247
แผนการจดั การเรียนรู้ แบบมุง่ เนน้ สมรรถนะอาชีพ
และบูรณาการตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
รหสั วิชา .......20103-1001....... วชิ า ....................งานเชอ่ื มโลหะเบื้องต้น.............................
หนว่ ยที่ ....7...... ช่อื หนว่ ย .....................เปลวที่ใชใ้ นงานเช่ือมแกส๊ ..........................
ชื่อเรอ่ื ง...... 1.ชุดเช่อื มแก๊สและขัน้ ตอนการใช้ชุดเชอ่ื มแก๊ส......... จานวน .....6....ช่ัวโมง สปั ดาห์ที่ 15
2. เปลวไฟในการเชื่อม
1. สาระสาคัญ
ในงานอุตสาหกรรมส่ิงที่คานึงถึงอันดับแรกคือความปลอดภัย หรือที่เขียนเป็นภาษาอังกฤษ
“Safety First” เพอื่ ให้เกิดความปลอดภัยในขณะที่ทางานและจัดสภาพการทางานท่ีดี ซ่งึ ผู้ปฏิบัตงิ าน จะต้อง
ระลึกถึงเสมอในเร่ืองความปลอดภัยในงานเชื่อมแก๊สและไฟฟ้า อันตรายท่ีเกิดขึ้นในขณะปฏิบัติงาน มีมาจาก
สาเหตุท่ีต่างๆ กัน เช่น คน เคร่ืองมือ เครื่องจักร สภาพแวดล้อมจากการทางาน ซึ่งถ้าเกิดอุบัติเหตุ ขึ้นมาจะมี
ปัญหาตามมาอีกมากมาย เช่น งานผลิตจะหยุดในช่วงที่เกิดอุบัติเหตุตรงจุดนั้น ต้องปฐมพยาบาล เสียค่า
248
รักษาพยาบาลเพ่มิ ขึน้ อกี อุบตั ิเหตทุ ่ีเกดิ ข้นึ สามารถปอ้ งกนั ได้โดยการศกึ ษาเรือ่ งความปลอดภยั ในงานเช่อื มให้
เขา้ ใจ และปฏิบัตติ ามอย่างเคร่งครดั
2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรียนรู้
1 ชุดเชื่อมแกส๊ และข้ันตอนการใชช้ ดุ เช่อื มแกส๊
2 เปลวไฟในการเชอ่ื ม
3. จุดประสงค์การเรยี นรู้
3.1 จุดประสงค์ท่ัวไป
1 อธิบายชุดเช่ือมแกส๊ และขัน้ ตอนการใชช้ ุดเช่ือมแกส๊ ได้
2 อธบิ ายเปลวไฟในการเช่ือมได้
3.2 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
4. เน้อื หาสาระการสอน/การเรยี นรู้
4.1 ดา้ นความรู้
1 ชุดเช่ือมแกส๊ และขัน้ ตอนการใช้ชดุ เชื่อมแก๊ส
2 เปลวไฟในการเชื่อม
4.2 ดา้ นทกั ษะหรือการประยุกตใ์ ช้
1. บอกชุดเชื่อมแกส๊ และขัน้ ตอนการใช้ชดุ เชอื่ มแกส๊ ได้
2. บอกเปลวไฟในการเช่ือม ได้
4.3 ด้านคุณธรรม/ จริยธรรม/ และคุณลักษณะที่พงึ ประสงค์และบรู ณาการตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง
1 ความมมี นุษยสมั พนั ธ์
2 ความมีวินัย
3 ความรบั ผดิ ชอบ
249
4 ความซ่อื สตั ยส์ ุจรติ
5 ความเช่อื ม่นั ในตนเอง
6 การประหยดั
7 ความสนใจใฝร่ ู้
8 การละเว้นสิง่ เสพติดและการพนัน
9 ความรกั สามัคคี
10 ความกตัญญกู ตเวที
5. กจิ กรรมการเรยี นการสอนหรอื การเรียนรู้
ข้นั ตอนการสอนหรือกิจกรรมครู ข้ันตอนการเรียนหรอื กจิ กรรมของผเู้ รยี น
ขัน้ เตรียม(จานวน.....15....นาที) ขนั้ เตรยี ม
ครูผู้สอนแนะนาการเรียนการสอนเกี่ยวกับเนื้อหา ผู้เรียนรว่ มกนั แสดงความคิดเหน็ โดยการสรปุ
รายวิชางานเชื่อมโลหะเบ้ืองต้น จุดประสงค์การ อภิปราย แล้วกลา่ วนาเขา้ สูเ่ น้ือหาทจ่ี ะศึกษา
เรียนรู้ และร่วมกันเสนอแนะแนวทางในการวัดผล
ประเมินผลตลอดภาคเรียน เพื่อให้ผู้เรียนใช้เป็น
แนวทางในการพฒั นาการเรยี นรูด้ ้วยตนเอง
ขัน้ การสอน(จานวน....300.....นาที)
ครูผู้สอนบอกจุดประสงค์การเรียนรู้ หน่วยที่ 1
ความปลอดภยั ในงานเช่อื ม
ครูผสู้ อนอธบิ ายเกี่ยวกบั เนอ้ื หาสาระ ดงั น้ี
250
1 ชดุ เชือ่ มแกส๊ และขั้นตอนการใชช้ ดุ เชื่อม
แก๊ส
2 เปลวไฟในการเชื่อม
ครูเปดิ โอกาสให้ผ้เู รียนคนอ่ืนๆ แสดงความคิดเหน็ ส่งช้ินงาน ประเมนิ ผลงาน
รว่ มกันทกุ คน
ทาแบบประเมินผลหลังเรียนหน่วยที่ 1
ร่วมกันวิเคราะห์คาตอบ ครูเฉลยคาตอบและ
ร่วมกันอภปิ รายผล
ขั้นสรุป (จานวน......15.....นาที)
ครูผู้สอนสรปุ บทเรยี น โดยการอภิปรายซกั ถามข้อ
สงสยั และอธิบายเพม่ิ เติมในส่วนที่เหน็ ว่าผู้เรยี น
สว่ นมากไมผ่ ่านการประเมนิ เพื่อแก้ข้อสงสัย และ
ความไมเ่ ข้าใจของผูเ้ รยี น
ผู้เรยี นรบั ใบงาน ศึกษา ซักถาม อภปิ ราย พร้อม
สาธติ แล้วปฏบิ ตั ติ ามใบงานในเวลาทกี่ าหนด
วิเคราะห์ผลการปฏิบัติงาน อภปิ รายและสรุป
6. สือ่ การเรียนการสอน/การเรยี นรู้
6.1 สือ่ สิง่ พิมพ์
1. หนงั สือเรยี น วชิ างานเช่อื มโลหะเบอื้ งต้น
2. ใบความรู้ ใบงาน
3. กจิ กรรรมการเรียนการสอน
6.2 สือ่ โสตทศั น์
............................................................................................................................................................... ...............
.................................................................................................................... ..........................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................................... .........................
.......................................................................................................... ....................................................................
6.3 ส่ือของจริง
251
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
7. แหลง่ การเรียนการสอน/การเรียนรู้
7.1 ภายในสถานศึกษา
ห้องสมดุ วิทยาลยั ศนู ย์วิทยบุ ริการ ห้อง Internet
7.2 ภายนอกสถานศึกษา
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................. ............................................
....................................................................................... .......................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
8. งานที่มอบหมาย
8.1 ก่อนเรยี น
ตรวจสอบ/จัดทาแบบฝกึ หัดหน่วยท่ี 7 และใบงานที่ 15 ใหเ้ สร็จสมบูรณ์ สง่ ในคร้งั ต่อไป
8.2 ขณะเรียน
.............................................................................................................. ................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................... ...............................
.................................................................................................... ..........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................... .........................................
.......................................................................................... ....................................................................................
8.3 หลงั เรยี น
252
คาชีแ้ จง จงทาเครอ่ื งหมาย( / )หนา้ ข้อความท่ถี กู ต้องและเครอ่ื งหมาย ( X ) หน้าขอ้ ความทไ่ี ม่ถูกตอ้ ง
............ 1. เครอ่ื งเช่ือมไม่จาเปน็ ตอ้ งต่อสายลงดิน เพราะในการเชอ่ื มมีสายไฟเชอื่ มและสายดนิ อยู่แลว้
............ 2. เมื่อแก๊สเหลือน้อยมคี วามดนั ต่า ควรนอนถังแกส๊ เพื่อให้แกส๊ ไหลไดส้ ะดวก
............ 3. ในการเชื่อมภายในทอ่ โลหะทเ่ี ปน็ ตัวนาไฟฟา้ ควรทาตะแกรงไมห้ รือยางที่เปน็ ฉนวนไฟฟา้
มารองน่ัง
............ 4. ห้องเก็บแกส็ ควรเก็บใหเ้ ก็บมิดชดิ ไม่ควรใหผ้ ู้ใดไดท้ ราบวา่ หอ้ งนนั้ เปน็ ห้องเกบ็ แก๊ส
............ 5. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลงั จากหลังเข้าชว่ ย
ของผูเ้ รยี น
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
10. เอกสารอ้างองิ
............................................................................................................................. .................................................
...................................................................................................................................................................... ........
........................................................................................................................... ...................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................... ...................
11. การบูรณาการ/ความสมั พนั ธ์กบั รายวิชาอืน่
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
12. หลกั การประเมนิ ผลการเรยี น
12.1 ก่อนเรยี น
1. จากการสงั เกตพฤติกรรมและความสนใจของนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศกึ ษา
12.2 ขณะเรียน
1. จากการถามตอบระหว่างครูกับนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา
3. จากการสังเกตการจดบนั ทกึ ลงในสมดุ
12.3 หลังเรยี น
1. จากการสงั เกตการตอบคาถาม
2. จากแบบทดสอบหลงั เรยี นการเรยี น
253
13. รายละเอยี ดการประเมินผลการเรียน
จดุ ประสงคข์ ้อท่ี 1 ชดุ เชอื่ มแก๊สและขั้นตอนการใช้ชดุ เช่อื มแก๊ส
3. ความปลอดภัยในงานโลหะแผ่น
1. วธิ ีการประเมนิ : แบบประเมินผลการเรียนรู้และแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ย
ที่ 1 2. เครือ่ งการประเมนิ : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน คอื 50%
3. เกณฑ์การประเมิน : เกณฑผ์ า่ นการสังเกตพฤติกรรมรายบคุ คล ต้องไม่มีชอ่ ง
ปรบั ปรงุ 4. เกณฑ์การผา่ น : เกณฑ์ผา่ นการประเมนิ พฤตกิ รรมการเขา้ ร่วมกจิ กรรมกลมุ่
คือ ปานกลาง (50 % ข้นึ ไป)
จดุ ประสงค์ข้อที่ 2 เปลวไฟในการเช่ือม
1. วธิ ีการประเมนิ : แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้และแบบประเมินพฤติกรรม หน่วย
ที่ 1 2. เครอ่ื งการประเมิน : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน คอื 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑ์ผา่ นการสงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล ตอ้ งไม่มชี อ่ ง
ปรับปรงุ 4. เกณฑ์การผ่าน : เกณฑ์ผา่ นการประเมนิ พฤติกรรมการเข้ารว่ มกิจกรรมกลมุ่
คอื ปานกลาง (50 % ขนึ้ ไป)
254
14. แบบทดสอบก่อนเรยี น
หน่วยที่ ....7...... ชื่อหน่วย .....................เปลวท่ใี ช้ในงานเช่อื มแกส๊ ..........................
