337 4. การวิเคราะห์ผลงาน ภาพที่ 4 รูปแบบตราสัญลักษณ์KMUTNB ตราสัญลักษณ์KMUTNB ได้ถูกออกแบบตามแนวคิดที่ได้ถูกก าหนดไว้ มีการสร้างรูปแบบที่มีนัยยะ ส าคัญคือ เลข 4 และสัญลักษณ์ของทิศเหนือ ซ่อนอยู่ในตราสัญลักษณ์เป็นการสร้างภาพและพื้นภาพ (Figure and Ground) เพื่อดึงดูดสายตาในการมองตราสัญลักษณ์การใช้สีประจ าพระองค์ของรัชการที่4 คือสีหมากสุก เป็นสีเด่นของภาพ ตัวอักษร UT สีเทา ที่แสดงถึงความเป็น มหาวิทยาลัยทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตัวอักษร NB สีเขียว แสดงถึงความเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว (Green University) สีด า แสดงถึงความมุ่งมั่น ภายใต้เอกลักษณ์ มจพ. มหาวิทยาลัยแห่งการสร้างสรรค์ประดิษฐ์กรรมสู่นวัตกรรม (INVENTION TO INNOVATION) 5. สรุป การสร้างสรรค์งานออกแบบตราสัญลักษณ์ KMUTNB ได้ถูกน าเสนอให้ผู้บริหารมหาวิทยาลัยเทคโนโลยี พระจอมเกล้าพระนครเหนือ เพื่อพิจารณาและเห็นชอบในการน าไปใช้งานเพื่อเป็นการประชาสัมพันธ์และใช้ ประกอบกับการจัดกิจกรรมต่างๆ ของมหาวิทยาลัย รวมถึงการน าไปใช้กับผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์และ นวัตกรรมที่ทางมหาวิทยาลัยได้สร้างสรรค์ขึ้นมาเป็นการต่อยอดการน าตราสัญลักษณ์ KMUTNB ไปใช้ในเชิง พาณิชย์ และกิจกรรมทางวิชาการ
338 เอกสารอ้างอิง คู่มือตราสัญลักษณ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. (2553) กลุ่มงานประชาสัมพันธ์ มจพ. ศิริพรณ์ ปีเตอร์. (2549). การออกแบบกราฟิก. กรุงเทพมหานคร. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์. Sean Adam. (2017). Color Design Workbook. USA. Quarto Publishing Group.
339 จังหวะในพื้นที่ว่าง Rhythm in The space สุวดล เกษศิริ, Suvadol Katsiri ที่อยู่ 200 วิทยาลัยช่างศิลปนครศรีธรรมราช ต าบลทอนหงส์ อ าเภอพรหมคีรีจังหวัดนครศรีธรรมราช 80320, 200 Collage of Fine Arts, Nakornsithamarat, Tonhong, Phomkiri, Nakorn si Thamarat80320 E-mail: [email protected] บทคัดย่อ ข้าพเจ้าได้แรงบันดาลใจจากประสบการณ์การท างานจิตรกรรม โดยใช้ร่องรอยฝีแปรงความแรงและ ความสดของเส้น ซึมซับบรรยากาศจากทิวทัศน์เพื่อฝึกอารมณ์ ความรู้สึกและจินตนาการ น ามาเป็นส่วนควบคุม อารมณ์ความรู้สึกในขณะท างานศิลปะ เพื่อสร้างผลงานจิตรกรรมที่เกิดจากความสัมพันธ์และโต้ตอบไปมา ระหว่างเทคนิค จินตนาการ เส้น สี รูปทรง และสี ซึ่งสื่อถึงความงามในพื้นที่ว่าง Abstract I am inspired by my experience in Painting,which is a technique through which I can achieve strong and soft light and dark tones,suggesting an atomosphere that refers to landscape. The creative process is an attempt to control my moods and my felling. These Painting are create through investigation of the relations between the painting technique, my imagatination,lines,form and colours,which convey beauty in space. 1. ความส าคัญหรือความเป็นมาของปัญหา ศิลปินได้ความคิดในการท างานศิลปะมาจากสภาพแวดล้อมที่ต่างๆ กัน ตั้งแต่ธรรมชาติที่เป็นแม่แบบที่ กว้างใหญ่ไพศาล ตลอดจนมีที่มาจากศาสนา ความเชื่อ วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ต่างๆ แต่บางครั้งร่องรอย เส้น สี อันเกิดจากกรรมวิธีศิลปะอาจเป็นจุดเริ่มต้นของแรงบันดาลใจได้เช่นกัน ข้าพเจ้าใช้เทคนิคการระบายสีท าให้ เกิดร่องรอย สี ชักจูงความคิด หรือจินตนาการตนเองให้ฝันถึงสิ่งต่างๆ บางครั้งรู้สึกสนุกสนาน อบอุ่น เลื่อนไหล ไปมา บางครั้งรู้สึกเงียบเหงา เวิ้งว้าง ประกอบกับธรรมชาตินิสัยส่วนตัวที่มีชีวิตเรียบง่าย ไม่ซับซ้อนสนใจใน ธรรมชาติแวดล้อมที่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจ าวัน ข้าพเจ้าจึงน าธรรมชาตินิสัยและผลของเทคนิคจิตรกรรม มาเป็นจุดเริ่มต้นของผลงานวิจัยชุดนี้
340 2. แนวคิด / ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ข้าพเจ้าสนใจจังหวะการเคลื่อนไหวของพื้นที่ว่างที่เกิดจากการกระท าของทัศนธาตุ อันได้แก่ เส้น สี น้ าหนักอ่อนแก่ ความรู้สึกในพื้นที่ว่างเป็นสิ่งที่มีชีวิตอยู่ในชีวิตตนเองและพบเห็นทั่วไปในธรรมชาติ การทดลอง หาจังหวะอันเหมาะสม จังหวะที่เปลี่ยนไปมาตามอารมณ์ความรู้สึก จึงเลือกแนวความคิดดังกล่าวมาเป็น แนวทางศิลปะ 3. กระบวนการในการสร้างสรรค์ การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะของข้าพเจ้าในอดีตมักสนุกสนานเพลิดเพลินกับเทคนิค แต่หลังจาก ปฏิบัติงานมากขึ้น ข้าพเจ้าได้ไปเก็บข้อมูลเพิ่มเติมจากธรรมชาติเพื่อท าให้บรรยากาศและพื้นที่ว่างในงานมี ความชัดเจนขึ้น โดยน าเสนอผลงานในรูปแบบศิลปะแนวนามธรรม (Abstract) ภาพที่ 1 ข้อมูลเพิ่มเติมจากธรรมชาติที่เก็บข้อมูลเพิ่มเติมก่อนท างาน 4. การวิเคราะห์ผลงาน ข้าพเจ้าได้ใช้ทัศนธาตุซึ่งเป็นส่วนส าคัญของการแสดงออกในงานวิจัยชุดนี้ 1. พื้นที่ว่างในงานข้าพเจ้าเป็นพื้นที่ว่าง 3 มิติ (Three dimenti nal space) ไม่สามารถบอกจุดเริ่ม ต้นได้ว่าเริ่มจากจุดไหนและจบลงที่จุดไหน เหมือนเวลาอยู่ในหมอกเราไม่ทราบว่ามีอะไรอยู่ที่ไหน หรือเราอยู่ ตรงจุดใด ข้าพเจ้าให้ความส าคัญกับมิติทางด้านกว้างเท่าเทียมมิติด้านลึก 2. เส้น มีการเคลื่อนไหวคล้ายเส้นในธรรมชาติ เช่น ต้นหญ้า กิ่งไม้ มีน้ าหนักออ่อนแก่ในตนเอง บางส่วนชัดบางส่วนกลืนไปอากาศ เส้นและสีมีขนาดที่ต่างกัน เมื่อเทียบกับรูปทรงจะดูจริงจังกว่ารูปทรง เส้น ของข้าพเจ้ามี 2 ประเภท คือ เส้นที่ท าหน้าที่เคลื่อนไหวภายในงาน เส้นที่ปรากฏในงานเมื่อดูใกล้ๆ จะมีขอบ บางส่วนกลมกลืนเข้าหาพื้นที่ว่างอย่างนุ่มนวล 3. รูปทรง ท าหน้าที่ควบคุมไม่ให้เส้นแรงเกินไป หากเอารูปทรงออก เส้นจะตัดกัน (Contrast) กับ
341 พื้นที่ว่างมากเกินไป บางส่วนของเส้นถูกลดไม่ให้แรงมาก ท าให้เส้นนุ่มนวลขึ้น รูปทรงเป็นอิสระ ผลของรูปทรง อิสระท าให้เกิดน้ าหนักอ่อนแก่ในบางส่วน ท าให้พื้นที่ว่างมีพลังมากขึ้นและเป็นส่วนที่ควบคุมพื้นที่ว่างให้เกิด บรรยากาศ 4. สี ข้าพเจ้าใช้สีวรรณะเย็น (Cool tone) เป็นส่วนมาก มีการใช้สีร้อนประสมประสานในอัตราส่วน 80 : 20 หรือ 50: 50 และเป็นสีเอกรงค์ (Monochrome) เพราะจ านวนสีที่ใช้ไม่มากนัก เกือบทั้งหมดเป็นสีที่ ไม่ฉูดฉาดรุนแรง ภาพที่ 2 ชื่อผลงาน Hidden In the natural ขนาด 60 x 80 เซนติเมตร เทคนิค จิตรกรรม
342 5. สรุป ในการสร้างสรรค์ผลงานวิจัยชุดนี้ ข้าพเจ้าได้พัฒนาด้านเทคนิคและความคิดเพิ่มขึ้น ซึ่งการหาข้อมูล นั้นนับว่าเป็นประโยชน์แก่ข้าพเจ้ามาก ท าให้ข้าพเจ้ามองเห็นความส าคัญของข้อมูลจริง ดังที่กล่าวมาแล้วว่า แต่เดิมข้าพเจ้าใช้เพียงเทคนิคเป็นการน าเสนอเท่านั้น ท าให้เกิดอุปสรรคในการสร้างสรรค์ผลงาน แต่อย่างไรก็ ตามข้าพเจ้าคิดว่าการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะที่ดีนั้นควรมีทั้งกระบวนการสร้างสรรค์ที่ดีด้วย ด้วยเหตุนี้ท า ให้ผลงานวิจัยชุดนี้ของข้าพเจ้าส าเร็จลุล่วงส่งผลถึงอารมณ์ความรู้สึกด้านความงามของทัศนธาตุตามที่ประสงค์ อารมณ์ความรู้สึกในผลงานได้แก่ จังหวะของพื้นที่ว่าง และบรรยากาศอันเกิดจากเอกภาพของเส้น สี และ รูปทรง เพื่อเป็นพื้นฐานไปสู่การสร้างงานศิลปะที่มุ่งหวังความงามอันบริสุทธิ์ของ “รูปทรง” ต่อไปภายหน้า
343 การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัยด้วยวิธีการจุด ชุดสีสันและลวดลายจากเครื่องแต่งกายโนรา The creation of contemporary painting by dot. Set colors and patterns from the and patterns from the Nora costume โสภิต เดชนะ, SOPIT DETCHANA E-mail: [email protected]. บทคัดย่อ งานสร้างสรรค์นี้ เป็นการปฏิบัติงานสร้างสรรค์ทางด้านทัศนศิลป์ โดยมีแรงบันดาลใจจากสีสัน ลวดลายของเครื่องแต่งกายโนรา ซึ่งท าด้วยลูกปัดหลากสี ที่มีสีสันที่สดใส สวยงาม เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ร้อยเป็นลวดลาย เป็นรูปทรงต่างๆ ด้วยลูกปัดเม็ดเล็กๆ เรียงต่อกันเป็นเส้น รูปทรง มีความเป็นอิสระ สามารถ เคลื่อนไหวได้ตามจังหวะของการแสดง ดึงดูดความสนใจของผู้ชม จากสีสัน ลวดลาย ของเครื่องแต่งกายโนราดังกล่าว จึงได้น ามาสร้างสรรค์เป็นผลงานด้านจิตรกรรมจัด วางในรูปแบบใหม่ด้วยสีอะครีลิค โดยใช้เทคนิควิธีการจุดจากกรวยในการแสดงออก แทนลูกปัดที่ร้อยเป็นเส้น สีลวดลาย รูปทรงต่างๆ ซึ่งจะมีลักษณะพื้นผิวใหม่บนผ้าใบที่แสดงความโดดเด่นของสีที่สดใส สว่าง แวววาว และมีความเคลื่อนไหว เพื่อน าเสนอคุณค่าสุนทรียภาพทางทัศนศิลป์ให้เด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป ได้ชื่น ชมถึงความงดงามในศิลปะเครื่องแต่งกายของโนรา ในรูปแบบผลงานจิตรกรรม Abstract This creative research is a creative visual performancewhich is inspired by the colors and patterns of the Noracostume, which is made with colorful beads, bright colors, beautiful and unique.Beads decorated with patterns and various shapes with small beads arranged in a line. The shape is independent. It can move according to the rhythm of the show, to attract the attention of the audience. Colors and patterns of Nora costumes, Therefore, it has been created as a painting work, by using the technique of the point from the cone to express instead of beads that are strung into colors, patterns, and shapes, which will feature a new texture on the canvas showing the distinctness of bright, bright and vibrant colors, to present the value of visual aesthetics to children, youth and the general public, to admired the beauty in the art of costume of Nora In the form of a painting work.
