ขนมโบราณ พื้นถิ่นไทย

ภาคเหนือ The North ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย Traditional Thai Desserts ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๓๗

๑๓๘ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๓๙ กระยาสารท ชื่อราน กระยาสารท ปาใหญกําแพงเพชร ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม กระยาสารทขนมไทยพื้นบาน มีประวัติความเปนมา และนิยมทําในเทศกาล เดือนสิบ โดยมีสวนผสมหลัก คือ นํ้าตาลปป นํ้าตาลขาว นํ้าผึ้ง นํ้าออย ถั่ว งา ขาวตอก ขาวเมา และใสนมสดเพื่อเพิ่มรสมัน จุดเดน/เอกลักษณของขนม หวาน มัน อรอย ถูกหลักอนามัย ขอมูลสถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ บานเลขที่ ๓๕ ถนนราชวิถี อําเภอเมือง จังหวัดกําแพงเพชร (หลังธนาคารไทยพาณิชย) ขอมูลติดตอผูผลิต โทร. ๐๙ ๕๖๘๐ ๐๗๑๑ , ๐๙ ๘๘๗๐ ๒๓๖๙ กําแพงเพชร

๑๔๐ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๔๑ Krayasart (Sweet pu� ed rice) Shop name Krayasart Pa Yai Kamphaeng Phet Production period Always Seasonal Others (Specify....................) History/Interesting story Krayasart (Sweet puffed rice) is a local dessert with has a long history. It is widely made in the tenth month festivals. The main ingredients are palm sugar, white sugar, honey, cane sugar, nuts, sesame, crushed rice, Khao Mao (Pounded unripe rice) and fresh milk for more delectable taste. Uniqueness Sweet and delectable taste with hygiene. Location/Travel/Map 35 Rachawithee Road, Mueang District, Kamphaeng Phet Province (Behind Siam Commercial Bank) Contact information Tel. 09 5680 0711 , 09 8870 2369 Kamphaeng Phet

๑๔๒ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๔๓ บัวลอย ชื่อราน ปาอวนบัวลอยมือถือ ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) เชียงราย ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม ปาอวน เจาของราน และเจาของสูตรบัวลอยเปดขาย มากวา ๒๐ ป โดยชื่อ บัวลอยมือถือ มาจากรานไมมีที่นั่งให ลูกคา จึงตองตักใสถวยใหถือเดินหรือยืนกิน บัวลอย ๕ รสชาติ บัวลอยงามะพราว บัวลอยซาหริ่ม บัวลอยผลไมรวม บัวลอย ไอศกรีม บัวลอยไขเค็ม จุดเดน/เอกลักษณของขนม จุดเดน คือ นํ้ากะทิทําใหมทุกวัน เคี่ยวปรุงรสใหออกเค็ม นิด ๆ ใชราดบนแปงบัวลอย และโรยหนาบัวลอยดวยนํ้าตาลทราย ผสมงาขาวคั่วเพิ่มความหอมชวนรับประทาน ขอมูลสถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง ปากซอยทางเขาตลาดเชียงรายไนตบารซาร ถนนพหลโยธิน ตําบลเวียง อําเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ขอมูลติดตอผูผลิต โทร. ๐๘ ๕๐๓๒ ๓๒๔๙

๑๔๔ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๔๕ Bua Loy (Rainbow rice balls in coconut milk) Shop name Pa Auan Bua Loy Meu Tue Production period Always Seasonal Others (Specify....................) History/Interesting story Pa Auan is a shop owner, and she is the owner of Bua Loy recipe sold for more than 20 years. “Bua Loy Mue Tue” was named since there weren’t no seats for customers to sit, so they had to carry a bowl of Bua Loy and eat. The shop sells 5-flavored Bua Loy, Bua Loy with sesame and coconut, Bua Loy Sarim, mixed fruit Bua Loy, Bua Loy ice cream and Bua Loy with salt egg. Uniqueness The uniqueness is freshly made coconut milk with salty taste poured on Bua Loy. Bua Loy is sprinkled. Sugar mixed with roasted white sesame is sprinkle on Bua Loy to give aromatic smell. Location/Travel/Map The entrance to the Chiang Rai Night Bazaar Market, Phahon Yothin Road, Wiang Subdistrict, Mueang District, Chiang Rai Province. Contact information Tel. 08 5032 3249 Chiang Rai Others (Specify....................)