ชอื่ เรื่อง 1.ชดุ เชือ่ มแกส๊ และขัน้ ตอนการใช้ชุดเชือ่ มแก๊ส
2. เปลวไฟในการเชื่อมข้อคาถาม
คาชีแ้ จง จงทาเครอ่ื งหมาย( / )หน้าขอ้ ความที่ถูกตอ้ งและเครื่องหมาย ( X ) หนา้ ข้อความท่ีไม่ถูกต้อง
............ 1. เครอื่ งเช่ือมไม่จาเปน็ ตอ้ งต่อสายลงดิน เพราะในการเช่อื มมสี ายไฟเชื่อมและสายดนิ อยู่แล้ว
............ 2. เมอื่ แก๊สเหลอื น้อยมคี วามดันต่า ควรนอนถงั แก๊สเพ่ือให้แกส๊ ไหลไดส้ ะดวก
............ 3. ในการเช่อื มภายในทอ่ โลหะทีเ่ ปน็ ตวั นาไฟฟ้า ควรทาตะแกรงไม้หรือยางท่ีเป็นฉนวนไฟฟา้
มารองน่ัง
............ 4. ห้องเกบ็ แก็สควรเกบ็ ใหเ้ กบ็ มิดชดิ ไม่ควรใหผ้ ู้ใดได้ทราบว่าห้องนั้นเปน็ ห้องเกบ็ แกส๊
............ 5. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลังจากหลังเข้าชว่ ย
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
1. ตอบ X
2. ตอบ X
3. ตอบ /
4. ตอบ X
5. ตอบ X
255
15. แบบทดสอบหลงั เรยี น
หน่วยการสอนท่ี ......... ชอื่ หนว่ ยการสอน
..............................................................................................................
วัตถุประสงค์ เพ่ือ ……………………………………………………………………………………………….
ขอ้ คาถาม
....................................................................................................................................................... .......................
............................................................................................................ ..................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................. .................................
.................................................................................................. ............................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................. ............................................
....................................................................................... .......................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................................................... .......
............................................................................................................................ ..................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................. .................
................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................. ............................
....................................................................................................... .......................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................ ......................................
............................................................................................ ..................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
256
16. ใบความรู้ท่ี ........
หน่วยท่ี ....7...... ชือ่ หนว่ ย .....................เปลวที่ใชใ้ นงานเชื่อมแก๊ส..........................
ชื่อเรอื่ ง 1.ชุดเช่อื มแก๊สและขัน้ ตอนการใชช้ ุดเช่อื มแก๊ส
2. เปลวไฟในการเชอ่ื มข้อคาถาม
ชุดเชอื่ มแกส๊ และขน้ั ตอนการใช้ชดุ เชื่อมแก๊ส
2. ชุดเช่ือมแกส๊ แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท ดงั น้ี
1.1 ชดุ เช่ือมแกส็ ประเภทยึดอยกู่ บั ท่ี ชดุ เชอื่ มแกส๊ ประเภทน้ีสว่ นใหญแ่ ลว้ จะอย่ใู น
อาคารหรือโรงงาน ตัวทอ่ ออกซิเจนและอะเซทิลนี จะคล้องด้วยโซแ่ ละยึดตดิ กับผนงั เพ่ือป้องกนั การดงึ หรอื
กระแทกล้มขณะปฏิบัตงิ าน เมอื่ จะใชง้ านตอ้ งนาช้ินงานมาเชือ่ มในบริเวณน้เี ท่าน้นั ไม่สามารถเคลื่อนที่ไป
เช่ือมบรเิ วณอืน่ ได้ ดงั แสดงในรูปที่ 3.40
รปู ที่ 3.40 แสดงชดุ เชอ่ื มแก๊สทส่ี มบูรณ์
1.3 ชุดเช่อื มแกส๊ เคล่ือนที่ ในการปฏบิ ตั งิ านมใิ ช่
ว่าจะอยู่ภายในโรงงานเสมอไป บอ่ ยครง้ั ต้องทางานนอกสถานที่
จาเป็นต้องเคล่ือนย้ายชุดเช่ือมแก๊สในการย้ายชุดเชอ่ื มแกส๊
จะสรา้ งปัญหาให้กับผู้ปฏิบตั ิมากเน่อื งจากชุดเชือ่ มแกส๊
ประกอบด้วยอุปกรณห์ ลายอยา่ งและมีนา้ หนักมากถา้ หาก
เคลือ่ นยา้ ยไม่ระมดั ระวงั โอกาสอุปกรณ์เชื่อมแกส๊ บางตัว
จะเสยี หายมมี ากทีเดียว ซง่ึ ปัญหาน้ีจะลดน้อยลงหรือหมด
ปัญหาไป เม่ือผปู้ ฏบิ ตั ิงานเชื่อมใชช้ ดุ เช่ือมแก๊สเปน็ แบบ
ชดุ สนาม ซงึ อุปกรทกุ อย่างจะอยู่บนรถเขน็ 2 ล้อ
ดังแสดงในรูปท่ี 3.41
รปู ท่ี 3.41 แสดงชุดเชื่อมแกส๊ เคลอ่ื นท่ี
ชดุ ปฏบิ ัติงานชดุ ปฏบิ ตั ิงานเชอ่ื มแก๊ส
ผู้ปฏิบัติงานเช่ือมต้องเผชิญกับสภาวะทเ่ี ป็นอันตะรายรอบดา้ น เชน่ แสดงจากการเช่ือม ความร้อนจากเปลว
ไฟควันพิษจากท่ีถูกความร้อน สะเก็ดและเมด็ โลหะท่ีกระเด็นออกมา ส่ิงต่างๆ เหล่านีจ้ ะรบกวนสมาธใิ นการ
เชอ่ื มของผู้ปฏิบัตงิ านทาให้เช่ือมไม่สมบรู ณ์ และยิ่งกวา่ น้ันอาจเกิดการบาดเจบ็ กบั ผู้เชอื่ มไดเ้ พอ่ื แก้ปญั หา
ดงั กลา่ ว ผูป้ ฏิบตั ิงานเช่อื มต้องเตรยี มอปุ กรณ์และชดุ ท่ใี ชใ้ นการสวมใสข่ ณะเช่ือมใหพ้ ร้อม ดังแสดงในรปู ที่
3.42
257
รปู ที่ 3.42 แสดงชุดปฏิบัติงานเชอื่ มแกส๊
เปลวไฟในการเชอื่ ม
1. คุณสมบตั ขิ องเปลวไฟ
การเชอื่ มแก๊สเป็นกระบวนการเชอ่ื มที่ใชก้ ันมานาน ซึง่ ในปัจจุบันก็ยังได้รับการนยิ มใช้กันอยา่ งแพรห่ ลาย โดย
ใช้ความร้อนจากการเผาไหม้ของแกส๊ ออกซิเจนและแกส๊ อะเซทลิ ีน ให้เปลวไฟท่ีมคี วามร้อนสงู ประมาณ
6,000 F เพียงพอทจ่ี ะทาใหโ้ ลหะทุกชนิดหลอมละลาย เปลวไฟจะถูกกาหนดใหเ้ ผาลงบนช้นิ งานจนกระท่ัง
โลหะที่ตอ่ กันหลอมละลายรวมเป็นเน้อื เดียวกัน เมือ่ เยน็ ตัวลงโลหะสองชิน้ จะตดิ กนั เป็นความแขง็ แรงเทา่ กบั
หรอื มากกวา่ เนื้อโลหะเดิม ซ่ึงเปลวไฟท่ีใช้สาหรับเชื่อมจะตอ้ งมีคุณสมบตั ิ ดังนี้
1.1 มีอุณหภูมิสงู เพียงพอทจ่ี ะหลอมละลายชนิ้ งาน
1.2 มปี รมิ าณความร้อนเพยี งพอเมอ่ื ต้องการ
1.3 ตอ้ งไมม่ สี ิง่ สกปรกจากเปลวไฟ หรือนาวตั ถุอยา่ งใดอย่างหนึ่งเขา้ มารวมตวั กับเนอื้
โลหะท่หี ลอมละลาย
1.4 เปลวไฟต้องไม่เพิ่มธาตุคาร์บอนลงในเน้ือโลหะ ซ่งึ จะทาใหเ้ น้ือของโลหะเปลย่ี นไป
1.5 เปลวไฟต้องไม่เปน็ อันตรายกับผูป้ ฏบิ ตั ิงานในทางเคมี
2. ชนิดของเปลวไฟ
โดยทว่ั ไปจะแบ่งเปลวไฟออกเป็น 3 ชนดิ คือ
2.1 เปลวไฟคารบ์ ูไรซงิ (Carburizing Flame )หรอื เปลวลด (Reducing Flame )
2.2 เปลวนิวทรลั (Neutral Flame )
2.3 เปลวออกซิไดซิง(Oxidizing Flame )
2.1 เปลวคารบ์ ไู รซิง(Carburizing Flame)
เป็นเปลวทไี่ ด้จากการจดุ ระเบิดของแกส๊ ออกซิเจนและแก๊สอะเซทลิ ีนผสมกนั โดยมปี ริมาณของแก๊สอะเซทลิ ีน
มากกว่าแก๊สออกซเิ จน เปลวชนั้ นอกมีลกั ษณะเปน็ เปลวยาวมีสสี ้มล้อมรอบเปลวชัน้ ใน ซึ่งมคี วามยาว
คร่ึงหน่งึ ของเปลวช้ันนอก เปลวชนั้ ในจะมลี กั ษณะพลว้ิ เหมอื นขนนกในระยะท่ีห่างจากกรวยไฟประมาณ 3
มิลลิเมตร จะมอี ุณหภูมิ 5,700 F (2,800 C ) การเผาไหม้จะมีกา๊ ซอะเซทิลีนเหลอื อยู่จานวนหน่ึง จึง
เหมาะสาหรับการเชื่อมงานที่ตอ้ งการเติมคารบ์ อนที่ผิวโลหะหรือเชื่อมโลหะที่ไม่ใชเ่ หล็ก ซึง่ ตอ้ งใชอ้ ณุ หภูมิ
หลอมละลายไม่สงู มากนกั เช่น อะลูมเิ นียม แมกนีเซียม และใช้ในการบัดกรีแข็ง (Brazing) ดังแสดงในรปู ท่ี
3.43
258
รูปท่ี3.43 แสดงลกั ษณะของเปลวคาร์บไู รซิง
รปู ที่ 3.44 แสดงลกั ษณะของเปลวนิวทรัล
รูปที่ 3.45 แสดงลกั ษณะของเปลวออกซิ
ไดซงิ
2.2 เปลวนิวทรัล(Neutral Flame )
เปน็ เปลวไฟท่ีไดม้ าจากการผสมกนั ระหว่างออกซิเจนกับอะเซทลิ นี ในอตั ราสว่ น 1:1 การเผาไหมส้ มบูรณ์
ประกอบด้วยเปลวไฟ 2 ชัน้ ช้นั ในเป็นกรวยเปลวมน ระยะห่างจากปลายกรวยประมาณ3 มิลลเิ มตร จะมี
อุณหภูมปิ ระมาณ 6,000 F (3,150 C ) เม่ือนาไปเผาโลหะทเี่ ป็นเหลก็ จะหลอมละลายเป็นบอ่ น้าโลหะคลา้ ย
นา้ เช่ือม เม่ือเยน็ ตัวลงจะได้แนวเช่ือมท่สี ะอาดมีความแขง็ แรงเปลวไฟชนิดนี้จงึ เหมาะสาหรบั การเชอื่ มและตดั
โลหะได้ดี ดงั แสดงในรูปท่ี 3.42
2.3 เปลวออกซิไดซิง(Oxidizing Flame)
เป็นเปลวไฟได้มาจากการผสมระหว่างแก๊สออกซิเจนกับแก๊สอะเซทิลีนโดยปรบั ให้ออกซิเจนมากกว่าอะเซทิลีน
ลกั ษณะเปลวมีสองชัน้ เปลวช้ันในเป็นรูปเปลวแหลมหดส้นั เปลวนมี้ ีอุณหภมู สิ ูงกว่าเปลวอกี 2 ชนดิ ท่กี ล่าว
มาคือ มอี ุณหภมู ิสูงถงึ 6,300 F (3,480 C) เมอ่ื ทาการเชื่อมจะเกดิ ประกายไฟหรือสะเก็ดไฟกระเดน็ ออกมา
จากบ่อหลอมละลายอยา่ งมาก บ่อหลอมละลายมีฟองอากาศไม่เหมาะทีจ่ ะนาไปใชใ้ นงานเชอื่ มเหล็ก เพราะ
การเผาไหม้ไมส่ มบรู ณจ์ ะมอี อกซิเจนหลงหรืออยู่ และออกซิเจนจะเติมลงในเนื้อเหล็ก ทาให้แนวเชือ่ มเปราะ
ความแข็งแรงตา่ แต่นิยมนาไปใชใ้ นการตดั โลหะแผน่ บาง ดงั แสดงในรปู ที่ 3.45
เป็นทที่ ราบแล้ววา่ เปลวไฟทใี่ ชใ้ นงานเชอ่ื มโลหะโดยเฉพาะเหลก็ คอื เปลวนิวทรัล(Neutral
Flame) เนือ่ งจากเป็นเปลวท่ีมคี วามเผาไหม้ที่สมบูรณ์ ไม่มกี ารเติมธาตุบางตัวที่ไม่พึงประสงค์ลงในเน้ือเหลก็
ดงั มโี ครงสร้างของเปลว ดงั แสดงในรปู ที่ 3.46
259
รูปที่ 3.46 แสดงโครงสรา้ งเปลวนิวทรลั ของแกส๊ ออกซิเจนกบั อะเซทลิ ีน
เปลวเชื่อมแก๊สออกซเิ จนและอะเซทลิ ีน
รปู ท่ี 3.47 แสดงเปลวนวิ ทรัลเปรียบเทียบกับอุณหภูมใิ นระยะตา่ ง ๆของเปลว
260
17. ใบงานท่ี .....1...
