287
การผลิตยาด้วย AI เร่ิมนามาทดลองใช้คร้ังแรกกับคน ในปี 2020 เป็นการนา AI มาช่วย
ออกแบบยา ความร่วมมือระหว่างสตาร์ทอัพอังกฤษ Exscientia และบริษัทยาญ่ีปุ่น Sumitomo
Dainippon Pharma รักษาคนไข้มีอาการของโรคย้าคิดย้าทาหรือ obsessive-compulsive
disorder (OCD) นอกจากน้ัน AI ยังสามารถดาเนินการในระบบปลูกถ่ายผม (Follicular Unit
Extraction หรือ FUE) การปลกู ถ่ายแบบทลี ะกอในบริการท่ตี อ้ งการได้อย่างมปี ระสิทธิภาพ
จากความสามารถของ AI จะเห็นได้ว่ามีความสามารถและจดจาได้มากกว่ามนุษย์ ในอนาคต
ตอ่ ไปงานหลายอย่างที่เป็นงานประจาต้องทาซ้ากันเป็นประจา (Routine) จะถกู แทนที่ด้วย AI อีคอม
เมิร์ชที่ซ้ือสินค้าออนไลน์มี AI ช่วยทางาน ทาให้ห้างสรรพสินค้าแบบเดิมท่ีมีคนช๊อปปิ้งน้อยลง
ก็จะหมายถึงคนทางานกน็ อ้ ยลงดว้ ย
บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหม่ของโลกหลายแห่ง เช่น เทสลา แอปเปิ้ล ไอบีเอ็ก กูเก้ิล ต่างเห็น
พ้องตอ้ งกันวา่ ในอนาคต AI จะเขา้ มามบี ทบาทในการทางานมากขน้ึ พรอ้ มกันนไ้ี ดก้ ลา่ วถึงสิ่งทีจ่ าเป็น
สาหรับมนุษย์สาหรับงานในอนาคตที่มนุษย์ควรจะมีและควรจะทาร่วมกับ AI ในวิถีชีวิตอนาคต สุทธิ
ชยั ทกั ษนันต์ (2563, หน้า 150) ดังนี้
บิล เกตส์ ผู้ร่วมก่อตั้งไมโครซอฟต์ ให้ข้อสรุปเป็นความเห็นที่เจาะจงถึงทักษะของ
คนทางานท่ีจะประสบความสาเร็จในตลาดแรงงานในอนาคตว่ามี 3 อย่าง คือ พื้นฐานความรู้ด้าน
วิทยาศาสตร์ การคานวณ และเศรษฐศาสตร์
อีลอน มัสก์ แนะนาคนหนุ่มสาวศึกษาเรียรู้ด้านวศิ วกร จะได้เขียนซอฟต์แวรส์ ั่งงาน
AI ได้ แตเ่ ขาใหค้ วามเหน็ เพ่ิมเติมว่า ในระยะยาวจริง ๆ สุดท้ายแล้ว AI อาจเขยี นซอฟตแ์ วรไ์ ด้
แจ็ก หม่า กล่าวว่า มนุษย์ควรทางานเพียงสัปดาห์ละ 3 วัน วันละเพียง 4 ชั่วโมง
และ AI จะทาใหม้ ันมคี วามเป็นไปได้
จินนี โรเม็ตตี ซีอีโอไอบีเอ็ม กล่าวว่า 5-10 ปี ข้างหน้า AI จะเปลี่ยนโฉมงานร้อยละ
100 โรงเรยี น มหาวทิ ยาลยั ปรบั เปลีย่ นไม่ทนั การเปลย่ี นแปลง
ดังนั้น คนทางานในอนาคตต้องพร้อมสาหรับการเรียนรู้และปรับตัวเพื่อรับการใช้เทคโนโลยี
อย่างเต็มรูปแบบ เพ่ือให้สามารถปรับตัวให้สามารถทางานร่วมกับระบบเทคโนโลยี AI และระบบการ
ทางานกับแพลตฟอรม์ ต่าง ๆ สาหรบั การทางานใหม่ ๆ อยุ่ตลอดเวลา
288
กลยุทธ์การตลาด
ปฏิพล ตั้งจักรวรานนท์ (2563, หน้า 27) กลยุทธ์ (Strategy) หมายถึง แผนการที่มี
วัตถุประสงค์ในการสร้างข้อได้เปรียบทางการแข่งขันที่เหนือกว่าคู่แข่งขันให้แก่องค์กรธุรกิจ
โดยกลยุทธเ์ ปน็ เรือ่ งเก่ียวกบั การทาความเข้าใจถึงส่ิงท่จี ะทา ตระหนักถงึ สิ่งทต่ี ้องการจะเปน็
สมเกียรติ เอี่ยมกาญจนาลัย (2563, หน้า 14) กลยุทธ์ เป็นการกาหนดทิศทางระยะยาว
เก่ยี วขอ้ งกบั การแบ่งสรรทรัพยากรและมีการนาการเปล่ียนแปลงของส่งิ แวดลอ้ มเข้ามาพจิ ารณารว่ ม
จากความหมายขา้ งต้น กลยุทธจ์ งึ เป็นการกาหนดทศิ ทางในการทางานร่วมกันเพ่ือให้สามารถ
สร้างความได้เปรียบเหนือคู่แข่งขันภายใต้การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ของหน่วยงานให้เกิดประสิทธิภาพ
และประสิทธิผล
Kotler, P., Kartajaya, H. Setiawan, I. ได้กล่าวถึงกลยุทธ์ ในหนังสือ Marketing 5.0 ปี
2020 ถึงความพร้อมขององค์กรจากรูปแบบเดิมไปสู่การประเมินศักยภาพธุรกิจที่พร้อมจะก้าวไปสู่
โลกของดจิ ทิ ัล โดยได้นาเสนอกลยุทธเ์ พ่ือยา้ ยลูกคา้ ไปสูช่ ่องทางดิจทิ ัล (ณงลกั ษณ์ จารวุ ฒั น์, 2564,
หน้า 99) ดังน้ี
1. กลยุทธย์ ้ายลูกคา้ ไปสู่ชอ่ งทางดจิ ิทลั
การย้ายกลุ่มธุรกิจแบบด้ังเดิมจาเป็นต้องย้ายลูกค้าไปสู่ช่องทางดิจิทัล เนื่องจากลูกค้ายังคง
เห็นคุณค่าการปฏิสัมพันธ์เชิงกายภาพอยู่ กลยุทธ์การย้ายควรเน้นการมอบข้อเสนอท่ีจูงใจให้ใช้
ชอ่ งทางดจิ ิทลั พร้อมกับมอบมูลค่าทส่ี งู ข้ึนผ่านประสบการณล์ กู ค้าชอ่ งทางออนไลน์ ประกอบดว้ ย
1.1 เสนอแรงจูงใจให้ไปดิจิทัล ธุรกิจเสนอแรงจูงใจเชิงบวก เพ่ือกระตุ้นให้ย้าย
ลูกค้าไปสู่ช่องทางดิจิทัล โดยการมอบความพึงพอใจ การมอบคืนเป็นเงินสด ส่วนลด โปรโมช่ันพิเศษ
สาหรับลูกค้าใช้งานบนแพลตฟอร์มดิจิทัล แรงจูงใจเชิงลบอาจอยู่ในรูปของการคิดค่าบริการเพิ่มหาก
เลือกวิธีออฟไลน์ หรืออาจยกเลิกการเข้าถึงทางช่องทางออฟไลน์ไปเลย การใช้แรงจูงใจเป็นตัวเงิน
ธรุ กิจอาจแจง้ ลกู ค้าให้ทราบถงึ ความพเิ ศษของดจิ ิทัล และชว่ ยให้ธุรกิจปรบั ปรงุ บรกิ ารให้ลกู คา้ ดียง่ิ ขึ้น
1.2 ใช้ดิจิทัลแก้ปัญหาท่ีสร้างความไม่พึงพอใจ เรียนรู้ถึงปัญหาของธุรกิจในสิ่งท่ี
ลูกค้าไม่พึงพอใจ การเปล่ียนไปสู่ดิจิทัล การปฏิสัมพันธ์ทางกายภาพมีจุดอ่อน เร่ืองความไม่มี
ประสิทธิภาพทีจ่ ะสรา้ งความพึงพอใจ การรอควิ แบบออฟไลน์เวลานาน กระบวนการซับซอ้ น เสียเวลา
ลูกค้าที่ต้องการบริการที่รวดเร็ว ตรงไปตรงมาควรใช้บริการดิจิทัล ลดปัญหาการให้บริการท่ีขาด
ประสทิ ธิภาพอาจเปน็ สาเหตุใหเ้ กิดขอ้ รอ้ งเรียนตามมา
289
1.3 ใช้ดิจทิ ลั สรา้ งปฏิสัมพนั ธ์เชงิ กายภาพอย่างท่ีต้องการ ลกู ค้าสามารถติดต่อกับ
พนกั งานส่วนหน้า ซึง่ ทางานจากทุกท่ีไดโ้ ดยผา่ นแพลตฟอร์มวีดีโอ การใหค้ าปรึกษาทางไกล แนวทาง
นี้ชว่ ยลดต้นทนุ พร้อมกับรกั ษาประโยชนจ์ ากการบริการดว้ ยพนักงานแบบเดิม การใช้แชตบอตมาแทน
