเมินผล

18. ผู้เรียนมสี ว่ นรว่ มในการกาหนดเกณฑก์ ารวัดและประเมินผล

19. ประเมินผลอย่างหลากหลายและครบทงั้ ดา้ นความรู้ ทักษะ และจิตพสิ ยั

20. ครู ผเู้ รยี น ผปู้ กครอง หรือ ผทู้ ี่เกี่ยวขอ้ งมีส่วนร่วม ในการประเมนิ

หมายเหตุ ระดบั การปฏบิ ัติ 5 = ปฏิบตั ดิ เี ย่ียม 4 = ปฏิบัตดิ ี 3 = รวม

ปฏิบัตพิ อใช้ ค่าเฉลีย่

2 = ควรปรบั ปรุง 1 = ไมม่ ีการปฏิบตั ิ

56

20.2 ปัญหาที่พบ และแนวทางแกป้ ัญหา

ปญั หาท่ีพบ แนวทางแกป้ ัญหา

ดา้ นการเตรยี มการสอน

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

ดา้ นการจดั กิจกรรมการเรียนรู้
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .

ดา้ นส่อื นวัตกรรม แหลง่ การเรียนรู้
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .

ดา้ นการวดั และประเมินผล
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
..
................................................................................. ..................................................................................
.. .

57

................................................................................. ..................................................................................
.. .
ดา้ นอื่นๆ (โปรดระบุเปน็ ข้อๆ)
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..

ลงชื่อ ........................................................................ ครผู ้สู อน
(....................................................................)

ตาแหนง่ .......................................................................
............../.................................../....................

21. บันทึกการนิเทศและติดตาม

วนั -เดือน- เวลา รายการนเิ ทศและติดตาม ชอ่ื -สกุล ผนู้ เิ ทศ ตาแหน่ง

ปี

58

แผนการจัดการเรียนรู้ แบบม่งุ เนน้ สมรรถนะอาชพี
และบรู ณาการตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

รหสั วิชา .......20103-1001....... วิชา ....................งานเชอื่ มโลหะเบ้ืองต้น.............................
หนว่ ยที่ ....3..... ช่ือหน่วย ..........กระบวนการเช่อื มไฟฟา้ ด้วยลวดเชอ่ื มหุม้ ฟลักซ์............
ช่อื เรอื่ ง..............1. หลกั การเชอื่ มไฟฟ้าดว้ ยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลักซ์ จานวน ........6.....ชว่ั โมง สปั ดาหท์ ี่ 4

2. เคร่ืองเช่ือมไฟฟา้ ตามลกั ษณะพ้ืนฐาน

1. สาระสาคญั

เม่ือจะเร่ิมศึกษาเรื่องของการเชื่อมออกซิ-อะเซทิลีน คงจะต้องกล่าวย้อนถึงการเช่ือมแก๊สชนิดของ
แก๊สเช้ือเพลิงอื่นๆ เช่น ไฮโดรเจน มีเทน เป็นต้น นอกจากนั้นเรื่องเปลวไฟชนิดต่างๆ และการนาไปใช้งาน
พร้อมทั้งเรื่องเครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆ และหลักการทางานของมันก็เป็นส่งิ ท่ีจะต้องศึกษาและเรียนรู้เพื่อการใช้
งานได้อยา่ งถูกตอ้ งและปลอดภัย

59

2. สมรรถนะประจาหนว่ ยการเรียนรู้

1. กระบวนการเช่ือมแก๊ส

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงค์ทั่วไป
1. รหู้ ลกั งานของการเช่ือมแก๊ส

3.2 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................ ..............................
..................................................................................................... .........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................... .........................................

4. เน้อื หาสาระการสอน/การเรยี นรู้

4.1 ดา้ นความรู้
1. ชนดิ ของลวดเชอ่ื ม

4.2 ดา้ นทักษะหรือการประยุกต์ใช้
1. รคู้ วามหมายและการจาแนกชนดิ ของลวดเช่อื มไฟฟา้

4.3 ดา้ นคุณธรรม/ จริยธรรม/ และคุณลกั ษณะที่พึงประสงคแ์ ละบรู ณาการตามหลกั ปรชั ญา
เศรษฐกิจพอเพียง

1 ความมมี นุษยสมั พันธ์
2 ความมีวินัย
3 ความรับผดิ ชอบ
4 ความซ่ือสัตยส์ ุจรติ
5 ความเช่อื มัน่ ในตนเอง
6 การประหยัด

60

7 ความสนใจใฝร่ ู้
8 การละเวน้ ส่ิงเสพตดิ และการพนนั
9 ความรักสามัคคี
10 ความกตญั ญูกตเวที

5. กจิ กรรมการเรยี นการสอนหรอื การเรยี นรู้

ข้ันตอนการสอนหรือกจิ กรรมครู ขั้นตอนการเรยี นหรอื กจิ กรรมของผู้เรียน

ขนั้ เตรยี ม(จานวน.....15....นาท)ี ขัน้ เตรียม

ครูผู้สอนแนะนาการเรียนการสอนเก่ียวกับเนื้อหา ผู้เรยี นร่วมกันแสดงความคดิ เหน็ โดยการสรปุ

รายวิชางานเชื่อมโลหะเบ้ืองต้น จุดประสงค์การ อภิปราย แล้วกล่าวนาเข้าสู่เนื้อหาท่จี ะศึกษา

เรียนรู้ และร่วมกันเสนอแนะแนวทางในการวัดผล

ประเมินผลตลอดภาคเรียน เพื่อให้ผู้เรียนใช้เป็น

แนวทางในการพัฒนาการเรยี นร้ดู ว้ ยตนเอง

ขั้นการสอน(จานวน....300.....นาที)
ครูผูส้ อนบอกจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ หน่วยที่ 3
กระบวนการเชื่อมไฟฟ้าด้วยเชอ่ื มหุ้มฟลักซ์

ครูผู้สอนอธิบายเกี่ยวกับเนอื้ หาสาระ ดงั น้ี
ความปลอดภยั ทั่วไปในงานเชอื่ ม

61

ครเู ปิดโอกาสใหผ้ ู้เรียนคนอื่นๆ แสดงความคดิ เหน็ สง่ ชนิ้ งาน ประเมนิ ผลงาน
รว่ มกนั ทุกคน

ทาแบบประเมนิ ผลหลังเรยี นหนว่ ยที่ 3
รว่ มกันวเิ คราะห์คาตอบ ครูเฉลยคาตอบและ
รว่ มกนั อภปิ รายผล

ขน้ั สรุป (จานวน......15.....นาที)

ครผู ้สู อนสรปุ บทเรยี น โดยการอภิปรายซักถามข้อ
สงสยั และอธบิ ายเพิ่มเติมในส่วนท่เี หน็ ว่าผเู้ รียน
สว่ นมากไม่ผ่านการประเมิน เพื่อแก้ข้อสงสัย และ
ความไมเ่ ขา้ ใจของผูเ้ รยี น

ผู้เรยี นรับใบงาน ศึกษา ซักถาม อภปิ ราย พร้อม
สาธติ แล้วปฏบิ ตั ติ ามใบงานในเวลาทีก่ าหนด

วเิ คราะหผ์ ลการปฏิบตั ิงาน อภปิ รายและสรปุ

6. ส่อื การเรยี นการสอน/การเรยี นรู้

6.1 สอ่ื ส่ิงพิมพ์
1. หนังสือเรียน วิชางานเชื่อมโลหะเบ้อื งตน้
2. ใบความรู้ ใบงาน
3. กิจกรรรมการเรยี นการสอน

6.2 สอ่ื โสตทศั น์
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................. ............................................
....................................................................................... .......................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

6.3 ส่ือของจริง
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

62

............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................................. .
............................................................................................................................. .................................................

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้

7.1 ภายในสถานศึกษา
ห้องสมุดวทิ ยาลยั ศนู ยว์ ิทยุบริการ ห้อง Internet

7.2 ภายนอกสถานศกึ ษา
...................................................................................................................... ........................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................................... .......................
............................................................................................................ ..................................................................
............................................................................................................................. .................................................

8. งานท่มี อบหมาย

8.1 กอ่ นเรียน
ตรวจสอบ/จดั ทาแบบฝกึ หดั หนว่ ยท่ี 3 และใบงานที่ 3 ให้เสรจ็ สมบูรณ์ ส่งในคร้ังต่อไป

8.2 ขณะเรยี น
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
...................................................................................................................................................................... ........
.......................................................................................................................... ....................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................... ...................
................................................................................................................ ..............................................................

