243 2. ກໍານົດແຫຼ່ງຂໍໍ້ມ ນເມ ີ່ອຄ ພິຈາລະນາຈາກຜົນການຮຽນຮ ້ທີີ່ຄາດຫັວງແລະກໍານົດເນ ຶ້ອໃນແລ້ວຄ ຕ້ອງກໍານົດແຫຼ່ງຂໍໍ້ມ ນຕ່າງໆໃຫ້ພຽງພໍສໍາລັບການແກ້ບັນຫາຫຼ ຄົຶ້ນຫາຄໍາຕອບໄດ້ເຊີີ່ງແຫຼ່ງຂໍໍ້ມ ນຕ່າງໆໄດ້ແກ່ຕົວຄ ເອງ ຫ້ອງສະໝຸດ ອິນເຕີເນັດ ວິລິໂອ ບ ທຸດຕ່າງໆ ແລະ ແຫຼ່ງຮຽນຮ ້ຕ່າງໆທັງໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ນອກໂຮງຮຽນ 3. ກໍານົດ ແລະ ຂຽນບັນຫາ 4. ກໍານົດກິດຈະກໍາການຈັດການຂະບວນການຮຽນຮ ້ ກິດຈະກໍາການສອນທີີ່ຄ ເລ ອກຫຼ ສ້າງຂ ຶ້ນມາ ຈະຕ້ອງທໍາໃຫ້ຜ ້ຮຽນສາມາດເຫັນແນວທາງໃນການຄົຶ້ນພົບຄວາມຮ ້ຫຼ ຄໍາຕອບໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ 5. ສ້າງຄໍາຖາມ ຄໍາຖາມທີີ່ສ້າງຂ ຶ້ນເພ ີ່ອຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນສາມາດດໍາເນີນກິດຈະກໍາໄດ້ຄໍາຖາມທີີ່ຕັຶ້ງຂ ຶ້ນ ຄວນກະຕຸ້ນໃຫ້ຜ ້ຮຽນສົນໃຈໃນວຽກທີີ່ກໍາລັງເຮັດຢ ່ແລະເບີີ່ງເຫັນແນວທາງໃນການເຮັດວຽກຕໍໍ່ໄປ 6. ກໍານົດວິທີການປະເມີນຜົນ ເຊີີ່ງເປັນການປະເມີນຜົນຕາມສະພາບຈິງ ທີີ່ປະເມີນທັງທາງດ້ານເນ ຶ້ອ ໃນ ທັກສະແລະຄຸນລັກສະນະທີີ່ປະສານ ການປະເມີນຜົນການຈັດຂະບວນການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ຜ ້ຮຽນເປັນຖານ ການປະເມີນການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານຈະແຕກຕ່າງຈາກການປະເມີນຜົນແບບເດີມທີີ່ເປັນການປະ ເມີນຜົນຈາກການທົດສອບຫຼ ຈາກຜົນງານເພ ີ່ອວັດຄວາມຮ ້ຄວາມສາມາດຂອງຜ ້ຮຽນ ແຕ່ການປະເມີນຜົນການ ຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານ ຜ ້ຮຽນຈະເປັນຜ ້ປະເມີນຕົນເອງແລະປະເມີນເພ ີ່ອນສະມາຊິກໃນກຸ່ມ ການປະເມີນ ປະກອບດ້ວຍ 1. ການປະເມີນຄວາມກ້າວໜ້າຫຼ ພັດທະນາການຂອງຜ ້ຮຽນ(Fomative Assesment) ເພ ີ່ອທົດ ສອບເບີີ່ງວ່າຕົນເອງຮຽນຮ ້ແນວໃດແລະບົກຜ່ອງໃນຈຸດໃດ ການປະເມີນຈະເນັຶ້ນທີີ່ຂະບວນການຮຽນຮ ້ຂອງຕົນເອງ ຈີີ່ງຕ້ອງເລີີ່ມເຮັດການປະເມີນຕັຶ້ງແຕ່ທໍາອິດຂອງການຮຽນຮ ້ຈົນເຖີງວັນສຸດທ້າຍທີີ່ສະເໜີວຽກອອກມາ 2. ການປະເມີນຜົນລວມ(Summative Assesmeht) ເປັນການປະເມີນຜົນລວມຫຼ ຜົນງານຂອງ ຜ ້ຮຽນເພ ີ່ອທົດສອບເບີີ່ງວ່າຜົນງານຂອງຕົນເອງສາມາດນໍາໄປໃຊ້ໃນການຕອບບັນຫາ ໄດ້ດີພຽງໃດສາມາດນໍາໄປ ໃຊ້ໃນການຕອບບັນຫາໄດ້ດີພຽງໃດສາມາດນໍາໄປໃຊ້ໃນສະພາບຈິງໄດ້ຫຼາຍນ້ອຍພຽງໃດເຄ ີ່ອງມ ປະເມີນປະກອບ ດ້ວຍ 1) ປະເມີນຈາກແຜນການຮຽນຮ ້(The lealning Portollo) ເຊີີ່ງແຜນງານຈະເປັນສີີ່ງສະສົມ ລວບລວມຜົນງານຂອງຜ ້ຮຽນທີີ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຄຸນຄ່າແລະປະສົບການຮຽນຮ ້ຂອງຜ ້ຮຽນ 2) ປະເມີນຈາກການບັນທ ກການຮຽນຮ ້(learrng Log) ເປັນການປະເມີນຈາກການບັນທ ກ ກິດຈະກໍາທີີ່ຜ ້ຮຽນໄດ້ປະຕິບັດໂດຍເປັນກການບັນທ ກທີີ່ມີການບັນທ ກວັນເວລາຜ ້ຮຽນໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມກິດຈະກໍາ ແລະ ມີປະສົບການຮຽນຮ ້ ແລະ ວິເຄາະອະທິບາຍສິີ່ງທີີ່ຕົນເອງໄດ້ປະຕິບັດ ຈົນເຖິງການສະແດງແນວຄິດໃນການ ພັດທະນາປັບປຸງການປະຕິບັດງານຂອງຕົນເອງ.
244 ຮ ບແບບ ແລະ ຕົວຢ່າງໃນການປະເມີນຜົນ ເນ ຶ້ອໃນການປະເມີນ ການປະເມີນຜົນ ໝາຍເຫດ ອຸປະສັກ/ ແນວທາງ ແກ້ໄຂປັບປຸງ ດີ ພໍໃຊ້ ຕ້ອງ ປັບປຸງ 1. ການກໍານົດບັນຫາ - ບັນຫາມີຄວາມໜ້າສົນໃຈ - ການຄົຶ້ນຫາຄໍາຕອບຂອງບັນຫາມີຄວາມເປັນໄປ ໄດ້. - ເປັນບັນຫາທີີ່ທຸກຄົນໃນກຸ່ມສົນໃຈ - ບັນຫາທີີ່ມີຄວາມສໍາຄັນ ແລະ ຕ້ອງການຄໍາຕອບ 2. ການທໍາຄວາມເຂົຶ້າໃຈໃນບັນຫາ - ໃຫ້ຄໍານິຍາມ ຄວາມໝາຍຂອງບັນຫາຊັດເຈນ - ອະທິບາຍສະຖານະການຂອງບັນຫາຊັດເຈນ - ບອກແນວທາງ ແລະ ອະທິບາຍວິທີຄົຶ້ນຫາຄໍາຕອບ ໄດ້ຫຼາກຫຼາຍ - ຜ ້ຮຽນສາມາດກໍານົດແຫຼ່ງຂໍໍ້ມ ນທີີ່ຫຼາກຫຼາຍ 3. ການດໍາເນີນການສ ກສາຄົຶ້ນຄວ້າ - ການແບ່ງວຽກ ແລະ ແບ່ງໜ້າທີີ່ເໝາະສົມກັບ ຄວາມສາມາດ - ມີການຈັດລຽນລໍາດັບການເຮັດວຽກເປັນຂັຶ້ນຕອນ - ມີການຄົຶ້ນຄວ້າສ ກສາຢ່າງເລິກເຊິີ່ງ ແລະ ບັນທ ກ - ຜ ້ຮຽນໃຊ້ຊີວິດການຄົຶ້ນຄວ້າຫາຄໍາຕອບຫຼາຍ ແນວທາງ - ວິທີການຄົຶ້ນຄວ້າຄໍາຕອບມີຄວາມເໝາະສົມ - ການດໍາເນີນງານຕໍໍ່ເນ ີ່ອງບໍໍ່ຢຸດສະງັກ 4. ການສະຫຼຸບ ແລະ ປະເມີນຄ່າຂອງຄໍາຕອບ
245 - ໄດ້ມີການນໍາຂໍໍ້ມ ນທັງໝົດມາອະທິບາຍ ແລະ ວິເຄາະ ແລະ ພິຈາລະນາຂໍໍ້ແທ້ຈິງຈົນສາມາດ ສະຫຼຸບຜົນໄດ້ - ການສະຫຼຸບຜົນເກີດຈາກການຕັດສິນໃຈຂອງກຸ່ມ ຮ່ວມກັນ - ການຮຽນຮ ້ສອດຄ່ອງ ແລະ ຕອບສະໜອງຕໍໍ່ ບັນຫາ - ຜ ້ຮຽນມີການອະທິບາຍ ແລະ ແລກປ່ຽນປະສົບ ການເຊິີ່ງກັນ ແລະ ກັນ - ໃຊ້ຂໍໍ້ມ ນທີີ່ຄົຶ້ນຄວ້າມາເປັນເຄ ີ່ອງມ ໃນການສະຫຼຸບ - ຄວາມຮ ້ທີີ່ຄົຶ້ນພົບມີຄວາມເລິກເຊິີ່ງ ເໝາະສົມຕອບບັນຫາໄດ້ ບົດບາດຂອງຜ ້ຮຽນ ເເລະ ຜ ້ສອນ ບົດບາດຂອງຜ ້ຮຽນ ການຈັດຂະບວນການຮຽນຮ ້ໂດຍຝຊ້ປັນຫາພ ຶ້ນຖານເປັນການຈັດຂະບວນການຮຽນຮ ້ທີີ່ເກີດຈາກການໃຊ້ ປັນຫາເປັນຕົວກະຕຸ້ນຈົນເກີດເປັນການຄົນຄົຶ້ວເພ່ອສະເເດງຄໍາຕອບລັກສະນະຂອງຜຜ ້ຮຽນທີີ່ຈະເຮັດໃຫ້ການຮຽນຮ ້ ໄປສ ່ຜົນສໍາເລັດຄວນມີດັົ່ງນີຶ້: 1. ຜ ້ຮຽນຕ້ອງມີຄວາມຮ ້ເຕມທີີ່ເໝາະສົມພຽງພໍກັບບັນຫາທີີ່ເກິດຂ ຶ້ນຫາກຜ ້ຮຽນມີຄວາມຮ ້ເດີມໜ້ອຍເກີນ ໄປບໍໍ່ເໝາະສົມກັບບັນຫາຈະເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນມີຄວາມຍາກລໍາບາກ ເເລະ ເສຍເວລາຫຼາຍໃນການຄົຶ້ນຫາຄໍາ ຕອບ 2. ເນ ີ່ອງຈາກເປັນການຮຽນເເບບກ ່ມຫຍ່ອຍຜ ້ຮຽນຈະຕ້ອງມີທັກສະໃນການເຮັດວຽກເເບບກ ່ມ ເເລະ ຄວາມ ສາມາດໃນການຕິດຕໍໍ່ສ ີ່ສານກັບຄົນອ ີ່ນໃນກ ່ມເຊີີ່ງຈະເຮດໃຫ້ການຮຽນຮ ້ຂອງກ ່ມສາມາຊີກໃນກຸ່ມປະສົບ ຜົນສໍາເລັດດີຍີີ່ງຂ ຶ້ນ ເຊ່ນ: ບົດບາດຂອງຜ ້ນໍາ ຜ ້ຕາມເປັນຕົຶ້ນ. 3. ເນ ີ່ອງຈາກການຮຽນເປັນເເບບກຸິມຫຍ່ອຍ ຜ ້ຮຽນຈະຕ້ອງວິເຄາະຄວາມສໍາຄັນຈາກການເຮັດວຽກເປັນທີມ ຜ ້ຮຽນຈະຕ້ອງມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍໍ່ວຽກ ທີີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍ ເເລະ ດໍາເນີນການໃຫ້ບັນລ ເປ ົ້າໝາຍ ເເລະ ຮ່ວມມ ກັບເພ ີ່ອນໃນກ ່ມກັບການເຮັດວຽກ 4. ຜ ້ຮຍນຈະຕ້ອງມີທັກສະຄວາມສາມາດທີີ່ເປັນພ ຶ້ນຖານ ໃນການເຮັດວຽກການສ ີ່ສານ ທັກສະໃນການຄົຶ້ນ ຫາລວບລວມຂໍໍ້ມ ນຕ່າງໆ ເຊັົ່ນ: ການໃຊ້ຄອມພີວເຕີ ທັກສະການໃຊ້ອີນເຕີເນັດ ທັກສະການສໍາມະນາ ການຄົຶ້ນຫາເອະສານຕ່າງໆ ເເລະ ການໃຊ້ຫ້ອງສະໝ ດ ບົດບາດຂອງຜ ້ສອນ ບັນຫາຂອງຜ ້ສອນເເບບໃຊ້ບັນຫາເປັນຫຼັກ ຜ ້ສອນຈະບໍໍ່ໃຊ້ຜ ້ມີຄວາມຮ ້ ຫຼ ຜ ້ມີຄວາມສາມາດທີີ່ເປັນຜ ້ບອກ ຄວາມຮ ້ ຫຼ ຖ່າຍທອດຄວາມຮ ້ ໃຫ້ເເກ່ຜ ້ຮຽນພຽງເເຕ່ຢ່າງດຽວອີກຕໍໍ່ໄປບົດບາດຂອງຜ ້ສອນມີດັົ່ງນີຶ້: 1. ເປັນຜ ້ອໍານວຍໃນການຮຽນຮ ້ ຜ ້ສອນຈະຕ້ອງມີວິທີທີີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນເກີດການຮຽນຮ ້ໄດ້ໂດຍເກີດຈາກ ການກະຕ ້ນຊຸກຍ ້ທີີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຮ ້ ເເລະ ສະເເຫວງຫາຄວາມຮ ້ ເປັນຜ ້ຈັດປະສົບການນໃຫ້ຜ ້ຮຽນຄ
246 ຈ ີ່ງຕ້ອງເປັນຜ ້ຕຽມສະຖານນະການຕ່າງໆ ເພ ີ່ອໃຫ້ຜ ້ຮຽນສາມາດເກີດການຮຽນຮ ້ດ້ດ້ວຍຄໍາ ເເນະ ນໍາ ເເລະ ຂໍໍ້ສະເໜີທີີ່ໜ້າສົນໃຈເເກ່ຜ ້ຮຽນ ຕະຫຼອດຈົນຮອດການຈັດຕຽມປະສົບການ ຄົນຫາຄໍາຕອບເອງ ໂດຍບໍໍ່ໜ້າເບ ີ່ອ 2. ເປັນຜ ້ສຽ້ວຊານໃນການປ້ອນຄວາມຮ ້ທີີ່ຕົນສຽ້ວຊານເເກ່ຜ ້ຮຽນ ຫາກຜ ້ຮຽນຕ້ອງການຖີຶ້ມຄວນ ລະມັດລະວັງຄໍາຕອບທີີ່ຜ ້ຮຽນ ຄວນກະຕ ້ນໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄປຄົຶ້ນຄົຶ້ວຂໍໍ້ມ ນມາຈາກເເຫຼ່ງທີີ່ມາຫຼາຍກວ່າຜ ້ສອນ 3. ກະຕ ້ນເເນະນໍາໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄປຄົຶ້ນຄົຶ້ວຂໍໍ້ມ ນຂ່າວສານຢ່າງເລີກເຊີີ່ງໂດຍການໃຊ້ຄໍາຖາມທີີ່ດີມາກະຕ ້ນໃຫ້ ຮ ້ຈັກຄິດ ເເລະ ໄຕ່ຕອງໄດ້ເອງ 4. ເເນະນໍາໃຫ້ຜ ້ຮຽນຮ ້ຜ່ານການຮຽນຮ ້ເທ ີ່ອລະຂັຶ້ນ ເເລະ ໃຫ້ກໍາລັງໃຈໃນການຄົຶ້ນຄວ້າ 5. ຄ ອາດບໍໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງເປັນຜ ້ຊຽວຊານສາຂາໃດໆແຕ່ຕ້ອງຖ່າຍທອດທັກສະຂະບວນການຄົຶ້ນຫາຄວາມຮ ້ແກ່ ຜ ້ຮຽນ ຕະຫຼອດຈົນຈັດຕຽມສ ີ່ ເອກະສານ ແຫຼ່ງຮຽນຮ ້ຕ່າງໆໂດຍຄ ອາດມີການຮຽນຮ ້ໄປພ້ອມໆກັບຜ ້ ຮຽນ ຂໍໍ້ຈໍາກັດຂອງການຈັດຂະບວນການຮຍນຮ ້ແບບການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ປັນຫາເປັນຫຼັກ 1. ບາງລາຍວິຊາມີເນ ຶ້ອຫາທີີ່ບໍໍ່ສາມາດຈັດການຮຽນຮ ້ແບບການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ປັນຫາເປັນຫຼັກໄດ້ຢ່າງເໝາະ ສົມທັງໝົດ ອາດມີພຽງ 2-3 ເນ ຶ້ອຫາເທົົ່ານັຶ້ນທີີ່ສາມາດຈະກໍານົດເປັນປັນຫາສໍາລັບຈັດຂະບວນການຮຽນ ຮ ້ໂດຍໃຊ້ປັນຫາເປັນຫຼັກໄດ້ 2. ເນ ຶ້ອຫາສະລະທີີ່ເປັນກົດເກນ ສ ດ ທິດສະດີທີີ່ຕາຍຕົວ ມີຄໍາຕອບດຽວທີີ່ແນ່ນອນຊັດເຈນເປັນທີີ່ຮ ້ຈັກກັນ ແລ້ວບໍໍ່ເໝາະທີີ່ຈະຈັດຂະບວນການຮຽນຮ ້ແບບການຮຽນຮ ້ໂດຍການໃຊ້ບັນພ ຶ້ນຖານ 3. ຫາກຄວາມຮ ້ຄວາມສາມາດຂອງຜ ້ຮຽນບໍໍ່ເໝາະສົມກັບບັນຫາທີີ່ຄ ກໍານົດ ຫຼ ບັນຫາທີີ່ຍາກເກີນໄປ ນັກຮຽນຂາດທັກສະໃນການສະແດງຄວາມຮ ້ບໍໍ່ສາມາດໃຫ້ນັກຮຽນບໍໍ່ສາມາດສະແຫວງຫາຄວາມຮ ້ ແລະ ຄໍາຕອບດ້ວຍຕົວເອງນັກຮຽນມີຄວາມຍາກລໍາບາກ ແລະ ດສຍເວລາໃນການຮຽນຮ ້ເຮັດໃຫ້ຂາດ ປະສິດທິພາບໃນການຮຽນຮ ້ 4. ສະພາບແວດລ້ອມແຫຼ່ງຮຽນຮ ້ ແລະ ສິີ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການຄົຶ້ນຫາ ແລະ ສະແຫວງຫາຄວາມ ຮ ້ ແລະ ຄໍາຕອບບໍໍ່ເໝາະສົມ ມີຈໍານວນຈໍາກັດ ບໍໍ່ພຽງພໍບໍໍ່ສາມາດໃຊ້ການໄດ້ດີກໍຈະສອນແບບການຮຽນຮ ້ ໂດຍການໃຊ້ບັນຫາເປັນຫຼັກບໍໍ່ປະສົບຜົນສໍາເລັດ 5. ເນ ີ່ອງຈາກການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຫຼັກເປັນເລ ີ່ອງໃຫມ່ ຄ ແລະ ນັກຮຽນຍັງບໍໍ່ທັນຄຸ້ນເຄີຍກັບ ບົດບາດໄຫມ່ທີີ່ຜ ້ຮຽນໄດ້ຄົຶ້ນຄວ້າຫາຄວາມຮ ້ເອງ ແລະ ບໍໍ່ລະເມີດຄວາມຮ ້ດ້ວຍຕົນເອງຄ ຕ້ອງພະຍາຍາມ ປັບບົດບາດເປັນຜ ້ຊີຶ້ນໍາ ແລະ ຈັດສະຖານະການສິີ່ງແວດລ້ອມໃຫ້ເໝາະສົມກັບເນ ຶ້ອຫາ ແລະ ການຮຽນຮ ້ ກັບຜ ້ຮຽນ 6. ການຮຽນແບບການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຫຼັກອາດຄວບຄຸມເນ ຶ້ອຫາການສອນໄດ້ນ້ອຍກວ່າ ຜ ້ຮຽນ ແລະ ຜ ້ສອນອາດກັງວົນໃຈເນ ີ່ອງເນ ີ່ອງຈາກເກງວ່າຍັງຂາດເນ ຶ້ອຫາບາງຢ່າງທີີ່ບໍໍ່ໄດ້ສອນແຕ່ເມ ີ່ອຜ່ານ ຂະບວນການສະແຫວງຫາຄວາມຮ ້ແລ້ວ ຜ ້ຮຽນຈະມີຄວາມຮ ້ຄວາມຄິດເລິກຊ ຶ້ງ ແລະ ສະແຫວງຫາຄວາມ ຮ ້ເພີີ່ມເຕີມໄດ້ 7. ແຕ່ລະລາຍວິຊາແຕ່ລະເນ ຶ້ອຫາຫາກມີເວລາຮຽນນ້ອຍເກີນໄປຈະເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນມີການຄົຶ້ນຄວ້ານ້ອຍເກີນ ໄປອາດເຮັດໃຫ້ໄດ້ຄໍາຕອບທີີ່ບໍໍ່ສົມບ ນ 8. ຜ ້ສອນຕ້ອງມີຄວາມຊໍານານໃຫ້ການຊອກຫາສ ີ່ຕ່າງໆ ແລະ ສາມາດຈັດສ່ວນແຫຼ່ງຄວາມຮ ້ ແລະ ຂໍໍ້ມ ນຈ ງ ຈະເຮັດໃຫ້ການຮຽນບັນລຸຜົນ