พนักงานส่วนหน้าเพื่อตอบคาถามและให้คาปรึกษาพ้ืนฐาน ผู้ช่วยเสมือนพูดด้วยเสียงสังเคราะห์แต่
เทคโนโลยีประมวลผลภาษาธรรมชาติ (NLP) ช่วยให้การสอ่ื สารดูเป็นธรรมชาติขึ้น
2. กลยทุ ธส์ รา้ งศักยภาพดิจทิ ลั
ธุรกิจจาเป็นต้องลงทุนโครงสร้างพ้ืนฐานดิจิทัล เช่น ระบบไอที ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์
ท่ีจะเป็นพื้นฐานสร้างประสบการณ์ลูกค้าดิจิทัล ที่สุดแล้วธุรกิจต้องสร้างศักยภาพองค์กร ได้แก่
ผเู้ ช่ยี วชาญดจิ ทิ ลั ทักษะ และวัฒนธรรมความฉบั ไว ประกอบด้วย
2.1 การลงทุนในโครงสร้างพ้ืนฐาน การเปลี่ยนไปสู่ดิจิทัลเปิดสู่การใช้เทคนิคใหม่
สร้างความเฉพาะตัวรายคน การตลาดเชิงคาดการณ์ แต่พื้นฐานของกลยุทธ์เหล่าน้ีคือความรวดเร็ว
และความยืดหยุ่น คล่องตัวในการเข้าใจลูกค้า ธุรกิจต้องมีมีเทคโนโลยีมาจัดการและวิเคราะห์ข้อมูล
มหาศาลแบบเรียลไทม์ โดยการเปล่ียนกระบวนการธุรกิจ ไม่ใช่แค่สู่ดิจิทัลนาระบบอัตโนมัติมาใช้
ธุรกิจต้องยกเครื่องให้เข้ากับโลกใหม่นาเทคโนโลยี IoT มาเช่ือต่อสินทรัพย์ด้วยแนวทางดิจิทัลอาจใช้
อาคารอจั ฉริยะหรอื พาหนะอัจฉรยิ ะมาสร้างประสบการณ์แบบทุกช่องทางอย่างแทจ้ รงิ ได้
2.2 พฒั นาประสบการณล์ ูกคา้ ดิจทิ ัล การเปลี่ยนไปสดู่ ิจิทัลต้องทาทุกจดุ ทผ่ี บู้ ริโภค
สัมผัสกับแบรนด์ ต้ังแต่การตลาดไปจนถึงการขาย การกระจายสินค้า ผลิตภัณฑ์ การส่งสินค้า การ
บริการ ทุกจุดสัมผัสดิจิทัลต้องทาให้สอดประสานกับประสบการณ์ลูกค้าอย่างกลมกลืน ธุรกิจ
จาเป็นต้องทบทวนวิธีการสร้างมูลค่า มองหาวิธีสร้างรายได้จากประสบการณ์ลูกค้า ธุรกิจต้อง
พิจารณาโมเดลแบบใหม่ เช่น การบอกรับสมาชิกสาหรับบริการทุกอย่าง (Everything-as-a-service
subscription) แพลฟอรม์ ตลาดอิเล็กทรอนิกส์ หรอื โมเดลตามสั่ง
2.3 สร้างองค์กรดิจิทัลท่ีแข็งแกร่ง ปัจจัยแห่งความสาเร็จคือการเสริมความ
แข็งแกร่งของพนักงานด้วยเครื่องมือที่ช่วยให้ทางานจากระยะไกล ทางานร่วมกับคนอ่ืนได้แทบ
ทั้งหมด ธุรกิจเร่งกระบวนการเรียนรู้ ต้องรับสมัครพนักงานที่เชี่ยวชาญดิจิทัล นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล
นกั ออกแบบ UX และสถาปนกิ ไอที ให้ความสาคัญกบั วัฒนธรรมที่เป็นอุปสรรค วัฒนธรรมคลอ่ งแคล่ว
ฉับไวท่ีสนบั สนนุ การทดลองอย่างรวดเรว็ และความร่วมมืออย่างต่อเนื่องระหวา่ งผจู้ ัดการดา้ นธรุ กิจกับ
คนทเ่ี ชยี่ วชาญดา้ นดจิ ทิ ลั
290
3. กลยทุ ธ์เพิม่ ความเป็นผนู้ าดจิ ิทลั ให้แกรง่ ข้นึ
ลูกคา้ คาดหวังกับการนาเสนอของธุรกจิ มากขึ้น ธรุ กิจตอ้ งเผชิญกบั แรงกดดันจากการแข่งขัน
ที่เพมิ่ มากข้นึ ดงั นนั้ ต้องยกมาตรฐานของตนเองให้สงู ขึ้น ลูกค้าดจิ ทิ ลั กลุ่มเจเนอเรชนั่ วาย เจเนอเรชั่นซี
ไม่พอใจกับเรื่องพ้ืน ๆ ธุรกิจต้องรับเทคโนโลยีรุ่นต่อไปมาใช้สร้างประสบการณ์ลูกค้าแบบใหม่
(The New CX) ประกอบด้วย
3.1 ใช้เทคโนโลยีรุ่นต่อไป การตลาดคอนเทนต์บนโซเชียลมีเดียและแพลตฟอร์ม
อีคอมเมิร์ซ เป็นปัจจัยเก้ือหนนุ สาคัญ ธุรกิจจาเป็นตอ้ งนาเทคโนโลยีรุ่นต่อไปมาใช้ปัญญาประดิษฐม์ า
เพิ่มสรรถนะการดาเนินกิจกรรมการตลาด ใช้ประมวลผลภาษาธรรมชาติมาเพิ่มศักยภาพของแชท บอท
และการสั่งงานด้วยเสียง การนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) การพิสูจน์อัตลักษณ์ (Biometrics) เซ็นเซอร์
และอนิ เทอร์เน็ตแห่งสรรพส่ิง (IoT) มาใชง้ านรว่ มกนั ช่วยใหธ้ ุรกิจมจี ุดสัมผัสเชิงกายภาพทเ่ี สริมเข้ียว
เล็บด้วยดิจิทัลที่ถูกจังหวะเวลา การใช้ความจริงเสรมิ และความจริงเสมือน ช่วยสร้างสีสันให้แคมเปญ
การตลาดและการสารวจหาผลิตภัณฑ์
3.2 แนะนาประสบการณ์ลูกคา้ แบบใหม่ การย้ายผ้บู ริโภคจากออฟไลน์ไปออนไลน์
ต้องคอยแนะนาตลอดเวลา การเปลี่ยนไปสดู่ ิจิทัลทาให้ประสบการณ์ลูกค้าที่ราบรื่นเป็นจริงได้ พิสูจน์
ให้เห็นว่าการทางานเป็นทีมได้มูลค่ากว่าแยกส่วนทากันและทาให้ลูกค้าพบกับประสบการณ์แบบใหม่
หรือ New CX ธุรกิจต้องให้ความสาคัญกับการเสนอประสบการณ์ลูกค้าแบบใหม่ใน 3 ระดับ ข้อมูลครบ
ตอบโต้ได้ และครบทุกประสาทสัมผสั ทุกครั้งที่ลูกค้ามองหาคาตอบ ต้องการพูดคุย และด้วยประสบการณ์
ทกุ ประสาทสัมผัส ธุรกิจควรพร้อมทจ่ี ะใหก้ ารตอบสนอง
3.3 สร้างตาแหน่งทางการตลาดให้แกร่งด้วยการเป็นแบรนด์ที่เน้นดิจิทัล
อันดับแรก แบรนด์ที่เน้นดิจิทัล หมายถึง การทุ่มเททรัพยากรทั้งหมดตอบสนองความต้องการของ
ลกู คา้ ดจิ ทิ ลั ก่อนแก้ปัญหาท่ีเหลือ ไมไ่ ด้ตอบสนองความต้องการของลูกค้าดจิ ทิ ัลก่อนแก้ปญั หาที่เหลือ
ไม่ได้หมายความถึงการเป็นธุรกิจไฮเทคหรือมีโครงสร้างสุดยอดไอที แต่หมายถึงธุรกิจท่ีมีวิสัยทัศน์
และกลยุทธ์โดยรวมที่ทุ่มทุกอย่างท่ีเป็นดิจิทัลไว้ตรงใจกลางการออกแบบประสบการณ์ผู้บริโภคควร
ให้ความสาคัญกับโลกดิจิทัล ผลิตภัณฑ์ดิจิทัลคือสิ่งแรกที่อยู่ในกระบวนการ และสาคัญท่ีสุดทุกคน
และทุกกระบวนการในองค์กรตอ้ งพร้อมเป็นดิจิทัล
291
ภาพที่ 11.3 ยุทธศาสตร์การเปลย่ี นไปสดู่ จิ ทิ ัล
ทีม่ า : ณงลกั ษณ์ จารวุ ฒั น์ (2564, หน้า 105)
การสร้างโอกาสทางการตลาด
การสร้างโอกาสทางการตลาดเป็นกลยุทธ์ท่ีนักการตลาดใช้เครื่องมือการสร้างโอกาสทาง
การตลาดเพ่ือเป็นแนวทางในการทาการตลาดด้วยการทบทวนโอกาส (Intensive Growth)
การตรวจสอบหาโอกาสใหม่ (New Intensive Growth Opportunities) ที่ช่วยปรับปรุงการ