8.3 หลงั เรยี น
คาช้ีแจง จงทาเครือ่ งหมาย( / )หนา้ ข้อความทถี่ กู ตอ้ งและเครอ่ื งหมาย ( X ) หน้าข้อความท่ไี ม่ถูกต้อง
............ 1. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลังจากหลงั เข้าชว่ ย
............ 2. เมือ่ แก๊สเหลอื น้อยมีความดันต่า ควรนอนถงั แกส๊ เพ่ือใหแ้ ก๊สไหลไดส้ ะดวก

63

............ 3. ห้องเก็บแก็สควรเก็บใหเ้ ก็บมดิ ชิด ไม่ควรใหผ้ ้ใู ดได้ทราบว่าหอ้ งน้ันเปน็ ห้องเกบ็ แกส๊
............ 4. ก่อนทาการเชื่อมควรตรวจสอบรอยรว่ั ของอปุ กรณเ์ สียก่อน โดยใชเ้ ทยี นลนสารวจหารอยร่วั
............ 5. การปฏบิ ตั ิงานในโรงงาน รองเทา้ หัวเหล็กจะรู้สึกหนักทาให้ไมส่ ะดวกในการทางาน

9. ผลงาน/ช้ินงาน ทเี่ กิดจากการเรยี นร้ขู องผ้เู รยี น

..................................................................................................... .........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
...................................................................................................................................... ........................................
........................................................................................... ...................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

10. เอกสารอา้ งองิ

............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

11. การบูรณาการ/ความสัมพนั ธ์กบั รายวชิ าอื่น

............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................................ ......
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

12. หลักการประเมินผลการเรยี น

12.1 ก่อนเรียน
1. จากการสงั เกตพฤติกรรมและความสนใจของนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา

12.2 ขณะเรียน
1. จากการถามตอบระหว่างครูกบั นักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา
3. จากการสงั เกตการจดบนั ทึกลงในสมดุ

12.3 หลังเรยี น
1. จากการสงั เกตการตอบคาถาม
2. จากแบบทดสอบหลงั เรยี นการเรยี น

64

13. รายละเอียดการประเมินผลการเรยี น

จดุ ประสงคข์ ้อที่ 1 หลักการเช่อื มไฟฟา้ ด้วยลวดเชอื่ มหุ้มฟลักซ์
1. วิธีการประเมิน : แบบประเมินผลการเรยี นรูแ้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หนว่ ย

ที่ 3 2. เครอื่ งการประเมิน : แบบประเมินใบงาน เกณฑ์ผา่ น คือ 50%
3. เกณฑ์การประเมิน : เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ตอ้ งไม่มชี ่อง

ปรับปรุง 4. เกณฑ์การผา่ น : เกณฑ์ผ่านการประเมนิ พฤติกรรมการเขา้ รว่ มกิจกรรมกลุ่ม
คือ ปานกลาง (50 % ข้นึ ไป)

จุดประสงค์ข้อที่ 2 เคร่ืองเชื่อมไฟฟ้าตามลักษณะพน้ื ฐาน
1. วธิ ีการประเมิน : แบบประเมินผลการเรยี นร้แู ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หนว่ ย

ท่ี 3 2. เครอ่ื งการประเมิน : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน คอื 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑ์ผ่านการสงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล ตอ้ งไม่มชี อ่ ง

ปรบั ปรงุ 4. เกณฑ์การผ่าน : เกณฑผ์ า่ นการประเมนิ พฤติกรรมการเขา้ ร่วมกิจกรรมกลมุ่
คือ ปานกลาง (50 % ข้นึ ไป)

14. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

หนว่ ยการสอนท่ี ....1..... ชอื่ หน่วยการสอน กระบวนการเชื่อไฟฟา้ ดว้ ยลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์
วตั ถปุ ระสงค์ เพ่ือ 1. หลกั การเช่ือมไฟฟา้ ดว้ ยลวดเช่อื มหุ้มฟลักซ์

2. เครอื่ งเชื่อมไฟฟ้าตามลักษณะพื้นฐาน

ขอ้ คาถาม
คาชี้แจง จงทาเครือ่ งหมาย( / )หน้าข้อความที่ถกู ตอ้ งและเคร่อื งหมาย ( X ) หน้าขอ้ ความทีไ่ ม่ถกู ตอ้ ง
............ 1. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลงั จากหลงั เข้าช่วย
............ 2. เมื่อแก๊สเหลอื นอ้ ยมีความดันต่า ควรนอนถังแก๊สเพื่อใหแ้ ก๊สไหลได้สะดวก
............ 3. ห้องเก็บแก็สควรเก็บใหเ้ กบ็ มิดชิด ไมค่ วรให้ผู้ใดไดท้ ราบวา่ หอ้ งนนั้ เป็นหอ้ งเก็บแก๊ส
............ 4. ก่อนทาการเชื่อมควรตรวจสอบรอยรั่วของอุปกรณ์เสยี ก่อน โดยใช้เทียนลนสารวจหารอยรั่ว
............ 5. การปฏิบตั ิงานในโรงงาน รองเท้าหวั เหลก็ จะร้สู กึ หนักทาใหไ้ ม่สะดวกในการทางาน

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น

1. ตอบ X
2. ตอบ X
3. ตอบ X
4. ตอบ X
5. ตอบ X

65

15. แบบทดสอบหลงั เรียน

หน่วยการสอนท่ี ......... ชอื่ หน่วยการสอน
..............................................................................................................
วตั ถุประสงค์ เพื่อ ……………………………………………………………………………………………….
ข้อคาถาม
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................ ..............................
..................................................................................................... .........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
...................................................................................................................................... ........................................
........................................................................................... ...................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น

............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................................... ..........
......................................................................................................................... .....................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .................................................

66

16. ใบความรู้ท่ี ........

หนว่ ยการสอนท่ี ...3... ช่ือหน่วยการสอน กระบวนการเชื่อไฟฟ้าด้วยลวดเชื่อมหมุ้ ฟลักซ์
ชอื่ หัวข้อเร่ือง 1. หลักการเช่อื มไฟฟ้าด้วยลวดเชื่อมหมุ้ ฟลกั ซ์

2. เคร่อื งเช่อื มไฟฟ้าตามลักษณะพนื้ ฐาน
3. รอบทางานของเครื่องเชื่อม
4. อุปกรณท์ ใ่ี ชก้ ับงานเชอ่ื มไฟฟา้
5. ลาดับข้นั ตอนในการเตรยี มงานเชื่อมไฟฟ้า
สาระสาคัญ
เม่ือจะเร่ิมศึกษาเร่ืองของการเช่ือมออกซิ-อะเซทิลีน คงจะต้องกล่าวย้อนถึงการเช่ือมแก๊สชนิดของ
แก๊สเชื้อเพลิงอื่นๆ เช่น ไฮโดรเจน มีเทน เป็นต้น นอกจากนั้นเร่ืองเปลวไฟชนิดต่างๆ และการนาไปใช้งาน
พร้อมทั้งเรื่องเครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆ และหลักการทางานของมันก็เป็นสงิ่ ที่จะต้องศึกษาและเรยี นรู้เพื่อการใช้
งานไดอ้ ยา่ งถูกต้องและปลอดภัย
หลักการเชื่อมไฟฟา้ ดว้ ยลวดเช่อื มหม้ ฟลกั ซ์
การเช่อื มไฟฟา้ มมี านานแลว้ โดยใชใ้ นการซ่อมแซมช้นิ ส่วนโลหะจากการบนั ทึกพบว่าในปี ค.ศ. 1881
นายออกัส เดอเมริเทนส์ (Auguste De Meritons) ได้ค้นพบการเชื่อมโลหะแบบหลอมละลายเป็นคร้ังแรก
และได้มีการพัฒนาต่อมาโดยในปี ค.ศ. 1892 นายสลาเวียนอส (Slavianoff) ได้นาเอาแกนลวดโลหะ มาใช้
แทนแท่งคาร์บอน และให้ตัวลวดคาร์บอนหลอมละลายตัวมันเองเพื่อเป็นรอยเชื่อมเป็นครั้งแรก ต่อมา นายค
เจลลเ์ บอร์ ก (Kjellberg) ได้พบการนาสารพอกหุ้มมาหมุ้ แกนลวดเชื่อมทาให้การเชื่อมมีประสิทธิภาพ และ
คุณภาพของรอยเชื่อมดีข้ึน การค้นพบวิวัฒนาการนี้ถูกนามาใช้ในการผลิตลวดเช่ือมชนิดมีสารพอกหุ้ม ใช้กัน
อยู่กว้างขวางในปัจจุบัน นอกจากนั้นยังมีการคิดค้นกระบวนการเชื่อมไฟฟ้าท่ีแปลกใหม่อีกมากมาย เช่นการ
เช่ือมแบบแมกมิก ฟลกั ซค์ อร์ดการเช่ือมแบบทกึ การเช่อื มแบบใต้ฟลกั ซ์ และการเช่อื มแบบพลาสมา ฯลฯ
การเชื่อมไฟฟ้ามชี ่ือเรียกเต็มว่าการเชื่อมไฟฟ้าด้วยลวดเชอ่ื มหุ้มฟลักซ์ ใช้สัญลักษณ์ SMAW (Shield
Metal Arc Welding) หมายถึง กระบวนการเชอื่ มท่ีได้รับความร้อนจากการอารก์ ระหวา่ งลวดเช่ือม กับ
ช้นิ งาน ความร้อนทีเ่ กดิ จากการอาร์กมอี ุณหภูมิสูงประมาณ 6,000°F (3,316°C) เพื่อหลอมละลายโลหะ ให้
ติดกนั ทาใหช้ ้นิ งานกบั ลวดเชอื่ มทบ่ี รเิ วณการอาร์กรวมตัวกันเป็นเนอ้ื เดยี วกนั คอื รอยเชอื่ ม สว่ นสารพอก หมุ้
หรือทเี่ รยี กวา่ ฟลักซ์ (Flux) เม่ือได้รับความร้อนจะกลายเป็นควันปกคลุมรอยเชอื่ มป้องกันแกส๊ ออกซิเจน เขา้
ไปรวมตัวกับนา้ โลหะเหลว และ ฟลักซ์จะทาหน้าทอ่ี ีกอย่างคอื ดึงสงิ่ สกปรกหรือสารมลทนิ ขึ้นมาจาก น้าโลหะ
เมอื่ เย็นตัวจะกลาย ฟลักซจ์ ะแข็งและเปราะเรียกว่า สแลก (Slag) ดังแสดงในรปู ที่ 3.1

