แผนการเรียนรู้เ การงานอาชีพ1

โรงเรียนสระแกว้

Sakaeo School
แผนการจดั การเรียนรู้

วชิ า การงานอาชีพ 1

ชัน้ มัธยมศึกษาปี ที่ 1

นางอารยี ์ เกษชม
ตาแหน่ง ครู
กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชพี

1

คำนำ

แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวิชา ง21101 การงานอาชีพ1 ฉบับปรบั ปรงุ ปี 2564 เลม่ น้ีจัดทำข้ึนเพ่อื
ใช้เปน็ ค่มู ือในการจัดกิจกรรมการเรยี นการสอน สำหรบั นกั เรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1 โดยเร่ิมใช้คร้งั แรกใน
ภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศึกษา 2564 ไดท้ ำการปรบั ปรุงรายละเอียดต่างๆ ใหส้ อดคล้องกับสมรรถนะสำคญั ของ
ผเู้ รยี น คุณลกั ษณะที่พงึ ประสงค์ จดุ เนน้ และการบรู ณาการตา่ ง รปู แบบการสอนโดยใชก้ ระบวนการปฏิบตั ิ
จดั กจิ กรรมการเรียนการสอน

ในการจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ ผู้จดั ทำไดศ้ ึกษาคน้ คว้าจากเอกสารแนวทาง และวธิ ีการจดั ทำ
หลักสตู รแกนกลาง เอกสารอ่ืนๆ ทเี่ กย่ี วข้องและสื่อสารสารสนเทศท่หี ลากหลาย ตลอดจนขอคำแนะนำจาก
ผู้รู้ ในเรอ่ื งการจัดทำแผนการจัดการเรยี นรู้ เพ่ือใหไ้ ดข้ ้อมูลและวิธีการจัดกิจกรรมการเรยี นการสอนที่
ถูกต้อง สอดคล้องกบั หลักสตู รใหม่ ปี พ.ศ.2551 อยา่ งแท้จรงิ เนือ้ หาภายในประกอบด้วย วิสัยทศั น์ พันธกิจ
คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ของหลักสตู ร คำอธิบายรายวิชา สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้ ตวั ชวี้ ดั ชัน้ ปี
ตารางวเิ คราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ โครงสรา้ งการแบง่ เวลารายชั่วโมง แผนการจัดการ
เรียนรู้ที่ 1-15 บันทกึ หลงั การสอน ใบงานและภาคผนวก ซ่ึงประกอบด้วย แบบประเมินต่างๆ

ขอขอบพระคุณ ผู้ทีม่ สี ว่ นชว่ ยเหลอื ให้คำปรึกษาในการจดั ทำแผนการจัดการเรียนรู้ฉบบั นี้เปน็ อย่าง
สูงและหวงั ว่า “แผนการจดั การเรียนร้รู ายวิชา ง21101การงานอาชีพ1 ฉบับปรับปรุงปี 2564” ฉบบั น้ีคงจะ
เปน็ ประโยชน์แกค่ ุณครแู ละผสู้ นใจต่อไป

(นางอารยี ์ เกษชม)
ครูชำนาญการ

กลุ่มสาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ

2

สาระการเรียนรู้ การงานอาชีพ

1. ความนำ

กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศใช้มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้
คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และสาระภูมิศาสตร์ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ตามคำสั่ง
กระทรวงศึกษาธิการ ท่ี สพฐ. 1239/2560 ลงวันที่ 7 สิงหาคม 2560 และคำส่ังสำนักงานคณะกรรมการ
การศึกษาขั้นพื้นฐาน ท่ี 30/ 2561 ลงวันที่ 5 มกราคม 2561 ให้เปลี่ยนแปลงมาตรฐานการเรียนรู้และ
ตัวชวี้ ัด กลุ่มสาระการเรียนรูค้ ณิตศาสตร์และวทิ ยาศาสตร์ (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ.2560) โดยมคี ำสั่งให้โรงเรียน
ดำเนินการใช้หลักสูตรในปีการศึกษา 2561 ให้ใช้ในช้ันประถมศึกษาปีที่ 1 ช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 และชั้น
มัธยมศึกษาปีท่ี 1 ปีการศึกษา 2562 ให้ใช้ในชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-2 ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4-5 และชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 1-2 และปีการศึกษา 2563 ให้ใช้ในช้ันประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดย
กำหนดจุดหมาย และมาตรฐานการเรียนรู้เป็นเป้าหมายและกรอบทิศทางในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนให้
พฒั นาการเต็มตามศกั ยภาพ มีคุณภาพและมีทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 เพ่ือให้สอดคล้องกับนโยบาย
และเป้าหมายของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนสระแก้ว จึงได้ปรับปรุงหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐานพุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560) ในกลุ่มสาระการ
เรียนรู้การงานอาชีพ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์และเป็นกรอบ ในการวางแผนการจัดการเรียนการสอน โดยมี
เป้าหมายในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ให้มีกระบวนการนำหลักสูตรไปสู่การปฏิบัติ โดยมีการกำหนด
คุณภาพผู้เรียน โครงสร้างเวลาเรียน สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด แนวการจัดการเรียนรู้ การวัด
และประเมินผล ตลอดจนสอ่ื /แหล่งเรียนรู้ให้มีความสอดคล้องกับมาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตัวช้ีวดั ชั้นปี เปิด
โอกาสให้โรงเรียนสามารถกำหนดทิศทางในการจัดการเรียนการสอนในแต่ละระดับตามความพร้อมและ
จุดเนน้ โดยมกี รอบแกนกลางเป็นแนวทางทีช่ ัดเจนเพอ่ื ตอบสนองนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ให้มคี วามพรอ้ มใน
การก้าวสู่สังคมคณุ ภาพ มีความรู้อย่างแทจ้ ริง และมีทกั ษะในศตวรรษท่ี 21

มาตรฐานการเรียนรู้และตัวช้ีวัดท่ีกำหนดไว้ในเอกสารนี้ ช่วยให้สถานศึกษาเห็นผลคาดหวังท่ี
ต้องการในการพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียนที่ชัดเจนตลอดแนว ร่วมกันพัฒนาหลักสูตรได้อย่างม่ันใจ ทำให้
การจดั ทำหลักสูตรมีคุณภาพและมีความเป็นเอกภาพสะท้อนคุณภาพตามมาตรฐานการเรยี นรู้และตัวช้ีวัดท่ี
กำหนดไวใ้ นหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาข้นั พ้ืนฐาน รวมทงั้ เปน็ กรอบทิศทางในการจดั การศึกษาทกุ รูปแบบ
และครอบคลุมผู้เรียนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยร่วมกันทำงานอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ในการ
วางแผน ดำเนินการ ส่งเสริมสนับสนุน ตรวจสอบ ตลอดจนปรับปรุงแก้ไข เพ่ือพัฒนาผู้เรียนไปสู่คุณภาพ
ตามมาตรฐานการเรยี นรทู้ ีก่ ำหนดไว้

3

ทำไมต้องเรยี นการงานอาชีพ
กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพเป็นกลุ่มสาระที่ช่วยพัฒนาให้ผู้เรียน มีความรู้ ความเข้าใจ

มีทักษะพื้นฐานท่ีจำเป็นต่อการดำรงชีวิตและรู้เท่าทันการเปล่ียนแปลง สามารถนำความรู้เกี่ยวกับการ
ดำรงชีวิต การอาชีพมาใช้ประโยชน์ในการทำงานอย่างมีความคิดสร้างสรรค์ และแข่งขันในสังคมไทยและ
สากล เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพ รักการทำงานและมีเจตคติท่ีดีตอ่ การทำงาน สามารถดำรงชีวิตอยู่
ในสงั คมไดอ้ ย่างพอเพยี งและมคี วามสุข

เรียนรู้อะไรในการงานอาชีพ

กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ มุ่งพัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวม เพื่อให้มีความรู้ความสามารถ
มีทักษะในการทำงาน เห็นแนวทางในการประกอบอาชีพและการศึกษาต่อได้อย่างมีประสิทธิภาพโดย
มสี าระสำคญั ดังนี้

การดำรงชีวิตและครอบครัว เป็นสาระเก่ียวกับการทำงานในชีวิตประจำวันการช่วยเหลือตนเอง
ครอบครัว และสังคมได้ในสภาพเศรษฐกิจที่พอเพียง ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เน้นการปฏิบัติจริงจนเกิด
ความมัน่ ใจและภูมิใจในผลสำเร็จของงาน เพ่อื ให้คน้ พบความสามารถความถนัด และความสนใจของตนเอง

การอาชีพ เป็นสาระเกี่ยวกับทักษะท่ีจำเป็นต่ออาชีพ เห็นความสำคัญของคุณธรรม จริยธรรม
และเจตคติท่ีดตี ่ออาชีพ ใช้เทคโนโลยีได้เหมาะสม เหน็ คุณค่าของอาชพี สจุ ริตละเห็นแนวทางในการประกอบ
อาชพี

2. สาระและมาตรฐานการเรียนรู้

สาระที่ 1 การดำรงชีวติ และครอบครวั
มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทำงาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทกั ษะกระบวนการทำงาน ทักษะการจดั การ

ทกั ษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกัน และทกั ษะการแสวงหาความรู้
มคี ณุ ธรรม และลักษณะนิสยั ในการทำงาน มีจติ สำนกึ ในการใชพ้ ลงั งาน ทรัพยากร
และสง่ิ แวดล้อมเพื่อการดำรงชวี ิตและครอบครวั

สาระท่ี 2 การอาชพี
มาตรฐาน ง 4.1 เขา้ ใจ มีทักษะที่จำเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชพี ใช้เทคโนโลยี

เพือ่ พฒั นาอาชพี มีคุณธรรม และมเี จตคติท่ดี ตี ่ออาชพี

4

3.คณุ ภาพผู้เรยี น

จบช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 3

เข้าใจกระบวนการทำงานท่ีมีประสิทธิภาพ ใช้กระบวนการกลุ่มในการทำงาน มีทักษะ
การแสวงหาความรู้ ทักษะกระบวนการแก้ปญั หาและทกั ษะการจัดการ มีลักษณะนิสัยการทำงาน ที่เสียสละ
มีคุณธรรม ตัดสินใจอย่างมีเหตุผลและถูกต้อง และมีจิตสำนึกในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และส่ิงแวดล้อม
อย่างประหยดั และคมุ้ ค่า

เข้าใจแนวทางการเลอื กอาชีพ การมีเจตคติทด่ี ีและเห็นความสำคัญของการประกอบอาชีพ วธิ ีการ
หางานทำ คุณสมบัติที่จำเป็นสำหรับการมีงานทำ วิเคราะห์แนวทางเข้าสู่อาชีพ มีทักษะพื้นฐาน ท่ีจำเป็น
สำหรบั การประกอบอาชีพ และประสบการณ์ตอ่ อาชีพท่ีสนใจ และประเมินทางเลือกในการประกอบอาชีพท่ี
สอดคลอ้ งกับความรู้ ความถนัด และความสนใจ

4. โครงสรา้ งเวลาเรียน

กลุม่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชีพ
ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

ภาคเรยี นท่ี 1 ภาคเรยี นท่ี 2

รหัสวิชา รายวชิ า หนว่ ยกิต จำนวน รหสั วชิ า รายวชิ า หนว่ ยกติ จำนวน
ช่วั โมง ชั่วโมง

ง 21101 การงานอาชพี 1 1.0 40 ง 21102 การงานอาชีพ 2 1.0 40

รวม 1.0 40 รวม 1.0 40

5

ตวั ช้ีวดั ชน้ั ปแี ละสาระการเรยี นร้แู กนกลางกลุม่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ
มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

สาระที่ 1 การดำรงชวี ิตและครอบครัว

มาตรฐาน ง 1.1 เขา้ ใจการทำงาน มคี วามคดิ สรา้ งสรรค์ มที ักษะกระบวนการทำงาน ทักษะการจัดการ
ทกั ษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานรว่ มกนั และทกั ษะการแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและ
ลกั ษณะนิสัยในการทำงาน มีจิตสำนกึ ในการใช้พลังงาน ทรพั ยากร และสิง่ แวดลอ้ ม เพื่อการดำรงชวี ติ และ
ครอบครวั

ตวั ชี้วัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

1. วิเคราะหข์ นั้ ตอนการทำงานตาม • ข้นั ตอนการทำงาน เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัตงิ าน

กระบวนการ ตามทักษะกระบวนการทำงานโดยทำตามลำดับข้นั ตอนท่ี

ทำงาน (ง 1.1 ม. 1/1) วางแผนไว้ เชน่

2. ใชก้ ระบวนการทำงานกลมุ่ ในการทำงาน - การใชอ้ ุปกรณ์อำนวยความสะดวกในการทำงานบา้ น

ด้วย - การจัดและตกแต่งห้อง

ความเสยี สละ (ง 1.1 ม. 1/2) • กระบวนการทำงานกลมุ่ เปน็ วิธีการทำงานตาม

3. ตัดสินใจแกป้ ญั หาการทำงานอย่างมีเหตุผล ขั้นตอน คือ การเลือกหัวหนา้ กลมุ่ กำหนด เปา้ หมาย

(ง 1.1 ม. 1/3) วางแผน แบง่ งานตามความสามารถปฏบิ ัตติ ามบทบาท

หนา้ ทปี่ ระเมนิ ผลและปรับปรุงงาน เชน่

- การจดั ตกแต่งห้องต่างๆภายในบา้ น

- การเตรยี ม ประกอบ จัด ตกแต่ง และบริการอาหาร

- การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร

- ประดษิ ฐข์ องใช้ ของตกแตง่ จากวสั ดุในท้องถนิ่

• ความเสียสละเปน็ ลกั ษณะนิสัยในการทำงาน

• การแก้ปัญหาในการทำงานเพื่อใหเ้ กิดความคดิ หา

วธิ กี ารแก้ปญั หาต่าง ๆ เชน่

- การจัดสวนในภาชนะ

- การซ่อมแซม อุปกรณ์ และเคร่ืองมือ/ เครื่องใช้

6

สาระท่ี 4 การอาชีพ
มาตรฐาน ง 4.1 เขา้ ใจ มีทักษะที่จำเปน็ มีประสบการณ์ เหน็ แนวทางในงานอาชพี ใช้เทคโนโลยีเพือ่