หน่วยที่ ....7...... ชื่อหนว่ ย .....................เปลวทีใ่ ชใ้ นงานเชือ่ มแก๊ส..........................
ชื่อเร่อื ง 1.ชุดเชอื่ มแกส๊ และข้นั ตอนการใช้ชุดเช่ือมแกส๊
2. เปลวไฟในการเชือ่ มข้อคาถาม
จุดประสงค์ เพื่อ
1. บอกชุดเช่อื มแกส๊ และขน้ั ตอนการใช้ชดุ เชอ่ื มแก๊สได้
2. บอกเปลวไฟในการเช่ือม ได้
ลาดับกจิ กรรม/ลาดบั การปฏิบัติ
.................................................................................................................... ..........................................................
............................................................................................................................. .................................................
.............................................................................................................................................. ................................
.......................................................................................................... ....................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................... ...................................
............................................................................................... ...............................................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................ ..............................................
.................................................................................... ..........................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
เกณฑ์การพิจารณา
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................................................... ...
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
261
18. แบบประเมินผล
แผนการวดั ผลและประเมินผลท้ังรายวชิ า
- พุทธิพิสัย 1) แบบฝึกหดั 10 %
2) ทดสอบหลังเรยี น 10 %
3) วัดผลสมั ฤทธ์ิ 10 %
รวม 30 %
- ทักษะพิสัย 1) ใบงาน/งานท่มี อบหมาย 35 %
2) วัดผลสัมฤทธิ์ 15 %
รวม 50 %
- จิตพิสัย 20 %
หมายเหตุ: (คะแนนทดสอบก่อนเรยี นไวส้ าหรบั เปรียบเทยี บกับคะแนนทดสอบหลงั เรยี น)
19. แบบฝกึ หัด
ตอนที่ 1 จงตอบคาถามต่อไปน้ใี หไ้ ดใ้ จความ
1. ผปู้ ฏิบตั งิ านเชื่อมต้องเผชญิ กบั สภาวะท่ีเป็นอันตรายกบั อะไรบ้าง
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
...................................................... ................................................................................................. .......................
2.เปลวไฟแบง่ ออกเปน็ ก่ีชนิด คือ
.................................................................................................. ............................................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................... ...........................................
..............................................................................................................................................................................
3.เปลวไฟในการเชือ่ มหมายถงึ
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................................... ..........
262
20. บนั ทึกผลหลงั การจัดการเรยี นรแู้ บบมงุ่ เน้นสมรรถนะอาชีพและบรู ณาการตามหลกั
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
20.1 สรุปผลการจัดการเรียนรู้
รายการ ระดับการปฏบิ ตั ิ
5432 1
ดา้ นการเตรียมการสอน
1. จดั หนว่ ยการเรยี นรู้ได้สอดคลอ้ งกับวัตถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้
2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมนิ ครอบคลุมทงั้ ด้านความรู้ ด้านทกั ษะ และด้านจิตพิสยั
3. เตรยี มวัสดุ-อปุ กรณ์ ส่ือ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรยี นรู้ก่อนเข้า
สอน
ด้านการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
4. มีวิธีการนาเขา้ ส่บู ทเรยี นที่นา่ สนใจ
5. มีกจิ กรรมทห่ี ลากหลาย เพ่ือชว่ ยให้ผเู้ รยี นเกดิ การเรียนรู้ ความเขา้ ใจ
6. จดั กิจกรรมทีส่ ง่ เสริมให้ผเู้ รียนค้นควา้ เพื่อหาคาตอบดว้ ยตนเอง
7. นกั เรยี นมสี ว่ นร่วมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
8. จดั กจิ กรรมทีเ่ น้นกระบวนการคิด ( คิดวิเคราะห์ คดิ สังเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ )
9. กระตุน้ ใหผ้ ูเ้ รียนแสดงความคดิ เห็นอย่างเสรี
10. จัดกิจกรรมการเรยี นรทู้ ่ีเช่ือมโยงกบั ชีวิตจรงิ โดยนาภมู ปิ ัญญา/บูรณาการเขา้ มามีส่วนร่วม
11. จดั กจิ กรรมโดยสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม
12. มกี ารเสริมแรงเมอื่ นักเรยี นปฏิบัติ หรอื ตอบถูกตอ้ ง
13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศักยภาพของผู้เรยี น
14. เอาใจใส่ดแู ลผู้เรยี น อย่างท่ัวถึง
15. ใช้เวลาสอนเหมาะสมกับเวลาที่กาหนด
ดา้ นสอ่ื นวตั กรรม แหลง่ การเรยี นรู้
16. ใชส้ อ่ื ทเ่ี หมาะสมกบั กิจกรรมและศักยภาพของผู้เรยี น
17. ใชส้ ่อื แหล่งการเรยี นร้อู ย่างหลากหลาย เช่น บคุ คล สถานที่ ของจริง เอกสาร
สือ่ อิเลก็ ทรอนิกส์ และอนิ เทอร์เนต็ เป็นต้น
ด้านการวัดและประเมินผล
18. ผเู้ รียนมสี ่วนร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมินผล
19. ประเมินผลอย่างหลากหลายและครบท้ังด้านความรู้ ทักษะ และจิตพิสยั
20. ครู ผเู้ รยี น ผ้ปู กครอง หรือ ผ้ทู ี่เกยี่ วข้องมสี ว่ นร่วม ในการประเมิน
หมายเหตุ ระดับการปฏบิ ตั ิ 5 = ปฏบิ ตั ิดเี ย่ยี ม 4 = ปฏิบัตดิ ี 3 = ปฏิบัติ รวม
พอใช้ ค่าเฉล่ีย
2 = ควรปรับปรุง 1 = ไม่มีการปฏิบตั ิ
263
20.2 ปญั หาทีพ่ บ และแนวทางแก้ปัญหา
ปญั หาท่ีพบ แนวทางแก้ปัญหา
ด้านการเตรียมการสอน
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ดา้ นการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ด้านสอื่ นวัตกรรม แหล่งการเรียนรู้
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ด้านการวัดและประเมินผล
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
264
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ด้านอืน่ ๆ (โปรดระบเุ ปน็ ข้อๆ)
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
ลงชอ่ื ........................................................................ ครูผู้สอน
(....................................................................)
ตาแหนง่ .......................................................................
............../.................................../....................
21. บันทึกการนเิ ทศและติดตาม
วนั -เดือน- เวลา รายการนิเทศและติดตาม ช่ือ-สกุล ผู้นิเทศ ตาแหนง่
ปี
265
แผนการจดั การเรยี นรู้ แบบมุ่งเน้นสมรรถนะอาชพี
และบูรณาการตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
รหัสวชิ า .......20103-1001....... วิชา ....................งานเชอื่ มโลหะเบ้ืองต้น.............................
หนว่ ยการสอนที่ ...8... ช่ือหน่วยการสอน การตัดโลหะดว้ ยแกส๊
ช่ือหัวข้อเรื่อง..........1. หลกั การของการตดั ดว้ ยแกส๊ ............ จานวน…..6...ช่ัวโมง สัปดาหท์ ี่ 16
2. ปฏิกิรยิ าขณะทาการตัดด้วยแกส๊ ออกซเิ จนกบั แก๊สอะเซทลิ นี
1. สาระสาคญั
ในงานอุตสาหกรรมส่ิงท่ีคานึงถึงอันดับแรกคือความปลอดภัย หรือที่เขียนเป็นภาษาอังกฤษ
“Safety First” เพือ่ ใหเ้ กิดความปลอดภัยในขณะท่ีทางานและจัดสภาพการทางานที่ดี ซึ่งผปู้ ฏบิ ัติงาน จะต้อง
ระลึกถึงเสมอในเร่ืองความปลอดภัยในงานเชื่อมแก๊สและไฟฟ้า อันตรายที่เกิดขึ้นในขณะปฏิบัติงาน มีมาจาก
สาเหตุที่ต่างๆ กัน เช่น คน เครื่องมือ เคร่ืองจักร สภาพแวดลอ้ มจากการทางาน ซ่ึงถ้าเกิดอุบัติเหตุ ขึ้นมาจะมี
ปัญหาตามมาอีกมากมาย เช่น งานผลิตจะหยุดในช่วงที่เกิดอุบัติเหตุตรงจุดน้ัน ต้องปฐมพยาบาล เสียค่า
266
รกั ษาพยาบาลเพิ่มขน้ึ อีก อบุ ัตเิ หตุท่เี กิดขน้ึ สามารถปอ้ งกันไดโ้ ดยการศกึ ษาเร่ืองความปลอดภัย ในงานเชื่อมให้
เขา้ ใจ และปฏบิ ัติตามอยา่ งเคร่งครดั
2. สมรรถนะประจาหนว่ ยการเรยี นรู้
1. หลกั การของการตัดดว้ ยแกส๊
2. ปฏิกิริยาขณะทาการตดั ด้วยแก๊สออกซเิ จนกับแก๊สอะเซทิลนี
3. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
3.1 จุดประสงคท์ ่ัวไป
1 อธิบายหลักการของการตัดดว้ ยแก๊สได้
2. อธิบายปฏิกริ ิยาขณะทาการตัดดว้ ยแกส๊ ออกซิเจนกับแก๊สอะเซทลิ ีนได้
3.2 จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม
......................................................................................................................... .....................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .................................................