247 ຂັຶ້ນຕອນການສອນໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານ ຂັຶ້ນຕອນການສອນໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານມີ 7 ຂັຶ້ນຕອນດັົ່ງນີຶ້ 1. ຂັຶ້ນຈັດຕຽມແລະແບ່ງກຸ່ມ 2. ຂັຶ້ນກໍານົດບັນຫາ ຂັຶ້ນນີຶ້ເປັນຂັຶ້ນທີີ່ຄ ຈັດສະຖານະການຕ່າງໆເພ ີ່ອກະຕ ້ນຊຸກຍ ້ໃຫ້ຜ ້ຮຽນເກີດ ຄວາມຕ ີ່ນຕົວ ສົນໃຈ ແລະ ແນມເຫັນບັນຫາຕ່າງໆ ສາມາດກໍານົດສິີ່ງທີີ່ເປັນບັນຫາທີີ່ຢາກຮ ້ຢາກຮຽນໄດ້ ແລະ ເກີດຄວາມສົນໃຈຮ ້ທີີ່ຈະຄົຶ້ນຫາຄໍາຕອບໂດຍຄ ອາຈານ ປິເດັນທີີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບບັນຫາຂ ຶ້ນມາອະທິບາຍ ແລະ ປະເດັນ ອະທິບາຍຄວນມີຄວາມສໍາພັນກັບເນ ຶ້ອຫາສາລະໃນບົດຮຽນບັນຫາທີີ່ກໍານົດຂ ຶ້ນອາດກໍານົດໄດ້ໂດຍຄ ຜ ້ຮຽນ ຫຼ ຄ ແລະ ຜ ້ຮຽນອາດຊ່ວຍກັນກໍໄດ້ (ລະມັດລະວັງປະເດັນບັນຫາຄວນສອດຄ່ອງກັບສາລະ ແລະ ມາດຕາຖນຫຼັກສ ດ ການສ ກສາ) 3. ຂັຶ້ນທໍາຄວາມເຂົຶ້າໃຈບັນຫາທີີ່ກໍານົດ ໃນຂັຶ້ນນີຶ້ເປັນຂັຶ້ນທີີ່ຜ ້ຮຽນຈະຕ້ອງເຮັດຄວາມເຂົຶ້າໃຈໃນ ບັນຫາທີີ່ຕ້ອງການຮຽນເຊິີ່ງຜ ້ຮຽນຈະຕ້ອງອະທິບາຍສິີ່ງຕ່າງໆທີີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບບັນຫາໄດ້ ເຊັົ່ນ: 3.1 ໃຫ້ຄໍານິຍາມ ຫຼ ຄວາມໝາຍຂອງບັນຫານັຶ້ນ 3.2 ອະທິບາຍສະຖານະການເຊິີ່ງເປັນບັນຫາ 3.3 ກໍານົດສີີ່ງທີີ່ຜ ້ຮຽນບໍໍ່ຮ ້ ແລະ ຕ້ອງການສະແຫວງຫາຄວາມຮ ້ 4. ຂັຶ້ນດໍາເນີນການສ ກສາຄົຶ້ນຄ້ວາດ້ວຍຕົນເອງ 4.1 ອະທິບາຍເພ ີ່ອສະແຫວງຫາແນວທາງໃນການສ ກສາຄົຶ້ນຄ້ວາ ອະທິບາຍວິທີການໃນ ການສະແຫວງຫາຂໍໍ້ມ ນ 4.2 ກໍານົດວິທີການ ແລະ ການຄົຶ້ນຄ້ວາ ຈັດລຽງດໍາລັບການປະຕິບັດວຽກ 4.3 ສາມະຊິກໃນກຸ່ມແບ່ງນ້າທີີ່ ແບ່ງວຽກກັນໄປປະຕິບັດຢ່າງອິດສະຫຼະຄ ເປັນຜ ້ສັງເກດ ແລະ ອໍານວຍຄວາມສະດວກ 4.4 ດໍາເນີນການສ ກສາຄົຶ້ນຄ້ວາຂໍໍ້ມ ນຢ່າງອິດສະຫຼະ ແລະ ບັນທ ນ 5. ຂັຶ້ນສັງເຄາະຫາຄວາມຮ ້ ເມ ີ່ອສາມະຊິກໃນກຸ່ມໄດ້ຄົຶ້ນຄ້ວາຫາຄວາມຮ ້ແລ້ວກໍນໍາຄວາມຮ ້ນັຶ້ນມາ ແລກປ່ຽນຄວາມຮ ້ທໍາການອະທິປາຍ ແລະ ສັງເຄາະຫາຄວາມຮ ້ທີີ່ໄດ້ມາວ່າມີຄວາມເໝາະສົມຫຼ ບໍໍ່ຖ ກຕ້ອງ ແລະ ພຽງພໍທີີ່ຈະນໍາມາໃຊ້ເປັນຄໍາຕອບຫຼ ບໍໍ່ ຫາກຂໍໍ້ມ ນທີີ່ໄດ້ມາ ຍັງມີຄວາມບໍໍ່ເໝາະສົມກຸ່ມຈະຕ້ອງຊ່ວຍກັນວິເຄາະວ່າ ຕ້ອງການຂໍໍ້ມ ນຫຍັງເພີີ່ມເຕີມ ແລະ ແບ່ງຫນ້າທີີ່ໃຫ້ສາມາຊິກໄປຄົຶ້ນຫາຂໍໍ້ມ ນເພີີ່ມເຕີມ 6. ຂັຶ້ນສະຫຼຸບແລະປະເມີນຄ່າຂອງຄໍາຕອບ ໃນຂັຶ້ນນີຶ້ຜ ້ຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມສະຫຼຸບຜົນງານຂອງຕົນເອງ ແລະ ປະເມີນຜົນງານຂອງຕົນວ່າຂໍໍ້ມ ນທີີ່ຄົຶ້ນຄ້ວາມາມີຄວາມເໝາະສົມຫຼ ບໍໍ່ ຫຼາຍນ້ອຍພຽງໃດຄວາມຮ ້ທີີ່ໄດ້ມາ ແລະ ຄໍາຖາມຫຼ ບັນຫາທີີ່ກໍານົດໄວ້ຕອນຕົຶ້ນໄດ້ພຽງພໍຫຼ ບໍໍ່ຜ ້ຮຽນຮ່ວມກັນອະທິບາຍຂໍໍ້ມ ນທີີ່ໄດ້ມາ 7. ຂັຶ້ນນໍາສະເໜີ ແະ ປະເມີນຜົນງານ ຂັຶ້ນນີຶ້ຜ ້ຮຽນຈະນໍາຂໍໍ້ມ ນຄວາມຮ ້ທີີ່ໄດ້ມານໍາສະເໜີເປັນ ຜົນງານໂດຍອາດສະເໜີແຜນການດໍາເນີນການຂອງກຸ່ມຕັຶ້ງແຕ່ຂັຶ້ນຕອນທໍາອິດໄປຈົນເຖີງຂັຶ້ນຕອນສ ດທ້າຍໃນຂັຶ້ນ ນີຶ້ມີຜ ້ຮຽນໄດ້ມີໂອກາດສະແດງຜົນງານຂອງກຸ່ມຕົນ ແລະ ໄດ້ມີໂອກາດປະເມີນຜົນງານຂອງກຸ່ມຕົນເອງແລະກຸ່ມ ອ ີ່ນ ທັງທີີ່ເປັນການປະເມີນຂະບວນການການເຮັດວຽກປະເມີນຈາກຂໍໍ້ມ ນຄວາມຮ ້ທີີ່ຫາມາໄດ້ ສະຫຼຸບໄດ້ວ່າການຈັດການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຫຼັກຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງ ຈາກການ ຮຽນຮ ້ ແບບແກ້ບັນຫາໂດຍສີຶ້ນເຊິງເຊິີ່ງຍັງມີຜ ້ເຂົຶ້າໃຈຜິດແລະມີຄວາມສັບສົນຢ ່ເປັນຈໍານວນຫຼາຍຈະເຫັນໄດ້ວ່າການ ຈັດການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານຈະເລີີ່ມຕົຶ້ນຈາກບັນຫາ ແລະ ບັນຫາຈະເປັນສິີ່ງກະຕຸ້ນໃຫ້ໄປຄົຶ້ນຫາຄວາມຮ ້ ແລະ ສະແຫວງຫາຄໍາຕອບດ້ວຍຂະບວນການທີີ່ຜ ້ຮຽນວາງແຜນ ແລະ ກໍານົດຂ ຶ້ນເອງຄວາມສໍາເລັດໃນການຮຽນຮ ້ ຄ ຂະບວນການແລະຄວາມກ້າວໜ້າໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮ ້ຜົນຂອງຄໍາຕອບບໍໍ່ແມ່ນສາລະສໍາຄັນ ແລະການ ຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານອາດເປັນພຽງການສະແຫວງຫາຂໍໍ້ມ ນຄວາມຮ ້ເພ ີ່ອນໍາໄປສ ່ການແກ້ບັນຫາໂດຍທີີ່ຍັງ ບໍໍ່ໄດ້ມີການດໍາເນີນການໃນການແກ້ບັນຫາແຕ່ຢ່າງໃດເຊີີ່ງການແກ້ບັນຫາອາດເກີດຂ ຶ້ນໄດ້ກໍຕໍໍ່ເມ ີ່ອຫຼັງຈາກການສ ກ
248 ສາຄົຶ້ນຄ້ວາສະຫຼຸບສະຫຼຸບຈາກການສ ກສາໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານມາກ່ອນແລ້ວໃນຂະນະທີີ່ການສອນແບບແກ້ໄຂ ບັນຫາຈະຕ້ອງປະຕິບັດຕາມຂັຶ້ນຕອນການແກ້ບັນຫາຕາມທີີ່ກໍານົດເພ ີ່ອແກ້ບັນຫາທີີ່ເກີດຂ ຶ້ນໃຫ້ສໍາເລັດຈົນໄດ້ຜົນ ສໍາເລັດໃນການຮຽນຮ ້ຄ ສາມາດແກ້ບັນຫາຕາມຂັຶ້ນຕອນໄດ້ສໍາເລັດ ຂັຶ້ນຕອນການສອນແບບການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານ. - ຄ ກໍານົດ - ນັກຮຽນກໍານົດ - ຄ ແລະ ນັກຮຽນກໍານົດ - ໃຫຫ້ຄໍານິຍາມຄວາມໝາຍຂອງບັນຫາ - ອະທິບາຍສະຖານະການຂອງບັນຫາ - ແບ່ງວຽກແບ່ງໜ້າທີີ່ - ຈັດລຽງລໍາດັບການເຮັດວຽກ ບອກແນວທາງ ແລະ ອະທິບາຍວິທີຄົຶ້ນຫາຄໍາຕອບ - ຄົຶ້ນຄວ້າສ ກສາ ແລະ ບັນທ ກ - ເໝາະສົມ - ຖ ກຕ້ອງ - ພຽງພໍ - ຄວາມຮ ້ທີີ່ຄົຶ້ນຄວ້າສາມາດຕອບຄໍາຖາມ - ປະສິດທິພາບ, ຄຸນນະພາບການເຮັດວຽກ - ຄວາມສໍາພັນຂອງກຸ່ມ - ສະເໜີຜົນການເຮັດວຽກ - ປະເມີນຜົນເຊິີ່ງກັນ ແລະ ກັນ ຈັດກຸຸີ່ມ ກໍານົດບັນຫາ ທໍາຄວາມເຂົຶ້າໃຈບັນຫາ ດໍາເນີນການສ ກສາ ສັງເຄາະຄວາມຮ ້ ສະຫຼຸບ ແລະ ປະເມີນຄາ ຂອງຄໍາຕອບຄ່າ ສະຫຼຸບ ແລະ ປະເມີນຄາ ຂອງຄໍາຕອບຄ່າ
249 ສະຫຼຸບຂັຶ້ນຕອນການສອນແບບໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານດ້ວຍຄໍາສັບພາສາທີີ່ຈ ີ່ໄດ້ງ່າຍດັົ່ງນີຶ້: 1. ແບ່ງເປັນກຸ່ມ 2. ກໍານົດບັນຫາ 3. ສ ກສາຄວາມໝາຍ 4. ວິທີການທີີ່ຫຼາກຫຼາຍ 5. ປະສານຄວາມຄິດ 6. ຫາຄໍາຕອບ 7. ຕົກລົງແລ້ວນໍາສະເໜີ ການຖາມ (Questioning) ການຖາມ (Questioning) ຄ ຍຸດທະສາດການສອນທີີ່ສໍາຄັນກໍໍ່ໃຫ້ເກີດການຮຽນຮ ້ ຊ່ວຍພັດທະນາການຄິດ ການຕີຄວາມໝາຍ, ການໄຕ່ຕອງ, ການຖ່າຍທອດຄວາມຄິດ ແລະ ຄວາມເຂົຶ້າໃຈ ແລະ ສາມາດນໍາໄປສ ່ການ ປ່ຽນແປງແລະ ປັບປຸງການຮຽນຮ ້, ການຄິດ ແລະ ການສອນການຖາມເປັນສ່ວນໜ ີ່ງຂອງຂະບວນການການຮຽນຮ ້ ແລະ ການສອນ ຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນຮ ້ຄວາມເຂົຶ້າໃຈ ແລະ ພັດທະນາຄວາມຄິດໃໝ່ໆ ຂະບວນການຖາມຈະຊ່ວຍໃຫ້ ຂະຫຍາຍທັກສະການຄິດທໍາຄວາມເຂົຶ້າໃຈໃຫ້ຈະແຈ້ງ ໄດ້ຂໍໍ້ມ ນປ້ອນກັບທັງດ້ານການຮຽນການສອນກໍໍ່ໃຫ້ເກີດຍຸດ ທະສາດການທົບທວນ ກໍໍ່ໃຫ້ເກິດຄວາມເຊ ີ່ອມໂຍງລະຫວ່າງຄວາມຄິດຕ່າງໆ ສົົ່ງເສີມຄວາມຢາກຮ ້ຢາກເຫັນ ແລະ ເກີດຄວາມທ້າທາຍ.ການຕັຶ້ງຄໍາຖາມທີີ່ດີ ບໍໍ່ວ່າຈະເລີີ່ມໂດຍຄ ຫຼ ຜ ້ຮຽນກໍໍ່ຕາມ ຈະຊ່ວຍຝືກທັກສະການຄິດ ແລະ ຊ່ວຍສ້າງຂະບວນການຮຽນຮ ້ໃຫ້ເກີດຂ ຶ້ນທັງຜ ້ຖາມ ແລະຜ ້ຕອບ ທັງຍັງນໍາມາເຊິີ່ງການອະພິປາຍຖົກຖ່ຽງທີີ່ຜ່ານ ຂະບວນການການຄິດຢ່າງສ້າງສັນ ແລະ ຊ່ວຍສ້າງເສີມນິໄສການຮຽນຮ ້ຕະຫຼອດຊິວີດອີກດ້ວຍ. ການຕັຶ້ງຄໍາຖາມນັກຮຽນເປັນສິີ່ງທີີ່ມີຄວາມສໍາຄັນຕໍໍ່ການການຮຽນການສອນໃນຊັຶ້ນຮຽນເຊີີ່ງຄ ຈະຕ້ອງມີ ຄວາມຮ ້ແລະ ທໍາຄວາມເຂົຶ້າໃຈໃຫ້ດີ ຄ ມັກນິຍົມຕັຶ້ງຄໍາຖາມຂ ຶ້ນຫຼາຍໆ ແຕ່ຈາກການວິໄຈຈໍານວນຫຼາຍຕັຶ້ງຂໍໍ້ສັງເກດ ວ່າ ການຖາມຫຼາຍໆ ແຕ່ຂາດຄວາມຮ ້ຄວາມເຂົຶ້າໃຈ ແລະ ຂາດທັກສະໃນການຖາມກໍໍ່ຈະບໍໍ່ເປັນປະໂຫຍດຕໍໍ່ການ ຮຽນຮ ້ຂອງນັກຮຽນ ແລະ ບໍໍ່ເປັນປະໂຫຍດຕໍໍ່ການສ ກສາໂດຍລວມ ທັກສະການໃຊ້ຄໍາຖາມຈ ີ່ງເປັນທັກສະທີີ່ຈໍາເປັນ ສໍາລັບຄ ເພາະນອກຈາກຈະກະຕຸ້ນຄວາມສົນໃຈ ແລະ ທໍາໃຫ້ເກີດການມີສ່ວນຮ່ວມໃນຊັຶ້ນຮຽນຢ່າງທົົ່ວເຖີງແລ້ວ ຍັງສາມາດເຮັດໃຫ້ຄ ປະເມີນຄວາມຮ ້ ແລະ ຄວາມເຂົຶ້າໃຈຂອງນັກຮຽນທີີ່ກ່ຽວກັບບົດຮຽນ ແລະ ຍັງເປັນການປະ ເມີນຜົນການຮຽນການສອນໄດ້ອີກຢ່າງໜ ີ່ງດ້ວຍ ຄ ຈ ີ່ງຈໍາເປັນທໍາການຝືກຝ ນ ແລະ ພັດທະນາການຄວາມຮ ້ ຄວາມ ເຂົຶ້າໃຈ ທັກສະການຖາມເຊັົ່ນດຽວກັນກັບຄວາມສາມາດໃນການສອນອ ີ່ນໆ ເພາະທັກສະການຖາມບໍໍ່ແມ່ນສີີ່ງທີີ່ ເປັນໄປໂດຍທໍາມະຊາດແຕ່ຈໍາເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບກາຍຝືກຝ ນ ປະໂຫຍດຂອງການຖາມໃນການຮຽນ-ການສອນ ➢ ກະຕຸ້ນ ເດ້າໂຮມໃຈໃຫ້ນັກຮຽນເກີດຄວາມສົນໃຈໃນບົດຮຽນ ➢ ນໍາເດັກເຂົຶ້າສ ່ບັນຫາໃໝ່ທີີ່ໜ້າສົນໃຈ ➢ ຊ່ວຍໃຫ້ຄ ເນັຶ້ນເນ ຶ້ອຫາໃນບົດຮຽນ ➢ ສົົ່ງເສມໃຫ້ນັກຮຽນມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຮຍນການສອນຢ່າງທົົ່ວເຖີງ