๑๔๖ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๔๗ ข�าวเหนียวเป�ยกลําไย ชื่อราน รานขนมแม หลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...............................) เชียงใหม ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม เจาของรานคือ คุณเบิรด ไดสูตรขนมจากมารดา แลวมาปรับสูตรใหเขากับยุคสมัย เปดจําหนายขนมไทย นํ้าแข็งไส และไอศกรีม รสชาติกลมกลอม ไมเนนหวานมาก จุดเดน/เอกลักษณของขนม ขนมหวานที่ไมหวานจัด ขอมูลสถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ หลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม บานเลขที่ ๑๔/๔ หมู ๘ ตําบลสุเทพ อําเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม ขอมูลติดตอผูผลิต คุณเบิรด : โทร. ๐๖ ๑๗๙๗ ๑๖๔๔

๑๔๘ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๔๙ Khao Niew Piak Lumyai (Sweet sticky rice with Longan and coconut cream) Shop name Khanoom Mae behind Chiang Mai University Production period Always Seasonal Others (Specify....................) History/Interesting story Khun Bird, a shop owner, got the recipe from his mother and improved the recipe to suit current needs. The shop sell Thai desserts, shaved ice and ice creams with delectable taste with less sweet. Uniqueness Less sweet desserts. Chiang Mai Location/Travel/Map Behind Chiang Mai University, 14/4 Moo 8 Suthep Subdistrict, Mueang District, Chiang Mai Province Contact information Khun Bird : Tel. 06 1797 1644

๑๕๐ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๕๑ เส�งเผ� และฮาละหว�า ชื่อราน ปาปน ขนมฮาละหวา-เสงเผ ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม ตาก เสงเผ และฮาละหวา เปนชื่อของขนมหวานชาวไทยใหญ “เสงเผ” มีลักษณะคลายขนมขาวเหนียวแกง ที่ทําจากขาวเหนียวนํ้าออย กะทิ ตางกันตรงหนาเสงเผจะราดดวยกะทิแลวปง หรืออบหนาจนเกรียม รสชาติหวานมัน สวน “ฮาละหวา” ตัวขนมทําจากแปงขาวเจา นํ้าตาลทราย กะทิ เมล็ดสาคู หนาขนมทํา เชนเดียวกับเสงเผ จุดเดน/เอกลักษณของขนม มีรสหวานมัน แมคาจะทําขนมนี้บรรจุใน ถาดกลม และตัดขายเปนชิ้นเล็ก ๆ สถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ ตลาดพาเจริญ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ชื่อชุมชน/พื้นที่ดําเนินการ ปาปน ขนมฮาละหวา-เสงเผ ตลาดพาเจริญ อําเภอแมสอด จังหวัดตาก ขอมูลติดตอผูผลิต พี่วัน โทร. ๐๘ ๙๒๖๙ ๔๔๗๑

๑๕๒ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๕๓ Seng Pae and Ha La Wa (Tai Yai dessert) Shop name Pa Pun Khanoom Ha La Wa-Seng Pae Production period Always Seasonal Others (Specify....................) History/Interesting story Seng Pae and Ha La Wa are desserts of Tai Yai people. “Seng Pae” is similar to sweet stickty rice made from sticky rice, cane sugar and coconut milk. Seng Pae is topped with coconut milk and grilled. It has sweet taste. “Ha La Wa” is made from rice flour, cane sugar, coconut milk and sago seeds. The topping is similar to Seng Pae. Uniqueness Sweet dessert placed in a round tray and cut in small pieces. Tak Location/Travel/Map Pa Charoen Market, Mae Sot District, Tak Province Community name/Area of operation Pa Pun Khanoom Ha La Wa-Seng Pae, Pa Charoen Market, Mae Sot District, Tak Province Contact information Pee Wan Tel. 08 9269 4471