ปฏิบัติงานของธุรกิจท่ีมีอยู่ในปัจจุบัน Ansoff เพิ่มการเจริญเติบโตเรียกกว่า “Product-market
Expansion Grid” โดยการพิจารณาว่าจะสามารถเพิ่มส่วนแบ่งตลาดได้มากขึ้นกับสินค้าปัจจุบัน
โอกาสทางการตลาด แบ่งเป็น 4 ลักษณะ พิจารณาจากความสัมพันธ์ระหว่างการตลาด (Market)
และผลิตภัณฑ์ (Product) เป็นการวิเคราะห์สินค้าของธุรกิจและตลาดของธุรกิจเพ่ือสร้างโอกาสทาง
การตลาดให้เพ่มิ มากข้ึน ดงั นี้ (นนั ทกาญจน์ เกดิ มาลัยม 2562, หนา้ 87)
3.1 โอกาสในการเจาะตลาด
โอกาสทางการตลาดเพ่ือเพ่ิมยอดขายของผลติ ภัณฑ์ทีจ่ ะใชใ้ นการเจาะตลาดมักจะเกิดขึ้น
ในช่วงแรกของวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์เป็นช่วงแนะนาสินค้าเข้าสู่ตลาดช่วงน้ีตลาดมีความต้องการมาก
292
ดังนั้นควรใช้การโฆษณา เพ่ือการกระจายสินค้าให้กว้างขวาง และอาจใช้ราคาเป็นกลไกในการเพ่ิม
ความต้องการซอ้ื ของลูกคา้ รว่ มด้วย
3.2 โอกาสในการพัฒนาตลาด
การเสนอผลิตภัณฑ์ปัจจุบันในตลาดใหม่ ๆ เพื่อเพ่ิมยอดขาย และการขยายตลาดให้ใหญ่
ข้ึน สามารถทาได้โดยผา่ นการเปดิ ตลาดในพ้ืนท่ีใหม่ โดยการเปิดในสาขาแห่งอ่ืนเป็นการขยายตลาด
ให้กว้างข้นึ หรอื ส่งไปจาหนา่ ยในตลาดต่างประเทศ
3.3 โอกาสในการพัฒนาผลิตภณั ฑ์
โอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยเสนอผลิตภัณฑ์ใหม่ หรือปรับปรุงผลิตภัณฑ์เดิม
เพื่อเสนอผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ที่จาหน่าย โดยอาจเปล่ียนแปลงรูปแบบบรรจุภัณฑ์ เปล่ียนสูตร
เปลย่ี นคุณภาพให้สูงขน้ึ เพ่ิมตวั เลอื กท่ีขนาดหรือสี มีให้เลอื กมากข้ึนเป็นต้น
3.4 โอกาสในการขยายเข้าสธู่ ุรกจิ ใหม่
โอกาสโดยการเสนอผลิตภัณฑ์ใหม่ให้กับตลาดใหม่ที่ยังไม่เคยใช้ เป็นการเพ่ิมสาย
ผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ เป็นการนาเสนอผลิตภัณฑ์ในตลาดลูกค้ากลุ่มใหม่จะช่วยกระจายความเส่ียงในการ
ทาธุรกิจได้มากข้ึน แต่ท้ังน้ีจะต้องพิจารณาความเหมาะสมด้านการเงิน การผลิต วัตถุดิบ
ความชานาญ ประสบการณ์ของกาลังคน การจดั การ และตราสนิ คา้ ดว้ ย
ผลติ ภณั ฑ์เดิม ผลิตภัณฑใ์ หม่
ตลาดเดมิ เจาะตลาด พัฒนาผลิตภณั ฑ์ใหม่
(Market Penetration) (Product Development)
ตลาดใหม่ การพฒั นาตลาด เขา้ สู่ธรุ กิจใหม่
(Market Development) (Diversification)
ภาพที่ 11.4 โอกาสทางการตลาด
ที่มา : ดดั แปลงจาก นนั ทกาญจน์ เกิดมาลัย. (2562) หน้า 88
293
โมเดลธุรกจิ
Osterwalder, Pigneur, and Tucci ( 2005) พั ฒ น า โ ม เ ด ล ธุ ร กิ จ ( Business Model
Canvas) เพื่อมองภาพรวมของธุรกิจได้อย่างชัดเจนในกระดาษแผ่นเดียว ใช้วิเคราะห์ให้เห็นข้อดี
ข้อเสียของธุรกิจ นิยมใช้วางแผนโมเดลธุรกิจ แบ่งออกเป็น 9 องค์ประกอบ คุณค่านาเสนอ
ความสัมพันธ์กับลูกค้า ช่องทางการเข้าถึง กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย กิจกรรมหลัก ทรัพยากรหลัก หุ้นส่วนหลัก
แหลง่ รายได้ และโครงสรา้ งต้นทุน (พิทวสั เอ้ือสงั คมเศรษฐ์. 2563, หน้า 69) ดังนี้
1. คุณคา่ ท่นี าเสนอ
เปรียบได้กับสิ่งท่ีจะได้รับ จากการส่งมอบให้แก่ลูกค้า ความแปลกใหม่ คุณภาพดี-
เยี่ยม ความสะดวกสบายในการซ้ือ การใช้ การบริโภค ความปลอดภัย ซ่ึงถือเป็นส่วนที่สาคัญ
เพ่ือสร้างความแตกต่างเมื่อเปรียบเทียบกับคู่แข่งขัน ควรพัฒนาคุณค่าอย่างต่อเนื่อง ให้ได้เปรียบ
แตกตา่ งเหนอื กวา่ ค่แู ขง่ ขนั
2. ความสมั พันธก์ บั ลูกค้า
วิธีสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้าเพ่ือให้เกิดความผูกผัน ความภักดีท่ีดีต่อสินค้าและ
บริการ การให้สิทธิพิเศษเม่ือซื้อสินค้าและบริการซ้า มอบรางวัล ส่วนลด การสะสมแต้มคะแนน
เพ่ือดึงดูดให้ลูกค้ายังคงเป็นลูกค้าของธุรกิจอย่างต่อเนื่อง ต้นทุนน้อยกว่าการหาลูกค้าใหม่ จึงต้อง
ดาเนินการให้ต่อเน่อื ง
3. ชอ่ งทางการเข้าถงึ
ช่องทางการสือ่ สารกบั ลูกค้า ซ้อื ขาย จัดจาหน่าย การตลาด และการบริการ ถือวา่ มี
ความจาเป็นตอ่ ธุรกิจในการสร้างการรบั รแู้ ละเข้าถึงสินคา้ และบริการของลูกค้าเพื่อเปดิ โอกาสให้ได้รับ
คาแนะนาขอ้ เสนอแนะจากลกู คา้ เพอื่ ปรับปรงุ และพฒั นาสนิ คา้ ใหด้ ีขน้ึ
4. กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย
หมายถึงลูกค้าหลักของธุรกิจท่ีต้องระบุให้ชัดเจน เจาะจง ธุรกิจควรทาความเข้าใจ
พฤตกิ รรม และความต้องการเพื่อนาเสนอผลติ ภัณฑ์และบรกิ ารที่ตรงกับความต้องการของผูบ้ ริโภคให้
มากท่ีสดุ
5. กิจกรรมหลกั
กิจกรรมที่เก่ียวข้องกบั การสร้างคุณค่าเพื่อนาเสนอแก่ลกู ค้าเป้าหมาย การออกแบบ
บรรจภุ ัณฑ์ การวิจยั พฒั นาผลติ ภัณฑ์ ใหต้ รงกับรสนยิ มของผบู้ ริโภค
294
6. ทรัพยากรหลกั
เป็นการสร้างคุณค่าให้กับสินค้าและบริการ ทรัพยากรด้านวัตถุดิบ ส่วนผสม
อุปกรณ์ เคร่ืองจักร งบประมาณ พนักงาน แรงงาน ทุนทางปัญญาการดาเนินงานในการผลิตสินค้า
และบริการ
7. หุ้นส่วนหลัก
หุ้นส่วนหรือพันธมิตรทางธุรกิจ คู่ค้า หุ้นส่วนที่ร่วมลงทุน คู่ค้า หุ้นส่วนร่วมลงทุนใน
กิจการ ผู้จัดหาวัตถุดิบหรือทรัพยากรที่ใช้ในการดาเนินการ ที่สนับสนุนและส่งเสริมธุรกิจ สถาบันการเงิน
สถานศกึ ษาพฒั นาวจิ ัย ผู้จัดสง่ วตั ถดุ บิ
8. แหล่งรายได้