พฒั นาอาชีพ มคี ณุ ธรรม และมีเจตคติท่ดี ตี ่ออาชีพ

ตัวช้วี ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

1. อธบิ ายแนวทางการเลือกอาชีพ • แนวทางการเลือกอาชีพ
(ง 4.1 ม. 1/1) – กระบวนการตัดสนิ ใจเลือกอาชพี
2. มีเจตคติทีด่ ีต่อการประกอบอาชพี
(ง 4.1 ม. 1/2) • เจตคติทด่ี ตี ่อการประกอบอาชีพ
3. เห็นความสำคญั ของการสรา้ งอาชพี – การสรา้ งรายไดจ้ ากการประกอบอาชีพสจุ ริต
(ง 4.1 ม. 1/3)
• ความสำคัญของการสร้างอาชีพ
– การมรี ายไดจ้ ากอาชพี ท่ีสร้างข้ึน
– การเตรยี มความพร้อม

7

รหสั วชิ า ง 21101
รายวิชา การงานอาชีพ 1

มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วดั ช้นั ปี
กลมุ่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชพี
รหัสวิชา ง 21101 รายวชิ า การงานอาชีพ 1

สาระที่ 1 การดำรงชีวิตและครอบครัว
มาตรฐาน ง 1.1 เขา้ ใจการทำงาน มคี วามคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำงาน ทักษะการจดั การ
ทกั ษะกระบวนการแกป้ ัญหา ทกั ษะการทำงานรว่ มกนั และทักษะ การแสวงหาความรู้ มีคุณธรรมและ
ลกั ษณะนิสัยในการทำงาน มีจติ สำนึกในการใช้ พลงั งาน ทรัพยากรและสง่ิ แวดล้อม เพื่อการดำรงชีวติ และ
ครอบครัว

ตัวชีว้ ดั ง 1.1 ม. 1/1 วิเคราะหข์ ั้นตอนการทำงานตามกระบวนการทำงาน
ตัวชี้วดั ง 1.1 ม. 1/2 ใช้กระบวนการทำงานกลุ่มในการทำงานด้วยความเสยี สละ
ตัวชี้วัด ง 1.1 ม. 1/3 ตัดสินใจแกป้ ัญหาการทำงานอย่างมเี หตผุ ล
สาระท่ี 4 การอาชพี
มาตรฐาน ง 4.1 เขา้ ใจ มีทักษะทจ่ี ำเป็น มีประสบการณ์ เหน็ แนวทางในงานอาชพี ใช้เทคโนโลยีเพื่อ
พัฒนาอาชีพ มคี ุณธรรม และมเี จตคติทด่ี ีต่ออาชพี
ตวั ช้วี ดั ง 4.1 ม.1/1. อธบิ ายแนวทางการเลือกอาชพี
ตวั ชี้วดั ง 4.1 ม.1/2 มเี จตคตทิ ่ดี ีต่อการประกอบอาชีพ
ตัวชว้ี ัด ง 4.1 ม.1/3. เห็นความสำคญั ของการสร้างอาชพี

8

ตารางวิเคราะหม์ าตรฐานการเรียนรูแ้ ละตวั ชว้ี ัดช้นั ปี

กลมุ่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพและเทคโนโลยี ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1

หนว่ ยท/ี่ แผนการ ตวั ชวี้ ดั ความรู้ คุณลักษณะ ทกั ษะกระบวนการ
จดั การเรียนรทู้ ่ี
(K) (A) (P)

หนว่ ยท่ี 1 ง 1.1 ม. 1/1 วเิ คราะห์ 1. บอกความหมายเก่ียวกับ 1.เหน็ ความสำคญั ของ 1. ปฏิบตั งิ านตาม
แผนฯท1ี่ ทักษะ ข้นั ตอนการทำงานตาม ทกั ษะกระบวนการทำงาน การปฏบิ ตั ิงานตาม กระบวนการทำงานได้
กระบวนการทำงาน กระบวนการทำงาน 2. อธบิ ายขน้ั ตอนการ ทักษะกระบวนการ
ง 1.1 ม. 1/3 ตัดสนิ ใจ ปฏิบตั ิงานไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ทำงานมีวนิ ยั
แกป้ ญั หาการทำงานอย่าง
มเี หตผุ ล

หน่วยที่ 1 ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ 1. อธบิ ายความหมาย และ 1. เห็นประโยชนข์ อง 1.ปฏบิ ัติงานตาม
แผนฯท่ี 2 กระบวนการ กระบวนการทำงานกล่มุ ความสำคญั ของกระบวนการ ขน้ั ตอนการทำงาน ขั้นตอนการทำงาน
กลุ่มในการทำงาน ในการทำงานด้วยความ กลมุ่ ไดถ้ ูกตอ้ ง แบบกระบวนการกลุ่ม กลุ่มได้อยา่ งถกู ตอ้ ง
เสียสละ 2. อธบิ ายแนวทางการทำงาน มีวนิ ยั
ด้วยกระบวนการกลมุ่ ไดอ้ ยา่ ง
ถกู ตอ้ ง

หน่วยที่ 1 ง 1.1 ม. 1/3 ตดั สนิ ใจ 1. อธบิ ายความหมาย 1. เห็นถงึ ประโยชนข์ อง 1.เขยี นข้นั ตอนของ
แผนฯที่ 3การแก้ปญั หา แก้ปัญหาการทำงานอย่าง ความสำคญั ของการแก้ปญั หา การแกป้ ัญหาในการ กระบวนการแก้ปญั หา
ในการทำงานอย่างมี มเี หตผุ ล ในการทำงานอย่างมเี หตผุ ลได้ ทำงานอยา่ งมเี หตุผล ได้ถูกตอ้ ง
เหตุผล อยา่ งถูกต้อง

หนว่ ยที่ 2 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธิบายบทบาทหน้าที่ของ 1. ตระหนักถงึ บทบาท 1. บอกวธิ ีการสรา้ ง
แผนฯท่ี 1 บ้านและ วเิ คราะหข์ ้ันตอนการ สมาชกิ ในบา้ นไดอ้ ยา่ งถูกต้อง หนา้ ทขี่ องสมาชิกในบ้าน ความสมั พันธภาพและ
ความเป็นอยู่ในบ้าน ทำงานตามกระบวนการ บรรยากาศท่ีอบอุ่น
ทำงาน ภายในบา้ นไดอ้ ย่าง
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ สร้างสรรคแ์ ละถูกต้อง
กระบวนการทำงานกล่มุ 2. วาดภาพการปฏบิ ัติ
ในการทำงานดว้ ยความ กจิ กรรมในครอบครัว
เสียสละ ท่ีเปน็ การสรา้ ง
ง 1.1 ม. 1/3 สัมพนั ธภาพไดอ้ ยา่ ง
ตัดสนิ ใจแก้ปญั หาการ ถูกตอ้ ง
ทำงานอยา่ งมเี หตุผล

9

หน่วยท/่ี แผนการ ตัวชี้วัด ความรู้ คณุ ลักษณะ ทักษะกระบวนการ
จดั การเรียนรทู้ ่ี (K) (A) (P)
หน่วยที่ 2 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธิบายการวางแผนในการ
แผนฯท่ี 2 การวางแผน วเิ คราะหข์ นั้ ตอนการ ดูแลรักษาบา้ นได้อย่างถูกตอ้ ง 1. ตระหนักถึง 1. วางแผนขนั้ ตอน
ในการดแู ลรักษาบ้าน ทำงานตามกระบวนการ ความสำคญั ในการดแู ล การทำงานตาม
ทำงาน รกั ษาบ้าน กระบวนการในการ
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ ดแู ลรักษาบา้ น
กระบวนการทำงานกล่มุ
ในการทำงานด้วยความ
เสยี สละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตดั สินใจแก้ปญั หาการ
ทำงานอย่างมเี หตุผล

หนว่ ยท่ี 2 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธบิ ายวธิ กี ารเลอื กใช้และ 1. เห็นความสำคญั 1. เลือกใชอ้ ปุ กรณ์
แผนฯที่ 3 อปุ กรณ์ วิเคราะห์ข้นั ตอนการ เก็บรกั ษาอปุ กร์อำนวยความ ของการดูแลรักษา อำนวยความสะดวก
อำนวยความสะดวกใน ทำงานตามกระบวนการ สะดวกในการทำงานบ้านได้ บา้ นไดอ้ ยา่ งเหมาะสม ในการทำงานบ้านได้
การทำงานบ้าน ทำงาน เหมาะสมกับพ้ืนที่
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ บริเวณบา้ นและสิ่งที่
กระบวนการทำงานกล่มุ ตอ้ งทำความสะอาด
ในการทำงานดว้ ยความ ภายในบ้านตนเองได้
เสยี สละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตดั สินใจแก้ปญั หาการ
ทำงานอยา่ งมเี หตผุ ล

หนว่ ยที่ 2 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธิบายการดูแลรกั ษาบา้ น 1. เหน็ ความสำคัญใน 1. เลือกใชส้ ารเคมีใน
แผนฯท่ี 4 การดแู ล วิเคราะหข์ น้ั ตอนการ และทำความสะอาดเครื่อง การทำความสะอาด การทำความสะอาด
รักษาบา้ นและความ ทำงานตามกระบวนการ เรือนต่าง ๆได้อยา่ งถกู วิธี บา้ นและความ บ้านและเครื่องเรือน
ปลอดภัยในการใช้ ทำงาน ปลอดภยั ต่างๆไดอ้ ยา่ ง
สารเคมีทำความสะอาด ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ ปลอดภัย
บ้าน กระบวนการทำงานกลมุ่
ในการทำงานดว้ ยความ
เสียสละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตดั สนิ ใจแกป้ ญั หาการ
ทำงานอย่างมเี หตุผล

10

หน่วยท่ี/แผนการ ตวั ช้วี ัด ความรู้ คุณลักษณะ ทกั ษะกระบวนการ
จัดการเรยี นรทู้ ่ี (K) (A) (P)
หน่วยท่ี 2 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธบิ ายการจัดและตกแต่ง
แผนฯท่ี 5 การจัดและ วเิ คราะห์ขนั้ ตอนการ ห้องตา่ ง ๆ ไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง 1. เห็นประโยชน์ของ 1. วางแผนจัดและ
ตกแต่งหอ้ ง ทำงานตาม การจัดและตกแต่งห้อง ตกแต่งหอ้ งต่างๆตาม
กระบวนการทำงาน ตา่ งๆ ข้ันตอนไดอ้ ย่าง
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ เหมาะสม
กระบวนการทำงาน
กลุ่มในการทำงานด้วย
ความเสียสละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตดั สินใจแก้ปญั หาการ
ทำงานอยา่ งมีเหตผุ ล

หนว่ ยที่ 2 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธบิ ายหลกั การจดั สวน 1. เหน็ ความสำคัญของ 1. จัดสวนถาด สวน
แผนฯที่ 6 การจดั สวน วิเคราะห์ขน้ั ตอนการ ถาดหรอื สวนแก้วเพื่อนำไป การจดั สวนในภาชนะ แกว้ หรอื ภาชนะอ่ืน ๆ
ในภาชนะเพ่อื จัด ทำงานตาม ตกแตง่ หอ้ งตา่ ง ๆภายในบ้าน เพื่อตกแต่งห้องตา่ ง ๆ ได้สวยงามตาม
ตกแตง่ หอ้ งตา่ งๆ กระบวนการทำงาน ได้อย่างเหมาะสม ภายในบา้ น ขนั้ ตอนกระบวนการ
ภายในบ้าน ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ ทำงาน
กระบวนการทำงาน
กล่มุ ในการทำงานด้วย
ความเสียสละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตดั สนิ ใจแกป้ ญั หาการ
ทำงานอย่างมีเหตผุ ล

หนว่ ยที่ 3 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธบิ ายประโยชน์ของ 1. เห็นความสำคญั ของ 1. จัดรายการอาหาร
แผนฯที่ 1 อาหารและ วเิ คราะห์ขน้ั ตอนการ อาหารที่มีต่อรา่ งกายไดอ้ ย่าง การบริโภคอาหารตาม ตามหลกั โภชนาการ
โภชนาการท่ีมีต่อ ทำงานตาม ถูกต้อง หลกั โภชนาการ อาหาร 5 หมู่ ไดอ้ ยา่ ง
สขุ ภาพ กระบวนการทำงาน 2. อธิบายหลักการเลอื ก ถูกตอ้ ง
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ บริโภคอาหารไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง
กระบวนการทำงาน
กล่มุ ในการทำงานดว้ ย
ความเสียสละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตัดสินใจแกป้ ญั หาการ
ทำงานอยา่ งมเี หตุผล

11

หนว่ ยที่/แผนการ ตัวช้วี ัด ความรู้ คณุ ลกั ษณะ ทักษะกระบวนการ
จดั การเรยี นรทู้ ่ี (K) (A) (P)
หนว่ ยท่ี 3 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธบิ ายหลักการเลือกซอ้ื
แผนฯท2่ี การเลือกซือ้ วเิ คราะห์ขน้ั ตอนการ อาหารไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง 1 เหน็ ประโยชน์ของ 1. สบื คน้ ข้อมลู การ
อาหาร ทำงานตาม การเลือกซอ้ื อาหารได้ เลือกซ้อื อาหารได้
กระบวนการทำงาน อย่างถกู ตอ้ ง อย่างถกู ต้อง
หนว่ ยที่ 3 ง 1.1 ม. 1/2 ใช้
แผนฯที่ 3 อุปกรณ์ กระบวนการทำงาน 1. อธบิ ายหลักการเลือก 1.ตระหนกั และเหน็ 1. สบื ค้นข้อมลู
เครืองมือเครอ่ื งใชใ้ น กล่มุ ในการทำงานดว้ ย เกี่ยวกับหลักการดแู ล
การประกอบอาหาร ความเสยี สละ เคร่ืองมอื เคร่ืองใช้และความ ความสำคญั ของการใช้ รกั ษาเคร่ืองมอื
ง 1.1 ม. 1/3 เคร่ืองใช้ในการ
หน่วยท่ี 3 ตัดสนิ ใจแกป้ ัญหาการ ปลอดภัยในการประกอบ เครื่องมอื เคร่ืองใช้และ ประกอบอาหารได้
แผนฯท่ี 4 การเตรียม ทำงานอย่างมเี หตผุ ล 2. เขยี นวธิ ีการใชแ้ ละ
วตั ถุดิบและการ ง 1.1 ม. 1/1 อาหารไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ความปลอดภยั ในการ การเก็บรักษา
ประกอบอาหาร วิเคราะห์ขน้ั ตอนการ เครอ่ื งมือ เคร่ืองใช้ใน
ทำงานตาม 2. อธบิ ายหลกั ความปลอดภัย ประกอบอาหาร การประกอบอาหารได้
กระบวนการทำงาน อย่างถูกต้อง
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ ในการประกอบอาหารได้
กระบวนการทำงาน
กล่มุ ในการทำงานด้วย อยา่ งถกู ตอ้ ง
ความเสียสละ
ง 1.1 ม. 1/3 1. อธบิ ายหลักการเตรยี ม 1. มีความรับผิดชอบตาม 1.ประกอบอาหารตาม
ตดั สินใจแก้ปญั หาการ วัตถุดบิ กอ่ นประกอบอาหาร
ทำงานอย่างมีเหตุผล ได้ กระบวนการทำงานอย่าง กระบวนการทำงาน
ง 1.1 ม. 1/1
วเิ คราะหข์ ้ันตอนการ ท่ไี ด้วางแผน ตามทว่ี างแผนไว้
ทำงานตาม
กระบวนการทำงาน
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้
กระบวนการทำงาน
กลุ่มในการทำงานด้วย
ความเสยี สละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตดั สนิ ใจแกป้ ญั หาการ
ทำงานอย่างมีเหตผุ ล