๑๕๔ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๕๕ ขนมปรง ชื่อราน รานปาเกวลี โซนเกษตร กาดนั่งยองคลองยาม ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...ชวงผลผลิตออก....) ตาก ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม ขนมปรง ถือวาเปนอาหารประจําทองถิ่นหากินไดยาก มีรสหวาน หอม อรอย นุมลิ้น ทํากินกันมาเปนรอยป ตั้งแตรุนปู ยา ตา ทวด โดยชาวบานจะเขาไปเก็บลูกปรง ในปาตามธรรมชาติ เฉพาะสีเหลืองแกเทานั้น กอนนํามาผาเอาเนื้อในออก แลวปนบด ละเอียด ใสผากรองนํ้าแปง แชในถังใหแปงตกตะกอน พอนํ้าใสเททิ้งแลวเติมนํ้าแชใหม ทําวันละ ๒ ครั้ง นาน ๓ วัน เพื่อเอาพิษเมาออก จากนั้นนําไปตากแหง กอนนําแปงไปปน ใหเปนฝุนเพื่อจําหนาย สําหรับตนปรงชาวบานถือเปนผลประโยชนจากการที่ไดรวมใจกัน ดูและอนุรักษปาชุมชนเอาไวและยังมีผักหวาน เห็ดโคน กลอย ผักสาบ สมุนไพร ไขมดแดง ฯลฯ ใหเก็บผลผลิตหมุนเวียนไดตลอดทั้งป ทําใหคนที่นี่ตางรูสึกหวงแหนและ เห็นคุณคาของปาชุมชนอยางมาก จุดเดน/เอกลักษณของขนม มีรสหวาน หอม อรอย นุมลิ้น สถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ รานปาเกวลี โซนเกษตร กาดนั่งยองคลองยาม อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ชื่อชุมชน/พื้นที่ดําเนินการ อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ขอมูลติดตอผูผลิต ที่ทําการปกครองจังหวัดตาก โทร. ๐ ๕๕๕๑ ๓๗๗๔

๑๕๖ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๕๗ Khanoom Prong (Northern Thai dessert) Shop name Pa Kaewalee, Kaset Zone, Nang Yong Klong Yam Market Production period Always Seasonal Others (Specify..Harvest season.) History/Interesting story Khanoom Prong (Northern Thai dessert) is a local dessert which is very rare. It is sweet, aromatic and soft. It has been made for a hundred years among our older generation. Villagers go into the forest to collect yellow cycads. Then, cycads are sliced to get its flesh and the flesh is finely grinded. The grinded cycads are put in a cloth to filter the starch and soaked in a bucket to allow the starch to settle. When the water is clear, it is poured out and the grinded cycads are soaked again by adding more water. This is done twice a day for 3 days to remove the drunken poison. After that, the grinded cycads are dried and turned into powder for sale. As Cycads trees give benefits to villagers as they cooperatively conserve the community forest. Also, there are sweet leaf trees, mushrooms, wild yams, adernia, herbs, red ant eggs, etc. in the forest so villagers can keep crops in rotation throughout the year. This makes the villagers love and appreciate the value of the community forest. Uniqueness Sweet and soft taste. Location/Travel/Map Pa Kaewalee, Kaset Zone, Nang Yong Klong Yam Market, Mueang District, Tak Province Tak Community name/Area of operation Mueang District, Tak Province Contact information Tak Provincial Administration Office Tel. 0 5551 3774

๑๕๘ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๕๙ ข�าวกระยาคู ชื่อราน - ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ..ชวงกอนฤดูการเก็บเกี่ยวขาวนาป.) ตาก ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม ขาวยาคู เปนขนมไทยโปราณที่ปจจุบันเปนของที่หารับประทานได ยากยิ่ง เนื่องจากเปนขนมที่จะทําไดเฉพาะชวงกอนฤดูการเก็บเกี่ยว ขาวนาป ขั้นตอนการเตรียมวัตถุดิบมีความเกี่ยวพันกับความเชื่อตาม วิถีชีวิตดั้งเดิมของคนไทย ในเรื่องการนับถือ “แมโพสพ” จึงทําใหขนม ชนิดนี้มีความพิเศษ และไมเปนที่รูจักมากนักในสมัยพุทธกาล ขาวกระยาคู หรือขาวยาคู เปนขาวที่นํามาปรุงกับอาหารอื่น ๆ พระอานนทก็เคยปรุง ขาวกลอง ถั่วเขียว และงา ทําเปนขาวเหลว ๆ ถวายพระพุทธเจา ตอนที่ ทานตถาคตประชวรดวยโรคลมในทอง ดังนั้น ขาวกระยาคู จึงเหมาะ สําหรับโรคเกี่ยวกับทอง แกหิวกระหาย ชูกําลัง และแกอาหารออนเพลีย บางก็วานํ้านมขาวที่ได ยังมีคุณสมบัติเปนยาอายุวัฒนะอีกดวย นอกจากนี้ นํ้านมขาวที่เปนสวนผสมหลักของขาวยาคูยังอุดมไปดวยวิตามินบี เกลือแร และแรธาตุตาง ๆ ที่รางกายตองการ นอกจากจะไดความอรอยแลวยังได ประโยชนอีกดวย จุดเดน/เอกลักษณของขนม ขนมขาวยาคูมีวิตามินสูงมาก โดยเฉพาะวิตามินบี ๒ บี ๑๒ เปนยาอายุวัฒนะ บํารุงกําลัง แกเหนื่อย สถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ ตําบลปามะมวง อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ชื่อชุมชน/พื้นที่ดําเนินการ ชุมชนคุณธรรมฯ ตนแบบ วัดอัมพวัน ตําบลปามะมวง อําเภอเมืองตาก จังหวัดตาก ขอมูลติดตอผูผลิต นางอัญชัน ครุฑแกว โทร. ๐๘ ๗๒๐๘ ๐๑๔๘