มาจากแหล่งใด การขายผลิตภัณฑ์ หรือผู้จัดจาหน่าย การทาบัตรสมาชิก การเติม
เงินในบัตรสมาชิก ดูแลรักษาและบริการหลังการขายสินค้าและบรกิ าร การชาระค่าสินค้าและบริการ
ด้วยเงินสดหรือบัตรเครดิต
9. โครงสรา้ งต้นทนุ
ต้นทุนท่ีมาจากทุกกิจกรรมในการดาเนินงาน 4 กิจกรรมหลัก ทรัพยากรหลัก
การสร้างความสัมพันธ์กบั ลกู ค้า ช่องทางการเข้าถึงลกู ค้าต้องทาการวิเคราะห์และวางแผนการบริหาร
จัดการตน้ ทุนให้มปี ระสิทธิภาพสงู สุด
ภาพที่ 11.5 โมเดลทางธุรกิจ
ท่ีมา : กรมส่งเสรมิ อุตสาหกรรม (2563, ออนไลน์)
295
ตัวอย่างหัวข้อวิจัยแพลตฟอร์มการวิจัยและสร้างนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่
และลดความเหลื่อมล้า โปรแกรมนวัตกรรมสาหรับเศรษฐกิจฐานรากและชุมชนนวัตกรรม เร่ืองการ
พัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่เพ่ือพัฒนาศักยภาพการผลิตและเพ่ิมมูลค่า
เชิงพาณิชย์สาหรับเกษตรกรนาแปลงใหญ่ จังหวัดสกลนครมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนานวัตกรรม
การตลาดออนไลน์สาหรับกลุ่มเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกข้าวเชิงพาณิชย์ จังหวัดสกลนคร
เพ่ือส่งเสริมการใช้นวัตกรรมการตลาดออนไลน์สาหรับเพ่ิมรายได้ไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 นาเสนอการ
วิเคราะห์โมเดลธุรกิจการพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการการตลาดออนไลน์เชื่อมโยง
เครือข่ายกลุ่มเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกข้าวเชิงพาณิชย์ จังหวัดสกลนคร (นันทกาญจน์
เกิดมาลัย, 2564, หน้า 4) ดงั นี้
296
ภาพที่ 11.6 โมเดลธรุ กิจการผ้ปู ลกู ขา้ วเชงิ พาณชิ ย์ จงั หวดั สกลนคร
ท่มี า : นนั ทกาญจน์ เกิดมาลัย (2564, หน้า 4)
297
สรุป
จากสภาพการเปลีย่ นแปลงพฤตกิ รรมผบู้ รโิ ภควิกฤตการณ์โควิด-19 ซึ่งทาให้การตลาดด้ังเดมิ
เปลีย่ นไป การตลาดในอนาคตแทนทีเ่ ขา้ ส่ตู ลาดดิจิทัลเทคโนโลยี (Digital Technology)
ปญั ญาประดิษฐ์ AI หนุ่ ยนต์ วกิ ฤตการณ์แพร่ระบาดของโควิด-19 เข้ามาปฏิวตั ิ เป็นตัวเรง่ ให้เกิด
“ความปกติใหม่ หรือ PANDEMIC (COVID) New Normal” ผลกระทบกบั เศรษฐกิจ ธรุ กิจ การ
ทางาน พฤติกรรมผบู้ รโิ ภค การทอ่ งเทยี่ ว เทคโนโลยี พลงั งานและสงิ่ แวดล้อม สังคม การเมือง
ปญั ญาประดิษฐ์ ซง่ึ ประกอบด้วยสงั คมไร้เงินสดเต็มรปู แบบ ระบบเครดติ ทางสังคม ระบบ
ตรวจจบั ใบหน้า การดแู ลสขุ ภาพ กลยุทธก์ ารตลาด หมายถึง การกาหนดทศิ ทางในการทางานรว่ มกนั
เพือ่ ให้สามารถสร้างความได้เปรยี บเหนือคู่แขง่ ขนั ภายใตก้ ารใชท้ รพั ยากรทีม่ ีอยขู่ องหน่วยงานให้เกดิ
ประสิทธภิ าพและประสทิ ธผิ ล กลยุทธ์ ความพร้อมขององค์กรจากรปู แบบเดิมไปส่กู ารประเมิน
ศักยภาพธุรกจิ ท่ีพร้อมจะกา้ วไปสโู่ ลกของดิจทิ ลั โดยได้นาเสนอกลยุทธ์เพ่ือยา้ ยลูกคา้ ไปสู่ช่องทาง
ดจิ ทิ ลั ประกอบด้วย กลยุทธ์ยา้ ยลกู ค้าไปสู่ช่องทางดจิ ทิ ัล กลยทุ ธส์ ร้างศักยภาพดจิ ิทัล กลยทุ ธ์เพิ่ม
ความเป็นผู้นาดจิ ทิ ัลใหแ้ กรง่ ข้ึน การสรา้ งโอกาสทางการตลาด แบง่ เปน็ การพจิ ารณาจาก
ความสมั พันธร์ ะหว่างการตลาด และผลิตภัณฑ์ เปน็ การวิเคราะห์สินค้าของธุรกิจและตลาดของธรุ กจิ
เพื่อสร้างโอกาสทางการตลาดให้เพ่มิ มากข้ึน โมเดลธุรกิจ นยิ มใชว้ างแผนโมเดลธุรกจิ แบง่ ออกเป็น 9
องค์ประกอบ คุณคา่ นาเสนอ ความสมั พนั ธก์ ับลกู ค้า ช่องทางการเขา้ ถึง กลมุ่ ลูกคา้ เป้าหมาย กจิ กรรม
หลัก ทรัพยากรหลัก ห้นุ ส่วนหลัก แหลง่ รายได้ และโครงสรา้ งต้นทุน
298
ทบทวนท้ายบท
1. อธบิ ายความหมายของทฤษฎี 21 วัน พรอ้ มยกตวั อย่างประกอบ
2. อธบิ ายผลกระทบของโควิด-19 ที่มผี ลตอ่ การตลาดในปัจจุบนั
3. อธบิ ายความหมายของปัญญาประดิษฐ์ พร้อมยกตวั อย่างประกอบ
4. โปรดยกตวั อย่างการใชป้ ัญญาประดิษฐ์ในปจั จบุ นั
5. จงอธบิ ายความหมายของกลยุทธ์การตลาด
6. โปรดยกตัวอยา่ งกลยทุ ธก์ ารตลาดของบริษทั ท่ีดาเนนิ การจริงในปจั จุบนั
7. อธบิ ายกลยทุ ธ์สร้างศกั ยภาพดจิ ิทลั พร้อมยกตวั อยา่ งประกอบ
8. อธิบายกลยุทธก์ ารเจาะตลาด พร้อมยกตัวอยา่ งประกอบ
9. อธบิ ายความหมายของโมเดลธรุ กจิ
10. จงวาดแผนภาพโมเดลธุรกจิ พรอ้ มอธิบาย
299
เอกสารอ้างองิ
กรมส่งเสรมิ อุตสาหกรรม. (2563). Five forces model สุดยอดเครือ่ งมือวเิ คราะห์การแข่งขนั .
เขา้ ถึงไดจ้ าก https://bluebik.com/blogs/2788 3 เมษายน 2564.
เกรียงศักด์ิ เจริญวงศศ์ ักดิ์. (2563). กระชากเปลี่ยนอนาคต วเิ คราะหป์ ฏวิ ตั โิ ควดิ . กรงุ เทพฯ :
ซคั เซส พบั ลชิ ช่ิง.
ณงลกั ษณ์ จารวุ ัฒน.์ (2564). การตลาด 5.0 : เทคโนโลยีเพ่ือมวลมนุษยชาต.ิ กรุงเทพฯ :
เนชน่ั บคุ๊ .
นันทกาญจน์ เกดิ มาลัย. (2564). โมเดลธรุ กจิ โครงการวิจัยการพฒั นาระบบสารสนเทศเพ่ือการ
บรหิ ารจัดการการตลาดออนไลนเ์ ชอ่ื มโยงเครือข่ายกล่มุ เกษตรกรและวสิ าหกิจชมุ ชนผูป้ ลูก
ข้าวเชงิ พาณิชย์ จังหวัดสกลนคร. สกลนคร : ราชภฏั สกลนคร.
ปฏพิ ล ตั้งจักรวรานนท.์ (2563). คมั ภีรก์ ารตลาด (ฉบบั ปรับปรงุ ). กรงุ เทพฯ : เอก็ ซเปอรเ์ นท็ .
สมเกียรติ เอ่ยี มกาญจนาลยั . (2563). การตลาดเชิงกลยทุ ธ์. กรงุ เทพฯ : ด่านสุทธาการพิมพ.์
สทุ ธชิ ยั ทกั ษนนั ต์. (2563). AI เปลยี่ นอนาคตโลก. กรงุ เทพฯ : บคุ๊ ดอ็ ท คอม.