หนว่ ยที่/แผนการ ตวั ชี้วดั ความรู้ คุณลักษณะ ทกั ษะกระบวนการ
จัดการเรยี นรทู้ ่ี
(K) (A) (P)

12

หนว่ ยที่ 3 ง 1.1 ม. 1/1 1. อธบิ ายหลักในการจดั และ 1. เหน็ ความสำคญั 1. ปฏิบตั กิ ารจดั และ
แผนฯท่ี 5 การจดั วเิ คราะหข์ นั้ ตอนการ ตกแตง่ อาหารได้อยา่ ง และประโยชนเ์ กย่ี วกับ ตกแต่งอาหารได้อย่าง
ตกแต่งและบรกิ าร ทำงานตาม สวยงามและเหมาะสม การบริหารอาหาร สวยงามและเหมาะสม
อาหาร กระบวนการทำงาน
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้
หน่วยที่ 3 กระบวนการทำงาน
แผนฯที่ 6 กลุ่มในการทำงานด้วย
ความเสยี สละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตัดสินใจแก้ปัญหาการ
ทำงานอย่างมเี หตผุ ล

ง 1.1 ม. 1/1 1. อธบิ ายความหมายของการ 1. เห็นถงึ ประโยชน์ที่ 1. แปรรูปผลผลติ
วิเคราะห์ขนั้ ตอนการ แปรรูปผลผลติ ทางการเกษตร ไดร้ บั จากการแปรรปู ทางการเกษตรตาม
ทำงานตาม ได้อย่างถูกต้อง ผลผลติ ทางการเกษตร ข้ันตอนทวี่ างแผนไว้
กระบวนการทำงาน 2. บอกข้นั ตอนการแปรรูป อยา่ งถูกตอ้ ง
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้ ผลผลติ ทางการเกษตรได้
กระบวนการทำงาน อยา่ งถูกต้อง
กลุม่ ในการทำงานด้วย
ความเสยี สละ
ง 1.1 ม. 1/3
ตดั สนิ ใจแกป้ ญั หาการ
ทำงานอย่างมีเหตุผล

13

วสิ ยั ทศั น์

โรงเรียนสระแก้วเปน็ แหลง่ เรียนรูช้ ุมชน พัฒนาการศึกษาให้มคี ุณภาพ คณุ คา่ ความเป็นไทย
ก้าวไกลสอู่ าเซียน โรงเรยี นมาตรฐานสากล บนวถิ ีพอเพยี ง ภายในปี 2564

เปา้ หมายความสำเรจ็ ของโรงเรียนมาตรฐานสากล

1. เปน็ เลิศทางวิชาการ
2. ส่ือสารสองภาษา
3. ล้ำหน้าทางความคิด
4. ผลิตงานอย่างสรา้ งสรรค์รว่ มกันรับผดิ ชอบ

พนั ธกจิ

1. พัฒนาหลกั สตู รและกระบวนการจดั การเรียนร้เู ทยี บเคยี งมาตรฐานสากลม่งุ เนน้ ผู้เรียนเปน็ สำคญั
2. พัฒนาผู้เรยี นให้มคี วามเป็นเลศิ ทางวชิ าการ ควบคกู่ บั การมคี ุณธรรม จรยิ ธรรม และ คณุ ลักษณะอนั พึง
ประสงค์
3. พฒั นาบคุ ลากรให้เป็นครูมีอาชีพ มคี วามรู้ความสามารถในการถา่ ยทอดความรู้และการเรยี นการสอนอยา่ ง
มีคุณภาพ ไดม้ าตรฐานและความพรอ้ มเขา้ สู่อาเซยี น
4. พฒั นาระบบการบริหารจดั การดว้ ยระบบคณุ ภาพเน้นการมสี ว่ นร่วม โดยยดึ ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ
พอเพยี ง
5. พัฒนาระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศสื่อและอุปกรณ์ทเี่ อื้อต่อการจดั การเรียนการสอนใหม้ ีประสทิ ธิภาพ
6. สร้างและพัฒนาเครอื ขา่ ยความรว่ มมือในทกุ ภาคส่วน
เป้าประสงค์
1. มีหลกั สตู รและกระบวนการการจัดการเรียนรมู้ คี ุณภาพเทยี บเคียงมาตรฐานสากล
2. นกั เรียนไดร้ ับการสง่ เสริมความเป็นเลศิ ทางวิชาการควบคกู่ บั การมีคุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอนั
พึงประสงค์
3. ครแู ละบุคลากรทางการศึกษา ไดร้ บั การพฒั นากระบวนการจัดการความรสู้ ูค่ รูมืออาชีและมีรูปแบบการ
ปฏิบตั ทิ ี่เปน็ เลศิ ได้มาตรฐานและพร้อมเข้าสูอ่ าเซยี น
4. มรี ะบบการบรหิ ารจดั การท่มี ีประสทิ ธภิ าพตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
5. มแี หล่งเรียนรสู้ อื่ เทคโนโลยที ม่ี ปี ระสิทธิภาพ
6. มเี ครือขา่ ยทุกภาคส่วนรว่ มจดั การศึกษาของโรงเรียนให้มคี ณุ ภาพ
กลยุทธ์
1. พัฒนาหลกั สูตรและการจดั การเรียนรู้ให้ผู้เรียนมีคณุ ภาพเทียบเคียงมาตรฐานสากล
2. สง่ เสรมิ พัฒนาครแู ละบุคลากรทางการศกึ ษาให้มสี มรรถนะท่ีเหมาะสมในการจัดการเรียนการสอนทเี่ นน้
ผ้เู รยี นเป็นสำคญั สกู่ ารเปน็ ครมู ืออาชีพ
3. บริหารจดั การศกึ ษาทเ่ี นน้ การมสี ว่ นรว่ มด้วยระบบคุณภาพโดยยดึ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
4. จัดสภาพแวดล้อมและสง่ เสริมพฒั นาเทคโนโลยสี ารสนเทศทเี่ ออ้ื ตอ่ การจดั การเรียนการสอน

14

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8 ประการตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
พุทธศกั ราช 2551

ขอ้ ท่ี 1 รกั ชาติ ศาสน์ กษัตริย์
ตวั ชี้วัด 1.1 เป็นพลเมืองดขี องชาติ
1.2 ธำรงไวซ้ ึ่งความเป็นชาติไทย
1.3 ศรทั ธา ยดึ มัน่ และปฏบิ ัตติ นตามหลกั ศาสนา
1.4 เคารพเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษตั รยิ ์

ขอ้ ที่ 2 ซื่อสัตยส์ จุ ริต
ตวั ชวี้ ัด 2.1 ประพฤตติ รงตามความเปน็ จริงต่อตนเองทง้ั ทางกาย วาจา ใจ
2.2 ประพฤติตรงตามความเป็นจรงิ ต่อผอู้ ่ืนทั้งทางกาย วาจา ใจ

ขอ้ ท่ี 3 มีวินัย
ตัวชี้วดั 3.1 ปฏิบัตติ ามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบข้อบังคับของครอบครวั โรงเรยี น และสงั คม

ข้อท่ี 4 ใฝ่เรยี นรู้
ตัวชี้วดั 4.1 ตง้ั ใจ เพยี รพยายามในการเรยี น และเขา้ รว่ มกิจกรรมการเรยี นรู้
4.2 แสวงหาความรจู้ ากแหล่งเรียนรูต้ ่างๆ ท้ังภายในและภายนอกโรงเรียนดว้ ยการเลือกใช้
สือ่ อย่างเหมาะสม สรุปเป็นองคค์ วามรู้ และสามารถนำไปใชใ้ นชวี ติ ประจำวันได้

ขอ้ ท่ี 5 อยอู่ ยา่ งพอเพียง
ตวั ชว้ี ดั 5.1 ดำเนินชวี ิตอย่างพอประมาณ มเี หตุผล รอบคอบ มีคณุ ธรรม
5.2 มีภมู ิคุ้มกันในตวั ทด่ี ี ปรบั ตัวเพ่ือยู่ในสังคมไดอ้ ยา่ งมคี วามสขุ

ข้อที่ 6 ม่งุ มัน่ ในการทำงาน
ตวั ชว้ี ัด 6.1 ตง้ั ใจและรบั ผดิ ชอบหนา้ ที่การทำงาน
6.2 ทำงานด้วยความเพยี รพยายาม และอดทนเพ่ือใหง้ านสำเร็จตามเป้าหมาย

ขอ้ ที่ 7 รักความเปน็ ไทย
ตัวชี้วดั 7.1 ภาคภูมใิ จในขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปะและวฒั นธรรม
และมีความกตญั ญกู ตเวที
7.2 เห็นคุณค่าและใชภ้ าษาไทยในการส่ือสารไดอ้ ยา่ งถกู ต้องเหมาะสม
7.3 อนรุ ักษ์ และสืบทอดภูมิปญั ญาไทย

ขอ้ ท่ี 8 มจี ติ สาธารณะ
ตัวชี้วัด 8.1 ชว่ ยเหลือผู้อ่นื ดว้ ยความเต็มใจโดยไม่หวงั ผลตอบแทน
8.2 เขา้ รว่ มกจิ กรรมที่เปน็ ประโยชนต์ อ่ โรงเรยี น ชุมชน และสังคม

15

สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการแกป้ ัญหา
4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ
5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
จุดเน้นการพฒั นาคุณภาพผู้เรียน(ช่วงชน้ั มธั ยมศกึ ษาตอนตน้ )
1. ดา้ นความสามารถและทกั ษะ ทกั ษะการคิดข้นั สงู ทักษะชีวติ การแก้ปญั หา การใช้เทคโนโลยี
รักการเรยี นรู้ แสวงหาความร้ดู ว้ ยตนเอง การสือ่ สารอยา่ งสรา้ งสรรค์
2. ด้านคุณลกั ษณะเฉพาะชว่ งวยั อยูอ่ ย่างพอเพยี ง

หลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง
ความหมายของเศรษฐกิจพอเพยี ง จึงประกอบด้วยคณุ สมบัติ ดงั นี้

1. ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดที ี่ไม่น้อยเกินไปและไมม่ ากเกนิ ไป โดยไม่เบียดเบียนตนเอง
และผู้อน่ื เช่น การผลติ และการบริโภคทีอ่ ยู่ในระดบั พอประมาณ

2. ความมีเหตุผล หมายถงึ การตดั สนิ ใจเกี่ยวกบั ระดับความพอเพยี งนนั้ จะต้องเป็นไปอย่างมเี หตุผล
โดยพจิ ารณาจากเหตุปจั จยั ทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง ตลอดจนคำนึงถึงผลทคี่ าดวา่ จะเกิดขน้ึ จากการกระทำน้ัน ๆ อย่าง
รอบคอบ

3. ภูมคิ ุ้มกนั หมายถึง การเตรียมตวั ให้พร้อมรบั ผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงดา้ นต่าง ๆ ทจี่ ะ
เกดิ ขน้ึ โดยคำนงึ ถงึ ความเป็นไปได้ของสถานการณต์ า่ ง ๆ ท่ีคาดวา่ จะเกิดข้นึ ในอนาคต

โดยมี เงือ่ นไข ของการตดั สนิ ใจและดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ใหอ้ ยู่ในระดับพอเพียง ๒ ประการ ดงั นี้
1. เง่ือนไขความรู้ ประกอบดว้ ย ความรอบรเู้ กี่ยวกบั วชิ าการต่าง ๆ ทเ่ี ก่ียวข้องรอบดา้ น ความ

รอบคอบที่จะนำความรู้เหลา่ นั้นมาพิจารณาให้เช่ือมโยงกัน เพอื่ ประกอบการวางแผนและความระมัดระวงั
ในการปฏบิ ตั ิ

2. เงื่อนไขคณุ ธรรม ท่จี ะต้องเสรมิ สร้าง ประกอบดว้ ย มีความตระหนักใน คุณธรรม มคี วามซ่อื สัตย์
สุจริตและมคี วามอดทน มีความเพยี ร ใช้สตปิ ัญญาในการดำเนินชวี ิต

16

คำอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน

รหัสวิชา ง 21101 การงานอาชีพ กลุม่ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ

ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 ภาคเรียนที่ 1 เวลา 40 ชั่วโมง จำนวน 1.0 หนว่ ยกิต

..........................................................................................................................................................................