344 1. ความส าคัญหรือความเป็นมาของปัญหา โนรา เป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านเป็นที่นิยมของคนในภาคใต้องค์ประกอบหลักในการแสดงโนรา คือ เครื่องแต่งกาย และเครื่องดนตรี โดยเฉพาะเครื่องแต่งกายที่ใช้ส าหรับสวมล าตัวแทนเสื้อ ซึ่งท าด้วยลูกปัด หลากสีมีสีสันที่สดใส สวยงามเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ร้อยเป็นลวดลาย ด้วยลูกปัดเม็ดเล็กๆ เรียงต่อกันเป็น เส้น เป็นลวดลายรูปทรงต่างๆ ที่มีความเป็นอิสระ สามารถเคลื่อนไหวได้ตามท่าทางและจังหวะของการแสดง ดึงดูดความสนใจของผู้ชม และได้ตระหนักถึงคุณค่าของความงามในการแสดงโนรา ในปัจจุบันการแสดงโนรามีให้เห็นและได้รับความนิยมน้อยลงตามล าดับ และก าลังจะเลือนหายไปใน ที่สุด โดยวิถีชีวิตของผู้คนเปลี่ยนไป มีวัฒนธรรมและสื่ออื่นๆ เข้ามาแทนที่ โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนแทบจะ ไม่รู้จักการแสดงโนรา ซึ่งในอนาคตเป็นที่น่าห่วงว่าอาจจะไม่มีโนรา หรือการแสดงพื้นบ้านอื่นๆ ในภาคใต้ให้ได้ ชมกันอีกต่อไป จากสีสัน ลวดลาย รูปทรง ของเครื่องแต่งกายโนราดังกล่าว จึงเกิดแรงบันดาลใจน ามาสร้างสรรค์ ผลงานทางด้านจิตรกรรม น ามาจัดวางในรูปแบบใหม่แสดงออกโดยใช้สีอะครีลิค และวิธีการจุดด้วยกรวยแทน ลูกปัดที่เป็นเม็ดเล็กๆ ที่ร้อยเป็นเส้น และลวดลาย ซึ่งจะมีลักษณะพื้นผิวใหม่บนผ้าใบ เป็นการส่งเสริมและเป็น การกระตุ้นให้เด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป ได้ชื่นชมถึงความงดงามในศิลปะเครื่องแต่งกายของโนราใน รูปแบบทางจิตรกรรม ก่อให้เกิดการหวงแหนและรักษาศิลปะการแสดงพื้นบ้านนี้ให้คงอยู่สืบไป 2. แนวคิด / ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัย ด้วยวิธีการจุดชุดสีสันและลวดลายจากเครื่องแต่งกายโนรา ได้น าสีสันและลวดลายจากเครื่องแต่งกายโนราจากนักแสดงโนราในจังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดพัทลุง มาสร้างสรรค์เป็นผลงานจิตรกรรมร่วมสมัย ด้วยวิธีการจุดจากกรวย ผู้วิจัยได้ศึกษาการใช้สีจากชุดแต่งกาย โนรา สีที่น ามาใช้ล้วนมีความสดใส มีความสดของสีโดยไม่ได้ลดค่าของสีลงมากนัก การประกอบกันของสีบน ลวดลายและรูปทรงได้ใช้สีในวรรณะร้อนและวรรณะเย็น ประกอบอยู่ในลวดลายรูปทรงเดียวกันเพื่อให้เกิด ความงามที่เหมาะสมไม่เกิดความเบื่อหน่ายในลวดลายนั้นๆ อีกทั้งยังท าให้สีที่น ามาใช้เกิดพลังในลวดลายและ รูปทรงนั้นๆ เมื่อน าสีทั้งสองวรรณะมาผสมผสานกันในสัดส่วนที่เหมาะสม ความมีลักษณะเฉพาะของเครื่องแต่ง กายอีกรูปแบบ คือ ชิ้นส่วนต่างๆ สามารถแยกออกจากกันได้ และน ามาประกอบเป็นรูปทรงเครื่องแต่งกายบน กายวิภาคของนักแสดง ท าให้ขณะแสดงเส้นและรูปทรงที่ร้อยด้วยลูกปัดตามชิ้นส่วนต่างๆ มีความเป็นอิสระ สามารถเคลื่อนไหวและพริ้วไหวไปตามจังหวะของท่าร าในการแสดงของนักแสดง สีสันและความพริ้วไหว เหล่านี้ช่วยดึงดูดความสนใจของผู้ที่ได้ชม เมื่อน ามาสร้างสรรค์เป็นผลงานด้านจิตรกรรมโดยใช้สีอะครีลิค ก าหนดจุดเม็ดเล็กๆ ด้วยกรวยแทนลูกปัดเรียงเป็นสี เป็นเส้น เป็นลวดลาย และรูปทรงต่างๆ เพื่อแสดง เอกลักษณ์เฉพาะให้คงอยู่ในผลงานจิตรกรรม
345 ภาพที่ 1 การแสดงของนักแสดงโนรา และลวดลายของเครื่องแต่งกายโนรา นักแสดงจากจังหวัดนครศรีธรรมราช ที่มา: ผู้วิจัย ภาพที่ 2 ลวดลายของเครื่องแต่งกายโนรา นักแสดงจากพัทลุง ที่มา: ผู้วิจัย อิทธิพลจากศิลปินที่ได้รับในการสร้างสรรค์ จอร์จ เชอราจ (Georges Seurat ) ศิลปินชาวฝรั่งเศส ศิลปินอิมเพรสชั่นนิสม์ใหม่ ในศตวรรษที่ 19 เขียนชิ้นงานที่มีชื่อเสียงที่สุดโดยใช้วิธีการจุด คือ “ภาพบ่ายวันอาทิตย์บนเกาะลา กร็องด์ฌัต” Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte ” เขียนขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1884 ถึง ค.ศ. 1886 ซึ่งเป็นภาพที่เปลี่ยนทิศทางของศิลปะสมัยใหม่เข้าสู่อิมเพรสชั่นนิสม์ใหม่ และกลายเป็น ภาพชิ้นส าคัญที่สุด ศิลปินใช้เทคนิคการจุดในการสร้างสรรค์ผลงาน สร้างค่าน้ าหนักอ่อนแก่จ านวนมากภายใน ภาพ ความหนาแน่นของจุดท าให้เกิดค่าน้ าหนักที่แตกต่างกัน และสามารถท าให้เกิดความรู้สึกตื้นลึกความเป็น มิติเกิดขึ้นภายในผลงาน
346 ภาพที่3 Seurat“ Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte (1884-86) ที่มา: The Treasures of the Impressionist โดย Jon Kear, 47 3. กระบวนการสร้างสรรค์ 1. ศึกษาสีสันและลวดลายของเครื่องแต่งกายโนราเพื่อก าหนดกรอบแนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงาน จิตรกรรมร่วมสมัยด้วยวิธีการจุดชุดสีสันและลวดลายจากเครื่องแต่งกายโนรา โดยการชมการแสดงจริงและบันทึก เป็นภาพถ่ายของนักแสดงโนราจากนักแสดงในจังหวัดนครศรีธรรมราชและนักแสดงจังหวัดพัทลุง เพื่อดูสีสัน และลวดลายของเครื่องแต่งกายโนรา 2. ศึกษาทฤษฎีองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องประกอบการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมด้วยเทคนิคการจุด 3. สร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมด้วยเทคนิคการจุดด้วยกรวย 4. วิเคราะห์ผลงานสร้างสรรค์ 5. สรุปการสร้างสรรค์ วิธีการด าเนินงานสร้างสรรค์ ขั้นตอนและกระบวนการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมด้วยเทคนิคการจุดจากกรวย 1. การเตรียมวัสดุอุปกรณ์ในการสร้างสรรค์ผลงาน การเตรียมวัสดุอุปกรณ์ให้ถูกต้องเหมาะสม เป็นส่วนที่มีความส าคัญในการสร้างสรรค์ผลงาน การสร้าง เครื่องมือด้วยกรวยมีความส าคัญในการสร้างสรรค์งานชุดนี้ เพราะการสร้างสรรค์ผลงานด้วยการจุดสีซึ่งเกิด จากกรวย ผู้วิจัยได้เตรียมอุปกรณ์ซึ่งท าจากพลาสติกหนาใส เพื่อก าหนดสีแต่ละสีลงไปในกรวย วางแผนการ สร้างกรวยและทดลองใช้ไม่ให้มีรอยรั่วของสีขณะปฏิบัติงาน ภาพที่ 4 จัดเตรียมเครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆ ในการสร้างสรรค์ผลงาน ที่มา: โสภิต เดชนะ
347 ขั้นตอนการสร้างสรรค์ผลงาน ภาพที่ 5 ขั้นตอนการสร้างสรรค์ ประกอบด้วยลูกปัดจริงในผลงาน ที่มา: โสภิต เดชนะ 4. การวิเคราะห์ผลงาน ปัญหาและการแก้ปัญหาในการสร้างสรรค์ผลงาน การสร้างสรรค์ผลงานในแต่ละชิ้น ผู้วิจัยได้ท าการวิเคราะห์ในแต่ละขั้นตอนของการปฏิบัติงานและ กระบวนการต่างๆ เพื่อประเมินผลของการท างาน และหาแนวทางในการพัฒนาผลงานชิ้นถัดไป จากการสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัยด้วยวิธีการจุด ชุดสีสันและลวดลายจากเครื่องแต่งกาย โนรา มีปัญหาในขณะสร้างสรรค์งาน 3 ประการ คือ ปัญหาที่ 1 พื้นที่ว่าง ผู้วิจัยก าหนดขนาดเป็นเฟรมขนาดใหญ่กว่าคนจริง ลวดลายและรูปทรงต่างๆ มี ขนาดใหญ่เกินไป ท าให้เกิดพื้นที่ว่าง ผู้วิจัยได้ลดขนาดของเฟรมให้เล็กลง และเท่าแบบคนจริงเพื่อปรับปรุง แก้ไขในชิ้นงานต่อไป