250 ➢ ຄ ສາມາດກວດສອບ ແລະ ຮ ້ພ ຶ້ນຖານ ແລະ ປະສົບການຕ ີ່ມຂອງນັກຮຽນເຮັດໃຫ້ສາມາດຈັດ ປະສົບການການຮຽນໃໝ່ໃຫ້ກັບນັກຮຽນໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມ ➢ ເສີມສ້າງຄວາມສາມາດທາງຄວາມຄິດ ແລະ ການຕັດສີນໃຈ ➢ ຝືກໃຫ້ນັກຮຽນຮ ້ຈັກຄິດ ແລະ ຄົຶ້ນຫາຂໍໍ້ມ ນ ຄໍາຕອບຫຼ ແກ້ບັນຫາດ້ວຍຕົນເອງ ➢ ພັດທະນາຄວາມຄິດລວມຍອດຂອງນັກຮຽນ ➢ ຝືກໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ຮ ້ຈັກຮ່ວມມ ກັນເຮັດວຽກເປັນກຸ່ມ ➢ ຊ່ວຍໃຫ້ຄ ສາມາດປະເມີນຄວາມຮ ້ຄວາມເຂົຶ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ເປັນການປະເມີນຜົນການ ຮຽນການສອນ ➢ ເຮັດໃຫ້ຄ ຮ ້ຈັກນິໄສສ່ວນຕົວ ຄວາມຮ ້ສ ກນ ກຄີດ ເບ ຶ້ອງຫຼັງຂອງນັກຮຽນໃນດ້ານຕ່າງໆເພ ີ່ອ ນໍາໄປສ ່ການວິນິໄສຈຸດເດັົ່ນ ຈຸດດ້ອຍຂອງນັກຮຽນ ➢ ທົບທວນຫຼ ສະຫຼຸບສີີ່ງທີີ່ຮຽນມາແລ້ວ ➢ ຂະຫຍາຍແນວຄິດ ແນວທາງໃນການຮຽນຮ ້ ເພ ີ່ອຊ່ວຍແນະນໍາທາງໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ນໍາຄວາມຮ ້ ໄປໃຊ້ ເກີດການອະພິປາຍຂະຫຍາຍຜົນຕໍໍ່ເນ ີ່ອງ ປະເພດຂອງຄໍາຖາມ ຄໍາຖາມທີີ່ໃຊ້ໃນການຖາມນັກຮຽນໂດຍທົົ່ວໄປມີ 2 ປະເພດຄ : 1. ຄໍາຖາມແບບປິດ ເປັນຄໍາຖາມທີີ່ມີຄໍາຕອບຊັດເຈນຕາຍຕົວເພ ີ່ອຕ້ອງການທົດສອບຄວາມຮ ້ ຄວມເຂົຶ້າໃຈ ເພ ີ່ອປະເມີນຄວາມຮ ້ຂອງນັກຮຽນ ເຊັົ່ນ ພະຍັນຊະນະໃດເປັນອັກສອນປະສົມ ສີນຫ້າມີຫຍັງແນ່ ເປັນຕົຶ້ນຄ ຄວນຫຼີກລຽງຄໍາຕອບຖ ກກັບຜີດ 2. ຄໍາຖາມແບບເປີດ ເປັນຄ າຖາມທີີ່ຄ ຕ້ອງການໃຫ້ນັກຮຽນຕິດຕີຕອງໃຫ້ຮອບຄອບກ່ອນຕອບ ແລະເປັນຄໍາຕອບທີີ່ເປັນໄປໄດ້ຫຼາຍທິດທາງ ຄໍາຖາມປາຍເປີດຄວນເປັນຄໍາຖາມທີີ່ສົົ່ງເສີມຄວາມຄິດລິເລີີ່ມຄ ຄວນ ຫຼີກລຽງບົດບາດການເປັນຜ ້ກວດສອບ ແຕ່ຄວນຫັນມາເປັນນັກຟັງທີີ່ດີ ແລະສ້າງຄວາມກະຕ ຮ ລົຶ້ນແທນ ຄວນເປີດ ໂອກາດໃຫ້ນັກຮຽນແລກປ່ຽນສົນທະນາເວົຶ້າກັນ ຕົວຢ່າງຄໍາຖາມແບບເປີດ ເຊັົ່ນ ມີຄໍາໃດທີີ່ເປັນຄໍາປະສົມ ການ ກະທໍາໃດແດ່ຜິດສີນຫ້າເປັນຕົຶ້ນ ຄໍາຖາມທັງສອງປະເພດເປັນສີີ່ງຈໍາເປັນ ແຕ່ວ່າຄໍາຖາມແບບປິດອາດກໍໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມວິຕົກກັງວົນແກ່ ນັກຮຽນ ເນ ີ່ອງຈາກຄ ກໍາລັງຕ້ອງການຄໍາຕອບທີີ່ຖ ກຕ້ອງ ຖ້າຕອບຜິດອາດເຮັດຄ ບໍໍ່ພໍໃຈໄດ້ ຄ ທີີ່ດີແທນທີີ່ຈະປ່ອຍ ໃຫ້ຕອບທີີ່ຜີດເຫຼົົ່ານັຶ້ນຜ່ານເລີຍໄປເສີຍໆ ຄ ຄວນຈະຕ້ອງທໍາຄວາມເຂົຶ້າໃຈ ແລະ ຄົຶ້ນຫາຢ່າງໃສ່ໃຈຮອບຄອບວ່າ ເຫດໃດນັກຮຽນຈ ີ່ງຕອບຜິດຫລາຍກວ່າທີີ່ຈະສະແດງປະຕິກິລິຍາທີີ່ບໍໍ່ດີຕໍໍ່ການຕອບຜິດຂອງນັກຮຽນ ສ່ວນຄໍາຖາມ ແບບເປີດເປັນການຖາມທີີ່ເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນກ້າສ່ຽງທີີ່ຈະຕອບໄດ້ຫລາຍກວ່າ ເພາະຄໍາຕອບທີີ່ສົມເຫດສົມຜົນຈະໄດ້ ຮັບການຍອມຮັບຫລາຍກວ່າ ລະດັບຂອງຄໍາຖາມ ຄໍາຖາມມີຫຼາຍລະດັບຍາກງ່າຍແຕກຕ່າງກັນ ຊີີ່ງຄ ຄວນໃຊ້ຄໍາຖາມຢ່າງຫາກຫຼາຍທຸກລະດັບ ເພາະແຕ່ລະດັບ ແຕ່ຕ່າງກັນກໍມີສ່ວນໃນການພັດທະນາສະຕິປັນຍາ ແລະ ຄວາມຄິດໃຫ້ແກ່ເດັກ 1. ຄໍາຖາມພ ຶ້ນຖານ ຖາມຄວາມຮ ້ ຄວາມຈ ີ່ຈ າ ເປັນຄ າຖາມທີີ່ຝືກໃຫ້ເກີດຄວາມຄ່ອງຕົວໃນການ ຕອບຄໍາຖາມ ໄດ້ແກ່ 1) ຄໍາຖາມໃຫ້ສັງເກດ ເຊັົ່ນຈາກພາບນີຶ້ນັກຮຽນເຫັນຫຍັງແນ່ ຈາກການທົດລອງນີຶ້ ມີຫຍັງ ປ່ຽນແປງໄປຈາກເດີມແນ່ ຖ້ເອົາຂະໜົມປັງໃສ່ໃນຕ ້ເສ ຶ້ອຜ້າຈະເປັນແນວໃດ
251 2) ຄໍາຖາມໃຫ້ທົບທວນຄວາມຈໍາ ຕອບຈາກຄວາມຮ ້ທີີ່ຜ່ານມາແລ້ວ ຈາກປະສົບການເດີມ ແລະ ເປັນຂໍໍ້ແທ້ຈິງ 3) ຄໍາຖາມໃຫ້ບອກຄວາມໝາຍຫຼ ຄໍາຈໍາກັດຄວາມ ເຊັົ່ນ:ຢາເສບຕິດແມ່ນຫຍັງ ຄໍາວ່າສີີ່ງ ແວດລ້ອມເປັນພິດໝາຍຄວາມວ່ານວໃດ ເປັນຕົຶ້ນ 4) ຄໍາຖາມໃຫ້ບົງຊີຶ້ຫຼ ບອກ ເຊັົ່ນ: ສັດທີີ່ຂຽນໃນກະດານຊະນິດໃດແນ່ທີີ່ເປັນສັດສະຫງວນ ຄໍາໃດຕໍໍ່ໄປນີຶ້ເປັນຄໍາປະສົມບໍໍ່ແທ້ ເປັນຕົຶ້ນ 2. ຄໍາຖາມລະດັບສ ງ ໝາຍເຖີງ ຄ າຖາມທີີ່ຜ ້ຕອບ ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມຄິດທີີ່ຊັບຊ້ອນໃນການຕອບ ເປັນຄໍາຖາມໃຫ້ຄົຶ້ນຄີດ ໄດ້ແກ່ ການຖາມຄວາມເຂົຶ້າໃຈ ການນໍາໄປໃຊ້,ການປຽບທຽບ,ການຖາມເຫດຜົນ ແລະ ການສະຫຼຸບຫຼັກການ ເພ ີ່ອຂະຫຍາຍຄວາມຄິດ ເປັນການສົົ່ງເສີມຄວາມຄິດຂອງຜ ້ຕອບ ໃຫ້ສາມາດຄາດຄະເນ ວາງ ແຜນ ແລະ ປະເມີນຄ່າ ໂດຍອາດໃຊ້ຄວາມຮ ້ ຫຼ ປະສົບການເດີມມາເປັນພ ຶ້ນຖານໃນການຄິດ ແລະ ການຕອບຄໍາ ຖາມ 1) ຄໍາຖາມໃຫ້ອະທີບາຍ ເຊັົ່ນ: ເປັນຫຍັງຈີີ່ງຄວນຫຼີກລຽງການດ ີ່ມນໍ້າຊາຫຼ ກາເຟ ລ ກຄວນ ມີບົດບາດໜ້າທີີ່ໃນຄອບຄົວແນວໃດ ເປັນຕົຶ້ນ 2) ຄໍາຖາມໃຫ້ປຽບທຽບ ເຊັົ່ນ:ພ ດຢືນຕົຶ້ນແຕກຕ່າງຈາກພ ດລົຶ້ມລຸກແນວໃດ,ສາສະໜາພຸດ ກັບສາສະໜາອິດສະລາມຕ່າງກັນຫຼ ເໝ ອນກັນ ເປັນຕົຶ້ນ 3) ຄໍາຖາມວິເຄາະໃຫ້ຈໍາແນກແຍກຍາຍລາຍລະອຽດ ແລະຂໍໍ້ແທ້ຈິງຂອງສີີ່ງຕ່າງໆ ເຊັົ່ນ:ສັດ ມີຈັກປະເພດມີຫຍັງແນ່,ຍ້ອນຫຍັງທີີ່ເປັນສາເຫດຂອງນໍ້າເນົົ່າເສຍ ເປັນຕົຶ້ນ 4) ຄໍາຖາມຍົກຕົວຢ່າງ ເຊັົ່ນ: ພ ດຊະນິດໃດແນ່ທີີ່ມີລໍາຕົຶ້ນຢ ່ໃນດີນ,ຍົກຕົວຢ່າງປະເທດໃດ ທີີ່ຕັຶ້ງຢ ່ທະວີບເອເຊຍ ເປັນຕົຶ້ນ 5) ຄໍາຖາມສະຫຼຸບ ເຊັົ່ນ: ຈົົ່ງສະຫຼຸບເຫດຜົນໃນການຍ້າຍເມ ອງຫຼວງຂອງພະເຈົຶ້າຕາກສີນ ເມ ີ່ອອ່ານເລ ີ່ອງນີຶ້ແລ້ວນັກຮຽນໃຫ້ຂໍໍ້ຄີດແນວໃດ ນີທານເລ ີ່ອງນີຶ້ໃຫ້ຄະຕິເຕ ອນໃຈແນວໃດ ເປັນຕົຶ້ນ 6) ຄໍາຖາມໃຫ້ປະເມີນ ແລະ ເລ ອກທາງເລ ອກ ເປັນການຖາມໃຫ້ປະເມີນເພ ີ່ອຕັດສີນໃຈຫຼ ຕັດສີນເຫດການວ່າສີີ່ງໃດຖຖ ກ ສີີ່ໃດຜິດ ສີີ່ງໃດຊົົ່ວ ເຊັົ່ນ: ການລອຍນໍ້າກັບການແລ່ນເບົາໆໂຕໃດເປັນການ ອອກກໍາລັງກາຍດີກວ່າກັນ,ຈະເລ ອກກີນນົມຫຼ ກີນນໍ້າເຕົຶ້າຮ ້ ໂຕໃດຈ ີ່ງຈະເປັນປະໂຍດຫຼາຍກວ່າກັນ ເປັນຕົຶ້ນ 7) ຄໍາຖາມໃຫ້ປະຍຸກ ເປັນການຖາມທີີ່ໃຫ້ນັກຮຽນນໍາຂໍໍ້ມ ນທີີ່ໄດ້ຮັບໄປໃຊ້ໃນສະຖານະ ການໃໝ່ຫຼ ໄປແກ້ບັນຫາ ເຊັົ່ນ: ຄໍາວ່ຂ້ອຍຮັກເຈົຶ້າ,ຈະສົົ່ງຂໍໍ້ຄວາມເປັນພາສາ,ໂທລະສັບມ ຖ ແມ່ນແນວໃດ,ຄວນ ປະຕິບັດຕົນແນວໃດເມ ອເປັນຫວັດ ເປັນຕົຶ້ນ 8) ຄໍາຖາມໃຫ້ສ້າງຫຼ ຄົຶ້ນຄິດສີີ່ງໃຫມ່ໆ ຫຼ ຜະລິດຜົນໃໝ່ໆ ລັກສະນະການຖາມເຊັົ່ນ: ຈາດ ວັດສະດຸຕໍໍ່ໄປນີຶ້ຈະນໍາໄປສ້າງຫຍັງເປັນຜະລິດຕະພັນຂ ຶ້ນໃໝ່ໄດ້ແນວໃດ ລະດັບຂອງຄໍາຖາມ ຫາກພິຈາລະນາຕາມທີດສະດີຂອງບຣ ມ (Blooms Taxonomy) ແລ້ວລະດັບຂອງຄໍາຖາມສົົ່ງເສີມ ຄຸນນະພາບການຄິດແບ່ງອອກເປັນ 6 ລະດັບດັົ່ງນີຶ້: 1. ຄວາມຮ ້(Knowledge)ໝາຍເຖີງການຖາມເພ ີ່ອຟືົ້ນຟ ຄວາມຈໍາຫຼ ຄວາມຮ ້ຈາກຂໍໍ້ມ ນທີີ່ ເຄີຍຮຽນໄປແລ້ວ ເຊັົ່ນໃຫ້ບອກຂໍໍ້ຄວາມສໍາຄັນທີີ່ນກຮຽນໄດ້ຮຽນໄປແລ້ວ ຄໍາຖາມທີີ່ໃຊ້ຖາມມັກຈະເປັນການຕັຶ້ງ ຄໍາຖາມປະເພດ ໃຜ,ແນວໃດ,ເມ ີ່ອໃດ,ຢ ່ໃສ່ ແລະ ແບບໃດ ຫຼ ຈະເປັນການບັນລະຍາຍວ່ານັກຮຽນໄດ້ຮຽນຫຍັງໄປ ແລ້ວ 2. ຄວາມເຂົຶ້າໃຈ (Comprehension) ໝາຍເຖີງການຖາມຄວາມເຂົຶ້າໃຈໃນຄວາມໝາຍ ແລະການອະທີບາຍໃນສີີ່ງຕ່າງໆ,ການແປຄວາມ,ການບອກສະຖານທີີ່ຕ່າງໆດ້ວຍຄໍາຫຼ ຄວາມຄິດຂອງນັກຮຽນເອງ
252 ເປັນການແຍກຂໍໍ້ແທ້ຈິງກັບແນວຄວາມຄິດ ຄວນໃຫ້ນັກຮຽນດໍາເນີນການເລົົ່າເລ ີ່ອງໂດຍໃຊ້ຄໍາເວົຶ້າຂອງນັກຮຽນ ເອງ ແລະຖາມນັກຮຽນເຖີງຫົວຂໍໍ້ສໍາຄັນຂອງເລ ີ່ອງຄ ແນວໃດ 3. ການປະຍຸກ (Application) ການນໍາຄວາມຮ ້ທີີ່ມີຢ ່ໄປໃຊ້ໃນສະຖານາການໃໝ່ໆ ຝືກ ການໃຫ້ຂໍໍ້ແທ້ຈິງ,ຂໍໍ້ມ ນ,ກົດລະບຽບ ແລະ ຫຼັກການ ຄ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມເຊັົ່ນ: 1) ເລ ີ່ອງນີຶ້ເປັນຕົວແທນຂອງຫຍັງ ຫຼ ເປັນຕົວຢ່າງໃນເລ ີ່ອງຫຍັງ 2) ເລ ີ່ອງນີຶ້ ຫຼ ຂໍໍ້ມ ນນີຶ້ກ່ຽວພັນກັບເລ ີ່ອງນັຶ້ນແນວໃດ 3) ເປັນຫຍັງເລ ີ່ອງນີຶ້ ຫຼ ຂໍໍ້ມ ນນີຶ້ຈ ີ່ງມີຄວາມສໍາຄັນ 4. ການວິເຄາະ (Analysis) ໝາຍເຖີງ ການໃຫ້ເດັກໄດ້ເບີີ່ງເຫັນລາຍລະອຽດຂອງສີີ່ງຕ່າງໆ ອອກເປັນສ່ວນຍ່ອຍໆ ຫຼ ຈັດກຸ່ມຂອງສີີ່ງຕ່າງໆໄດ້ ສາມາດແຍກເລ ີ່ອງໃຫຍ່ ຫຼ ບັນຫາອອກເປັນສ່ວນຍ່ອຍ ຄ ຕັຶ້ງ ຄໍາຖາມເຊັົ່ນ: 1) ເລ ີ່ອງນີຶ້ ຫຼ ສີີ່ງນີຶ້ມີສ່ວນປະກອບ ຫຼ ຂັຶ້ນຕອນແນວໃດແດ່ 2) ໃຫ້ແຍກຂັຶ້ນຕອນອອກຕາມລໍາດັບ 3) ໃຫ້ສະແດງຄວາມກ່ຽວໂຍງລະຫວ່າງຂັຶ້ນຕອນຕ່າງ 4) ໃຫ້ປຽບທຽບສີີ່ງນີຶ້ກັບສີີ່ງນັຶ້ນ 5) ໃຫ້ເຫດຜົນມາສະໜັບສະໝຸນ 5. ການສັງເຄາະ (synthesis) ຄ ການຮ່ວມແນວຄວາມຄິດຕ່າງໆ ເຂົຶ້າເປັນເລ ີ່ອງດຽວກັນ ຄ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມເຊັົ່ນ: 1) ນັກຮຽນຄິດວ່າຕໍໍ່ໄປນີຶ້ຈະເປັນແນວໃດ 2) ນັກຮຽນມີຫຍັງເພີີ່ມເຕີີ່ມແນ່ 3) ນັກຮຽນຈະວາງແຜນຫຼ ອອກແບບສີີ່ງນີຶ້ໄໝ່ແນວໃດ 4) ຖ້ຫາກນໍາສີີ່ງນັຶ້ນມາລວມກັບສີີ່ງນີຶ້ຈະເກີດຫຍັງຂ ຶ້ນ 5) ນັກຮຽນມີວີແກ້ບັນຫາໃນເລ ີ່ອງນີຶ້ແນວໃດແນ່ 6. ການປະເມີນ (Evaluation) ໝາຍເຖີງ ການໃຫ້ຄຸນຄ່າຂອງສີີ່ງຕ່າງໆ ໂດຍໃຊ້ຄວາມຮ ້ທີີ່ມີ ແລະ ສາມາດໃຫ້ຄວາມເຫັນ ແລະ ການຕັດສີນໃຈໄດ້ ຄ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມເຊັົ່ນ 1) ນັກຮຽນເຫັນດີກັບເລ ີ່ອງນີຶ້ຫຼ ບໍ 2) ນັກຮຽນມີຄວາມຄິດເຫັນແນວໃດ 3) ຈຸດສໍາຄັນຂອງເລ ີ່ອງນີຶ້ຄ ຫຍັງ 4) ນັກຮຽນເຫັນວ່າເລ ີ່ອງໃດສໍາຄັນທີີ່ສຸດ ແລະ ຮອງລົງມາ 5) ນັກຮຽນຄວນຕັດສີນໃຈໃນເລ ີ່ອງນີຶ້ແນວໃດ 6) ນັກຮຽນໃຊ້ຫຍັງເປັນເກນໃນການຕັດສີນໃຈ ຫຼ ປະເມີນຜົນ ລັກສະນະຄໍາຖາມທີີ່ດີ ຄໍາຖາມທີີ່ດີຈະສົົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດຕໍໍ່ການຮຽນການສອນໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທີພາບມີລັກສະນະດັົ່ງນີຶ້: 1. ສັຶ້ນ ມີຄວາມໝາຍຊັດເຈນ,ມີຄວາມສົມບ ນ,ພາສາງ່າຍ ເປັນທີີ່ເຂົຶ້າໃຈກັນທົົ່ວໄປຢ່າຖາມຢືດເຍ ີ່ອ ເຊັົ່ນ: “ປະເທດຕ່າງໆ ໃນໂລກນີຶ້ຢ ່ໃນພ ມສັນຖານທີີ່ແຕກຕ່າງກັນເຊີີ່ງຈະມີພ ມອາກາດ ລັກສະນະພ ສັນຖານປະເທດ ແຕກຕ່າງກັນ ຈົງບອກພ ມອາກາດໃນເອເຊຍຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ມີລັກສະນະເປັນແນວໃດ” ຊີີ່ຄໍາຖາມລັກສະນະນີຶ້