รปู ที่ 3.1 แสดงลักษณะการเชอ่ื มแบบลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ (SMAW)

67

เคร่อื งเชื่อมไฟฟา้ ตามลักษณะพืน้ ฐาน
เคร่ืองเช่ือมปัจจุบันมีมากมายหลายชนิด แต่ละชนิดมีประสิทธิภาพในการ ที่จะต้องเรียนรู้ในด้าน

เทคนิคพอสมควรเพ่ือท่ีจะได้ใช้งานให้ถูกต้องประหยัดไฟฟ้า โดยท่ัวไปเคร่ืองเชื่อมไฟฟ้าควรมีลักษณะดังนี้
เคร่ืองเช่ือมไฟฟ้าที่ใช้ในงานเชื่อมปัจจุบันมีมากมายหลายขา ทางานท่ีแตกต่างกัน ผู้ใช้งานจาเป็นท่ีจะต้อง
เรียนรใู้ นดา้ นเทคน" เหมาะสมกบั การใช้งาน รวมท้ังการประหยดั ไฟฟ้า โดยทั่วไปเครองขอ

1 กระแสไฟเช่ือมทีใ่ ชจ้ ะสูง แต่แรงเคลอ่ื นไฟฟ้าต่า
2 ขนาดแรงเคล่อื นไฟฟา้ อยู่ระหวา่ ง 50 - 80 โวลต์
3 สามารถควบคุมขนาดของกระแสเช่อื มได้
ปัจจุบันเคร่ืองเช่ือมไฟฟ้าได้ถูกออกแบบและพัฒนาไปอย่างมากมายทั้งรูปร่างและความสามารถ ใน
การใชง้ าน ถ้าพิจารณาตามลกั ษณะพื้นฐาน สามารถแบ่งเครอื่ งเช่อื มออกเป็น 2 ชนดิ แรงเคลอื่ นท่ขี วั้
1. เครอื่ งเชือ่ มชนดิ แรงเคล่อื นไฟฟ้าคงที่ (Constant Voltage)
เป็นเครื่องเชื่อมท่ีให้แรงเคล่ือนไฟฟ้า เรียบคงที่ซ่ึงแรงเคล่ือนไฟฟ้าจะไม่เปลี่ยนแปลง ตามขนาดของ
กระแสไฟเช่ือม ใช้กับเครื่องเช่ือม ก่ึงอัตโนมัติและอัตโนมัติ และผลิตเฉพาะกระแส ไฟฟ้าตรงเท่าน้ัน ซ่ึงอาจ
เป็นชนิดของเครื่องเช่ือม แบบหม้อแปลงของกระแสไฟฟ้า เครื่องเชื่อมเรียง กระแสไฟฟ้าหรือชนิดขับเคลื่อน
ดว้ ยเครอื่ งยนต์ หรอื มอเตอร์ไฟฟ้า ดังแสดงความสัมพันธข์ องแรงเคลื่อน ไฟฟา้ และกระแสไฟเชอ่ื มในรูปท่ี 3.2

รปู ท่ี 3.2 แสดงลักษณะความสมั พนั ธข์ องแรงเคล่อื นไฟฟา้
และกระแสไฟเชื่อมเครื่องเชื่อมชนดิ แรงเคลอ่ื น ไฟฟ้าคงที่

กระแส การใช้งาน
2. เคร่ืองเชอื่ มชนิดกระแสไฟฟา้ คงที่ (Constant Current)

เคร่ืองเช่ือมชนิดนี้ใช้กับเครื่องเช่ือมธรรมดาที่ใช้ลวดเชอื่ มที่มีฟลักซ์หุ้ม เครื่องเชื่อมทิก (Tig) น น่ารับ
ลวดเช่ือมคาร์บอนอาร์ก เคร่ืองเช่ือมท่ีใช้กับลวดเชื่อมเซาะร่อง และเคร่ืองเชื่อมท่ีใช้กับ4As Stud Welding)
เครื่องเชอ่ื มชนิดกระแสไฟฟ้าคงทีจ่ ะมแี รงเคล่ือนไฟฟ้าสูงสดุ 1.4 (กระแสไฟฟา้ เป็นศูนย์) และแรงเคล่ือนไฟฟ้า
จะลดลงเม่ือกระแสไฟเชอ่ื มเพ่ิมขน้ึ

68

17. ใบงานที่ .....4...

หนว่ ยการสอนท่ี ....3..... ช่ือหนว่ ยการสอน กระบวนการเช่ือไฟฟา้ ดว้ ยลวดเช่ือมหุ้มฟลักซ์
ช่ือหัวข้อเร่ือง 1. หลกั การเชื่อมไฟฟ้าดว้ ยลวดเชอื่ มหุ้มฟลักซ์

2. เครื่องเชอ่ื มไฟฟ้าตามลักษณะพนื้ ฐาน
จุดประสงค์ เพื่อ

1. อธิบายหลกั การเชือ่ มไฟฟา้ ได้
2. อธบิ ายเครื่องเชื่อมตามลักษณะได้
3. อธบิ ายรอบทางานของเครอ่ื งเชื่อมได้

ลาดับกิจกรรม/ลาดับการปฏบิ ัติ

............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................. .................................
.................................................................................................. ............................................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................... ...........................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................

เกณฑก์ ารพิจารณา

............................................................................................................................. .................................................

..............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. .................................................

............................................................................................................................. .................................................

18. แบบประเมินผล

แผนการวัดผลและประเมินผลทง้ั รายวิชา

- พทุ ธิพสิ ัย 1) แบบฝกึ หัด 10 %

2) ทดสอบหลังเรยี น 10 %

3) วดั ผลสมั ฤทธิ์ 10 %

รวม 30 %

- ทกั ษะพสิ ัย 1) ใบงาน/งานที่มอบหมาย 35 %

2) วัดผลสัมฤทธิ์ 15 %

รวม 50 %

- จิตพิสยั 20 %

หมายเหตุ: (คะแนนทดสอบก่อนเรยี นไวส้ าหรับเปรยี บเทยี บกบั คะแนนทดสอบหลงั เรียน)

69

19. แบบฝกึ หัด
ตอนที่ 1 จงตอบคาถามตอ่ ไปนีใ้ หไ้ ด้ใจความ

1. จงอธิบายความหมายของคาวา่ เครอื่ งเช่อื มไฟฟ้า
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

2. เคร่ืองมอื และอุปกรณ์ทีใ่ ชใ้ นงานเช่อื มไฟฟ้ามกี ช่ี นิด
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................ ..............................
..................................................................................................... .........................................................................

3. จงอธบิ ายการทางานของเคร่ืองเช่ือม ชนดิ DCEN
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................... ...........
........................................................................................................................ ......................................................
............................................................................................................................. .................................................
......................................................................................................................................................... .....................