348 ปัญหาที่ 2 ปัญหาซึ่งเกิดจากสี ด้วยสีของเครื่องแต่งกายโนรามีความสดใส ซึ่งผู้วิจัยได้เลือกสีอะครีลิค เป็นสื่อในการแสดงออกเพื่อความเหมาะสมและสะดวกในการจุดสีจากกรวยการสร้างสรรค์ผลงานต้องวางแผน ในการวางโครงสีขั้นที่ 1 ไว้ให้ถูกต้อง ถึงจะท าให้สีที่จุดจากกรวยอีกครั้งดูสดใส และจะไม่ลดค่าของสีลงมากนัก เพราะจะท าให้สีดูไม่สด การวางแผนขั้นตอนการก าหนดสียังไม่ลงตัว ท าให้ผลงานในชิ้นนี้สียังดูไม่สดใสเท่าที่ ต้องการและได้หาวิธีการแก้ไขในชิ้นงานถัดมา ปัญหาที่ 3 การเคลือบสี ผู้วิจัยต้องการให้สีมีความสดใส การเคลือบสีอีกครั้งเพื่อความมันวาว จึงมี ความจ าเป็นในการสร้างสรรค์ผลงาน ผู้วิจัยต้องวิเคราะห์ขั้นตอนการเคลือบสี เนื่องจากผลงานสร้างสรรค์ชุดนี้ ได้ใช้วัสดุทางวิทยาศาสตร์ประเภทแวววาวและลูกปัดจริงเข้ามาผสมผสานอีกครั้ง เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการ ท างาน การเคลือบสีจึงต้องเคลือบในขั้นตอนที่เหมาะสมและไม่ไปลดค่าความสดใสของวัสดุลง 5. สรุป การวิจัยผลงานสร้างสรรค์เรื่อง การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัยด้วยวิธีการจุด ชุดสีสันและ ลวดลายจากเครื่องแต่งกายโนรา ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านเป็นของคนในภาคใต้ในปัจจุบันการแสดงโนรา มีให้เห็นและได้รับความนิยมน้อยลงตามล าดับ โดยวิถีชีวิตของผู้คนเปลี่ยนไป มีวัฒนธรรมและสื่ออื่นๆ ที่ น่าสนใจเข้ามาแทนที่ โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนแทบจะไม่รู้จักการแสดงโนรา เครื่องแต่งกายโนราท าด้วย ลูกปัดหลากสีมีสีสันที่สดใส สวยงามโดดเด่น เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวประกอบด้วยลูกปัดเม็ดเล็กๆ เรียงต่อกัน เป็นเส้น เป็นลวดลาย และรูปทรงต่างๆ ที่มีความเป็นอิสระ สามารถเคลื่อนไหวได้ตามท่าทางและจังหวะของ การแสดง ผู้วิจัยได้ตระหนักถึงคุณค่าของความงามในการแสดงและเครื่องแต่งกายโนรา จากสีสัน ลวดลาย รูปทรงของเครื่องแต่งกายโนราดังกล่าว น ามาสร้างสรรค์ผลงานทางด้านจิตรกรรม จัดวางในรูปแบบใหม่ แสดงออกโดยใช้สีอะคริลิค โดยใช้เทคนิคการจุดจากกรวยแทนลูกปัดที่เป็นเม็ดเล็กๆ ที่ร้อยเป็นเส้น และ ลวดลาย เป็นผลงานสร้างสรรค์ทางจิตรกรรมมีลักษณะพื้นผิวใหม่บนผ้าใบ เป็นการส่งเสริมและเป็นการกระตุ้น ให้เด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป ได้ชื่นชมถึงความงดงามในศิลปะเครื่องแต่งกายของโนราในรูปแบบทาง จิตรกรรม ก่อให้เกิดการหวงแหนและรักษาศิลปะการแสดงพื้นบ้านนี้ให้คงอยู่ ซึ่งในผลงานในระยะที่ 2 ได้น า วัสดุมาผสมผสานในผลงานโดยเฉพาะลูกปัดจริงจากเครื่องแต่งกายโนรา ในการถ่ายทอดผลงานสร้างสรรค์ได้ ศึกษาหลักการสุนทรียศาสตร์ของจิตรกรรมอิมเพรสชั่นนิสม์ และผลงานสร้างสรรค์ยังได้รับอิทธิพลในการ แสดงออกด้วยเทคนิคการจุดสีจากศิลปินจอร์จ เซอราจ (Georges Seurat) อีกทางหนึ่งด้วย
349 เอกสารอ้างอิง กุลนิดา เหลืองจ าเริญ. (2555). องค์ประกอบศิลป์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). ปทุมธานี : บริษัทสกายเบ็กส์ จ ากัด ฉัตร์ชัย อรรถปักษ์. (2554). องค์ประกอบศิลป์. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ : บริษัทพิมพ์ดีด จ ากัด ชลูด นิ่มเสมอ. (2559). องค์ประกอบของศิลปะ. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ : ส านักพิมพ์อัมรินทร์ . (2557). Composition of Art องค์ประกอบของศิลปะ. กรุงเทพฯ:บริษัทอมรินทร์ พริ้นติ้ง แอนด์พับลิชชิ่ง จ ากัด (มหาชน) ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์. (2543). การวิจัยทางศิลปะ. กรุงเทพฯ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ธวัช ชานนท์. (2555). หลักการศิลปะ. กรุงเทพฯ : บริษัท โรงพิมพ์มิตรสัมพันธ์กราฟฟิค จ ากัด สมภพ จงจิตต์โพรา. (2555). ทฤฎีสี. กรุงเทพฯ : บริษัท แอ๊ปป้า พริ้นติ้ง กรุ๊ป จ ากัด สมเกียรติ ตั้งนโม. (2554). ทฤฎีสี. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์ อนันต์ ประภาโส. (2558). ทฤฎีสี. ปทุมธานี : สิปประภา Danicl Wildensteinr. (2010). Monet Or the Triumph of Impressionism. South Korea. Taschen GmbH. Jon Kear. (2008). The Treasure of The impressionists. London: A Civition of The Carlton Publishing Group. https://krittayakorm.woradress พื้นผิว (18 กุมภาพันธ์ 2562) https://kitsanabbcit58wordpess.com การซ้ าแบบไม่เป็นจังหวะ (18 กุมภาพันธ์ 2562) https://kitsanabbcit58wordpess.com การซ้ าแบบเป็นจังหวะ (18 กุมภาพันธ์ 2562) https://th.m wikipedia.org แม่สีของแสง (15 กุมภาพันธ์ 2562) men.mthai.com วงจรสีธรรมชาติ(18 มีนาคม 2562)
350 ความเบิกบาน Cheerfulness หนึ่งฤทัย ยิ้มประเสริฐ, Neungruthai Yimprasert คณะศิลปวิจิตร สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์, Faculty of Fine Arts Bunditpattanasilpa Institute E-mail: [email protected] บทคัดย่อ จินตนาการส่วนตัวผสมผสานกับความศรัทธา ที่มีรากเหง้ามาจากศิลปกรรมไทยในอดีต ถูกเชื่อมโยงกัน ผ่านประสบการณ์ในการรับรู้ของศิลปิน โดยสร้างสรรค์ผลงานด้วยเทคนิคสมัยใหม่หลากหลายรูปแบบ แสดงถึง ความไม่หยุดนิ่งของศิลปะไทยแบบโบราณที่สามารถผสมผสานเข้ากันได้กับความเป็นศิลปะร่วมสมัย ข้าพเจ้าท าการศึกษาโดยใช้รูปทรงจิตรกรรมไทยโบราณทั้งจากภาพจิตรกรรมฝาผนังและสมุดภาพไทย ต่างๆ น ามาจัดวางองค์ประกอบโดยสร้างเรื่องราวขึ้นมาใหม่ มีภาพบุคคลแทนตัวข้าพเจ้าในวัยเด็กปรากฏใน ผลงานน าพาให้ผู้ชมจินตนาการไปในดินแดนของภาพไทยในอดีต แต่ละภาพจะแสดงความเป็นเอกลักษณ์ เฉพาะตามรูปแบบการเขียนภาพจิตรกรรมไทยของยุคสมัยนั้นๆ เป็นการบันทึกความประทับใจ ณ ขณะหนึ่งที่ ข้าพเจ้าเองได้ออกไปสัมผัสรับรู้จากการเก็บข้อมูลที่ได้จากการทัศนศึกษาตามวัดต่างๆ ถ่ายทอดออกมาเป็น ผลงานคล้ายศิลปะเด็ก เพื่อให้ผู้ชมผ่อนคลายและเข้าถึงความเป็นศิลปะไทยแบบประเพณีได้ง่ายมากขึ้น ค าส าคัญ: ศิลปะไทยประเพณี, จิตรกรรมฝาผนัง, อุดมคติ Abstract The imaginations, combined with faith, which has its roots in Thai art in the past, were linked through the artist's perception. The artist creates works with various modern techniques and represents the continuous development of traditional Thai art that can be integrated with contemporary art. I conduct a study using the ancient Thai painting styles, both murals and Thai scrapbooks, then compose them together by creating a new story. The portraits that represent me in childhood appear on the works, allow the audience to imagine through the land of Thai image in the past. Each image shows its uniqueness according to the writing style of Thai paintings in that period. It records my impression when collecting the data from the excursion to many temples and conveys the work, which seems to look like child art; this is to let the audience feel more relax and easily understand the traditional Thai Art. Keywords: The Traditional Thai Art, Mural Painting, Ideal
351 1. ความส าคัญหรือความเป็นมาของปัญหา ภาพจิตรกรรมไทยแบบประเพณีที่ปรากฏอยู่ตามศาสนสถานต่างๆทั้งพระอุโบสถ พระวิหาร ศาลาการ เปรียญ หอไตร ที่แสดงเนื้อหาเรื่องราวเกี่ยวกับพุทธประวัติทศชาติชาดก ไตรภูมิคติความเชื่อ วรรณคดี ประเพณี วิถีชีวิตไทยต่างๆ เป็นจุดเชื่อมโยงการรับรู้เรื่องราวของศาสนา ศิลปะประเพณี วัฒนธรรม และผู้คนที่ มีความศรัทธาในพระพุทธศาสนา ในอดีตการเมืองการปกครองและสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นแรงขับเคลื่อน หลักของศิลปวัฒนธรรมของชาติ ส่งอิทธิพลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางด้านรสนิยม และสุนทรียภาพความงาม ในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปกรรมไทย ที่มาจากความเชื่อความศรัทธา การศึกษา การติดต่อค้าขาย รวมถึง การเจริญสัมพันธไมตรีทางการทูตจากชาติตะวันออกและชาติตะวันตก จิตรกรรมไทยมีลักษณะแตกต่างกันตามความนิยม ซึ่งอาจมีแบบหรือท่วงทีที่แสดงออกมาต่างกันไป ตามสภาพสังคม สิ่งแวดล้อมของท้องถิ่นต่างๆ หรือตามยุคสมัยและตามสกุลช่างตลอดจนความคิดของจิตรกร เอง ลักษณะที่แตกต่างกันนี้อาจแยกออกเป็นแบบใหญ่ๆได้ 2 แบบ คือ สกุลช่างหลวงซึ่งมีระเบียบแบบแผน เป็นงานฝีมือช่างแห่งราชส านัก ที่ช่างจะยึดถือเป็นแบบอย่างหรือเป็นครูส่วนจิตรกรรมสกุลช่างพื้นบ้าน เป็น จิตรกรรมที่อาจเกิดโดยช่างชาวบ้านในท้องถิ่นนั้นเป็นผู้สร้าง หรือช่างจากที่อื่นเดินทางมาเป็นผู้สร้างให้ จิตรกรรมแบบพื้นบ้าน จึงมีลักษณะที่แสดงให้เห็นถึงความรู้สึกนึกคิดแบบง่ายๆ มีอิสระ แสดงประเพณีนิยม ของชาวบ้านในท้องถิ่นนั้นๆ เป็นหลักฐานแสดงให้เห็นลักษณะพิเศษเกี่ยวกับความคิดและจิตใจของชาวบ้านใน ท้องถิ่นนั้นเป็นอย่างดี(วรรณิภา,2533:2) ลักษณะจิตรกรรมไทยแบบประเพณีเป็นการแสดงออก