๑๖๐ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๖๑ Khao Krayaku (Rice milk with coconut cream and pandan leaf) Shop name - Production period Always Seasonal Others (Specify..Before in-season rice harvest season) History/Interesting story Khao Yaku (Rice milk with coconut cream and pandan leaf) is a traditional dessert which is very rare since it’s only made before in-season rice harvest season. Ingredients preparation concerns the belief of “Mae Posop” (Goddess of Rice) so this dessert is special and not widely-known. In the Buddha era, Khao Krayaku or Khao Yaku was the rice cooked with other dishes. Ananda used to cook brown rice, green beans and sesame to make rice porridge for the Buddha when the Tathagata was afflicted with stomachache. Therefore, Khao Krayaku is suitable for stomachache, hunger, thirst, invigorating and getting rid of exhaustion. Some say that rice milk also has elixir properties. In addition, rice milk which is the main ingredient of Khao Yaku is rich of vitamin B and minerals essential to the body. It is not only delicious, but also healthy. Tak Uniqueness Khanoom Khao Yaku has high vitamins, especially vitamin B and vitamin B12. It is like elixir that can invigorate the body and get rid of exhaustion. Location/Travel/Map Pa Mamuang Subdistrict, Mueang District, Tak Province Community name/Area of operation Wat Umpawan Morality Model Community, Pa Mamuang Subdistrict, Mueang District, Tak Provnice Contact information Mrs. Unchan Krutkaew Tel. 08 7208 0148

๑๖๒ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๖๓ ข�าวโปง นครสวรรค ชื่อราน ๑. ขาวโปงยายมี อําเภอไพศาลี ๒. ขาวโปงรานเจขาว อําเภอทาตะโก ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม คุณยายมีเลาใหฟงวา ขนมขาวโปงนี้ ก็ถือวาเปนภูมิปญญาชาวบานอยางหนึ่ง ทางดานอาหาร คุณยายบอกวา รูจักขนมขาวโปงมาตั้งแตจําความได มันเปนขนมโบราณ ที่นิยมทํากินกันในสมัยกอน เปนขนมที่มีมาตั้งแตสมัยบรรพบุรุษแลว และยังเชื่อกันวา เปนขนมของชาวมอญที่สืบทอดตอกันมา เมื่อกอนตอนยายยายมาอยูที่นี่ใหมๆ ทําขนม กินกัน คนที่นี่แปลกใจกันวามันคือขนมอะไร เขาเขาใจวาเปนขนมแดกงา เพราะมัน คลาย ๆ แดกงาอยูเหมือนกัน แตพอมาอยูไดหลายป คนที่นี่ก็เริ่มรูจักกันมากขึ้น ชวงที่ จะทําขนมกินนั้น จะเปนชวงหนาหนาว เพราะในสมัยกอนนั้นหนาหนาวจะหนาวมาก บวกกับกระบวนการในการทําขนมนั้น ตองใชกําลังในการตําขาวเหนียว และขาวเหนียว ที่นึ่งสุกใหม ๆ จะรอน ชวยทําใหลดความหนาวลงไดบางนั่นเอง จุดเดน/เอกลักษณของขนม ๑. ขาวโปงยายมีแหงไพศาลี ขนมในตํานาน สุดยอดความอรอย ๒. ขาวโปง เจขาว ตลาดนัดอําเภอทาตะโก อําเภอทาตะโก สุดยอดความอรอย พรอมบริการ ขอมูลสถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ ๑. ขาวโปงยายมี อําเภอไพศาลี เลขที่ ๒๑/๑ หมู ๓ ตําบลโคกเดื่อ อําเภอไพศาลี จังหวัดนครสวรรค ๒. รานเจขาว ตลาดนัดอําเภอทาตะโก บริเวณทางออกของที่วาการอําเภอ ทาตะโก (ขายเฉพาะวันพุธ เวลา ๐๖.๐๐ - ๑๒.๐๐ น. เทานั้น) ขอมูลติดตอผูผลิต คุณยายมี พวงสมบัติ โทร. ๐๘ ๓๙๕๔ ๑๓๗๘ รานขาวโปง เจขาว โทร. ๐๘ ๙๘๕๗ ๗๔๕๙