4. เนอ้ื หาสาระการสอน/การเรียนรู้
4.1 ดา้ นความรู้
1. หลักการของการตัดดว้ ยแก๊ส
2. ปฏิกริ ิยาขณะทาการตดั ด้วยแกส๊ ออกซิเจนกบั แกส๊ อะเซทิลีน
4.2 ดา้ นทกั ษะหรือการประยุกต์ใช้
1. ปฏบิ ตั ติ ามกฎของโรงงานได้อยา่ งเคร่งครัด
2. บอกวิธปี ้องกนั อุบัตเิ หตุในงานเช่อื มแกส๊ และเชอ่ื มไฟฟ้าได้
3. บอกวธิ กี ารป้องกันอุบัติเหตใุ นงานโลหะแผน่ ได้
4. ศกึ ษาและเขา้ ใจความสาคญั ของความปลอดภยั ในการปฏบิ ตั ิงานได้
5. นาหลักคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงใชร้ ่วมกับการปฏบิ ตั ิงาน
4.3 ด้านคณุ ธรรม/ จรยิ ธรรม/ และคุณลักษณะทพี่ งึ ประสงค์และบูรณาการตามหลกั ปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง
1 ความมีมนุษยสัมพนั ธ์
267
2 ความมวี ินัย
3 ความรบั ผิดชอบ
4 ความซ่ือสัตยส์ จุ ริต
5 ความเช่อื มนั่ ในตนเอง
6 การประหยดั
7 ความสนใจใฝร่ ู้
8 การละเวน้ ส่งิ เสพตดิ และการพนัน
9 ความรกั สามัคคี
10 ความกตัญญูกตเวที
5. กิจกรรมการเรยี นการสอนหรือการเรียนรู้
ขัน้ ตอนการสอนหรือกจิ กรรมครู ข้ันตอนการเรียนหรอื กจิ กรรมของผเู้ รยี น
ขั้นเตรียม(จานวน.....15....นาท)ี ขนั้ เตรยี ม
ครูผู้สอนแนะนาการเรียนการสอนเก่ียวกับเนื้อหา ผู้เรียนรว่ มกนั แสดงความคิดเหน็ โดยการสรปุ
รายวิชางานเชื่อมโลหะเบ้ืองต้น จุดประสงค์การ อภิปราย แล้วกลา่ วนาเขา้ สูเ่ น้ือหาทจ่ี ะศึกษา
เรียนรู้ และร่วมกันเสนอแนะแนวทางในการวัดผล
ประเมินผลตลอดภาคเรียน เพ่ือให้ผู้เรียนใช้เป็น
แนวทางในการพฒั นาการเรยี นรดู้ ว้ ยตนเอง
ขน้ั การสอน(จานวน....300.....นาที)
ครูผู้สอนบอกจุดประสงคก์ ารเรียนรู้ หน่วยที่ 1
ความปลอดภัยในงานเช่อื ม
ครูผูส้ อนอธิบายเกีย่ วกบั เน้อื หาสาระ ดงั นี้
268
หลักการของการตัดด้วยแกส๊ สง่ ช้นิ งาน ประเมินผลงาน
ปฏิกริ ิยาขณะทาการตัดด้วยแกส๊ ออกซิเจน
กับแกส๊ อะเซทิลีน
ครูเปิดโอกาสให้ผูเ้ รยี นคนอ่ืนๆ แสดงความคิดเหน็
ร่วมกนั ทกุ คน
ทาแบบประเมินผลหลงั เรียนหน่วยที่ 1
รว่ มกันวิเคราะห์คาตอบ ครูเฉลยคาตอบและ
ร่วมกนั อภปิ รายผล
ขั้นสรุป (จานวน......15.....นาที)
ครผู สู้ อนสรุปบทเรยี น โดยการอภิปรายซักถามข้อ
สงสยั และอธิบายเพมิ่ เติมในส่วนท่เี ห็นว่าผู้เรียน
ส่วนมากไมผ่ า่ นการประเมนิ เพ่อื แก้ข้อสงสัย และ
ความไม่เขา้ ใจของผเู้ รียน
ผู้เรียนรับใบงาน ศึกษา ซกั ถาม อภปิ ราย พร้อม
สาธติ แล้วปฏบิ ัตติ ามใบงานในเวลาที่กาหนด
วเิ คราะหผ์ ลการปฏบิ ตั ิงาน อภปิ รายและสรปุ
6. สอื่ การเรยี นการสอน/การเรียนรู้
6.1 ส่อื สง่ิ พิมพ์
1. หนงั สอื เรียน วชิ างานเชื่อมโลหะเบ้ืองต้น
2. ใบความรู้ ใบงาน
3. กิจกรรรมการเรยี นการสอน
6.2 สอ่ื โสตทัศน์
........................................................................................................................................................ ......................
............................................................................................................. .................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.............................................................................................................................................. ................................
.................................................................................................. ............................................................................
269
6.3 สื่อของจริง
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
7. แหลง่ การเรียนการสอน/การเรียนรู้
7.1 ภายในสถานศกึ ษา
ห้องสมดุ วทิ ยาลยั ศูนย์วทิ ยุบริการ หอ้ ง Internet
7.2 ภายนอกสถานศึกษา
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
8. งานทีม่ อบหมาย
8.1 กอ่ นเรยี น
ตรวจสอบ/จดั ทาแบบฝึกหัดหนว่ ยท่ี 8 และใบงานที่ 16 ให้เสรจ็ สมบรู ณ์ สง่ ในคาบ
8.2 ขณะเรยี น
.............................................................................................................. ................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................... ...............................
.................................................................................................... ..........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................... .........................................
.......................................................................................... ....................................................................................
270
8.3 หลังเรียน
คาชี้แจง จงทาเคร่ืองหมาย( / )หน้าข้อความทถี่ กู ต้องและเครือ่ งหมาย ( X ) หน้าข้อความท่ไี มถ่ ูกตอ้ ง
............ 1. เมอ่ื แกส๊ เหลอื น้อยมีความดนั ตา่ ควรนอนถังแก๊สเพื่อใหแ้ ก๊สไหลไดส้ ะดวก
............ 2. การปฏบิ ัตงิ านในโรงงาน รองเท้าหัวเหลก็ จะรู้สกึ หนกั ทาให้ไม่สะดวกในการทางาน
............ 3. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลงั จากหลังเข้าช่วย
............ 4. หอ้ งเก็บแกส็ ควรเก็บให้เก็บมดิ ชดิ ไม่ควรใหผ้ ้ใู ดได้ทราบว่าห้องนนั้ เปน็ ห้องเกบ็ แกส๊
............ 5. ก่อนทาการเชื่อมควรตรวจสอบรอยรวั่ ของอุปกรณ์เสียกอ่ น โดยใช้เทยี นลนสารวจหารอยรัว่
9. ผลงาน/ชนิ้ งาน ทเี่ กดิ จากการเรยี นรขู้ องผเู้ รียน
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
10. เอกสารอา้ งอิง
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................... ...........
........................................................................................................................ ......................................................
............................................................................................................................. .................................................
......................................................................................................................................................... .....................
11. การบูรณาการ/ความสมั พันธก์ บั รายวิชาอนื่
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
12. หลกั การประเมินผลการเรยี น
12.1 กอ่ นเรียน
1. จากการสังเกตพฤตกิ รรมและความสนใจของนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนกั ศกึ ษา
12.2 ขณะเรยี น
1. จากการถามตอบระหวา่ งครกู ับนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา
3. จากการสงั เกตการจดบนั ทึกลงในสมุด
12.3 หลงั เรียน
1. จากการสังเกตการตอบคาถาม
2. จากแบบทดสอบหลังเรยี นการเรียน
271
13. รายละเอยี ดการประเมินผลการเรยี น
จุดประสงคข์ ้อท่ี 1 หลกั การของการตัดด้วยแกส๊
3. ความปลอดภยั ในงานโลหะแผน่
1. วิธีการประเมิน : แบบประเมนิ ผลการเรยี นรูแ้ ละแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ย
ที่ 1 2. เครื่องการประเมนิ : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑ์ผา่ น คอื 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑผ์ า่ นการสงั เกตพฤตกิ รรมรายบคุ คล ตอ้ งไม่มีชอ่ ง
ปรบั ปรงุ 4. เกณฑ์การผ่าน : เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเขา้ ร่วมกิจกรรมกลุ่ม
คอื ปานกลาง (50 % ขน้ึ ไป)
จดุ ประสงค์ข้อท่ี 2 ปฏกิ ริ ิยาขณะทาการตัดด้วยแก๊สออกซิเจนกับแกส๊ อะเซทิลีน
1. วธิ กี ารประเมนิ : แบบประเมนิ ผลการเรียนรูแ้ ละแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ย
ที่ 1 2. เครอื่ งการประเมนิ : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน คือ 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบคุ คล ต้องไม่มชี ่อง
ปรับปรงุ 4. เกณฑ์การผ่าน : เกณฑ์ผ่านการประเมินพฤติกรรมการเข้ารว่ มกจิ กรรมกลมุ่
คือ ปานกลาง (50 % ขึ้นไป)
272
14. แบบทดสอบก่อนเรยี น
หน่วยการสอนที่ ....1..... ชื่อหน่วยการสอน การตัดโลหะด้วยแกส๊
วตั ถุประสงค์ เพ่ือ 1. ปฏิบัติตามกฎของโรงงานได้อย่างเคร่งครัด
2. บอกวธิ ปี อ้ งกันอบุ ตั ิเหตุในงานเช่ือมแก๊ส และเชื่อมไฟฟ้าได้
3. บอกวธิ ีการป้องกันอุบตั ิเหตุในงานโลหะแผ่นได้
4. ศกึ ษาและเขา้ ใจความสาคัญของความปลอดภัยในการปฏิบัติงานได้
5. นาหลกั คดิ ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งใชร้ ว่ มกบั การปฏบิ ัติงาน
ข้อคาถาม
คาช้แี จง จงทาเครื่องหมาย( / )หน้าข้อความท่ีถกู ต้องและเครอ่ื งหมาย ( X ) หน้าข้อความท่ไี ม่ถูกต้อง
............ 1. เมือ่ แกส๊ เหลือน้อยมคี วามดนั ตา่ ควรนอนถังแก๊สเพื่อให้แกส๊ ไหลได้สะดวก
............ 2. การปฏบิ ตั ิงานในโรงงาน รองเท้าหวั เหลก็ จะรู้สึกหนักทาให้ไมส่ ะดวกในการทางาน
............ 3. การยกของหนักควรยกโดยใชก้ าลังจากหลังเข้าชว่ ย
............ 4. ห้องเก็บแกส็ ควรเกบ็ ให้เกบ็ มดิ ชดิ ไม่ควรใหผ้ ใู้ ดได้ทราบว่าหอ้ งนั้นเป็นห้องเกบ็ แกส๊
............ 5. ก่อนทาการเช่ือมควรตรวจสอบรอยรัว่ ของอปุ กรณ์เสยี กอ่ น โดยใช้เทยี นลนสารวจหารอยรัว่
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน
1. ตอบ X
2. ตอบ X
3. ตอบ X
4. ตอบ X
5. ตอบ X
273
15. แบบทดสอบหลงั เรียน
หน่วยการสอนที่ .....8.... ช่อื หน่วยการสอน..............การตัดโลหะด้วยแกส๊ ..........