253 ຫາກເປັນເດັກນ້ອຍ ຫຼ ເດັກທີີ່ຮັບຮ ້ຊ້າ ອາດຈະຈັບປະເດັົ່ນຄໍາຖາມບໍໍ່ໄດ້ ຄວນປ່ຽນເປັນ “ລັກສະນະພ ມມີອາກາດ ໃນເອເຊຍຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ເປັນແນວໃດ” 2. ນ່າສົນໃຈ ເປັນຄ າຖາມທີີ່ເໝາະສົມກັບເດັກນ້ອຍ ແລະ ເປັນເລ ີ່ອງທີີ່ຢ ່ໃກ້ໂຕ ຫຼ ຢ ່ໃນຄວາມ ສົນໃຈໃຜຮ ້ ຄວນຫຼີກລ່ຽງຄໍາຖາມທ່ມີຄໍາຕອບ ຖ ກກັບຜິດ ຫຼ ບໍໍ່ຄວນຖາມວ່າ ເຂົຶ້າໃຈບໍເພາະຄ າຖາມມີີ່ໄດ້ຄ ເຂົຶ້າໃຈ ບໍ / ເຂົຶ້າໃຈແລ້ວ ຫຼ ໃຜເຂົຶ້າໃຈແລ້ວຍົກມ ຂ ຶ້ນ ນັກຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ ຫຼ ທັງໝົດຈະຍົກມ ຊ ີ່ງຄ ຮ ້ສ ກພ ມໃຈ ແລະ ດໍາເນີນການສອນຕໍໍ່ໄປ ແຕ່ຄວາມເປັນຈິງແລ້ວນັກຮຽນອາດບໍໍ່ເຂົຶ້າໃຈເລີຍ ຫຼ ເຂົຶ້າໃຈພຽງບາງສ່ວນ ແລະ ບາງຄົນ ຢາກຊັກຖາມເພີີ່ມເຕີມເພ ີ່ອເສີມຄວາເຂົຶ້າໃຈໃຫ້ຫຼາຍຂ ຶ້ນກໍບໍໍ່ອາດເຮັດໄດ້ ທາງທີີ່ດີຄ ຄວນກວດສອບຄວາມເຂົຶ້າໃຈ ຂອງນັກຮຽນດ້ວຍການປ່ຽນຄໍາເວົຶ້າໄໝ່ວ່າ “ເອົາເດີ ໃຫ້ເຈົຶ້າລອງເວົຶ້າ ຫຼ ອະທີບາຍໃຫ້ໝ ່ຄົນທີີ່ຢ ່ຂ້າງໆ ວ່າ ທີີ່ຄ ເວົຶ້າ ໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ” ແລະ ເມ ີ່ອຖີຶ້ມໄລຍະເວລາຜ່ານໄປຊົົ່ວໜ ີ່ງ ຈ ີ່ງຄ່ອຍຖາມວ່າ “ໃຜຄິດວ່າໝ ່ເຂົຶ້າໃຈໃນສີີ່ງທີີ່ ຄ ເວົຶ້າໃຫ້ຍົກມ ຂ ຶ້ນ” ຄ ຈະພົບວ່າຈໍານວນນັກຮຽນທີີ່ຍົກມ ຂ ຶ້ນຈະນ້ອຍກວ່າທໍາອິດ 3. ມີຄໍາຕອບທີີ່ຫາກຫຼາຍ ເປັນຄ າຖາມທີີ່ເປີດໂອກາດໃຫ້ນັກຮຽນຫຼາຍຄົນຫຼ ທຸກຄົນໄດ້ຕອບຄ າ ຖາມ ໜ ີ່ງອາດມີຄໍາຕອບຢ່າງນ້ອຍ 7 ຄ າຕອບຫຼ ຫາກເປັນການຂຽນຕອບຕ້ອງຊັກຊວນໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ຕອບໄດ້ ຫຼາຍຍໍໍ້ຫນ້າ ລັກສະນະຂອງຄໍາຖາມ ມີດັົ່ງນີຶ້: 1) ສີີ່ງນີຶ້ໃຊ້ເຮັດອີີ່ຫຍັງໄດ້ແນ່ 2) ຈາກຂອງທີີ່ມີຢ ່ຈະຈັດວາງໄດ້ຈັກວີທີ 3) ຕ້ອງການຜົນຢ່າງນີຶ້ຈະເຮັດແນວໃດແນ່ຫຼ ຈະເຮັດຈັກວີທີ 4) ຊີຶ້ເຮັດແນວໃດໄດ້ແນ່ເພ ີ່ອແກ້ບັນຫາຂ້ເຫຍ ີ່ອໃນໂຮງຮຽນ ບອກມາໃຫ້ຫຼາຍທີີ່ສຸດ 5) ແທນທີີ່ຈະຖາມວ່າ 5+5 ເທົົ່າຫຍັງ ຄ ອາດປ່ຽນຄໍາເວົຶ້າໃໝ່ວ່າ ມີເລກຫຍັງແນທີີ່ບວກກັນລະ ໄດ້10 ແນ່ 6) ໃຫ້ນັກຮຽນບອກເຖີງປະໂຫຍດຂອງຕົຶ້ນກ້ວຍ ແຍກແຍະໃຫ້ເປັນໝວດໝ ່ເຊັຶ້ນ: ແບ່ງຄາມ ສ່ວນຕ່າງໆຄ :ລໍາຕົຶ້ນ,ໃບ,ດອກ,ຜົນແລະຮາກ ຄໍາຖາມແບບນີຶ້ຈະເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນຕອບໄດ້ຫຼາຍແລະ ສາມາດຂຽນໄດ້ຫຼາຍໜ້າ 7) ບອກສ່ວນແະກອບຂອງສີີ່ງຕ່າງໆເຊັົ່ນ: ສ່ວນປະກອບຂອງພ ດມີຫຍັງແນ່,ອະໄວຍະວະຂອງຄົນ ເຮົມີຫຍັງແນ່ ເປັນຕົຶ້ນ 4. ຕົງປະເດັົ່ນ ເປັນປະໂຫຍດຕໍໍ່ການຮຽນຮ ້ ຄ ບາງຄົນຕັຶ້ງຄ າຖາມນັກຮຽນທັງໆທີີ່ຮ ້ຄ າຕອບດີຢ ່ແລ້ວ ບາງທີມັກຖາມຄໍາຖາມທີີ່ບໍໍ່ໄດ້ຕ້ອງການວັດຫຍັງ ບໍໍ່ມີຄຸນຄ່າຕໍໍ່ການຮຽນ ຫຼ ເປັນຄໍາຖາມກວດສອບຂໍໍ້ແທ້ຈິງເທົົ່ານັຶ້ນ ແຕ່ບໍໍ່ໄດ້ກໍໍ່ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດເຊັົ່ນ:ນັກຮຽນກໍາລັງເລົົ່າກ່ຽວກັບການລ້ຽງໄກ່ຢ ່ເຮ ອນໃຫ້ໝ ່ຟັງ ຄ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມໝ ່ໃນ ຫ້ອງວ່າ ໄກ່ມີຈັກໂຕ ແທນທີີ່ຈຖາມວ່າວິທີລ້ຽງໄກ່ເປນແນວໃດ ຫຼ ຂະນະທີີ່ຄ ກໍາລັງສອນເລ ີ່ອງສັດທີີ່ລ້ຽງໄວ້ໃຊ້ ງານ ຄ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມ ຄວາຍກັບງົວຕ່າງກັນແນວໃດ ເປັນຕົຶ້ນ ສີີ່ງເຫຼົົ່ານີຶ້ເປັນຂໍໍ້ແທ້ຈິງແຕ່ບໍໍ່ມີຄຸນຄ່າຕໍໍ່ການຮຽນບໍໍ່ໄດ້ ພັດທະນາຄວາມຄິດຂອງນັກຮຽນເຮັດໃຫ້ເສຍເວລາໃນການຮຽນຮ ້ໂດຍບໍໍ່ຈໍາເປັນ 5. ຊວນໃຫ້ຄິດ ແລະ ເປີດໂອກາດໃຫ້ນັກຮຽນຄິດກ່ອນຈະຕອບ ຄ າຖາມທີີ່ບໍໍ່ໄດ້ສົົ່ງເສີມໃຫ້ ນັກຮຽນຮ ້ຈັກຄິດເປັນຄໍາຖາມທີີ່ຄ ໄດ້ຄໍາຕອບຢ່າງທັນທີີ່ ຄົນທີີ່ຕອບໄດ້ເປັນຄົນທໍາອິດຈະເປັນຜ ້ທີີ່ມີໂອກາດໄດ້ ຕອບແຕ່ພຽງຜ ້ດຽວເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນຄົນອ ີ່ນໆບໍໍ່ມີໂອກາດໄດ້ຕອບທັງທີີ່ອາດຕອບໄດ້ ໃນບາງຄັຶ້ງຄວນໃຫ້ນັກຮຽນ ຄິດກ່ອນຕອບ ການຕັຶ້ງຄໍາຖາມຕ້ອງສົົ່ງເສີມການຄີດ ນັກຮຽນໃຊ້ຄວາມວ່ອງໄວໃນການຕອບຄໍາຖາມໄດ້ບໍໍ່ເທົົ່າກັນ ການການຖາມບາງຄັຶ້ງເຖີງແມ່ນວ່າ ຄ ຕ້ອງການຄໍາຕອບທີີ່ຖ ກຕ້ອງເພາະພຽງແຕ່ຕ້ອງການດ ງເອົາຄວາມຮ ້ຄວາມເຂົຶ້າໃຈຂອງນັກຮຽນໃຫ້ສະແດງອອກ ມາ ນັກຮຽນບາງຄົຶ້ງອາດຈະຍົກມ ທຸກຄົຶ້ງເມ ີ່ອຄ ຖາມ ໃນຂະນະນັກຮຽນບາງຄົນອາດນັົ່ງງຽບ ຄ ບໍໍ່ອາດສະຫຼຸບໄດ້ວ່າ
254 ນັກຮຍນທີີ່ກະຕ ຮ ລົຶ້ນໃນການຕອບມີຄວມຮ ້ສ ງກວ່ານັກຮຽນນັົ່ງເສີຍໆ ນັກຮຽນທີີ່ນັົ່ງງຽບອາດມີຄວາມຮ ້ຢ ່ໃນສະ ໝອງ ແຕ່ບໍໍ່ອາດນໍາຄວາມຮ ້ຄວາມຈໍາໃນສະໝອງອອກມາໃຊ້ໄດ້ທັນທີ ຊີີ່ງນັກຮຽນຄົນນີຶ້ກໍາລັງຄິດ ແລະ ສັົ່ງໃຈຢ ່ ວ່າຄວນຕອບຫຼ ບໍໍ່ ນັກຮຽນຫຼາຍຄົນໃຊ້ຄວາມຄິດກ່ອນຕອບ ໃນຂະນະທີີ່ນັກຮຽນຫຼາຍຄົນອາດຈະຕອບໄດ້ທັນທີ ໂດຍບໍໍ່ຕ້ອງຄີດໃຕ່ຕອງ ຄ ຈ ີ່ງລະມັດລະວັງໃນການຕັຶ້ງຄໍາຖາມມີ 2 ຮ ບແບບຄ : ທັງປາຍປິດ ແລະ ປາຍເປີດ ໃຫ້ ນັກຮຽນທັງສອງປະເພດໄດ້ມີໂອກາດໃຊ້ຄວາມສາມາດທັງຄວາມຄິດວ່ອງໄວ ແລະ ຄວາມຄິດໃຕ່ຕອງ ແນວໃດກໍໍ່ ຕາມນັກຮຽນທີີ່ມີຄວາມສາມາດມັກຈະຕອບຄໍາຖາມໄດ້ດີທັງປາຍປິດ ແລະ ປາຍເປີດ 6. ສົົ່ງເສີມການຄິດລະດັບສ ງ ເປັນຄ າຖາມທີີ່ໃຫ້ນັກຮຽນຄິດເຊີງນາມມະທ າໂດຍອາໄສຂໍໍ້ແທ້ຈິງຫຼ ຄ າ ອະທີບາຍເພ ີ່ອນໍາໄປສະຫຼຸບຫາຄວາມສໍາພັນ ອ້າງອີງປຽບທຽບ,ຫາເຫດຜົນ,ເຊັົ່ນການພິສ ດ,ການຄາດຂະເນ,ການ ວາງໂຄງການ,ການປະດີດຄົຶ້ນຄິດ,ການເຊ ີ່ອມໂຍງ ເປັນຕົຶ້ນ ເຊີີ່ງເຫຼົົ່ານີຶ້ເປັນເລ ີ່ອງທີີ່ບໍໍ່ງ່າຍ ຄ ຈໍາເປັນຈະຕ້ອງຝືກຝ ນ ຈ ີ່ງຈະເຮັດໄດ້ດີ ລັກສະນະຄໍາຖາມ ເຊັົ່ນ: 1) ບອກສາເຫດເຊັົ່ນ:ແມ່ນຫຍັງເປັນສາເຫດຂອງປັນາຢາເສບຕີດຂອງປະເທດ ເປັນຕົຶ້ນ 2) ບອກຄວາມຄ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງສີີ່ງຕ່າງໆ ເຊັົ່ນ: ງົວກັບຄວາຍ,ພ ດກັບສັດ ມີ ຫຍັງທີີ່ຄ້າຍຄ ກັນ ແລະມີຫຍັງທີີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເປນຕົຶ້ 3) ໃຫ້ບອກຂໍໍ້ດີແລະຂໍໍ້ເສຍຂອງສີີ່ງຕ່າງໆ ເຊັົ່ນ: ແມ່ນຫຍັງດີ ແມ່ນຫຍັງອ່ອນ ແກ້ໄຂ ຂໍໍ້ອອ່ນຂອງສີີ່ງຕ່າງໆເຊັົ່ນ:ການໃຫ້ອີນເຕີເນັດມີຂໍໍ້ດີແລະຂໍໍ້ເສຍແນວໃດແດ່ ເປັນຕົຶ້ນ 4) ຈັດລະດັບຄວາມສໍາຄັນຂອງສີີ່ງຕ່າງໆເຊັົ່ນ:ເຈົຶ້າຄີດວ່າສີີ່ງມີຄວາມສໍາຄັນໃນຊິວີດປະຈໍາ ວັນ ໃຫ້ລຽນລໍາດັບຈາກຫຼາຍໄປຫານ້ອຍ ເປັນຕົຶ້ນ 5) ສະຫຼຸບເລ ີ່ອງເຊັົ່ນ ສະຫຼຸບເລ ີ່ອງນີຶ້ວ່າແນວໃດ ເປັນຕົຶ້ນ 7. ເປັນຄໍາຖາມໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ລົງມ ປະຕິບັດດ້ວຍ ຫາກຄ ຖາມວ່າ “ພ ດລົຶ້ມລຸກກັບພ ດຢືນຕົຶ້ນມີ ແນວໃດທີີ່ແຕກຕ່າງກັນແນ່” ຈະບໍໍ່ດີເທົົ່າຄ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມວ່າ “ນັກຮຽນຊ່ວຍກັນລະດົມສະໝອງແລ້ວຊ່ວຍການຂຽນ ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງພ ດຢືນຕົຶ້ນກັບພ ດລົຶ້ມລຸກມາ 5 ຂໍໍ້” ຫຼ ໃບໄມ້ມີລັກສະນະແນວໃດ ຄ ຄວນຈະໃຫ້ນັກຮຽນ ໄດ້ລົງມ ໄປເກັບໃບໄມ້ ຫຼ ແຕ້ມຮ ບໃບ້ໄມ້ທີີ່ມີລັກສະນະຕ່າງໆກັນໃນສວນມາສົົ່ງທ້າຍຊົົ່ວໂມງການທີີ່ນັກຮຽນໄດ້ ລົງປະຕິບັດເຮັດວຽກ ແລະ ຮ່ວມມ ກັນເຮັດວຽກຈະເຮັດໃຫ້ບັນຍາກາດການຮຽນເປັນໄປຢ່າງສະໜຸກສະໜານ ແລະ ເສີມສ້າງການຮ່ວມກັນເຮັດວຽກຫຼາຍຍີີ່ງຂ ຶ້ນອີກດ້ວຍ ເທັກນິກການຕັຶ້ງຄໍາຖາມ 1. ຄວນເລ່ມຕົຶ້ນຄໍາຖາມໃນລະດັບຄວາມຈໍາ ຫຼ ຄວາມເຂົຶ້າໃຈ (ຄໍາຖາມລະດັບຕໍໍ່າ) ທີີ່ຜ ້ຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ ສາມາດຕອບໄດ້ຢ່າງຖ ກຕ້ອງກ່ອນ ເມ ີ່ອຜ ້ຮຽນຕອບຖ ກ ຄ ຄວນສະແດງຄວາມຊົມເຊີຍທັນທີດ້ວຍຄໍາ ເວົຶ້າ ຫຼ ໃຊ້ພາສາທ່າທາງ ເຊັົ່ນ ງ ຶ້ກຫົວ,ຍີຶ້ມໃຫ້,ສໍາພັດ ຫຼ ຍ່າງໄປຫາຜ ້ທີີ່ຕອບຖ ກກ່ອນທີີ່ຈະເລີີ່ມຄໍາຖາມ ໃນລະດັບທີີ່ຊັບຊ້ອນຍີີ່ງຂ ຶ້ນ ທັງນີຶ້ ຄ ບໍໍ່ຄວນຮ້າຍຫຼ ເວົຶ້າໃຫ້ຜ ້ຮຽນທີີ່ຕອບຄໍາຖາມບໍໍ່ຖ ກຕ້ອງຫຼຕອບບໍໍ່ຕົງປະເດັນເນ ີ່ອງາກການເວົຶ້າ ໃຫ້ດັົ່ງກ່າວ ຈະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມອັບອາຍ ແລະ ສົົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດຄວາມໝັົ່ນໃຈຕາມມາໃນກໍລະນິເຊັົ່ນນີຶ້ ຄ ຄວນປ່ຽນຄໍາຖາມໃໝ່ໃຫ້ງ່າຍຂ ຶ້ນ 2. ເມ ີ່ອຜ ້ຮຽນປະສົບຄວາມຍາກລໍາບາກໃນການຕອບຄໍາຖາມ ຄ ຜ ້ສອນຄວນຊ່ວຍຜ ້ຮຽນໃຫ້ຕອບໄດ້ ໂດຍ ອາດຈະໃຊ້ວີທີຕໍໍ່ໄປນີຶ້ 1) ຢຸດຊົົ່ວຄວເພ ີ່ອໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ມີເວລາຄິດຫາຄໍາຕອບ 2) ເນະນໍາຄໍາຕອບບາງເລັກນ້ອຍ 3) ທວນຄໍາຖາມຊໍ້າ 4) ປ່ຽນວິທີຖາມໂດຍໃຊ້ຖ້ອຍຄໍາໃໝ່ທີີ່ເຂົຶ້າໃຈງ່າຍ
