รพีพัฒนýักดิ์ ĀนังÿืĂประชุมบทคüามทางกฎĀมาย ประจำปีการýึกþา 2565 กĂงบรรณาธิการĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ คณะนิติýาÿตร์ จุāาลงกรณ์มĀาüิทยาลัย
ÿาร ประธานýาลฎีกา พระเจšาบรมüงýŤเธĂ พระĂงคŤเจšารพีพัฒนýักดิ์ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ทรงเปŨนผูš üางรากฐานในการพัฒนาระบบงานยุติธรรมขĂงไทยใĀšมีมาตรฐานทัดเทียมนานาĂารยประเทý มาจนถึงทุกüันนี้ ไมŠüŠาจะเปŨนการปฏิรูปกฎĀมายและการýาล การตั้งโรงเรียนกฎĀมายเพื่Ăÿรšาง บุคลากรที่มีคüามเชี่ยüชาญและเพื่ĂใĀšประชาชนมีโĂกาÿไดšรับการýึกþากฎĀมาย คุณูปการขĂง พระĂงคŤท่มีตŠĂüงการกฎĀมายไทยนั้นมากลšนเĀลืĂจะพรรณนา ี การจัดงานนิตินิทรรýนŤและการเผยแพรŠบทคüามทางüิชาการในĀนังÿืĂรüบรüม บทคüามทางกฎĀมาย “รพีพัฒนýักดิ์” ขĂงคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย นี้ นับเปŨน การÿืบÿานพระปณิธานขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ พระĂงคเŤจšารพีพัฒนýักดิ์กรมĀลüงราชบุรีดิเรก ฤทธิ์ ในการÿรšางนักกฎĀมายที่มีคüามรูšและพัฒนาระบบงานยุติธรรมขĂงประเทýไทยใĀš เจริญกšาüĀนšา ทั้งเปŨนโĂกาÿĂันดีที่นิÿิตจะนำคüามรูšที่ไดšจากการเรียนมาถŠายทĂดแลกเปลี่ยน เพื่ĂเÿริมÿรšางกระบüนการทางคüามคิดĂยŠางนักกฎĀมาย ตลĂดจนเปŨนชŠĂงทางในการเผยแพรŠ คüามรูšĂันเปŨนประโยชนŤใĀšแกŠนักเรียน นักýึกþา และประชาชนที่ÿนใจ ĂันจะเปŨนประโยชนŤแกŠ ÿังคมโดยรüมตŠĂไป ขĂใĀšทุกทŠานนำคüามรูšที่ไดšรับจากกิจกรรมและบทคüามทางกฎĀมายที่ไดšรüบรüมไüšนี้ ไปใชšในการĂำนüยคüามยุติธรรมแกŠประเทýชาติและประชาชน และขĂใĀšการดำเนินงานในครั้ง นี้บรรลุüัตถุประÿงคตŤามคüามมุŠงĀมายทุกประการ (นายโชติüัฒนŤ เĀลืĂงประเÿริฐ) ประธานýาลฎีกา
ÿาร จากประธานýาลปกครĂงÿูงÿุด เพื่ĂลงเผยแพรŠในĀนังÿืĂ “รพีพัฒนýักดิ์” ประจำปŘการýึกþา ๒๕๖๕ คณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัยมีรากฐานมาจากโรงเรียนกฎĀมาย กระทรüง ยุติธรรม ซึ่งไดโšĂนมาเปŨนคณะนิติýาÿตรŤและรัฐýาÿตรŤจุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย และแยกตัüไป เปŨนมĀาüิทยาลัยüิชาธรรมýาÿตรŤและการเมืĂงในปŘเดียüกัน กŠĂนที่จะเริ่มÿĂนüิชานิติýาÿตรŤใน จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัยĂีกครั้งนับตั้งแตŠ พ.ý. ๒๔๙๔ ในฐานะแผนกĀนึ่งในคณะรัฐýาÿตรŤ จนกระทั่งไดšมีการดำเนินการจัดตั้งคณะนิติýาÿตรŤ ขึ้นĂีกครั้งĀนึ่งในจุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย เมื่Ăüันที่ ๑๕ มิถุนายน พ.ý. ๒๕๑๕ โดยประกาýขĂงคณะปฏิüัติ ฉบับที่ ๑๖๔ จึงถืĂไดšüŠาคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย ไดšรับการจัดตั้งเปŨนคณะที่ÿมบูรณŤ นับเริ่มตั้งแตŠüันที่ ๑๘ มิถุนายน พ.ý. ๒๕๑๕ ซึ่งเปŨนüันถัดจากüันลงประกาýดังกลŠาüในราช กิจจานุเบกþาเปŨนตšนไป คüามที่กลŠาüมาขšางตšนนี้แÿดงใĀšเĀ็นเปŨนที่ประจักþŤถึงคüามยาüนานขĂง ÿถาบันการýึกþาที่มีบทบาทÿำคัญเปŨนĂยŠางยิ่งตŠĂการÿรšางบุคลากรในüิชาชีพกฎĀมายขĂง ประเทýไทย กับทั้งยังเปŨนÿัญลักþณŤขĂงการริเริ่มใĀšมีโรงเรียนÿĂนกฎĀมายที่มีมาตรฐาน เทียบเทŠามĀาüิทยาลัยในĂารยประเทý ÿมดังเจตนารมณŤขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüง ราชบุรีดิเรกฤทธิ์ พระบิดาแĀŠงกฎĀมายไทย üันที่ ๗ ÿิงĀาคมขĂงทุกปŘ จึงเปŨนโĂกาÿĂันดีในการแÿดงĂĂกซึ่งคüามระลึกถึงüันคลšาย üันÿิ้นพระชนมŤขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ผูšทรงเปŨนแบบĂยŠางในคüาม ĂุตÿาĀะ ใฝśรูš ยึดมั่นในýีลธรรมและคุณธรรม ตลĂดจนมีคüามทุŠมเทและเÿียÿละ ซื่ĂÿัตยŤÿุจริต กับทั้งคงไüšซึ่งประโยชนŤÿูงÿุดขĂงประเทýชาติ
ýาลปกครĂงในฐานะที่เปŨนĀนึ่งในĂงคŤกรตุลาการขĂแÿดงคüามยินดีกับคüามÿำเร็จขĂง การดำเนินภารกิจที่ประÿบคüามÿำเร็จĂยŠางตŠĂเนื่ĂงขĂงคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤ มĀาüิทยาลัย พรšĂมทั้งขĂĂันเชิญคุณพระýรีรัตนตรัยและÿิ่งýักดิ์ÿิทธิ์ทั้งĀลายโปรดประทานพร ใĀšคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัยประÿบคüามÿำเร็จในการดำเนินภารกิจและผลิต บัณฑิตที่มีคุณภาพใĀšแกŠüงการกฎĀมายขĂงประเทýไทย พรšĂมทั้งธำรงไüšซึ่งคüามเปŨนÿถาบันชั้น นำในการýึกþากฎĀมายขĂงประเทýไทยÿืบไป (ýาÿตราจารยŤ ดร. üรพจนŤ üิýรุตพิชญŤ) ประธานýาลปกครĂงÿูงÿุด
ÿาร จากประธานýาลรัฐธรรมนูญ ชีüิตขĂงฉันเกิดมา เพื่Ăรับใชšประเทýชาติ “My life is service” พระจริยธรรมที่ทรงยึด เĀนี่ยüในการทรงงานขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂพระĂงคŤเจšารพีพัฒนýักดิ์ กรมĀลüงราชบุรีดิเรก ฤทธิ์ ทรงมุŠงมั่นพัฒนากฎĀมายและระบบýาลยุติธรรม ทรงเลืĂกýึกþาüิชากฎĀมายเพื่Ăจะไดš กลับมาพัฒนากฎĀมายบšานเมืĂง ทรงÿถาปนาโรงเรียนÿĂนกฎĀมายเพื่ĂใĀšโĂกาÿแกŠประชาชน ไดšรับการýึกþากฎĀมายและแนะนำÿั่งÿĂนดšüยพระĂงคŤเĂง ทรงนิพนธŤตำราĂธิบายกฎĀมาย ลักþณะตŠาง ๆ ทรงปฏิรูประบบกฎĀมายและพัฒนาระบบงานยุติธรรมเพื่ĂทำใĀšการยุติธรรม ÿามารถทัดเทียมกับนานาĂารยประเทýและเปŨนที่ยĂมรับขĂงตŠางประเทý ดšüยคุณูปการĂันลšน พšน จึงทรงไดšรับยกยŠĂงใĀšเปŨน “พระบิดาแĀŠงกฎĀมายไทย” ผูšüางรากฐานดšานกฎĀมายและ การýึกþาüิชานิติýาÿตรŤในประเทýไทย รüมทั้งการประพฤติปฏิบัติตน บำพ็ญตนเปŨนตüĂยŠางที่ดี ดšานจริยธรรมแกŠตุลาการ ĂันเปŨนแบบĂยŠางแกŠüิชาชีพนักกฎĀมายที่ยึดถืĂในการดำรงตนและ การประกĂบüิชาชีพ นับเปŨนโĂกาÿĂันดีที่คณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย นšĂมรำลึกÿืบÿานพระ ปณิธานขĂงพระĂงคŤดšานการพัฒนางานüิชาการในการÿรšางÿรรคŤผลงานและรüบรüมบทคüาม ทางüิชาการดšานกฎĀมาย ตีพิมพŤเผยแพรŠในĀนังÿืĂรüบรüมบทคüามทางกฎĀมาย “รพีพัฒน ýักดิ์” ประจำปŘ พ.ý. ๒๕๖๕ เพื่ĂเผยแพรŠและบริการทางüิชาการแกŠÿังคม ดั่งÿถาบันการýึกþา ชั้นนำดšานนิติýาÿตรŤขĂงประเทýเปŨนแĀลŠงคüามรูšและĂšางĂิงทางกฎĀมาย (นายüรüิทยŤกังýýเิทียม) ประธานýาลรัฐธรรมนูญ
ÿารĂธิการบดีจุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย ÿำĀรับĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ ๒๕๖๕ üงüิชาชีพนักกฎĀมายไดšถืĂเĂาüันที่ ๗ ÿิงĀาคมขĂงทุกปŘเปŨน “üันรพี” ดšüยเปŨนüัน คลšายüันÿิ้นพระชนมŤขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ พระĂงคŤเจšารพีพัฒนýักดิ์ กรมĀลüงราชบุรีดิเรก ฤทธิ์ผูšทรงไดรšับการยกยŠĂงใĀšเปŨนพระบิดาแĀŠงกฎĀมายไทย เนื่Ăงจากไดšทรงüางระบบแบบแผน ýาลยุติธรรมÿมัยใĀมŠ รüมถึงทรงจัดตั้งโรงเรียนกฎĀมายขึ้นเปŨนครั้งแรกในประเทýไทย Ăัน นับเปŨนพระกรณียกิจที่ยังประโยชนŤใĀญŠยิ่งแกŠประเทýชาติ คณาจารยŤ นิÿิตและนักýึกþาใน ÿถาบันที่มีการจัดการเรียนการÿĂนÿาขาüิชานิตýาÿตรŤตŠางจึงรŠüมกันจัดกิจกรรมเพื่Ă เทิดพระเกียรติและรำลึกถึงคุณงามคüามดีขĂงพระĂงคŤที่มีตŠĂüงการกฎĀมายไทยในüันรพีĂยŠาง ตŠĂเนื่ĂงมาตลĂด รüมถึงในคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย นĂกจากกิจกรรมĀลากĀลายที่จัดขึ้นในüันรพีแลšü คณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤ มĀาüิทยาลัย ยังจัดทำĀนังÿืĂขึ้นเลŠมĀนึ่งเปŨนประจำทุกปŘ เพื่Ăประชุมบทคüามและผลงาน ÿรšางÿรรคŤทางกฎĀมาย โดยไดšใĀšชื่ĂĀนังÿืĂüŠา “รพีพัฒนýักดิ์” ĀนังÿืĂเลŠมนี้มิไดšยังประโยชนŤแตŠ เพียงประชาคมคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัยผูšจัดทำเทŠานั้น แตŠยังเปŨนประโยชนŤแกŠ นักรียน นักýึกþา และประชาชนทั่üไป ดังจะเĀ็นไดšüŠาĀนังÿืĂนี้เปŗดโĂกาÿใĀšทุกฝśายมีÿŠüนรŠüมใน การÿรšางÿรรคŤผลงานลงในĀนังÿืĂเลŠมนี้ดšüย ĀนังÿืĂนี้จึงถืĂเปŨนเüทีÿำคัญทางดšานกฎĀมายĂีก รูปแบบĀนึ่งขĂงÿังคมไทยที่นŠาÿŠงเÿริมเปŨนĂยŠางยิ่ง