70

20. บนั ทกึ ผลหลงั การจัดการเรยี นร้แู บบมุง่ เน้นสมรรถนะอาชพี และบรู ณาการตามหลกั

ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

20.1 สรุปผลการจดั การเรยี นรู้

รายการ ระดับการปฏบิ ตั ิ
5432 1

ด้านการเตรียมการสอน

1. จดั หนว่ ยการเรยี นรู้ได้สอดคล้องกับวัตถปุ ระสงค์การเรยี นรู้

2. กาหนดเกณฑ์การประเมินครอบคลุมทงั้ ดา้ นความรู้ ด้านทักษะ และดา้ นจติ พสิ ยั

3. เตรียมวสั ดุ-อปุ กรณ์ สอ่ื นวัตกรรม กจิ กรรมตามแผนการจัดการเรียนรกู้ ่อนเขา้

สอน

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้

4. มีวธิ ีการนาเข้าสู่บทเรยี นท่ีน่าสนใจ

5. มีกิจกรรมท่หี ลากหลาย เพ่ือชว่ ยใหผ้ ้เู รยี นเกิดการเรยี นรู้ ความเข้าใจ

6. จัดกิจกรรมทส่ี ่งเสริมให้ผู้เรยี นค้นคว้าเพ่ือหาคาตอบด้วยตนเอง

7. นักเรยี นมสี ่วนรว่ มในการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้

8. จดั กิจกรรมท่ีเนน้ กระบวนการคดิ ( คิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คดิ สรา้ งสรรค์ )

9. กระตุน้ ให้ผู้เรยี นแสดงความคิดเหน็ อย่างเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรยี นรทู้ ่ีเช่ือมโยงกบั ชีวติ จริงโดยนาภูมปิ ญั ญา/บูรณาการเข้ามามสี ว่ นร่วม

11. จัดกิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มกี ารเสริมแรงเมื่อนักเรยี นปฏิบัติ หรอื ตอบถูกต้อง

13. มอบหมายงานใหเ้ หมาะสมตามศักยภาพของผ้เู รียน

14. เอาใจใสด่ ูแลผู้เรียน อย่างท่ัวถงึ

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาท่ีกาหนด

ดา้ นส่ือ นวัตกรรม แหล่งการเรยี นรู้

16. ใชส้ ่อื ท่ีเหมาะสมกับกจิ กรรมและศักยภาพของผูเ้ รยี น

17. ใชส้ อื่ แหลง่ การเรียนรู้อย่างหลากหลาย เช่น บุคคล สถานท่ี ของจริง เอกสาร

ส่อื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ และอินเทอร์เน็ต เป็นตน้

ดา้ นการวดั และประเมนิ ผล

18. ผเู้ รยี นมีสว่ นร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมนิ ผล

19. ประเมนิ ผลอยา่ งหลากหลายและครบทั้งด้านความรู้ ทกั ษะ และจิตพิสัย

20. ครู ผู้เรยี น ผู้ปกครอง หรือ ผ้ทู ี่เก่ยี วข้องมสี ว่ นรว่ ม ในการประเมนิ

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั ิ 5 = ปฏิบัตดิ เี ย่ยี ม 4 = ปฏบิ ัติดี 3 = ปฏบิ ตั ิ รวม
พอใช้ คา่ เฉล่ยี

2 = ควรปรบั ปรุง 1 = ไมม่ กี ารปฏิบตั ิ

71

20.2 ปญั หาท่พี บ และแนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาท่ีพบ แนวทางแกป้ ัญหา

ดา้ นการเตรยี มการสอน

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

ด้านสอื่ นวตั กรรม แหลง่ การเรียนรู้

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

ด้านการวัดและประเมนิ ผล

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

................................................................................. ..................................................................................

.. .

72

................................................................................. ..................................................................................
.. .
ด้านอ่ืนๆ (โปรดระบุเปน็ ข้อๆ)
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..

ลงช่ือ ........................................................................ ครูผู้สอน
(....................................................................)

ตาแหนง่ .......................................................................
............../.................................../....................

21. บันทกึ การนเิ ทศและติดตาม

วนั -เดือน- เวลา รายการนเิ ทศและติดตาม ชื่อ-สกุล ผู้นิเทศ ตาแหนง่

ปี

73

แผนการจัดการเรยี นรู้ แบบมุง่ เน้นสมรรถนะอาชพี
และบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

รหสั วิชา .......20103-1001....... วิชา ....................งานเชอ่ื มโลหะเบื้องต้น.............................
หนว่ ยที่ ....3..... ชอื่ หนว่ ย ..........กระบวนการเชอ่ื มไฟฟ้าด้วยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลักซ์............
ชอื่ เรอ่ื ง..............1. รอบทางานของเครื่องเช่ือม จานวน ........12.....ชว่ั โมง สปั ดาห์ที่ 5

2. อปุ กรณ์ท่ีใช้กบั งานเช่ือมไฟฟ้า
3. ลาดับข้ันในการเตรยี มงานเช่ือมไฟฟ้า

1. สาระสาคัญ

เม่ือจะเริ่มศึกษาเร่ืองของการเชื่อมออกซิ-อะเซทิลีน คงจะต้องกล่าวย้อนถึงการเช่ือมแก๊สชนิดของ
แก๊สเช้ือเพลิงอื่นๆ เช่น ไฮโดรเจน มีเทน เป็นต้น นอกจากน้ันเรื่องเปลวไฟชนิดต่างๆ และการนาไปใช้งาน
พร้อมทั้งเร่ืองเคร่ืองมืออุปกรณ์ต่างๆ และหลักการทางานของมันก็เป็นสงิ่ ที่จะต้องศึกษาและเรียนรู้เพื่อการใช้
งานไดอ้ ย่างถกู ตอ้ งและปลอดภัย

74

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้

1. อุปกรณ์ในงานเชื่อมแก๊ส

3. จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 จดุ ประสงคท์ ่ัวไป
1. รูช้ นิดของแก๊สเช้ือเพลงิ ต่าง ๆ
2. รชู้ นิดและหลักการทางานของเครอื่ งมอื อุปกรณ์เช่อื มออกซิ–อะเซทิลีน

3.2 จดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
....................................................................................................... .......................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................ ......................................
............................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรยี นรู้

4.1 ดา้ นความรู้
1. สว่ นผสมของสารพอกหมุ้
2. การจาแนกชนิดของลวดเชอื่ ม

4.2 ดา้ นทกั ษะหรือการประยุกต์ใช้
1. รหู้ นา้ ทีข่ องสารพอกหมุ้ และส่วนผสมของแกนลวดเช่อื มเหล็กกลา้
2. จาแนกชนดิ ลวดเชื่อมสารพอกหมุ้ ตามมาตรฐานต่าง ๆ

4.3 ด้านคุณธรรม/ จริยธรรม/ และคณุ ลกั ษณะทพ่ี ึงประสงคแ์ ละบรู ณาการตามหลักปรชั ญา
เศรษฐกจิ พอเพียง

1 ความมมี นุษยสัมพนั ธ์
2 ความมีวินัย
3 ความรบั ผดิ ชอบ
4 ความซื่อสตั ยส์ จุ ริต

75

5 ความเช่ือมั่นในตนเอง
6 การประหยดั
7 ความสนใจใฝ่รู้
8 การละเว้นสิง่ เสพติดและการพนัน
9 ความรักสามัคคี
10 ความกตัญญูกตเวที

5. กจิ กรรมการเรยี นการสอนหรอื การเรยี นรู้

ข้ันตอนการสอนหรือกจิ กรรมครู ขน้ั ตอนการเรยี นหรือกิจกรรมของผเู้ รยี น

ขน้ั เตรียม(จานวน.....15....นาท)ี ขั้นเตรียม

ครูผู้สอนแนะนาการเรียนการสอนเกี่ยวกับเน้ือหา ผูเ้ รยี นร่วมกนั แสดงความคิดเห็น โดยการสรุป

รายวิชางานเชื่อมโลหะเบื้องต้น จุดประสงค์การ อภิปราย แล้วกล่าวนาเขา้ ส่เู นื้อหาทีจ่ ะศกึ ษา

เรียนรู้ และร่วมกันเสนอแนะแนวทางในการวัดผล

ประเมินผลตลอดภาคเรียน เพ่ือให้ผู้เรียนใช้เป็น

แนวทางในการพฒั นาการเรียนรดู้ ว้ ยตนเอง

ขนั้ การสอน(จานวน....300.....นาที)
ครูผู้สอนบอกจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ หน่วยท่ี 3
กระบวนการเชื่อมไฟฟา้ ด้วยเชอื่ มหมุ้ ฟลักซ์
ครูผ้สู อนอธิบายเก่ยี วกับเนือ้ หาสาระ ดังนี้

76

ความปลอดภัยในงานเชอ่ื มแกส๊ ส่งช้ินงาน ประเมนิ ผลงาน
ความปลอดภยั ในงานเชอ่ื มไฟฟา้

ครูเปิดโอกาสให้ผู้เรยี นคนอ่นื ๆ แสดงความคดิ เหน็
รว่ มกันทุกคน

ทาแบบประเมนิ ผลหลงั เรยี นหนว่ ยที่ 3

ร่วมกันวิเคราะห์คาตอบ ครูเฉลยคาตอบและ
ร่วมกนั อภิปรายผล

ข้นั สรุป (จานวน......15.....นาที)

ครูผูส้ อนสรปุ บทเรียน โดยการอภิปรายซักถามข้อ
สงสยั และอธบิ ายเพ่ิมเติมในส่วนที่เหน็ ว่าผู้เรยี น
สว่ นมากไมผ่ า่ นการประเมิน เพื่อแกข้ ้อสงสยั และ
ความไมเ่ ข้าใจของผ้เู รียน

ผู้เรยี นรบั ใบงาน ศึกษา ซกั ถาม อภิปราย พรอ้ ม
สาธิต แลว้ ปฏิบตั ิตามใบงานในเวลาทก่ี าหนด

วเิ คราะห์ผลการปฏบิ ัตงิ าน อภิปรายและสรปุ

6. ส่อื การเรียนการสอน/การเรียนรู้

6.1 สอ่ื ส่ิงพิมพ์
1. หนงั สือเรียน วิชางานเชือ่ มโลหะเบื้องต้น
2. ใบความรู้ ใบงาน
3. กจิ กรรรมการเรียนการสอน

6.2 สอื่ โสตทัศน์
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................... ...........
........................................................................................................................ ......................................................
............................................................................................................................. .................................................
......................................................................................................................................................... .....................