255 5) ຕັຶ້ງຄໍາຖາມເພີີ່ມເຕີມ 6) ກະຕຸ້ນໃຫ້ຜ ້ຮຽນຕັຶ້ງສົມມັດຕິຖານຫຼ ຄາດເດົາຄໍາຕອບດ້ວຍຄໍາໃບ້ 7) ລົດລະດັບຄໍາຖາມທີີ່ອາດຈະຍາກເກີນໄປໃຫ້ງ່າຍຂ ຶ້ນ 3. ຖາມໃຫ້ທົົ່ວເຖີງທຸກຄົນ ແນວທາງທີີ່ດີທີີ່ສຸດຄ ການຖາມໝັດຊັຶ້ນຮຽນ ຜ ້ຮຍນແຕ່ລະຄົນໄດ້ຖ ກເຮັດໃຫ້ ເຂົຶ້າໃຈຕົນເອງຖ ກຄາດຫວັງໃຫ້ຕອບຄໍາຖາມ ຜ ້ສອນບໍໍ່ຄວນສະແດງສັນຍານ ຫຼ ທ່າທີໃດໆ ວ່າຜ ້ຮຽນ ຄົນໃດຈະໄດ້ຕອບຄໍາຖາມນັຶ້ນ ຜ ້ຮຽນຈະຮ່ວມມ ໃນການຮຽນເຕັມທີີ່ເມ ີ່ອຮ ້ວ່າຕົນເອງມີສ່ວນໃນການ ຮຽນຮ ້ສີີ່ງທີີ່ສໍາຄັນຄ ຕ້ອງເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນມີຄວາມຕ ີ່ນຕົວຕະຫຼອດເວລາ ຄໍາຖາມແຕ່ລະຄໍາຖາມຄວນໃຫ້ ຜ ້ຮຽນທີີ່ມີຄວາມສົນໃຈໃນກາຮຍນເປັນຜ ້ຕອບ 4. ຄວນເພີີ່ມລະດັບຄວາມຍາກຂອງຄໍາຖາມຂ ຶ້ນຕາມລໍາດັບ ເພ ີ່ອໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ພັດທະນາການຄິດໃນລະດັບ ວີເຄາະຕໍໍ່ໄປໄດ້ ຄ ຈ ີ່ງຕ້ອງພັດທະນາການຕັຶ້ງຄໍາຖາມຢ່າງເປັນລະບົບ 5. ສ້າງບັນຍາກາດສົົ່ງເສີມການຮຽນຮ ້ໃນຫ້ອງຮຽນ ໂດຍການໃຊ້ເທັກນິກໃນການຕັຶ້ງຄ າຖາມເພ ີ່ອກະຕຸ້ນ ຄວາມຮ ້ຄວາມສາມາດໃຫ້ຜ ້ຮຽນຕອບໄດ້ເຊັົ່ນ: 1) ສ້າງບັນຍາກາດທີີ່ຜ່ອນຄາຍໃນຊັຶ້ນຮຽນ ແລະ ກະຕຸ້ນໃຫ້ຜ ້ຮຽນໃຫ້ຄ ກຄັກກະຕ ຮ ລົຶ້ນດ້ວຍການ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມ 2) ຄ ເວົຶ້າໃຫ້ນ້ອຍລົງແຕ່ຕັຶ້ງຄໍາຖາມໃຫ້ຫຼາຍຂ ຶ້ນ 3) ຕັຶ້ງຄຖາມທີີ່ຜ ້ຮຽນສາມາດຕອບແແບໃຊ້ຄວາມຄິດສ່ວນຕົວໃຫ້ຫຼາຍຂ ຶ້ນ 4) ລົດຄໍາຖາມປະເພດທີີ່ຕອບພຽງ ຖ ກ ກັບ ຜິດ 5) ຫຼີກລ່ຽງການຕັຶ້ງຄໍາຖາມຫຼາຍຄໍາຖາມໃນເວລາດຽວກັນ 6) ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ເກີດຄວາມງຽບໃນຫ້ອງ 7) ຕັຶ້ງຄໍາຖາມໃຫ້ເໝາະສົມກັບອາຍຸຂອງຜ ້ຮຽນ 8) ຕັຶ້ງຄໍາຖາມຫາກຫຼາຍທີີ່ເປີດໂອກາດໃຫ້ຄົຶ້ນພົບເດັກທີີ່ມີຄວາມສາມາດພິເສດ 9) ຊ່ວຍເດັກປັບປຸງທັກສະດ້ວຍການຕັຶ້ງຄໍາຖາມ 6. ບາງຄັຶ້ງຄ ຄວນຕັຶ້ງຄໍາຖາມທີີ່ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບພ້ອມກັນທັງຫ້ອງ ຄວາມຖາມໃນລັກສະນະເຊັົ່ນນີຶ້ ໃຊ້ໃນ ໂອກາດທີີ່ຄ ໃຫ້ທົບທວນຄວາມຮ ້ເດີມທີີ່ເປັນຄວາມຮ ້ຕາຍຕົວ ແລະ ເປັນຫຼັກການ ກົດເກດ ຫຼ ທິດສະດີ ຕ່າງໆ ອາດເປັນຂໍໍ້ຄວາມທີີ່ຍາວໆເຊັົ່ນ:ກົດເກດຄະນິດສາດ ສ ດການຄໍານວນ ອັກສອນກາງມີຫຍັງແນ່ ສາລະໃນພາສາອັງກິດມີໂຕຫຍັງແນ່ ສີນ5ຂໍໍ້ມີຫຍັງແນ່ ເປັນຕົຶ້ນ ຜົນການວິໄຈພົບວ່າ ການສອນ ຄະນິດສາດສາມາດນໍາໃຊ້ວິທີການຖາມລັກສະນະໃຫ້ຕອບກັນໄປໃຊ້ໄດ້ດີ 7. ຖາມກ່ອນທີີ່ລະບຸຊ ີ່ຜ ້ຕອບ ຄ ບໍໍ່ຄວນເອີຶ້ນຊ ີ່ນັກຮຽນທີີ່ໃຫ້ຕອບກ່ອນຄ າຖາມການທີີ່ຄ ຖາມວ່າສົມຊາຍ ລອງບອກເບີງວ່າປະເທດທີີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ທີີ່ສຸດໃນໂລກໃນເອເຊຍຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ຄ ປະເທດໃດ ຄຖາມລັກສະນະນີຶ້ກໍໍ່ຈະເຮັດໃຫ້ສົມຊາຍເປັນຜ ້ຕ້ອງຄິດຫາຄໍາຕອບແລະ ມີໂອກາດຕອບພຽງຄົນດຽວ ຄົນ ອ ີ່ນຈະບໍໍ່ຕ້ອງຄິດ ເປັນລັກສະນະຂອງຄໍາຖາມທີີ່ບໍໍ່ດີ ບໍໍ່ສ້າງສັນ ຄ ຄວນປ່ຍນວີທີການ$ໝ່ໂດຍບອກວ່າ “ຕໍໍ່ ໄປນີຄ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມແລ້ວ ແລ້ວຄ ຊີຶ້ເອີຶ້ນເອົາຄົນໃດຄົນຫນ ີ່ງເປັນຜ ້ຕອບ ຂໍໃຫ້ທຸກຄົນຕຽມພ້ອມ” 8. ຄ ຄວນກະຕຸ້ນໃຫ້ນັົ່ງຮຽນຕ້ອງການ ແລະ ຢາກຕອບຄ າຖາມ ໂດຍການຍົກຍ່ອງໃຫ້ຄ າຊົມເຊີຍ ໃຫ້ກ າລັງ ໃຈຈະຮ ້ໜັກວ່ານັກຮຽນຕ້ອງຄວາມໝັົ່ນໃຈ ນັກຮຽໜຮຽນທີີ່ຂາດຄວາມໝັົ່ນໃຈຊີຶ້ບໍໍ່ກ້າຕອບຄໍາຖາມ ຂອງຄ ຢ້ານວ່າຕອບຜິດ ແລະ ເປັນຕົວຕະຫຼົກຂອງໝ ່ ຄ ຄວນສະໝັບສະໜ ນໃຫ້ໃຫ້ນັົ່ງຮຽນຕອບຄໍາ ຖາມ ເຖີງແມ່ນວ່າຈະຕອບຜິດໂດຍການໃຫ້ຄໍາຊົມເຊີຍໃນຄວາມກ້າຕ້ອງຢ່າງຈິງຈັງ ຄວາມອົດທົນ ແລະ ຄວາມເຂົຶ້າໃຈຂອງຄ ຈະປ່ຽນຄວາມອາຍຂອງນັກຮຽນໃຫ້ເປັນຄວາມກ້າ 9. ລັກສະນະການໃຊ້ຄໍາຖາມ ມີດັົ່ງນີຶ້ 1) ໃຊ້ພາສາຊັດເຈນ,ສຽງດັງຟັງຊັດ,ເຂົຶ້າໃຈງ່າຍ
256 2) ເມ ີ່ອຖາມແລ້ວຕ້ອງສະແດງຄວາມສົນໃຈຢ່າງຈິງຈັງຕໍໍ່ຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນໂດຍການເບີີ່ງ ຫນ້າຜ ້ຕອບ ກ່າວຄໍາຍໍຍ້ອງຊົມເຊີຍ,ຂະຫຍຍຄໍາຕອບຂອງເຂົາ ຫຼ ໃຫ້ໝ ່ຄົນອ ນເພີີ່ມເຕີມຄໍາຕອບເຂົາ 3) ເວັຶ້ນໄລຍະໃຫ້ນັກຮຽນຄິດ ແລະ ມີສາມະທີກ່ອນຕອບ ຢ່າຟ້າວປ່ຽນຄໍາຖາມໃໝ່ຂະນະທີີ່ ນັກຮຽນຍັງບໍໍ່ທັນໄດ້ຕອບຄໍາຖາມເດີມ 4) ຢ່າຖາມຊໍ້າໆ ຊາກໆ ໂດຍບໍໍ່ີ່ໃຫ້ຜ ້ຮຽນຕອບຄໍາຖາມ 5) ຢ່າຖາມເອງຕອບເອງ ໃຫ້ຖ້າຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນຢ່າຕັຶ້ງໃຈ 6) ຖາມກ່ອນທີີ່ຈະລະບຸຊ ີ່ຜ ້ຕອບ ເປັນຄໍາຖາມນັກຮຽນໝັດທັງຫ້ອງກ່ອນ ແລ້ວຈ ີ່ງລະບຸຊ ີ່ຜ ້ ຕອບນໍາຫຼັງ 7) ບໍໍ່ເວົຶ້າຊໍ້າຄໍາຕອບນັກຮຽນ ບໍໍ່ທວນຄໍາຖາມເລີຍໆເພ ີ່ອຝືກສາມະທິໃນການັງຂອງນັກຮຽນ ນັກຮຽນຈະໄດສົນໃຈຟັງ ແລະ ຕິດຕາມບົດຮຽນຕະຫຼອດເວລາ ນອກເສຍແຕ່ວ່ານັກຮຽນຄົນອ ີ່ນບໍໍ່ໄດ້ຍີນຄໍາຕອບ ຂອງຜ ້ຕອບ 8) ບໍໍ່ທວນຄໍາຕອບທີີ່ນັກຮຽນຕອບ ເພ ີ່ອໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ສົນໃຈຟັງຄໍາຕອບຂອງໝ ່ ນອກຈາກ ນັຶ້ນນັກຮຽນຄົນອ ີ່ນໆ ອາດບໍໍ່ໄດ້ຍີນຄໍາຕອບຈ ີ່ງຈະທວນຄໍາຕອບ 9) ຖ້ານັກຮຽນຕອບຄໍາຖາມບໍໍ່ຄົບຖ້ວນ ໃຫ້ໃຊ້ຄໍາຖາມໃຫ້ນັກຮຽນຂະຫຍາຍຕໍໍ່ ຄ ວນ ຫຼີກລ່ຽງການຂະຫຍາຍຄວາມຕໍໍ່ຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ 10) ປ່ຽນຄໍາຖາມຖ້ານັກຮຽນຕອບບໍໍ່ໄດ້ ຫາກຄໍາຖາມຍາກເກີນໄປ ນັກຮຽນຕອບບໍໍ່ໄດ້ ຄ ຄວນ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມຈາກພ ຶ້ນຖານທີີ່ຄໍາຕອບງ່າຍໆ ກ່ອນແລ້ວຈ ີ່ງຄ່ອຍນໍາໄປສ ່ຄໍາຕອບລະດັບສ ງ 11) ຢ່າເຮັດຄໍາຖາມທີີ່ໃຜໆກະຕອບໄດ້ໂດຍບໍໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງຮຽນຮ ້ຈາກຄ ໄດ້ແກ່ຄໍາຖາມທີີ່ງ່າຍ ເກີນໄປຫຼ ຄໍາຖາມທີີ່ຄ ໃຫ້ແນວທາງຄໍາຕອບທີີ່ຊັດເຈນເກີນໄປ ນອກຈາກນີຶ້ ຄ ຈະຕ້ອງຝືກໃຫ້ນັກຮຽນຮ ້ຈັກເປັນຜ ້ຕັຶ້ງຄ າຖາມດ້ວຍຕົວເອງໃຫ້ຫຼາຍໆ ແລະ ການ ທີີ່ເດັກກ້າຖາມຈະສົົ່ງເສີມການພັດທະນາຄວາມຄິດໄດ້ເປັນຢ່າງຫຼາຍ ການຕັຶ້ງຄ າຖາມ ຄວນມີຄວາມຫາກຫຼາຍຄວບຄຸມປະເດັນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ກະຕຸ້ນຄວາມ ສົນໃຈຂອງນັກຮຽນ ເຊີີ່ງຄ ຕ້ອງມີການຝືກຝ ນ ໂດຍການ ຝືກຝ ນຄໍາຖາມ ໃຜ,ເຮັດຫຍັງຢ ່,ຢ ່ໃສ,ຕອນໃດ,ເຮັດຫຍັງ,ອີີ່ຫຍັງ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມຈາກນິທານທີີ່ຄ ເລົົ່າ ມີຄໍາຕອບຢ ່ແລ້ວໃຫ້ຕັຶ້ງຄໍາຖາມ(ເຊັົ່ນ ຄໍາຕອບຄ 10 ຄ າຖາມຄ ແນວໃດ) ຕັຶ້ງຄໍາຖາມກ່ຽວກັບຮ ບ ຮົດ,ກີີ່ນ,ສຽງ ຄໍາຖາມກ່ຽວກັບຄວາມຮ ້ສ ກ ນາມມະທໍາ ຮ້ອນ,ເຢັນ,ກີີ່ນ,ຢ້ານ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມໃຫ້ຂະຫຍາຍຄວາມ ເຫັນຫຍັງຫຼາຍກວ່າທີີ່ເຫັນ ຂ້າງຊ້າຍ ຂ້າງຂວາ,ຂ້າງລຸ່ມ, ຂ້າງເທີງ ເຊັົ່ນ ຈາກພາບນີຶ້ ນັກຮຽນຈະເປັນກາງເວັນ ຫຼ ກາງຄ ນ ຍ້ອນຫຍັງ ແມ່ນຫຍັງຢ ່ຂ້າງຊ້າຍ ຂ້າງຂວາ ທີີ່ເບີີ່ງ ບໍໍ່ເຫັນຫນ້າຈະເປັນຫຍັງ ຕັຶ້ງຄໍາຖາມໃຫ້ຄີດ ເປັນຄໍາຖາມໃຫ້ຄົຶ້ນຄິດ ບໍໍ່ໄດ້ມາເຊີີ່ງຄໍາຕອບງ່າຍໆ ເຖີງແມ່ນວ່າຄໍາ ຖາມຊີຶ້ເບີີ່ງຄ ງ່າຍ ແຕ່ຕ້ອງໃຊ້ເວລາຄິດຊ ີ່ງຈະໄດ້ມາຊີີ່ງຄໍາຕອບ ນອກຈາກນັຶ້ນ ຕ້ອງເປັນຄໍາຖາມທີີ່ທ້າທາຍກະຕຸ້ນ ຄວາມຢາກຮ ້ ຢາກເຫັນ ແລະ ຕ້ອງການສະແຫວງຫາຄໍາຕອບດ້ວຍຕົນເອງ ➢ ຕົວຢ່າງຄໍາຖາມ ເປັນຫຍັງນໍ້າທະເລຄ ເຄັມ ເປັນຫຍັງທ້ອງຟ້າຈ ີ່ງເປັນສີຟ້າ ເປັນຫຍັງຮຸ່ງກີນນໍ້າຈ ີ່ງມີ7ສີເທົົ່ານັຶ້ນ ເປັນຫຍັງເວລາເຮົາໂດດຈາກລົດທີີ່ກໍາລັງແລ່ນຢ ່ເຮົາຈ ີ່ງໄຖໄປຂ້າງໜ້າ ເປັນຫຍັງເຈຍຈ ີ່ງນອນຫ້ອຍຫົວ
257 ແສງຈັນ, ແສງຕະເວັນ ເກີດຂ ຶ້ນໄດ້ຢ່າງໃດ ປາກັດວາງໄຂ່ໄດ້ໂດຍບໍໍ່ຕ້ອງສົມພັນໄດ້ແນວໃດ ເປັນຫຍັງໂມງຈ ີ່ງມີ 3 ເຂັມ ເປັນຫຍັງໂມງຈ ີ່ງມີແຕ່ເລກ 12 ຕົວ ບໍໍ່ເປັນ24ຕົວ ເປັນຫຍັງຕົວ ສ ຄ ບ ຈ ີ່ງມີ 3ຕົວເປັນຫຍັງບໍໍ່ໃຊ້ຕົວດຽວ ຄອມພິວເຕີຄິດຄໍານວນໄດ້ແນວໃດ ແປ້ນພີມຄອມພິມເຕີກັບແປ້ນພີມດີດຕ່າງກັນແນວໃດ ເປັນຫຍັງເຮົາຈ ີ່ງຮ ້ສ ກວ່າດວງເດ ອນເຄ ີ່ອນທີີ່ຕາມເຮົາ ເປັນຫຍັງເວລານັົ່ງລົດໄຟ ເສົາໄຟຈ ີ່ງແລ່ນຕາມເຮົາ ເປັນຫຍັງເຮົາຈ ີ່ງເຫັນດາວແຕ່ຕອນກາງຄ ນ ເປັນຫຍັງຕົຶ້ນໄມຢາຮາບຈ ີ່ງຫຸບໃບເມ ີ່ອເຮົາເຂົຶ້າໄປຈັບຫຼ ສໍາພັດ ລະຫວ່າງສີສົຶ້ມກັບສີມ່ວງ ນັກຮຽນຄິດວ່າແມງໄມ້ຈະບີນເຂົຶ້າຫາສີໃດຫຼາຍກວ່າກັນ ເວລາທີີ່ເຮົາເອົາຈານໃສ່ຈານແລ້ວນໍາທຽນທີີ່ຈຸດໄວ້ເທີບອຍລອຍນໍ້າ ຈາກນັຶ້ນນໍາແກ້ວ ມາຄອບທຽນ ເມ ີ່ອທຽນດັບນໍ້າຈະດ ດເຂົຶ້າໄປໃນແກ້ວເປັນຫຍັງຈ ີ່ງເປັນເຊັົ່ນນັຶ້ນ ເປັນຫຍັງທອງຄໍາຈ ີ່ງມີສີເຫຼ ອງ ເວລາເອົານໍ້າໃສ່ຖັງແລ້ວເຢັນໄວໆ ແລ້ວວເປັນຫຍັງນໍ້າຈ ີ່ງບໍໍ່ເຮຍ ເປັນຫຍັງດອກທານຕະວັນຈ ີ່ງຫັນນ້າເຂົຶ້າດວງອາທີດ ຫຼ ແສງແດດ ເຮັດແນວໃດດອກທາຕາວັນຈ ີ່ງຈະບານໄດ້ໂດຍບໍໍ່ຕ້ອງຫັນໜ້າເຂົຶ້າຫາດວງອາທີດ ເປັນຫຍັງເວລາເອົານໍ້າໃສ່ແກ້ວໃສ່ໆ ເອົາຫລຽນວາງໄວ້ກົຶ້ນແກ້ວ ແລ້ວເອົາວັດສະດຸ ມີສັດຊະນິດໜ ີ່ງສາມາດກະໂດດໄດ້ສ ງກວ່າໂຕມັນເອງເຖີງ 100ເທົົ່າ ມັນແມ່ນໂຕ ຫຍັງ ເຂົາເຮັດໃຫ້ກິຕ້າມີສຽງຫຼາຍສຽງໄດ້ແນວໃດ ການຮ້ອງເພງສຽງສ ງເຮັດໃຫ້ແກ້ວແຕກໄດ້ ຫຼ ບໍ ຍ້ອນຫຍັງ ເປັນຫຍັງກະປອມຈ ີ່ງປ່ຽນສີໄດ້ ເປັນຫຍັງຂີຶ້ກຽມຈ ີ່ງຈັບຕາມເເພດານໄດ້ ຄ ເອົາເຂັມແທງລ ກປຸງເປ ົ່າແລ້ວລ ກປຸງເປ ົ່າບໍໍ່ແຕກ ຄ ເຮັດໃຫ້ແນວໃດ ເມ ີ່ອຄ ເອົານໍ້າໃສ່ແກ້ວແລ້ວເອົາເຈ້ຍປິດ ເມ ີ່ອຂວໍ້າແກ້ວແລ້ວເຈ້ຍບໍໍ່ເຮຍ ນໍ້າກະບໍໍ່ເຮຍ ຍ້ອນຫຍັງ ອາຫານສຸກໄດ້ແນວໃດເມ ີ່ອໃສ່ໃນເຕົາໄມໂຄເວັບ ພາບຊາຍເຫຼົົ່ານີຶ້ເປັນໃຜ ເປັນຫຍັງຈ ີ່ງສະລັກຮ ບໜ້າຂອງເຂົາພ ເຂົາທີີ່ ເຂົາເຮັດຊ໋ອກກະເເລັດກັນແນວໃດ ເປັນຫຍັງເຮົາຈ ີ່ງເວົຶ້າກັນທາງໂທລະສັບໄດ້ ເປັນຫຍັງອາຫານກະປ້ອງຈ ີ່ງບໍໍ່ເສຍ ຫຼ ເບີດຄຸນນະພາບ ເຫດໃດຊ້າງຈ ີ່ງເອົາຝຸ່ນສາດໃສ່ຕົນເອງ ລ ກກະແຈໄຂໄດ້ແນວໃດ ເຂົຶ້າເຈົຶ້າ ຫຼ ເຂົຶ້າຈ້າວ ເອີນແນວໃດຈ ີ່ງຊີຶ້ຖ ກຕ້ອງ ພ ຶ້ນທີີ່ ທີີ່ເໝາະສົມກັບການປ ກເຂົຶ້າຄວນມີລັກສະນະແນວໃດ ເຂົາສ້າງກໍາແພງເມ ອງຈີນໄດ້ແນວໃດ ເຂົາເຮັດດີນດີ ກັນແນວໃດ