Adam Bradshaw (2561). สะกดรอย ตามต้ือ ทาเวอร์เกิด ละเมดิ สิทธสิ ่วนตัวภาษาองั กฤษวา่
อยา่ งไร??. เข้าถึงไดจ้ าก https://www.youtube.com/watch?v=uoZgMI0P34Q
CHINADAILY.com (2020). E-doctor firms pitching in for coronavirus fight.
Available from
https://www.chinadaily.com.cn/a/202002/05/WS5e3a353da31012821
7275120.html February 24, 2022.
CISION PRNewswire (2018). The Fist “Unmanned Clinic” Reveals Itself in Wuzhen;
Ping An Good Doctor Uses AI Technology to Empower a Healthy city.
Available from https://photos.prnasia.com/prnh/20181106/2290868-1
February 24, 2022.
300
Fareed Zakaria. (2020). Ten Lessons for a Post-Pandemic World by Fareed
Zakaria (วภิ ชั ภาค, แปล) (2564). กรงุ เทพฯ : มตชิ น.
Kotler, P., Kartajaya, H. Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0. New Jersey : John Wiley &
Sons, Inc., Hoboken.
301
บรรณานกุ รม
กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม. (2563). Five forces model สุดยอดเครื่องมือวิเคราะหก์ ารแข่งขัน.
เข้าถงึ ไดจ้ าก https://bluebik.com/blogs/2788 3 เมษายน 2564.
กระทรวงดจิ ิทลั สานกั งานพัฒนาธุรกรรมทางอเิ ล็กทรอนิกส์. (2564). ช้ีช่องขาย : ช่องทางซ้ือของ
ออนไลนส์ ุดฮติ กับโอกาสท่ีผู้ขายหา้ มพลาด. เข้าถึงได้จาก
https://www.etda.or.th/th/Knowledge-Sharing/e-
Commerce/ThailandeCommerceplatform2020.aspx 14 เมษายน 2564.
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสงั คม สานักงานพัฒนาธุรกรรมทางอเิ ล็กทรอนิกส์ หรอื สพธอ.
(Electronic Transactions Development Agency: ETDA) (เอต็ ดา้ ). (2564). ETDA
เผย คน Gen-Y ส่ังอาหารออนไลน์มากสุด และกวา่ 40% สัง่ เพราะหวน่ั โควิด-19. เขา้ ถงึ
ได้จาก Food-Delivery-Survey-2020. aspx 10 เมษายน 2564.
กฤษนะ ละไล. (2563). กระชากเปลย่ี นอนาคต : วิเคราะห์ปฏวิ ัตโิ ควิด. กรุงเทพฯ : ซคั เซส
พับลชิ ชง่ิ .
กุณฑลี ร่นื รมย์. (2560). Corporate Brand Success Valuation. กรุงเทพฯ : ไซเบอร์พร้นิ ท์
กรุป๊ .
กุลยา อุปพงษ์ สรณ โภชนจนั ทร์ ภูษณิษา เตชเถกงิ . (2564). อทิ ธิพลของการจดั การลกู ค้าสมั พนั ธ์
ทางสื่อสังคมต่อผลประโยชน์ ทางการเงนิ องคก์ ร: หลักฐานเชิงประจกั ษ์ธุรกิจสปาในประเทศ
ไทย. วารสารบรหิ ารธุรกจิ นดิ า้ , ฉบบั ท่ี 28 : พฤษภาคม 2564.
เกรยี งศักด์ิ เจรญิ วงศ์ศักดิ์. (2563). กระชากเปลี่ยนอนาคต วิเคราะห์ปฏิวตั ิโควิด. กรุงเทพฯ :
ซัคเซส พบั ลชิ ชง่ิ .
คลินกิ การลงทุน. (2563). KFC รว่ มมือ Beyond Meat ออกเมนไู กท่ อดมงั สวริ ตั ิ ในช่ือ Beyond
Friend Chicken ขายหมดภายใน 5 ช่วั โมง. เข้าถึงไดจ้ าก
https://www.blockdit.com/posts/5d6b7186778a4409078644df 19 มนี าคม 2564.
จติ ตพิ งศ์ เลิศประดษิ ฐ.์ (2564). พลกิ โลกการตลาดดว้ ยมารเ์ ทค MARKETING TECHNOLOGY
TREND 2021. นนทบรุ ี : ไอดซี ี พรเี มยี ร.์
จุฑาทพิ ย์ เดชยางกรู . (2562). การตลาดเพือ่ สงั คม. กรงุ เทพฯ : มหาวิทยาลัยรามคาแหง.
302
ฉัตรชยั อนิ ทสังข.์ (2554). เอกสารการสอนหลักการตลาด. นครราชสมี า : มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี
ราชมงคลอีสาน.
ชนดิ า รัตชล. (2562). ความตอ้ งการสวัสดิการตามเจเนอเรช่นั ของบคุ ลากรสายสนบั สนนุ
มหาวิทยาลัยสงขลานครนิ ทร์. สารนิพนธ์ สาขารัฐประศาสนศาสตร์
มหาวิทยาลัยสงขลานครนิ ทร์.
ชีวรรณ เจริญสขุ . (2557). แนวคดิ ทฤษฎีทางการตลาด. เขา้ ถงึ ได้จาก
https://maymayny.wordpress.com/2014/12/07/ 4 มนี าคม 2564.
เชยี งใหม่นิ้วส์. (2565). ศีล 5 หลกั ปฏบิ ตั ิท่ีสาคัญสาหรบั ผู้ท่นี บั ถอื ศาสนาพทุ ธ. เขา้ ถึงไดจ้ าก
https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/1894455/ 23 กมุ ภาพนั ธ์
2565.
ณงลักษณ์ จารวุ ฒั น.์ (2564). การตลาด 5.0 : เทคโนโลยเี พอ่ื มวลมนุษยชาต.ิ กรุงเทพฯ :
เนชัน่ บคุ๊ .
ณฐั พล ม่วงคา. (2564). การตลาดวนั ละตอน. เขา้ ถึงได้จาก
https://www.everydaymarketing.co/knowledge/digital-stat-thai-2021-from-we-
are-social-report/ 6 เมษายน 2564.
ณฐั พล ม่วงทา. (2563) Data Driven Marketing การตลาดแบบฉลาดใชด้ าตา้ . กรงุ เทพฯ :
อมรนิ ทร์ฮาวทู อมรนิ ทร์.
ณฐั พล ใยไพโรจน์ และอาราดา ประทนิ อักษร. (2563). 100Content Marketing ฝังแนน่ ในอ้อม
ใจ สร้างยอดขายได้จริงๆ. นนทบุรี : ไอดีซ.ี
ณัฐพล ใยไพโรจน์. (2563). Digital Marketing Concept & Case Study 7th. นนทบรุ ี : ไอดีซ.ี
ณฐั พล ไยไพโรจน์ และอาราดา ประทินอักษร. (2563). Content marketing ฝงั แน่นในอ้อมใจ
สร้างยอดขายได้จรงิ ๆ. นนทบรุ ี : ไอดซี ี พรเี มยี ร์.
ณฐั พล ไยไพโรจน์. (2560). Digital Marketing Concept & Case Study 4.0th Edition.
นนทบรุ ี : ไอดีซี พรีเมยี ร.์
ธธรี ์ธร ธีรขวัญโรจน์ และ สพุ จน์ กฤษฎาธาร. (2563). การตลาดบรกิ าร (Service Marketing).
กรุงเทพฯ : ซเี อ็ดยูเคชนั่ .
303
ธนกฤต วนั ต๊ะเมล.์ (2561). การตลาดเพือ่ ความยง่ั ยืน Sustainability Marketing. กรุงเทพฯ :
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธัญญารัตน์ เจนขนบ. (2021). ความรับผดิ ชอบตอ่ สงั คมท่ีมีตอ่ จริยธรรมของผู้ประกอบการ. วารสาร
วจิ ัยวทิ ยาการจดั การ มหาวิทยาลัยราชภฏั สรุ นิ ทร์, ปีที่ 5 ฉบบั ที่ 1 (มกราคม - มถิ นุ ายน
2564). บทคัดย่อ. หน้า 85.
ธีรกิติ นวรัตน ณ อยุธยา. (2563). หนา้ 12-13. การตลาดบรกิ าร : แนวคิดและกลยุทธ์. กรุงเทพฯ :
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั .
นพรตั น์ ภูมิวฒุ สิ าร. (2558). การจดั การการตลาด Marketing Management. กรงุ เทพ ฯ : พมิ พ์
ลักษณ์.
นภวรรณ คณานุรักษ.์ (2556). พฤตกิ รรมผู้บรโิ ภค. กรงุ เทพฯ : ซวี ีแอลการพมิ พ์.
นนั ทกาญจน์ เกิดมาลยั . (2557). หลกั การจดั การสมยั ใหม.่ สกลนคร : ราชภัฏสกลนคร.
นนั ทกาญจน์ เกิดมาลัย. (2562). ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาผลิตภณั ฑค์ รามสกลนครสู่
สากล. ปริญญาปรัชญาดษุ ฎีบัณฑติ สาขาวชิ าการบริหารพัฒนา. สกลนคร : ราชภฏั
สกลนคร.