ผมขĂชื่นชมและขĂบพระคุณคณะผูšจัดทำĀนังÿืĂเลŠมนี้ทุกทŠาน ที่รŠüมกันÿละแรงกาย และกำลังคüามÿามารถจัดทำĀนังÿืĂเลŠมนี้จนลุลŠüงÿำเร็จ และĀüังเปŨนĂยŠางยิ่งüŠาประโยชนŤขĂง ĀนังÿืĂเลŠมนี้จะเปŨนเครื่ĂงเชิดชูพระเกียรติคุณขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรก ฤทธิ์ และเพิ่มพูนคüามรูšคüามÿามารถขĂงนักกฎĀมายไทยใĀšมีมุมมĂงที่กüšางขüางเปŨนประโยชนŤ ตŠĂÿังคมและประเทýไทยยิ่ง ๆ ขึ้นไป (ýาÿตราจารยŤ ดร.บัณฑิต เĂื้ĂĂาภรณŤ) ĂธิการบดีจุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย
ÿารจากคณบดี ÿำĀรับการจัดทำĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ ประจำปŘการýึกþา ๒๕๖๕ พระเจšาบรมüงýŤเธĂกรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ทรงเปŨนกำลังÿำคัญในการปฏิรูป กฎĀมาย การยุติธรรม และการริเริ่มการจัดการýึกþากฎĀมายÿำĀรับประเทýไทย จากการริเริ่ม ขĂงพระĂงคŤ ประเทýไทยจึงมิüิชานิติýาÿตรŤ ĂันเปŨนผลใĀšเกิดการประกĂบüิชาชีพนักกฎĀมาย ĀลากĀลายÿาขาĂาชีพในภาคÿŠüนตŠาง ๆ และมีการจัดการýึกþาในüิชานิติýาÿตรŤแพรŠĀลายนับ แตŠนั้นเปŨนตšนมา คณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย มีเปŜาĀมายที่จะผลิตนักกฎĀมายรุŠนใĀมŠที่มี คุณภาพ จึงตั้งใจÿานตŠĂพระปณิธานในการจัดการýึกþากฎĀมาย ดšüยการÿŠงเÿริมกิจกรรมทาง üิชาการ ในโĂกาÿนี้ คณะกรรมการกิจการนิÿิต คณะนิติýาÿตรŤ จึงไดšĂนุมัติใĀšคณะกรรมการ นิÿิตคณะนิติýาÿตรŤและกĂงบรรณาธิการĀนังÿืĂรพีพัฒนýกัดิ์รŠüมกันจัดทำĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ ประจำปŘ ๒๕๖๕ ขึ้น เพื่ĂเปŨนเครื่ĂงĀมายแĀŠงการบูชาพระคุณขĂงบูรพาจารยŤ และเปŨนชŠĂงทาง ที่ใĀšโĂกาÿนิÿิต และประชาชนผูšÿนใจ ไดšรŠüมกันเผยแพรŠผลงานในĀลากĀลายรูปแบบที่ÿะทšĂน แนüคิด ประเด็นทางกฎĀมาย ปŦญĀาÿังคมและขšĂถกเถียงตŠาง ๆ ĂันจะนำไปÿูŠการเจริญเติบโต ทางปŦญญา และการแลกเปลี่ยนเรียนรูšÿำĀรับทุกคน โดยเนื้ĂĀาในĀนังÿืĂจะประกĂบไปดšüย บทคüามüิชาการโดยนิÿิตคณะนิติýาÿตรŤ บทÿัมภาþณŤทางüิชาการ และผลงานเชิงกฎĀมายใน รูปแบบภาพถŠาย เรื่Ăงÿั้น และเรียงคüามโดยบุคคลท่üัไป ในยุคÿมัยที่ขšĂมูลขŠาüÿารเดินทางĂยŠางรüดเร็ü คüามคิดคüามเĀ็นที่แตกตŠางปะทะกันไดš ĂยŠางงŠายดาย คüามรูšคüามเขšาใจที่ถูกตšĂงเกี่ยüกับกฎĀมายซึ่งมีบทบาทเปŨนกติกาแĀŠงÿังคมจึง เปŨนĀลักและฐานÿำคัญขĂงคüามคิดที่ทุกคนพึงยึดถืĂ ĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ จึงเปŨนพื้นที่แĀŠงการ เรียนรูšที่เปŗดโĂกาÿใĀšทุกคนไดšเขšาถึงคüามรูš คüามคิด Āลักüิชา และขšĂถกเถียงทางกฎĀมายที่มี คุณคาŠ
ขĂประโยชนŤและคุณคüามดีจากĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ฉบับนี้ ÿŠงเÿริมใĀšÿังคมเกิดปŦญญา และเกิดการพัฒนาในการýึกþากฎĀมาย เพื่ĂÿืบÿานพระปณิธานขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรม Āลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ÿืบตŠĂไป (ผูšชŠüยýาÿตราจารยŤ ดร.ปารีณา ýรีüนิชยŤ) คณบดีคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย
สาร ประธานคณะกรรมการจัดงานนิตินิทรรศนŤ ปŘการศึกษา 2565 คงมิอาจปฏิเÿธไดš ĀากจะกลŠาüüŠา “การอยูŠดšüยคüามไมŠรูš คือÿิ่งที่นŠากลัüและนŠาอดÿู ยิ่ง” เพราะĀากเราไมŠเขšาใจĀรือไมŠÿามารถอธิบายถึงเĀตุแĀŠงคüามเปŨนไปตŠาง ๆ ที่เกิดขึ้นในชีüิต ไดš เราคงมิอาจมั่นใจถึงÿิ่งตŠาง ๆ รอบตัü อีกทั้งคงมิอาจรูšÿึกปลอดภัยและใชšชีüิตไดšอยŠางไรšกังüล เนื่องดšüยธรรมชาติของมนุþยŤนั้น ยŠอมกลัüในÿิ่งที่ตนไมŠเขšาใจเÿมอ และการตšองอยูŠดšüยคüาม กลัüในÿิ่งĀนึ่งÿิ่งใดไปตลอด คงเปŨนเรื่องที่ทนยอมรับไดšยากยิ่ง ĀากแตŠคüามไมŠรูšนั้น อาจมิใชŠทั้งĀมดของปŦญĀา เนื่องจากในÿังคมปŦจจุบัน การขาด คüามเขšาใจในประเด็นĀรือเรื่องราüตŠาง ๆ อยŠางทŠองแทšเกิดขึ้นอยŠางแพรŠĀลายและในüงกüšาง ซึ่ง อาจกลŠาüไดšüŠาการรูšแตŠไมŠครบถšüน Āรือ การรูšแตŠÿิ่งที่รับรูšนั้นไมŠเปŨนคüามจริง อาจไมŠตŠางอะไรกับ การไมŠรูš อันจะกŠอใĀšเกิดปŦญĀาเชŠนเดียüกัน Āรือยิ่งกüŠา เนื่องจากการถกเถียงโดยอาýัย ฐานคüามรูšที่ไมŠถูกตšองก็มิอาจที่จะนำไปÿูŠบทÿรุปที่ÿามารถĀาคำตอบที่เĀมาะÿมใĀšกับประเด็น ถกเถียงดังกลŠาü ĀรือการÿŠงตŠอชุดขšอมูลที่ไมถŠูกตšองใĀšกระจายเปŨนüงกüšาง ก็อาจนำไปÿูŠผลรšายที่ รšายแรงเกินกüŠาจะจินตนาการ คณะกรรมการจัดงานนิตินิทรรýนŤ ไดšเล็งเĀ็นถึงคüามÿำคัญของปŦญĀาดังกลŠาü และไดš นำเÿนองานโดยมุŠงĀüังใĀšเกิดคüามเขšาใจในประเด็นทางÿังคมตŠาง ๆ อยŠางทŠองแทš เพื่อใĀšเกิด คüามรูšคüามเขšาใจที่ถูกตšอง และเพื่อกŠอใĀšเกิดประโยชนŤตŠอตัüผูšเขšารŠüมกิจกรรมและตŠอÿังคม ตŠอไป โดยĀนังÿือ “รพีพัฒนýักดิ์ 2565” นั้นคือÿŠüนÿำคัญในการถŠายทอดเจตนารมณŤดังกลŠาü ผŠานทีมงานคณะผูšจัดทำที่ไดšรŠüมกันÿรšางÿรรคผŤลงานดังกลŠาüอยŠางÿุดคüามÿามารถ ในนามของคณะกรรมการจัดงานนิตินิทรรýนŤ ประจำปŘการýึกþา 2565 ขšาพเจšา ขอขอบคุณทุกภาคÿŠüนที่เกี่ยüขšอง ขอบคุณคณะกรรมการจัดงานนิตินิทรรýนŤคณะผูšจัดทำ Āนังÿือรพีพัฒนýักดิ์ 2565 ผูšÿนับÿนุนทุกราย ตลอดจนผูšเขšารŠüมกิจกรรมและผูšที่มีโอกาÿไดšอŠาน ĀนังÿือเลŠมนี้ ขšาพเจšาĀüังเปŨนอยŠางยิ่งüŠา Āนังÿือ “รพีพัฒนýักดิ์ 2565” เลŠมนี้ จะทำใĀšผูšอŠาน ไดšรับคüามรูšไดเšขšาใจ และตระĀนักüŠาÿิ่งใดคือÿิ่งที่ตšองแกšไข ÿิ่งใดคอืÿิ่งที่คüรรักþาไüšเพื่อÿรšาง คüามเทŠาเทียม และการพัฒนาในÿังคมอยŠางแทšจริง (นายÿิรดนัย เกื้อüันชัย) ประธานคณะกรรมการจัดงานนิตินิทรรýนŤปŘการýกึþา 2565