258 ປະຕ ບາງຊະນິດປິດ ເປີດເອງໄດ້ແນວໃດ ເປັນຫຍັງນົກບາງຊະນິດຈ ີ່ງບີນເປັນຂະບວນ ເປັນຫຍັງລ ກຈິງໂຈ້ຈ ີ່ງອາໄສຢ ່ກະເປ ົ໋າທ້ອງ ໂທລະທັບຂອງເຮົາເຮັດວຽກໄດ້ແນວໃດ ກະແສໄຟຟ້າໄດ້ມາແນວໃດ ປາສົດມາຈາກທະເລມາເຖີງຕະຫຼາດໄດ້ແນວໃດ ພາບນີຶ້ໝາຍຄວາມວ່າແນວໃດ,ພາບນີຶ້ເກີດຂ ຶ້ນຢ ່ໃສ່,ຕອນໃດ ເສັຶ້ນທາງສາຍໄໝ ແມ່ນຫຍັງ ເຄ ີ່ອງວັດຄວາມສັົ່ນສະເທ ອນບັກທ ກຄ ີ່ນສີນາມີໄດ້ແນວໃດ ເຈົຶ້າເຊ ີ່ອບໍໍ່ວ່າ ▪ ມີກ້ອນຫີນໃນອອສເຕຮເລຍກ້ອນໜ ີ່ງຍາວ 2 ແມັດ ▪ ເອົາຜັກຊີໃສ່ໄວ້ໃນປິລະມິດ 3 ເດ ອນ ຍັງບໍໍ່ເນົົ່າ ▪ ຖ້າເອົາເເມັດເລ ອດໃນຕົວເຮົາມາຕໍໍ່ກັນເປັນສາຍ ມັນສາມາດພັນຮອບເສັຶ້ນ ສ ດໄດ້ເຖີງ 4 ຮອບ ▪ ຕາຂອງອີນຊີສາມາດເບີີ່ງເຫັນແມງວັນໃນໄລຍະເຄີີ່ງຫຼັກ ▪ ຕາຂອງຄົນສາມາດແຍກຄວາມແຕກຕ່າງຂອງສີໄດ້ເຖີງ 17,000 ສີ ດີຫຼ ບໍໍ່ດີແນວໃດ ຄົບໝ ່ຕ່າງເພດໃນຊ່ວງຮຽນ ການໃຊ້ອີນເຕີເນັດ ການສ້າງເຂ ີ່ອນໄຟຟ້າແກ່ຍາວ ການແປຮ ບລັດວິສາຫະກິດ ການປະຕິຮ ບການປ ກຄອງແຜ່ນທີີ່ດີນ ກອງທ ນບ້ານ ເສດຖະກິດເສລີທ ນນີຍົມ ເສດຖະກິດພໍພຽງ ຊີຶ້ເກີດຫຍັງຂ ຶ້ນຖ້າ.............. ຖ້າຄົນເພີີ່ມຈໍານວນຊິວີດຈະເປັນແນວໃດ ຊາຍສີວ່າຖ້າເອົານໍ້າມັນລົງໄປໃນນໍ້າຈະເປັນແນວໃດ ຖ້າບໍໍ່ມີກົດໝາຍສັງຄົມຈະເປັນແນວໃດ ເອົາປາທະເລມາໃສ່ໃນບໍນໍ້າຈ ດຈະເປັນແນວໃດ ທາງອອກທີີ່ເໝາະສົມໃນເລ ີ່ອງນີຶ້........ຄ ແນວໃດ ເອົານໍ້າເຂົຶ້າຫົດຕົຶ້ນໄມ້ຈະເປັນແນວໃດ ຈະເປັນແນວໃດຖ້າຄົບໝ ່ຕີດຢາ ຜົນຈະເປັນແນວໃດຖ້າຕິດຕໍໍ່ໝ ່ຕ່າງເພດທາງອີນເຕີເນັດ ແທ້ ຫຼ ບໍໍ່ ຖົງຕີນແຊ່ນໍ້າເກ ອຊ່ວຍໃຫ້ຖົງຕີນບໍໍ່ຂາດງ່າຍ ແທ້ບໍ ມັນຝຮັົ່ງດັບກີີ່ນປາແດກຕິດມ ໄດ້ ແທ້ບໍ ເຜັດແຫ້ງໃຊ້ໄລ່ແມງວັນໄດ້ ແທ້ບໍ
259 ເບຍຊ່ວຍໃຫ້ຄາຍກຽວຂ ຶ້ນຂີຶ້ມ່ຽງໄດ້ແທ້ຫຼ ບໍ ເອົາຜ້າໄໝແຊ່ຊ່ອງແຂງຈະເຮັດໃຫ້ຮິດງ່າຍ ແທ້ບໍ ເອົາຫລຽນສະລ ງໃສ່ໂຖຊ່ວຍໃຫ້ດອກໄມ້ບໍໍ່ຮ່ຽວໄດ້ ແທ້ບໍ ໃບຝຮັົ່ງຊ່ວຍດ ດກີີ່ນໄດ້ ແທ້ບໍ ໄຂ່ຂາວສາມາດຮັກສາແຜນໍ້າຮ້ອນລວກໄດ້ ແທ້ບໍ ຢາໝ່ອງສາມາດໃຊ້ກໍາຈັດໝາກຝຮັົ່ງຕິດເສ ຶ້ອຜ້າໄດ້ ແທ້ບໍ ໃສ່ຫຼອດໃນແກ້ວຊ໋ອດໝາກເລັນຈະເຮັດໃຫ້ອອກໄດ້ງ່າຍ ແທ້ບໍ ແບບຝຶກ ຂະບວນການຄິດຈະດໍາເນີນໄປໄດ້ດີ ຕ້ອງມີອັດຕະໂນມັດຜ ້ມີປະສົບການຫຼາຍກວ່າຈະມີການຄິດກັບໄປກັບ ມາໄດ້ຢ່າງອັດຕະໂນມັດຫຼາຍກວ່າຜ ້ມີປະສົບການນ້ອຍຜ ້ສອນຕ້ອງພັດທະນາຂະບວນການຄົຶ້ນຫາຄໍາຕອບດ້ວຍຕົນ ເອງໃຫ້ແກ່ຜ ້ຮຽນ ແບບຝຶກໄດ້ກາຍເປັນເຄ ີ່ອງມ ສໍາຄັນທີີ່ຄ ແລະ ຜ ້ປ ກຄອງເລ ອກໃຊ້ໃນການນໍາມາພັດທະນາ ຄວາມຄິດຂອງເດັກ ແບບຝຶກມີຊ ີ່ເອີຶ້ນແຕກຕ່າງກັນ ບາງຄົນເອີຶ້ນວ່າ: exercise book ບາງເທ ີ່ອເອີຶ້ນວ່າ: activity ຫຼ activity book ບາງທ່ານໃຊ້ຄໍາວ່າ: Worksheet ຫຼ Workbook ບາງທ່ານໃຊ້ຄໍາວ່າ: thinker task ເຊິີ່ງ ໝາຍຄວາມວ່າ ໜັງສ ສໍາລັບບັນທ ກ ຫຼ ແບບຝຶກຫັດຂອງນັກຮຽນໃນໂຮງຮຽນເຊິີ່ງມີເນ ຶ້ອຫາສາລະ ແລະ ກິດຈະກໍາ ການຝຶກທີີ່ຫຼາກຫຼາຍສໍາລັບຝຶກທັກສະຕ່າງໆທັງໃນກຸ່ມສາລະຕ່າງໆ ຫຼ ກິດຈະກໍາການຮຽນຮ ້ອ ີ່ນໆເຊິີ່ງນັກຮຽນ ສາມາດຂຽນ ຫຼ ເຮັດກິດຈະກໍາໄປໃນປີ ຶ້ມໄດ້ ໂດຍທົົ່ວໄປຈະເຮັດເປັນແບບຝຶກຫັດ ທີີ່ມີຂະໜາດ ຮ ບແບບ ແລະ ສີສັນແຕກຕ່າງກັນໄປ ແບບຝຶກຫັດເປັນການລາຍງານທີີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ມີໂອກາດທົບທວນການຮຽນຮ ້. ຄວາມໝາຍຂອງຊຸດຝຶກທັກສະ ເເບບຝຶກ ເປັນສ ີ່ການຮຽນທີີ່ໃຊ້ຝຶກທັກສະໃຫ້ກັບຜ ້ຮຽນໃຫ້ເກີດການຮຽນຜ ້ໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມສາມາດປ່ຽນ ພ ດຕິກໍາຜ ້ຮຽນໃຫ້ສາມາດບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງທີີ່ຕັຶ້ງໄວ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບເເບບຝຶກເປັນການຈັດກິດຈະກໍາ ແລະ ສະພາບການທີີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ມີປະລິມານພຽງພໍທີີ່ຈະສາມາດພັດທະນາທັກສະຂະບວນການຄິດ ຂະບວນ ການຮຽນຮ ້ສາມາດນໍາຜ ້ຮຽນສ ່ການສະຫຼຸບຄວາມຄິດລວມຍອດ ແລະ ຫຼັກການສໍາຄັນຂອງສາລະການຮຽນຮ ້ ລວມ ທັງເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນສາມາດກວດສອບຄວາມເຂົຶ້າໃຈໃນບດຮຽນດ້ວຍຕົວເອງໄດ້ເປັນການຝຶກທັກສະເຊິີ່ງມີເນ ຶ້ອຫາ ການປະຕິບັດເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ສ ກສາເເລະ ປະຕິບັດຕາມບົດຮຽນທີີ່ນໍາສະເໜີເຊິີ່ງຈະຕ້ອງມີຄວາມທັນສະໄໝໜ້າ ສົນໃຈເປີດໂອກາດໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ມີປະຕິສໍາພັນ(interactive) ກັບບົດຮຽນໄດ້ຢ່າງສະໜຸກສະໜານຕະຫຼອດເວລາ ສາມາດປະຍຸກສະຖານາການຕ່າງໆແລະບົດຮຽນມາໃຊ້ໃນການຝຶກອັນເປັນການຈັດການສ ກສາທີີ່ເນັຶ້ນທີີ່ຜ ້ຮຽນ ສໍາຄັນເກີດຂະບວນການທາງບັນຫາທີີ່ຜ ້ຮຽນສາມາດຮຽນຮ ້ໄດ້ທຸກເວລາ ທຸກສະຖານທີ ເປັນຂະບວນການຮຽນຮ ້ທີີ່ ມີຄວາມສຸກບ ຮານນະການເນ ຶ້ອຫາສາລະຕາມຄວາມເໝາະສົມຕາມລໍາດັບການສ ກສາອັນຈະທໍາໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ມີ ຄວາມຮ ້ມີຄວາມສາມາດທາງການຄິດທີີ່ເໝາະສົມ ຈຸດມຸ່ງໝາຍຂອງແບບຝຶກ (ຄິຣສະດາ ແກ້ວສິງ 2551; 33-34) ຈຸດມຸ່ງໝາຍໂດຍທົົ່ວໄປຂອງຝຶກມີດັົ່ງນີຶ້ (ຄິຣສະດາ ແກ້ວສິງ 2551; 33-34) 2. ຝຶກໃຊ້ກົດ ຫຼັກການ ທິດສະດີຫຼ ຂໍໍ້ຕົກລົງຕ່າງໆ 3. ເພີີ່ມຄວາມຮ ້ຄວາມເຂົຶ້າໃຈໃນສາລະການຮຽຮ ້ແລະມະໂນທັດຕ່າງໆ 4. ກວດສອບຄວມຮ ້ຄວາມເຂົຶ້າໃຈແລະຜົນການຮຽນຮ ້ທີີ່ຄາດຫວັງຕາມສາລະການຮຽນຮ ້ທີີ່ກໍານົດ
260 5. ພັດທະນາທັກສະຂະບວນການຄິດ ການແກ້ບັນຫາ ການໃຫ້ເຫດຜົນ ການສ ີ່ສານການສ ີ່ຄວາມໝາຍ ແລະ ການນໍາສະເໝີ ການເຊ ີ່ອມໂຍງຄວາມຮ ້ຕ່າງໆຮວມທັງສົົ່ງເສີມໃຫ້ເກີດຄວາມຄິດລິເລີີ່ມສ້າງສັນ 6. ຝຶກຝ ນໃຫ້ເກີດຄວາມຖ ກຕ້ອງໃນການໃຊ້ທັກສະຂະບວນການເພ ີ່ອກວດສອບຄວາມຄິດແລະການແກ້ບັນຫາ 7. ຝຶກການເຮັດວຽກຢ່າງມີລະບົບມີລະບຽບວິໄນມີຄວາມຮອບຄອບ ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ ມີວິຈານະຍານ ແລະ ມີຄວາມເຊ ຶ້ອໝັຶ້ນໃນຕົນເອງ 8. ປະເມີນຜົນການຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນຮ ້ຂອງຜ ້ຮຽນຈາກຜົນການເຮັດແບບຝຶກຫັດຂອງຜ ້ຮຽນເພ ີ່ອໃຊ້ເປັນ ແນວທາງໃນກນພັດທະນາການຈັດການຮຽນຮ ້ຕໍໍ່ໄປ ໃນການສ້າງຫຼ ເລ ອກເເບບຝຶກທັກສະປະຕິບັດການສໍາລັບເດັກນ້ອຍມີຄະແນນ 3 ຫົວຂໍໍ້ຄ : 1. ເປັນການຝຶກທັກສະທົົ່ວໄປທີີ່ໃຊ້ເປັນປະຈໍາໃນການຮຽນການສອນໃຊ້ໃນວິຊາທີີ່ຮຽນເປັນສ່ວນ ໃຫຍ່ 2. ຝຶກທັກສະທີີ່ໃຊ້ທົົ່ວໄປໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ ບໍໍ່ໃຊ້ທັກສະທີີ່ໃຊ້ໃນການຮຽນໂດຍກົງ ຫຼ ໃຊ້ນອກ ໂຮງຮຽນ 3. ທັກສະອ ີ່ນໆທີີ່ບໍໍ່ໃຊ້ໃນການຮຽນການສອນ ແລະ ບໍໍ່ໃຊ້ທັກສະທີີ່ໂດຍທົົ່ວໄປໃນຊີວິດປະຈໍາວັນແຕ່ ເປັນທັກສະທີີ່ສ້າງຂ ຶ້ນໃຫຍ່ເຊິີ່ງຜ ້ຊ່ຽວຊານລະບຸວ່າທັກສະເຫຼົົ່ານີຶ້ເປັນທັກສະການຮຽນຮ ້ ແລະ ທັກ ສະການຄິດໄດ້ແກ່ທັກສະການຮ້ອງເພງ ທັກສະການສ ີ່ສານ ທັກສະເທັກໂນໂລຢີເປັນຕົຶ້ນ ຄວາມສໍາຄັນຂອງເເບບຝຶກທັກສະ ການທີີ່ຄ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນເກີດຄວາມຄິດນອກຈາກການຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນແລ້ວ ຄ ຄວນ ສ້າງແບບຝຶກທີີ່ຊ່ວຍເຫຼ ອ ແລະ ແກ້ໄຂນັກຮຽນທີີ່ບໍກ້າສະແດງອອກໃຫ້ກ້າສະແດງອອກທາງດ້ານຄວາມຄິດ ແລະ ການປະຕິບັດວຽກຂອງນັກຮຽນ ແບບຝຶກຈ ີ່ງມີຄວາມສໍາຄັນຕໍໍ່ການຮຽນການສອນຫຼາຍແບບຝຶກທີີ່ຄ ນໍາມາເປັນ ເຄ ີ່ອງມ ໃນການສອນຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນພັດທະນາທັກສະຕ່າງໆ ໃຫ້ດີຂ ຶ້ນຊ່ວຍນັກຮຽນໄດ້ຖ ກຕ້ອງຫຼາຍ ແລະ ສ ີ່ ຄວາມໝາຍຢ່າງຊັດເຈນຈະເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ດີຍິີ່ງຂ ຶ້ນ ຍັງສາມາດໃຊ້ເປັນສ ີ່ ແລະ ອຸປະກອນປະກອບໃນການຈັດ ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນທີີ່ເໝາະສົມໃຊ້ໃນການທວນຄ ນເນ ຶ້ອໃນເກົົ່າດ້ວຍຕົນເອງໄດ້ແລະນໍາມາວັດຜົນການ ຮຽນທີີ່ຮຽນແລ້ວຕະຫຼອດຈົນສາມາດຮ ້ຂໍໍ້ທີີ່ຍັງບົກພ່ອງຂອງຜ ້ຮຽນ ແລະ ນໍາມາປັບປຸງແກ້ໄຂໄດ້ ເຊິງຈະມີຜົນເຮັດ ໃຫ້ຄ ປະຢັດເວລາ ແລະ ໃຊ້ຈ່າຍໄດ້ຫຼາຍ ທັຶ້ງນີຶ້ ເບເຍ ສະຫຼຸບວ່າ: ການທີີ່ຈະເກີດຄວາມຮ ້ທັກສະໃນການຄິດໄດ້ຢ່າງ ຮອບຄອບຕ້ອງເຮັດການຝຶກຝ ນ ການເອົາໃຈໃສ ແລະ ຕ້ອງໃຊ້ເວລາໃນການຝຶກຝ ນຢ່າງພຽງພໍ ທັງນີຶ້ເປັນທັກສະການຮຽນຮ ້ທັກສະການຄິດ ການສ ີ່ສານ ທັກສະຊີວິດ ການແກ້ບັນຫາ ແລະ ດ າເນີນຊີວິດຢ່າງ ມີຄຸນນະທໍາ ຈະລິຍະທໍາ ສະຫຼຸບໄດ້ວ່າແບບຝຶກເປັນສ ີ່ການຮຽນການສອນທີີ່ເປັນເຄ ີ່ອງມ ໃນການຈັດກິດຈະກ າການຮຽນການສອນເຊິີ່ງ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນມີການພັດທະນາທັກສະຕ່າງໆໃຫ້ດີຂ ຶ້ນໄດ້ ປະໂຫຍກຂອງແບບຝຶກທັກສະ ປະໂຫຍກຂອງແບບຝຶກທັກສະທີີ່ມີີ່ຕໍໍ່ການຮຽນການສອນມີດັົ່ງນີຶ້ 1. ໃຊ້ເປັນອຸປະກອນຊ່ວຍຫຼຸດພາລະຫຼ ວຽກຂອງຄ 2. ຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ຝຶກທັກສະທາງພາສາໄດ້ດີຫຼາຍຂ ຶ້ນ 3. ຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນເຂົຶ້າໃຈໃນບົດຮຽນໄດ້ດີຫຼາຍຂ ຶ້ນ 4. ຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນມີທັດສະນະຄະຕິທີີ່ດີຕໍໍ່ການຮຽນ 5. ເປັນສ່ວນຊ່ວຍເພີມເຕີມ ຫຼ ເສີມໜັງສ ຮຽນ 6. ຊ່ວຍເສີມທັກສະການໃຊ້ພາສາໃຫ້ດີ ແລະ ມີຄວາມເກັົ່ງຂ ຶ້ນ