แบบอุดมคติ(Idealistic) มีความเป็นมโนภาพ เหนือจริง มีความเป็นทิพย์แสดงอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ มีความลึกลับมหัศจรรย์ มีการทับซ้อนกันของมิติแห่งภพ ภูมิ เป็นภาพที่แสดงเรื่องราวเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา คติธรรม ความเชื่อ ภายในภาพมีสัญลักษณ์ซึ่งถูกแฝงไว้ ด้วยนัยยะต่างๆมากมายทั้งจากทางตรงและทางอ้อมเพื่อให้ผู้คนได้คิดและจินตนาการ ส่งผลในเชิงบวก สอดแทรกในเรื่องราวของการท าความดีละเว้นความชั่ว มีรูปแบบการระบายสีแบนเรียบและมีการตัดเส้น เป็น ภาพ 2 มิติให้ความรู้สึกเพียงด้านกว้างและยาว ลักษณะรูปทรงของตัวภาพในจิตรกรรมไทยมีทั้งแบบอุดมคติ (เทวดา,ยักษ์) กึ่งอุดมคติ(นางสนม ก านัล) และแสดงความเป็นจริง(ตัวกาก,สัตว์) โดยภาพจิตรกรรมไทยเหล่านี้ ถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 1. จิตรกรรมที่เคลื่อนที่ไม่ได้ (จิตรกรรมฝาผนัง เสา เพดาน คอสอง หน้าต่าง) 2. จิตรกรรมที่เคลื่อนที่ได้ ( สมุดข่อย พระบฏ ตู้พระธรรม ) ความประทับใจและแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน มีจุดเริ่มต้นที่เกิดจากภาระหน้าที่ของการ เป็นครูอาจารย์ที่สอนทางด้านศิลปะไทยซึ่งมีการจัดการเรียนการสอนนอกสถานที่ และโดยส่วนใหญ่แล้วจะไป ศึกษาตามวัดวาอาราม และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติต่างๆ ท าให้ข้าพเจ้าได้สัมผัสและซึมซับความงามของ ศิลปกรรมไทยที่มีเสน่ห์และทรงคุณค่าในรูปแบบต่างๆที่แตกต่างกัน ผลงานสร้างสรรค์ของข้าพเจ้าเป็นการการบันทึกเรื่องราวที่ผสมผสานรูปทรงในงานจิตรกรรมไทยที่ ข้าพเจ้ามีความประทับใจ ณ ช่วงเวลาหนึ่งกับรูปทรงที่มาจากจินตนาการ แสดงออกทางด้านเรื่องราวและ รูปทรงแบบอุดมคติภาพบรรยากาศโดยรวมของผลงานแสดงความฟุ้งฝัน มีภาพเด็กผู้หญิงคนหนึ่งสอดแทรก
352 อยู่ในผลงาน “เด็ก” ที่มักถูกเรียกว่าเป็นผ้าขาว ผ้าขาวที่สามารถแต่งแต้มสีสันให้เป็นอย่างที่ใจต้องการ แสดง สัญลักษณ์ถึงความบริสุทธิ์ความไร้เดียงสา และการเปิดรับ และรูปทรงของ”ดอกบัว”ซึ่งเป็นดอกไม้ที่ใช้ในการ เคารพบูชา ดอกบัวจึงเป็นสัญลักษณ์ ที่ข้าพเจ้าใช้แสดงออกถึงการเคารพศิลปะของครูช่างโบราณ เทคนิคที่ใช้ ในผลงานเกิดจากการทดลองการสร้างพื้นผิวในรูปแบบต่างๆ เช่นการทับซ้อนกันของรูปทรงและค่าน้ าหนัก ผสมกับเทคนิคการเขียนสีแบบจิตรกรรมไทยประเพณี 2. แนวคิด / ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง แนวคิดทฤษฎีมานุษยวิทยาการตีความหมาย (Interpretive Anthrolology Approach) เป็นแนวคิดกลุ่มหนึ่งที่สนใจสิ่งที่เป็นสัญลักษณ์และการตีความหมาย ให้ความส าคัญกับความคิดและ มุมมองของผู้คน Clifford Geertz ได้ให้ความหมายเกี่ยวกับสัญลักษณ์ว่า สัญลักษณ์คืออะไรก็ตาม การกระท า เหตุการณ์คุณลักษณะหรือความสัมพันธ์ ที่ใช้เป็นสื่อแนวความคิด (Conception) ซึ่งแนวความคิดคือ ความหมายของสัญลักษณ์ (อคิน,2551:77) ดังนั้นสัญลักษณ์จึงเป็นสิ่งจ าเป็นส าหรับการด าเนินชีวิตในทาง สังคมทุกรูปแบบ เพราะเป็นรูปแบบของความคิดที่สัมผัสได้ เป็นข้อสรุปของประสบการณ์ที่เรามองเห็น เป็น รูปธรรมของความคิด ทัศนะในการตัดสินใจ ความปรารถนาและความเชื่อของมนุษย์ ท าให้ความหมายของ สัญลักษณ์มีลักษณะเป็นส่วนรวม ที่คนในสังคมรับรู้ร่วมกัน และใช้สัญลักษณ์ในการติดต่อสื่อสารระหว่างกัน รวมทั้งวัฒนธรรมเป็นสิ่งที่เกิดจากการสั่งสมและการเรียนรู้ที่ท าให้เกิดประสบการณ์ในชีวิตมนุษย์ อาจกล่าวได้ ว่าสัญลักษณ์เป็นตัวกลางในการส่งผ่านความหมาย การกระท าระหว่างคนในสังคม (นัฐวุฒิสิงห์กุล,2557) ทฤษฎีปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์(symbolic interaction) เสริณ ปุณณะหิตานนท์(2537) กล่าวว่าทฤษฎีปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์มักให้ความสนใจ ในเรื่อง ความส าคัญของสัญลักษณ์ในการสร้างรูปแบบและน ากระบวนการปฏิสัมพันธ์ไปใช้ โดยที่ นักสังคมวิทยาสาย ปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์ยังมีความเห็นว่าคนเราไม่ได้สนองตอบต่อสิ่งแวดล้อมได้ อย่างกะทันหันแต่เป็น สิ่งแวดล้อมที่ถูกก าหนดให้มีความหมายทางสัญลักษณ์ (symbolic environment) ท าให้คนเลือกที่จะน าวัตถุ สิ่งของต่างๆมาสร้างเป็นสัญลักษณ์ซึ่งในที่นี้สัญลักษณ์จะเป็นเหมือนผลิตผล ของปฏิสัมพันธ์ทางสังคมด้วย ความหมายของสัญลักษณ์นั้นส่วนใหญ่เราได้รับมาจากการที่เห็นคนอื่น ใช้อยู่จึงน ามาผลิตและเลือกที่จะให้ ความหมายและปฏิบัติตามความหมายที่สังคมนั้นๆสร้างขึ้น 3. กระบวนการในการสร้างสรรค์ สร้างสรรค์ผลงานโดยมีรูปแบบศิลปะไทยร่วมสมัย ที่ยังคงแสดงรูปทรงแบบศิลปะไทยประเพณีโดย ใช้เทคนิคผสมในการสร้างสรรค์เพื่อแสดงเรื่องราวแบบอุดมคติ
353 กระบวนการก่อนการสร้างสรรค์ 1. ค้นหาแนวความคิดและแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน 2. สร้างรูปแบบแผนที่ทางความคิด (mind mapping) เพื่อน าไปสู่การหาข้อมูลอ้างอิงเพื่อใช้ประกอบ การสร้างสรรค์ 3. หาภาพข้อมูลอ้างอิง จากหนังสือและอินเตอร์เนต 4. สร้างภาพต้นแบบ 5. ขยายแบบ ปรับแบบ 6. คิดวิเคราะห์เพื่อพัฒนาแบบ วัสดุอุปกรณ์ในการสร้างสรรค์ ส่วนของการเตรียมพื้น ได้แก่ ดินสอพอง สีน้ าพลาสติก(ภายใน) กาวลาเทก กาวน้ า เกรียง แปรงทาสี กระดาษสาไทยบาง กระดาษร้อยปอนด์ ไดร์ร้อน กระดาษทราย ส่วนของการสร้างพื้นผิว ได้แก่ กระดาษสติ๊กเกอร์ คัตเตอร์ ฟองน้ า กาแฟ แปรงทาสี กระดาษทิชชู่ สี อะคริลิค ด่างทับทิม ถังน้ า จานสี ส่วนของการเขียนสี ได้แก่ สีฝุ่นผง สีฝุ่นตลับ สีอะคริลิค สีไม้ พู่กัน ไม้รองมือ ดินสอสี ดินสอ ยางลบ ขั้นตอนวิธีการสร้างสรรค์ผลงาน 1.ขั้นตอนของการเตรียมพื้น 1.1 น ากระดาษสาไทยผนึกเข้ากับกระดาษร้อยปอนด์ด้วยกาวน้ า ประกบทั้งด้านหน้าและด้านหลัง ใช้แผ่นอะคริลิคปาดและรีดกระดาษให้เรียบ 1.2 เตรียมสีทารองพื้น ผสมดินสอพอง กาวลาเทก สีน้ าพลาสติก(ภายใน) และน้ าเข้าด้วยกัน กวน ส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากัน จากนั้นกรองผ่านตะแกรงและผ้าขาวบาง 1.3 ทาสีรองพื้นลงบนพื้นกระดาษที่เตรียมไว้ทิ้งไว้ให้แห้งแล้วขัดด้วยกระดาษทราย 2.ขั้นตอนของการสร้างพื้นผิว 2.1 สร้างพื้นผิวด้วยการจ าลองภาพเก่าด้วยการใช้น้ ากาแฟและด่างทับทิม 2.2 สร้างมิติของภาพด้วยเทคนิคการฉลุลาย ประคบลายด้วยฟองน้ า
354 ภาพที่ 1 ขั้นตอนการสร้างพื้นผิว ที่มา: ผู้สร้างสรรค์ 3.ขั้นตอนของการเขียนสี 3.1 ลอกลายลงบนพื้นที่เตรียมไว้ด้วยสีฝุ่นผง 3.2 ลงสี-ตัดเส้น ในส่วนของรูปทรงในงานจิตรกรรมไทยแบบประเพณีด้วยสีฝุ่นและสีอะคริลิค 3.3 สร้างระยะและคัดน้ าหนักภาพรวมของผลงาน ด้วยสีอะคริลิคและดินสอสี ภาพที่ 2 ผลงานชื่อ เบิกบาน ที่มา: ผู้สร้างสรรค์
355 4. การวิเคราะห์ผลงาน มีการสร้างรูปแบบแผนที่ทางความคิด (mind mapping) เพื่อน าไปสู่การหาข้อมูลอ้างอิงเพื่อใช้ประกอบ การสร้างสรรค์ ภาพที่ 3 การสร้างรูปแบบแผนที่ทางความคิด ที่มา: ผู้สร้างสรรค์ กรอบการวิเคราะห์ผลงานสร้างสรรค์ ด้าน เนื้อหาเรื่องราว การการบันทึกเรื่องราวที่ผสมผสานรูปทรงในงานจิตรกรรมไทยที่ข้าพเจ้ามีความประทับใจ ณ ช่วงเวลาหนึ่งกับรูปทรง ที่มาจากจินตนาการ ด้านอารมณ์ความรู้สึก ภาพบรรยากาศโดยรวมของผลงานแสดงความฟุ้งฝันของจินตนาการ ความเป็นทิพย์ ความเบิกบาน ด้านการใช้ทัศนธาตุใน องค์ประกอบศิลป์ ทัศนธาตุ รายละเอียด เส้น แสดงลักษณะของเส้นโค้ง ทีมีการเคลื่อนไหว สี ลักษณะโดยรวมเป็นสีโทนร้อน เป็นรูปแบบโทนสีที่ใช้ในการเขียนสมุดภาพไทย น้ าหนัก คัดค่าน้ าหนักสว่างเพื่อเน้นรูปทรง ที่แสดงบรรยากาศของความฝันและจินตนาการ รูปร่าง/รูปทรง ภาพรวมของโครงสร้างภาพระยะหน้าแสดงรูปทรงสัญลักษณ์ของดอกบัว / เด็กผู้หญิง รูปทรงระยะที่สองคือรูปทรงภาพจิตรกรรมไทย และรูปทรงระยะสุดท้ายที่เกิดจากการสร้างพื้นผิว พื้นที่ว่าง พื้นที่ว่างแบบมีรายละเอียด เกิดจากการคัดระยะเพื่อแยกรูปทรงที่มีความชัดเจนแตกต่างกันของเส้น / สี และค่าน้ าหนัก พื้นผิว/เทคนิค เป็นพื้นผิวที่ลวงตา ที่ใช้เทคนิคการทับซ้อนของรูปทรง ด้านการจัดวาง องค์ประกอบศิลป์ หลักการจัด องค์ประกอบ มีการเน้นจุดสนใจ ด้วยขนาดของรูปร่างรูปทรงที่มีขนาดใหญ่ เล็ก สร้างเอกภาพด้วยบรรยากาศของ สีสัน ใช้จุดและเส้นที่แสดงความเชื่อมโยงการเคลื่อนไหวที่ถูกกระจายทั่วทั้งผลงาน
