251МОНГОЛ СУДЛАЛЫН ЧУУЛГАН, 2023 №34Misheel Institute 2022” ОУЭШХ-д “Considering the meaning framework ofthe word <Wisdom>” сэдвээр;- 2022 оны 12-р сарын 22. МУБИС-ийн “Цахим багш” хөтөлбөрийн хүрээндзохион байгуулагдсан “Цахим сургалтын арга зүй, тулгамдсан асуудал,шийдэл” Эрдэм шинжилгээний бага хуралд Сэтгүүл зүйн тэнхимийнбагш, доктор Б.Чинзориг, Уран зохиолын тэнхимийн багш Б.Надмиднартай хамтран “Мэдээллийн технологийн эрин үеийн хүүхдэд зориулсансургалтын арга зүй, ач холбогдол” сэдвээр;- 2023 оны 03-р сарын 16. “НХУС-2023” багш нарын ЭШХ-д “<Эрдэм>хэмээх үгийн утгын хүрээг авч үзэх нь” сэдвээр тус тус илтгэл хэлэлцүүлэв.2022 оны 12-р сарын 09. Төгөлдөр Буяннэмэх сан, Соёлын Яам, Дундговьаймгийн засаг даргын тамгын газар, ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэн, Монголынзохиолчдын эвлэлийн хамтран зохион байгуулсан, С.Буяннэмэхийн мэндэлсний120 жилийн ойд зориулсан “С.Буяннэмэх судлал ба эрин цаг” ЭШХ-д МУБИСийн НХУС-ийн Монгол хэлний тэнхимийн багш, доктор (Ph.D), дэд профессорД.Ганболд “С.Буяннэмэхийн далд утгат хийгээд тайлбарт шүлэг гэх түүний утгынхувь нь” сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлсэн.2022 оны 01-р сарын 26. МУБИС-НХУС-ийн Монгол хэлний тэнхимийнбагш нарын эрдэм шинжилгээний хурал болов. Тус хуралд доктор (Ph.D),профессор А.Цог-Очир “Хүчний харилцан үйлчлэлийн онол” сэдвээр; доктор(Ph.D), дэд профессор Ш.Баттөгс “Соматик хэлц нэгж” сэдвээр; доктор (Ph.D),дэд профессор Ү.Ариунболд “Монгол бичгийн заах аргын асуудалд” сэдвээр;доктор (Ph.D), дэд профессор Д.Ганболд “Монгол бичгийн хэл зүй Төвөд,Монгол хадмал нэг судрын 2 хувилбарын тухай” сэдвээр; доктор (Ph.D), дэдпрофессор Д.Эрдэнэсан “Монголчуудын аргалын соёл” сэдвээр; доктор (Ph.D),дэд профессор Г.Цэцэгдарь “Өвөг Алтайн нэгдмэл хэл”-ийг үг бүтэх аргынталаас авч үзэх нь сэдвээр; Монгол хэлний тэнхимийн эрхлэгч, доктор (Ph.D)Д.Соронзон “Монгол хэлний орон байр заасан зарим нэрийн гарал” сэдвээр;доктор (Ph.D) Л.Цэрэнчимэд “Буриад аялгууны “хөх” хэмээх үг бүхий зарим хэлцүгийн утга, соёлын онцлог” сэдвээр; доктор (Ph.D) Ч.Бямбацэцэг “Монгол хэлний“ус”-тай холбоотой танин мэдэхүйн зүйрлэл ба утгын өгүүлэмж” сэдвээр; Монголхэлний тэнхимийн багш Л.