นันทกาญจน์ เกิดมาลยั . (2564). โมเดลธุรกิจ โครงการวิจัยการพัฒนาระบบสารสนเทศเพอื่ การ
บรหิ ารจดั การการตลาดออนไลนเ์ ชอื่ มโยงเครอื ข่ายกลุ่มเกษตรกรและวสิ าหกจิ ชมุ ชนผปู้ ลูก
ขา้ วเชงิ พาณิชย์ จงั หวดั สกลนคร. สกลนคร : ราชภัฏสกลนคร.
นันทกาญจน์ เกิดมาลัย. (2564). เอกสารประกอบการสอน การกาหนดตาแหนง่ ผลิตภัณฑ์.
สกลนคร : มหาวิทยาลยั ราชภฏั สกลนคร
นนั ทสารี สุขโต เพ็ญสิน ชวนะคุรุ กุลทิวา โซ่เงนิ จิราพร ชมสวน นวพงศ์ ตณั ฑดลิ ก วริศรา
แหลมทอง วัลภา หตั ถกจิ พาณชิ ยกุล วีรพล สวรรค์พทิ กั ษ์ สมศริ ิ วัฒนสนิ . หลกั การ
ตลาด. กรงุ เทพฯ : เพยี ร์สัน เอด็ ดูเคช่นั อินโดไซนา่ .
นชุ นารถ รัตนสวุ งศช์ ัย และคณะ. (2562). จิตวิทยาการบริการ. กรุงเทพฯ : จฬุ าลงกรณ์
มหาวทิ ยาลัย.
ปฏพิ ล ตั้งจกั รวรานนท.์ (2563). คมั ภีรก์ ารตลาด (ฉบับปรบั ปรงุ ). กรุงเทพฯ : เอก็ ซเปอรเ์ นท็ .
สมเกียรติ เอย่ี มกาญจนาลยั . (2563). การตลาดเชิงกลยทุ ธ.์ กรุงเทพฯ : ด่านสทุ ธาการพมิ พ์.
304
ประเวศ วะส.ี (2564). ทิศทางอนาคตประเทศไทยหลงั โควดิ พรรควถิ ี 12 ประการ. กรุงเทพฯ :
มูลนิธสิ าธารณสุขแห่งชาต.ิ
ปรดี ี นกุ ุลสมปรารถนา. (2563). เปรยี บเทียบข้อดขี ้อเสยี ของกลยุทธ์การวาง Brand Positioning
ในแตล่ ะระบบ. เขา้ ถึงไดจ้ าก https://www.popticles.com/branding/advantage-and-
disadvantage-of-brand-positioning/ 13 กมุ ภาพันธ์ 2563.
ปรดี ี นกุ ลุ สมปรารถนา. (2564). สรปุ Marketing 5.0 ข้อมูลและเทคโนโลยสี ู่การขับเคลือ่ นธรุ กิจ.
เข้าถงึ ไดจ้ าก https://www.popticles.com/marketing/marketing-5-0-data-and-
technology-to-value-creation/ 14 กมุ ภาพันธ์ 2564.
ปยิ ะชาติ อศรภักดี. (2562). Business As Unusual. กรุงเทพฯ : อมรนิ ทรฮ์ าวทู อมรินทรพ์ ร้นิ ตงิ้
แอนด์พลั ลชิ ช่งิ .
พนติ สุภา ธรรมประมวล. (2563). การตลาดบรกิ าร. กรงุ เทพฯ : พ.ี เอ.ลฟี วิ่ง.
พรรณพิมล ก้านกนก วัชราภรณ์ ชีวโสภิษฐ์ สมจิตร ลว้ นจาเริญ อุไรวรรณ แยม้ นิยม บญั ญัติ จุล
นาพนั ธ์ุ. (2561). หลักการตลาด. กรงุ เทพฯ : มหาวิทยาลยั รามคาแหง.
พร้ินทก์ รปุ๊ .
พทิ วัส เอ้อื สังคมเศรษฐ.์ (2563). การจัดการธรุ กจิ อาหารขนาดกลางและขนาดยอ่ ม. กรุงเทพฯ :
จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย.
ภทั รานิษ หมน่ื เรอื คา. (2563). การวเิ คราะหจ์ ุดคุ้มทุน. เข้าถงึ ได้จาก
https://sites.google.com/site/pattranish01/7-2-kar-wikheraah-cud-khum-thun
27 มีนาคม 2564.
ยง ภ่วู รวรรณ. (2563). กระชากเปลย่ี นอนาคต : วเิ คราะหป์ ฏวิ ตั ิโควดิ . กรุงเทพฯ : ซคั เซส
พับลชิ ชงิ่ .
ยทุ ธพงษ์ สบื ภักดี . (2553). Concept คืออะไร. เข้าถงึ ได้จาก www.yuttapong.com/?p=445.
9 กุมภาพนั ธ์ 2565.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2542). พจนานกรมฉบับราชบัณฑติ ยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ : อกั ษร
เจริญทัศน.
ลภสั วฒั น์ ศภุ ผลกลุ นันทร์. (2558). PRINCIPLE OF MARKETING : The Modern Business
Management Lead to Successful. สงขลา : สเตนเจอส์ บุ๊ค.
305
วจนะ ภผู านี . (2555). พฤติกรรมผู้บริโภคกบั การแบง่ สว่ นตลาด. มหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม. เข้าถึง
ไดจ้ าก https://www.slideshare.net/kingkongzaa/stp-and-consumer-behavior-
consumer-behavior-class-ch2 26 มนี าคม 2564.
วรากรณ์ สามโกเศศ. (2564). Global Change 7. กรงุ เทพฯ : บุ๊คสเคป.
วรินทร สีสุขด.ี (2564). ผา่ เทรนนด์ “โลจิสติกส์” ยุคใหม่ “ดิจิทอล” พลกิ โฉมหว่ งโซอ่ ุปทาน.
เข้าถึงได้จาก Bangkokbiznews.com. 15 กมุ ภาพนั ธ์ 2565.
ศศธิ ร ยุวโกศล และพัชสิรี ชมภคู า. (2564). เจเนอเรช่ันกับความคิดเหน็ และพฤตกิ รรมการใช้ส่ือ
ในยุคดจิ ทิ ลั . วารสารวชิ าการนวัตกรรมสือ่ สารสังคม. ปีท่ี 9 (ฉบบั ที่ 2), หนา้ 10-25.
ศิรวิ รรณ เสรรี ตั น์ ศภุ ร เสรีรัตน์ ปณศิ า มีจินดา และจิระวัฒน์ อนวุ ชิ ชานนท์. (2562).
หลักการตลาด. นนทบรุ ี : ธรรมสาร.
ศนู ย์สถานการณแ์ พรร่ ะบาดของโรคตดิ เช้ือไวรสั โคโรนา่ 2019 กระทรวงมหาดไทย (ศบค.มท.)
สานักงานพฒั นาธรุ กรรมทางอิเล็กทรอนกิ ส์ (สพธอ.) หรอื ETDA (เอ็ตดา้ ) กระทรวงดจิ ิทัลเพือ่
เศรษฐกจิ และสงั คม . ETDA เผย คน Gen -Y ส่ังอาหารออนไลนม์ ากสดุ และกวา่ 40%
ส่ังเพราะหวัน่ โควิด-19.
สถาบนั ธรุ กจิ เพ่ือสังคม. (2564). บทนา CSR. เขา้ ถงึ ได้จาก
https://www.sdperspectives.com/csr/csr-2564. 17 มีนาคม 2564.
สมจิตร ลว้ นจาเรญิ . (2561). โลจิสตกิ สแ์ ละซัพพลายเชนทางการตลาด. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลยั
รามคาแหง.
สมจิตร ลว้ นจาเรญิ . (2560). การจัดการการตลาด. กรุงเทพฯ : มหาวทิ ยาลยั รามคาแหง
สมทิ ธ์ิ บญุ ชุตมิ า. (2560). กลยทุ ธก์ ารสรา้ งสรรคเ์ พือ่ การสอื่ สารการตลาด. กรุงเทพฯ :
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั .
สานักงานพัฒนาธุรกรรมทางอเิ ล็กทรอนิกส์ (สพธอ.) (2563). ETDA เผย คน Gen -Y สง่ั อาหาร
ออนไลน์มากสุด และกวา่ 40% ส่งั เพราะหวั่นโควดิ -19. เข้าถงึ ไดจ้ าก
https://www.etda.or.th/th/https/www-etda-or-th/th/newsevents/pr-
news/Online-Food-Delivery-Survey-2020.aspx 11 มกราคม 2563.
สานกั งานพฒั นาธุรกรรมทางอิเลก็ ทรอนิกส์. (2564). ETDA เผยผลสารวจ IUB 63 คนไทยใชเ้ น็ต
ปงั ไม่ไหว เกือบครึง่ วัน โควิด-19 มีสว่ น. เขา้ ถึงได้จาก
306
https://www.etda.or.th/th/newsevents/pr-news/ETDA-released-IUB-2020.aspx
27 มีนาคม 2564.