๑๖๔ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๖๕ Khao Pong Shop name 1. Khao Pong Yai Mee, Paisalee District 2. Khao Pong Jae Khao, Tha Tako District Production period Always Seasonal Others (Specify....................) Nakhon Sawan History/Interesting story Granny Mee said that Khao Pong is the local wisdom about food. She said that she has known this dessert since she was born. It was widely made in the past. This dessert has existed since the older generation’s time. It is also believed that it is the dessert of the Mon people that has been passed down from generation to generation. When she moved to this area and made this dessert, people wondered what this dessert was. They thought it was Khanoom Dag Nga (sweet rice with sesame) because they were similar. When the time past, people knew more about the dessert. In the past, Khao Pong was usually made in the cold season because it was very cold and the process of making the dessert needed strength to pound the sticky rice. The freshly steamed sticky rice is hot so it could reduce the cold. Uniqueness 1. Khao Pong Yai Mee in Paisalee District, the most delectable one. 2. Khao Pong Jae Khao in Tha Tako Market, the most delectable one. Location/Travel/Map 1. Khao Pong Yai Mee in Paisalee District, 21/1 Moo 3 Khok Due Subdistrict, Paisalee District, Nakhon Sawan Province 2. Khao Pong Jae Khao in Tha Tako Market, in front of Tha Tako District Office (Open on Wednesdays, 06.00 – 12,00 am. only) Contact information Granny Mee Puangsombut Tel. 08 3954 1378 Khao Pong Jae Khao Tel. 08 9857 7459

๑๖๖ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๖๗ ขนมควายลุย (ข�าวเหนียวหน�าควายลุย) ชื่อราน กลุมสตรีบานหวยหาง หมูที่ ๘ ตําบลหนองหลุม อําเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) พิจิตร ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม ประวัติความเปนมาของ “ขนมควายลุย” (ขาวเหนียวหนาควายลุย) ในสมัย โบราณมีการลงแขกเกี่ยวขาวของชาวบาน ไมมีอะไรเลี้ยงแขก พอดีมีขาวเหนียว ถั่วเขียว และเผือก ซึ่งเปนวัตถุดิบที่หางาย และมีจํานวนมากในทองถิ่น จึงเอา ขาวเหนียวไปนึ่ง แลวนําถั่วเขียว และเผือกไปตม แลวกวนกับกะทิสด ใสนํ้าตาลโตนด เดิมไมรูจะตั้งชื่อขนมวาอะไรดี แตดวยหนาตาขนมที่มีลักษณะเละเหมือนโคลนตม ในปลักควาย และคลาย ๆ โคลนที่ถูกควายเดินลุย เหยียบยํ่าไปตามคันนาจึงเรียก ขนมนี้วา “ขนมควายลุย” (ขาวเหนียวหนาควายลุย) เปนอาหารที่เปนเอกลักษณ ประจําทองถิ่นของชาวไททรงดํา บานหวยหาง อําเภอหนองหลุม จังหวัดพิจิตร จุดเดน / เอกลักษณของขนม “ขนมควายลุย” (ขาวเหนียวหนาควายลุย) เปนขนมโบราณพื้นถิ่นไทยของ ชาวไททรงดํา ซึ่งเปนกลุมชาติพันธุที่มีอยูจํานวนมากในประเทศไทย แถบภาคอีสาน ตอนลาง และภาคกลางทั้งตอนบน และตอนลาง รวมทั้งที่บานหวยหาง หมูที่ ๘ ตําบลหนองหลุม อําเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร ดวยเชนกัน “ขนมควายลุย” (ขาวเหนียวหนาควายลุย) เปนขนมโบราณที่มีเอกลักษณ และจุดเดนอยูที่รูปราง หนาตาของขนม โดยเฉพาะในสวนของหนาขนมที่ราดลงบน ขาวเหนียวมูน ซึ่งมีลักษณะคลาย “โคลนตมในปลักควายที่ถูกควายเดินลุยเหยียบยํ่าไป ตามคันนา” จึงเปนที่มาของชื่อ “ขนมควายลุย” นอกจากนี้ยังมีจุดเดนที่รสชาติ ที่เปนเอกลักษณ คือ หวานพอดี ๆ ออกมันนิดหนอย มีกลิ่นหอมจากกะทิสด และนํ้าตาลโตนด และที่ไมเหมือนใคร คือ ความหนืดแบบพอดี ๆ ของขนม ที่ชวนใหเคี้ยวดวยความเพลินเพลินใจ สถานที่ตั้งของผูผลิต / การเดินทาง / แผนที่ ชุมชนคุณธรรมฯ กลุมสตรีบานหวยหาง หมูที่ ๘ ตําบลหนองหลุม อําเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร ชื่อชุมชน / พื้นที่ดําเนินการ บานเลขที่ ๘๒/๑ ชุมชนคุณธรรมฯ และกลุมสตรีบานหวยหาง หมูที่ ๘ ตําบลหนองหลุม อําเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร ขอมูลติดตอผูผลิต คุณละอองดาว ตรีอินทอง โทร. ๐๘ ๗๗๓๖ ๑๒๐๖