ถึงทุกทŠานผูšที่กำลังĂŠานĀนังÿืĂเลŠมนี้ ขšาพเจšาในฐานะบรรณาธิการĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ ประจำปŘ 2565 มีคüามยินดีเปŨนĂยŠางยิ่งที่ทŠานผูšĂŠานไดšเลืĂกที่จะĀยิบĀนังÿืĂเลŠมนี้ขĂงพüกเรา ชาüนิติýาÿตรŤจุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัยขึ้นมา ĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์เปŨนüารÿารüิชาการประจำปŘ ซึ่งจัดทำโดยนิÿิตคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย เพื่ĂเปŗดโĂกาÿใĀšนิÿิตผูšÿนใจและมี คüามÿามารถในการผลิตงานเขียนทางüิชาการมีโĂกาÿไดšแÿดงฝŘไมšลายมืĂและไดšเผยแพรผลงาน ขĂงตนเĂงลงในüารÿารนี้ ĂยŠางไรก็ดีเนื่ĂงดšüยÿถานการณŤโรคระบาด ไüรัÿโคüิด 19 ทำใĀš กิจกรรมตŠาง ๆ ขĂงมĀาüิทยาลัยตšĂงĀยุดลง ĀรืĂเปลี่ยนแปลงรูปแบบไปĂยŠางมาก แมšĀนังÿืĂ รพีพัฒนýักดิ์จะไมŠใชŠกิจกรรมที่ไดšรับผลกระทบดšานการดำเนินการมากนัก แตŠÿถานการณŤ ดังกลŠาü ไดšทำใĀšชื่ĂขĂงĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์เลืĂนĀายไปจากคüามรับรูšขĂงนิÿิตใĀมŠคณะ นิติýาÿตรŤที่เขšามาýึกþาในชŠüงÿถานการณŤโรคระบาดนี้ ขšาพเจšาในฐานะบรรณาธิการ จึงใĀš คüามÿำคัญกับการนำชื่ĂขĂงĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ กลับÿูŠÿายตาขĂงนิÿิตคณะนิติýาÿตรŤĂีกครั้ง เพราะเมื่ĂพิจารณาüัตถุประÿงคŤขĂงĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์แลšü ขšาพเจšาเĀ็นüŠาüารÿารเลŠมนี้ เปŨน พื้นท่ใีĀšนิÿิตคณะนิติýาÿตรŤในการแÿดงคüามÿามารถĂีกแขนงĀนึ่งĂันเปŨนทักþะท่ีÿำคัญขĂงนัก กฎĀมาย ไดšแกŠทักþะในการเขียน เรียบเรียง และÿืบคšนขšĂมูล นĂกจากจะเปŗดโĂกาÿใĀšแÿดง คüามÿามาถแลšü ผลงานดังกลŠาüจำเปŨนจะตšĂงถูกเผยแพรŠ เพื่ĂใĀšไดšรับการตรüจÿĂบ üิพากþŤüิจารณŤ และติชม เพื่ĂใĀšเปŨนไปตามĀลักการทางüิชาการ เพราะคüามจริงไมŠไดšมีเพียง Āนึ่งเดียü แตŠขึ้นĂยูŠกับเüลา ÿถานการณŤ ขšĂเท็จจริงถูกคšนพบใĀมŠ มุมมĂงและการใĀšเĀตุผล ขšาพเจšาจึงĀüังใจเปŨนĂยŠางยิ่งüŠาผลงานทางüิชาการทั้งĀมดในüารÿารฉบับนี้ จะเปŨนที่พูดถึง ถกเถียง และนำไปใชšĂšางĂิงในĂนาคต เพื่ĂใĀšüารÿารฉบับนี้บรรลุüัตถุประÿงคŤในที่ÿุด ÿำĀรับทŠานผูšĂŠานที่ติดตามĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ในทุก ๆ ปŘจะเĀ็นไดšüŠา ชื่ĂขĂงĀนังÿืĂ รพีพัฒนýักดิ์ขĂงทุกแตŠละปŘนั้นจะแตกตŠางกันไปเพื่Ăÿื่ĂถึงแนüคิดĀลักขĂงĀนังÿืĂในปŘนั้น ๆ ĂยŠางไรก็ดีทŠานผูšĂŠานคงจะไดšเĀ็นจากปกĀนังÿืĂแลšüüŠา ในปŘนี้ĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ใชšชื่ĂüŠา “ĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์” ไมŠไดšมีการเพิ่มเติมชื่ĂĀรืĂคำĂธิบายแนüคิดแตŠĂยŠางใด เนื่ĂงดšüยเĀตุที่ ขšาพเจšาในฐานะบรรณาธิการมีคüามประÿงคŤที่จะใĀšผูšĂŠานทุกทŠานตีคüามแนüคิดĀลักขĂงüารÿาร บทบรรณาธิการ
ฉบับนี้ดšüยตัüทŠานเĂง เพื่ĂไมŠใĀšแนüคิดที่กĂงบรรณาธิการกำĀนด เปŨนตัüตีกรĂบจินตนาการขĂง ผูšĂŠานทุกทŠาน และเมื่ĂทุกทŠานไดšĂŠานแลšü ก็จะÿามารถใĀšคüามĀมายและกำĀนดแนüคิดĀลัก ขĂงüารÿารฉบับนี้เปŨนคüามĀมายและแนüคิดขĂงทŠานเĂง ในÿŠüนขĂงĂงคŤประกĂบขĂงüารÿารฉบับนี้นั้นประกĂบดšüย 3 ÿŠüนĀลัก โดยÿŠüนแรกจะ เปŨนÿŠüนขĂงบทคüามทางüิชาการที่เขียนขึ้นโดยนิÿิตคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย ในทุกระดับชั้น จำนüนทั้งĀมด 8 บทคüาม โดยบทคüามทั้งĀมดนั้นไดšกลŠาüถึงในĀลายประเด็น ĂันเปŨนที่ถกเถียงทั้งในüงüิชาการนิติýาÿตรŤและในÿังคมทั่üไป ซึ่งผูšเขียนทุกคนไดšนำเĂาคüามรูš กฎĀมายที่ตนมี ประกĂบกับýาÿตรŤĂื่น ๆ และการคšนคüšาĀาขšĂมูลเพิ่มเติมจากคüามÿนใจขĂง ตนเĂงเพื่ĂจะประกĂบขึ้นมาเปŨนบทคüามทางüิชาการชิ้นĀนึ่ง โดยมีĂาจารยŤคณะนิติýาÿตรŤเปŨน ที่ปรึกþาĂยŠางใกลšชิด บทคüามทั้ง 8 บทคüามนี้แÿดงใĀšเĀ็นถึงคüามÿำคัญขĂงกฎĀมาย ใน ฐานะเครื่Ăงมีที่ÿามารถเปŨนไดšทั้งÿิ่งĂำนüยคüามÿะดüก และĂุปÿรรคในเüลาเดียüกัน Ăีกทั้งยัง แÿดงใĀšเĀ็นĂีกüŠากฎĀมายเปŨนÿิ่งที่ĂยูŠรĂบตัü เกี่ยüพันกับทุกÿิ่งในÿังคมĂีกดšüย ผูšเขียนĀüังüŠา ผูšĂŠานทุกทŠานจะไดšรับรูšบทบาทĂันĀลากĀลายขĂงกฎĀมายจากแตŠละบทคüามในüารÿารฉบับนี้ ÿŠüนที่ÿĂงนั้นเปŨนÿŠüนขĂงบทÿัมภาþณŤทางüิชาการซึ่งจัดทำโดยกĂงบรรณาธิการ ĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ ประจำปŘ 2565 โดยในปŘนี้กĂงบรรณาธิการไดšĀยิบประเด็นทางเýรþฐกิจ ขึ้นมาพูดถึงในบทÿัมภาþณŤซึ่งเปŨนการพูดถึงกฎĀมายในฐานะเครื่ĂงมืĂในการคüบคุมระบบ เýรþฐกิจ คุšมครĂงผูšผลิตรายยŠĂย และคุšมครĂงผูšบริโภค บทÿัมภาþณŤดังกลŠาüÿามารถชี้ใĀšเĀ็น ถึงกฎĀมายในฐานะเครื่ĂงมืĂขĂงรัฐในการคüบคุมระบบเýรþฐกิจ ปŦญĀาที่มีĂยูŠในปŦจจุบัน และ แนüทางที่คüรจะเปŨน ทั้งนี้กĂงบรรณาธิการไดšรับเกียรติจากĂาจารยŤ ดร.กัญจนŤýักดิ์ เพชรานนทŤ และผูšชŠüยýาÿตราจารยŤ ดร.üิโรจนŤ üาทินพงýŤพันธŤ ĂาจารยŤประจำคณะนิติýาÿตรŤผูšมีคüาม เชี่ยüชาญดšานกฎĀมายธุรกิจและกฎĀมายแขŠงขันทางการคาšเปŨนผูšใĀšÿัมภาþณŤในครั้งนี้ และÿŠüนÿุดทšายนั้นเปŨนÿŠüนขĂงการรüบรüมผลงานประกüดที่กĂงบรรณาธิการไดš เปŗดรับÿมัครผลงานตŠาง ๆ เพื่ĂใĀšประชาชนทั่üไปไดšรŠüมกันÿŠงเขšามาประกüด และเปŨนÿŠüนĀนึ่ง ขĂงĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ ĂันไดšปฏิบัติตŠĂมาเปŨนประจำทุกปŘ โดยทางกĂงบรรณาธิการรŠüมกับ
คณะกรรมการซึ่งเปŨนคณาจารยŤจากคณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย คัดเลืĂกผลงาน ประกüดที่ดีที่ÿุดเพียงĀนึ่งผลงานตŠĂĀนึ่งรายการประกüดเพื่ĂนำมาตีพิมพŤลงในĀนังÿืĂรพีพัฒน ýักดิ์ในปŘนี้ ซึ่งรายการประกüดประกĂบไปดšüย การประกüดเรียงคüามเชิงÿรšางÿรรคŤ การ ประกüดเรื่Ăงÿั้นÿะทšĂนÿังคม และการประกüดถŠายภาพÿะทšĂนÿังคม ในนามขĂงกĂงบรรณาธิการ ขšาพเจšาขĂกราบขĂบพระคุณคณาจารยŤ เพื่Ăนนิÿิต และผูš มีÿŠüนเกี่ยüขšĂงทุกทŠาน ที่ไดšใĀšคüามĂนุเคราะĀŤและการÿนับÿนุนในการจัดทำĀนังÿืĂประชุม บทคüามüิชาการทางกฎĀมาย รพีพัฒนýักดิ์ ประจำปŘการýึกþา 2565 ทั้งนี้ĀากมีขšĂผิดพลาด ประการใด ขšาพเจšาในฐานะบรรณาธิการขĂนšĂมรับคำติชมจากผูšĂŠานทุกประการเพื่Ăจะนำไป ปรับปรุงในภายภาคĀนšาตŠĂไป (นายเนติธร ýักดิ์ÿนิท) บรรณาธิการĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ 2565
◉ ◉ ◉ ◉ ◉ ◉
◉ ◉ ◉ ◉ ◉ ◉ ◉ ◉