คำอธิบายรายวิชา
ศึกษา สงั เกต ฝึกฝน วเิ คราะห์ ข้ันตอนการทำงานตามกระบวนการทำงาน การวางแผนการทำงาน

การใช้อุปกรณ์อำนวยความสะดวกในการทำงานบ้าน การจัดตกแตง่ บ้าน การเตรยี ม การประกอบอาหาร
การจดั ตกแต่งและการบรกิ ารอาหาร การแปรรูปผลผลติ ทางการเกษตร

โดยใช้กระบวนการทำงาน กระบวนการกลุ่มวางแผนการทำงาน ทักษะการจัดการ กระบวนการ
แก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกัน การประยุกต์ใช้ความรู้ ความเข้าใจในการทำงานอย่างสร้างสรรค์

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ มุ่งม่ันในการทำงาน นำไปใช้ในชีวิตประจำวันอย่างมี
ระเบยี บวินัย มคี ุณธรรม จริยธรรมต่อตนเองและสังคม ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ใช้ทรัพยากรและ
ส่งิ แวดล้อมในการทำงานอยา่ งประหยัด คุม้ คา่ ถูกวิธี และมีเจตคตทิ ีด่ ตี อ่ การประกอบอาชีพ

รวมท้ังหมด 3 ตัวชวี้ ดั
ง 1.1 ม.1/1 ม.1/2 ม.1/3

1. วิเคราะหข์ ้ันตอนการทำงานตามกระบวนการทำงาน
2. ใชก้ ระบวนการกลุม่ ในการทำงาน ดว้ ยความเสยี สละ
3. ตัดสินใจแก้ปัญหาการทำงานอย่างมีเหตุผล

17

โครงสร้างหน่วยการเรยี นรู้ รายวชิ า การงานอาชีพ 1 รหัสวิชา ง 21101

กลุม่ สาระการเรยี นร้กู ารงานอาชีพและเทคโนโลยี

ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 เวลา 40 ชวั่ โมง จำนวน 1.0 หน่วยกติ

ช่ือหน่วย มาตรฐาน สาระสำคญั ชว่ั โมง คะแนน
ที่ การเรียนรู้ ตวั ชีว้ ัด

เรียนรู้ ม.1/1 ทกั ษะกระบวนการทำงาน 6 10
1. กระบวนการ ม.1/2 กระบวนการทำงานกลุ่ม
2
ทำงาน ม.1/3 กระบวนการแก้ปัญหาอยา่ งมเี หตุผล 2
ม.1/1 บา้ นและความเป็นอยู่ในบ้าน 2
4 10
2. การดแู ลรักษา ม.1/2 การวางแผนในการดูแลรักษาบา้ น
บ้าน ม.1/3 อุปกรณอ์ ำนวยความสะดวกในการทำงานบา้ น 4
การดแู ลรกั ษาความสะอาดบ้านและความปลอดภยั ใน
การใชส้ ารเคมีในการทำความสะอาดบา้ น
การจดั และตกแตง่ บา้ น

การจัดสวนในภาชนะเพ่ือตกแตง่ ห้องต่าง ๆในบา้ น 4 10
4 10
ม.1/1 อาหารและโภชนาการ 2
3 อาหารกับการ ม.1/2 อาหารหลกั 5 หมู่

ดำรงชีวิต ม.1/3 การเลือกซอื้ อาหาร
อุปกรณ์ เครอื่ งมือ เครื่องใช้ในการประกอบอาหาร

การเตรยี ม การประกอบอาหารและการจดั ตกแตง่ อาหาร 6 20
การบรกิ ารอาหาร

การแปรรูปผลผลติ ทางการเกษตร 4 10

40 70

คะแนนสอบปลายภาค 30

รวม 100

18

แผนการวดั และประเมนิ ผล

รหัสวิชา ง21101 รายวชิ า การงานอาชีพ 1 กล่มุ สาระการเรียนรูก้ ารงานอาชีพและเทคโนโลยี

ชั้น มธั ยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 40 ชั่วโมง จำนวน 1.0 หน่วยกติ

นำ้ หนกั คะแนน 70:30

ชื่อหน่วย ตัวช้วี ัด เวลา น้ำหนัก ภาระงานหรอื

ที่ การเรยี นรู้ ผลการเรยี นรู้ ช่ัวโมง / คะแนน ชิน้ งาน

นาที

สาระการเรียนรู้ ที่ 1 - แบบทดสอบ

1 เรยี นรู้กระบวนการทำงาน มาตรฐานท่ี ง 1.1 6 10 - ใบงาน

ตัวชี้วดั ท่ี 1.1 / 1.2 / 1.3 - ผลงาน

สาระการเรยี นรู้ ที่ 1 - แบบทดสอบ

2 การดแู ลรักษาบา้ น มาตรฐานที่ ง 1.1 18 20 - ใบงาน

ตัวชีว้ ัดท่ี 1.1 / 1.2 / 1.3 - ผลงาน

สาระการเรียนรู้ ที่ 1 - แบบทดสอบ

3 อาหารกบั การดำรงชวี ิต มาตรฐานท่ี ง1.1 16 30 - ใบงาน
ตวั ชี้วัดท่ี 1.1 / 1.2 / 1.3 - ผลงาน

สอบวดั ผลปลายภาคเรยี น 30 นาที 30 -
รวมตลอดภาคเรยี น
40 100

ลงชอ่ื ..................................................ครผู ู้สอน
(นางอารยี ์ เกษชม)

19

ภาระงาน / คะแนน / ขอ้ ตกลงในการเรียนวิชากางานอาชีพ 1 ง 21101

มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัดชน้ั ปี
กลมุ่ สาระการเรียนรูก้ ารงานอาชพี และเทคโนโลยี
รหสั วชิ า ง 21101 รายวิชา การงานอาชพี 1

สาระที่ 1 การดำรงชีวิตและครอบครัว

มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทำงาน มคี วามคดิ สร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำงาน ทกั ษะการจดั การ
ทักษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกนั และทกั ษะการแสวงหาความรู้ มคี ณุ ธรรมและ
ลักษณะนิสัยในการทำงาน มีจิตสำนึกในการใช้พลงั งาน ทรัพยากรและส่ิงแวดล้อม เพื่อการดำรงชวี ติ และ
ครอบครวั

ตัวชวี้ ัด ง 1.1 ม. 1/1 วเิ คราะห์ขน้ั ตอนการทำงานตามกระบวนการทำงาน
ตัวชว้ี ัด ง 1.1 ม. 1/2 ใช้กระบวนการทำงานกลุ่มในการทำงานด้วยความเสยี สละ
ตัวชีว้ ดั ง 1.1 ม. 1/3 ตดั สินใจแก้ปัญหาการทำงานอย่างมเี หตุผล

สาระท่ี 2 การอาชีพ
มาตรฐาน ง 4.1 เขา้ ใจ มีทกั ษะทจ่ี ำเป็น มีประสบการณ์ เห็นแนวทางในงานอาชพี ใชเ้ ทคโนโลยี
เพ่ือพัฒนาอาชพี มีคณุ ธรรม และมีเจตคตทิ ่ดี ีต่ออาชีพ

ตัวชี้วดั ง 4.1 ม.1/1. อธบิ ายแนวทางการเลือกอาชพี
ตัวชี้วดั ง 4.1 ม.1/2 มีเจตคติทด่ี ตี อ่ การประกอบอาชีพ
ตวั ชี้วดั ง 4.1 ม.1/3. เหน็ ความสำคัญของการสรา้ งอาชีพ

ข้อตกลงการเรียนรายวชิ าการงานอาชพี 1 ง 21101
1. วิชาการงานอาชีพ 1 ง 21101 มี 1.0 หนว่ ยกติ เวลาเรียน 40 สัปดาห์

ขาดเรยี นได้ 8 คร้งั
2. การวดั และประเมนิ ผล
- ประเมินตามตวั ชีว้ ัด
- คะแนนระหวา่ งเรยี น 70 คะแนน (ใบงาน ผลงาน แบบประเมินการทำงาน)
- สอบปลายภาค 30 คะแนน
3. ภาระงาน / ช้ินงาน จากใบงาน ผลงาน
4. นักเรยี นที่ไม่ผ่านจุดประสงคต์ ามตวั ชว้ี ัด ต้องแก้ไขให้เรยี นรอ้ ย จงึ จะผา่ นการประเมนิ

20

โครงสร้างหนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 1 เรื่อง เรยี นรกู้ ระบวนการทำงาน
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1

ลำดบั ชอื่ เรอ่ื ง มาตรฐานการเรียนร/ู้ เวลา
ที่ ตัวชวี้ ัด (ชวั่ โมง)

1 เรยี นรกู้ ระบวนการทำงาน มาตรฐาน ง 1.1 6 ชั่วโมง
- ทักษะกระบวนการทำงาน ตวั ช้ีวดั ง 1.1 ม. 1/1
- กระบวนการทำงานกลุ่ม ตัวชวี้ ดั ง 1.1 ม. 1/2
- กระบวนการแกป้ ัญหาอยา่ งมีเหตผุ ล ตวั ชี้วดั ง 1.1 ม. 1/3
- การเสริมสร้างลกั ษณะนิสัยในการทำงาน
ดว้ ยความเสียสละ

รวม 6 ชัว่ โมง

มาตรฐาน ง 1.1 เขา้ ใจการทำงาน มีความคิดสรา้ งสรรค์ มีทกั ษะกระบวนการทำงาน ทกั ษะ
การจดั การ ทักษะกระบวนการแก้ปญั หา ทักษะการทำงานร่วมกันและทักษะการแสวงหาความรู้ คุณธรรม
และลกั ษณะนิสัยในการทำงาน มีจิตสำนึกในการใชพ้ ลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพอ่ื การดำรงชวี ิต
และครอบครวั

ตัวช้ีวดั ง 1.1 ม. 1/1 วเิ คราะหข์ ้นั ตอนการทำงานตามกระบวนการทำงาน
ตวั ชวี้ ดั ง 1.1 ม. 1/2 ใช้กระบวนการทำงานกลมุ่ ในการทำงานดว้ ยความเสียสละ
ตวั ชวี้ ดั ง 1.1 ม. 1/3 ตัดสินใจแก้ปัญหาการทำงานอยา่ งมีเหตผุ ล

21

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 เรียนรู้กระบวนการทางาน

เวลา 6 ชว่ั โมง

ผังมโนทัศนเ์ ปา้ หมายการเรียนรู้และขอบขา่ ยภาระงาน

ความรู้ ทักษะ/กระบวนการ
• ทักษะกระบวนการทำงาน • ทกั ษะการคดิ วิเคราะห์
• กระบวนการกลุม่ • ทกั ษะประยุกต์ใช้ความรู้
• กระบวนการแกป้ ญั หาอยา่ งมี • ทักษะกระบวนการคดิ ตัดสนิ ใจ
• ทักษะการแก้ปญั หา
เหตผุ ล

เรยี นรู้
กระบวนการ

ทำงาน

ภาระงาน/ช้นิ งาน คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์
• สรุปสาระสำคญั กระบวนการทำงานใน • ซอ่ื สตั ย์ สุจรติ
รปู แบบผงั ความคิด • มวี นิ ยั
• วางแผนการทำงานกลุ่มละ 1 ชน้ิ งาน • ใฝ่เรยี นรู้
• ประเมินผลการทำงาน • อยู่อย่างพอเพียง
• ใบงาน • ม่งุ ม่ันในการทำงาน
• ทดสอบก่อนและหลงั เรียน • รกั ความเป็นไทย
• มจี ิตสาธารณะ

22

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 1

ช่ือเรอื่ ง ทักษะกระบวนการทำงาน หนว่ ยที่ 1 เรอื่ ง เรียนรูก้ ระบวนการทำงาน

รหัสวชิ า ง 21101 รายวิชา การงานอาชีพ1 เวลา 2 ชว่ั โมง ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ 1

ภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2564 กล่มุ สาระการงานอาชีพ

1. สาระที่ 1 การดำรงชวี ติ และครอบครวั

2. มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทำงาน มคี วามคิดสรา้ งสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำงาน ทักษะ
การจดั การ ทักษะกระบวนการแก้ปญั หา ทักษะการทำงานรว่ มกนั และทักษะ การแสวงหาความรู้ มคี ณุ ธรรม
และลักษณะนิสัยในการทำงาน มจี ติ สำนึกในการใช้ พลังงาน ทรัพยากรและส่งิ แวดล้อม เพือ่ การดำรงชีวิต
และครอบครัว

3. ตวั ช้ีวัด
ง 1.1 ม. 1/1 วิเคราะห์ข้ันตอนการทำงานตามกระบวนการทำงาน

4. สาระการเรียนรู้/เน้ือหา
- ทักษะกระบวนการทำงาน

5. สาระสำคญั
ในการทำงานใหป้ ระสบผลสำเร็จอย่างมีคณุ ภาพ นอกจากจะต้องมีความรู้ในงานท่ีทำ มีวัสดุ อปุ กรณ์

ท่ีจำเป็นต้องใช้งาน ตลอดจนมีใจรกั ในการทำงานแล้ว ยังต้องมีทักษะกระบวนการทำงาน รู้จักเลือกใช้ทักษะ
การทำงานตา่ งๆไดอ้ ยา่ งเหมาะสม ขณะเดียวกันการทำงานให้บรรลุเป้าหมายจะต้องรู้ขั้นตอนการทำงาน รจู้ ัก
วางแผน คิดวเิ คราะห์แกป้ ญั หาและประเมนิ ผลการปฏิบัติงาน

6. จุดประสงค์การเรียนรู้
6.1 บอกความหมายเกีย่ วกับทักษะกระบวนการทำงานได้อย่างถูกตอ้ ง (K)
6.2 อธบิ ายขั้นตอนของการปฏิบตั ิงานตามทักษะกระบวนการทำงานได้อย่างถูกต้อง (K)
6.3 ปฏิบัติงานตามกระบวนการทำงานได้ (P)
6.4 เห็นความสำคญั ของการปฏิบัติงานตามทักษะกระบวนการทำงาน (A)

7. จุดเน้นการพฒั นาคณุ ภาพผเู้ รยี น
7.1 ดา้ นความสามารถและทักษะ ทักษะการคิดขนั้ สงู ทักษะชีวิต การแก้ปญั หา การใชเ้ ทคโนโลยี

รกั การเรยี นรู้ แสวงหาความรู้ดว้ ยตนเอง การสื่อสารอยา่ งสร้างสรรค์
7.2 ด้านคณุ ลกั ษณะเฉพาะช่วงวัย อยอู่ ย่างพอเพียง

23

8. สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รียน
8.1 ความสามารถในการสอื่ สาร
8.2 ความสามารถในการคดิ
8.3 ความสามารถในการแก้ปญั หา
8.4 ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ติ
8.5 ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

9. คุณลักษณะทพี่ งึ ประสงค์
9.1 มีวินยั
9.2 ใฝเ่ รียนรู้
9.3 มงุ่ มั่นในการทำงาน
9.4 อยู่อยา่ งพอเพียง
9.5 รกั ความเป็นไทย

10 หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
10.1 ความพอประมาณ คิด พดู ทำ อยา่ งประมาณบนพื้นฐานความเป็นจรงิ ให้เกดิ ความพอดี