วัตถปุ ระสงค์ เพ่ือ 1. ปฏิบตั ิตามกฎของโรงงานไดอ้ ย่างเครง่ ครัด
2. บอกวิธีปอ้ งกนั อบุ ตั เิ หตุในงานเชอื่ มแก๊ส และเชื่อมไฟฟ้าได้
3. บอกวธิ ีการป้องกนั อบุ ตั ิเหตุในงานโลหะแผ่นได้
4. ศึกษาและเข้าใจความสาคัญของความปลอดภัยในการปฏิบตั งิ านได้
5. นาหลกั คิดของปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียงใช้ร่วมกบั การปฏิบตั ิงาน
ข้อคาถาม
คาช้ีแจงจงเลอื กคาตอบท่ถี ูกตอ้ งที่สดุ
1.ในอตุ สาหกรรมท่ัวไปถ้าพูดคาวา่ “การเชื่อมแกส๊ ” หมายถึง การเชอ่ื มท่ีอาศัยความร้อนจากการเผาไหม้
ระหวา่ งแกส๊ อะไร
ก. ไฮโดรเจนกบั ออกซิเจน ข. บิวเทนกบั ออกซิเจน
ค. แกส๊ ธรรมชาตกิ ับออกซเิ จน ง. อะเซทลิ ีนกับออกซิเจน
2.ในการตรวจสอบรอยรว่ั ตามขอ้ ต่อของอุปกรณ์เชื่อมแก๊ส ควรใช้อะไรตรวจสอบ
ก. น้าสบู่ ข. น้ามัน
ค. ใชจ้ มกู ดมกลิ่น ง. ใชเ้ ปลวไฟสารวจ
3. การเปิดวาล์วของท่ออะเซทลิ ีน ควรเปิดกี่รอบ
ก. 1/4-1/2 รอบ ข. 1-2 รอบ
ค. 2-3 รอบ ง. เปดิ จนหมดเกลียว
4. การเปดิ วาล์วของท่อออกซเิ จน ควรเปิดเท่าใด
ก. 1/4-1/2 รอบ ข. 1-2 รอบ
ค. 2-3 รอบ ง. เปิดจนหมดเกลียว
5. ข้อใดไม่ใช่คุณสมบตั ิของแกส๊ ออกซเิ จน
ก. ตดิ ไฟไดง้ า่ ย ข. ในสภาพของเหลวมีสีน้าทะเลอ่อน
ค. มีอย่ใู นอากาศประมาณ 21% ง. ชว่ ยใหต้ ิดไฟ
6. ขอ้ ใดไม่ใช่คุณสมบัตขิ องแกส๊ อะเซทลิ ีน
ก. เบากวา่ อากาศ ข. ชว่ ยใหต้ ิดไฟ
ค. ละลายในของเหลวได้ ง. มีกลนิ่ คล้ายกระเทียม
7. แกส๊ อะเซทลิ นี มสี ูตรทางเคมี คือ
ก. CO ข. C2H2
ค. CH2 ง. CO2
8. จะใชใ้ นการผลติ แก๊สออกซิเจน เมื่อตอ้ งการใช้แกส๊ ไฮโดรเจนดว้ ย จะใชก้ ารผลิตแบบใด
ก. ผลติ ออกซิเจนจากอากาศ ข. ผลิตออกซิเจนจากนา้
ค. นยิ มใชท้ ั้งสองวธิ ี ง. ถูกทุกข้อ
9. ในการประกอบมาตรวดั ความดนั (requlator) เข้ากับท่อบรรจแุ ก๊ส ควรทาอยา่ งไรก่อน
ก. เปิดวาลว์ ท่ีทอ่ เพ่ือไลส่ ิง่ สกปรกบริเวณทางท่อออกของแก๊สก่อน
274
ข. ชโลมนา้ มนั ทเ่ี กลยี วเสยี ก่อน เพ่ือจะได้ประกอบไดง้ ่าย
ค. ใช้ปากเปา่ ลมเพ่ือไล่ฝุ่นละอองออกจากรูทางเดนิ แกส๊
ง. ใช้ผา้ ชบุ น้าแลว้ บิดพอหมาดๆ เช็ดถังแกส๊ ใหส้ ะอาด
10. ข้อต่อสายยางซึง่ จะต่อเขา้ กบั เกลียวของมาตราวดั ความดันของแก๊สอะเซทิลีน จะมลี ักษณะอยา่ งไร
ก. เป็นเกลยี วซา้ ย ข. เป็นเกลียวขวา
ค. เป็นเกลยี วส่เี หล่ยี ม ง. เป็นเกลียวกลม
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
1. ง
2. ก
3. ก
4. ค
5. ก
6. ข
7. ข
8. ง
9. ก
10. ก
275
16. ใบความรทู้ ี่ ........
หน่วยการสอนที่ ...8... ชอ่ื หน่วยการสอน การตดั โลหะด้วยแก๊ส
ช่อื หัวข้อเรอ่ื ง 1. หลักการของการตัดดว้ ยแกส๊
2. ปฏกิ ิรยิ าขณะทาการตดั ด้วยแกส๊ ออกซิเจนกับแกส๊ อะเซทิลีน
หลักการของการตัดดว้ ยแกส๊
การตัดโลหะดว้ ยแก๊สเกิดจากการให้ความร้อนด้วยเปลวไฟจากหัวตัดซ่ึงเกดิ จากการผสมกนั ระหว่าง
แก๊สออกซิเจนกับแกส๊ เชอ้ื เพลิงแล้วเผาชน้ิ งานให้รอ้ นแดงด้วยเปลวนิวทรลั และทาใหเ้ กิดปฏิกริ ยิ าออกซเิ ดชนั
(Oxidation)อยา่ งรวดเรว็ โดยการพ่นออกซเิ จนจากหวั ตดั ออกไปอยา่ งแรงและรวดเร็วช้ินงานกจ็ ะถูกตดั ขาด
ออกจากกัน โดยรอยตดั จะมลี ักษณะเปน็ ร่องตัด (Kerf)
การตดั ดว้ ยแก๊สออกซิเจนและแก๊สเชือ้ เพลิง (Oxy Fuel Gas Cutting, OCF) เป็นกระบวนการตดั โดย
ใชค้ วามร้อนจากเปลวไฟท่เี กิดการเผาไหม้ระหวา่ งแก๊สออกซเิ จนและแกส๊ เช้ือเพลิง โดยการเผาชิน้ งาน
(Preheat) ที่มอี ุณหภูมิ 1,625 องศาF (884 องศาC) การเผาชนิ้ งานนนั้ มหี ลายชนดิ ดว้ ยกนั ดังน้ี
1. แกส๊ อะเซทิลีน(Acetylene Gas)
2. แก๊ส MAPP (Methyl Acetylene Propadiene Gas)
3. แกส๊ โพรเพน(Propane Gas)
4. แก๊สธรรมชาติ(Natural Gas)
5. แกส๊ ไฮโดรเจน(Hydrogen Gas)
แกส๊ เชอื้ เพลงิ ทีใ่ ช้ในการตัดน้ันมีอย่ดู ว้ ยกันหลายชนดิ แต่แก๊สทีส่ ามารถนาไปใชต้ ัดไดด้ ี
มีปรมิ าณความรอ้ นสูงและประหยัดคือแก๊สอะเซทิลนี ซ่ึงเป็นแกส๊ ท่ีรู้จักกันดีในงานเชือ่ มและราคาไมแ่ พงนัก อีก
ท้งั เปน็ แกส๊ ที่หาซอ้ื ได้ง่ายในประเทศไทย ดงั แสดงในตารางท่ี 3-8
ตารางที่3-8 ตารางแสดงอัตราสว่ นการเผาผลาญของแก๊สออกซเิ จนและแก๊สอะเซทลิ ีนในขณะท่ีอนุ่
ช้นิ งานกอ่ นตัด
แกส๊ เช้อื เพลงิ อตั ราสว่ นที่เหมาะสมของแก๊ส การเผาผลาญของแก๊สขณะทาการ
(Fuel Gas) ออกซิเจนกับแก๊สเชอื้ เพลิง อ่นุ ช้นิ งานก่อนตดั (Cuft/hr)
ออกซิเจน แก๊สเช้อื เพลงิ
แกส๊ อะเซทลิ นี 1.7:1 17 10
แกส๊ ธรรมชาติ 2.0:1 56 28
แก๊สโพรเพน 4.5:1 54 12
จากตาราง จะเหน็ ว่าแกส๊ เช้ือเพลิงที่ใช้แก๊สอะเซทลิ ีนมีอตั ราการเผาผลาญน้อยกวา่ แก๊ส
ธรรมชาติ และแกส๊ โพรเพนขณะทาการอ่นุ ชนิ้ งานก่อนตดั
276
ปฏิกิรยิ าขณะทาการตดั ดว้ ยแกส๊ ออกซเิ จนกับแกส๊ อะเซทิลีน
ปฏกิ ิริยาการเกิดออกซเิ ดชนั (Oxidation) จากการตดั มลี ักษณะการเกิดคล้ายกับเกดิ ออกซิเดชันของ
สนมิ เหลก็ (Iron Oxide) เพยี งแตก่ ารเกดิ ออกซิเดชนั ในการตัดนั้นมกี ารเร่งใหเ้ กิดโดยเร็วดว้ ยออกซเิ จนท่ีเตมิ ลง
ไป และความรนุ แรงของออกซิเจนทพี่ น่ ลงไป ทาให้ชิน้ งานทะลุขาดออกจากกัน
ปฏิกริ ิยาการเกดิ ออกซิเดชนั ขณะทาการตดั
3Fe + 2O FeO + 26,691 cal
เหลก็ + ออกซิเจน เหล็กออกไซด์ + ปริมาณความร้อน (แคลอรี)
เหลก็ ออกไซด์ท่ีได้จากการตดั จะมีสดี า แข็งเปราะ มีสูตรทางเคมีคือ FeOแต่เหลก็ ออกไซดท์ เ่ี กิดจาก
สนิม (Rust) จะมสี ีน้าตาล มลี ักษณะร่วนหลุดไดง้ ่าย มสี ูตรทางเคมี คือ FeO
277
17. ใบงานที่ .....16...
หน่วยการสอนที่ ...8... ชื่อหน่วยการสอน การตัดโลหะด้วยแก๊ส
ชื่อหัวข้อเรอื่ ง 1. หลักการของการตดั ดว้ ยแก๊ส
2. ปฏกิ ิริยาขณะทาการตัดด้วยแก๊สออกซิเจนกบั แกส๊ อะเซทิลนี
3. อุปกรณ์การตัดแก๊ส
4.เคร่ืองตดั แก็ส
5.การใชอ้ ปุ กรณช์ ว่ ยตัด
จดุ ประสงค์ เพ่ือ
1. ปฏิบัตติ ามกฎของโรงงานได้อย่างเคร่งครัด
2. บอกวิธปี ้องกนั อุบัติเหตใุ นงานเชอ่ื มแก๊ส และเชื่อมไฟฟา้ ได้
3. บอกวธิ ีการปอ้ งกันอุบัตเิ หตุในงานโลหะแผ่นได้
4. ศกึ ษาและเข้าใจความสาคัญของความปลอดภยั ในการปฏิบัตงิ านได้
5. นาหลักคดิ ของปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงใช้รว่ มกบั การปฏบิ ัตงิ าน
ลาดับกิจกรรม/ลาดบั การปฏิบตั ิ
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
เกณฑ์การพจิ ารณา
................................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................. ............................
....................................................................................................... .......................................................................
............................................................................................................................. .................................................
........................................................................................................................................ ......................................
278
18. แบบประเมินผล
แผนการวัดผลและประเมนิ ผลทงั้ รายวชิ า
- พุทธพิ ิสัย 1) แบบฝึกหดั 10 %
2) ทดสอบหลังเรียน 10 %
3) วัดผลสัมฤทธิ์ 10 %
รวม 30 %
- ทักษะพิสัย 1) ใบงาน/งานทีม่ อบหมาย 35 %
2) วัดผลสัมฤทธิ์ 15 %
รวม 50 %
- จิตพสิ ัย 20 %
หมายเหตุ: (คะแนนทดสอบก่อนเรียนไว้สาหรบั เปรยี บเทยี บกับคะแนนทดสอบหลงั เรยี น)
19. แบบฝกึ หดั
ตอนท่ี 1 จงตอบคาถามต่อไปน้ใี หไ้ ด้ใจความ
1.จงบอกคุณสมบตั ิของแก๊สออกซิเจนและแก๊สอะเซทลิ ีน?