6.3 สอ่ื ของจริง

77

........................................................................................... ...................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรยี นรู้

7.1 ภายในสถานศกึ ษา
ห้องสมดุ วิทยาลัย ศูนย์วิทยุบริการ หอ้ ง Internet

7.2 ภายนอกสถานศกึ ษา
...................................................................................................................... ........................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................................... .......................
............................................................................................................ ..................................................................
............................................................................................................................. .................................................

8. งานทม่ี อบหมาย

8.1 ก่อนเรยี น
ตรวจสอบ/จัดทาแบบฝึกหัดหน่วยท่ี 3 และใบงานที่ 3 ใหเ้ สร็จสมบรู ณ์ ส่งในครั้งต่อไป

8.2 ขณะเรยี น
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................................ ......
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
.............................................................................................................................................................. ................
................................................................................................................... ...........................................................

8.3 หลังเรียน
คาช้แี จง จงทาเครอ่ื งหมาย( / )หน้าข้อความที่ถูกตอ้ งและเครื่องหมาย ( X ) หนา้ ขอ้ ความทไ่ี มถ่ ูกต้อง
............. 1. ขณะทาการเชือ่ มสภาพอากาศโดยรอบจะรู้สึกร้อนและอบอ้าวถ้ามกี ารระบายอากาศไม่ดี

78

การท่ฝี นตกลงมาจะทาให้ผูเ้ ชื่อมรสู้ ึกเยน็ สบาย
............ 2. เครือ่ งเชอ่ื มไม่จาเป็นต้องต่อสายลงดิน เพราะในการเชื่อมมีสายไฟเชื่อมและสายดินอยู่แล้ว
............ 3. ขณะทาการเปลี่ยนลวดเชอื่ มใหม่ ควรใสถ่ งุ มือหรือวางลวดเชอ่ื มไว้ แลว้ นาหัวเชื่อมเข้าไปจับ
............ 4. ในการเช่ือมภายในถงั หรือในทแี่ คบ ๆ ควรมีการระบายอากาศที่ดี ดงั น้ัน ควรปล่อยออกซิเจน

บรสิ ุทธ์ิเขา้ ไป เพอ่ื ช่วยให้ชา่ งเช่ือมหายใจได้สะดวก
............ 5. ในการเชือ่ มภายในท่อโลหะที่เปน็ ตัวนาไฟฟ้า ควรทาตะแกรงไมห้ รอื ยางที่เปน็ ฉนวนไฟฟ้า

มารองนง่ั

9. ผลงาน/ช้ินงาน ทเ่ี กดิ จากการเรยี นร้ขู องผูเ้ รียน

............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

10. เอกสารอา้ งอิง

.................................................................................................................................................... ..........................
......................................................................................................... .....................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................... ....................................
............................................................................................... ...............................................................................
............................................................................................................................. .................................................

11. การบูรณาการ/ความสัมพันธก์ บั รายวชิ าอนื่

............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................. .............
...................................................................................................................... ........................................................
............................................................................................................................. ................................................

12. หลกั การประเมินผลการเรยี น

12.1 กอ่ นเรยี น
1. จากการสังเกตพฤตกิ รรมและความสนใจของนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา

12.2 ขณะเรียน
1. จากการถามตอบระหวา่ งครูกับนกั ศกึ ษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา
3. จากการสงั เกตการจดบนั ทกึ ลงในสมุด

79

12.3 หลงั เรียน
1. จากการสงั เกตการตอบคาถาม
2. จากแบบทดสอบหลงั เรยี นการเรียน

80

13. รายละเอยี ดการประเมินผลการเรยี น

จุดประสงค์ข้อที่ 1 รอบทางานของเครื่องเชอ่ื ม
1. วิธกี ารประเมิน : แบบประเมินผลการเรยี นรูแ้ ละแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ย

ท่ี 3
2. เครื่องการประเมนิ : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑ์ผ่าน คือ 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑ์ผา่ นการสังเกตพฤตกิ รรมรายบุคคล ต้องไม่มชี อ่ ง

ปรับปรงุ
4. เกณฑ์การผา่ น : เกณฑผ์ า่ นการประเมนิ พฤตกิ รรมการเข้ารว่ มกิจกรรมกลุ่ม

คือ ปานกลาง (50 % ขึน้ ไป)
จดุ ประสงคข์ ้อท่ี 2 อุปกรณ์ทีใ่ ชก้ ับงานเชอื่ มไฟฟ้า
1. วธิ กี ารประเมนิ : แบบประเมินผลการเรยี นรูแ้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หนว่ ย

ที่ 3
2. เคร่อื งการประเมนิ : แบบประเมินใบงาน เกณฑผ์ ่าน คือ 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑผ์ า่ นการสังเกตพฤติกรรมรายบคุ คล ตอ้ งไม่มชี อ่ ง

ปรับปรงุ
4. เกณฑ์การผ่าน : เกณฑผ์ ่านการประเมนิ พฤติกรรมการเข้ารว่ มกจิ กรรมกลุม่

คือ ปานกลาง (50 % ขน้ึ ไป)
จดุ ประสงค์ข้อที่ 3 ลาดับข้นั ตอนในการเตรียมงานเช่ือมไฟฟา้
1. วธิ ีการประเมิน : แบบประเมนิ ผลการเรยี นรแู้ ละแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ย

ที่ 3
2. เครอื่ งการประเมนิ : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑ์ผ่าน คอื 50%
3. เกณฑ์การประเมิน : เกณฑ์ผ่านการสงั เกตพฤตกิ รรมรายบคุ คล ต้องไม่มีช่อง

ปรบั ปรงุ
4. เกณฑ์การผา่ น : เกณฑ์ผา่ นการประเมนิ พฤติกรรมการเขา้ รว่ มกิจกรรมกลุ่ม

คือ ปานกลาง (50 % ข้ึนไป)

81

14. แบบทดสอบก่อนเรยี น

หน่วยการสอนท่ี ....1..... ช่อื หนว่ ยการสอน กระบวนการเช่ือไฟฟ้าด้วยลวดเชือ่ มหุ้มฟลักซ์
วตั ถปุ ระสงค์ เพื่อ 1. รอบทางานของเคร่ืองเช่ือม

2. อปุ กรณท์ ี่ใชก้ ับงานเช่ือมไฟฟ้า
3. ลาดบั ขัน้ ตอนในการเตรียมงานเชอื่ มไฟฟ้า
ข้อคาถาม
คาชี้แจง จงทาเครือ่ งหมาย( / )หน้าข้อความที่ถกู ต้องและเครอ่ื งหมาย ( X ) หนา้ ขอ้ ความท่ไี มถ่ ูกต้อง
............. 1. ขณะทาการเช่อื มสภาพอากาศโดยรอบจะรูส้ ึกร้อนและอบอ้าวถา้ มกี ารระบายอากาศไมด่ ี
การทีฝ่ นตกลงมาจะทาใหผ้ ูเ้ ช่ือมรู้สึกเย็นสบาย
............ 2. เครอื่ งเชอ่ื มไมจ่ าเปน็ ตอ้ งตอ่ สายลงดนิ เพราะในการเช่ือมมีสายไฟเชื่อมและสายดินอยแู่ ลว้
............ 3. ขณะทาการเปล่ยี นลวดเชื่อมใหม่ ควรใสถ่ งุ มอื หรือวางลวดเชือ่ มไว้ แล้วนาหวั เชอื่ มเขา้ ไปจับ
............ 4. ในการเชอ่ื มภายในถงั หรือในท่ีแคบ ๆ ควรมีการระบายอากาศทด่ี ี ดงั นน้ั ควรปล่อยออกซเิ จน
บริสทุ ธเิ์ ขา้ ไป เพ่ือชว่ ยใหช้ า่ งเช่ือมหายใจได้สะดวก
............ 5. ในการเชือ่ มภายในท่อโลหะท่ีเปน็ ตัวนาไฟฟา้ ควรทาตะแกรงไมห้ รอื ยางทีเ่ ปน็ ฉนวนไฟฟา้
มารองนั่ง

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน

1. ตอบ X
2. ตอบ X
3. ตอบ /
4. ตอบ X
5. ตอบ /

82

15. แบบทดสอบหลงั เรียน

หน่วยการสอนท่ี ......... ชื่อหน่วยการสอน
..............................................................................................................
วัตถุประสงค์ เพื่อ ……………………………………………………………………………………………….
ข้อคาถาม
....................................................................................... .......................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น

............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................................... ..........
......................................................................................................................... .....................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................... ...............................
.................................................................................................... ..........................................................................