สานกั งานราชบัณฑิตยสภา. (2558). หมวดศัพท์เศรษฐศาสตร์. กรุงเทพฯ .
สานักเลขาธกิ ารนายกรฐั มนตรี. (2560). Thailand 4.0 ขับเคลอ่ื นอนาคตสู่ความม่นั คง ม่ังคัง่
ย่ังยืน. วารสาร “ไทยคฟู่ ้า” เลม่ ท่ี 33. สานักงานโฆษก : กรุงเทพฯ . เขา้ ถึงได้จาก
https://spm.thaigov.go.th/FILEROOM/spmthaigov/DRAWER004/GENERAL/DATA
0000/00000368.PDF วนั ท่ี 7 กมุ ภาพันธ์ 2565
สทิ ธินนั ท์ พลวิสทุ ธิ์ศักด์ิ. (2562). การตลาดแบบแรงดึงดูด. กรุงเทพฯ : อมรนิ ทร์ฮาวทู อมรนิ ทร์พ
ร้นิ เต้งิ แอนด์พบั ลิชชงิ่ .
สทิ ธิพงศ์ ศริมศเกษม. (2563). Presentation Canvas เปลย่ี นการขายเป็นการเลา่ เรือ่ งใหโ้ ดนใจ.
กรุงเทพฯ : อมั รินทร์ฮาวทูอัมรินทรพ์ รนิ้ ดิง้ แอนด์ พบั ลิซซิ่ง.
สิมาลัย ชยั ชนะ. (2555). หลักการ แนวคิด ทฤษฎี. เขา้ ถึงได้จาก
https://www.gotoknow.org/posts/323308 7 กุมภาพันธ์ 2565.
สุชาติ ไตรภพสกลุ . (2564). หลักการตลาดเพือ่ ผู้ประกอบการ. กรงุ เทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั
สดุ าดวง กุณฑลบตุ ร. (2563). การบริหารการตลาดเทคโนโลยกี ารตลาด. กรงุ เทพฯ : จุฬาลงกรณ์
มหาวทิ ยาลยั .
สุดารตั น์ พิมลรตั นกานต.์ (2564). ธุรกจิ และการเปน็ ผ้กู อบการ. กรุงเทพฯ : ซีเอด็ ยเู คช่ัน.
สทุ ธชิ ยั ทักษนนั ต.์ (2563.). AI เปลีย่ นอนาคตโลก. กรงุ เทพฯ : บคุ๊ ดอ็ ท คอม.
สุพชิ ฌาย์ ศรีประสิทธิ.์ (2562). ทา Online Marketing ให้ธรุ กิจ Offline ลูกคา้ ล้น เจ้าของรวย.
ฉะเชิงเทรา : อนิ เทรนด์.
สวุ ิทย์ นามบญุ เรอื ง. (2560). การบริหารช่องทางการตลาด. กรงุ เทพฯ : ซีเอด็ ยูเคชัน่ .
โสภา พิมพส์ ิริพานิชย.์ (2563). Branding & Marketing SHORTCUT. กรุงเทพฯ : ยูทมู อรโ์ รว.์
อนุศักด์ิ ฉิ่นไพศาล (2565). หลักการตลาด. กรุงเทพฯ : ซเี อด็ ยูเคชนั่ .
อรรถพล ฟักน้อย. (2563). เพ่มิ ยอดขายอัตโนมตั ดิ ว้ ย Digital Marketing Automation.
กรงุ เทพฯ : โปรวชิ ัน่ .
อลสิ รา รุง่ นนทรัตน์ ชรินทร์สาร. (2561). การส่อื สารการตลาดแบบบูรณาการ : ต่อให้ติดใกล้ชิด
ผู้บริโภคในโลกไร้รอยต่อ. กรุงเทพฯ : เอ็กซเปอร์เนท็ .
307
อิสระ สุวรรณบล. (2552, สิงหาคม). การจัดการบคุ คลของไทย เราจะก้าวหนา้ ไปทิศทางใด.
เอกสารประกอบสมั มนาพัฒนาการใหม่ในการจดั การงานบุคคลและแรงงานสมั พนั ธ์.
Adam Bradshaw (2018). สะกดรอย ตามตอื้ ทาเวอรเ์ กดิ ละเมดิ สิทธสิ ว่ นตวั
ภาษาอังกฤษว่าอยา่ งไร??. เข้าถงึ ได้จาก
https://www.youtube.com/watch?v=uoZgMI0P34Q
Adrian Payne. (1993). The Essence of Services Marketing, Hertfordshire. Prentice
Hall International (UK), Ltd.
Affde. (2022). วธิ ีการออกแบบโลโก้ : สดุ ยอดคมู่ ือ. เขา้ ถึงไดจ้ าก
https://www.affde.com/th/how-to-design-logo-1.html 22 กมุ ภาพนั ธ์ 2565.
Armstrong, Gary & Kotler Phillip. (2014). MARKETING AN INTRODUCTION. 9th edition :
Pearson Education : Prentice Hall.
Band, W., & Petouhoff, N. L. (2010). Topic overview: Social CRM goes mainstream.
cambridge : Forrester Research Inc.
BBC NEWS ไทย. (2021). วัคซีนโควดิ -19 ล็อตแรกถงึ ไทยแล้วแต่ผลสารวจพบบคุ ลากรทาง
แพทยแ์ ค่ 55% พร้อมฉดี . เขา้ ถึงไดจ้ าก
https://www.bbc.com/thai/thailand56178246 18 มีนาคม 2564.
Bohringer creative. (2021). Bullseye! How to define your target audience. Available
from https://bohringer.com/uncategorized/bullseye-define-target-
audience.html. Mach 24, 2021.
Boone, L. E., & Kurtz, D. L. (2013). Contemporary marketing. Cengage learnigng.
Brand Age. (2018). เข้าใจพีระมดิ ความตอ้ งการ 5 ข้นั ของมนุษย์ แนวคดิ จากมาสโลว์ ทีน่ กั การ
ตลาดควรรู้. เขา้ ถงึ ได้จาก Brand Age Online.com. 16 มีนาคม 2564.
https://www.brandage.com/article/4591/Maslow-Hierarchy-of-Needs
Buildfire. (2020). How to Value a Mobile App. Available from
https://buildfire.com/value-based-pricing/ October 8, 2021.
308
Chen, J. (2020). The most important social media metrics to track. Available from
http://sproutsocial.com/insights/social-media-
metrics/#sm.0000l159h8i4qf15zj61gwv7k8ike February 22, 2022.
CHINADAILY.com (2020). E-doctor firms pitching in for coronavirus fight. Available
from https://www.chinadaily.com.cn/a/202002/05/WS5e3a353da310128
217275120.html February 24, 2022.
CISION PRNewswire (2018). The Fist “Unmanned Clinic” Reveals Itself in Wuzhen;
Ping An Good Doctor Uses AI Technology to Empower a Healthy city.
Available from https://photos.prnasia.com/prnh/20181106/2290868-1
February 24, 2022.
Dalgic, T., & Unal, S. (2018). Utilizing consumer psychology in business
strategy. Available from Business Science Reference/IGI Global
https://psycnet.apa.org/record/2018-20951-000 Mach 25, 2021.
Erin Hanson. (2021). Want Vs Need: Sushi Edition. Available from
https://jpegy.com/artsy/want-vs-need-sushi-edition-by-erin-hanson-2798 Mach
24, 2021
Ettenson, R., E. Conrado and J. Knowles. (2013). Rethinking the 4P’s, Harvard
BusinessReview, January-February, 91 (1/2), 26.
Fareed Zakaria. (2020). Ten Lessons for a Post-Pandemic World by Fareed Zakaria
(วิภัชภาค, แปล) (2564). กรุงเทพฯ : มตชิ น.
FIZA JHA. (2020). Hand sanitiser bottles offered by the Goa Brewing Co. Instagram
goabrewingco. Available from https://theprint.in/india/goa-brewery-offers-free-
hand-sanitiser-refills-to-anyone-who-shows-up-with-empty-bottles/384854/
Mach 24, 2021.
Grant et. al. (2006). Fundamental of Logistics Management. Berkshire : McGraw.
Greenberg, P. (2010). The Impact of CRM 2.0 on Customer Insight. Journal of
Business & Industrial Marketing, 25, 410-419.
309
Greenwood, W. (2020). Do social media audiences age with the platform?.
Available from https://browsermedia.agency/blog/social-media-audiences-
demographics-age/ April 15, 2021.
Harrigan, P., Soutar, G., Choudhury, M. M., & Lowe, M. (2015). Modelling CRM in a
social media age. Australasian Marketing Journal, 23(1), 27-37.
Harrison, R. W., Gillespie and D. Fields. (2001). Theoretical and Empirical
Consideration of Eliciting Preferences and Model Estimation in Conjoint
Analysis. American Journal Agricultural Economics. 11 (July) : 1-17.
Hernandez, M. (2015). 8 Step to a Social Media Plan for you Small Business. Available
from https://www.linkedin.com/business/learning/blog/productivity-tips/8-
steps-to-a-social-media-plan-for-your-small-business February 22, 2022.