Эрдэнэчимэг “Эрдэм хэмээх үгийн утгын хүрээг авчүзэх нь” сэдвээр тус тус илтгэл хэлэлцүүллээ.2022 оны 01-р сарын 27. МУБИС-ийн Монгол судлалын төвөөс эрхлэн, ШУАийн Хэл зохиолын хүрээлэн, МУИС-ийн Монгол судлалын хүрээлэнтэй хамтранзохион байгуулж буй “Монгол угсаатнуудын хэл аялгуу, бичиг соёлын өнөөгийнбайдал, цаашдын чиг хандлага” ОУЭШХ-д МУБИС, МУИС, ШУА-ХЗХ-гийнэрдэмтэн судлаачдаас гадна ОХУ, Герман, БНУУ, Итали, Япон, БНХАУ, БНСУ-ынмонгол судлаачид оролцов. Энэ хуралд МУБИС-ийн НХУС-ийн Монгол хэлнийтэнхимийн багш, доктор (Ph.D) Л.Цэрэнчимэд “Буриад аялгууны зарим хэлц үгоюуны соёлын баримт болох нь” сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлсэн.ЖичМУБИС-НХУС-ийн Монгол хэлний тэнхимийн багш, доктор (Ph.D)П.Эрдэнэтуяа “Cogent Arts and Humanities” (ISSN: 2331-1983) олон улсын
252МОНГОЛ СУДЛАЛЫН ЧУУЛГАН, 2023 №34сэтгүүлд “Comparative analysis of concept of child in Mongolian and Korean expressions” хэмээх өгүүлэл хэвлүүлжээ. Энэ нь Scopus-д бүртгэлтэй, хамгийн дээд(Q1 (2021) Cite Score Best Quartile) зэрэглэлтэй, Web of Science-д бүртгэлтэй,импакт фактортой (0.853 (2021) ), хэл соёл, танихуйн чиглэлийн өгүүлэл түлхүүхүлээн авдаг АНУ-ын ЭШС бөгөөд 30 гаруй орны эрдэмтэд редакцын зөвлөлднь ажилладаг аж.Оюутны эрдэм шинжилгээний хурлын мэдээ2023 оны 03-р сарын 10. Монгол хэлний тэнхимийн Оюутны эрдэмшинжилгээний бага хурал боллоо. Тус хуралд 6 оюутан илтгэл хэлэлцүүллээ.Үүнд: 1. М.Бадамгарав (IV курс) “Авдар” хэмээх зүйрлэхүүнтэй оньсогод хийсэнажиглалт (амууны хальснаас агуу тэнгэр хүртэлх орон сав. (Удирдагч багш:Доктор (Ph.D), профессор А.Цог-Очир); 2. Т.Даваажаргал (II курс) Монгол бичгийнзарим эх дэх “ber”-ийн хэрэглээний жишээ. (Удирдагч багш: Доктор (Ph.D), дэдпрофессор Д.Ганболд); 3. Д.Отгонжаргал (I курс) Идэвхтэй хэрэглээтэй үүсмэлүйл үгийн бүтэц дэх дагавар, түүний тоо ба байр. (Удирдагч багш: Доктор (Ph.D),дэд профессор Г.Цэцэгдарь); 4. Э.Онон (IV курс) Д.Батбаярын “Саахалтыннууранд ангир дуугарна” түүвэр дэх адилтгалын жишээ. (Удирдагч багш:Доктор (Ph.D), дэд профессор Д. Ганболд); 5. Г.Мөнхсарнай (IV курс) АкадемичЦ.Дамдинсүрэнд гадаадын эрдэмтэн, зохиолчдоос ирүүлсэн захидалд хийсэнажиглалт. (Удирдагч багш: Доктор Л.Цэрэнчимэд); 6. Ц.Сувд-Эрдэнэ (II курс)Мэнд хүндийн үг хэллэгийг нийгэм хэл шинжлэлийн үүднээс судлах нь. (Удирдагчбагш: Доктор (Ph.D) Р.Сарангэрэл) гэсэн сэдвүүдээр илтгэл хэлэлцүүлж, Тэргүүнбайрт МХУЗ-ын IV ангийн оюутан М.Бадамгарав, дэд байрт МХУЗ-ын IV ангийноюутан Г.Мөнхсарнай, гутгаар байрт МХУЗ-ын I ангийн оюутан Д.Отгонжаргалнар шалгарав. НХУС-ийн Оюутны ЭШХ-д М.Бадамгарав, Г.Мөнхсарнай нароролцохоор болов.