83

16. ใบความรู้ที่ ........

หน่วยการสอนท่ี ...3... ชื่อหนว่ ยการสอน กระบวนการเชื่อไฟฟ้าดว้ ยลวดเช่ือมหมุ้ ฟลักซ์
ชอ่ื หัวข้อเรอ่ื ง 1. รอบทางานของเครื่องเชื่อม

2. อุปกรณ์ท่ใี ช้กบั งานเชื่อมไฟฟ้า
3. ลาดบั ข้นั ตอนในการเตรียมงานเชือ่ มไฟฟา้

สาระสาคัญ
เมื่อจะเริ่มศึกษาเร่ืองของการเชื่อมออกซิ-อะเซทิลีน คงจะต้องกล่าวย้อนถึงการเชื่อมแก๊สชนิดของ

แก๊สเช้ือเพลิงอ่ืนๆ เช่น ไฮโดรเจน มีเทน เป็นต้น นอกจากนั้นเร่ืองเปลวไฟชนิดต่างๆ และการนาไปใช้งาน
พร้อมทั้งเร่ืองเครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆ และหลักการทางานของมันก็เป็นสิ่งท่ีจะต้องศึกษาและเรยี นรู้เพ่ือการใช้
งานได้อย่างถกู ตอ้ งและปลอดภัย
หลักการเชอ่ื มไฟฟา้ ดว้ ยลวดเช่อื มหม้ ฟลักซ์

การเช่อื มไฟฟา้ มีมานานแล้ว โดยใชใ้ นการซ่อมแซมชนิ้ สว่ นโลหะจากการบันทึกพบว่าในปี ค.ศ. 1881
นายออกัส เดอเมริเทนส์ (Auguste De Meritons) ได้ค้นพบการเชื่อมโลหะแบบหลอมละลายเป็นครั้งแรก
และได้มีการพัฒนาต่อมาโดยในปี ค.ศ. 1892 นายสลาเวียนอส (Slavianoff) ได้นาเอาแกนลวดโลหะ มาใช้
แทนแท่งคาร์บอน และให้ตัวลวดคาร์บอนหลอมละลายตัวมันเองเพ่ือเป็นรอยเชื่อมเป็นครั้งแรก ต่อมา นายค
เจลลเ์ บอร์ ก (Kjellberg) ไดพ้ บการนาสารพอกหุม้ มาหมุ้ แกนลวดเช่ือมทาให้การเชื่อมมปี ระสิทธภิ าพ และ
คุณภาพของรอยเชื่อมดีข้ึน การค้นพบวิวัฒนาการน้ีถูกนามาใช้ในการผลิตลวดเชื่อมชนิดมีสารพอกหุ้ม ใช้กัน
อยู่กว้างขวางในปัจจุบัน นอกจากน้ันยังมีการคิดค้นกระบวนการเช่ือมไฟฟ้าท่ีแปลกใหม่อีกมากมาย เช่นการ
เช่อื มแบบแมกมกิ ฟลักซค์ อร์ดการเชอ่ื มแบบทกึ การเชอื่ มแบบใต้ฟลกั ซ์ และการเชอ่ื มแบบพลาสมา ฯลฯ

การเช่ือมไฟฟ้ามีช่ือเรียกเต็มว่าการเชื่อมไฟฟ้าด้วยลวดเชือ่ มหุ้มฟลักซ์ ใช้สัญลักษณ์ SMAW (Shield
Metal Arc Welding) หมายถึง กระบวนการเชอ่ื มท่ีได้รบั ความรอ้ นจากการอาร์กระหวา่ งลวดเช่อื ม กบั ชนิ้ งาน
ความร้อนท่ีเกิดจากการอาร์กมีอุณหภูมิสูงประมาณ 6,000°F (3,316°C) เพ่ือหลอมละลายโลหะ ให้ติดกันทา
ให้ช้ินงานกับลวดเชื่อมท่ีบริเวณการอาร์กรวมตัวกันเป็นเนื้อเดียวกันคือรอยเช่ือม ส่วนสารพอก หุ้มหรือท่ี
เรียกว่า ฟลักซ์ (Flux) เม่ือได้รับความร้อนจะกลายเป็นควันปกคลุมรอยเช่ือมป้องกันแก๊สออกซิเจน เข้าไป
รวมตวั กับน้าโลหะเหลว และ ฟลักซ์จะทาหนา้ ทอ่ี กี อย่างคือดงึ ส่ิงสกปรกหรือสารมลทนิ ขึน้ มาจาก น้าโลหะเมอื่
เย็นตัวจะกลาย ฟลักซจ์ ะแข็งและเปราะเรยี กว่า สแลก (Slag) ดงั แสดงในรปู ท่ี 3.1

รปู ท่ี 3.1 แสดงลกั ษณะการเชอื่ มแบบลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลักซ์ (SMAW)

84
เครอ่ื งเช่อื มไฟฟา้ ตามลักษณะพน้ื ฐาน

เครื่องเชื่อมปัจจุบันมีมากมายหลายชนิด แต่ละชนิดมีประสิทธิภาพในการ ท่ีจะต้องเรียนรู้ในด้าน
เทคนิคพอสมควรเพ่ือท่ีจะได้ใช้งานให้ถูกต้องประหยัดไฟฟ้า โดยท่ัวไปเครื่องเชื่อมไฟฟ้าควรมีลักษณะดังนี้
เครื่องเชื่อมไฟฟ้าท่ีใช้ในงานเชื่อมปัจจุบันมีมากมายหลายขา ทางานที่แตกต่างกัน ผู้ใช้งานจาเป็นท่ีจะต้อง
เรยี นรู้ในด้านเทคน" เหมาะสมกบั การใช้งาน รวมทง้ั การประหยดั ไฟฟ้า โดยทั่วไปเครองขอ

1 กระแสไฟเช่ือมที่ใช้จะสูง แต่แรงเคลื่อนไฟฟ้าต่า
2 ขนาดแรงเคลอ่ื นไฟฟา้ อยรู่ ะหวา่ ง 50 - 80 โวลต์
3 สามารถควบคมุ ขนาดของกระแสเชื่อมได้
ปัจจุบันเคร่ืองเช่ือมไฟฟ้าได้ถูกออกแบบและพัฒนาไปอย่างมากมายทั้งรูปร่างและความสามารถ ใน
การใชง้ าน ถ้าพิจารณาตามลกั ษณะพน้ื ฐาน สามารถแบง่ เครอ่ื งเชื่อมออกเป็น 2 ชนดิ แรงเคล่ือนทข่ี ั้ว
1. เครอ่ื งเช่ือมชนิดแรงเคล่อื นไฟฟา้ คงท่ี (Constant Voltage)
เป็นเครื่องเช่ือมท่ีให้แรงเคล่ือนไฟฟ้า เรียบคงท่ีซึ่งแรงเคลื่อนไฟฟ้าจะไม่เปล่ียนแปลง ตามขนาดของ
กระแสไฟเชื่อม ใช้กับเครื่องเชื่อม ก่ึงอัตโนมัติและอัตโนมัติ และผลิตเฉพาะกระแส ไฟฟ้าตรงเท่าน้ัน ซึ่งอาจ
เป็นชนิดของเคร่ืองเชื่อม แบบหม้อแปลงของกระแสไฟฟ้า เครื่องเช่ือมเรียง กระแสไฟฟ้าหรือชนิดขับเคล่ือน
ดว้ ยเคร่ืองยนต์ หรอื มอเตอรไ์ ฟฟา้ ดังแสดงความสมั พนั ธ์ของแรงเคล่ือน ไฟฟา้ และกระแสไฟเชอื่ มในรูปที่ 3.2

รปู ที่ 3.2 แสดงลกั ษณะความสมั พันธข์ องแรงเคล่ือนไฟฟ้า
และกระแสไฟเชอ่ื มเคร่ืองเชอื่ มชนิดแรงเคลื่อน ไฟฟา้ คงที่

กระแส การใชง้ าน

2. เครื่องเชอ่ื มชนิดกระแสไฟฟา้ คงที่ (Constant Current)

85

เคร่ืองเช่ือมชนิดนี้ใช้กับเครื่องเช่ือมธรรมดาท่ีใชล้ วดเช่อื มท่ีมีฟลักซ์หุ้ม เครื่องเช่ือมทิก (Tig) น น่ารับ
ลวดเชื่อมคาร์บอนอาร์ก เคร่ืองเชื่อมท่ีใช้กับลวดเช่ือมเซาะร่อง และเคร่ืองเชื่อมท่ีใช้กับ4As Stud Welding)
เครอ่ื งเช่อื มชนดิ กระแสไฟฟ้าคงที่จะมแี รงเคลื่อนไฟฟ้าสูงสดุ 1.4 (กระแสไฟฟา้ เป็นศูนย)์ และแรงเคลอ่ื นไฟฟ้า
จะลดลงเมื่อกระแสไฟเชอ่ื มเพม่ิ ขึ้น

86

17. ใบงานท่ี .....5...