261 7. ຜ ້ຮຽນໄດ້ເຮັດແບບຝຶກທີີ່ເໝາະສົມກັບຄວາມສາມາດ ຊ່ວຍຈັດກິດຈະກິດໄດ້ຕາມຄວາມແຕກ ຕ່າງລະຫວ່າງບຸກຄົນ ຜ ້ຮຽນທຸກຄົນເກີດມີຄວາມສໍາເລັດໃນທາງຈິດໃຈຫຼາຍ ຈະເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນ ປະສົບຜົນສໍາເລັດ 8. ຊ່ວຍເສີມທັກສະທາງຕ່າງໆ ເຊັົ່ນ: ທັກສະການແກ້ບັນຫາ ທັກສະຊີວິດ ທັກສະການຄິດແຕ່ຜ ້ ຮຽນ 9. ໃຊ້ເປັນເຄ ີ່ອງມ ວັດຜົນການຮຽນຫຼັງຈາກຈົບບົດຮຽນແຕ່ລະຄັຶ້ງ 10. ຜ ້ຮຽນສາມາດຮ ້ຄວາມກ້າວໜ້າຂອງຕົນ ເຮັດໃຫ້ຮ ້ ແລະ ປະເມີນຂໍໍ້ບົກພ່ອງຂອງນັກຮຽນ 11. ຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນສາມາດທວນຄ ນບົດຮຽນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ 12. ຊ່ວຍໃຫ້ຄ ເບິີ່ງເຫັນບັນຫາຕ່າງໆຂອງຜ ້ຮຽນໄດ້ຊັດເຈນຊ່ວຍໃຫ້ຄ ເບິີ່ງເຫັນຈຸດດີເດັົ່ນ ຫຼ ຈຸດທີີ່ ຍັງຈະແກ້ໄຂໄດ້ຊັດເຈນເຊິີ່ງຈະຊ່ວຍໃຫ້ຄ ດໍາເນີນການປັບປຸງແກ້ໄຂບັນຫານັຶ້ນໆໄດ້ຢ່າງທັນ ເວລາ 13. ຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ຝຶກຝ ນໄດ້ເຕັມທີີ່ນອກເໜ ກຈາກບົດຮຽນທີີ່ໄດ້ມາ 14. ຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນເຫັນຄວາມກ້າວໜ້າຂອງຕົນເອງ 15. ເກີດຄວາມສະໜຸກສະໜານໃນເວລາຮຽນ 16. ເຮັດໃຫ້ຄ ປະຢັດເວລາໃນການທີີ່ຈະກຽມການສ້າງແບບຝຶກ ຜ ້ຮຽນບໍໍ່ເສຍເວລາທີີ່ຈະຄັດລຽນ ແບບຝຶກເຮັດໃຫ້ມີເວລາຝຶກຝ ນຫຼາຍຂ ຶ້ນ ແບບຝຶກມີປະໂຫຍກຕໍໍ່ການຮຽນວິຊາທັກສະກຣິນ ແລະ ປີຕີ(ການດາ ເທວາວັດ ປີ ຶ້ມ.2543: 49; ອ້າງອີງຈາກ . 1976: 469 − 472) ສະຫຼຸບໄວ້ວ່າ 1. ເປັນສ່ວນທີີ່ຊ່ວຍໃຫ້ເພີີ່ມຫຼ ເສີມໜັງສ ຮຽນໃນການຮຽນທັກສະເປັນອຸປະກອນການສອນທີີ່ຊ່ວຍຫຼຸດ ພາວະຂອງຄ ໄດ້ຫຼາຍເພາະແບບຝຶກເປັນສ່ວນທີີ່ຈັດເຮັດຂ ຶ້ນຢ່າງເປັນລະບົບລະບຽບ 2. ຊ່ວຍເສີມທັກສະການໃຊ້ພາສາແບບຝຶກເປັນເຄ ີ່ອງມ ຊ່ວຍໃຫ້ເດັກນ້ອຍຝຶກທັກສະການໃຊ້ພາສາດີຂ ຶ້ນ ແຕ່ຕ້ອງອາໄສການສົົ່ງເສີີ່ມ ແລະ ການເອົາໃຈໃສຂອງຜ ້ສອນ 3. ຊ່ວຍຫຼຸດເລ ີ່ອງຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງບຸກຄົນ ເນ ີ່ອງຈາກເດັກມີຄວາມສາມາດໃຊ້ພາສາແຕກຕ່າງ ກັນການໃຫ້ເດັກເຮັດແບບຝຶກຫັດທີີ່ເໝາະສົມກັບຄວາມສາມາດຂອງເຂົາຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາປະສົບຄວາມ ສໍາເລັດໃນດ້ານຈິດໃຈຫຼາຍຂ ຶ້ນ 4. ແບບຝຶກຊ່ວຍເສີມທັກສະການໃຊ້ພາສາໃຫ້ທົນທານໂດຍປະຕິບັດດັົ່ງນີຶ້ 4.1 ຝຶກທັນທີຫຼັງຈາກຜ ້ຮຽນໄດ້ຮຽນເລ ີ່ອງນັຶ້ນໆແລ້ວ 4.2 ຝຶກຊໍ້າໆ ຫຼາຍໆ ຄັຶ້ງ 4.3 ເນັຶ້ນສະເພາະເລ ີ່ອງທີີ່ຕ້ອງການຝຶກ 5.ແບບຝຶກທີີ່ໃຊ້ຈະເປັນເຄ ີ່ອງມ ວັດຜົນການຮຽນຫຼັງຈາກການຮຽນແຕ່ລະຄັຶ້ງ 6.ແບບຝຶກທີີ່ເຮັດຂ ຶ້ນເປັນຮ ບຫຼິຶ້ນຜ ້ຮຽນສາມາດເກັບໄວ້ໃຊ້ເປັນແນວທາງເພ ີ່ອທວນຄ ນດ້ວຍຕົນເອງຕໍໍ່ໄປ 7. ການໃຫ້ຜ ້ຮຽນເຮັດແບບຝຶກຫັດຊ່ວຍໃຫ້ຄ ເບິີ່ງເຫັນຈຸດດີເດັົ່ນ ຫຼ ບັນຫາຕ່າງໆຂອງນັກຮຽນໄດ້ຊັດ ເຈນເຊິີ່ງຈະຊ່ວຍໃຫ້ຄ ປັບປຸງແກ້ໄຂບັນຫານັຶ້ນໄດ້ທັນ 8.ແບບຝຶກທີີ່ຈັດຂ ຶ້ນນອກເໜ ອທີີ່ຢ ່ໃນໜັງສ ຮຽນຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ຝຶກຝ ນຢ່າງເຕັມທີ 9. ແບບຝຶກທີີ່ຈັດພິມໄວ້ຮຽບຮ້ອຍຈະຊ່ວຍໃຫ້ຄ ປະຢັດແຮງງານ ແລະ ເວລາໃນການທີີ່ຈະຕ້ອງກຽມແບບ ຝຶກຢ ່ສະເໝີໃນດ້ານຜ ້ຮຽນກໍບໍຕ້ອງເສຍເວລາລຽນແບບຝຶກຈາກປຶົ້ມແບບຮຽນເຮັດໃຫ້ມີໂອກາດຝຶກຝ ນທັກສະ ຕ່າງໆໄດ້ຢ່າງເຕັມທີຫຼາຍຂ ຶ້ນ
262 10.ແບບຝຶກຊ່ວຍປະຢັດຄ່າໃຊ້ຈ່າຍເພາະການຈັດພິມຂ ຶ້ນເປັນຮ ບເຫຼັຶ້ມທີີ່ແນ່ນອນລົງທ ນຕໍໍ່າກວ່າພິມໃນກະດານໄຂ ທຸກຄັຶ້ງຜ ້ຮຽນສາມາດບັນທ ກ ແລະ ເບິີ່ງເຫັນຄວາມກ້າວໜ້າຂອງຕົນເອງໄດ້ຢ່າງມີລະບົບເປັນລະບຽບ ຈາກປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄັນຂອງແບບຝຶກທັກສະທີີ່ໄດ້ກ່າວມາແລ້ວສະຫຼຸບໄດ້ວ່າ:ແບບຝຶກທີີ່ດີ ແລະ ມີປະສິດທິພາບຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນປະສົບຄວາມສໍາໃນການຝຶກທັກສະທາງພາສາ ແລະ ການຝຶກທັກສະແຕ່ລະທັກ ສະນັຶ້ນຄວນມີຫຼາຍຮ ບແບບຊ່ວຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ຝຶກຢ່າງເຕັມທີໂດຍສະເພາະເລ ີ່ອງການຂຽນເປັນຢ່າງດີແບບຝຶກທີີ່ດີເ ໝ ອນຜ ້ຊ່ວຍທີີ່ສໍາຄັນຂອງຄ ເຮັດໃຫ້ຄ ຫຼຸດຜ່ອນພາລະໃນການສອນລົງໄດ້ຜ ້ຮຽນສາມາດພັດທະນາຕົນເອງໄດ້ຢ່າງ ເຕັມທີີ່ ແລະ ເພີີ່ມຄວາມໝັຶ້ນໃຈໃນການຮຽນໄດ້ຢ່າງດີ ປະເພດຂອງແບບຝຶກທັກສະ ເນ ຶ້ອຫາສາລະຂອງແບບຝຶກຫັດຈະຕ້ອງມີຄວາມສອກຄອ່ງກັບສາລະການຮຽນຮ ້ທີີ່ກໍາລັງຮຽນຢ ່ໃນຊ່ວງເວລາ ນັຶ້ນມີຄວາຍາກງ່າຍທີີ່ເໝາະສົມກັບຄວາມສາມາດຂອງຜ ້ຮຽນທັຶ້ງນີຶ້ອາດຈໍາແນກແບບຝຶກຫັດຕາມລະດັບຄວາມ ສາມາດຂອງຜ ້ຮຽນໄດ້ 3 ປະເພດຄ 1.ແບບຝຶກຫັດສໍາລັບຜ ້ຮຽນທີມີລະດັບສະຕິປັນຍາສ ງ ຫຼ ມີຄວາມຖະໜັດເປັນຂໍໍ້ຄໍາຖາມ ຫຼ ໂຈດທີີ່ ມີລັກສະນະສອດຄ່ອງກັບຜົນການຮຽນທີີ່ຄາດຫວັງໂດຍລຽງລໍາດັບຈາກງ່າຍໄປຍາກແລະຄວນເພີີ່ມເຕີມຄໍາຖາມຫຼ ໂຈດທີີ່ສະແດງເຖິງການເຊ ີ່ອມໂຍງກັບວິທະຍາສາດອ ີ່ນໆທີີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອນມີຄວາມທ້າທາຍແລະຊ່ວຍຂະຫຍາຍ ຄວາມຮ ້ເພີີ່ມເຕີມທັງໃນພາກສ່ວນແຄບ ແລະ ກວ້າງຈາກຄໍາຖາມທີີ່ຮຽນປ ກກະຕິເພ ີ່ອໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ພັດທະນາສັກ ກາຍະພາບ 2.ແບບຝຶກຫັດສໍາລັບຜ ້ຮຽນທີທີີ່ມີສະຕິປັນຍາປານກາງມີລັກສະນະເປັນບັນຫາຫຼ ໂຈດທີີ່ມີຄວາມຍາກ ງ່າຍສອກຄ່ອງກັບຜົນການຮຽນຮ ້ທີີ່ຄາດຫວັງມີປະລິມານທີີ່ເໝາະສົມກັບເວລາ ແລະ ບໍໍ່ເຮັດໃຫ້ຜ ້ຮຽນເກີດຄວາມ ເບ ີ່ອໜ່າຍ 3. ແບບຝຶກຫັດສ າລັບຜ ້ຮຽນທີີ່ມີລະດັບສະຕິປັນຍາຕໍໍ່າຫຼ ບໍໍ່ມີຄວາມທະນັດໃນວິຊານັຶ້ນເປັນບັນຫຼ ໂຈດ ທີີ່ມີລັກສະນະຂອງການທວນຄ ນຄວາມຮ ້ຄວາມເຂົຶ້າໃຈແລະທັກສະກົງຕໍໍ່ຜົນການຮຽນຮ ້ທີີ່ຄາດຫວັງບໍໍ່ມີຄວາມ ຊັບຊ້ອນແລະປະລິມານທີີ່ເໝາະສົກັບເວລາະຄວາມສາມາດຂອງຜ ້ຮຽນເພ ີ່ອໃຫ້ຜ ້ຮຽນມີຄວາມສຸກທີີ່ຈະເຮັດແບບ ຝຶກຫັດແລະມີເຈດຄະຕິທີີ່ດີຕໍໍ່ວິຊາ ແບບຝຶກຫັດທີີ່ມອບໝາຍໃຫ້ຜ ້ຮຽນໄດ້ຝຶກຝ ນອາດຈໍາແນກໄດ້3 ປະເພດຄ : 1) ແບບຝຶກຫັດໃນຊັຶ້ນເຮ ອນທີີ່ຜ ້ສອນກໍານົດໃຫ້ໃຊ້ວິທີໃດວິທີໜ ີ່ງຫຼ ຫຼາຍວິທີປະກອບ ເຂົຶ້າກັນເພ ີ່ອວັດຜົນແກ້ບັນຫາເຊັົ່ນ ໃຫ້ຜ ້ຮຽນເຮັດກິດຈະກໍາເປັນລາຍບຸກຄົນຫຼ ເປັນກຸ່ມໃນຫ້ອງຮຽນຫຼ ນອກຫ້ອງ ຮຽນໃຫ້ອະທິບາຍຫຼ ສະແດງວິທີເຮັດຢ ່ກະດານເພ ີ່ອໃຫ້ຜ ້ຮຽນຊອກຫາຄໍາຕອບຂໍໍ້ກົດເກນຕ່າງໆໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງໂດຍ ການແນະນໍາຂອງຜ ້ສອນ 2) ເເບບຝຶກຫັດທ້າຍບົດທີີ່ມີລັກສະນະການສະຫຼຸບຜົນກນຮຽນຮ ້ທີີ່ຜ ້ສອນກໍານົດໃຫ້ຜ ້ ຮຽນເຮັດໃນລັກສະນະວຽກບ້ານກໍໄດ້ໂດຍຜ ້ສອນກໍານົດຕາມຄວາມສາມາດຂອງຜ ້ຮຽນເພ ີ່ອການຝຶກທັກສະໃຫ້ ເກີດຄວາມຖ ກຕ້ອງແລະໄວ 3) ແບບຝຶກຫັດທ້າຍບົດຫຼ ແບບຝຶກຫັດບຸກຄົນເປັນແບບຝຶກຫັດທີີ່ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມຮ ້ແລະ ວິທີການຫຼາກຫຼາຍປະສົມປະສານກັນເພ ີ່ອໃຫ້ເກີດຄວາມເຊ ີ່ອມໂຍງຄວາມຮ ້ດ້ານຕ່າງໆຫຼ ເພ ີ່ອເປັນການທວນຄ ນ ຄວາມຮ ້ແລະຝຶກທັກສະເພີີ່ມເຕີມ
263 ຕົວຢ່າງແບບຝຶກ ເລ ີ່ອງ: ການສັງເກດ ແລະ ການຈໍາແນກ ຊ ີ່:..................................................................ຊັຶ້ນ:.........................ເລກທີ...................... ເຮ ອນຂອງສັດ ຂີດເສັຶ້ນໃສ່ຮ ບພາບເຮ ອນຂອງມັນແລ້ວລະບາຍສີໃຫ້ສວຍງາມ ອະທິບາຍເພີີ່ມເຕີມວ່າເປັນຫຍັງເຮ ອນຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດຈ ີ່ງມີລັກສະນະແບບນັຶ້ນ. ເຮ ອນຂອງໝາ:........................................................................................................ ເຮ ອນຂອງໝີ:......................................................................................................... ເຮ ອນຂອງເຜິຶ້ງ:....................................................................................................... ລວມຄະແນນ:.........................
264 ເລ ີ່ອງ:ການຈັດກຸ່ມ ຊ ີ່:..................................................................ຊັຶ້ນ:.........................ເລກທີ...................... ເຂົຶ້າກັນໄດ້ ໃຫ້ນ້ອງເລ ອກຄໍາທີີ່ມີຄວາມສໍາພັນ ຫຼ ມີລັກສະນະຮ່ວມກັບກຸ່ມຄໍາທີີ່ກໍານົດໃຫ້. 1. ຢາສີຟັນ, ສະບ ່,ກະໂອ ກ.ຜັກບົວ ຂ.ຕັຶ້ງອີຶ້ ຄ.ກະເປ ົ່າ ງ.ຮ້ານຄ້າ 2. ພະ,ວັດ,ເຈດີ ກ.ດອກໄມ້ ຂ.ຕ ກ ຄ.ຄ ງ.ເຈົຶ້າອາວາດ 3. ມິດ,ຂວັນ,ເລ ອຍ ກ.ດາບ ຂ.ຫອກ ຄ.ທະນ ງ.ຄ້ອນຕີ 4. ພັດລົມ,ໂທລະທັດ,ຕ ້ເຢັນ ກ.ກ໊ອກນໍ້າ ຂ.ເຕົຶ້າລີດ ຄ.ຕັຶ້ງອີຶ້ ງ.ຂຽງ 5. ໝາກຂິຫ ດ,ຜັກກາດ,ໝາກເຂ ອ ກ.ໝາກມ່ວງ ຂ.ໝາກເພັດ ຄ.ຕົຶ້ນໄມ້ ງ.ດອກຈ າປາ 6. ທອງຍິບ,ທອງມະນີ,ທອງຢອດ ກ.ທອງພັນຈັນ ຂ.ທອງດີ ຄ.ຝອຍທອງ ງ.ທອງຄ າ 7. ດ ງ, ຂົນ,ລາກ ກ.ຂຸດ ຂ.ດັນ ຄ.ຈ ງ ງ.ເຂັນ(ຍ ້) 8. ເເມັດ,ນິຶ້ວ(ການວັດແທກ),ເຊັນ ກ.ໜັກ ຂ.ຂະໜາດ ຄ.ປະລິມານ ງ.ຍາວ ລວມຄະແນນ:.................................
265 ເລ ີ່ອງ:ວິເຄາະເຫດຜົນ ຊ ີ່:..................................................................ຊັຶ້ນ:.........................ເລກທີ...................... ຍາດພີີ່ນ້ອງ ດໍາຄ ລ ກກົກຂອງແດງກັບມ້ວງເຫຼ ີ່ອງຄ ນ້ອງຂອງດໍາຂຽວຄ ອ້າຍຂອງເຫຼ ີ່ອງຟ້າຄ ອ້າຍຂອງສົຶ້ມ ສົຶ້ມຄ ລ ກຂອງຂຽວ ສົຶ້ມຄ ລ ກຂອງຂຽວແດງຄ ປ ່ຂອງຟ້າ. 1. ຂຽວເປັນຫຍັງກັບຟ້າ? ..................................................................................... 2. ເຫຼ ີ່ອງເປັນຫຍັງກັບສົຶ້ມ? ........................................................................................ 3. ແດງເປັນຫຍັງກັບເຫຼ ີ່ອງ? ...................................................................................... 4. ຟ້າເປັນຫຍັງກັບດໍາ? ....................................................................................... 5. ດໍາເປັນຫຍັງກັບຂຽວ? ...................................................................................... 6. ມ້ວງເປັນຫຍັງກັບສົຶ້ມ? ....................................................................................... 7. ຂຽວເປັນຫຍັງກັບມ້ວງ? .................................................................................... 8. ເຫຼ ີ່ອງເປັນຫຍັງກັບດໍາ? ..................................................................................................... ລວມຄະແນນ:.................................