๑๖๘ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๖๙ Khanoom Kuai Lui (Khao Niew Na Kuai Lui) (Sweet sticky rice) Shop name Huai Hang Women Group Moo 8 Nong Lum Subdistrict, Wachirabaramee District, Pichit Province Production period Always Seasonal Others (Specify...............) History/Interesting story In the past during harvest season, villagers didn’t have anything to treat those who came to help. They had sticky rice, green beans and taros which were ingredients easy to find and always available in the local area. They streamed sticky rice and boiled green beans and taros and mixed them with fresh coconut milk and jaggery to make a dessert. They didn’t have any idea to call this dessert. It was like mud in a buffalo swamp and waded by buffaloes along the ditch, so they called it as “Khanoom Kuai Lui” (Khao Niew Na Kuai Lui). It is a unique dessert of the local Tai Song Dam people in Ban Huai Hang, Nong Lum Subdistrict, Phichit Province. Uniqueness “Khanoom Kuai Lui” (Khao Niew Na Kuai Lui) is a local dessert of Tai Song Dam people who live in lower Northeastern region and lower and upper Central region including in Ban Huai Hang Moo 8 Nong Lum Subdistrict, Wachirabaramee District, Phichit Province. “Khanoom Kuai Lui” (Khao Niew Na Kuai Lui) has unique appearance. The topping poured on sweet sticky rice looks like “mud in a buffalo swamp and waded by buffaloes along the ditch” so it is called “Khanoom Kuai Lui”. The taste is also unique. It has sweet taste from fresh coconut milk and jaggery and it is sticky which gives delectable taste. Location/Travel/Map Ban Huai Hang Women Group and Morality Model Community Moo 8 Nong Lum Subdistrict, Wachirabaramee District, Phichit Province Community name/Area of operation 82/1 Ban Huai Hang Women Group and Morality Model Community Moo 8 Nong Lum Subdistrict, Wachirabaramee District, Phichit Province Phichit Contact information Khun La-Ong Dao Tree-Inthong Tel. 08 7736 1206

๑๗๐ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๗๑ ขนมวง วัดจันทร�ตะวันออก ชื่อราน ขนมวงปาแอด วัดจันทรตะวันออก ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) พิษณุโลก ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม การทําขนมวงซึ่งเปนขนมไทยพื้นบาน เริ่มจากการเปลี่ยนแปลง การรับประทานขนมของเด็ก ซึ่งไปนิยมทานขนมตางชาติมากขึ้น จึงหัน เหมาผลิตขนมวงขึ้นเพื่อใหเด็กและเยาวชนไดรูจักขนมไทย ซึ่งมีสารอาหาร ครบถวน โดยไมมีสารกันบูด และเปนที่นิยมในทองถิ่นของจังหวัด พิษณุโลก จุดเดน / เอกลักษณของขนม มีรสชาติหวาน กรอบนอก นุมใน นํ้าตาลไมเหนียวติดฟน ขอมูลสถานที่ตั้งของผูผลิต / การเดินทาง / แผนที่ นางลักขณา สุกสมทิพย ๒๐๑ ถนนบรมไตรโลกนารถ ๒ ตําบลในเมือง อําเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ๖๕๐๐๐ ชื่อชุมชน / พื้นที่ดําเนินการ ชุมชนวัดจันทรตะวันออก เทศบาลนครพิษณุโลก อําเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก ขอมูลติดตอผูผลิต โทร. ๐๖ ๔๘๑๔ ๑๗๘๐

๑๗๒ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๗๓ Shop name Khanoom Wong Pa Aed, Watchan Tawanok Production period Always Seasonal Others (Specify...................) Khanoom Wongchan Tawanok (Thai donut) History/Interesting story Since Thai children tend to consume more foreign snacks, people produce Khanoom Wong (Thai donut) to make children and youth know more about Thai desserts. Khanoom Wong is a local dessert. It has nutrients without preservatives and is popular in Phitsanulok province. Uniqueness It’s crispy outside and soft inside. The sugar is not too sticky and has delectable taste. Location/Travel/Map Mrs. Lukkana Suksomthip, 201 Boromtrailokkanart 2 Road, Nai Mueang Subdistrict, Mueang District, Phitsanulok Province 65000 Community name/Area of operation Watchan Tawanok Community, Phitsanulok Municipality, Mueang District, Phitsanulok Province Contact information Tel. 06 4814 1780 Phitsanulok