พอเหมาะ พอควร โดยไม่สรา้ งความเดือนรอ้ นให้กับตนเองและผูอ้ ืน่
10.2 ความมีเหตผุ ล การตัดสินใจอย่างมเี หตุผล ถูกต้องตามหลกั ความจริง
10.3 การมคี ุ้มกันที่ดี ไมป่ ระมาท ไม่เสย่ี ง มคี วามรอบคอบเตรียมตวั ใหพ้ รอ้ มรบั ผลกระทบท่ีคาดวา่

จะเกิดขนึ้ จากการเปลีย่ นแปลง
10.4 เงอ่ื นไขความรู้ มีความรอบรใู้ นวชิ าการต่างๆ ทเี่ ก่ียวข้องอย่างรอบดา้ น ใช้ความรอบคอบท่ีจะ

นำความรู้มาพิจารณาเชื่อมโยงเพือ่ ประกอบการวางแผนและมคี วามระมัดระวังในขั้นปฏิบัตทิ ุกขั้นตอน
10.5 เงื่อนไขคณุ ธรรม ตระหนักในคุณธรรม ละลายในการทำความชว่ั การตง้ั ม่ันในความดี มีความ

ซื่อสัตยส์ จุ ริต ความอดทน ความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนนิ ชวี ิต

11. การบรู ณาการ

ภาษาไทย การตอบคำถาม การนำเสนอผลงาน การทำรายงาน

สงั คมศกึ ษาฯ การอยู่ร่วมกันในสงั คม

ภาษาตา่ งประเทศ คำศพั ทแ์ ละบทสนทนาเกีย่ วกับกระบวนการทำงาน

24

12. กิจกรรมการเรยี นรู้
ข้ันนำ
1. นักเรยี นทำแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) หน่วยการเรยี นรูท้ ี่ 1 จำนวน 10 ขอ้ เวลา 10 นาที
2. ครูนำเข้าสบู่ ทเรียนโดยถามคำถามเพอื่ กระตนุ้ ความคดิ และความสนใจของนักเรียน

- ถ้านักเรียนจะต้องทำงานประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้เพ่ือนำไปตกแต่งบ้าน นักเรียนจะมีวิธีการ
ทำงานอยา่ งไร เพ่อื ใหไ้ ด้งานตามที่วางแผนไว้

ขน้ั สอน
1. ครูนำแผนภูมิแสดงข้ันตอนกระบวนการทำงาน มาติดสลับลำดับกันบนกระดานดำ แล้วสุ่มนักเรียน
แต่ละกลมุ่ กลุ่มละ 1 คน ออกมาเรียงลำดับข้นั ตอน โดยครูยงั ไม่เฉลย

1. วิเคราะหข์ ้อมูล 3. ลงมือปฏิบัตติ ามแผน
2. วคา่างใแชผ้จา่นย 4. ประเมินผลงาน

2. นักเรยี นรว่ มกนั แสดงความคิดเหน็
3. นกั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน ศกึ ษาเรื่อง ทักษะกระบวนการทำงาน จากใบความรู้ท่ี 1/
หนงั สอื เรยี น รายวิชาพ้นื ฐาน การงานอาชพี และเทคโนโลยี ม. 1
4. นักเรียนทำใบงานที่ 1.1 เรื่อง ขนั้ ตอนของทักษะกระบวนการทำงาน
5. นักเรยี นแต่ละกลุ่มทำกิจกรรมโดยแต่ละกลุ่มสง่ ตัวแทนออกมาเลือกจับสลากเลือกสถานการณ์ โดยใช้
ทกั ษะกระบวนการทำงาน อธิบายขนั้ ตอนการทำงานให้ชดั เจน

• ปลูกตน้ ไม้ในกระถาง จำนวน 5 กระถาง
• จัดสวนชืน้ ในภาชนะ
• จดั สวนแห้งในภาชนะ
6. นักเรยี นแตล่ ะกลุ่มส่งตัวแทนนำเสนอผลงานหน้าชน้ั เรียน

ขัน้ สรปุ
นักเรียนร่วมกันสรุป “การทำงานทุกประเภทจะต้องมีกระบวนการทำงานและการวางแผนก่อนลงมือ

ปฏิบัติเกีย่ วกบั การทำงานตามข้ันตอนของกระบวนการทำงาน และการทำงานรว่ มกัน

ข้นั ประเมิน
1. ตรวจใบงานที่ 1.1 เรอ่ื งขนั้ ตอนของทักษะกระบวนการทำงาน
2. ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 1 เรียนรกู้ ระบวนการทำงาน
3. สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ ความเข้าใจของนักเรียนจากการทำกิจกรรมในช้ันเรียน การตอบ

คำถามการนำเสนองาน

25

13. ส่ือประกอบการเรียนรู้/แหลง่ เรียนรู้
1. สื่อส่ิงพมิ พ์ เช่น ตำราวิชางานบ้าน งานเกษตร งานช่าง การจดั การ การวางแผนการทำงาน
2. แผนภมู แิ สดงข้นั ตอนของกระบวนการทำงาน
3. สถานท่ี เชน่ ห้องสมุด ห้องทำงาน
4. บคุ คล เชน่ ผู้ปกครอง ครู บุคคลทปี่ ระกอบอาชพี ตา่ ง ๆ
5. หนังสอื เรยี น รายวิชาพ้ืนฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 1
6. ส่ืออ่ืนๆ เชน่ คอมพิวเตอร์ สมารท์ โฟน

14. การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

14.1 วธิ กี ารวัดผล ทดสอบ ใบงาน

14.2 เครอ่ื งมือวดั แบบทดสอบ ใบตรวจใบงาน

14.3 เกณฑ์การวดั ผลและประเมนิ ผล

ด้านความรู้ (K) ด้านคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ ดา้ นทักษะ/กระบวนการ

(เกณฑ์การประเมินผ่าน 60 %) (A) (P)

1. แบบทดสอบหลงั เรียน 1. ซ่อื สัตยส์ ุจรติ 1. ทักษะการคิด วเิ คราะห์

(Post-test) 2. มวี ินัย 2. ทักษะกระบวนการคิด

3. ใฝเ่ รยี นรู้ 3. ประเมินพฤติกรรมนักเรยี น

4. อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง ตามแบบประเมินดา้ น

5. ม่งุ มัน่ ในการทำงาน ทักษะ/กระบวนการ

6. รกั ความเปน็ ไทย

26

15. บันทึกหลงั การจัดการเรียนรู้
หนว่ ยที่ 1 เร่อื ง เรยี นรู้กระบวนการทำงาน
แผนท่ี 1 ทกั ษะกระบวนการทำงาน

1. จำนวนนักเรียนที่สอน ...............คน
2. จำนวนนกั เรียนทมี่ าเรียน

หอ้ ง จำนวนนกั เรียน(คน) ห้อง จำนวนนกั เรยี น(คน)
ม.1/ ม.1/
ม.1/ ม.1/
ม.1/
ม.1/
ม.1/
ม.1/

รวมจำนวนนักเรียน
3. การทดสอบก่อนเรียนแบ่งกล่มุ ได้ดังน้ี

ระดับคุณภาพ จำนวนนกั เรยี น(คน)

ดมี าก

ดี

พอใช้

ปรับปรุง

4. ดำเนนิ การเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมและปรบั ปรงุ อยา่ งไร

27

5. คุณภาพผู้เรยี น แบ่งกลุม่ ไดด้ ังนี้ จำนวนนักเรยี น(คน)
สาเหตุทไ่ี ดร้ บั ปรุง
ระดับคุณภาพ
ดีมาก
ดี
พอใช้
ปรบั ปรุง

ช่อื -นามสกลุ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

6. แนวทางปรับปรงุ /แกไ้ ขปัญหา

28

7. ผลการปรับปรงุ
8. นักเรยี นกลุม่ พอใช้ ดี และดีมาก ส่งเสรมิ อยา่ งไร

ลงชอ่ื .................................................ครผู ้สู อน
(นางอารีย์ เกษชม)

ความเห็นของหวั หนา้ กลุม่ สาระการเรียนรู้

ลงชือ่ ...................................................................
(นายพรชยั หันจนั ทร์)

หวั หนา้ กลุ่มสาระการเรียนร้กู ารงานอาชพี

29

ความเห็นของรองผู้อำนวยการโรงเรียนฝา่ ยวิชาการ

ลงชอื่ ...................................................................
(นายชวนะชัย เพชรพริ ุณ)

รองผอู้ ำนวยการกลุ่มบริหารงานวิชาการ

ความเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียน

ลงชอ่ื ....................................................................
(นางจุฑามาส เทพหัสดนิ ณ อยุธยา)
ผู้อำนวยการโรงเรยี นสระแกว้

30

ใบความรู้ท่ี 1
เรอ่ื ง เรียนรู้ทกั ษะกระบวนการทำงาน

ความหมายทกั ษะกระบวนการทำงาน
ทักษะ (skill) หมายถึง ความชำนาญหรอื ความสามารถในการกระทำหรือการปฏบิ ตั ิอย่างใดอย่างหนง่ึ

ซง่ึ อาจเป็นทกั ษะด้านรา่ งกาย สติปัญญา หรือสังคม เกิดข้นึ ได้จากการเรียนรู้ จากการฝึกฝน หรอื การกระทำ
บอ่ ย ๆ

กระบวนการ (Process) หมายถงึ แนวทางการดำเนนิ งานเรื่องใดเร่ืองหน่ึงอย่างมีขั้นตอน ซ่ึงวางไว้
อย่างเป็นลำดับตั้งแต่ต้นจนจบแล้วเสรจ็ ตามจุดประสงค์ที่กำหนดไว้ ข้นั ตอนดงั กล่าวชว่ ยใหก้ ารดำเนินการมี
ประสทิ ธิภาพนำไปสู่ความสำเร็จตามจดุ ประสงคแ์ ละเป้าหมายได้ โดยใช้เวลาและทรัพยากรน้อยทีส่ ุด

การทำงาน (Work) หมายถึง กิจกรรมท่ีบุคลากรในบุคลากรหน่ึงกระทำขึ้นด้วยกำลังกายและกำลงั ใจ
เพ่ือจุดม่งุ หมายหน่ึงท่ีเขาต้องการ เชน่ เพอื่ การดำรงชวี ิต เพ่ือความสบายใจ หรือเพื่อชว่ ยส่งเสริมสงั คม เป็น
ตน้

อาชีพ (Profession) เปน็ รูปแบบการดำรงชีพในสงั คมมนุษยป์ จั จุบนั อาชีพเปน็ หน้าท่ีของบุคคลใน
สังคม การท่บี ุคคลประกอบอาชีพจะไดม้ าซ่งึ ค่าตอบแทน หรือ รายได้ เพื่อใช้จา่ ยในการดำรงชวี ิต

คุณสมบตั ิทจี่ ำเป็นในการทำงาน

• ความรับผดิ ชอบ หมายถึง การทำงานตามหน้าท่ีท่ีไดร้ บั มอบหมายเพอ่ื ให้งานสำเร็จ พร้อมกับ
ยอมรบั ผลดหี รือผลเสยี ทเี่ กิดจากการทำหนา้ ทขี่ องตนเองและหาทางปรบั ปรุงแก้ไขใหด้ ีข้ึน

• ความขยนั หมนั่ เพยี ร หมายถงึ ความพยายามในการทำงานหรือทำหน้าท่ีของตนเองอย่างแข็งขนั
มงุ่ มั่นเอาใจใส่อยา่ งจริงจัง พยายามทำเรื่อยไปจนกวา่ งานจะสำเรจ็ ไมป่ ล่อยปละละเลย และไม่ย่อท้อต่อ
ความยากลำบาก

• ความมรี ะเบียบวินยั หมายถึง แบบแผนที่วางไวเ้ พื่อเปน็ แนวทางปฏิบัตแิ ละดำเนินการใหถ้ กู ลำดบั
ถูกท่ี มีความเรียบร้อย ถกู ต้อง และเหมาะสมกบั จรรยาบรรณ ข้อตกลง กฎหมาย และศีลธรรม รวมถงึ มี
ระเบียบวนิ ัยสำหรบั ควบคุมการประพฤติปฏบิ ัติให้เป็นแบบแผนเดียวกนั

• ความซ่ือสัตย์สุจริต หมายถึง การประพฤตปิ ฏิบตั ิตนอยา่ งตรงไปตรงมาท้งั กาย วาจา และใจ ตาม
ความเป็นจริงทงั้ ต่อตนเองและผู้อ่ืน โดยไม่คดิ ทรยศ ไม่คดโกง และไม่หลอกลวงผู้อน่ื

• ความประหยัด หมายถงึ การรู้จกั ใช้ รูจ้ ักเกบ็ ออม รู้จกั ประหยดั เวลา ตามความจำเปน็ และ
พอเหมาะพอควร เพ่ือใหไ้ ด้ประโยชน์อย่างคุ้มคา่ ทสี่ ุด ความประหยดั จะทำให้มที รพั ยส์ นิ เงนิ ทอง มีฐานะทาง
ครอบครวั ดีขึ้น และทำให้เศรษฐกจิ ของประเทศชาตดิ ีขนึ้ ด้วย

31

ทักษะกระบวนการทำงาน
ทกั ษะกระบวนการทำงานเป็นการลงมอื ทำดว้ ยตนเอง โดยมงุ่ เน้นฝึกวธิ ีการทำงานตามข้ันตอนอยา่ ง

สม่ำเสมอ เพ่อื ใหส้ ามารถทำงานไดบ้ รรลุวัตถุประสงค์ ข้นั ตอนของกระบวนการทำงานมีดงั น้ี

ข้นั ตอนท่ี 1 การวิเคราะหง์ าน หมายถึง กระบวนการกำหนดลกั ษณะขอบเขตงานต่าง ๆ โดยมกี ารสำรวจ
ศึกษา เพือ่ ให้ได้มาซงึ่ ข้อมลู ต่าง ๆ ที่เกย่ี วข้องกบั งานที่ผทู้ ำ จงึ ตอ้ งมีอยู่อย่างครบถว้ น คอื ความชำนาญ(Skill)
ความรทู้ ตี่ ้องใช้ (Knowledges) ความสามารถ (abilities) และความรบั ผิดชอบ (responsibilities)ซึ่งจะช่วย
ให้สามารถทำงานจนสำเร็จผลได้
การวเิ คราะห์งานที่สำคญั มี 2 ลกั ษณะ ได้แก่

1. การวิเคราะหล์ ักษณะของงาน เปน็ การรวบรวมขอ้ มูลท่ีเก่ยี วกบั งาน
• what ทำอะไร
• Why ทำเพื่ออะไร
• Where ทำทไ่ี หน
• When ทำเมื่อไร เวลาใด
• Who ใครรับผิดชอบ
• How ทำอย่างไร