356 5. สรุป ผลงานสร้างสรรค์“ความเบิกบาน”ของข้าพเจ้า เป็นผลงานที่ข้าพเจ้าตั้งใจที่จะบันทึกความรู้สึกของ ความเบิกบาน ความอิ่มเอม ความศรัทธา อันเกิดจากประสบการณ์ในการรับรู้ที่มีแรงบันดาลใจจากความ ประทับใจในผลงานจิตรกรรมไทยของครูช่างโบราณ การศึกษาจิตรกรรมฝาผนังตามวัดวาอารามต่างๆ ที่ ข้าพเจ้าได้สัมผัสรับรู้จากการจัดการเรียนการสอนนอกสถานที่การทัศนศึกษาและการเดินทางท่องเที่ยวส่วนตัว ถูกสั่งสมให้เกิดเป็นความประทับใจ น าพาไปสู่การศึกษาค้นคว้าต่อยอดทางความคิดสร้างสรรค์ด้วยการเก็บ บันทึกข้อมูลภาพถ่ายและการคัดลอกเป็นลายเส้นในสิ่งที่สนใจ ออกแบบสร้างสรรค์เป็นผลงานที่ผสานกัน ระหว่างความเก่าและความใหม่ เป็นการน ารูปแบบงานจิตรกรรมของช่างไทยโบราณมาจัดวางตามเทคนิคและ จินตนาการการสร้างสรรค์แบบร่วมสมัย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้รับชมได้เข้าใกล้และสัมผัสถึงความงาม จิตรกรรมไทยแบบประประเพณีที่ข้าพเจ้าสอดแทรกเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในผลงาน หากผู้ชมสัมผัสได้ถึง สุนทรียภาพและคุณค่าทางความงามของความเป็นศิลปะไทยจะเป็นการช่วยต่อยอด สืบสาน ให้ผู้คนเห็น ความส าคัญของการอนุรักษ์จิตรกรรมไทยแบบประเพณีให้คงอยู่ต่อไป เอกสารอ้างอิง นัฐวุฒิ สิงห์กุล.(2557). แนวคิดทฤษฎีมานุษยวิทยาการตีความหมาย. สืบค้นเมื่อ 27 พฤศจิกายน 2563, จากเว็บไซต์: http://nattawutsingh.blogspot.com/2014/01/4-interpretive-anthrolology-ap proach.html วรรณิภา ณ สงขลา. (2533). จิตรกรรมไทยประเพณี. (กองโบราณคดี กรมศิลปกร). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุม สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย เสริณ ปุณณะหิตานนท์. (2537). การกระท าผิดในสังคม : สังคมวิทยาอาชญากรรมและพฤติกรรมเบี่ยงเบน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
357 ประติกรรมเครื่องปั้นดินเผาชุด “เส้น รูปทรง บนร่างกายมนุษย์กับความรู้สึก” The pottery sculptures based on the concept of “Line and Shape on the human body and feeling” อ านวย นวลอนงค์, Amnuay Nualanong 104/9 หมู่ 6 ต าบลทอนหงส์ อ าเภอพรหมคีรี80320, 104/9moo 6 Thonhong. Promkiri district Nakhon Si Thammarat 80320, Thailand E-mail: [email protected] บทคัดย่อ การวิจัยสร้างสรรค์ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างผลประติมากรรมเครื่องปั้นดินเผาตามแนวคิดชุด “เส้น รูปทรง บนร่างกายมนุษย์กับความรู้สึก” ผู้วิจัยที่ต้องการถ่ายทอดอารมณ์ความรู้สึกภายในที่ส่งผลต่อ พฤติกรรมในการแสดงออกทางทางกายของผู้ชมตามหลักทฤษฎีเรื่องการเคลื่อนไหวของเส้นและรูปทรง มาตัด ทอนจัดวางองค์ประกอบใหม่เพื่อให้เกิดรูปทรงใหม่ โดยใช้เนื้อดินปั้นที่มีส่วนผสมของเนื้อดินกับกระดาษใช้แล้ว มาสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมเครื่องปั้นดินเผา ผลการวิจัยสร้างสรรค์พบว่า ผลงานสร้างสรรค์ประติมากรรมเครื่องปั้นดินเผาชุด“เส้น รูปทรง บน ร่างกายมนุษย์กับความรู้สึก” ที่ได้สร้างสรรค์จากเนื้อดินผสมกระดาษใช้แล้ว จ านวน 10 ชิ้นที่สามารถถ่ายทอด อารมณ์ความรู้สึกของผู้ซึ่งสอดคล้องกับทฤษฎีของหลักทัศนธาตุเรื่องของเส้นและรูปทรงที่สะท้อนความรู้สึกต่อ ท าให้ผลงานที่สร้างสรรค์มีความสมบูรณ์ ตามแนวคิดวัตถุประสงค์ในการวิจัย สร้างสรรค์ในครั้งนี้ได้เป็นอย่างดี ค าส าคัญ: ความรู้สึก Abstract The purpose of this creative research is to create the pottery sculptures based on the concept of “Line and Shape on the human body and feeling” Researcher wanted to convey the inner emotions that affect to behavior of the audience's physical expression according to the theory of line and shape movements to reconstruct the composition to create a new shape by using a mixture of clay and used paper to create the pottery sculpture. The results of this creative research are as follows: The creative work of pottery sculptures “Line and Shape on the human body and feeling” created 10 pieces from used paper mixed with clay that can convey the emotions of those who are in line with the theory of elemental perspective on lines and shapes reflecting feelings. Making creative works complete According to the research objective concept Be creative this time as well. Keyword: Feelings
358 1. ความเป็นมาและความส าคัญของการสร้างสรรค์ อารมณ์ ความรู้สึกที่เกิดขึ้นภายจิตใจของมนุษย์จะมีการแสดงออกทางพฤติกรรม ที่มาความรู้สึก ภายใน บางครั้งมีความรู้สึกหลายๆ อย่างเกิดขึ้นภายในจิตใจของมนุษย์นั้น เช่น ความเศร้าโศกเสียใจ ความ โกรธ ความสนุกสนาน ความเหนื่อยล้า ผู้สร้างสรรค์มีเจตนาที่จะให้ผู้ชมได้ใส่ใจและเห็นความส าคัญกับการ แสดงทางกายอย่างเข้าใจต่อผู้ที่เราได้พบเห็นในชีวิตประจ าวัน ตามที่แสดงจากอารมณ์ความรู้สึกที่ท าให้เกิด ท่วงท่าต่างๆ มนุษย์เรามีการแสดงออกในการสื่อสารให้ผู้อื่นได้รับรู้ถึงอารมณ์ความรู้สึกภายในจิตใจมีอยู่สองทาง คือภาษาพูดกับภาษากาย ที่ผู้รับสารสามารถเข้าใจได้ แต่สิ่งส าคัญคือการแสดงออกทางกายจะไม่มีการ กลั่นกรองหรือบิดเบือนเหมือนภาษาพูดที่จะสื่อสารความรู้สึกที่แท้จริง แต่เราต้องใส่ใจสังเกตและพยายาม ตีความในภาษากายหรือพฤติกรรมการแสดงออกเหล่านั้นแล้วท าความเข้าใจ เราอาจเข้าความรู้สึกที่แท้จริงได้ มากกว่าภาษาพูดก็อาจเป็นได้ในบางครั้ง ส าคัญว่าเราให้ความส าคัญพยายามเข้าใจ และการตีความของผู้รับ สารจะให้ความส าคัญมากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ ความคิด ความเชื่อ ทัศนคติในการตีความจาก สิ่งที่เห็น 2. แนวคิดที่ใช้ในการสร้างสรรค์ แนวคิดในการสร้างสรรค์ ผลงานชุด “เส้น รูปทรง บนร่างกายมนุษย์กับความรู้สึก” เป็นการ สร้างสรรค์เป็นการน าเอาเส้น และรูปทรงของมนุษย์มาประกอบเป็นรูปทรงใหม่ที่จะสื่อสารถึงอารมณ์ความรู้สึก ของคน ในอารมณ์ต่างๆ ให้ผู้ชมได้ตีความหมายผ่านรูปทรงของผลงานสร้างสรรค์ โดยมุ่งหวังให้ผู้ชมได้เห็น ความส าคัญ แสดงออกทางภาษากาย ซึ่งข้าพเจ้าคิดว่าเป็นการแสดงออกมาจากความรู้สึกจริงๆ และใน ชีวิตประจ าวันเราพบเจอผู้คนมากมาย ข้าพเจ้าได้เห็นแล้วรู้สึกจากสิ่งที่เห็น มันอาจจะใช่หรือไม่ใช่ แต่เป็นสิ่ง ส าคัญมากในการอยู่ร่วมกันของผู้คน หรือคนใกล้ชิดเราแม้เค้าไม่พูดออกมาแต่หากสังเกต สีหน้า ท่าทางก็อาจ เข้าใจความรู้สึกของพวกเค้าได้โดยไม่ต้องพูดออกมา จึงอยากให้ทุกคนได้คิดค านึงถึงภาษากายหรือพฤติกรรม การแสดงออกให้มากยิ่งขึ้น เพื่อการน าไปสู่การสร้างความเข้าใจ เห็นอกเห็นใจในการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข 3. กระบวนการในการสร้างสรรค์ ผู้เขียนได้น าประกอบการเขียนบทความจ านวน 2 ชิ้น จากผลงานวิจัยสร้างสรรค์ประติมากรรม เครื่องปั้นดินเผาชุด “เส้น รูปทรง บนร่างกายมนุษย์กับความรู้สึก”บนร่างกายมนุษย์กับความรู้สึก” ส่วนเนื้อหา เป็นการถ่ายเรื่องราวความรู้สึกของคนที่มีความรู้สึกเหงา ความโดดเดียว หรืออ่อนล้า ที่เกิดขึ้นภายในจิตใจและได้แสลงออกผ่านพฤติกรรมที่ต้องอาศัยอารมณ์ความรู้สึกในการตีความ ผู้วิจัยหา ข้อมูลที่รูปภาพเพื่อมาวิเคราะห์เส้นและรูปทรงในการสร้างสรรค์