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 1 เÿด็จในกรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ในฐานะเÿนาบดีกระทรüงเกþตราธิการ คüามนำ เมื่ĂกลŠาüถึง พระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ คนไทยโดยเฉพาะผูšซึ่งĂยูŠ ในüงการกฎĀมายคงจะมีภาพจำพระĂงคŤทŠานในฐานะ เÿนาบดีกระทรüงยุติธรรม ในรัชÿมัยขĂง พระบาทÿมเด็จพระจุลจĂมเกลšาเจšาĂยูŠĀัü ซึ่งมีพระคุณปูการตŠĂüงการกฎĀมายและประเทýชาติ โดยพระĂงคŤทรงไดšมีÿŠüนในการปฏิรูประบบกฎĀมายขĂงÿยามจากเดิมที่เปŨนกฎĀมายแบบจารีต ที่ใชšกันเรื่ĂยมานับแตŠÿมัยĂยุธยา มาเปŨนระบบกฎĀมายÿมัยใĀมŠ ตามรูปแบบตะüันตก ซึ่งบริบท ทางการเมืĂงระĀüŠางประเทý ณ เüลานั้น ถืĂเปŨนĀัüเลี้ยüĀัüตŠĂขĂงÿยามประเทý เนื่ĂงดšüยเปŨน ชŠüงเüลาที่ชาติตะüันตกเขšามาในภูมิภาคเĂเชียตะüันĂĂกเฉียงใตš เพื่ĂลŠาĂาณานิคม ระบบ กฎĀมายÿมัยใĀมŠจึงเปŨนĀนึ่งในฟŦนเฟŚĂงที่ขับเคลื่ĂนÿยามประเทýไปขšางĀนšา เพื่ĂจะไดšรĂดพšน จากการถูกยึดครĂงเปŨนĂาณานิคมจากชาติตะüันตก นĂกจากการปฏิรูปกฎĀมาย โดยการตรากฎĀมายฉบับตŠาง ๆ ที่ĂิงตามระบบกฎĀมาย ตะüันตกแลšü การปฏิรูปการýาลถืĂเปŨนĂีกÿŠüนĀนึ่งขĂงการปฏิรูประบบกฎĀมาย พระĂงคŤไดš ทรงÿรšางบุคลากรทางกฎĀมายโดยการตั้งโรงเรียนกฎĀมาย ณ กระทรüงยุติธรรมเพื่Ăผลิต บุคลากรเขšาไปปฏิบัติงานในกระบüนการยุติธรรมใĀšÿĂดรับกับระบบกฎĀมายÿมัยใĀมŠ ทั้งยังทรง เปลี่ยนแปลงภาพลักþณŤผูšพิพากþา จากเดิมที่ถืĂüŠาเปŨนĂาชีพที่กินÿินบาทคาดÿินบน เนื่Ăงดšüย แตŠเดิม การตัดÿินคดีคüามเปŨนĂำนาจขĂงขšาราชการทั่üไป ยังไมŠมีตำแĀนŠงผูšพิพากþา จึงเกิดการ ทุจริตไดšงŠาย1 พระĂงคŤจึงทรงขĂพระราชทานใĀšผูšพิพากþามีเงินเดืĂนประจำที่เĀมาะÿมตŠĂ ตำแĀนŠงĀนšาที่ Ăีกทั้งยังทรงเขšมงüดกับการปฏิบัติĀนšาที่ขĂงตุลาการและเจšาพนักงานýาลเปŨน ĂยŠางมาก2 พระกรณียกิจขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ที่เปŨนที่รูšจักกัน โดยทั่üไปนั้น เปŨนพระกรณียกิจในดšานกฎĀมายในรัชÿมัยพระบาทÿมเด็จพระจุลจĂมเกลšา เจšาĂยูŠĀัü ĂยŠางไรก็ดี ในบทนำĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ประจำพุทธýักราช 2565 กĂงบรรณาธิการ เĀ็นüŠาเรื่ĂงราüขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ คüรจะไดšรับการกลŠาüถึงใน แงŠมุมĂื่น ๆ 1 นิกร ทัÿÿโร, พระเจšาบรมüงýเŤธĂ พระĂงคเŤจšารพีพัฒนýักดิ์กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์พระบิดาแĀŠงกฎĀมายไทย, (กรุงเทพฯ: นานมีบุŢคÿŤ, 2459), บทที่ 5-6. 2 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถ 1, Āนšาที่ 148-149.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 2 นĂกจากพระราชประüัติเกี่ยüเนื่ĂงดšüยการปฏิรูปüงการกฎĀมายÿยามในชŠüงเปลี่ยน ผŠาน เมื่ĂพิจารณาจากเĂกÿารเรื่ĂงกรมĀลüงราชบุรีและขšาราชการกระทรüงยุติธรรมลาĂĂก เนื่ĂงดšüยกรมĀมื่นนราแตŠงบทละครüŠาเปรียบเปรย ไดšมีการบันทึกไüšüŠา “เÿด็จในกรมĀลüง ราชบุรีทรงมีพระกรณียกิจในĀนšาที่เÿนาบดีและĀนšาที่Ăื่นที่ÿำคัญ ดังนี้ คืĂ งานในกระทรüง ยุติธรรม งานในกระทรüงตŠางประเทý งานÿำคัญขĂงกระทรüงเกþตราธิการ งานพิจารณา พิพากþาคดียาก ๆ บางคดี ทรงเปŨนผูšแนะนำกฎĀมายแกŠผูšพิพากþา แนะนำกฎĀมายไทยแกŠที่ ปรึกþากฎĀมายชาüตŠางประเทý ทรงรับเปŨนผูšโตšตĂบชาüฝรั่งเýÿที่ไมŠมีคüามรูšทางกฎĀมาย ทรง เปŨนครูÿĂนกฎĀมายแกŠนักเรียนไทย เพื่ĂไมŠใĀšขาดคนเปŨนผูšพิพากþา”3 ดังนี้ยŠĂมเĀ็นไดšüŠา นĂกจากพระราชกรณียกิจในดšานกฎĀมายแลšü พระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ยังทรงงานในĂีกĀลากĀลายดšาน ในโĂกาÿนี้ กĂงบรรณาธิการใครŠที่จะนำเÿนĂขšĂมูลทาง ประüัติýาÿตรŤซึ่งเกี่ยüกับพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมกลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ในฐานะเÿนาบดี กระทรüงเกþตราธิการ ซึ่งถืĂไดšüŠาเปŨนĂีกบทบาทĀนึ่งขĂงพระĂงคŤที่กŠĂคุณูปการตŠĂประเทýมิยิ่ง ĀยŠĂนไปกüŠาพระกรณียกิจดšานกฎĀมายขĂงพระĂงคŤ เÿนาบดีกระทรüงเกþตราธิการ การชลประทานÿมัยใĀมŠ ภายĀลังจากที่พระเจšาลูกยาเธĂ กรมĀมื่นราชบุรีดิเรกฤทธิ์ (พระĂิÿริยยýในขณะนั้น) ไดš ทรงขĂพระราชทานพระบรมราชานุญาตลาĂĂกและไดšรับพระบรมราชานุญาตใĀšĂĂกจาก ตำแĀนŠงเÿนาบดีกระทรüงยุติธรรม เนื่ĂงดšüยทรงระบุüŠามีพระĂาการประชüร ไมŠÿามารถจะทรง รับราชการใĀšบริบูรณŤตามĀนšาที่ไดšเม่Ăืüันที่ 26 มถิุนายน พุทธýักราช 24534 ซึ่งเปŨนปŘÿุดทšายใน รัชÿมัยขĂงพระบาทÿมเด็จพระจุลจĂมเกลšาเจšาĂยูŠĀัü ตŠĂมาในüันที่ 1 เมþายน 2455 พระบาทÿมเด็จพระมงกุฎเกลšาเจšาĂยูŠĀัü มีพระบรมราชโĂงการโปรดเกลšาฯ แตŠงตั้งเÿด็จในกรม ĀลüงราชบุรีใĀšกลับเขšารับราชการเปŨนเÿนาบดีกระทรüงเกþตราธิการ5 แตŠเดิมในชŠüงÿมัยตšนกรุงรัตนโกÿินทรŤ Āนึ่งในÿินคšาÿŠงĂĂกที่ÿำคัญขĂงÿยามคืĂน้ำตาล ĂšĂย โดยมีปริมาณการÿŠงĂĂกเพิ่มขึ้นเปŨนลำดับ รüมถึงมีการตั้งโรงงานน้ำตาลดšüยเครื่ĂงจักรไĂ 3 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนาš 333. 4 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนาš 334-335. 5 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนาš 389.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 3 น้ำในรัชÿมัยขĂงพระบาทÿมเด็จพระจĂมเกลšาเจšาĂยูŠĀัü ซึ่งÿĂดคลšĂงกับคüามตšĂงการน้ำตาลที่ เพิ่มÿูงขึ้นในยุโรปและĂเมริกา ĂยŠางไรก็ดี เมื่ĂเขšาÿูŠรัชÿมัยขĂงพระบาทÿมเด็จพระจุลจĂมเกลšา เจšาĂยูŠĀัü ราคาน้ำตาลโลกตกต่ำลง เนื่Ăงจากยุโรปนั้น เริ่มที่จะÿามารถผลิตน้ำตาลเĂงไดšจาก ผักกาดĀüาน จึงไมŠจำตšĂงนำเขšาน้ำตาลจากĂšĂยเปŨนจำนüนมากดังเดิม ÿŠงผลใĀšการÿŠงĂĂก น้ำตาลนั้นชะงักตัü กิจการโรงงานน้ำตาลเริ่มซบเซาลง การผลิตน้ำตาลจึงคŠĂยๆลดลง6 ĂยŠางไรก็ ดี “ขšาü” กลับกลายเปŨนผลผลิตทางการเกþตร ที่กำลังเติบโตและเปŨนที่ตšĂงการขĂงตลาดโลก มากขึ้น การผลิตขšาüจึงทüีมีคüามÿำคัญตŠĂเýรþฐกิจขĂงÿยามและเปŨนÿินคšาÿŠงĂĂกแทนที่ น้ำตาล ĂยŠางไรก็ดีการทำนาขšาü จำเปŨนตšĂงใชšน้ำมาก จึงจำเปŨนตšĂงขุดคลĂงÿŠงน้ำ ในรัชÿมัย ขĂงพระบาทÿมเด็จพระจุลจĂมเกลšาเจšาĂยูŠĀัü จึงไดšเกิดโครงการขุดคลĂงรังÿิต ĂันเปŨนการขุด คลĂงระĀüŠางแมŠน้ำเจšาพระยากับแมŠน้ำนครนายกโดยบริþัทเĂกชนชื่Ă บริþัทขุดคลĂงแลคูนา ÿยาม โดยคลĂงรังÿิตนั้น ในระยะแรกทำใĀšชาüนาÿามารถปลูกขšาüไดšผลผลิตที่ดี แตŠเมื่ĂผŠานไป ราü 15 ปŘ ประÿิทธิภาพขĂงคลĂงกลับไมŠเพียงพĂ เนื่ĂงจากคลĂงรังÿิตÿามารถรับน้ำไดšแตŠจาก ฝŦũงแมŠน้ำเจšาพระยา แตŠไมŠÿามารถรับน้ำจากแมŠน้ำปśาÿักไดš และยังพบปŦญĀาüŠาคลĂงที่ขุดโดยมี คüามลึกไมÿŠม่ำเÿมĂĂีกทั้งประตูระบายน้ำที่ดšĂยประÿิทธิภาพ7 ปŦญĀาขĂงคลĂงรังÿิตนั้นเริ่มÿŠงผลเปŨนรูปธรรมยิ่งขึ้นในราüพุทธýักราช 2451-2452 เมื่ĂฝนตกĀนักและน้ำทŠüม คันคลĂงและทำนบจึงพังลง น้ำทŠüมที่นาราþฎรเÿียĀาย แตŠในÿĂงปŘ ถัดมา คืĂปŘพุทธýักราช 2454-2455 เมื่Ăเกิดฝนแลšง กลับเกิดÿถานการณŤน้ำขาดรุนแรง พระบาทÿมเด็จกพระมงกฎเกลšาเจšาĂยูŠĀัü จึงทรงพระกรุณาโปรดเกลšาฯ ใĀšพระเจšาพี่ยาเธĂกรม Āลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ เปŨนประธานกรรมการแกšไขปŦญĀา ในÿิ้นปŘพุทธýักราช 2455 เÿด็จในกรม Āลüงราชบุรีฯ ทรงกราบบังคมทูลพระกรุณารายงาน พระบาทÿมเด็จพระมงกุฎเกลšาเจšาĂยูŠĀัü มี คüามตĂนĀนึ่งüŠา “ความเจริญของเมืองไทยอยูŠไดšดšวยÿินคšาเขšาÿารอยŠางเดียว การเจริญทั้งĀลายอยŠาง อื่นเปนแตŠผลของการเจริญของÿินคšาเขšา.. ในเรื่องทดน้ำ เมืองไทยเราไดšคิดมานาน แตŠไมŠไดš คิดโดยมีระเบียบประการĀนึ่งประการใด.. และการกŠอÿรšางที่ไดšลงมือทำไปเชŠน ชำระคลอง ตŠางๆ และทำประตูน้ำĀลายแĀŠงนั้น ก็เĀมือนกันคือมีประโยชนŤบšางแตŠโดยจัดการเผลๆ ไพลŠๆ 6 นนทพร ĂยูŠมั่งมี, “ยšĂนกิจการโรงงาน “น้ำตาล” ในไทย ในยุคกŠĂนเปลี่ยนแปลงการปกครĂง,” ÿืบคšนเมื่Ă 8 พฤýจิกายน, 2565, https://www.silpa-mag.com/history/article_66444 7 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนาš 392.