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................................................... .........
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
ข้อที่ 1 คณุ สมบัติของแก๊สออกซิเจน
1. ไมม่ ีสี ไม่มกี ล่ิน ในสภาพเปน็ แก๊ส แตใ่ นสภาพของเหลวจะมสี นี ้าทะเลอ่อน
2. เป็นได้ทั้ง 3 สถานะ คือ ก๊าซ ของเหลว และของแข็ง
3. มอี ยปู่ ระมาณ 21 % โดยประมาตรในบรรยากาศ
4.มสี ถานะเป็นของเหลวทอ่ี ณุ หภูมิ –183๐C และกลายเป็นของแขง็ ท่อี ุณหภูมิ -218๐C
นอกจากออกซิเจนในอากาศแลว้ ยงั มีออกวเิ จนในน้า ซึง่ มีสัญลกั ษณ์ทางเคมี H2O ซง่ึ ประกอบด้วยธาตุ 2 ธาตุ
คอื ออกซิเจนและไฮโดรเจน
คณุ สมบัติของแกส๊ อะเซทิลีน
1. ติดไฟได้ และเมอื่ ตวั กบั ออกซเิ จนในอตั ราสว่ นที่เหมาะสมแลว้ จะติดเปลวไฟทีม่ ีความรอ้ นสูง
ประมาณ5,500 – 6,000 F๐
2. เบากว่าอากาศ
3. ไม่มสี ี
4. มีกลิ่นรนุ แรงคลา้ ยกล่ินกระเทียม
5. สามารถละลายในของเหลวได้
279
6. ไม่สามารถควบคมุ ได้เม่อื มคี วามดันเกนิ 30 ปอนด์/ตารางน้วิ (30 Psi หรือเทา่ กบั 2.1
kg/cm2)
หรือทอ่ี ุณหภมู ิทสี่ ูงกว่า1435๐ F(780๐ C) และถ้าความดันหรืออุณหภูมิสงู ถงึ จุดวกิ ฤตกจ็ ะระเบดิ ได้
7 . เปน็ สารประกอบไฮโดรคารบ์ อน ซง่ึ ประกอบดว้ ยคาร์บอน 92.3 % และไอโดรเจน 7.7 %
280
20. บนั ทกึ ผลหลังการจดั การเรียนรแู้ บบมุ่งเนน้ สมรรถนะอาชีพและบรู ณาการตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
20.1 สรุปผลการจดั การเรียนรู้
รายการ ระดับการปฏบิ ตั ิ
5432 1
ดา้ นการเตรียมการสอน
1. จัดหน่วยการเรียนรไู้ ด้สอดคล้องกับวตั ถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้
2. กาหนดเกณฑก์ ารประเมนิ ครอบคลุมท้ังดา้ นความรู้ ด้านทกั ษะ และด้านจติ พิสัย
3. เตรียมวสั ดุ-อปุ กรณ์ ส่ือ นวตั กรรม กิจกรรมตามแผนการจดั การเรียนรกู้ ่อนเข้า
สอน
ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
4. มีวิธีการนาเข้าส่บู ทเรียนที่น่าสนใจ
5. มกี จิ กรรมทีห่ ลากหลาย เพ่ือช่วยใหผ้ ้เู รียนเกิดการเรยี นรู้ ความเขา้ ใจ
6. จดั กิจกรรมทสี่ ง่ เสริมให้ผเู้ รยี นค้นควา้ เพื่อหาคาตอบดว้ ยตนเอง
7. นกั เรยี นมสี ว่ นรว่ มในการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้
8. จัดกจิ กรรมทเ่ี นน้ กระบวนการคิด ( คิดวเิ คราะห์ คดิ สงั เคราะห์ คดิ สรา้ งสรรค์ )
9. กระตุ้นให้ผู้เรียนแสดงความคิดเหน็ อย่างเสรี
10. จดั กิจกรรมการเรยี นรทู้ เ่ี ช่ือมโยงกับชวี ิตจริงโดยนาภูมปิ ญั ญา/บรู ณาการเขา้ มามสี ่วนร่วม
11. จดั กิจกรรมโดยสอดแทรกคณุ ธรรม จริยธรรม
12. มกี ารเสริมแรงเม่ือนักเรยี นปฏบิ ัติ หรอื ตอบถูกตอ้ ง
13. มอบหมายงานให้เหมาะสมตามศักยภาพของผูเ้ รียน
14. เอาใจใสด่ ูแลผเู้ รียน อย่างทั่วถึง
15. ใช้เวลาสอนเหมาะสมกบั เวลาทกี่ าหนด
ดา้ นสอื่ นวตั กรรม แหล่งการเรียนรู้
16. ใช้สือ่ ทเ่ี หมาะสมกับกจิ กรรมและศักยภาพของผูเ้ รยี น
17. ใชส้ อื่ แหลง่ การเรยี นรู้อย่างหลากหลาย เชน่ บุคคล สถานท่ี ของจริง เอกสาร
สื่ออิเลก็ ทรอนกิ ส์ และอินเทอร์เนต็ เปน็ ต้น
ดา้ นการวดั และประเมินผล
18. ผู้เรียนมีสว่ นร่วมในการกาหนดเกณฑก์ ารวดั และประเมนิ ผล
19. ประเมนิ ผลอย่างหลากหลายและครบท้ังด้านความรู้ ทักษะ และจิตพิสยั
20. ครู ผ้เู รียน ผปู้ กครอง หรือ ผ้ทู เ่ี กยี่ วข้องมสี ว่ นร่วม ในการประเมนิ
หมายเหตุ ระดบั การปฏบิ ตั ิ 5 = ปฏิบัติดเี ยีย่ ม 4 = ปฏบิ ตั ิดี 3 = ปฏิบตั ิ รวม
พอใช้ ค่าเฉล่ยี
2 = ควรปรบั ปรุง 1 = ไม่มีการปฏบิ ตั ิ
281
20.2 ปญั หาทพ่ี บ และแนวทางแก้ปัญหา
ปญั หาที่พบ แนวทางแกป้ ัญหา
ดา้ นการเตรียมการสอน
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ดา้ นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ดา้ นสื่อ นวตั กรรม แหลง่ การเรยี นรู้
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ด้านการวดั และประเมนิ ผล
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
................................................................................. ..................................................................................
.. .
282
................................................................................. ..................................................................................
.. .
ด้านอื่นๆ (โปรดระบุเป็นข้อๆ)
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
................................................................................. ..................................................................................
.. ..
ลงชอื่ ........................................................................ ครูผสู้ อน
(....................................................................)
ตาแหนง่ .......................................................................
............../.................................../....................
21. บันทกึ การนิเทศและตดิ ตาม
วัน-เดอื น- เวลา รายการนิเทศและตดิ ตาม ช่ือ-สกุล ผู้นเิ ทศ ตาแหน่ง
ปี
283
แผนการจดั การเรียนรู้ แบบมุ่งเนน้ สมรรถนะอาชีพ
และบูรณาการตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
รหัสวิชา .......20103-1001....... วิชา ....................งานเชอื่ มโลหะเบ้ืองต้น.............................
หนว่ ยการสอนที่ ...8... ช่ือหน่วยการสอน การตัดโลหะด้วยแก๊ส
ชือ่ หัวข้อเรอื่ ง..........1. อุปกรณก์ ารตัดแก๊ส............ จานวน…..12...ช่ัวโมง สัปดาหท์ ี่ 17
2 .เครอ่ื งตัดแกส็
1. สาระสาคญั
ในงานอุตสาหกรรมสิ่งท่ีคานึงถึงอันดับแรกคือความปลอดภัย หรือท่ีเขียนเป็นภาษาอังกฤษ
“Safety First” เพ่ือให้เกดิ ความปลอดภยั ในขณะที่ทางานและจดั สภาพการทางานทดี่ ี ซ่งึ ผูป้ ฏบิ ัตงิ าน จะต้อง
ระลึกถึงเสมอในเร่ืองความปลอดภัยในงานเช่ือมแก๊สและไฟฟ้า อันตรายท่ีเกิดข้ึนในขณะปฏิบัติงาน มีมาจาก
สาเหตุท่ีต่างๆ กัน เช่น คน เครื่องมือ เคร่ืองจักร สภาพแวดล้อมจากการทางาน ซ่ึงถ้าเกิดอุบัติเหตุ ข้ึนมาจะมี
ปัญหาตามมาอีกมากมาย เช่น งานผลิตจะหยุดในช่วงท่ีเกิดอุบัติเหตุตรงจุดน้ัน ต้องปฐมพยาบาล เสียค่า
284
รักษาพยาบาลเพ่ิมข้ึนอีก อุบัติเหตทุ ่ีเกิดข้นึ สามารถปอ้ งกนั ได้โดยการศึกษาเรือ่ งความปลอดภยั ในงานเชอ่ื มให้
เขา้ ใจ และปฏิบตั ติ ามอย่างเคร่งครดั
2. สมรรถนะประจาหนว่ ยการเรียนรู้
1 อุปกรณก์ ารตัดแก๊ส
2 เครอื่ งตดั แก็ส
3. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
3.1 จุดประสงคท์ ่ัวไป
1 อธิบายอปุ กรณ์การตดั แก๊สได้
2 อธิบายเครื่องตดั แกส็ ได้
3.2 จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................. .............................................