Hisrich, Robert D., Ramadani, Veland. (2018). Entrepreneurial Marketing : A Practical
Managerial Approach. Cheltenham UK: Edward Elgar Publishing.
Hoffman, D. K. and Bateson. J.E.G. (2006). Service Marketing: Concepts, Strategies, &
Cases. 3th Edition. Thomson South-Western.
HRNOTE.asia. (2020). เรียนรเู้ จนเนอรเ์ รชน่ั อัลฟา (Gen Alpha) เพือ่ เตรยี มรับมอื กบั
ตลาดแรงงานในอนาคต. เข้าถงึ ไดจ้ าก https://th.hrnote.asia/tips/190805-
generation-alpha/ 15 เมษายน 2564.
Hunt, C.H., Mello, J.E., & Deitz, G.D. (2018). Marketing (2nd ed). New York : McGraw
Hill.
Hunt, S. D., Arnett, D. B., & Madhavaram, S. (2006). The explanatory foundations of
relationship marketing theory. Journal of Business & Industrial Marketing,
21(2), 72-87.
International Competitiveness. (2014). Competitive Advantage-French Fashion
Industry. Available from https://inb410-blog.weebly.com/humayra-abedin-
blog1/competitive-advantage-french-fashion-industry1 February 22, 2022.
310
Kolter, P., Armstrong, G., & Opresnik, M.O. (2018). Principle of Marketing. (17th)
Harlow : Pearson Education Limited.
Kotler, P. & Armstrong, G. (2012). Principles of Marketing. (15th). UK : Pearson
Education.
Kotler, P. & Armstrong, G. (2018). Principles of Marketing. (17thed). Harlow : Pearson
Education Limited.
Kotler, P. & Keller, K.L. (2016). Marketing management. (15th ed). Malaysia : Pearson
Education.
Kotler, P. (1997). Marketing Management Analysis, Planning, Implementation, and
Control. 9th Edition, Upper Saddle River : Prentice Hall.
Kotler, P., Keller, K.L. (2016). Marketing Management, (15th ed) Essex: Pearson,
Kotler, P., Kartajaya H., Setiawan I. (2021). Marketing 5.0. John Wiley & Sons, Inc.,
Hoboken, New Jersey.
Kotler, Philip. (2000). Marketing Management. The Millennium edition. New Jersey:
Prentic – Hall.
Kotler, Roberto, and Lee. (2002). Social marketing: Improving the quality of life.
London : Sage.
Logos-world.net. (2022). Pepsi Logo. Available from logos-world.net/pepsi-gogo/
February 22, 2022.
Lyons, S.T. (2003). An Exploration of General Values in Life and at Work. Doctoral
dissertation, Carleton University, Ottawa, Canada.
Marketeer. (2021). Internet User ในประเทศไทย 2564 ผใู้ ช้งานอนิ เทอร์เนต็ ไทยมากแคไ่ หน
เมอื่ เทียบกบั โลก. เข้าถึงได้จาก https://marketeeronline.co/archives/208372 27
เมษายน 2564.
Marketing Oops (2020). เทคนคิ แบรนด์ครีเอท “Content” โดนใจลูกคา้ และสรา้ ง “Loyalty”
ในยคุ ทีค่ นหยุดดูโฆษณาแค่ 1.7 วินาที. เข้าถงึ ได้จาก
311
https://www.marketingoops.com/reports/behaviors/how-to-hook-consumer-
with-content-and-build-brand-loyalty-in-digital-era/ September 9, 2021.
MarketingOops. (2018). 10 แบรนดส์ นิ คา้ ท่ีถูกซ้ือมากที่สุดในปที ่ผี า่ นมา. เขา้ ถงึ ได้จาก 10
แบรนดส์ ินค้าทีถ่ ูกซ้ือมากท่ีสุดในปีทีผ่ า่ นมา | Marketing Oops | LINE TODAY 22
กุมภาพันธ์ 2565.
MARKETINGOOPs. (2021). เว๊ปไซตย์ อดฮิตของคนทั่วโลก. เขา้ ถึงไดจ้ าก
https://www.marketingoops.com/digital-life/digital-2021-report-in-jan-by-we-
are-social-and-hootsuite/ 22 มีนาคม 2564.
Maslow, A. (1970). Motivation and Personality (2nd ed). New York: Harpers and
Row.
Mohr, J.J., Sengupta, S., & Slater, S. F. (2010). Marketing of high-technology
products and innovation. Pearson Prentice Hall.
Money ECONOMY. (2021). “Double Day” แคมเปญท่มี ที ุกเดือน ยังดงึ ดูดผู้บรโิ ภคได้ผลเยอะ
อยูไ่ หม. เข้าถงึ ได้จาก http://plus.thairath.co.th/topic/money/100432 14 กุมภาพันธ์
2565.
Mosadegh, M. J., & Behboudi, M. (2011). Using social network paradigm for developing
a conceptual framework in CRM. Australian Journal of Business and
Management Research, 1(4), 63-71.
Nuttaputch. (2021). MARKETING TECHNOLOGY 2020: กวา่ 8,000 เคร่ืองมือการตลาดใน
ปัจจบุ นั . Available from HTTPS://WWW.NUTTAPUTCH.COM/MARKETING-
TECHNOLOGY-2020/ Mach 24, 2021.
Parvatiyar, A., & Sheth, J. N. (2001). Customer relationship management: Emerging
practice, process, and discipline. Journal of Economic and Social Research,
3(2), 1-34.
Payne, A. (1993). The essence of service marketing. (1st ed) London : Prentice Hall
International (UK) Ltd.
312
Payne, A. and Frow, P. (2005). A strategic framework for customer relationship
management. Journal of Marketing, 69(4), 167-76.
Pinterest. (2021). Much Like Similar Audiences Targeting On Adwords, A -
Transparent Crowd Of People Clipart. Available from
https://www.pikpng.com/pngvi/ThTbiT_much-like-similar-audiences-targeting-
on-adwords-a-transparent-crowd-of-people/ Mach 24, 2021.
Robb Report. (2021). Louis Vuitton Is Making Medical Gowns for Frontline
Hospital Workers The luxury giant was already producing face masks.
Available from https://robbreport.com/lifestyle/health-wellness/louis-vuitton-
medical-gowns-2913517/ March 24, 2021.
Rosenbloom Bert. (2004). Marketing Channels. Ohio : The Dryden.
Ryals, L. and Knox, S. (2001). Cross-functional issues in the implementation of
relationship marketing through customer relationship management. European
Management Journal, 19(5), 534-542.
Sellsuki. (2021). มาสรา้ ง Brand positioning กนั ดกี ว่า. เข้าถงึ ได้จาก
https://blog.sellsuki.co.th/brand-positioning/ 25 มีนาคม 2564.
Smith, W. (2000). Social marketing and its potential contribution to a modern
synthesis of social changes Social Marketing Quaterly, 8(2), 46.
STEPS ACADEMY. (2020). 5 เคล็ดลบั การสรา้ งวดิ ีโอโฆษณาบน Facebook เพ่ือเพิ่มผล
Conversion Rate. เขา้ ถงึ ได้จาก https://stepstraining.co/social/facebook-video-
ads-techniques. 9 กันยายน 2564.
Stock2morrow. (2021). สโลแกนตดิ หู ของแบรนด์ต่าง ๆ. เขา้ ถึงไดจ้ าก
https://stock2morrow.com/discuss/room/1/topic/19369 22 กุมภาพันธ์ 2565
ThaiBusinessSearch. (2021). เขา้ ถึงได้จาก
https://www.thaibusinesssearch.com/marketing/key-opinion-leader/ 7 มนี าคม
2564
313
The Shelby Report (2018). KDP Will Be Formed By Merger of Keurig, Dr.Pepper
Snapple. Available from https://www.theshelbyreport.com/2018/01/29/kdp-
keurig-dps-merger/ February 22, 2022.
TikTok. (2020). TikTok For Business. Available from https://ads.tiktok.com. Mach 27,
2021.
Viable Pharma Infrastructure. (2021). Packaging. Available from
http://hvax.in/blog/types-of-pharmaceutical-packaging/ February 22, 2022.
Vincent P. Barabba and Gerald Zaltman. (1991). Hearing the Voice of the Marker.
Boston : Harvard Business School Press.
Wasabi. (2020). "L.G.B.T.Q.I.A.+ คืออะไร?". เขา้ ถงึ ได้จาก
https://www.blockdit.com/posts/5f3f46206cb2bf0ca7d0ee66 25 มนี าคม 2564
World Federation of Advertisers. (2021). LVMH, L’Oreal – Beauty industry
ralllies to produce hand sanitiser. Available from
https://wfanet.org/knowledge/covid-compendium/item/2020/03/26/LVMH-
LOr%C3%A9al-Beauty-industry-rallies-to-produce-hand-sanitiser. March 24,
2021.
Zeithaml V.A., Bitner M.J., and Gremler, D.D. (2018). Service Marketing : Integrating
Customer Focus across the Firm. (7th ed) Boston : McGraw-Hill,