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 4 เมืองไทยไมŠไดšรับผลเทŠาใดนัก เพราะการที่ทำไปทั้งĀลายนี้ก็เดินไปตามวิธีอยŠางเดียวกับที่ บริþัทคลองคูนาไดšทำมา เราตšองจำวŠาบริþัทคลองคูนานี้ไดšตั้งขึ้นโดยคิดĀากำไรในÿŠวน บริþัทนั้น วิธีบริþัทและวิธีกรมทดน้ำทำมาแลšว ไมŠมีผลแกŠการทำนาเทŠาใดนัก เรียกไมŠไดšวŠา ไดšทดน้ำ เรียกไดšแตŠวŠา ทำคลองเทŠานั้นเอง แตŠความประÿงคŤของเมืองไทยนั้น ตšองการจะใĀšมี การทดน้ำตŠางĀากตŠอไปจึงควรตšองมีกรมทดน้ำไวš เมืองไทยมีน้ำเÿมอ ดังที่เĀ็นไดšวŠามีน้ำไĀล ลงแมŠน้ำไปยังทเลเÿมอ เทŠากับเทถุงเงินโครมๆทิ้งลงทเล น้ำที่ไĀลลงทเลนี้ เราประÿงคŤจะใĀš ไĀลเขšาทุŠง ซึ่งเปนการไมŠใชŠยากเย็นอะไรนัก กราบทูลไดšแตŠเพียงวŠาจะตšองมีกำแพงขวาง แมŠน้ำแĀŠงใดแĀŠงĀนึ่งใĀšน้ำบŠาไปในทางที่เราจะเซาะเขšาทุŠงนา”8 ใจคüามขĂงคำกราบบังคมทูลพระกรุณารายงานฉบับนี้มีüŠา เมืĂงไทยนั้นมีÿินคšาที่ÿำคัญ คืĂขšาüÿาร คüามเจริญขĂงประเทýจึงขึ้นĂยูŠกับÿินคšาชนิดนี้ ดังนั้นการทดน้ำ เพื่ĂใĀšÿามารถ ปลูกขšาüไดšจึงÿำคัญ โดยพระเจšาพี่ยาเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ไดšถüายคüามเĀ็นไüšüŠา ระบบชลประทานในÿมัยนั้น ไมŠไดšมีการจัดระเบียบ และการที่ขุดคลĂง ĀรืĂทำประตูน้ำ ก็ยัง ไมŠใชŠüิธีการที่เรียกüŠาการทดน้ำ เปŨนเพียงแตŠการทำคลĂงเทŠานั้น ดังนั้นจึงตšĂงจัดใĀšมีการทดน้ำ ขึ้นมา เพราะเนื่ĂงจากüŠาเมืĂงไทย มีน้ำÿม่ำเÿมĂ ถšาปลŠĂยใĀšไĀลลงÿูŠทะเล ก็เĀมืĂนกับเทถุงเงิน โครม ๆ การทดน้ำนั้น ÿารานุกรมไทยÿำĀรับเยาüชนใĀšคüามĀมายไüšüŠา “การทดน้ำ Āมายถึง การยกน้ำที่มีมาในแĀลŠงน้ำ ใĀšมีระดับÿูงพอที่จะÿŠงเขšาคลองÿŠงน้ำไดš ดšวยอาคารที่ÿรšาง ขวางทางน้ำ การทดน้ำจะไดšผลเฉพาะแĀลŠงน้ำที่มีน้ำไĀลเทŠานั้น โดยอาคารที่ÿรšางขวางทาง น้ำจะทำĀนšาที่กักกั้นน้ำที่ไĀลมาไวšไมŠใĀšผŠานไปไดš จนกวŠาจะถูกทดใĀšเอŠอทšนขึ้นÿูงพอกับ ความตšองการเÿียกŠอน จากนั้นจะÿามารถÿŠงเขšาคลองÿŠงน้ำตามปริมาณที่ตšองการไดš”9 เพื่ĂใĀšมีการทดน้ำเกิดขึ้น จึงตšĂงมโีครงการที่จะÿรšางเขื่Ăนเพื่Ăทดน้ำ และขุดคลĂงเพื่ĂรĂงรับน้ำ ที่เĂŠĂจากการทดน้ำ โดยโครงการแรกที่ไดšรับการพัฒนาคืĂ โครงการปśาÿักใตš ในปŘพุทธýักราช 2458 ไดšมีการประกาýซื้Ăที่ดินเพื่Ăใชšในโครงการปśาÿักใตš ĂยŠางไรก็ดี โครงการปśาÿักใตšนี้ แลšüเÿร็จในปŘพุทธýักราช 2465 กลŠาüคืĂใชšเüลาประมาณ 7 ปŘ เนื่Ăงมาจาก เĀตุĂุทกภัยบริเüณภาคกลางในปŘพุทธýักราช 246010 โดยเขื่Ăนที่ÿรšางขึ้นเพื่Ăทดน้ำนั้น เปŨน 8 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนาš 398. 9 üิรยิะ ÿิรÿิิงĀŤ, ĂงุŠน ลิ่üüานิช และ ÿัมฤทธิ์ พุŠมÿุüรรณ, “ÿารานุกรมไทยฉบับเยาüชน เลŠมที่ 7,” มูลนิธิโครงการÿารานุกรมไทย ÿำĀรับเยาüชนฯ, ÿืบคšนเม่Ăื 8 พฤýจิกายน, 2 5 6 5 , https://saranukromthai.or.th/sub/book/book.php?book=7&chap=7&page=t7-7-infodetail06.html 10 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนšา 399-401.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 5 เขื่Ăนที่ÿรšางกั้นแมŠน้ำปśาÿัก ณ ตำบลทŠาĀลüง ĂำเภĂทŠาเรืĂ จังĀüัดพระนครýรีĂยุธยา ซึ่งเปŨน ชŠüงที่แมŠน้ำปśาÿักมีคüามคดเคี้ยü และคลĂงÿายใĀญŠที่ขุดเพื่ĂรĂงรับน้ำที่เĂŠĂจากการทดน้ำขĂง เขื่Ăนที่กั้นแมŠน้ำปśาÿัก เปŨนคลĂงที่ขุดยาüตั้งแตŠเขื่Ăนทดน้ำ มาจนถึงคลĂง 13 จังĀüัดปทุมธานี ในปŦจจุบัน แตŠเดิมนั้นแมŠน้ำปśาÿักที่ไĀลลงมาจากจังĀüัดเลย ผŠานจังĀüัดเพชรบูรณŤและเขšามาที่ บริเüณจังĀüัดÿระบุรีนั้น จะตšĂงไĀลตŠĂเขšาไปในบริเüณเกาะเมืĂงเกŠาพระนครýรีĂยุธยาเพื่Ăไป รüมกับแมŠน้ำเจšาพระยาที่üัด พนัญเชิงüรüิĀาร แลšüจึงไĀลรüมเปŨนแมŠน้ำเจšาพระยาที่ลำเลียงน้ำ ลงมาจนถึงปากคลĂงรังÿิตที่ตำบลบšานใĀมŠ ĂำเภĂเมืĂง จังĀüัดปทุมธานี แตŠการÿรšางเขื่Ăนทด น้ำกั้นแมŠน้ำปśาÿักและคลĂงรับน้ำนี้ ทำใĀšน้ำÿามารถไĀลเขšาคลĂงรังÿิตไดšถึงÿĂงทาง คืĂเÿšนเดิม ทางฝŦũงแมŠน้ำเจšาพระยา และเÿšนใĀมŠ ผŠานคลĂงดังกลŠาüซึ่งขุดขึ้นมาใĀมŠลงมายังคลĂง 13 จังĀüัด ปทุมธานีในปŦจจุบัน โครงการปśาÿักใตšÿŠงผลใĀšการเกþตรในทุŠงรังÿิตเปลี่ยนไป ชาüนาÿามารถ เปลี่ยนจากการทำนาĀüŠานเปŨนนาดำ โดยนาดำนั้นเปŨนนาที่มีตšนทุนÿูงกüŠา เพราะตšĂงมีการ เตรียมพันธุŤขšาü Ăีกทั้งจะÿามารถทำนาดำไดšตšĂงเปŨนพื้นท่ีที่มีน้ำเพียงพĂ แตŠนาĀüŠานนั้นดšüยเĀตุ ที่üŠาตšĂงรĂฝน จึงตšĂงĀüŠานเมล็ดขšาüปริมาณมากไปกŠĂน ผลผลิตขĂงนาดำนั้นมีผลผลิตที่มี คุณภาพÿูงกüŠานาดำ11 ดังนั้นเมื่Ăน้ำในทุŠงรังÿิตบริบูรณŤ พระเจšาพี่ยาเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรก ฤทธิ์ มีพระประÿงคŤใĀšตั้ง นาบำรุงพันธุŤขšาüขึ้นที่รังÿิตคลĂงĀก เพื่ĂพัฒนาพันธุŤขšาüและพัฒนา üิธีการทำนาใĀšไดšผลผลิตดียิ่งขึ้น12 เมื่Ăเขื่ĂนและคลĂงในโครงการปśาÿักใตšÿรšางแลšüเÿร็จ พระบาทÿมเด็จพระมงกุฎเกลšาเจšาĂยูŠĀัüจึงพระราชทานนามแกŠเขื่Ăน และคลĂงÿายใĀญŠüŠา “เขื่Ăนพระราม6” และ “คลĂงรพีพัฒนŤ”13 เพื่ĂเปŨนพระบรมราชาณุÿรณŤถึงรัชÿมัยขĂงพระĂงคŤ กับทั้งเÿนาบดีกระทรงเกþตราธิการ ผูšทรงĂุตÿาĀะจัดการใĀšการ “ชลประทาน” ÿมัยใĀมŠบังเกิด ขึ้นเปŨนผลÿำเร็จในประเทýÿยาม การüิเคราะĀŤและแกšไขปŦญĀาน้ำ โดยใชšแนüคิดชลประทานแบบüิทยาýาÿตรŤเขšามา บริĀารจัดการน้ำขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ถืĂเปŨนกšาüÿำคัญขĂงการ แกšไขปŦญĀาเรื่Ăงน้ำ ซึ่งเปŨนปŦจจัยÿำคัญขĂงเýรþฐกิจไทยในรัชÿมัยพระบาทÿมเด็จพระมงกุฎ เกลšาเขšาĂยูŠĀัü ซึ่งพึ่งผลผลิตทางเกþตรโดยเฉพาะขšาüเปŨนÿำคัญ การแกšไขปŦญĀาเรื่ĂงคüามไมŠ 11 กรüัฒนŤ üีนิล, “ทำนาแบบไĀนถึงไดšกำไรÿูงÿุด,” แกšไขครั้งลŠาÿุด 2562, ไทยรัฐĂĂนไลนŤ, ÿืบคšนเมื่Ă 8 พฤýจิกายน, 2565, https://www.thairath.co.th/news/local/1594731 12 ĀĂจดĀมายเĀตุแĀŠงชาติ. กþ.เลŠม ๖/๘ ÿภาเผยแพรŠพาณิชยŤ Ăšางใน ÿุนทรี ĂาÿะไüยŤ, เรื่Ăงเดิม, Āนšา 134 Ăšางถึงใน, นิกร ทัÿÿโร, พระเจšาบรมüงýŤเธĂ พระĂงคŤเจšารพีพัฒนýักดิ์ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ พระบิดาแĀŠงกฎĀมายไทย, (กรุงเทพฯ,นาน มีบุŢคÿŤ), 2459, Āนšา 403. 13 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนšา 403.