359 ภาพที่1 ภาพคนที่เกิดจากความเหงา โดดเดี่ยว ที่มา: https://sumrej.com/5- https://talk.mthai.com/love/392021.html https://www.scholarship.in.th/wp-content/uploads/2016/06/alone.jpg วิธีการขึ้นรูปผลงานชิ้นที่ 1 ภาพที่2 ผลงานหลังการขึ้นรูป ที่มา: อ านวย นวลอนงค์ ภาพที่3 ผลงานหลังการการเผา ที่มา: อ านวย นวลอนงค์
360 วิธีการขึ้นรูปผลงานชิ้นที่ 2 ภาพที่4 ผลงานหลังการขึ้นรูป ที่มา: อ านวย นวลอนงค์ ภาพที่5 ผลงานหลังการเผา ที่มา: อ านวย นวลอนงค์
361 4. การวิเคราะห์ผลงาน ผลงานชิ้นที่ 1 ภาพที่6 ผลงานชิ้นที่ 1 ความเหงา “หมายเลข 1” ที่มา: อ านวย นวลอนงค์ การวางองค์ประกอบของผลงานชิ้นนี้ ผู้เขียนได้น าเส้นโค้งมาประกอบ โครงสร้างที่ลักษณะเป็น สามเหลี่ยมแต่น าเส้นโค้งมาน าสายตาพุ่งขึ้นแล้วโน้มลงมา เพื่อให้เกิดความรู้สึกถึงความอ่อนล้า และสงบนิ่ง ส่วนรูปทรงซึ่งได้ตัดทอนมาจากรูปทรงของคนที่นั่งกอดเข่า ประกอบกับการใช้สีน้ าตาลมาเคลือบชิ้นงานเพื่อสื่อ ถึงความเหงา โดดเดียว เหนื่อยล้า สงบเงียบ ที่มาจากสภาพความรู้สึกภายในใจที่มีผลต่อการแสดงออกทาง ร่างกาย ผลงานชิ้นที่ 2 ภาพที่7 ผลงานชิ้นที่2 ความเหงา “หมายเลข 2” ที่มา: อ านวย นวลอนงค์
362 การวางองค์ประกอบของผลงานชิ้นนี้ ผู้เขียนได้น าเส้นโครงสร้างที่ลักษณะเป็นสามเหลี่ยมซ้อนกัน สองอันแต่น าเส้นโค้งมาใช้ในการน าสายตาขึ้นแล้วโน้มลงมาเป็นการน าสายตาเพื่อให้เกิดความรู้สึกถึงความ อ่อนล้า และสงบนิ่งเช่นกัน ส่วนรูปทรงซึ่งได้ตัดทอนมาจากรูปทรงของคนที่นั่งกอดเข่าสองคนแต่อยู่ในท่า เดียวกัน เพื่อสื่อถึงความเหงา โดดเดี่ยวในใจ ใช้สีน้ าตาลมาเคลือบชิ้นงานเพื่อสื่อให้รู้สึกถึงความเหงา ความโดด เดี่ยวความสงบเงียบ แม้จะมีคนอยู่ด้วยแต่ความรู้ภายในจิตใจยังส่งผลต่อการแสดงออกทางร่างกาย 5. สรุป หลังจากได้ท าการวิจัยสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมเครื่องเคลือบดินเผาที่เกิดจากการศึกษา วิเคราะห์ด้านเนื้อหา รูปทรง และทดลอง เนื้อดินปั้นผสมกระดาษ ท าให้ได้ชิ้นงานที่มีคุณค่าทางด้านจิตใจ ที่จะ สะท้อนความรู้สึกด้านอารมณ์ภายในจิตใจที่ส่งผลต่อการแสดงออกด้านพฤติกรรม เพื่อกระตุ้นจิตส านึกให้ผู้คน ได้สังเกตและเข้าใจต่อคนรอบข้างเพื่อสร้างการอยู่ร่วมกันอย่างอื้ออาทร สร้างการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข เอกสารอ้างอิง ชลูด นิ่มเสมอ. (2531). องค์ประกอบของศิลปะ. ส านักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช, กรุงเทพฯ นิดดา หงษ์วิวัฒน์. (2554). เครื่องปั้นดินเผา. ส านักพิมพ์คติ,กรุงเทพฯ ประสพ ลี้เหมือดภัย. (2543). องค์ประกอบในงานเครื่องปั้นดินเผา. ส านักพิมพ์โอเดียนสโตร์, กรุงเทพฯ ไพจิตร อิ่งศิริวัฒน์. (2543). เนื้อดินเซรามิก. ส านักพิมพ์โอเอส. พริ้นติ้ง เฮาส์, กรุงเทพฯ มาโนช กงกะนันทน์. (2538). ศิลปะการออกแบบ. กรุงเทพ : บริษัทโรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช https://sumrej.com/5- https://talk.mthai.com/love/392021.html https://www.scholarship.in.th/wp-content/uploads/2016/06/alone.jpg
363 นักร้องบ้านนอก Country Singer เอกชัย ปราบปัญจะ, Ekkachai Prabpanja 45/1 หมู่ที่5 ต าบล พรหมโลก อ าเภอ พรหมคีรีจังหวัด นครศรีธรรมราช 80320, 45/1 moo 5 Phromlok Phromkiri district, Nakhon Si Thammarat Provinces, 80320, Thailand Nakhon Si Thammarat College of Fine Arts E-mail: [email protected] บทคัดย่อ วิถีชีวิตของผู้คนทางภาคใต้ของไทยมีหลาหลายแบบ ทั้งด้านศาสนา การประกอบอาชีพ ประเพณี การละเล่นต่างๆ ซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ผลจากการท างานชิ้นนี้ซึ่งเป็นวิถีชีวิตด้านการละเล่น คือ การเลี้ยง นกกรงหัวจุก แล้วน ามาแข่งขันกันจากท่วงท านองเสียงร้องของนก บ่งบอกถึงความเป็นคนภาคใต้ได้อย่าง ชัดเจน ค าส าคัญ: นักร้อง Abstract The way of life of the people of southern Thailand is varied. Both religion, Occupation, Various traditions unique. The result of the work, which is a way of life in play. Is raising a bird cage spigot. And bring it to the competition from the melodies of the bird. Clearly indicate the identity of the South. Keywords: Singer 1. ความส าคัญหรือความเป็นมาของปัญหา ผู้เขียนมีแนวคิดที่ต้องการน าเสนอเรื่องราววิถีชีวิตของคนทางภาคใต้ของไทย การด ารงชีวิตการละเล่น ในรูปแบบผลงานจิตรกรรมสีน้ ามัน โดยใช้วิธีการน าเรื่องราวจากการได้สัมผัสวิถีชีวิตจริงของคนในชุมชนที่ ผู้เขียนอาศัยอยู่ เป็นเรื่องราวที่มาจากความประทับใจ โดยการเลือกเอาการเล่นนกที่ทางภาคใต้เรียกว่า นกกรง หัวจุก ที่น ามาแข่งขันกันโดยการนับเสียงร้อง มาสร้างเป็นเรื่องราวพร้อมบรรยายถึงบรรยากาศรอบๆ ที่เป็น ทิวทัศน์แหล่งท่องเที่ยวในชุมชนที่ผู้เขียนอาศัยอยู่ เนื้อหาเรื่องราวจะสอดแทรกความเป็นท้องถิ่นเข้าไปให้งาน สมบูรณ์มากขึ้น
364 2. แนวคิดที่ใช้ในการสร้างสรรค์ ผู้เขียนได้น าเนื้อหาเรื่องราววิถีชีวิตของผู้คนทางภาคใต้ของไทย การเลี้ยงนกกรงหัวจุก แล้วน ามา แข่งขันกัน เกิดเป็นกิจกรรม เกิดอาชีพและสามารถสร้างรายได้ให้กับครอบครัวและชุมชน เกิดมิตรภาพและ ความสัมพันธ์อันดีของคนในชุมชน ผู้เขียนได้ศึกษาชนิดของนก คือ นกกรงหัวจุกหรือทางภาคกลางเรียกว่า นกปรอดหัวโขน รวมถึงการ เลี้ยง และการน ามาแข่งขันกัน นอกจากนี้ยังได้น าเอาบรรยากาศสถานที่ในชุมชนที่ผู้เขียนอาศัยอยู่มา ผสมผสานเข้าด้วยกัน 3. กระบวนการในการสร้างสรรค์ ส่วนเนื้อหา ในกระบวนการสร้างสรรค์ผู้เขียนใช้เรื่องราวที่มีอยู่ในชุมขน คือ นกกรงหัวจุก วางเป็น ประธานจุดเด่นของภาพ แล้วสร้างฉากเป็นเวทีส าหรับร้องเพลง มีม่านฉากเวที มีไมโครโฟน ส่วนฉากหลังเป็น ทิวทัศน์น้ าตกพรหมโลก ซึ่งเป็นน้ าตกที่อยู่ในชุมชนที่อาศัยมาประกอบ เปรียบเทียบนกกรงหัวจุกเป็นนักร้องที่ มีเวทีร้องเฉพาะบ้านนอก ไม่มีเวทีร้องในเมืองหลวง ส่วนเทคนิคและอุปกรณ์ในงานสร้างสรรค์ชิ้นนี้ผู้เขียนใช้การเขียนสีน้ ามันบนผ้า เทคนิคการเขียนสี เคลือบ (Glazing) ซึ่งเป็นเทคนิคโบราณทั้งภาพ อุปกรณ์มีเฟรมไม้ ผ้าใบ สีน้ ามัน และหาข้อมูลเป็นภาพถ่าย แล้วน ามาท าเป็นภาพร่างต้นแบบ ภาพที่1 ข้อมูลที่ใช้ท าภาพร่าง ที่มา: https://today.line.me/th/v2/article/http://oknation.nationtv.tv/blog/Artzanakub7/2015/05/08/entry-4
365 ภาพที่2 ภาพร่างต้นแบบภาพผลงานส าเร็จ ที่มา: ผู้เขียน ภาพที่3 ภาพผลงานส าเร็จ ที่มา: ผู้เขียน
366 4. การวิเคราะห์ผลงาน การวางองค์ประกอบของผลงานชิ้นนี้ ผู้เขียนได้น ารูปโครงสร้างของนกกรงหัวจุกมาเป็นประธานของ ภาพ เพื่อให้เป็นจุดส าคัญของเนื้อเรื่อง และเป็นจุดรวมสายตาของภาพ ส่วนฉากด้านหลังนั้นจะเป็นผ้าม่านบน เวที และทิวทัศน์น้ าตกที่ไหลรินลงมา ก าหนดแสงให้ตกกระทบไปที่จุดเด่นคือ ตัวนก เป็นหลักเป็นการ ผสมผสานรูปแบบงานแนวเหมือนจริงผสมกับงานแนวเหนือจริงเข้าด้วยกัน เพื่อให้เกิดความน่าสนใจ จาก รูปทรงที่แปลกใหม่ 5. สรุป ผลจากการท างานชิ้นนี้ได้ชิ้นงานที่มีคุณค่าทางด้านจิตใจ การได้เห็นวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนทาง ภาคใต้ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวลูก ก่อให้เกิดความสามัคคีกันของคนในชุมชน ความอบอุ่น ประกอบกับวิถีชีวิตที่ เรียบง่ายและที่ส าคัญคือ การอาศัยอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข เอกสารอ้างอิง ก าจร สุนพงษ์ศรี. (2558). ประวัติศาสตร์ศิลปะตะวันตก2. (พิมพ์ครั้งที่2). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย. . . (2559). พจนานุกรมศัพท์ทัศนศิลป์. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. มัย ตะติยะ. (2552). สุนทรียภาพทางทัศนศิลป์. (พิมพ์ครั้งที่2) . กรุงเทพฯ : วาดศิลป์ อนันต์ ประภาโส, อารีย์คงพล. (2550). การวาดภาพสีน ามันฉบับกระเป๋า.กรุงเทพฯ : หจก.เอมี่ เทรดดิ้ง (มหาชน).