266 ເລ ີ່ອງ:ການນໍາໄປໃຊ້ ຊ ີ່:.......................................................................ຊັຶ້ນ:.........................ເລກທີ...................... ຂະນະນັົ່ງລົດເດີີ່ນທາງໄປນອກເມ ອງອາຣີເວົຶ້າວ່າ “ສົງໃສ່ຈະມີອຸບັດຕີເຫດເກີດຂ ຶ້ນຢ ່ຕາມຖະໜົນແທ້ໆ”ອາຣີເຫັນ ຫຍັ’ຈ ີ່ງເວົຶ້າແບບນັຶ້ນ. 1. …………………………………………………………………………………………. 2. …………………………………………………………………………………………. 3. …………………………………………………………………………………………. 4. …………………………………………………………………………………………. 5. …………………………………………………………………………………………. 6. …………………………………………………………………………………………. . ຂະນະທີີ່ເດີນທາງໄປທ່ອງທຽວສະຖານທີແຫງໜ ີ່ງ ເອັມມີ ເວົຶ້າວ່າ ທີີ່ນີຶ້ບໍໍ່ເໝາະຢ່າງຍິງກັບ ການປ ກພ ດເປັນຫຍັງເອັມມີຈ ີ່ງກ່າວແບບນັຶ້ນ. 1. ............................................................................................................................. 2. ............................................................................................................................. 3. ............................................................................................................................. 4. ............................................................................................................................. ລວມຄະແນນ:..............................................
267 ເລ ີ່ອງ ການທວາຍ ຊ ີ່:..............................................................ຊັຶ້ນ:.........................ເລກທີ...................... ຮ ບພາບຄົນ 5 ຄົນລຸ່ມນີຶ້ ຍາກຮ ້ວ່າເຂົາແມ່ນໃຜ ? 1. ໝາຍເລກໃດທີີ່ນ່າຈະມັກແຕ່ງກິນທຸກວັນ.............................................. ເປັນຫຍັງຄ ຄິດແນວນັຶ້ນ............................................................. 2. ໝາຍເລກໃດທີີ່ນ່າຈະເປັນນັກແຂ່ງລົດ.......................................................................... ເປັນຫຍັງຄ ຄິດແນວນັຶ້ນ................... .......................................... 3. ໝາຍເລກໃດທີີ່ນ່າຈະເປັນນັກຂຽນນະວະນິຍາຍ................................................................ ເປັນຫຍັງຄ ຄິດແນວນັຶ້ນ............................................................. 4. ໝາຍເລກໃດທີີ່ນ່າຈະເປັນນັກຮ້ອງ.................................ເປັນຫຍັງຄ ຄິດແນວນັຶ້ນ................... 5. ໝາຍເລກໃດທີີ່ນ່າຈະຍັງໂສດ.................................ເປັນຫຍັງຄ ຄິດແນວນັຶ້ນ...................
268 ໃຫ້ນັກຮຽນນ ກເຫັນພາບເຄ ີ່ອງຮັບໂທລະສັບຢ ່ເຮ ອນ ແລ້ວແຕ້ມຮ ບ - ຜັດປ່ຽນກັນອະທິບາຍລັກສະນະຂອງໂທລະສັບຢ ່ເຮ ອນຂອງ ຕົນໃຫ້ໝ ່ເພ ີ່ອນຟັງ - ບອກເຖິງຜົນດີ ແລະ ຜົນເສຍຂອງໂທລະສັບ ຜົນດີ ຜົນເສຍ
269 ບັນນານຸກົມ ກົດສະຖາ ແກ້ວສິງ. (2551) ການສ ກສາຄວາມສາມາດດ້ານການຄິດວິເຄາະຂອງນັກຮຽນຊັຶ້ນປະຖົມສ ກສາປີທີ6 ທີີ່ມີການວັດ ແລະ ປະເມີນຄວບຄ ່ກັບການຮຽນການສອນວິຊາຄະນິດສາດປະລິນຍານິພົນການສ ກສາ ມະຫາບັນດິດ ສາຂາວິຊາການວັດຜົນການສ ກສາ. ມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄອນວິໂຣດ ການດາ ທິວວັດປະກອນ. (2543) ຜົນການເຝຶກແບບການຄິດທີີ່ມີຕໍໍ່ການຄິດສ້າງສັນຂອງນັກຮຽນຊັຶ້ນປະຖົມສ ກສາ ປີທີ 3 ປະລິນຍານິພົນການສ ກສາມະຫາບັນດິດ ສາຂາວິຊາການວັດຜົນການສ ກສາ ມະຫາວິທະຍາໄລ ສີນະຄອນວິໂຣດ ການຄາສະນາ ກົມ ກະຊວງວັດທະນະທໍາ. (2542) ພະບົນໂຊວາດ ແລະ ພະຮາຄໍາຮັບພະບາດສົມເດັດພະປະມິນຫົມ ຫາພ ມີພອນລຸຍເດດ ກ່ຽວກັບສາສະໜາ ແລະຄຸນນະທ າ ກຸງເທບ ໂຮງພີມ ຊຸມນຸມສະຫະກອນການ ເກນແຫຼ່ງປະເທດໄທ ຈໍາກັດ ກຽດສັກ ຈະເລີນວົງສັກດີ. (2546) ການຄິດເຊິງກົນລະຍຸດ ກຸງເທບຊັດເຊດມີເດຍ ຄະນະກໍາມະການການສ ກສາແຫຼ່ງຊາດ, ສໍານັກງານ. (2540)ຍຸດທະວີທີການຮຽນຮ ້ເພ ີ່ອພັດທະນາຂະບວນການ ຄິດ.ກຸງເທບໂຮງພີມໂອເດ ອນສະແຄວ ຄະນະກໍາມະການການສ ກສາແຫຼ່ງຊາດ, ສໍານັກງານ. (2542) ພະະຫາບັນດິດການສ ກສາແຫຼ່ງຊາດພ.ສ 2542( ສະບັບເປັນກົດໝາຍ)ພີມຄັຶ້ງທີີ່ 4 ກຸງເທບ ສໍານັກພີມພັດທະນາການສ ກສາ. /ຄະນະກ າມະການການສ ກສາແຫຼ່ງຊາດ, ສ ານັກງານ. (2543) ມາດຕະຖານການສ ກສາການປະເມີນຄຸນນະພາບ ພາຍນອກ: ລະດັບການສ ກສາຂັຶ້ນພ ຶ້ນຖານ. ກຸງເທບ ສໍານັກງານຮັບຮອງມາດຕະຖານ ແລະ ປະເມີນ ຄຸນນະພາບການສ ກສາ. ຊະນັນຊິດາ ຣັດປານີ (2547) ຜົນການໃຊ້ແບບເຝຶກຄວາມຄິດສ້າງສັນທີມີຕໍໍ່ຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງນັກຮຽນທີີ່ມີ ອາຍຸລະຫວ່າງ 10-12 ປີ ກຸງເທບ ປະລິນຍານິພົນການສ ກສາມະຫາບັນດິດ ສາຂາວິຊາການວັດຜົນ ການສ ກສາມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄອນວິໂຣດ ດີລົກ ຄິການ ພ ດຕິກໍາບົົ່ງຊີຶ້ການຄິດວິເຄາະ ສ ບຄົຶ້ນເມ ີ່ອ 15 ກຸມພາ 2556 ຈາກ http//tishafananalysisthinking.blogspot.com/p/blog-page 5284html ນົກພະດົນ ເວດສະວັດດີຶ້ (ຜ ້ແປ) (2521) ຄວາມຄິດດີເລີດຄາຍປ ມບັນຫາ ກຸງເທບ ບໍລິສັດຊີເອັດຢ ເຄຊັຶ້ນຈ າກັດ ປະພັນສິຣິ ສຸເສົາຣັດ (2543) ຄິດເກັົ່ງ ສະມອງໄວ ພີມຄັຶ້ງທີີ່ 3 ກຸງເທບໂພດັກທີ ປືົ້ມ ປະພັນສິຣິ ສຸເສົາຣັດ (2548) ສອນແບບໃດໃຫ້ຄິດໄດ້ ກຸງເທບ ວັດທະນາພານິດ
270 ປະພັນສິຣິ ສຸເສົາຣັດ (2550) ຂະບວນການຈັດການຮຽນຮ ້ໂດຍໃຊ້ບັນຫາເປັນຖານ.ເອກະສານປະກອບການ ບ ັ ນ ຍ າ ຍ . ກ ຸ ງ ເ ທ ບ ຄ ະ ນ ະ ສ ກ ສ າ ສ າ ດ ປ ະ ພ ັ ນ ສ ິ ລ ິ ສ ຸ ເ ສ ົ າ ລ ັ ກ ( 2 5 4 8 ) ປະພັນສິລິ ສຸເສົາລັກ (2553) ແບບເຝຶກທັກສະການຄິດວິເຄາະ ເຫຼັຶ້ມ 1 ພີມຄັຶ້ງທີີ່ 2 ກຸງເທບ.ຫ້າງ ຫຸ້ນສ່ວນຈໍາກັດ9119 ເທັກນິກ ພ ຶ້ນຕ ຶ້ງ ປະພັນສິຣິ ສຸເສົາຣັດ (2553) ແບບເຝຶກທັກສະການຄິດວິເຄາະ ເຫຼັຶ້ມ 2 ພີມຄັຶ້ງທີສອງ ກຸງເທບຫ້າງຫຸ້ນສ່ວນຈໍາກັດ 9119 ເທັກນິກ ພ ຶ້ນຕ ຶ້ງ ປະພັນສິຣິ ສຸເສົາຣັດ (2553) ລາຍງານການວິໄຈເລ ີ່ອງ ເເບບເຝຶກທັກສະການຄິດການວິເຄາະ ສ າລັບນັກຮຽນຊັຶ້ນ ປະຖົມ ກຸງເທບມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄອນວິໂຣດ ປະເວດ ວະສີ ປະຕິບັດການສ ກສາ ກຸງເທບມ ນີຮີສົດສີ-ສີລິວົງ.2541 ປະຫຍັດ ຈີລະວົງພອນ .(2549 ເດ ອນ ກັນຍາ).ການຮຽນຮ ້ຕາມການພັດທະນາຂອງສະໜອງ(Brain-Based Learning: BBL) ເທັກໂນໂລຊີການສ ກສາມະຫາວິທະຍາໄລບ ພາ. 2(1):6-12. ປັນຫານັນກິກຂຸ.(2538) ຄວາມຈິງອັນປະເສີດ 4 ປະການ ກຸງເທບ .ວັດທະນະທໍາ ພອນນາ ບົວຂຽວ (2535) ການສ ກສາຜົນສໍາເລັດທາງການຮຽນ ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການວິເຄາະຕົນເອງຂອງ ນັກຮຽນຊັຶ້ນມັດທະຍົມສ ກສາປີທີ 2 ທີີ່ສອນໂດຍການສອນຄິດແບບໂຍນິໂຄນົນສິການກັບການສອນ ຕາມຄ ່ມ ຄ ່.ວິທະຍານິພົນ ກຸງເທບ.ມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄອນວິໂຣດ ພະປີກົດ (ປ ອ ປະຍຸດໂຕ. (2538) ພຸດທະທໍາມະ: ກົດທໍາມະຊາດ ແລະ ຄຸນຄ່າສ າລັບຊີວິດ ກຸງເທບ ມະຫາວິທະຍາໄລຈຸພາລົງການຮາວິທະຍາໄລ ພະພອນຄຸນນະລົມ(ປ ອ ປະຍຸດໂຕ. (2546) ພອນນານຸກົມພຸດທະສາສະໜາສະບັບປະມວນທໍາມະດາພີມຄັຶ້ງວັນທີ 12 ພ ສ 2547 ກ ຸ ງ ເ ທ ບ . ຄ ິ ດ ຄ ົ ຶ້ ນ ເ ມ ີ່ ອ ວ ັ ນ ທ ີ 3 0 / 1 0 / 2 5 5 5 ຈ າ ກ http//84000.org/tipitaka/dic/d item.php?i=93“ພະຣາຊາດໍາຮັດພະບາດສົມເດັດພະເຈົຶ້າຢ ່ຫົວ” ໄທຮັດ ສະບັບ ວັນທີ6 ທັນວາ 2546 ໜ້າ 1 ຮາບັນດິດສະຖານ(2546) ພອນນານຸກົມສະບັບຮາ ບັນດິດສະຖານ ພ.ສ 2542 ກຸງເທບ:ນານມີບຸດພັບຣິເຄຊັຶ້ນ ວິຊາການ ກົມ(2540) ການອອກແບບ ແລະ ພັດທະນາແບບວັດຂະບວນການ ກຸງເທບ ໂຮງພີມຄຸຮຸສະຖາ ວິໄຈທາງການສ ກສາ,ກອງ (2542 )ຫຼັກກາຍະພາບຂອງເດັກໄທ ກຸງເທບ ກົມວິຊາການກະຊວງສ ກສາທິການ ສັນສະນີ ອັດຕະຄຸບ (2545) ສິີ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການຮຽນຮ ້ສ້າງສະໝອງເດັກໃຫ້ສະຫຼາດແບບໃດ ກຸງເທບ: ອົງການຄ້າຄຸຮຸສະຖາ
271 ສຸກພົງ ຢ ່ທອງ (2531) ອິດທິພົນຂອງຄໍາຖາມຂັຶ້ນວິເຄາະທີີ່ສົົ່ງຜົນຕໍໍ່ພ ດຕິກໍາການຄິດແບບວິເຄາະຂອງນັກຮຽນຊັຶ້ນ ມັດທະຍົມສ ກສາປີທີ 3 ໃນວິຊາສັງຄົມສ ກສາ ປະລິນຍານິພົນ(ການວັດຜົນສ ກສາ) ກຸງເທບ:ບັນດິດ ມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄອນວິໂຣດ.ຖ່າຍເອກະສານ. ສັດຕະຍາ ນາຮາຍັນ ໂກເອັນກ້າ”ວິປັດສະນາ” ທໍາມະໄທ : ຄັງແຫຼ່ງພະແສງທໍາມະ ຄິດຄົຶ້ນເມ ີ່ອ 10 ຕຸລາ 2555. ຈາກ WWW.Dhammathai.org/satore/vipas/vipas 27 .php. ສາໂຣດ ບົວສີ. (2528) ການສ ກສາຄົຶ້ນຄວ້າທາງປັດຊະຍາ. ຝ່າຍໂສລະທັດສ ກສາ ສໍານັກຫໍສະໝຸດກາງ ມະຫາວິທະຍາໄລສີນະຄະລິນວິໂຣດ. ອາລີ ລັງຊິນັນ (2523) ຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງນັກສ ກສາລະດັບມັດທະຍົມຕອນປາຍ. ກຸງເທບ, ໜ່ວຍສ ກສາ ນິເທດ ກົມຝຶກຫັດຄ . ອາລີ ສັນຫະສະວີ (2550) ທິດສະດີການຮຽນຮ ້ຂອງສະໝອງສໍາລັບພໍໍ່ແມ່, ຄ ແລະ ຜ ້ບໍລິຫານ. ກຸງເທບ, ເບັນເບຣດ ບຸກ. Berden, Cindy. (1993). Power to Think (Level five). Mineapolis M.N: Good Neighbor Press, Inc. Beyer, B.K. (1987). Practical Strategies for the Teaching of Thinking. Boston Allyn and Bacon. Bloom, Benjamin S. (1979), Taxonomy of Education Objectives, Handbook 1. Cognitive Domain: New York: David Mc Kay Company, Bruner, J.S. (1966). Toward a Theory of Instruction. Cambridge. The Belknap press. Buzan, Tony. (2552). “The Brain New World” ເອກະສານປະກອບການບັນຍາຍເລ ີ່ອງ ການສອນໃນ ໂລກໃຫມ່, ຍຸກແຫ່ງສະຫມອງ, ຄະນະສ ກສາສາດ ມະຫາວິຕາລີສີນະຄອນວິໂຣດ Caine, R. N., & Caine, G. (1991). Making Connections: Teaching and the Human Brain. Alexandria, Virginia: Association for Supervision and Curriculum Development De Bono, Edward (1975). CORT Thinking: Teacher New Note. NSW: Preprimer Press. Dewey John., and Ratner, Joseph. (1939). Intelligence in the modern world: John Dewey's philosophy. New York: The Modern library, Dewey John. (1973). How to Think. New York: D.C. Health and Company. Decaroli, J. (1973). What Research Say to the Classroom Teacher: Critical thinking. Social Education. January, 37 (1) 67-68. Dennison, Paul. (2009-2010). Movement is the Door to Learning: What o Education and Brain Gym. Ventura, CA. Brain Gym. Com. Edu-Kines thetics, Inc.
272 Paul, E. Dennisson (2006). “Taxonomy and Criyical Thinking Instruction, Education Leader. Dressel. Paul and Lewis B. Mayhew B. Mayhew. (1957). General Education: Explorating in Evaluation. Washing D.C: American Council on Education. Drovdahl, J.E. (1964). “Some Development and Environmental Factors in Creativity in C.W. Tailor's Tailor's (Ed). Widening Horizons in Creativity N.Y Willey. Elder, L., and Paul, R. Critical Thinking Development: A Stage Theory. Retrieved November 20, 2011, from http://www. Critical Thinking.Org. Ennis, R.H. (1985). A Concept of Critical Thinking: A proposed Basic for Research and Evaluation of Thinking Ability: Psychological concept in Education Chicago: Rand McNally and Company. Gagne, Robert Millsand. (1977) The Conditioning of Learning. New York: Holt, Rinehart and Winston, Gardner, Howard. (1993). Multiples Intelligences: The theory and practice. New York: Basis Books, Harper Collins Publishers. Earnest R, (1966) Theory of Learning. New York: Appleton Century & Crafts Hudgins Linda. (1986). Thinker Task: Critical Thinking Activities. California: Sunnyvale Hudgins, Bryce B. (1977). Learning and Thinking. Halpern and Nummedal Illinois : F.E. Peacock Publishers, Inc., Joyce, B. R., & Weil, M. (1980). Models of Teaching ; Engliwood Cliffs. NJ : Prentice-Hall. Krulik, Stephen and Rudnick, J, A. (1993). Reasoning and problem solving: A hand book for Elementary school teacher. Massachusetts: Allyn and Bacon. Lazear, David. (1999). Multiples Intelligences: Approaches to assessment. Tucson Arizona : Zephyr Press. Marzano, Robert J. (2001). Designing a New Taxonomy of Educational Objectives. Thousand Oaks, California: Corwin Press Inc. Morris, Susan and Bernice McCarthy. (1990). 4 Mat in Action II. IL: EXCEL., INC. Barington. Myers. Robert E. (1997) Mind Sparklers. Waco Texas: Prufrock Press. O'Tuel, Frances S. and Ruth K. Bullard. (1993). Developing Higher Order Thinking in the Content Area K-12. CA : Critical Thinking Press & Software. Overbaugh, Richard C. and Lynn Schultz. Bloom's Taxonomy. Retrieved December 5, 2012 from http://ww2.odu.edu/educ/roverbau/Bloom/blooms taxonomy.htm Paul, M. (2000). Learning to Think Thinking to Learn. Model and Strategies to
273 Develop a Classroom Culture of Thinking. Cheltenham, Vic: Hawker Brownlow. Paul, R. and Elder, L. (2010). The Miniature Guide to Critical Thinking Concepts and Tools. Dillon Beach: Foundation for Critical Thinking Press. Piaget, Jean. (1962). The Origins of intelligence in the Children. New York: W.W. Norton Scriven, Michael and Richard Paul (1987). Critical thinking: the awakening of the intellect to the study of itself. Retrieved January 27, 2012 from http://www. criticalthinking.org/pages/defining-critical-thinking/766. Shlesinger. M.F. (1980). "I Teach Children to be Inventors” Education Leadership. April 1980. 572-573 Sing Lau, Anna NN Hui and Grace Y C. Ng. (2004). Creativity: When east meets west. Singapore: World Scientific Publishing Co. Pte. Limited. Slavin, Robert E. (2003). Educational Psychology: Theory and Practice. Boston : Pearson Education, Inc. Stanish, Bob and Bob Eberle. (1977). Be a problem Solver. Waco, TX: Prufrock press. Thoreson, Kathy and Liza Daly. (1993). Power Think (Level Four). Minneapolis M.N. : Good Neighbor Press, Inc. Watson, G. and Edward, M. Grazer. (1964). Watson - Grazer Critical Thinking Appraisal Manual for Ym and Zm. New York: Harcourt Brace and World. Williams, F.E. (1970). Classroom Idea for Encouraging Thinking and Feeling. New York: DOK Publishing Co. Woods, A.E (1993) “Active Learning" Door to Door Critical Thinking. Holistic Learning Practice. 7:64-70