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 6 พĂเĀมาะพĂดีขĂงน้ำจึงเปŨนการแกšไขปŦญĀาที่รากฐานที่ÿุด ĂันนำไปÿูŠผลผลิตที่มีคุณภาพและ พัฒนาการทางเýรþฐกิจขĂงÿยามไดšจากแนüพระดำริขĂง พระเจšาบรมüงýเŤธĂ กรมĀลüงราชบุรี ดิเรกฤทธิ์ ที่ทรงเล็งเĀ็นüŠาÿยามจำเปŨนตšĂงมีการทดน้ำ เพื่Ăที่จะÿามารถใชšทรัพยากรน้ำ ทำใĀš ÿยามมีýักยภาพทางการเกþตร การพาณิชยŤ และเýรþฐกิจÿูงยิ่งขึ้น ปŦญĀาที่คั่งคšางก็ไดšรับการ ÿะÿางแกšไข ไมŠปลŠĂยใĀšน้ำเĂŠĂลšนจนที่นาชาüบšานเÿียĀาย และไมŠปลĂยใĀšไĀลลงทะเลโดยเปลŠา ประโยชนŤ และเมื่Ăน้ำซึ่งเปŨนพื้นฐานÿำคัญมีการบริĀารจัดการĂยŠางมั่นคงแลšü การพัฒนาเทคนิค การเกþตรจึงตามมา ทำใĀšผลผลิตทางการเกþตรมีมากขึ้นและคุณภาพÿูงขึ้นตามลำดับ ÿถานการณŤขšาüÿยามในพุทธýักราช 2461 ในพุทธýักราช 2461 ĀรืĂคริÿตŤýักราช 1918 เมื่ĂเทียบเคียงกับประüัติýาÿตรŤโลกแลšü ชŠüงเüลาดังกลŠาü คืĂชŠüงปŘÿุดทšายขĂงÿงครามโลกครั้งที่Āนึ่ง ผลขĂงÿงครามนั้นทำใĀšทั่üโลกขาด แคลนĂาĀาร แตŠการปลูกขšาüขĂงÿยามนั้นกลับไดšผลดี ยังผลใĀšคüามตšĂงการซื้Ăขšาüจากÿยาม นั้นมีลักþณะเปŨนการแยŠงกันซื้Ă14 ตามĀลักเýรþฐýาÿตรŤในเรื่Ăงกลไกราคา ĀรืĂมืĂที่มĂงไมŠเĀ็น (invisible hand) เมื่ĂĂุปทานมีจำนüนนšĂยลง แตŠĂุปÿงคŤĀรืĂคüามตšĂงการนั้นมีเทŠาเดิมĀรืĂ เพิ่มขึ้น ราคาขĂงÿินคšาก็จะปรับตัüÿูงขึ้น เชŠนเดียüกันกับÿถานการณŤĀลังÿงครามโลกครั้งที่Āนึ่ง ผลผลิตการเกþตรลดลงทั่üโลก แตŠคüามตšĂงการกลับมเีพิ่มขึ้น จึงทำใĀšราคาÿินคšาเกþตรทั่üโลก นั้นเพิ่มขึ้น ผลที่เกิดคืĂราคาขšาüในÿยามนั้นแพงขึ้นĂยŠางมาก ทำใĀšผูšที่มิใชŠชาüนาเดืĂดรšĂน15 เพราะตšĂงซื้Ăขšาüซึ่งเปŨนÿินคšาจำเปŨนในราคาที่ÿูงขึ้นมาก ทั้ง ๆ ที่รายไดšไมŠไดšเพิ่มขึ้น ผลĂีก ประการĀนึ่งขĂงราคาขšาüที่ÿูงขึ้นนั้น ทำใĀšขšาüที่ผลิตในÿยามนั้น ถูกÿŠงĂĂกนĂกประเทýมาก เนื่Ăงจากขายไดšราคาดี ชาüนาจึงไดšประโยชนŤ ก็ยิ่งทำใĀšĂุปทานขšาüในÿยามนั้นลดลง และราคา ÿูงยิ่งขึ้นไป ในปŘพุทธýักราช 2461 จึงไดšมีการประชุมระĀüŠางกระทรüงเกþตราธิการกับกระทรง พระคลังมĀาÿมบัติ เพื่ĂแกšปŦญĀาขšาüแพงและการÿŠงĂĂกที่มากเกินĂันจะนำมาซึ่งการขาดแคลนขšาüในÿยาม16 พระ เจšาพี่ยาเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ในฐานะเÿนาบดีกระทรüงเกþตราธิการทรงเĀ็นแยšงกับ คüามคิดüŠาจะตšĂงมีการĀšามÿŠงĂĂกขšาüไปยังตŠางประเทý โดยมีพระดำริÿรุปคüามไดšüŠา การที่ ขšาüแพงนั้นประชาชนÿŠüนใĀญŠไมŠเดืĂดรšĂน เพราะประชาชนÿŠüนใĀญŠเปŨนชาüนา Āนšาที่ขĂงรัฐ 14 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนšา 419. 15 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนšา 419. 16 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนšา 419.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 7 คืĂตั้งตัüเปŨนกลาง ปลŠĂยใĀšชาüนาเĀลŠานี้ไดšร่ำรüยในเüลาที่เคราะĀŤดี เพราะเมื่ĂเคราะĀŤรšายฝน แลšงĀรืĂน้ำทŠüม ชาüนายังทนไดš โดยทรงเÿนĂใĀšนำระบบจัดเก็บภาþีเขšามาแกšไข โดยใĀšรัฐลด ภาþีใĀšผูšเดืĂดรšĂนที่ตšĂงซื้Ăขšาüราคาแพง ซึ่งเปŨนการลดภาระใĀšกับประชาชนโดยการปรับภาþี ใĀšเขšากับคŠาครĂงชีพ17 ĂยŠางไรก็ดี แนüพระดำริขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ก็ไมŠไดšถูก นำไปใชšแตŠĂยŠางใด เพราะในปŘถัดมา คืĂพุทธýักราช 2462 ก็ไดšมีการĂĂกประกาýĀšามÿŠงĂĂก ขšาüไปยังนĂกพระราชĂาณาเขต เüšนแตŠไดšรับĂนุญาตพิเýþ18 ผลปรากฏüŠาปริมาณขšาüที่ÿŠงĂĂก และราคาขšาüลดลง โดยปริมาณขšาüนั้นลดลงจากเดิมกüŠา 1.2 ลšานĀาบ และราคาตŠĂĀาบนั้น ลดลงจาก 30 บาท 75 ÿตางคŤ เĀลืĂเพียง 21 บาท 25 ÿตางคŤ ĂยŠางไรก็ดีÿภาüะĂากาýในปŘ ดังกลŠาüกลับไมŠเปŨนใจเนื่Ăงจากเกิดฝนแลšง ทำใĀšขšาüในทšĂงนาเÿียĀายเปŨนĂยŠางมาก ทำใĀš ĂุปทานขĂงขšาüนั้นยิ่งลดลงไป เÿด็จในกรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ จึงทรงĂĂกประกาýเพื่Ăจำกัด การÿŠงĂĂกขšาüใĀšเขšมงüดขึ้นไปĂีก จนปŘ 2463 เมื่ĂÿถานการณŤราคาขšาüกลับมาเปŨนปกติ คณะกรรมการกำกับตรüจตราขšาü จึงถูกยกเลิกไป 17 ĀĂจดĀมายเĀตุแĀŠงชาติ. มร.๖ ก.þ./๑๐ เĂกÿารรัชกาลที่6 กระทรüงเกþตราธิการ เรื่ĂงพระดำริĀŤขĂงเÿนาบดีกระทรüง เกþตรŤ ในเรื่Ăงขšาüแพง ( ๒๗ มีนาคม ๒๔๖๑-๓๑ พ.ค.๒๔๖๒) และพüงเพชร ÿุรีตนกüีกุล “เปรียบเทียมผลงานขĂงเÿนาบดี กระทรüงเกþตราธิการ พ.ý.๒๔๓๕-๒๔๗๕ (ค.ý. ๑๘๙๒-๑๙๒๓) บัณฑิตüิทยาลัย จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย üิทยานิพนธŤปริญญา มĀาบัณฑิต แผนกประüัติýาÿตรŤ ,๒๕๑๖), Ăšางถึงใน, , นิกร ทัÿÿโร, พระเจšาบรมüงýŤเธĂ พระĂงคŤเจšารพีพัฒนýักดิ์ กรมĀลüง ราชบุรีดิเรกฤทธิ์ พระบิดาแĀŠงกฎĀมายไทย, (กรุงเทพฯ,นานมีบุŢคÿŤ), 2459, Āนšา 419-421. 18 ĂšางแลšüในเชิงĂรรถที่ 1, Āนšา 421.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 8 บทÿรุป เĀตุที่กĂงบรรณาธิการĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ ปŘ2565 ไดšĀยิบยกเĂาแงŠมุมขĂงพระเจšา บรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ในฐานะเÿนาบดีกระทรงเกþตราธิการบางÿŠüน มา ถŠายทĂดใĀšผูšĂŠานไดšĂŠานนี้ นĂกจากตšĂงการจะใĀšผูšĂŠานไดšคลายภาพจำเกี่ยüกับพระเจšาบรมüงýŤ เธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ üŠาทรงÿถิตฐานะบิดากฎĀมายไทยแตŠĂยŠางเดียü ยังมุŠงĀมายจะ ÿรšางมุมมĂงใĀมŠใĀšแกŠพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ดšüย ยิ่งไปกüŠานั้นกĂง บรรณาธิการประÿงคŤจะÿะทšĂนใĀšเĀ็นพระทัýนะขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรก ฤทธิ์ ในฐานะที่เปŨนผูšบริĀารดšüย เชŠน การแÿดงคüามคิดคüามเĀ็นในเรื่Ăงการชลประทาน การ บริĀารจัดการราชการแผŠนดินในĀลากĀลายýาÿตรŤ รüมถึงการĂĂกคüามเĀ็นในเชิงเýรþฐýาÿตรŤ ในกรณีขĂงการĀšามÿŠงĂĂกขšาüไปยังนĂกพระราชĂาณาเขต พระกรณีกิจขĂงพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรกฤทธิ์นั้น ไดšÿะทšĂนใĀšเĀ็น บทบาทขĂงนักกฎĀมายในฐานะ “นักบริĀาร” ซึ่งตšĂงĂาýัยคüามรูšคüามÿามารถและ ประÿบการณŤในýาÿตรŤดšานĂื่น ๆ เขšามาประกĂบ พรšĂมดšüยการใĀšเĀตุผลที่ÿามารถรับฟŦงไดš และÿมเĀตุÿมผล ในการที่จะยืนยันคüามคิดคüามเชื่ĂขĂงตนเĂง จากการýึกþาพระประüัติใน แงŠมุมที่กüšางขüางĀลากĀลายขึ้น ทำใĀšประจักþŤไดšüŠาพระเจšาบรมüงýŤเธĂ กรมĀลüงราชบุรีดิเรก ฤทธิ์ ทรงเปŨนบุคคลผูšปรีชาÿามารถในการใĀšเĀตุผลและüิÿัยทัýนŤที่โดดเดŠนเปŨนเĂกลักþณŤ กĂง บรรณาธิการจึงขĂฝากบทคüามนี้เปŨนเครื่ĂงเตืĂนใจนักกฎĀมายทุกคน ตระĀนักถึงคüามรูšใน ýาÿตรŤĂื่นๆ ที่กüšางขüางและĀลากĀลายนĂกจากกฎĀมาย เพื่Ăที่เราทั้งĀลายจะไดšเปŨนนัก กฎĀมายที่มีคุณภาพ ÿามารถประÿานคüามรูšจากýาÿตรŤและýิลปşĀลายแขนง มาใชšกับคüามรูš ทางกฎĀมาย รüมถึงการใĀšเĀตุผลซ่งึเปŨนพื้นฐานÿำคัญขĂงüิชานิติýาÿตรŤ
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 9 ÿ่วนที่ 1 บทความทางกฎĀมาย