367 ประติมากรรมเครื่องเคลือบดินเผาจากค าสอนพ่อสู่ลูก Bedtime Ceramic Sculpture Tales to share with my son โอภาส นุชนิยม, Opas Nuchniyom 1/28 หมู่บ้านไดมอนด์ วิวล์ หมู่ 2 ต าบลศาลายา อ าเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170 1/28 Diamond Vill moo 2 Salaya, Phutthamonthon district, NakhonPathom, 73170, Thailand COLLEGE OF FINE ARTS BUNDITPATANASILPA INSTITUTE E-mail: [email protected] บทคัดย่อ การสร้างความรู้และการปลูกจิตส านึก คุณธรรม จริยธรรม มีประโยชน์และมีความส าคัญต่อลูก เพราะ เป็นการสร้างรากฐานอันดีงามให้ลูกเพื่อน าไปสู่การด าเนินชีวิต ผู้เขียนเห็นความส าคัญของสถาบันครอบครัวที่ต้องมีการปูพื้นฐานคุณธรรมจริยธรรม อันเป็นสิ่งส าคัญ ต่อการใช้ชีวิตลูก การฟัง การอ่าน การเขียน ตลอดจนการก าหนดกิจกรรมเป็นสิ่งส าคัญเพราะการสร้างกิจกรรม จะก่อให้เกิดปฏิสัมพันธ์อันดีงามต่อครอบครัว ทั้งนี้เป็นการสร้างเกราะป้องกันที่ดีให้กับสังคม จึงได้น าเสนอ เรื่องราวผ่านผลงานประติมากรรมเครื่องเคลือบดินเผาจากค าสอนพ่อสู่ลูก โดยการน าเรื่องเล่าให้ลูกฟังก่อนนอน จ านวน 2 เรื่อง ได้แก่ คนละไม้คนละมือ และคนเราไม่เหมือนกัน มาถ่ายทอดเป็นงาน 3 มิติ เริ่มจากการให้ลูก ฟังเรื่องราวที่พูดคุย ลงมือร่างแบบ 2 มิติ แล้วปั้นดินเป็นชิ้นงาน จากนั้นน าไปผ่านขั้นตอนการเผาดิบที่อุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียสและเผาเคลือบที่อุณหภูมิ 1200 องศาเซลเซียส น ามาประกอบเป็นชิ้นงานประติมากรรม เครื่องเคลือบดินเผา ผลจากการท างานชุดนี้ซึ่งเป็นการท างานร่วมกันกับลูก ได้ชิ้นงานที่มีคุณค่าทางด้านจิตใจการมีส่วน ร่วมในการแสดงความคิดเห็นของลูก ก่อให้เกิดความรัก,ความอบอุ่นและความผูกพันและที่ส าคัญคือ การปลูก จิตส านึกด้านคุณธรรมจริยธรรม ให้ลูกเพื่อน าไปสู่การด าเนินชีวิตในอนาคต ค าส าคัญ: ค าสอนพ่อสู่ลูก Abstract Building of knowledge and cultivating conscience, justice, virtue is beneficial and important to children because they are good foundations leading to good lifestyle. The author realizes the significance of the family institution which requires the foundation of ethics which is important to lifestyle of children. Listening, reading, writing and specifying activities are important because creating activities would create good interaction to family. This is to create a good protection to society, so the story is told through the sculpting work of ceramic from teaching of the father to his children. 2 bed-time stories
368 including Kon La Mai Kon La Meu and Kon Rao Mai Muan Kan are used to create 3- dimentional work. First, let the children listen to the stories and then draft 2-dimension model and then sculpt them into work piece. Then put them through raw burning at 800 Celsius degrees and glaze burning at 1200 Celsius degree and assembly them into ceramics. The result from this children-participated work is the workpiece with spiritual value in participation and opinions of the children. This causes love, warmth and bond and the most important thing is to grow ethical conscience to the children so that it can be used in their lives in the future. Keywords: Tales to share with my son 1. ความส าคัญหรือความเป็นมาของปัญหา การปลูกจิตส านึกเพื่อให้ลูกได้น าพาไปสู่การด าเนินชีวิตในอนาคตลูก กระบวนการในการเสริมสร้าง ความรู้มีหลากหลายวิธี ได้แก่ การฟัง การอ่าน การเขียน ตลอดจนการลงมือปฏิบัติ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นเครื่องมือ ในการน าชี้น าให้ลูกได้คิด วิเคราะห์และเสริมสร้างจินตนาการ เทคนิคและวิธีการใช้จะขึ้นอยู่กับทักษะของ ครอบครัวนั้นๆ บางครอบครัวอาจใช้วิธีการพูดคุยเล่าเรื่องราวที่สนุกสนานและชวนตื่นเต้น บางครอบครัวอาจ ใช้วิธีการเล่าจากหนังสือนิทาน บางครอบครัวอาจใช้วิธีการเขียนเพื่อให้ลูกได้เข้าใจ บางครอบครัวใช้วิธีการลง มือปฏิบัติจริงเป็นการท าตัวอย่างพฤติกรรมที่ดีให้ลูกเห็นจนเกิดความคุ้นชิน การเล่าเรื่องราวหรือการพูดคุยมีประโยชน์มากและมีความส าคัญต่อลูกเพราะลูกจะเป็นวัยที่มี จินตนาการสูง เด็กๆทุกคนมักจะชื่นชอบการฟัง การใช้ภาพหรือการเล่าโดยใช้วัสดุอุปกรณ์ต่างๆมาประกอบ หุ่นหรือการใช้คนแสดงบทบาทลีลาเป็นไปตามเนื้อเรื่องของการเล่าเรื่องราวนั้นๆ การเล่าหรือการพูดคุยจะท า ให้เด็กมีใจจดจ่อกับการฟังเรื่องราวที่สนุกสนานและตื่นเต้นรวมไปถึงการเสริมสร้างจินตนาการไปพร้อมกับการ ฟัง การเลือกใช้วัสดุอุปกรณ์เป็นอีกวิธีหนึ่งที่เป็นตัวเชื่อมโยงกันระหว่างเนื้อหาที่ใช้เล่ากับตัวละครนั้นๆ ซึ่งท า ให้เด็กๆสามารถเข้าใจได้ง่ายขึ้นขณะเดียวกันก็จะเป็นกระตุ้นให้อยากติดตามเนื้อหาเรื่องราวจนจบ วัสดุ อุปกรณ์ที่จะน ามาประกอบในการเล่าเรื่องราวมีหลากหลายขึ้นอยู่กับการเลือกน ามาใช้ เช่น ใบไม้ กิ่งไม้ ผ้า กระดาษ เชือก เป็นต้น อุปกรณ์เหล่านี้ยังเสริมสร้างจินตนาการช่วยกระตุ้นให้ลูกได้มีส่วนร่วมในการด าเนิน เรื่องเล่า เกิดความสัมพันธ์และความผูกพันที่ดีต่อครอบครัวตลอดจนเป็นการสร้างเกราะป้องกันอันดีให้สังคม ผู้เขียนเล็งเห็นความส าคัญของสถาบันครอบครัวเป็นอันดับแรก การปูพื้นฐานคุณธรรม จริยธรรม เป็น สิ่งที่ส าคัญต่อการด าเนินชีวิตลูก เพราะการส่งเสริมคุณธรรมจะช่วยให้ลูกมีความสุขและมองโลกในแง่ดี ผู้เขียนมีแนวคิดที่ต้องการน าเสนอเรื่องราวจากค าสอนพ่อสู่ลูกในรูปแบบผลงานประติมากรรมเครื่อง เคลือบดินเผา โดยใช้วิธีการน าเรื่องราวจากการเล่าให้ลูกฟังก่อนนอนซึ่งเป็นเรื่องราวที่มาจากความประทับใจ โดยการเลือกตัวละครพวกสัตว์ชนิดต่างๆ มาสร้างเป็นเรื่องราวพร้อมบรรยายถึงบรรยากาศรอบๆให้ชวน ติดตามน่าสนใจ เนื้อหาเรื่องราวจะจะสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม เพราะผู้วิจัยต้องการปลูกฝังให้กับลูก ขณะที่ลูกฟังลูกจะสร้างภาพคลังความคิดในสมองซึ่งจะเชื่อมโยงเข้าสู่จินตนาการ หลังจากนั้นจะให้ลูกมา
369 ร่วมกันถ่ายทอดผลงานสร้างสรรค์ประติมากรรมเครื่องเคลือบดินเผา โดยน าเรื่องราวบรรยากาศของเรื่องเล่า จากค าสอนพ่อสู่ลูก ก่อให้เกิดเรื่องราวความรักความผูกพันระหว่างพ่อกับลูก 2. แนวคิดที่ใช้ในการสร้างสรรค์ ผู้เขียนได้น าเนื้อหาเรื่องราวที่ใช้ในการสอนลูกก่อนนอน โดยใช้วิธีสร้างตัวละครในเนื้อเรื่องที่มีความ ประทับใจ มาด าเนินเรื่องสอดแทรกแง่คิดคุณธรรม จริยธรรม สอนเรื่องการท าความดี จากนั้นจะน าค าสอนมา แทนค่าเป็นงานสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมเครื่องเคลือบดินเผา โดยใช้วิธีการท างานร่วมกันกับลูกให้ลูกได้ มีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์ผลงานในครั้งนี้ก่อให้เกิดความรักความผูกพันกันระหว่างพ่อลูก ผู้เขียนได้ศึกษาหลักจิตวิทยาเพื่อน ามาใช้ในการสร้างสรรค์ผลงานชุดนี้ จิตวิทยากับการรับรู้ หมายถึง การแปลความหมายเกี่ยวกับการสัมผัส โดยเริ่มจากการสัมผัสจากสิ่งรอบข้าง ที่มากระทบกับอวัยวะของ ร่างกายมนุษย์ และส่งผลไปถึงสมอง จากนั้นสมองจะเป็นตัวท าการสั่งการเพื่อให้ร่างกายของเรานั้นท าตาม กระบวนการของการรับรู้ คือ เป็นกระบวนการเข้าใจ ถึงความเข้าใจ ความนึกคิด การรู้สึก ความจ า และการ เรียนรู้ กระบวรการรับรู้จะแบ่งออกเป็นลักษณะนี้Sensing —–> Memory ——> Learning ——-> Decision making และกระบวนการรับรู้เริ่มขึ้นมาดังต่อไปนี้ สิ่งที่อยู่รอบตัว สิ่งเร้า สัตว์ หรือสิ่งของ ท าให้ เกิดสิ่งที่เรียกว่า การสัมผัส การแปลสัมผัส จะเกิดขึ้นภายใต้ค าสั่งของสมอง ท าให้เกิดการกระท าบางอย่าง ขึ้นมาในขณะที่สองนั้นแปลความหมาย จิตต้องมีเจตนาปนอยู่ ซึ่งเกิดแปลความหมาย เราก็จะทราบว่าสิ่งนั้น มันคืออะไร (http://www.washpsa.org/ สืบค้นเมื่อวันที่ 12/11/2562) หลักการและกลไกการท างานของจิตและการรับรู้เป็นสิ่งที่บ่งว่าร่างกายได้รับรู้และตอบสนองต่อสิ่งนั้น ซึ่งท าให้เกิดแนวทางการน ามาปรับใช้ในการท างานชุดนี้ ผู้เขียนได้น าหลักการนี้มาใช้ในการเล่าเรื่องและสังเกต พฤติกรรมการท างานของลูก สิ่งที่เกิดขึ้นน่าสนใจมากเพราะลูกมีการตอบสนองด้วยวิธีการแปรค่าเป็นงาน 3 มิติ ดังผลงานในล าดับต่อไป 3. กระบวนการในการสร้างสรรค์ ผู้เขียนได้ก าหนดขอบเขตการท างานจ านวน 2 ชุด ชุดที่ 1 คนไม้คนละมือ ส่วนเนื้อหา เรื่องราวที่มีความรักความอบอุ่นจากตัวละคร คือ มีเต่าชราตัวใหญ่ว่ายน้ าด้วยอาการหมด แรงและใกล้ตาย เต่าชรากินถุงพลาสติกซึ่งมันเข้าใจผิดคิดว่านั้นคือแมงกะพรุนอาหารอันโอชะที่มันชอบแต่มันก็ ต้องพบกับความผิดหวังจนกลายเป็นความน่ากลัวเพราะถุงใส่ของเจ้ากรรมใบนั้นมันติดที่คอและแขนของมัน จึง ท าให้เป็นอุปสรรคต่อการว่ายน้ าจนมันเริ่มหมดแรงว่ายไม่ไหวและใกล้ตาย เมื่อเพื่อนทราบถึงเรื่องราวที่เกิดขึ้น จึงลงความเห็นว่าให้รีบช่วยเต่าชราทันที พี่ปลาวาฬจึงบอกพวกเรามาช่วยกันคนละไม้คนละมือดึงถุงพลาสติก ใบนั้นทันที่ ไม่นานถุงเจ้ากรรมใบนั้นก็หลุดออกจากการพันธนาการเต่าเฒ่า เต่าชรายิ้มอย่างมีความสุขและ ขอบคุณเพื่อนๆทุกตัวที่ช่วยชีวิตเขา พี่ปลาวาฬบอกพี่เต่าปลอดภัยก็ดีแล้ว พร้อมทั้งก าชับเพื่อนๆว่าทีหลังพวก เราต้องระวังให้ดี เพราะตอนนี้ขยะที่มนุษย์ทิ้งลงในน้ านับวันจะยิ่งมากขึ้น