๑๗๔ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๗๕ เมี่ยงคําสด ชื่อราน เมี่ยงคําสดคุณยายนิด - วัดใหญ ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) พิษณุโลก ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจ คุณยายนิด นาคยิ้ม ยึดอาชีพทําเมี่ยงคําสดขายมากวา ๔๐ ป โดยไดสูตรเมี่ยงคําสดจากตําราสนมวังจันทนแลวนํามาทําขาย เดิมหาบ ขายไมละ ๕ บาท จนปจจุบันตั้งแผงขายใกลกับวัดใหญ และวัดนางพญา จังหวัดพิษณุโลก ราคาไมละ ๑๐ บาท จุดเดน/เอกลักษณของขนม เมี่ยงคําสด ๑ คําประกอบดวยใบชะพลู ถั่วคั่ว มะพราวคั่ว กุงแหง ขิง หอมแดง มะนาว และนํ้าตาลเคี่ยว ซึ่งตองเคี่ยวดวยไฟกลาง ประมาณ ๑ ชั่วโมง ใสหอม กะป และกะทิ เปนอาหารที่อรอยและ ไดสุขภาพดีจากสมุนไพรไทย สถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ ติดประตูทางออกวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร (วัดใหญ) ตรงขามวัดนางพญา ถนนจาการบุญ อําเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ขอมูลติดตอผูผลิต Facebook : เมี่ยงคําสดคุณยายนิด - วัดใหญ โทร. ๐๘ ๐๕๑๐ ๔๘๘๓, ๐๘ ๖๒๐๕ ๓๙๒๑

๑๗๖ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

History/Interesting story Grandmother Nid Nakyim has been making Miang Kham Sod (Thai leaf wrap with herb appetizer) for over 40 years. She got the recipe from the cooking book of Sanom Wang Chan. She cooked and sold it 5 baht per stick. Nowadays, she has a store vender near Wat Yai Temple and Wat Nag Phaya Temple in Phitsanulok Province. Miang Kham Sod is 10 baht per stick. Uniqueness 1 bite of Miang Kham Sod contains wild betel leafbush leaf, roasted nut, roasted coconut, dried shrimp, ginger, shallot, lime and simmered sugar which must be simmered over medium heat for about 1 hour. Add onion, shrimp paste and coconut milk. It is a delicious and healthy dish from Thai herbs. Location/Travel/Map Next to the gate of Wat Phra Si Rattana Mahathat Woramahawihan (Wat Yai Temple), opposite Wat Nang Phaya Temple. Jakarnboon Road, Mueang District, Phitsanulok Province Contact information Facebook : เมี่ยงคําสดคุณยายนิด - วัดใหญ Tel. 08 0510 4883, 08 6205 3921 ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๗๗ Miang Kham Sod (Thai Leaf Wrap with Herb Appetizer) Phitsanulok Shop name Miang Kham Sod Khun Yai Nid - Wat Yai Production period Always Seasonal Others (Specify...................)

๑๗๘ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๗๙ ข�าวต�มหัวหงอก ชื่อราน - ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) แพร ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม การทําขนมขาวตมหัวหงอกเปนขนมไทยพื้นบานโบราณของภาคเหนือ นิยมทํากันไปถวายพระในวันพระหรือ งานบุญใหญตาง ๆ สวนผสมสวนใหญจะเปนของที่หาไดงาย โดยนําขาวตมมาคลุกกับมะพราวขูด งาคั่ว งาขาว และงาดํา ลักษณะออกมาแลวเหมือนคนหัวหงอก ซึ่งขนมขาวตมหัวหงอกจะมีกลิ่นเเละรสชาติที่เปนเอกลักษณ จุดเดน/เอกลักษณของขนม รสชาติอรอยมีกลิ่นหอมของมะพราว งาขาว และ งาดํา ขอมูลสถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ บานเลขที่ ๑๘ หมู ๑๐ ตําบลรองกาศ อําเภอสูงเมน จังหวัดแพร ๕๔๑๓๐ ขอมูลติดตอผูผลิต นางสาวฉัตรตราพร ไกรลาษ โทร. ๐๖ ๑๙๙๓ ๖๖๔๕