หน่วยการสอนท่ี ....3..... ช่อื หนว่ ยการสอน กระบวนการเชือ่ ไฟฟา้ ด้วยลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์

ช่อื หัวข้อเรื่อง 1. รอบทางานของเคร่ืองเช่อื ม

2. อุปกรณ์ท่ใี ชก้ บั งานเช่ือมไฟฟา้

3. ลาดับขนั้ ตอนในการเตรียมงานเช่ือมไฟฟา้

จุดประสงค์ เพื่อ

1. อธิบายหลกั การเชื่อมไฟฟ้าได้

2.อธบิ ายเคร่ืองเชือ่ มตามลกั ษณะได้

3. อธิบายรอบทางานของเครือ่ งเช่ือมได้

ลาดับกิจกรรม/ลาดบั การปฏบิ ตั ิ

........................................................................................................................................ ......................................

............................................................................................. .................................................................................

............................................................................................................................. .................................................

.............................................................................................................................. ................................................

..............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. .................................................

............................................................................................................................. .................................................

..............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. .................................................

............................................................................................................................. .................................................

..............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. .................................................

เกณฑก์ ารพจิ ารณา

............................................................................................................................. .................................................

................................................................................................................................................................ ..............

..................................................................................................................... .........................................................

............................................................................................................................................... ...............................

18. แบบประเมินผล

แผนการวัดผลและประเมินผลทง้ั รายวชิ า

- พทุ ธพิ ิสัย 1) แบบฝึกหดั 10 %

2) ทดสอบหลงั เรียน 10 %

3) วัดผลสัมฤทธิ์ 10 %

รวม 30 %

- ทักษะพสิ ัย 1) ใบงาน/งานที่มอบหมาย 35 %

2) วัดผลสัมฤทธ์ิ 15 %

รวม 50 %

- จิตพิสยั 20 %

หมายเหตุ: (คะแนนทดสอบก่อนเรยี นไวส้ าหรับเปรยี บเทยี บกับคะแนนทดสอบหลังเรียน)

87

19. แบบฝกึ หัด
ตอนที่ 1 จงตอบคาถามตอ่ ไปนีใ้ หไ้ ด้ใจความ

1. จงอธิบายความหมายของคาวา่ เครอื่ งเช่อื มไฟฟ้า
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

2. เคร่ืองมอื และอุปกรณ์ทีใ่ ชใ้ นงานเช่อื มไฟฟ้ามกี ช่ี นิด
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................ ..............................
..................................................................................................... .........................................................................

3. จงอธบิ ายการทางานของเคร่ืองเช่ือม ชนดิ DCEN
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................... ...........
........................................................................................................................ ......................................................
............................................................................................................................. .................................................
......................................................................................................................................................... .....................

88

20. บนั ทกึ ผลหลงั การจัดการเรยี นร้แู บบมุง่ เน้นสมรรถนะอาชพี และบรู ณาการตามหลกั

ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

20.1 สรุปผลการจดั การเรยี นรู้

รายการ ระดับการปฏบิ ตั ิ
5432 1

ด้านการเตรียมการสอน

1. จดั หนว่ ยการเรยี นรู้ได้สอดคล้องกับวัตถปุ ระสงค์การเรยี นรู้

2. กาหนดเกณฑ์การประเมินครอบคลุมทงั้ ดา้ นความรู้ ด้านทักษะ และดา้ นจติ พสิ ยั

3. เตรียมวสั ดุ-อปุ กรณ์ สอ่ื นวัตกรรม กจิ กรรมตามแผนการจัดการเรียนรกู้ ่อนเขา้

สอน

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้

4. มีวธิ ีการนาเข้าสู่บทเรยี นท่ีน่าสนใจ

5. มีกิจกรรมท่หี ลากหลาย เพ่ือชว่ ยใหผ้ ้เู รยี นเกิดการเรยี นรู้ ความเข้าใจ

6. จัดกิจกรรมทส่ี ่งเสริมให้ผู้เรยี นค้นคว้าเพ่ือหาคาตอบด้วยตนเอง

7. นักเรยี นมสี ่วนรว่ มในการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้

8. จดั กิจกรรมท่ีเนน้ กระบวนการคดิ ( คิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คดิ สรา้ งสรรค์ )

9. กระตุน้ ให้ผู้เรยี นแสดงความคิดเหน็ อย่างเสรี

10. จดั กิจกรรมการเรยี นรทู้ ่ีเช่ือมโยงกบั ชีวติ จริงโดยนาภูมปิ ญั ญา/บูรณาการเข้ามามสี ว่ นร่วม

11. จัดกิจกรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม

12. มกี ารเสริมแรงเมื่อนักเรยี นปฏิบัติ หรอื ตอบถูกต้อง

13. มอบหมายงานใหเ้ หมาะสมตามศักยภาพของผ้เู รียน

14. เอาใจใสด่ ูแลผู้เรียน อย่างท่ัวถงึ

15. ใชเ้ วลาสอนเหมาะสมกบั เวลาท่ีกาหนด

ดา้ นส่ือ นวัตกรรม แหล่งการเรยี นรู้

16. ใชส้ ่อื ท่ีเหมาะสมกับกจิ กรรมและศักยภาพของผูเ้ รยี น

17. ใชส้ อื่ แหลง่ การเรียนรู้อย่างหลากหลาย เช่น บุคคล สถานท่ี ของจริง เอกสาร

ส่อื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ และอินเทอร์เน็ต เป็นตน้

ดา้ นการวดั และประเมนิ ผล

18. ผเู้ รยี นมีสว่ นร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมนิ ผล

19. ประเมนิ ผลอยา่ งหลากหลายและครบทั้งด้านความรู้ ทกั ษะ และจิตพิสัย

20. ครู ผู้เรยี น ผู้ปกครอง หรือ ผ้ทู ี่เก่ยี วข้องมสี ว่ นรว่ ม ในการประเมนิ

หมายเหตุ ระดบั การปฏิบตั ิ 5 = ปฏิบัตดิ เี ย่ยี ม 4 = ปฏบิ ัติดี 3 = ปฏบิ ตั ิ รวม
พอใช้ คา่ เฉล่ยี

2 = ควรปรบั ปรุง 1 = ไมม่ กี ารปฏิบตั ิ

89

20.2 ปัญหาทพ่ี บ และแนวทางแก้ปัญหา แนวทางแก้ปัญหา

ปัญหาที่พบ .................................................................................
..
ด้านการเตรียมการสอน .................................................................................
................................................................................. ..
.. .................................................................................
................................................................................. ..
.. .................................................................................
................................................................................. ..
..
................................................................................. .................................................................................
.. ..
.................................................................................
ด้านการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ ..
................................................................................. .................................................................................
.. ..
................................................................................. .................................................................................
.. ..
.................................................................................
.. .................................................................................
................................................................................. ..
.. .................................................................................
..
ดา้ นสื่อ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้ .................................................................................
................................................................................. ..
.. .................................................................................
................................................................................. ..
..
................................................................................. .................................................................................
.. ..
................................................................................. .................................................................................
.. ..
.................................................................................
ด้านการวดั และประเมนิ ผล ..
.................................................................................
..
.................................................................................
..
.................................................................................
..

90

................................................................................. .................................................................................
.. ..

ด้านอน่ื ๆ (โปรดระบุเปน็ ข้อๆ) .................................................................................
................................................................................. ..
.. .................................................................................
................................................................................. ..
.. .................................................................................
................................................................................. ..
. .................................................................................
................................................................................. ..
..

ลงชื่อ ........................................................................ ครผู ูส้ อน
(....................................................................)

ตาแหนง่ .......................................................................
............../.................................../....................

21. บันทึกการนเิ ทศและติดตาม

วนั -เดือน- เวลา รายการนเิ ทศและตดิ ตาม ชอื่ -สกุล ผู้นิเทศ ตาแหนง่

ปี

91

แผนการจดั การเรียนรู้ แบบมงุ่ เน้นสมรรถนะอาชีพ
และบรู ณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

รหสั วชิ า .......20103-1001....... วิชา ....................งานเชอื่ มโลหะเบื้องต้น.............................
หนว่ ยที่ ....4..... ชื่อหนว่ ย .....................องคป์ ระกอบการเช่ือมไฟฟา้ ดว้ ยลวดเช่อื มหุ้มฟลกั ซ์..........................
ชือ่ เรือ่ ง..........1. การเลอื กลวดเชื่อมใหเ้ หมาะสมกับงาน.......... จานวน ........6.....ชวั่ โมง สปั ดาหท์ ี่ 6