2. การกำหนดคุณสมบัติของผู้ปฏบิ ัติงาน เปน็ การช้แี จงรายละเอยี ดของผู้ทีม่ ีคุณสมบตั เิ หมาะสมใน
การปฏิบตั ิงานน้ัน การกำหนดคณุ สมบตั ิของผปู้ ฏิบัตงิ านมีดังนี้

1) คุณสมบตั ิด้านความรู้ ความสามารถ ความถนดั ในการทำงาน เพอ่ื ประโยชนใ์ นการแบ่งงานให้
ตรงความสามารถ หรอื เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานไดพ้ ัฒนาตนเองให้ตรงกับงานที่ทำ

2) คุณสมบตั ิด้านทักษะในการทำงาน การทำงานแต่ละชนิดใชท้ กั ษะท่ีแตกต่างกัน ข้ึนอยู่กับ
ลกั ษณะของงานชนดิ นนั้ ๆ

3) คุณสมบัตดิ ้านคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และลักษณะนิสยั ในการทำงาน เช่น มีความรับผิดชอบ
ความประหยดั ความขยนั ความอดทน เปน็ ต้น

ขนั้ ตอนที่ 2 การวางแผนในการทำงาน เปน็ การกำหนดวัตถุประสงค์และวธิ ีการไวล้ ่วงหนา้ อย่างคร่าว ๆ โดย
อาศยั ข้อมลู จากข้ันตอนท่ี 1 มาใช้ประกอบการพิจารณาและตดั สนิ ใจ
ลกั ษณะของการวางแผนทีด่ ี มีดงั น้ี

1) มีความเฉพาะเจาะจง(ชดั เจน)
2) มีความยืดหยุน่
3) ทำใหเ้ กดิ การประสานงาน
4) ตอ้ งไดร้ บั การยอมรบั จากฝ่ายท่เี กยี่ วข้อง
5) ทำใหเ้ กดิ การควบคมุ ทด่ี ี

32

6) ทำให้สามารถบริหารเวลาไดด้ ี
7) สามารถนำมาใช้งานได้จรงิ

การเขียนแผนการทำงาน สว่ นใหญจ่ ะเปน็ แผนระยะสัน้ ที่มหี ัวขอ้ สำคัญดังน้ี
1) งานทปี่ ฏบิ ัติ ต้องระบุให้ชดั เจนวา่ งานที่ทำคืออะไร ขอบข่ายของงานมีมากน้อยเพยี งใด
2) วตั ถุประสงค์ เป็นผลที่คาดหวังว่าจะเกดิ ข้ึนในข้ันตอนสดุ ทา้ ยของกระบวนการทำงาน
3) กำหนดระยะเวลา ควรระบรุ ะยะเวลาในการปฏบิ ัตงิ านให้ชัดเจน เกย่ี วกับวนั เร่มิ ตน้ วันสิ้นสุด

และระยะเวลาทใ่ี ช้ท้ังหมด
4) วัสดุ อปุ กรณ์ และเคร่อื งมือ ควรระบถุ ึงวสั ดุ อปุ กรณ์ และเครื่องมอื ที่ต้องใช้ในการปฏิบัติงานให้

ครบถว้ น เพื่อความสะดวกและช่วยผ่อนแรงในขณะปฏิบตั งิ าน
5) วธิ กี ารทำงาน ควรระบุวิธกี ารทำงานเปน็ ลำดับขน้ั ตอนกอ่ นหรอื หลงั เพื่อใหท้ ำงานได้งา่ ย ลด

ความซับซ้อน และส้นิ เปลอื งเวลา
6) ผรู้ ับผดิ ชอบควรระบผุ ้รู ับผิดชอบงานน้ัน ๆ ให้ชัดเจนว่าจะใหใ้ ครทำ เปน็ งานคนเดียวหรืองาน

กล่มุ ซง่ึ ต้องพจิ ารณาให้เหมาะสมกับความรคู้ วามสามารถของแตล่ ะคน
7) งบประมาณ เป็นการประมาณการเกีย่ วกบั รายจา่ ยทีจ่ ้องใชใ้ นกระบวนการทำงานให้ชดั เจน โดย

กำหนดเปน็ จำนวนเงนิ หรอื ตัวเลข เพอ่ื ใหส้ ามารถคาดคะเนปจั จยั ท่ีจำเปน็ ตอ้ งใชใ้ นการทำงาน
8) สถานที่ ควรระบุสถานท่ที จ่ี ะปฏิบัติงาน โดยเลือกสถานท่ีท่ีเดนิ ทางสะดวกและเหมาะสมกับการ

ปฏบิ ัติงาน

ขั้นตอนที่ 3 การปฏิบตั ิงานตามลำดบั ข้นั ตอน เปน็ การลงมอื ตามแผนทว่ี างไว้ เพ่อื ใหง้ านสำเรจ็ ตาม
วัตถปุ ระสงค์ การลงมือทำงานในขนั้ ตอนน้ีตอ้ งมีการควบคุมด้วย เพราะบางคนวางแผนไว้อย่างละเอียด แต่
ไมไ่ ดป้ ฏิบัติตามซึ่งอาจทำใหเ้ กิดผลเสียตามมาได้ นอกจากนีค้ วรตรวจสอบความก้าวหน้าของแผนด้วย
บางครั้งอาจมกี ารปรบั เปลี่ยนแผนเพ่ือหลีกเลีย่ งปญั หาที่เกิดขึน้ โดยไม่คาดคิดมากกอ่ น

ขั้นตอนที่ 4 การประเมนิ ผลการทำงาน สามารถประเมินไดท้ ง้ั ก่อนทำงาน ขณะทำงาน และหลังจากทำงาน
เสร็จแล้ว ซ่งึ ทำใหท้ ราบวา่ งานที่ทำประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์ทต่ี ้งั ไว้หรือไม่ ถา้ ไมส่ ำเรจ็ มสี าเหตุมา
จากอะไร และมวี ิธีการปรบั ปรุงแกไ้ ขอย่างไร โดยสรุปเป็นแผนทีค่ วามคดิ ดงั นี้

33

ผงั แสดงขั้นตอนการประเมินผลการทำงาน
ทักษะกระบวนการทำงาน

แผนผงั แสดงขั้นตอนของกระบวนการทำงาน

34

ใบงานท่ี 1.1
เรื่อง ข้นั ตอนของทกั ษะกระบวนการทำงาน
กลมุ่ ท.ี่ ................ชอื่ กลุ่ม.....................................................................ช้ัน ม.1/.........
สมาชิกกลุ่ม 1………………………………………………………………………เลขที่.........................
2...............................................................................เลขที่.........................
3………………………………………………………………………เลขท.่ี ........................
4………………………………………………………………………เลขท.ี่ ........................
5………………………………………………………………………เลขท.่ี ........................
คำช้ีแจง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 4-5 คน ศึกษาใบความรู้และเขียนข้ันตอนกระบวนการทำงาน เป็น Mind
Map(ผงั ความคดิ )ในหวั ข้อทจี่ บั สลากได้(ทำลงในกระดาษวาดเขยี น 100 ปอนด์ ขนาด เอ4) หัวข้อดังนี้
• ปลูกตน้ ไม้ในกระถาง จำนวน 5 กระถาง
• จัดสวนชื้นในภาชนะ
• จัดสวนแห้งในภาชนะ
เร่ือง..........................................................................................

ตัวอย่างผังความคดิ

35

แบบทดสอบวัดความรู้ เร่ือง ทักษะกระบวนการทำงาน

กลุม่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี และเทคโนโลยี วชิ าการงานอาชพี 1

ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 10 ข้อ

โรงเรียนสระแกว้ อำเภอเมือง จงั หวัดสระแก้ว

คำชแี้ จง ให้นักเรยี นเลือกคำตอบท่ถี ูกต้องท่ีสุดเพยี งข้อเดยี ว
ข้อที่ 1) ในการทำงานเพอ่ื ประหยัดเวลาในการทำงานควรทำอยา่ งไร

1) วางงานไวใ้ กล้บรเิ วณทำงาน
2) วางงานไว้ข้าง ๆ บริเวณทำงาน
3) วางงานไว้บรเิ วณทำงานและหยบิ ง่าย
4) วางงานห่างจากบริเวณทำงานเล็กน้อย
ขอ้ ท่ี 2) การตดิ ตามงานเพอ่ื ปรบั ปรงุ แก้ไขคือข้อใด
1) การวางแผนงาน
2) การปฏิบัติงาน
3) การประเมินผล
4) การมอบหมายงาน
ขอ้ ที่ 3) การวางแผนทีด่ ีจะต้องคำนึงถึงสงิ่ ใด
1) การลงมอื ปฏิบัติงาน
2) การรวบรวมข้อมลู ของงาน
3) การจำแนกงาน
4) การเขยี นรายงาน
ขอ้ ที่ 4) ก่อนทำงานใดๆก็ตาม ควรปฏบิ ตั ิสิ่งใดเป็นลำดับแรก
1) วิเคราะหง์ าน
2) ประเมนิ ผลงาน
3) วางแผนการทำงาน
4) ปฏบิ ตั ิตามข้นั ตอน
ขอ้ ท่ี 5) ใครใช้ทักษะกระบวนการทำงานในขนั้ ตอนการวิเคราะห์งาน
1) ขุนพลแอบเลี้ยงปลากดั ไว้ในเรอื นเพาะชำ
2) เจ้านายตดั สินใจเลือกทำไข่เค็มดองเกลอื เพราะใชง้ บประมาณนอ้ ย วตั ถดุ บิ หาง่าย
3) นอ้ งน้อยประดิษฐโ์ มบายปลาตะเพยี นใบตาล
4) โอปอปลกู ผกั สวนครัวไว้หลังบา้ น

36

ขอ้ ท่ี 6). การทำงานใหป้ ระสบผลสำเรจ็ อย่างมคี ุณภาพขน้ึ อยู่กับปัจจยั ใด
1) กระบวนการทำงานอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ
2) ระยะเวลาในการทำงาน
3) ความยาก-งา่ ยของงาน
4) วัสดุอุปกรณ์

ข้อท่ี 7) นกั เรยี นควรประเมินผลการทำงานอยา่ งไร
1) ประเมนิ ก่อน ระหวา่ งการทำงานและหลังการทำงาน
2) ประเมินชว่ งใดก็ได้ ต้งั แต่รวมกลุ่มทำงาน
3) ประเมินหลงั การทำงาน
4) ประเมนิ ขณะปฏบิ ตั ิงาน

ข้อท่ี 8) ขัน้ ตอนใดของทักษะกระบวนการเปน็ ข้ันตอนท่ีสำคญั ทส่ี ุด
1) การปฏบิ ตั ิงานตามลำดบั ข้นั ตอน
2) การประเมินผลการทำงาน
3) การวางแผนงาน
4) การวิเคราะหง์ าน

ข้อที่ 9) “มาลที ำดอกบัวดินเสร็จแล้ว ปรากฏวา่ กลีบดอกไม้ไมแ่ น่น จงึ ทากาวลาเท็กซ์เพ่ิมอกี ”
ตรงกบั ขัน้ ตอนใดของกระบวนการทำงาน

1) การวิเคราะหง์ าน
2) การประเมินผลการทำงาน
3) การวางแผนในการทำงาน
4) การปฏิบัติงานตามขั้นตอน
ขอ้ ที่ 10) การประเมินผลงานมีประโยชนอ์ ยา่ งไร
1) การทำงานเสร็จตามระยะเวลาทีก่ ำหนด
2) ผลงานเป็นไปตามวัตถปุ ระสงคท์ ก่ี ำหนด
3) ทำให้การทำงานเปน็ ไปตามแผนงาน
4) ทราบขอ้ บกพรอ่ งทีจ่ ะต้องแก้ไขหรอื พัฒนางาน

เฉลยแบบทดสอบ

1. 3 2. 3 3. 2 4. 1 5. 2
6. 1 7. 1 8. 3 9. 2 10. 4

37

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 2

ช่ือเรือ่ ง กระบวนการกลุ่มในการทำงาน หนว่ ยท่ี 1 เร่ือง เรียนรูก้ ระบวนการทำงาน

รหัสวชิ า ง 21101 รายวิชา การงานอาชพี 1 เวลา 2 ชัว่ โมง ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 1

ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศกึ ษา 2564 กลมุ่ สาระการงานอาชีพ

1. สาระท่ี 1 การดำรงชีวติ และครอบครัว

2. มาตรฐาน ง 1.1 เข้าใจการทำงาน มีความคดิ สรา้ งสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำงาน ทกั ษะการ
จัดการ ทกั ษะกระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกนั และทักษะ การแสวงหาความรู้ มคี ุณธรรมและ
ลกั ษณะนิสัยในการทำงาน มีจติ สำนึกในการใช้ พลงั งาน ทรัพยากรและส่ิงแวดล้อม เพ่อื การดำรงชีวิตและ
ครอบครัว

3. ตวั ชี้วดั
ง 1.1 ม. 1/2 ใช้กระบวนการทำงานกลุ่มในการทำงานดว้ ยความเสียสละ

4. สาระการเรียนรู้/เนอื้ หา
- กระบวนการกลุ่มในการทำงาน

5. สาระสำคญั
ในการทำงานบางอย่างเราไม่สามารถที่จะทำคนเดียวได้ จะต้องมีทีมงานและทำงานร่วมกับผู้อื่น ซ่ึง

ผลที่ได้นอกจากความสำเร็จของงานแล้วยังมีประโยชน์ตามมา คือ การได้สังคมเพราะในการทำงานต้องมีการ
สื่อสารปฏิสัมพันธ์แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับบุคคลต่างๆ ทั้งภายในกลุ่ม นอกกลุ่ม ทำให้รู้จักสนิทสนมกัน
มากข้ึน เป็นการสร้างสังคมแห่งการทำงานท่ีดี และเป็นการพัฒนาความเป็นประชาธิปไตยในการทำงาน
ร่วมกัน

6. จุดประสงค์การเรียนรู้
6.1 บอกความหมายและความสำคัญของกระบวนการกลุ่มในการทำงานได้อย่างถูกต้อง (K)
6.2 อธิบายแนวทางการทำงานดว้ ยกระบวนการกลุ่มได้อย่างถูกต้อง (K)
6.3 ปฏบิ ัติงานตามข้นั ตอนการทำงานด้วยกระบวนการกลุ่มได้อยา่ งถูกต้อง (P)
6.4 เหน็ ประโยชน์ของข้นั ตอนการทำงานแบบกระบวนการกลุ่ม (A)