...................................................................................... ........................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
4. เนื้อหาสาระการสอน/การเรยี นรู้
4.1 ด้านความรู้
1 อปุ กรณ์การตัดแก๊ส
2 เครื่องตดั แก็ส
4.2 ดา้ นทกั ษะหรือการประยุกต์ใช้
1. ปฏบิ ตั ิตามกฎของโรงงานได้อย่างเคร่งครัด
2. บอกวิธปี อ้ งกันอุบตั ิเหตุในงานเชอื่ มแก๊ส และเชือ่ มไฟฟ้าได้
3. บอกวิธีการป้องกนั อุบัตเิ หตุในงานโลหะแผน่ ได้
4. ศึกษาและเขา้ ใจความสาคญั ของความปลอดภัยในการปฏบิ ตั งิ านได้
5. นาหลกั คดิ ของปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียงใช้รว่ มกบั การปฏบิ ัตงิ าน
4.3 ดา้ นคุณธรรม/ จริยธรรม/ และคณุ ลักษณะทพ่ี ึงประสงค์และบรู ณาการตามหลกั ปรชั ญา
เศรษฐกิจพอเพียง
285
1 ความมมี นุษยสัมพันธ์
2 ความมวี นิ ยั
3 ความรบั ผดิ ชอบ
4 ความซือ่ สัตย์สจุ ริต
5 ความเชื่อมัน่ ในตนเอง
6 การประหยัด
7 ความสนใจใฝร่ ู้
8 การละเวน้ สงิ่ เสพตดิ และการพนัน
9 ความรักสามัคคี
10 ความกตญั ญูกตเวที
5. กิจกรรมการเรียนการสอนหรอื การเรียนรู้
ขัน้ ตอนการสอนหรือกจิ กรรมครู ขน้ั ตอนการเรียนหรือกิจกรรมของผู้เรยี น
ขัน้ เตรยี ม(จานวน.....15....นาที) ขน้ั เตรยี ม
ครูผู้สอนแนะนาการเรียนการสอนเกี่ยวกับเนื้อหา ผเู้ รยี นร่วมกันแสดงความคดิ เหน็ โดยการสรุป
รายวิชางานเชื่อมโลหะเบ้ืองต้น จุดประสงค์การ อภปิ ราย แล้วกลา่ วนาเขา้ สู่เน้ือหาทจ่ี ะศกึ ษา
เรียนรู้ และร่วมกันเสนอแนะแนวทางในการวัดผล
ประเมินผลตลอดภาคเรียน เพื่อให้ผู้เรียนใช้เป็น
แนวทางในการพฒั นาการเรียนรู้ดว้ ยตนเอง
ขนั้ การสอน(จานวน....30.....นาที)
ครูผู้สอนบอกจดุ ประสงค์การเรียนรู้ หนว่ ยที่ 1
ความปลอดภัยในงานเชื่อม
ครูผู้สอนอธิบายเกย่ี วกับเนอื้ หาสาระ ดงั น้ี
อุปกรณ์การตดั แกส๊
286
เคร่ืองตดั แกส็
ครูเปดิ โอกาสให้ผเู้ รยี นคนอนื่ ๆ แสดงความคิดเห็น สง่ ชิน้ งาน ประเมนิ ผลงาน
ร่วมกนั ทกุ คน
ทาแบบประเมินผลหลงั เรียนหน่วยท่ี 1
รว่ มกันวิเคราะห์คาตอบ ครูเฉลยคาตอบและ
รว่ มกนั อภปิ รายผล
ข้ันสรุป (จานวน......15.....นาที)
ครผู ้สู อนสรุปบทเรียน โดยการอภปิ รายซักถามข้อ
สงสัยและอธบิ ายเพมิ่ เติมในส่วนท่เี หน็ ว่าผูเ้ รียน
สว่ นมากไม่ผ่านการประเมนิ เพ่ือแก้ข้อสงสยั และ
ความไมเ่ ขา้ ใจของผูเ้ รียน
ผู้เรยี นรับใบงาน ศึกษา ซักถาม อภปิ ราย พร้อม
สาธติ แลว้ ปฏบิ ัตติ ามใบงานในเวลาทกี่ าหนด
วิเคราะห์ผลการปฏิบตั ิงาน อภปิ รายและสรปุ
6. สื่อการเรยี นการสอน/การเรยี นรู้
6.1 สือ่ สิ่งพิมพ์
1. หนงั สือเรียน วิชางานเชือ่ มโลหะเบื้องตน้
2. ใบความรู้ ใบงาน
3. กิจกรรรมการเรยี นการสอน
6.2 สอ่ื โสตทัศน์
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
6.3 สอ่ื ของจริง
287
.................................................................................................................................................................... ..........
......................................................................................................................... .....................................................
............................................................................................................................. .................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
............................................................................................................... ...............................................................
7. แหลง่ การเรียนการสอน/การเรียนรู้
7.1 ภายในสถานศกึ ษา
หอ้ งสมุดวิทยาลยั ศูนย์วิทยบุ รกิ าร ห้อง Internet
7.2 ภายนอกสถานศึกษา
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..................................................................................................................................................................... .........
......................................................................................................................... .....................................................
8. งานที่มอบหมาย
8.1 กอ่ นเรยี น
ตรวจสอบ/จัดทาแบบฝึกหัดหน่วยท่ี 8 และใบงานที่ 20 ให้เสรจ็ สมบรู ณ์ สง่ ในคาบ
8.2 ขณะเรียน
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
8.3 หลงั เรยี น
คาชแ้ี จง จงทาเครื่องหมาย( / )หนา้ ขอ้ ความทีถ่ กู ตอ้ งและเคร่อื งหมาย ( X ) หนา้ ขอ้ ความท่ไี มถ่ ูกต้อง
............ 1. ขณะทาการเปล่ียนลวดเชื่อมใหม่ ควรใส่ถุงมือหรือวางลวดเชอื่ มไว้ แลว้ นาหัวเชอื่ มเขา้ ไปจบั
............ 2. ในการเชื่อมภายในทอ่ โลหะท่ีเปน็ ตัวนาไฟฟ้า ควรทาตะแกรงไม้หรือยางทีเ่ ปน็ ฉนวนไฟฟ้า
288
มารองนัง่
............ 3. เมอ่ื แกส๊ เหลอื น้อยมีความดนั ต่า ควรนอนถังแก๊สเพื่อใหแ้ ก๊สไหลได้สะดวก
............ 4. การปฏิบัติงานในโรงงาน รองเท้าหัวเหลก็ จะรสู้ ึกหนักทาให้ไม่สะดวกในการทางาน
............ 5. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลงั จากหลังเข้าชว่ ย
9. ผลงาน/ช้ินงาน ท่ีเกดิ จากการเรียนรขู้ องผูเ้ รียน
................................................................................................................................................ ..............................
..................................................................................................... .........................................................................
............................................................................................................................. .................................................
...................................................................................................................................... ........................................
........................................................................................... ...................................................................................
10. เอกสารอา้ งองิ
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
11. การบรู ณาการ/ความสมั พนั ธก์ บั รายวิชาอื่น
...................................................................................... ........................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
12. หลักการประเมนิ ผลการเรยี น
12.1 กอ่ นเรียน
1. จากการสงั เกตพฤตกิ รรมและความสนใจของนักศึกษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา
12.2 ขณะเรียน
1. จากการถามตอบระหว่างครูกบั นกั ศกึ ษา
2. จากการตอบคาถามของนักศึกษา
3. จากการสงั เกตการจดบันทึกลงในสมดุ
12.3 หลังเรยี น
1. จากการสังเกตการตอบคาถาม
2. จากแบบทดสอบหลงั เรียนการเรียน
289
13. รายละเอยี ดการประเมนิ ผลการเรียน
จดุ ประสงคข์ ้อที่ 1 อปุ กรณ์การตดั แก๊ส
1. วธิ กี ารประเมนิ : แบบประเมินผลการเรยี นรแู้ ละแบบประเมนิ พฤติกรรม หนว่ ย
ท่ี 1 2. เครื่องการประเมิน : แบบประเมนิ ใบงาน เกณฑผ์ ่าน คอื 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑผ์ ่านการสงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล ตอ้ งไม่มีช่อง
ปรบั ปรุง 4. เกณฑ์การผ่าน : เกณฑ์ผา่ นการประเมนิ พฤติกรรมการเข้ารว่ มกิจกรรมกลุม่
คอื ปานกลาง (50 % ขนึ้ ไป)
จดุ ประสงคข์ ้อท่ี 2 เครอ่ื งตัดแก็ส
1. วธิ กี ารประเมนิ : แบบประเมินผลการเรยี นร้แู ละแบบประเมินพฤติกรรม หนว่ ย
ท่ี 1 2. เครือ่ งการประเมนิ : แบบประเมินใบงาน เกณฑผ์ ่าน คือ 50%
3. เกณฑ์การประเมนิ : เกณฑ์ผ่านการสังเกตพฤติกรรมรายบคุ คล ตอ้ งไม่มชี อ่ ง
ปรบั ปรุง 4. เกณฑ์การผ่าน : เกณฑผ์ า่ นการประเมินพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม
คอื ปานกลาง (50 % ขน้ึ ไป)
1 อุปกรณ์การตัดแก๊ส
2 เครอ่ื งตดั แกส็
290
14. แบบทดสอบก่อนเรียน
หนว่ ยการสอนท่ี ....8..... ช่อื หนว่ ยการสอน การตัดโลหะด้วยแกส๊
วัตถปุ ระสงค์ เพ่ือ 1. ปฏิบตั ติ ามกฎของโรงงานไดอ้ ย่างเคร่งครดั
2. บอกวิธีปอ้ งกันอุบตั ิเหตุในงานเชือ่ มแก๊ส และเช่อื มไฟฟ้าได้
3. บอกวธิ ีการป้องกันอุบัติเหตใุ นงานโลหะแผ่นได้
4. ศึกษาและเขา้ ใจความสาคัญของความปลอดภยั ในการปฏบิ ตั ิงานได้
5. นาหลักคดิ ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งใชร้ ว่ มกบั การปฏิบตั ิงาน
ข้อคาถาม
คาชแ้ี จง จงทาเครือ่ งหมาย( / )หน้าข้อความที่ถกู ต้องและเคร่อื งหมาย ( X ) หนา้ ข้อความที่ไม่ถูกตอ้ ง
............ 1. ขณะทาการเปลี่ยนลวดเชอื่ มใหม่ ควรใสถ่ ุงมือหรอื วางลวดเช่อื มไว้ แลว้ นาหัวเช่ือมเข้าไปจบั
............ 2. ในการเช่ือมภายในทอ่ โลหะทเ่ี ป็นตวั นาไฟฟา้ ควรทาตะแกรงไม้หรอื ยางที่เปน็ ฉนวนไฟฟ้า
มารองน่ัง
............ 3. เมอ่ื แก๊สเหลือน้อยมีความดนั ต่า ควรนอนถงั แก๊สเพ่ือใหแ้ กส๊ ไหลไดส้ ะดวก
............ 4. การปฏบิ ตั งิ านในโรงงาน รองเท้าหวั เหล็กจะรู้สึกหนักทาให้ไมส่ ะดวกในการทางาน
............ 5. การยกของหนักควรยกโดยใช้กาลังจากหลงั เข้าชว่ ย
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
1. ตอบ /
2. ตอบ /
3. ตอบ X
4. ตอบ X
5. ตอบ X
291
15. แบบทดสอบหลงั เรยี น
หน่วยการสอนที่ ....8..... ชื่อหนว่ ยการสอน การตดั โลหะด้วยแก๊ส
วัตถปุ ระสงค์ เพ่ือ 1. ปฏิบัติตามกฎของโรงงานไดอ้ ย่างเครง่ ครัด
2. บอกวิธีป้องกันอบุ ัติเหตุในงานเชื่อมแกส๊ และเช่ือมไฟฟา้ ได้
3. บอกวิธกี ารป้องกันอุบัติเหตุในงานโลหะแผน่ ได้
4. ศึกษาและเขา้ ใจความสาคัญของความปลอดภยั ในการปฏิบัติงานได้
5. นาหลักคิดของปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี งใชร้ ว่ มกบั การปฏบิ ัตงิ าน
ขอ้ คาถาม
คาช้ีแจงจงเลอื กคาตอบท่ีถูกตอ้ งทีส่ ุด
1. การเผาไหม้ระหว่างแกส๊ อะไรท่ีใหอ้ ุณหภมู ิสงู สุด
ก. ออกซเิ จน-แกส๊ ธรรมชาติ ข. ออกซิเจน-โพรเพน
ค. ออกซิเจน-ไฮโดรเจน ง. ออกซิเจน-อะเซทลิ ีน
2. การผลติ แกส๊ ออกซเิ จนท่ีใชใ้ นงานอุตสาหกรรมทกุ วนั น้ี ใชก้ ระบวนการผลิตจากอะไร
ก. ผลติ จากอากาศ ข. สาร
ค. ผลติ จากแกส๊ ธรรมชาติ ง. ผลิตจากออกไซด์ของโลหะ
3. ในอากาศรอบตวั เรามีแก๊สอะไรมากทส่ี ดุ
ก. ออกซเิ จน ข. ไนโตรเจน
ค. คารบ์ อนไดออกไซด์ ง. คาร์บอนมอนอกไซค์
4. ในสภาพของอากาศเหลว จะมสี ่วนผสมของแก๊สอะไร
ก. ออกซเิ จนกบั คาร์บอนไคออกไซค์ ข. ออกซิเจนกับไฮโดรเจน
ค. ออกซิเจนกบั ไนโตรเจน ง. ออกซิเจนกับอะเซทิลนี
5. เหล็กท่ีใช้ผลติ เป็นท่อออกซิเจน จะเป็นเหล็กชนดิ ใด
ก. เหล็กคาร์บอนตา่ (Low carbon) ข. เหล็กคาร์บอนสูง(High Carbon)
ค. เหล็กไร้สนมิ (Stainless Steel) ง. เหล็กเครื่องมือ(Tool Steel)
6. แกส๊ ออกซเิ จนบรรจุเต็มท่อท่ีอณุ หภมู ิ700 F จะอดั ดว้ ยความดันเท่าไร
ก. 2,200 ปอนดต์ ่อตารางนิว้ ข. 3300 ปอนดต์ ารางนว้ิ
ค. 4,100ปอนด์ต่อตารางนวิ้ ง. 5,000ปอนดต์ ่อตารางนิว้
7. แกส็ อะเซทิลีนบรรจเุ ต็มท่อท่ีอุณหภมู ิ 700F จะอดั ด้วยความดนั เท่าไร
ก. 200ปอนด์ต่อตารางนวิ้ ข. 250ปอนดต์ ่อตารางน้ิว
ค. 300ปอนด์ต่อตารางนว้ิ ง. 350ปอนด์ต่อตารางน้วิ
8. Safety Plug ของถังแก๊สอะเซทิลิน ลาตวั ทาดว้ ยทองเหลือง แตโ่ ลหะทีม่ จี ุดหลอมละลายตา่ อุดอยูภ่ ายในรู
ทาด้วยโลหะอะไร
ก. ทองแดง ข. ดบี กุ
ค. ตะก่ัว ง. พลาสติกแข็ง
9. แก๊สอะเซทลิ ีนจะไมร่ กั ษาเสถยี รภาพหรอื ควบคุมไม่ได้เมอ่ื ความดันเกินกวา่ กป่ี อนด็ต่อตารางนิว้
292
ก. 15ปอนดต์ ่อตารางนว้ิ ข. 20ปอนดต์ ่อตารางนว้ิ
ค. 25ปอนด์ต่อตารางนิ้ว ง. 30ปอนด์ต่อตารางนว้ิ
10. เพือ่ ความปลอดภยั ในการทางาน จึงควรปรับความดันใช้งานของแกส๊ อะเซทิลนี ไม่ควรเกนิ ก่ปี อนด์ต่อ
ตารางนิว้
ก. 10ปอนดต์ ่อตารางนวิ้ ข. 15ปอนด์ต่อตารางน้วิ
ค. 20ปอนด์ต่อตารางน้ิว ง. 20ปอนดต์ อ่ ตารางนวิ้
เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น
1. ง
2. ก
3. ก
4. ง
5. ข
6. ก
7. ข
8. ค
9. ง
10. ข
293
16. ใบความรทู้ ี่ ........