2. เทคนคิ วิธกี ารเช่ือมไฟฟา้ ดว้ ยลวดเชือ่ มหุ้มฟลักซ์

1. สาระสาคัญ

กระบวนการเช่ือมอาร์กด้วยลวดเช่ือมสารพอกหุ้มนี้ได้พัฒนามาจากการเชื่อมอาร์กด้วยลวดเชื่อม
เปลือย ซึ่งแต่แรกเร่ิมนั้นจะใช้ไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ทาการเช่ือมต่อมา เม่ือได้พัฒนาสารพอกหุ้มข้ึนมาหุ้ม
ลวดเชื่อมได้แล้วจึงได้นากระแสไฟฟ้าสลับ (AC) มาใช้ ซ่ึงการใช้กระแสไฟฟ้าทั้งสองประเภทนี้จะให้ผลการ
เชอื่ มแตกตา่ งกัน ซง่ึ จะได้ศึกษาถึงรายละเอียดของวงจรและผลของการใชว้ งจรนัน้ ตลอดจนเคร่ืองมืออุปกรณ์
ในการเชอื่ มไฟฟ้า

92

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรยี นรู้

1 การเลอื กใชล้ วดเชือ่ มใหเ้ หมาะสมกับงาน
2. เทคนคิ วิธกี ารเชอื่ มไฟฟา้ ด้วยลวดเชือ่ มห้มุ ฟลกั ซ์

3. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

3.1 จุดประสงคท์ ั่วไป
1 อธิบายวธิ ีการเลือกลวดเช่อื มให้เหมาะสมกบั งานได้
2 อธิบายวธิ ีการการใชง้ านระยะอาร์กที่ถูกต้องได้
3 อธบิ ายวิธีการใช้ความเร็วในการเดนิ ลวดเชือ่ มท่ีถูกต้องได้
3.2 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................. .............................................
...................................................................................... ........................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

4. เนอ้ื หาสาระการสอน/การเรยี นรู้

4.1 ดา้ นความรู้
1 การเลอื กใชล้ วดเชอ่ื มให้เหมาะสมกับงาน
2. เทคนคิ วธิ ีการเช่ือมไฟฟ้าด้วยลวดเชอ่ื มหุม้ ฟลกั ซ์

4.2 ด้านทักษะหรือการประยุกต์ใช้
1 อธบิ ายวธิ ีการเลอื กลวดเช่อื มให้เหมาะสมกบั งานได้
2 อธบิ ายวิธกี ารการใชง้ านระยะอาร์กทถี่ ูกต้องได้
3 อธิบายวธิ ีการใช้ความเร็วในการเดนิ ลวดเช่อื มท่ีถูกต้องได้

4.3 ด้านคณุ ธรรม/ จริยธรรม/ และคุณลักษณะทพ่ี งึ ประสงค์และบูรณาการตามหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพียง

1 ความมมี นุษยสัมพนั ธ์
2 ความมวี นิ ัย
3 ความรับผดิ ชอบ
4 ความซ่ือสตั ยส์ จุ ริต

93

5 ความเชอ่ื ม่นั ในตนเอง
6 การประหยัด
7 ความสนใจใฝ่รู้
8 การละเวน้ สงิ่ เสพติดและการพนนั
9 ความรักสามัคคี
10 ความกตญั ญูกตเวที

5. กิจกรรมการเรียนการสอนหรอื การเรยี นรู้

ขัน้ ตอนการสอนหรือกิจกรรมครู ข้นั ตอนการเรียนหรอื กิจกรรมของผเู้ รยี น

ขน้ั เตรียม(จานวน.....15....นาที) ขนั้ เตรียม

ครูผู้สอนแนะนาการเรียนการสอนเก่ียวกับเน้ือหา ผู้เรยี นรว่ มกันแสดงความคิดเห็น โดยการสรุป

รายวิชางานเชื่อมโลหะเบื้องต้น จุดประสงค์การ อภิปราย แล้วกลา่ วนาเขา้ สู่เน้ือหาทจ่ี ะศึกษา

เรียนรู้ และร่วมกันเสนอแนะแนวทางในการวัดผล

ประเมินผลตลอดภาคเรียน เพื่อให้ผู้เรียนใช้เป็น

แนวทางในการพัฒนาการเรียนร้ดู ว้ ยตนเอง

ขัน้ การสอน(จานวน....300.....นาท)ี

ครูผูส้ อนบอกจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ หนว่ ยท่ี 4
องค์ประกอบการเชอ่ื มไฟฟ้าด้วยลวดเช่อื มหุ้มฟ
ลักซ์

ครูผู้สอนอธิบายเก่ยี วกับเนอื้ หาสาระ ดังน้ี

94

การเลอื กลวดเชอ่ื มให้เหมาะสมกับงาน ส่งชิน้ งาน ประเมนิ ผลงาน
เทคนิควธิ ีการเชือ่ มไฟฟ้าดว้ ยลวดเชือ่ ม
ห้มุ ฟลักซ์

ครเู ปิดโอกาสใหผ้ ู้เรยี นคนอ่ืนๆ แสดงความคิดเห็น
ร่วมกันทุกคน

ทาแบบประเมนิ ผลหลงั เรียนหนว่ ยท่ี 4

รว่ มกนั วเิ คราะห์คาตอบ ครูเฉลยคาตอบและ
ร่วมกนั อภิปรายผล

ขั้นสรปุ (จานวน......15.....นาท)ี

ครผู สู้ อนสรุปบทเรยี น โดยการอภปิ รายซกั ถามข้อ
สงสยั และอธบิ ายเพม่ิ เติมในส่วนที่เหน็ วา่ ผู้เรียน
ส่วนมากไม่ผ่านการประเมิน เพ่ือแก้ข้อสงสัย และ
ความไมเ่ ข้าใจของผู้เรียน

ผูเ้ รยี นรบั ใบงาน ศกึ ษา ซักถาม อภิปราย พร้อม
สาธิต แล้วปฏิบัติตามใบงานในเวลาท่กี าหนด

วิเคราะห์ผลการปฏิบัตงิ าน อภิปรายและสรุป

6. ส่ือการเรยี นการสอน/การเรยี นรู้

6.1 สื่อส่ิงพิมพ์
1. หนงั สอื เรยี น วชิ างานเชื่อมโลหะเบือ้ งตน้
2. ใบความรู้ ใบงาน
3. กจิ กรรรมการเรียนการสอน

6.2 สอื่ โสตทศั น์
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................ ......................................
............................................................................................. .................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.............................................................................................................................. ................................................

6.3 สอื่ ของจริง

95

..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

7. แหล่งการเรียนการสอน/การเรียนรู้

7.1 ภายในสถานศกึ ษา
หอ้ งสมดุ วิทยาลัย ศูนย์วิทยบุ รกิ าร ห้อง Internet

7.2 ภายนอกสถานศกึ ษา
...................................................................................................................... ........................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................................... .......................
............................................................................................................ ..................................................................
............................................................................................................................. .................................................

8. งานทม่ี อบหมาย

8.1 ก่อนเรียน
ตรวจสอบ/จัดทาแบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 4 และใบงานที่ 4 ให้เสร็จสมบูรณ์ สง่ ในคร้งั ต่อไป

8.2 ขณะเรียน
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
...................................................................................................................................................................... ........
........................................................................................................................... ...................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................ ..................
................................................................................................................. .............................................................

8.3 หลังเรียน

96

คาช้ีแจง จงทาเคร่อื งหมาย( / )หนา้ ข้อความท่ถี กู ตอ้ งและเครอื่ งหมาย ( X ) หนา้ ข้อความทีไ่ ม่ถูกตอ้ ง
............ 1. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลงั จากหลังเข้าชว่ ย
............ 2. เมือ่ แก๊สเหลอื น้อยมีความดันต่า ควรนอนถังแกส๊ เพื่อใหแ้ กส๊ ไหลไดส้ ะดวก
............ 3. ห้องเก็บแก็สควรเกบ็ ใหเ้ กบ็ มิดชดิ ไม่ควรใหผ้ ใู้ ดได้ทราบว่าหอ้ งนัน้ เปน็ ห้องเก็บแกส๊
............ 4. กอ่ นทาการเช่ือมควรตรวจสอบรอยร่ัวของอปุ กรณ์เสียกอ่ น โดยใช้เทียนลนสารวจหารอยร่วั
............ 5. การปฏิบัตงิ านในโรงงาน รองเทา้ หัวเหล็กจะรู้สกึ หนกั ทาให้ไม่สะดวกในการทางาน

9. ผลงาน/ช้นิ งาน ท่เี กดิ จากการเรยี นรขู้ องผู้เรยี น

...................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................... .......................................
............................................................................................ ..................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

10. เอกสารอ้างอิง

............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

11. การบรู ณาการ/ความสมั พนั ธก์ บั รายวชิ าอนื่

............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................................ ......
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

12. หลกั การประเมนิ ผลการเรยี น

12.1 ก่อนเรียน
1. จากการสังเกตพฤตกิ รรมและความสนใจของนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศกึ ษา

12.2 ขณะเรียน
1. จากการถามตอบระหว่างครูกบั นกั ศกึ ษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา
3. จากการสงั เกตการจดบันทึกลงในสมุด

12.3 หลังเรียน
1. จากการสงั เกตการตอบคาถาม
2. จากแบบทดสอบหลังเรยี นการเรยี น

13. รายละเอียดการประเมนิ ผลการเรยี น