7. จุดเน้นการพฒั นาคณุ ภาพผเู้ รยี น
7.1 ดา้ นความสามารถและทักษะ ทักษะการคิดขนั้ สูง ทักษะชีวิต การแก้ปัญหา การใชเ้ ทคโนโลยี

รักการเรยี นรู้ แสวงหาความรู้ด้วยตนเอง การส่ือสารอย่างสร้างสรรค์
7.2 ดา้ นคณุ ลักษณะเฉพาะช่วงวยั อยู่อย่างพอเพียง

38

8. สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รียน
8.1 ความสามารถในการสื่อสาร
8.2 ความสามารถในการคิด
8.3 ความสามารถในการแกป้ ญั หา
8.4 ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต
8.5 ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

9. คุณลักษณะทพี่ ึงประสงค์
9.1 มีวนิ ัย
9.2 ใฝ่เรียนรู้
9.3 มุง่ ม่นั ในการทำงาน
9.4 อยู่อยา่ งพอเพยี ง
9.5 รักความเป็นไทย

10. หลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง
10.1 ความพอประมาณ คิด พดู ทำ อยา่ งประมาณบนพ้ืนฐานความเป็นจริง ให้เกดิ ความพอดี

พอเหมาะ พอควร โดยไมส่ ร้างความเดือนร้อนให้กบั ตนเองและผู้อื่น
10.2 ความมเี หตุผล การตดั สินใจอย่างมเี หตุผล ถกู ต้องตามหลักความจริง
10.3 การมคี ุ้มกันท่ีดี ไม่ประมาท ไม่เส่ียง มีความรอบคอบเตรยี มตัวใหพ้ ร้อมรับผลกระทบที่คาดวา่

จะเกิดข้นึ จากการเปลยี่ นแปลง
10.4 เงือ่ นไขความรู้ มีความรอบรู้ในวชิ าการต่างๆ ทเี่ ก่ียวข้องอย่างรอบด้าน ใช้ความรอบคอบท่ีจะ

นำความรู้มาพิจารณาเช่ือมโยงเพ่อื ประกอบการวางแผนและมคี วามระมัดระวังในข้ันปฏิบัตทิ กุ ข้นั ตอน
10.5 เง่ือนไขคุณธรรม ตระหนกั ในคณุ ธรรม ละลายในการทำความช่ัว การตงั้ ม่ันในความดี มีความ

ซอ่ื สัตย์สุจริต ความอดทน ความเพียร ใช้สติปญั ญาในการดำเนนิ ชีวติ

11. การบูรณาการ

ภาษาไทย การตอบคำถาม การนำเสนอผลงาน การทำรายงาน

สังคมศกึ ษาฯ การอยูร่ ว่ มกันในสังคม

ภาษาต่างประเทศ คำศัพท์และบทสนทนาเกยี่ วกับกระบวนการทำงานกลุ่ม

39

12. กจิ กรรมการเรียนรู้
ขน้ั นำ

1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 1 จำนวน 10 ขอ้ เวลา 10 นาที
2. ครูนำเขา้ สู่บทเรยี นโดยถามคำถามเพอ่ื กระตนุ้ ความคิดและความสนใจของนักเรียน

- นกั เรยี นชอบการทำงานเปน็ รายบคุ คล หรือชอบการทำงานกลมุ่ มากกว่ากนั เพราะเหตใุ ด
3. ครูอธิบายเพิ่มเติมเพ่ือเช่ือมโยงเข้าสู่บทเรียนและให้นักเรียนเห็นข้อแตกต่างระหว่างการทำงานทั้ง 2
แบบว่า “การทำงานรายบุคคลคนกับการทำงานแบบกระบวนการกลุ่มเป็นการทำงานให้เกิดความสำเร็จใน
การทำงานเช่นเดียวกัน แต่ต้องยอมรับว่าการทำงานรายบุคคลบางงานอาจทำให้เกิดความรู้สึกเหน่ือย
เนอ่ื งจากไมส่ ามารถทำงานคนเดยี วไดแ้ ละทำให้ไม่ได้ฝกึ ทักษะการปรบั ตัวให้กับผู้อ่ืนด้วย”
ขอ้ ดี ขอ้ เสยี ในการทำงานรายบุคคลและการทำงานกลมุ่ ส่งู านอาชพี
ในด้านของการตดั สนิ ใจ

การทำงานคนเดียวย่อมสามารถตดั สนิ ใจไดร้ วดเร็วกว่า เพราะเกิดจากความพงึ พอใจของคนๆ เดยี ว
ไมต่ ้องรอความคิดเห็นของใครกอ่ น แต่การตัดสินใจนน้ั อาจไมใ่ ช่ทางท่ีดีทีส่ ุด เม่ือเปรยี บเทยี บกบั การตดั สินใจ
ทีม่ าจากคนหลายคน เพราะจะตอ้ งมีการเสนอความคิดเห็นและพดู คุยกัน เพือ่ ใหไ้ ดผ้ ลลพั ธอ์ อกมาดที ่สี ุด แต่
กระนัน้ ก็ไม่อาจการันตีได้ 100% วา่ จะไดส้ ่งิ ท่ีดที สี่ ุดอยู่ดี เพราะความคดิ มากมายอาจตีกันไปมา แต่อย่าง
น้อยๆ กเ็ พิ่มโอกาสสำเร็จในการทำงานได้แนน่ อน
ในด้านของระยะเวลาในการทำงาน

โดยปกติแลว้ ระยะเวลาของการทำงานแบบคนเดยี วจะรวดเร็วกว่าการทำงานแบบเป็นทีม เนอ่ื งจาก
เม่ือกายเป็นทมี แลว้ จะต้องมกี ารวางแผนและตัดสินใจกันก่อน ซึง่ ตรงจดุ นีใ้ ช้เวลา ดงั ทไี่ ด้กล่าวไปในข้อทีห่ นึ่ง
ทำใหม้ กี ารยดื ระยะเวลาทำงานใหก้ ับการทำงานแบบเปน็ ทีม แต่ถา้ หากทมี ทเ่ี ราสงั กัดอยู่เป็นทีมเวริ ์กท่ี
ร่วมงานกันมานานก็อาจจะเป็นอกี เร่ือง เพราะระยะเวลาการทำงานอาจส้ันลงมากกว่าการทำงานคนเดยี ว
เนื่องจากทุกคนรจู้ ักหนา้ ที่ของตัวเองดีอยแู่ ลว้ ก็เปน็ ได้
ในดา้ นของความคิดสรา้ งสรรคผ์ ลงาน

ตรงจุดน้อี าจไมม่ ีอะไรมาชี้ชดั ไดแ้ น่นอนวา่ ความคิดสร้างสรรคข์ องผลงานของการทำงานรูปแบบไหน
จะดีกวา่ กนั เพราะการทำงานแบบเปน็ ทีม คุณอาจไดแ้ นวความคิดหลายอย่าง เพราะมีความคิดสร้างสรรค์
ของคนหลายๆ คน แต่การทำงานแค่คนเดยี ว ก็อาจจะได้แนวความคิดท่ดี ีท่สี ดุ มาไดเ้ ชน่ เดยี วกัน แต่ท้ายท่ีสุด
เรากไ็ ม่มที างร้วู ่าแนวความคิดแบบไหนจะดีและถกู ใจคนอื่นหรือไม่โดยเฉพาะทำงานอาชีพ
ในดา้ นของความพึงพอใจในผลลพั ธ์

แนน่ อน หากเราทำงานคนเดียว เราก็ย่อมพึงพอใจในผลลัพธอ์ ันเกดิ จากการทำงานของเราได้งา่ ยกว่า
แต่หากมีการทำงานเป็นทีม เราอาจไมพ่ อใจกับสง่ิ ที่เกิดขน้ึ ก็ได้ แถมบางครงั้ ยงั อาจไมส่ ามารถพูดอะไรหรือทำ
อะไรได้มากไปกว่าแคก่ ารคดิ เพราะการทำงานเป็นทีม ตัวเราอาจถูกบดบังศักยภาพได้ง่าย และความคิดเห็นท่ี
ดที ส่ี ดุ มักถูกตดั สนิ โดยคนส่วนใหญ่ ดังนั้น เราจะต้องทำใจทจี่ ะยอมรับผลทีต่ ามมาในจุดนีห้ ากตอ้ งทำงานเปน็
ทมี แตก่ ลบั กนั หากคุณเปน็ คนส่วนใหญ่ทีพ่ อใจในผลลัพธข์ องงานนั่นก็จะเปน็ อกี กรณีหน่ึงไปเลยเช่นกนั

40

ในดา้ นของรางวลั ความสำเร็จ
ความสำเรจ็ ของผลงานมผี ลต่อเกียรติยศและช่ือเสยี ง ถา้ หากคุณทำงานคนเดียวและได้รับคำช่ืนชม

สง่ิ นัน้ จะเป็นของคนเดยี ว แตห่ ากมีการทำงานเป็นทมี จะถูกโจษจนั ในชือ่ ทีม ทเี่ ราเป็นเพียงสว่ นหนงึ่ ในนั้น
อย่างนีจ้ ะตดั สินว่าดหี รอื ไม่ดี กต็ อ้ งดูความพงึ พอใจของตวั เราอีกที

ทำงานคนเดยี ว หรือ ทำงานเป็นทมี อย่างไหนดีกวา่ กนั | Job Advice

ข้ันสอน
1. นกั เรียนแบง่ กลุ่มๆละ 4-5 คน และคัดเลือกหัวหนา้ กลุ่ม เพอ่ื เป็นตัวแทนกลุ่มโดยเขยี นชอ่ื เพื่อน

และเหตผุ ลท่เี ลือกลงในกระดาษแล้วนำมาสรุปร่วมกันภายในกลุม่ ว่าสมาชกิ คนใดได้รบั การเลอื กคัดเลือกให้
เป็นหัวหน้ากลุ่ม

2. ครูอธิบายเพ่ิมเติม “เมื่อการทำงานรว่ มกนั ทุกคนจะตอ้ งฝกึ เป็นท้ังผู้นำและผู้ตามทดี่ โี ดย
ผลดั เปล่ียนกันเป็นหัวหน้ากลุ่ม”

ลกั ษณะของผ้นู ำกลุ่มทีด่ ีจะตอ้ งมวี ิสยั ทัศน์ ตอ้ งกระจายงานให้กบั สมาชิกในกลุม่ อย่างเหมาะสม พัฒนาสมาชกิ
ใหม้ คี วามรู้ ความสามารถและมที ักษะในการทำงานมากข้ึน เพอ่ื สร้างทมี ใหป้ ระสบผลสำเร็จ รวมถึงสร้างแรง
บันดาลใจให้กับสมาชกิ ในกลมุ่ อยเู่ สมอ

3. นักเรียนแต่ละกลุ่มรว่ มกนั วางแผนและกำหนดจุดประสงค์ แบง่ หน้าทคี่ วามรับผดิ ชอบในการ
ทำงาน เพ่ือศึกษาจากหนงั สือเรียน หนว่ ยท่ี 1 โดยมีหัวขอ้ ดงั น้ี

1) ความหมายและความสำคัญของกระบวนการกลุ่ม
2) แนวทางการทำงานดว้ ยกระบวนการกลมุ่
3) ขนั้ ตอนการทำงานด้วยกระบวนการกลุ่ม
4. นักเรยี นทไ่ี ด้รบั มอบหมายแต่ละหัวขอ้ แลกเปลีย่ นเรยี นรู้ขอ้ มลู รว่ มกนั ภายในกลุ่มเกย่ี วกับสิง่ ทไี่ ด้
ศกึ ษา หากสมาชิกในกลุ่มคนใดมปี ัญหา หรืออุปสรรคให้สมาชิกในกลุ่มร่วมกนั แกป้ ัญหา
5. ครูอธิบายเพ่ิมเติม “การทำงานด้วยกระบวนการกลุ่มใหป้ ระสบผลสำเร็จ สมาชิกในกลุ่มจะต้อง
ปฏิบัตติ นใหเ้ กดิ ผลดีต่อกลุ่มโดยมองเหน็ ประโยชน์สว่ นรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน มีเป้าหมายเดยี วกันเพอ่ื
ทำใหก้ ลุ่มเข้มแข็ง โดยสมาชกิ ในกลุ่มควรยึดหลกั ผู้นำและผ้ตู ามท่ีดี เป็นผ้ปู ระสานงาน เปน็ ผู้ประนีประนอม
เป็นผู้อำนวยความสะดวก หรืออาจเป็นผผู้ ่อนคลายความเครียด”
6. นกั เรยี นทำใบงานท่ี 1.2 เรอ่ื ง กระบวนการทำงานกลุ่ม เสร็จแล้วตรวจความเรยี บร้อยสง่ ครู
7. นักเรียนแตล่ ะกลุ่มศึกษาสถานการณ์กระบวนการทำงานกลุ่มของเด็กชายพลที่ร่วมกับเพ่ือน 3 คน
ปฏิบัติกิจกรรมการปลกู ตน้ ไม้ประดบั เพื่อนำไปตกแตง่ ห้องเรียน

41

ศกึ ษาสถานการณ์
เดก็ ชายพลรวมกลุ่มกบั เพ่ือนในห้องเรยี นจำนวน 3 คน เพ่ือปลูกไม้ประดบั ในกระถาง นำไปจัดตกแตง่
หอ้ งเรียน โดยปฏิบตั ิงานตามข้ันตอน ดังน้ี