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 11 กฎĀมายคุšมครองขšอมูลÿŠวนบุคคล : จากÿิทธิในความเปŨนÿŠวนตัว ÿูŠมาตรฐานทางธุรกิจ กฤตานน อวยพรรุŠงรัตนŤ นิวตรอน อภิวงศŤสุวรรณ ภัทรกิจ สัญชยานุกูล1 1. บทนำ กฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลไดšกลćยเปŨนĀนċ่งในกฎĀมćยทĊ่ÿĈคĆญทĊ่ÿčดในโลกยčค ปŦจจčบĆน ยčโรปไดปšรąกćýใชšบĆงคĆบกฎĀมćยคšมčครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลแĀŠงÿĀภćพยčโรป (General Data Protection Regulation : GDPR) ในปŘ พ.ý. 2561 ซċ่งเปŨนกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüน บčคคลทĊ่ÿมบĎรณŤแลąคลĂบคลčมมćกทĊ่ÿčดฉบĆบĀนċ่งในโลก กฎĀมćยฉบĆบนĊ้ยĆงเปŨนแมŠบทใĀšกĆบ กฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลขĂงปรąเทýไทย (Personal Data Protection Act : PDPA) ทĊ่ปรąกćýใชšบĆงคบĆในปŘ พ.ý. 2565 ภćยĀลĆงกćรปรąกćýใชšบĆงคĆบÿĆงคมไทยไดšมĊกćรตČ่นตĆüตŠĂกćร เกĉดขċ้นขĂงกฎĀมćยฉบĆบนĊ้ นĂกจćกภćคปรąชćชนแลšüภćคĂงคŤกรธčรกĉจก็เปŨนĂĊกฝśćยĀนċ่งทĊ่ ตČ่นตĆüกĆบกćรบĆงคĆบใชšกฎĀมćยฉบĆบดĆงกลŠćü บčคคลทĊ่ใĀšคüćมÿนใจกฎĀมćยฉบĆบนĊ้Ăćจเขšćใจไป üŠćมĆนมĊขċ้นเพรćąตšĂงกćรตĂบÿนĂงตŠĂคüćมเปลĊ่ยนแปลงขĂงÿĆงคม ĂćทĉกćรพĆฒนćขĂง เทคโนโลยĊจĆดเก็บขšĂมĎล กćรใชšขšĂมĎลÿŠüนบčคคลขĂงภćคเĂกชนแลąธčรกĉจในกćรปรąมüลผลเพČ่Ă จčดปรąÿงคทŤ ćงธčรกĉจ ซċ่งเปŨนคüćมเขšćใจทĊ่ถĎกตšĂงแตŠเปŨนเพĊยงบćงÿŠüนเทŠćนĆ้น เนČ่ĂงจćกแนüคĉดทĊ่ เปŨนรćกฐćนขĂงกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลไดšถČĂกĈเนĉดขċ้นĂยŠćงยćüนćน โดยบทคüćมนĊ้ คณąผĎšเขĊยนนĈเÿนĂเรĉ่มจćกแนüคĉดพČ้นฐćนขĂงกฎĀมćยคšมčครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลĂĆนมĊจčดเรĉ่มตšน มćจćกแนüคĉดในกćรคčšมครĂงคüćมเปŨนÿŠüนตĆü (Privacy) ตŠĂมćคณąผĎšเขĊยนจąชĊ้ใĀšเĀ็นüŠćจćก กฎĀมćยทĊ่มčŠงคčšมครĂงÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüไดšพĆฒนćกลćยเปŨนมćตรฐćนทćงธčรกĉจไดšĂยŠćงไร แลąเĀตčใดถċงตšĂงเปŨนเชŠนนĆ้น แลąกćรเปลĊ่ยนแปลงนĆ้นจąเปŨนผลดĊตŠĂกćรคčšมครĂงÿĉทธĉขĂงบčคคล ĂยŠćงไร 1 นĉÿĉตชĆ้นปŘทĊ่4 คณąนĉตýĉćÿตรŤจčāćลงกรณมŤ ĀćüĉทยćลĆย *คณąผĎšเขĊยนขĂขĂบพรąคčณ รĂงýćÿตรćจćรยŤดร.ปŗยąบčตร บčญĂรŠćมเรČĂง ทĊ่ไดšกรčณćรĆบเปŨนทĊ่ปรċกþćใĀšแกŠบทคüćมฉบĆบนĊ้
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 12 2. ÿิทธิในความเปŨนÿŠวนตัวบนฐานของกฎĀมายละเมิด 2.1. ÿĉทธĉขĆ้นพČ้นฐćนขĂงบčคคลกŠĂนÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆü (1) ÿĉทธĉในชĊüĉตĂćจกลŠćüไดšüŠćเปŨนÿĉทธĉทĊ่ÿĈคĆญทĊ่ÿčดทĊ่กฎĀมćยมčŠงจąคčšมครĂง เพรćąถšć ĀćกปรćýจćกกćรรĆบรĂงแลąคčšมครĂงชĊüĉตขĂงบčคคลแลšü กćรพĉจćรณćถċงÿĉทธĉĂČ่น ๆ ก็ยŠĂมไรš คüćมĀมćย ÿĆงคมมนčþยŤในĂดĊตไมŠมĊกฎĀมćยคčšมครĂงทĈใĀšกćรดĈรงĂยĎŠขĂงมนčþยŤขċ้นĂยĎŠกĆบüŠć ใครคČĂผĎšทĊ่แขŠงแกรŠงทĊ่ÿčดแลąผĎšนĆ้นจąเปŨนผĎšทĊ่ĂยĎŠรĂด เมČ่ĂÿĆงคมพĆฒนćมćÿĎŠยčคทĊ่มĊกฎĀมćยจċงเกĉด แนüคĉดในกćรคčšมครĂงชĊüĉต ซċ่งแนüคĉดขĂงÿĉทธĉในชĊüĉตมĊมćตĆ้งแตŠÿมĆยโบรćณ เชŠน ในปรąมüล กฎĀมćยăĆมมĎรćบĊก็ปรćกฏบทบĆญญĆตĉทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบกฎĀมćยĂćญć โดยปรąมüลกฎĀมćยนĊ้มĊ คüćมมčŠงĀมćยทĊ่จąยกรąดĆบคüćมเปŨนĂยĎŠขĂงปรąชćชนเพČ่ĂคčšมครĂงไมŠใĀšผĎšทĊ่แขŠงแกรŠงทĈรšćยผĎšทĊ่ ĂŠĂนแĂ2 นĂกจćกนĊ้ยĆงมĊĀลĆกฐćนในĂดĊตทĊ่แÿดงใĀšเĀ็นถċงคüćมÿĈคĆญขĂงÿĉทธĉในชĊüĉต เĂกÿćร ทćงกฎĀมćยชĉ้นแรกทĊ่ไดšกลŠćüถċงÿĉทธĉในชĊüĉต ไดšแกŠ The Virginia Declaration of Right 1776 ซċ่งกลŠćüถċงÿĉทธĉในชĊüĉตĂยŠćงชĆดแจšง (the enjoyment of life) 3 โดยตŠĂมćÿĉทธĉดĆงกลŠćüก็ไดšถĎก ยČนยĆนĂĊกครĆ้งในคĈปรąกćýĂĉÿรภćพขĂงปรąเทýÿĀรĆฐĂเมรĉกć4 ดĆงนĆ้นแนüคĉดทćงกฎĀมćยใน กćรคčšมครĂงชĊüĉตมนčþยŤจċงเปŨนแนüคĉดทĊ่ไดšถĎกพĆฒนćมćเปŨนเüลćนćนแลšüโดยแÿดงĂĂกผŠćนกćร บĆญญĆตĉกฎĀมćย เชŠน กฎĀมćยĂćญćคüćมผĉดฐćนฆŠćผĎšĂČ่น เปŨนตšน (2) ÿĉทธĉทĊ่ÿĈคĆญĂĊกชนĉดĀนċ่งทĊ่กฎĀมćยคčšมครĂง ไดšแกŠ ÿĉทธĉในทรĆพยŤÿĉน ในยčคโบรćณ ทรĆพยŤÿĉนทĆ้งĀมดเปŨนขĂงรćชćĀรČĂกþĆตรĉยŤ แมšüŠćโลกจąกšćüเขšćÿĎŠยčคÿมĆยใĀมŠแตŠแนüคĉดทĊ่มĂงüŠć รĆฐคüรเปŨนเจšćขĂงทรĆพยŤÿĉนก็ยĆงคงปรćกฏ เชŠน แนüคĉดแบบÿĆงคมนĉยม เปŨนตšน ในขณąทĊ่ฝśćยเÿรĊ นĉยมÿนĆบÿนčนกćรใĀšเĂกชนเปŨนเจšćขĂงทรĆพยŤÿĉนโดยเชČ่ĂüŠćกćรใĀšกรรมÿĉทธĉ์แกŠปŦจเจกบčคคลจą ÿรšćงแรงจĎงใจในกćรÿรšćงงćนแลąผลผลĉตมćกกüŠć ĂยŠćงไรก็ตćมรąบบกฎĀมćยขĂงปรąเทýทĊ่ ปกครĂงโดยรąบĂบเÿรĊนĉยมปรąชćธĉปไตยเกČĂบทčกปรąเทýในปŦจจčบĆนรĆบรĂงÿĉทธĉในทรĆพยŤÿĉนแกŠ บčคคล กลŠćüคČĂ กฎĀมćยรĆบรĂงüŠćบčคคลÿćมćรถมĊกรรมÿĉทธĉ์เĀนČĂüĆตถčตŠćง ๆ แลąถšćĀćกüŠćมĊ คนเขšćมćรบกüนกćรใชšปรąโยชนŤจćกทรĆพยŤÿĉนนĆ้น กฎĀมćยก็จąคčšมครĂงผĎšทĊ่เปŨนเจšćขĂง เชŠน 2 P.G.Lauren, “The Foundations of Justice and Human Rights in Early Legal Texts and Thought,” chap.7 in D. Shelton (ed.), The Oxford Handbook of International Human Rights Law, (Oxford,Oxford University Press, October 2013), pp. 163-93, at 164-5. 3 Casey-Maslen, S., & Heyns, C.. “An Historical Introduction to the Right to Life’” In The Right to Life under International Law: An Interpretative Manual, (Cambridge: Cambridge University, 2021), pp. 1-6. 4 Christian Tomuschat, “The Right to Life – Legal and Political Foundations,” chap.1 in The Right to Life (Leiden: Brill | Nijhoff, 2010), p.4.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 13 กćรใĀšผĎšเปŨนเจšćขĂงมĊÿĉทธĉเรĊยกรšĂงคŠćเÿĊยĀćยจćกผĎšทĊ่เขšćมćทĈคüćมเÿĊยĀćยผŠćนกฎĀมćยลąเมĉด ĀรČĂแมšแตŠกćรลงโทþผĎšกรąทĈคüćมผĉดĀćกกćรกรąทĈนĆ้นเปŨนคüćมผĉดตćมกฎĀมćยĂćญć (3) กฎĀมćยคčšมครĂงทรĆพยŤÿĉนทĊ่ไมŠมĊรĎปรŠćง เชŠน คüćมนċกคĉดขĂงคนท่มĊĊมĎลคŠć กćรทĈซ้Ĉ ĀรČĂลĂกเลĊยนงćนýĉลปąĀรČĂÿĉ่งปรąดĉþฐŤ ÿĉ่งเĀลŠćนĊ้ถČĂเปŨนทรĆพยŤÿĉนทćงปŦญญćทĊ่กฎĀมćยใĀš คüćมคčšมครĂง กฎĀมćยทĊ่เขšćมćคčšมครĂงÿĉทธĉเĀลŠćนĊ้ เชŠน กฎĀมćยลĉขÿĉทธĉ์ กฎĀมćยเครČ่ĂงĀมćย กćรคšć กฎĀมćยÿĉทธĉบĆตร เปŨนตšน แนüคĉดเกĊ่ยüกĆบทรĆพยŤÿĉนทćงปŦญญćถČĂกĈเนĉดตĆ้งแตŠยčคโบรćณ เชŠนเดĊยüกĆนแมšüŠćในยčคดĆงกลŠćüยĆงไมŠไดšมĊกฎĀมćยคčšมครĂงทรĆพยŤÿĉนทćงปŦญญćĂยŠćงในยčค ปŦจจčบĆน ตĆüĂยŠćงกรณĊýċกþćทĊ่ถĎกĂšćงถċงใน The Genesis of American Patent and Copyright Law (Bugbee 1967) เปŨนตĆüĂยŠćงคดĊทĊ่เกĉดขċ้นในยčคโบรćณ เชŠน üĉตรĎüĉĂčÿ (Vitruvius) ไดšจĆบผĎšขโมยคüćมคĉดขĂงผĎšĂČ่นในกćรปรąกüดงćนเขĊยน ซċ่งในขณąทĊ่ทĈĀนšćทĊ่เปŨน กรรมกćร üĉตĎüĉĂčÿจĆบกüĊคนĀนċ่งทĊ่กรąทĈคüćมผĉดไดšตŠĂมćกüĊผĎšนĆ้นถĎกพĉพćกþćüŠćมĊคüćมผĉดจćก กćรทĊ่ไปขโมยคĈýĆพทŤจćกงćนขĂงผĎšĂČ่นมćใÿŠในงćนขĂงตน5 2.2 พĆฒนćกćรÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆü ÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüไดšรĆบกćรĂธĉบćยüŠćเปŨน “ÿĉทธĉทĊ่จąไมŠถĎกรบกüน” (right to be let alone) 6 ไüšในบทคüćม “The right to privacy”7 ทĊ่เขĊยนโดยซćมĎเĂล ดĊ üĂเร็นแลąโลĂĉÿ แบรนไดซŤ (Samuel