๑๘๐ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๘๑ Khao Tom Hua Ngok (Sweetened sticky rice with bean and coconut) Shop name - Production period Always Seasonal Others (Specify...................) History/Interesting story Khanom Khao Tom Hua Ngok (Sweetened sticky rice with bean and coconut) is a traditional Thai dessert of the North. It is commonly made to offer to monks on Buddhist holy days or other big merit events. Most of the ingredients are readily available. The rice is mixed with grated coconut, roasted white and black sesame. It looks like grey hair. Khanoom Khao Tom Hua Ngok has a unique smell and taste. Uniqueness Delectable and aromatic taste from white and black sesame. Location/Travel/Map 18 Moo 10 Rongkart Subdistrict, Sung Men District, Phrae Province 54130 Contact information Miss Chattraporn Krailas Tel. 06 1993 6645 Phrae

๑๘๒ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๘๓ ขนมข�างปอง ชื่อราน ๑. ปาเตงขางปองทอดสมุนไพร ๒. ตลาดสดเทศบาลเมืองแมฮองสอน ๓. ถนนคนเดินแมฮองสอน ชวงเวลาการผลิต ประจํา เทศกาล อื่น ๆ (ระบุ...........................) แมฮองสอน ประวัติความเปนมา/เรื่องราวที่นาสนใจของขนม ขางปอง เปนอาหารวางหรือของกินเลนชนิดหนึ่งที่ไดรับ อิทธิพลมาจาก พมา ไทใหญ เปนการนําเอาพืชผักตาง ๆ มาหั่นเปน เสน ๆ แลว ชุบแปง ที่ผสมเครื่องปรุง ตามแตละทองถิ่น วัตถุดิบ ที่นํามาทอด เชน มะละกอ หัวปลี หอม ดอกกระเจียว กะหลํ่าปลี เห็ด และฟกทอง เปนตน จุดเดน/เอกลักษณของขนม อัตลักษณดานอาหารมีความโดดเดนในการใช พืชผัก สมุนไพรพื้นบานที่หาไดงายในทองถิ่นมาประกอบ เปนวัตถุดิบ ซึ่งมีคุณคาทางโภชนาการ รับประทานได ทุกเพศทุกวัยไมจํากัด ขอมูลสถานที่ตั้งของผูผลิต/การเดินทาง/แผนที่ ๑. ตลาดสายหยุด ถนนมรรคสันติ ตําบลจองคํา อําเภอเมือง จังหวัดแมฮองสอน ๒. บานเลขที่ ๔๙/๒ หมู ๓ ตําบลผาบอง อําเภอเมือง จังหวัดแมฮองสอน ๓. กาดซอกจา บานผาบอง ตําบลจองคํา อําเภอเมือง จังหวัดแมฮองสอน ชื่อชุมชน/พื้นที่ดําเนินการ ชุมชนในอําเภอเมืองแมฮองสอน ขอมูลติดตอผูผลิต Facebook : banhuayduea Line : ๐๙ ๒๐๓๒ ๗๗๔๓ โทร. : ๐๙ ๒๐๓๒ ๗๗๔๓

๑๘๔ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย

ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย ๑๘๕ Khanoon Khang Pong (Deep fried vegetables) Shop name 1. Pa Teng Khang Pong Herbs 2. Mae Hong Son Municipality Fresh Market 3. Mae Hong Son Walking Street Production period Always Seasonal Others (Specify...................) Mae Hong Son History/Interesting story Khang Pong (Deep fried vegetables) is a snack influenced by Myanmar and Tai Yai. Several vegetables are cut into strips, dipped in flour mixed with seasonings found in the local and fried. The vegetables include papaya, cabbage, onion, cauliflower, cabbage, mushroom and pumpkin, etc. Uniqueness Food identity is unique in the use of vegetables. Local herbs that are readily available in the local area are used as raw materials. They contain nutritional value and can be consumed by all genders and ages. Location/Travel/Map 1. Sai Yud Market, Muksanti Road, Jong Kham Subdistrict, Mueang District, Mae Hong Son Province 2. 49/2 Moo 3, Pha Bong Subdistrict, Mueang District, Mae Hong Son Province 3. Kad Sok Ja Market, Ban Pha Bong, Jong Kham Subdistrict, Mueang District, Mae Hong Son Province Community name/Area of operation Communities in Mae Hong Son province. Contact information Facebook: banhuayduea Line: 09 2032 7743 Tel: 09 2032 7743

๑๘๖ ขนมโบราณพื้นถิ่นไทย