1. ประชุมกลมุ่ เพ่ือเลือกพันธ์ุไม้ประดบั ท่ีต้องการปลกู และแบง่ หนา้ ที่กนั ทำงาน
2. เตรียมพนั ธ์ไุ ม้ประดบั ทเี่ พาะไวใ้ นถุงเพาะชำ จำนวน 3 ถุง
3. เตรยี มกระถางพลาสตกิ ขนาด 8 นวิ้ จำนวน 3 ใบ
4. ผสมดินกบั วสั ดุอ่ืนๆ เชน่ กาบมะพรา้ วสบั ขยุ มะพร้าว ปุ๋ยหมัก เปน็ ตน้ ดว้ ย
อตั ราสว่ น 1:1 ผสมคลกุ เคล้าใหเ้ ขา้ กัน แลว้ กองพักไว้
5. นำกาบมะพร้าวสบั ใส่ลงในกระถางเพื่อปิดรูก้นกระถาง แล้วเติมดนิ ผสมใน ข้อ 4 ลงไปเล็กน้อย
6. นำไม้ประดับที่เตรยี มไวถ้ อดออกจากถงุ ดำวางลงในกระถาง จัดโคนต้นให้อยู่ก่ึงกลางกระถาง
7. เตมิ ดนิ ใหร้ อบโคนต้นจนเตม็ กระถาง แล้วใชฝ้ ่ามอื ท้ังสองขา้ งกดดนิ รอบโคนต้นไม้ให้แนน่
8. รดนำ้ ใหช้ ุ่ม แลว้ นำไปวางในทร่ี ่มแดดรำไร
เดก็ ชายพลและเพ่ือนในกลุ่มรว่ มกนั ทำงานตามท่ีไดร้ ับมอบหมายและปลูกไม้ประดบั คนละ 1
กระถางทุกคน ตกลงกันวา่ จะมารดนำ้ โดยสลบั กัน คนละ 1 วัน จนครบท้ัง 3 คน และจดบันทึกการทำงาน
ทุกวนั เมอื่ ครบกำหนด 1 เดือน จึงรายงานสรปุ ผลการปฏิบัตงิ านส่งครู
8. ครอู ธบิ ายเพ่ิมเติม “การมอบหมายงานใหต้ รงกบั ความสามารถของสมาชกิ ในกลุ่มจะทำให้สมาชกิ
แตล่ ะคนได้ใช้ความรู้ความสามารถของตนเองมาปรบั ใช้กับงานทไี่ ด้รบั มอบหมาย โดยใช้ทกั ษะ หรอื
กระบวนการทำงานตา่ ง ๆ เพื่อใหบ้ รรลุตามวตั ถปุ ระสงคห์ รือเปา้ หมายทีไ่ ด้วางไวไ้ ด้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ
9. นกั เรยี นวางแผนข้ันตอนการทำงานดว้ ยกระบวนการกลุ่มจากสถาการณ์ขา้ งต้น โดยอาจศกึ ษา
ตัวอย่างการเขียนข้ันตอนการทำงานด้วยกระบวนการกลุ่มจากหนงั สอื เรียน
10. นกั เรียนแตล่ ะกลุม่ สง่ ตวั แทนออกมานำเสนอข้อมลู หน้าชัน้ เรียน ครูและเพ่ือนรว่ มชน้ั เรียน
รว่ มกันแสดงความคดิ เห็นเพม่ิ เติม

ขน้ั สรุป
1. นกั เรียนร่วมกันสรปุ ความรู้ เรอื่ ง กระบวนการทำงานกลมุ่
2. ครูตั้งคำถาม นักเรียนช่วยกันตอบ”เม่ือนักเรียนได้ทำงานกลุ่มแล้ว นกั เรยี นคิดว่า การทำงานกลุ่ม

จะต้องมีแนวปฏิบัติอย่างไร (ต้องมีการสร้างสัมพันธภาพท่ีดีต่อกัน และมอบหมายงานให้ตรงกับความรู้
ความสามารถของแตล่ ะบคุ คล)

ขัน้ ประเมนิ
1 นักเรยี นประเมินผลการทำงาน โดยใช้กระบวนการกลุ่มภายในกล่มุ ของตนเอง
2 ตรวจใบงาน 1.2 เรอ่ื ง กระบวนการทำงานกลุ่ม
3 ตรวจแบบทดสอบก่อน-หลงั เรยี น หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 1 แผนที่ 2 กระบวนการทำงานกลุ่ม

42

4 สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ ความเข้าใจของนักเรียนจากการทำกิจกรรมในช้ันเรียน การตอบ
คำถามการนำเสนองาน

13. สอื่ ประกอบการเรยี นรู้/แหลง่ เรียนรู้
1. ส่ือส่ิงพิมพ์ เช่น การปลกู ตน้ ไม้ประดบั ไมด้ อก
2. แผนภูมแิ สดงข้ันตอนของกระบวนการทำงานกลมุ่
3. สถานท่ี เช่น ห้องสมุด หอ้ งทำงาน
4. บคุ คล เชน่ ผู้ปกครอง ครู บคุ คลที่ประกอบอาชีพตา่ ง ๆ
5. หนังสือเรยี น รายวชิ าพน้ื ฐาน การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม. 1
6. ส่ืออ่ืนๆ เช่น คอมพวิ เตอร์ สมารท์ โฟน

14. การวดั และประเมินผลการเรียนรู้
14.1 วิธีการวดั ผล ทดสอบ ใบงาน
14.2 เครอ่ื งมอื วัด แบบทดสอบ ใบตรวจใบงาน
14.3 เกณฑก์ ารวดั ผลและประเมนิ ผล

ดา้ นความรู้ (K) ด้านคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ด้านทกั ษะ/กระบวนการ

(เกณฑ์การประเมินผ่าน 60 %) (A) (P)

1. แบบทดสอบหลังเรียน 1. ซ่ือสตั ย์สจุ รติ 1. ทกั ษะการคิด วเิ คราะห์

(Post-test) 2. มวี นิ ยั 2. ทกั ษะการประยุกต์ใชค้ วามรู้

3. ใฝ่เรยี นรู้ 3. ทกั ษะการแกป้ ัญหา

4. อยู่อย่างพอเพียง

5. มงุ่ มน่ั ในการทำงาน

6. รกั ความเปน็ ไทย

43

15. บันทกึ หลงั การจัดการเรียนรู้
หน่วยที่ 1 เร่ือง เรียนรกู้ ระบวนการทำงาน
แผนที่ 2 กระบวนการทำงานกลมุ่

1 จำนวนนักเรียนทส่ี อน ...............คน
2 จำนวนนกั เรยี นทีม่ าเรียน

หอ้ ง จำนวนนักเรยี น(คน) ห้อง จำนวนนกั เรยี น(คน)
ม.1/ ม.1/
ม.1/ ม.1/
ม.1/
ม.1/
ม.1/
ม.1/

รวมจำนวนนกั เรยี น
3. การทดสอบก่อนเรยี นแบ่งกลุ่มไดด้ งั น้ี

ระดับคุณภาพ จำนวนนักเรยี น(คน)

ดีมาก

ดี

พอใช้

ปรับปรุง

4. ดำเนินการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมและปรับปรงุ อยา่ งไร

44

5. คุณภาพผู้เรยี น แบ่งกลมุ่ ได้ดงั นี้ จำนวนนกั เรยี น(คน)
สาเหตทุ ไ่ี ด้รบั ปรงุ
ระดับคุณภาพ
ดมี าก
ดี
พอใช้
ปรับปรงุ

ชอื่ -นามสกลุ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

6. แนวทางปรบั ปรุง/แกไ้ ขปญั หา

45

7. ผลการปรบั ปรงุ
8. นกั เรียนกลมุ่ พอใช้ ดี และดีมาก สง่ เสรมิ อยา่ งไร

ลงชื่อ.................................................ครูผู้สอน
(นางอารีย์ เกษชม)

ความเหน็ ของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้

ลงชือ่ ...................................................................
(นายพรชัย หันจันทร)์

หวั หนา้ กลุ่มสาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ

46

ความเห็นของรองผู้อำนวยการโรงเรียนฝา่ ยวิชาการ

ลงช่ือ...................................................................
(นายชวนะชัย เพชรพริ ุณ)

รองผอู้ ำนวยการกล่มุ บริหารงานวิชาการ

ความเห็นของผู้อำนวยการโรงเรียน

ลงช่ือ....................................................................
(นางจฑุ ามาส เทพหสั ดิน ณ อยุธยา)
ผู้อำนวยการโรงเรยี นสระแกว้

47

แบบทดสอบวัดความรู้ เร่ือง กระบวนการทำงานกลมุ่

กลุ่มสาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพและเทคโนโลยี วิชาการงานอาชพี 1

ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 จำนวน 10 ขอ้

โรงเรียนสระแกว้ อำเภอเมอื ง จังหวัดสระแก้ว

คำช้แี จง ใหน้ ักเรียนเลอื กคำตอบท่ถี ูกต้องท่สี ดุ เพยี งข้อเดยี ว
ข้อท่ี 1) บคุ คลในข้อใดมีลกั ษณะของการทำงานกลุ่ม

1) ตน้ มสี ีหนา้ เรยี บเฉยตลอดเวลา
2) ต่อมีความเปน็ ตัวของตัวเองมากที่สุด
3) ต่ชู อบเสนอหรือแสดงความคิดเหน็
4) แตนชอบสร้างความบันเทงิ ให้กับเพื่อน
ขอ้ ท่ี 2) ในการทำงานกลุ่ม ข้อใดไมใ่ ช่ คณุ สมบัติของสมาชิกทีด่ ี
1) มีอธั ยาศัยและมีไมตรที ่ีดตี อ่ กัน
2) รับฟังความคิดเห็นเพื่อร่วมงาน
3) คอยขัดแย้งเพ่ือนทีม่ ีความคดิ เหน็ ไมต่ รงกับตวั เอง
4) มนี ้ำใจและช่วยเหลือกนั
ข้อที่ 3) การทำงานกลุ่มมปี ระโยชน์อยา่ งไร
1) ทำใหง้ านมีคณุ ภาพมาก
2) ทำให้งานสำเรจ็ ตามวตั ถปุ ระสงค์
3) ทำใหเ้ ป็นที่ยอมรบั ในสังคม
4) ทำให้เกิดความสามัคคแี ละชว่ ยเหลือกัน
ขอ้ ท่ี 4) กลมุ่ ท่ีดี มลี ักษณะอย่างไร
1) ทมุ่ เทให้กบั งานไม่เอาเปรียบเพอื่ นรว่ มงาน
2) มคี วามรบั ผดิ ชอบต่องานทไี่ ด้รับมอบหมาย
3) มีการติดต่อสอ่ื สารระหวา่ งเพื่อรว่ มงาน
4) ถกู ทุกข้อ
ข้อที่ 5) ขนาดของกลุ่มมีความสัมพนั ธ์กับงานอยา่ งไร
1) กลมุ่ ทมี่ ีสมาชิกมากงานจะเสร็จเร็ว
2) ถา้ ปรมิ าณงานมาก ควรมีสมาชิกมาก
3) ใหส้ มาชกิ ทุกคนมีความรับผิดชอบงานของกลุ่ม
4) งานมากสมาชิกนอ้ ยจะทำให้ทุกคนไดแ้ สดงความสามารถ

48

ข้อท่ี 6). ควรเลือกหวั หน้ากลุ่มที่มีลกั ษณะอยา่ งไร
1) เป็นคนพดู จรงิ ทำจริง
2) มมี นุษยสัมพันธด์ ี มเี พ่ือนมาก
3) รู้จักมอบหมายงานใหเ้ พ่ือนได้ทำทกุ คน
4) มคี วามรู้ ความสามารถ กลา้ แสดงออก

ข้อที่ 7) ขอ้ ใดเปน็ อปุ สรรคในการทำงานกลุ่มมากทสี่ ุด
1) ขาดการวางแผน
2) ขาดความสามัคคี
3) ขาดประสบการณ์
4) ขาดการปรบั ปรุงพัฒนางาน

ข้อท่ี 8) ข้อใดคือลักษณะที่สำคัญที่สุดของการทำงานกลุ่ม
1) สมาชกิ มเี ป้าหมายเดยี วกัน
2) หวั หน้ากลุ่มมคี วามรับผิดชอบ
3) สมาชิกทำงานเต็มความสามารถ
4) เลขานุการเผยแพร่งานไดเ้ ป็นอยา่ งดี

ข้อท่ี 9) การมอบหมายให้สมาชิกแต่ละคนตอ้ งคำนึงถงึ สง่ิ ใด
1) ระยะเวลา
2) งบประมาณ
3) ความสามารถแต่ละคน
4) ความพร้อมด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ

ขอ้ ที่ 10) ข้อใดเปน็ หวั ใจสำคัญของการทำงานร่วมกนั
1) บทบาทที่ได้รับ
2) วิธกี ารทำงาน
3) ความไว้วางใจกนั
4) บรรยากาศในการทำงาน

เฉลยแบบทดสอบ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
3344242133

49

ศึกษาสถานการณ์
กระบวนการทำงานกลุ่ม

เดก็ ชายพลรวมกลุ่มกับเพื่อนในห้องเรียนจำนวน 3 คน เพ่ือปลกู ไมป้ ระดบั ในกระถาง นำไปจัดตกแตง่
หอ้ งเรียน โดยปฏิบัติงานตามข้นั ตอน ดงั นี้

1. ประชมุ กล่มุ เพ่ือเลือกพนั ธ์ุไมป้ ระดบั ที่ต้องการปลูก และแบ่งหนา้ ที่กนั ทำงาน
2. เตรยี มพนั ธไ์ุ มป้ ระดบั ท่ีเพาะไวใ้ นถุงเพาะชำ จำนวน 3 ถุง
3. เตรยี มกระถางพลาสตกิ ขนาด 8 นิ้ว จำนวน 3 ใบ
4. ผสมดนิ กบั วสั ดุอนื่ ๆ เชน่ กาบมะพรา้ วสบั ขยุ มะพร้าว ปยุ๋ หมัก เป็นต้น ดว้ ย
อตั ราส่วน 1:1 ผสมคลกุ เคล้าใหเ้ ข้ากนั แล้วกองพักไว้
5. นำกาบมะพรา้ วสับใส่ลงในกระถางเพอ่ื ปิดรูก้นกระถาง แล้วเติมดนิ ผสมใน ขอ้ 4 ลงไปเล็กน้อย
6. นำไม้ประดับที่เตรยี มไวถ้ อดออกจากถุงดำวางลงในกระถาง จดั โคนตน้ ให้อยู่ก่งึ กลางกระถาง
7. เติมดินใหร้ อบโคนต้นจนเต็มกระถาง แล้วใชฝ้ า่ มือท้ังสองขา้ งกดดนิ รอบโคนตน้ ไม้ให้แนน่
8. รดน้ำใหช้ ุ่ม แล้วนำไปวางในทรี่ ่มแดดรำไร
เด็กชายพลและเพ่อื นในกลมุ่ รว่ มกนั ทำงานตามท่ีไดร้ ับมอบหมายและปลูกไม้ประดบั คนละ 1
กระถางทุกคน ตกลงกนั วา่ จะมารดนำ้ โดยสลบั กนั คนละ 1 วัน จนครบทั้ง 3 คน และจดบนั ทกึ การทำงาน
ทกุ วัน เม่ือครบกำหนด 1 เดือน จงึ รายงานสรุปผลการปฏิบัตงิ านส่งครู