253МОНГОЛ СУДЛАЛЫН ЧУУЛГАН, 2023 №34УТГА ЗОХИОЛЫН ТЭНХИМИЙН МЭДЭЭХэвлүүлсэн ном:1. Батсуурь Г. Уран зохиол шинжлэлийн зарим асуудал. Улаанбаатар, 2022.2. Надмид Б. Хүүхдийн уран зохиол. Улаанбаатар, 2023. 15 х.х.Хэлэлцүүлсэн илтгэл:1. Доктор (Ph.D) Г.Батсуурь:- “Монголын нууц товчоон ба сонгодог зохиолууд дахь өш хонзонгийндүрслэл” УИХ-ын даргын ивээл дор болсон “Их монгол улс ба Чингисхааны өв эрдмийн чуулган”. Төрийн ордон, “Хүндэтгэлийн өргөө” 2022-11-22- “С.Буяннэмэхийн уянгын шүлгүүдийн зарим онцлог” С.Буяннэмэхийн 120жилийн ойн эрдэм шинжилгээний хурал. Тусгаар тогтнолын ордон. 2023-01-12- “Яруу найраг дахь ганцаардахуйн шизофрени ба өсвөр үеийн сэтгэцийнэрүүл мэнд” МУБИС, НХУС, Багш нарын ЭШХ. 2023-03-17- “Д.Пүрэвдоржийн найраглалын хэлний онцлог”. Хөдөлмөрийн баатар,Төрийн шагналт, Ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдоржийнмэндэлсний 90 жилийн ойд зориулсан \"ХХ ЗУУНЫ МОНГОЛНАЙРАГЛАЛЫН ҮНЭТ ЗҮЙЛ- Д.ПҮРЭВДОРЖИЙН УРАН БҮТЭЭЛ\" сэдэвтэрдэм шинжилгээний хурал 2023 оны 3 сарын 21-ний өдөр МонголУлсын Үндэсний номын сангийн Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит Эрдэмшинжилгээний уншлагын танхим 2. Доктор (Ph.D) П.Яньдий:- “Д.Пүрэвдоржийн Хялар хатан найраглалын тухайд”. Хөдөлмөрийнбаатар, Төрийн шагналт, Ардын уран зохиолч Дэндэвийн Пүрэвдоржийнмэндэлсний 90 жилийн ойд зориулсан \"ХХ ЗУУНЫ МОНГОЛНАЙРАГЛАЛЫН ҮНЭТ ЗҮЙЛ- Д.ПҮРЭВДОРЖИЙН УРАН БҮТЭЭЛ\" сэдэвтэрдэм шинжилгээний хурал 2023 оны 3 сарын 21-ний өдөр МонголУлсын Үндэсний номын сангийн Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит Эрдэмшинжилгээний уншлагын танхим3. Доктор (Ph.D) О.Отгонбаатар:- EÖTVÖS LORÁND UNIVERSITY Faculty of Humanities “Aspects of Mongolian Buddhism – Animals, Plants and Bioethics”4. Доктор (Ph.D) Т.Мөнхнаран:-ПоэтикароманаГ.Аюрзаны«Шүгдэн».Всероссийскаянаучнаяконференцияс международным участием «Типология художественных традиций в
254МОНГОЛ СУДЛАЛЫН ЧУУЛГАН, 2023 №34литературе», посвященная 85-летию со дня рождения д.ф.н., проф. С.И. Гармаевой. 30–31 марта 2023 г., г. Улан-Удэ- “Нийлэх замын уулзварт” романы үнэт зүйлс. Дэмбээгийн Мягмарынмэндэлсний 90 жилийн ойд зориулсан “1960-аад оны туурвил зүйншинэчлэл: ДЭМБЭЭГИЙН МЯГМАР” сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурал.2023 оны 03 сарын 31.5. Б.Надмид:- Детская литература Монголии в социокультурном контекстесовременности. Всероссийская научная конференция с международнымучастием «Типология художественных традиций в литературе»,посвященная 85-летию со дня рождения д.ф.н., проф. С. И. Гармаевой.30–31 марта 2023 г., г. Улан-Удэ
255МОНГОЛ СУДЛАЛЫН ЧУУЛГАН, 2023 №34
256МОНГОЛ СУДЛАЛЫН ЧУУЛГАН, 2023 №34Монгол Улсын Боловсролын Их сургуульНийгэм, Хүмүүнлэгийн ухааны сургуульISSN 2412-9992Key title: Mongol sudlalyn čuulganМонгол Судлалын ЧуулганЭрдэм шинжилгээний сэтгүүл2023/1№34Хаяг:Монгол Улс, Багатойруу 14Улаанбаатар 210648Утас +976-326165http://[email protected]@msue.edu.mn