370 ลูกคิดว่าเหตุการณ์นี้มันเกิดขึ้นเพราะอะไรแล้วเราควรจะแก้ไขยังไงดี เราควรจะทิ้งขยะที่ไหนดี ผู้เขียน จะสอดแทรกความรักความผูกพันและความอบอุ่นของพี่ปลาวาฬและผองเพื่อนรวมถึงปลูกจิตส านึก ภาพที่1 ถ่ายทอดเรื่องราวของผลงานชุดที่ 1 คนไม้คนละมือ ที่มา: ผู้เขียน ชุดที่ 2 คนเราไม่เหมือนกัน ส่วนเนื้อหา เรื่องราวที่ผู้วิจัยจะน ามาใช้สอนลูกในชุดนี้ เกิดขึ้นจากลูกชอบเปรียบตัวเองกับคนอื่นว่า ท าไมเพื่อนคนนั้นว่ายน้ าเก่ง ท าไมเพื่อนคนนี้เรียนเก่ง ท าไมเราไม่มีเก่งเหมือนเพื่อนเลย ด้วยเหตุนี้ท าให้ผู้วิจัย คิดและหาทางออกความคิดของลูกให้ได้ จึงใช้วิธีสอนลูกโดยใช้ เรื่องราวผ่านตัวละครสัตว์ มีเจ้ากบตัวหนึ่งมัน นั่งบ่นใกล้บริเวณหนองน้ าว่าท าไมตัวมันจึงบินไม่ได้ ทันใดนั้นเทวดาที่อยู่บนต้นไม้ก็เสกให้มันมีปีก เจ้ากบไม่รอ ช้าจึงบินขึ้นบนท้องฟ้าอย่างรวดเร็วแต่มันรู้สึกว่ามันเหนื่อยมากอีกอย่างผิวหนังมันเริ่มแห้ง มันจึงบ่นว่าไม่อยาก มีปีกแล้ว แต่อยากมีหูใหญ่เหมือนช้างจะได้ยินเสียงได้ไกลๆ เทวดาก็เสกให้มันมีหูที่ใหญ่ แต่มันก็ไม่ชอบอีก เพราะความใหญ่ของใบหูเป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิตของมัน มันจึงบ่นว่าอยากมีขาที่ยาวจะได้มองเห็นได้ไกล เทวดาก็เสกให้มันมีขาที่ยาว แต่ด้วยขาที่ยาวท าให้มันเดินเหินไม่สะดวก มันจึงตะโกนบอกเทวดาว่า ท่านเทวดา ฉันอยากกลับไปเป็นกบปกติเหมือนเดิม เทวดาจึงพูดขึ้นมาว่าพวกเราทุกตัวต่างก็มีดีที่แตกต่างกัน ไม่สามารถ เอามาวัดว่าใครเก่งกว่ากันได้ เราจงภูมิใจในสิ่งที่เราเป็นอยู่ ลูกคิดว่าเหตุการณ์นี้มันเกิดขึ้นเพราะอะไรแล้วเราควรท ายังไง จากเนื้อหาเรื่องนี้ผู้เขียนได้สอดแทรก เรื่องการไม่ชิงดีชิงเด่น ซึ่งเป็นสิ่งส าคัญต่อการใช้ชีวิตต่อไป ภาพที่2 ถ่ายทอดเรื่องราวของผลงานชุดที่ 2 คนเราไม่เหมือนกัน ที่มา: ผู้เขียน
371 กว่าจะได้แบบตามที่ต้องการ การท างานกับเด็กสิ่งหนึ่งต้องเข้าใจก่อนว่าเด็กๆจะมีสมาธิในการท างาน ไม่นาน ดังนั้นการท างานกับเด็กต้องใช้ความอดทนค่อนข้างสูง สิ่งหนึ่งที่ผู้เขียนเลือกน ามาใช้ในการปฏิบัติ คือ การพูดคุยเล่าเรื่องราวต่างๆนานา จนสังเกตเห็นลูกเริ่มติดตามสิ่งที่เราได้เล่าหรือคุย เมื่อเขาเริ่มสนใจจะเป็น โอกาสทันที ผู้เขียนจะหยิบกระดาษและเริ่มต้นวาดแบบตัวสัตว์ที่อยู่ในเรื่องเล่าเพื่อเป็นแรงจูงใจและเป็น แนวทางให้เขาได้คิดตาม ช่วงนี้จะเป็นช่วงที่มีความส าคัญมากๆเพราะเป็นช่วงเวลาที่ดีที่เราได้กอดลูกหอมลูก และให้ก าลังใจ ชื่นชมในผลงานของเขา เป็นการสร้างความเชื่อมันในตัวเขาเอง หลังจากการลงมือปฏิบัติ ผู้เขียนได้สังเกตเห็นลักษณะการท างานของลูกชาย จะมีสมาธิค่อนข้างสูง ดู จากลายเส้นที่วาดเส้นมีความมั่นใจ 4. การวิเคราะห์ผลงาน ผลจากการท างาน ทั้ง 2 ชุด ผู้เขียนได้ชิ้นงานที่ส าเร็จสมบูรณ์ทั้ง 2 ชุด ผลงานชุดที่ 1 คนละไม้คนละมือ การวางองค์ประกอบของผลงานชิ้นนี้ ผู้เขียนได้น าเส้นโครงสร้างที่พุ่งสูงขึ้นด้านบนเป็นการน าสายตา ให้เกิดความรู้สึกดึงขึ้นจากที่ต่ าสู่ที่สูง โครงสร้างด้านล่างชิ้นงานผู้เขียนได้ตัดทอนรูปทรงมาจากถุงพลาสติกที่มี ลักษณะเป็นห่อ น าเจ้าเต่าไว้ด้านในเพื่อสื่อให้เห็นว่าถุงพลาสติกที่ใหญ่กว่าก าลังกักขังหรือมีอ านาจมากกว่าเจ้า เต่า ลักษณะของรูปทรงด้านบนจะมีเส้นสีด าที่คดโค้งเอียงไปมาเพื่อแสดงถึงความเคลื่อนไหวของรูปทรง สื่อให้ เห็นถึงความรัก ความสามัคคีกันสีสันของปลาที่มีความหลากหลายยิ่งท าให้รู้สึกถึงความเคลื่อนไหวของชิ้นงาน ภาพที่ 3 ผลงานส าเร็จชุดที่ 1 คนไม้คนละมือ ที่มา: ผู้เขียน
372 ผลงานชุดที่ 2 คนเราไม่เหมือนกัน ผลงานชุดนี้ผู้เขียนนึกถึงลักษณะของต้นโกงกางที่ขึ้นตามป่าชายเลน จึงได้น าเนื้อหาเรื่องราวที่ใชเล่าให้ ลูกฟังมาเป็นแรงบันดาลใจ ลักษณะองค์ประกอบของชิ้นงานจะอยู่ในโครงสร้าง 3 เหลี่ยม มีเส้นน าสายตาพุ่ง ขึ้นสู่ด้านบน ซึ่งเป็นจุดเด่นของเรื่องราวในชิ้นงานสีสันที่น ามาใช้ ผู้เขียนต้องการสีสันที่สดเพื่อให้เกิดความเด่น ของสีและรูปทรง ภาพที่ 4 ผลงานส าเร็จชุดที่ 2 คนเราไม่เหมือนกัน ที่มา: ผู้เขียน 5. สรุป หลังจากได้ท าการวิจัยการท างานร่วมกันระหว่างพ่อลูกโดยใช้การสั่งสอนด้วยวิธีการเล่าเรื่องผ่านตัว ละครต่างๆ เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจของลูก ทั้งนี้การท างานวิจัยชุดนี้ได้ชิ้นงานประติมากรรมเครื่องเคลือบดิน เผาจากค าพ่อสอนสู่ลูก ผลจากการท างานชุดนี้ได้ชิ้นงานที่มีคุณค่าทางด้านจิตใจการมีส่วนร่วมในการแสดง ความคิดเห็นของลูก ก่อให้เกิดความรัก,ความอบอุ่นและความผูกพันและที่ส าคัญคือ การปลูกจิตส านึกด้าน คุณธรรมจริยธรรม ให้ลูกเพื่อน าไปสู่การด าเนินชีวิตในอนาคต
373 เอกสารอ้างอิง ความรู้เกี่ยวกับจิตวิทยา เรียนรู้จิตวิทยาเพื่ออยู่กับสังคมสมัยใหม่. จิตวิทยา อิทธิพลต่อการเรียนรู้. เรียกใช้เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2562 จาก http://www.washpsa.org/ ณิฎฐารัตน์ ปภาวสิทธิ์. (2549). โลกของสัตว์น า1. บริษัท ไมเนอร์ คอร์ปอเรชั่น จ ากัด (มหาชน). ดุษฎี บริพัตร ณ อยุธยา, หม่อม. (2555). เก่งด้วย ดีด้วย ช่วยอย่างไร. ส านักการศึกษากรุงเทพมหานคร. พรอนงค์ นิยมค้า. (2548). อาบน าสนุกจัง. ส านักพิมพ์อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จ ากัด(มหาชน). เวนิช สุวรรณโมลี. (2537). เอกสารประกอบการสอนรายวิชา ๓๖๕ ๒๐๑ เทคนิคการตกแต่ง. (อัดส าเนา) อัจฉรา ไล่ศัตรูไกล. (2547). ชุดปั้นปัญญาเด็กท าไมท าอย่างไร โลกของสัตว์. บริษัท ไมเนอร์ คอร์ปอเรชั่น จ ากัด (มหาชน). โอภาส นุชนิยม. (2561). (เอกสารประกอบการสอนรายวิชา107–22003 เทคนิคในการสร้างสรรค์งาน เครื่องปั้นดินเผา. อัดส าเนา) Atkin,Jacqui. (2009). 250 Tips,Techniques and Trade Secrets for Potters. China: Printed by 1010 Printing International. Cosentino,Peter. (1990). The Encyclopedia Of Pottery Techniques. China: Printed by Leefung-Asco Printers Ltd.
ขอขอบคุณ กระทรวงวัฒนธรรม สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ นางนิภา โสภาสัมฤทธิ์ อธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์อ านวย นวลอนงค์ รองอธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์เด่น หวานจริง ผู้ช่วยอธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชยากร เรืองจ ารูญ คณบดีคณะศิลปวิจิตร สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ นายจรัญ หนองบัว ผู้อ านวยการวิทยาลัยช่างศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ นางขวัญใจ พิมพิมล ผู้อ านวยการวิทยาลัยช่างศิลปสุพรรณบุรีสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ นางอารีย์ ลีลาพันธ์ผู้อ านวยการวิทยาลัยช่างศิลปนครศรีธรรมราช สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ นายจ าเริญ แก้วเพ็งกรอ ผู้อ านวยการวิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธุ์ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ คณาจารย์และบุคลากร คณะศิลปวิจิตร สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ คณาจารย์และบุคลากร วิทยาลัยช่างศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ คณาจารย์และบุคลากร วิทยาลัยช่างศิลปสุพรรณบุรีสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ คณาจารย์และบุคลากร วิทยาลัยช่างศิลปนครศรีธรรมราช สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ บรรณาธิการ ผู้ช่วยศาสตราจารย์บุญพาด ฆังคะมะโน นายภัทรพร เลี่ยนพานิช ผู้รวบรวม นางสาวธนาภรณ์โพธิ์เพชร ออกแบบโดย นางสาวลาภลัคน์ บุณยาคม