หน่วยการสอนที่ ...8... ชอ่ื หน่วยการสอน การตัดโลหะด้วยแก๊ส
ชื่อหัวข้อเรอื่ ง 1. อปุ กรณ์การตัดแกส๊
2. เครื่องตัดแก็ส
อุปกรณก์ ารตดั แก๊ส
อุปกรณ์การตดั แกส๊ มีช้นิ ส่วนเช่นเดียวกบั อุปกรณ์การเชอ่ื มทกุ อย่างเพียงแตเ่ ปล่ยี นจากหวั เชื่อม
(Welding Tip) มาเปน็ หวั ตดั (Cutting Head) เทา่ นน้ั ดังแสดงในรปู ที่ 3.71
รูปท่ี 3.71 แสดงชุดการเชอ่ื ม ซ่ึงสามารถเปล่ียนจากหวั เช่ือมมาเปน็ หัวตัดได้อย่างรวดเรว็
ชน้ิ สว่ นที่สาคัญท่ีสดุ ของการตัดแก๊สก็คอื หัวตัด (Cutting Head) ซ่งึ มีลกั ษณะและช้ินส่วนตา่ งๆ ดังแสดงในรูป
ท่ี 3.72
รูปท่ี 3.72 แสดงส่วนต่างของหัวตดั แก๊ส
ส่วนสาคญั ของหวั ตัดกค็ ือ ทิพตัด (Cutting Tip) ซึ่งลกั ษณะของทิพตดั นน้ั มลี กั ษณะคลา้ ยคลงึ กับทิพเชอื่ ม
(Welding Tip) เพยี งแตท่ ิพตัดมีท่อทางเดินของออกซิเจนเพม่ิ อีก 1 รู ดงั แสดงในรปู ท่ี 3.73
294
รูปที่ 3.73 แสดงการเดินของแก๊สทใ่ี ชใ้ นการอ่นุ ชน้ิ งาน ทางเดินของออกซิเจนใชพ้ ่นตดั
และต้องผสมแกส๊ แบบสมดุลความดนั
จากรูปท่ี 3.73เปน็ หัวตดั ชนดิ สมดลุ ความดนั (Equal-Pressure Torch) นั่นคอื แกส๊ ออกซเิ จนและแก๊ส
อะเซทิลนี พุ่งเขา้ สหู่ ้องผสมแก๊ส (Mixing Chamber) ดว้ ยแรงดันของมันเอง เหมาะสาหรับแกส๊ ท่ีเป็นถังสาเรจ็
ถูกจดั เก็บดว้ ยความดันสงู และพร้อมที่จะไหลออกมาอย่างรวดเรว็ เมือ่ เปดิ ล้ินท่หี ัวถงั หัวตดั ชนิดนจี้ ะมีห้อง
ผสมแกส๊ ที่ใหญ่ ทาใหก้ ารผสมแก๊สสมบูรณ์มากขนึ้ ทาให้ได้เปลวไฟตัดที่มีอุณหภูมิสูง
แต่ยังมหี ัวตัดอีกชนิดหนึ่งคือ หวั ตัดแบบหัวฉีด (Injector Torch) สามารถใช้กับแก๊สออกซิเจนและ
แกส๊ อะเซทลิ นี ท่ีมคี วามดนั ตา่ งกัน หรอื แกส๊ ทก่ี ารบรรจุในถังสาเร็จที่มีความดันสงู ไดเ้ ชน่ เดยี วกนั แตห่ ัวตดั แบบ
หวั ฉดี น้ยี ังสามารถใชไ้ ด้กับถังบรรจแุ ก๊สทีม่ คี วามดนั ตา่ ไดอ้ ีก จากการออกแบบหัวตัดชนิดนี้ การไหลของ
ออกซิเจนจะดงึ แกส๊ อะเซทลิ ีนทมี่ ีความดันต่าประมาณ 6 ออนซต์ ่อตารางนวิ้ (OZ /in2) หรือ 26 กรัมต่อตาราง
เซนติเมตร(26 g/cm2) เขา้ ไปในหอ้ งผสมเหมาะสาหรบั ถังแกส๊ ทผ่ี ลติ เอง(Acetylene Generator) หรือแกส๊
ธรรมชาติ หวั ตัดชนิดนจ้ี ะมีหอ้ งผสมแกส๊ ขนาดเลก็ การผสมอาจไม่ดีพอ ทาให้ความร้อนลดลงเล็กน้อย ดัง
แสดงในรปู ท่ี 3.74
รูปที่ 3.74 แสดงทางเดนิ ของแก๊สทใ่ี ชใ้ นการอุ่นชน้ิ งาน ทางเดินของออกซเิ จนใชพ้ ่นตัด
หัวตัดมาตรฐาน (Standard Cutting Tip) และหัวตัดแบบความเร็วสูง (Highspeed Cutting Tip)
หัวตัดมาตรฐานนนั้ รูของออกซเิ จนพน่ ตดั จะมขี นาดเท่ากันโดยตลอด แตห่ ัวตดั แบบความเร็วสูงจะ
ออกแบบให้ออกซิเจนพ่นตดั เดินทางได้เรว็ และสะดวก โดยออกแบบให้รูทางเดินของออกซเิ จนความดันสงู ก่อน
295
พน้ ปลายทิพประมาณ 6-13 มิลลิเมตร มีมุมผายออกโดยรอบ 4 องศา ทาให้แกส๊ พ่นตัดออกมาได้เรว็ และมี
แรงดนั สูงสามารถตัดชน้ิ งานได้เร็วกว่าหวั ตดั มาตรฐาน ดงั แสดงในรูปที่ 3.75
รปู ที่ 3.75 แสดงลักษณะของหัวตัดมาตรฐาน และหัวตัดแบบความเร็วสูง
รูปท่ี 3.76 แสดงลกั ษณะทิพตดั ของแก๊สโพรเพนและแกส๊ ธรรมชาติ กับทิพตดั ของแกส๊ อะเซทิลนี
ตารางที่ 3-9แสดงการเลือกขนาดของทพิ ตดั ใหเ้ หมาะสมกบั ชนดิ ของแก๊สเชอ้ื เพลิง
ชนิดของแกส๊ นมั เบอรข์ องทิพตดั ที่ใชใ้ นการอนุ่ ชิน้ งาน
(Number of Preheat Head)
อะเซทิลีน(Acetylene) 1-6
แก๊สโพร(Propane Gas) ใช้ทิพตัดแบบสองชน้ิ ประกอบ
แกส๊ ธรรมชาติ(Natural Gas) ใชท้ ิพตดั แบบสองชน้ิ ประกอบ
การถอดทพิ ตดั ออกจากทอร์ช
เน่ืองจากทพิ ตัดตอ้ งทางานอยู่กบั ความร้อนอยเู่ สมอ บางครง้ั จึงทาให้เกลียวขยายตวั และอดั แน่น
ดงั นั้น การถอดทิพตดั ออกจากทอรช์ เพื่อเปลยี่ นทิพตัดอนั ใหมน่ ัน้ กอ่ นอื่นต้องท้ิงไว้ใหเ้ ย็นไดห้ รือไม่ ถ้ายังแขง็
อย่ใู หใ้ ช้ค้อนไมห้ รือคอ้ นพลาสติกเคาะที่ด้านบนของทอรช์ ด้วยแรงเคาะพอประมาณเพื่อกระตุ้นใหเ้ กลียวขยับ
ตวั หลังจากนน้ั จึงใชป้ ระแจคลายทพิ ตัดอกี ครั้งหน่ึง จะเห็นวา่ ทิพตดั คลายออกไดโ้ ดยงา่ ย ดงั แสดงในรปู ที่ 3.77
296
รูปท่ี 3.77 แสดงการใชค้ อ้ นพลาสติกเคาะทด่ี า้ นบนของทอร์ชเพ่อื กระตุน้ เกลียวให้คลายออกได้โดยงา่ ย
เครื่องตัดแก็ส
เครอ่ื งตดั แก๊ส มหี ลกั การทางานเหมือนกับการตัดด้วยมือทุกอยา่ ง เพียงแตว่ ่าแทนที่จะใช้การเคลอ่ื น
ดว้ ยมือและแขน แตเ่ ครื่องตัดแก๊สจะเคลอ่ื นหัวตัดดว้ ยมอเตอร์ โดยจะเคล่ือนไปตามรางท่ีทาไว้ สามารถตัดได้
ท้ังตดั ตรงและตดั โคง้ ดังแสดงในรปู ที่ 3.78 และรปู ที่ 3.79
รูปท่ี 3.78 แสดงลักษณะของเครื่องตดั แก๊สชนดิ เคลอื่ นทไ่ี ด้ (Portable Flame-Cutting Machine)
สามารถใชต้ ัดวงกลมได้ดี
รปู ที่ 3.79 แสดงลักษณะของเครือ่ งตัดแก๊สชนดิ เคลอ่ื นทีไ่ ด้ ซ่งึ ใชใ้ นการตัดตรงโดยเคลื่อนไปบนรางตัด