D. Warren and Louis Brandeis) บทคüćมฉบĆบนĊ้เปŨนบทคüćมฉบĆบแรก ๆ ทĊ่กลŠćüถċงÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüแลąมĊĂĉทธĉพลตŠĂพĆฒนćกćรขĂงแนüคĉดขĂงÿĉทธĉในคüćมเปŨน ÿŠüนตĆüเปŨนĂยŠćงมćก โดยในบทคüćมนĊ้จčดปรąกćยใĀšÿĆงคมตรąĀนĆกถċงคüćมÿĈคĆญแลąกćรมĊĂยĎŠ ขĂงÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆü แลąเปŨนจčดเรĉ่มตšนทĊ่ÿĈคĆญทĊ่นĈไปÿĎŠกćรýċกþćคšนคüšćโดยนĆก กฎĀมćยยčคตŠĂมćรĂÿโก พćü (Roscoe Pound) กลŠćüยกยŠĂงบทคüćมขĂงüĂเร็นแลąแบรนไดซŤ üŠćคČĂกćรเพĉ่มเนČ้ĂĀćบทใĀมŠใĀšกĆบรąบบกฎĀมćย8 บทคüćมขĂงüĂเร็นแลąแบรนไดซŤใĀšÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüไดšรĆบคüćมÿนใจแลąมĊ ชČ่ĂเÿĊยงขċ้นมćในรąบบกฎĀมćยขĂงปรąเทýĂเมรĉกć แตŠบทคüćมดĆงกลŠćüไมŠไดšใĀšรćยลąเĂĊยด 5 Moore, Adam and Ken Himma. "Intellectual Property", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2022 Edition), Edward N. Zalta & Uri Nodelman (eds.). Accessed December 14, 2022, Available from: https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/intellectual-property 6 คĈนĊ้เคยถĎกกลćŠ üมćกŠĂนโดยผĎšพĉพćกþć Thomas M. Cooley 7 Warren, Samuel D., and Louis D. Brandeis. “The Right to Privacy,” Harvard Law Review 4, no. 5 (1890): 193–220. 8 Letter from Roscoe Pound to William Chilton (1916), quoted in A. Mason, Brandeis: A Free Man's Life, p. 70 (1956), cited by Glancy 1979, p. 1.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 14 ขĂงÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüüŠćมĊลĆกþณąเชŠนไร แลąจąไดšรĆบกćรปกปŜĂงคčšมครĂงĂยŠćงไร ในยčค ตŠĂมćจċงมĊนĆกกฎĀมćยแลąนĆกüĉชćกćรĂĊกĀลćยคนท่ĊไดšพĆฒนćแนüคĉดขĂงÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆü ตŠĂไป เชŠน üĉลเลĊยม พรĂÿเซĂรŤ (William Prosser) ไดšทĈใĀšÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüขĂงüĂรŤเร็น แลąแบนรไดซŤเปŨนรąบบมćกขċ้นดšüยกćรจĈแนกÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüĂĂกเปŨนกćรลąเมĉด 4 ปรąเภท ไดšแกŠ 1). กćรรčกล้ĈพČ้นทĊ่ĀรČĂกćรกšćüกŠćยเรČ่ĂงรćüÿŠüนตĆü 2). กćรเปŗดเผยขšĂเท็จจรĉงทĊ่ ĀนšćĂĆบĂćยขĂงโจทกŤ 3). กćรทĈใĀšÿćธćรณชนเขšćใจโจทกŤผĉด 4). กćรĀćผลปรąโยชนŤจćกขšĂมĎล ÿŠüนตĆüขĂงผĎšĂČ่น9 ĂลĆน เüÿตĉน (Alan Westin) ไดšเขĊยนĀนĆงÿČĂชČ่Ă “Privacy and freedom” ซċ่งนĈ แนüคĉดขĂงüĂรŤเร็นแลąแบรนไดซŤกšćüเขšćมćÿĎŠýตüรรþทĊ่ 21 โดยกลŠćüüŠćคüćมเปŨนÿŠüนตĆüคČĂ เĀตčผลทĊ่ปŦจเจกบčคคล กลčŠมบčคคล ĀรČĂÿถćบĆนใชšยกขċ้นĂšćงเพČ่ĂทĊ่จąกĈĀนดüŠćขšĂมĎลÿŠüนตĆüขĂง พüกเขćจąถĎกถŠćยทĂดĀรČĂÿČ่ĂÿćรĂĂกไปÿĎŠผĎšĂČ่นเมČ่Ăใด ĂยŠćงไร แลąภćยใตšขĂบเขตเพĊยงใด10 ใน ĀนĆงÿČĂเüÿตĉนกลŠćüüŠćคüćมเปŨนÿŠüนตĆüนĈไปÿĎŠĂĉÿรภćพ แลąเปŨนÿĉทธĉขĂงปŦจเจกบčคคลทĊ่จą กĈĀนดüŠćจąเปŗดเผยขšĂมĎลÿŠüนบčคคลแคŠไĀนแลąเปŗดเผยตŠĂใคร นĂกจćกนĊ้ยĆงรüมไปถċงüĉธĊทĊ่จą เก็บรĆกþćขšĂมĎลแลąüĉธĊเผยแพรŠĂĊกดšüย แนüคĉดขĂงเüÿตĉน ตŠĂมćไดšพĆฒนćไปเปŨนรćกฐćนขĂง กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบคüćมเปŨนÿŠüนตĆüในโลกĂĂนไลนŤ 11 แดเนĊยล เจ โซลĂฟ (Daniel J. Solove) กลŠćüüŠćคüćมเปŨนÿŠüนตĆüคČĂแนüคĉดทĊ่ยĆงคงมĊ คüćมÿĆบÿนĂยĎŠ นĆกüĉจćรณŤกลŠćüüŠćแนüคĉดในเรČ่ĂงคüćมเปŨนÿŠüนตĆüมĊคüćมคลčมเครČĂเกĉนไปจนไมŠ เกĉดปรąโยชนŤมćกนĆกในทćงปฏĉบĆตĉ เพรćąเมČ่ĂเรćพĎดถċงกćรรčกล้ĈคüćมเปŨนÿŠüนตĆü เรćมĆกไมŠ ÿćมćรถĂธĉบćยไดšüŠćทĈไมกćรรčกล้ĈนĆ้นจċงถČĂเปŨนกćรคčกคćมทĊ่เปŨนĂĆนตรćย บŠĂยครĆ้งท่ĊกćรใĀš เĀตčผลขĂงฝśćยทĊ่ไมŠÿนĆบÿนčนÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆü เชŠน เพČ่ĂเÿรĊภćพในกćรแÿดงคüćมคĉดเĀ็น (free speech) กćรเพĉ่มปรąÿĉทธĉภćพในกćรทĈธčรกรรมขĂงลĎกคšć ĀรČĂคüćมมĆ่นคงปลĂดภĆย เปŨน ตšน เปŨนเĀตčผลทĊ่ฟŦงขċ้นมćกกüŠć ดĆงนĆ้นกćรพยćยćมจąใĀšคĈจĈกĆดคüćมทĊ่เปŨนĀนċ่งเดĊยüแลą Ăธĉบćยทčกÿĉ่งทĊ่เกĊ่ยüกĆบคüćมเปŨนÿŠüนตĆüจąนĈไปÿĎŠÿภćüąกลČนไมŠเขšćคćยไมŠĂĂก (dilemma) 9 Daniel J. Solove and Neil M. Richards, “Prosser’s Privacy Law: A Mixed Legacy,” California law review 98 1887 (December 2010): 1889-1890. 10 Maria Tzanou, “Data Protection as a Fundamental Right,” in The Fundamental Right to Data Protection: Normative Value in the Context of Counter-Terrorism Surveillance, (Oxford, Hart Publishing, 2017), p.11. 11 Jubin Gorji, Olivia Graham, Michele Wang. “Overview of Privacy and Privacy Legislation” [online]. 2021. Accessed 14 December, 2022, Available from: https://projects.iq.harvard.edu/privacyproject/overviewprivacy-legislation.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 15 กลŠćüคČĂถšćใĀšคüćมĀมćยกüšćงเกĉนไปกฎĀมćยก็จąมĊคüćมคลčมเครČĂไมŠแนŠนĂน แตŠถšćĀćกใĀš คüćมĀมćยĂยŠćงแคบก็จąทĈใĀšกćรคčšมครĂงทĊ่กฎĀมćยจąบĆงคĆบใĀšถĎกจĈกĆดลง12 ĂยŠćงไรก็ตćม แมšüŠćจąยĆงไมŠมĊขšĂยčตĉเรČ่ĂงคüćมĀมćยขĂงÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆü แตŠคüćมÿĈคĆญขĂงÿĉทธĉใน คüćมเปŨนÿŠüนตĆüก็ไมŠไดšลดนšĂยลงแตŠĂยŠćงใด กลĆบยĉ่งทüĊคüćมÿĈคĆญมćกขċ้นเรČ่Ăย ๆ ในโลกยčค ปŦจจčบĆน 2.3. ÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüกĆบกฎĀมćยลąเมĉด กŠĂนทĊ่จąมĊกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล ÿĉทธĉในคüćมเปŨนÿŠüนตĆüถĎกคčšมครĂง ภćยใตšกฎĀมćยลąเมĉดลĆกþณąขĂงกฎĀมćยลąเมĉดตĆ้งĂยĎŠบนนโยบćยกćรจĆดกćรคüćมเÿĊยĀćยทĊ่ เกĉดขċ้นแลšü (Ex-post) กฎĀมćยปรąเภทนĊ้เปŨนกćรกĈĀนดบทลงโทþทĊ่ไมŠĂćจคüบคčมĀรČĂปŜĂงกĆน คüćมเÿĊยĀćยในĂนćคตไดš โดยกฎĀมćยลąเมĉดตĆ้งĂยĎŠบนพČ้นฐćนขĂงทฤþฎĊทĊ่üŠćบčคคลจąมĊคüćม รĆบผĉดตŠĂเมČ่ĂเขćกŠĂคüćมเÿĊยĀćยใĀšกĆบผĎšĂČ่น13 ดĆงนĆ้นกฎĀมćยลąเมĉดจąถĎกบĆงคĆบใชšตŠĂเมČ่ĂมĊกćร กรąทĈคüćมผĉดแลąมĊคüćมเÿĊยĀćยเกĉดขċ้น ซċ่งโจทกŤมĊภćรąในกćรพĉÿĎจนŤüŠćไดšรĆบคüćมเÿĊยĀćย จćกกćรกรąทĈขĂงจĈเลย ĀลĆกเกณฑŤüŠćกćรกรąทĈใดบšćงจąเปŨนคüćมผĉดกฎĀมćยไมŠไดšเขĊยนไüš ĂยŠćงชĆดเจนเพรćąกćรคčšมครĂงผĎšเÿĊยĀćยจąถĎกจĈกĆด แตŠจąเปŗดชŠĂงใĀšผĎšพĉพćกþćใชšดčลพĉนĉจ เชŠน กćรพĉจćรณćüŠćกćรกรąทĈขĂงจĈเลยปรąมćทĀรČĂไมŠก็จąตšĂงพĉจćรณćเปŨนรćยกรณĊไป บčคคลจċง ไมŠÿćมćรถคćดเดćผลกรąทบจćกกćรกรąทĈขĂงตนไดšĂยŠćงแนŠนĂนüŠćกćรกรąทĈดĆงกลŠćüเปŨน คüćมผĉดĀรČĂไมŠ14 โดยผลทĊ่ตćมมćไดšแกŠคüćมเÿĊ่ยงทĊ่กćรกรąทĈจąเปŨนคüćมผĉดตćมกฎĀมćย แลąคüćมเÿĊ่ยงจćกกćรถĎกฟŜĂงรšĂงจąทĈใĀšบčคคลเพĉ่มคüćมรąมĆดรąüĆงในกćรกรąทĈขĂงตนมćก ทĊ่ÿčด15 ซċ่งแนüคĉดทĊ่ไดšกลŠćüมćนĊ้แตกตŠćงจćกกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลในยčคปŦจจčบĆนทĊ่ใชš แนüคĉดเชĉงปŜĂงกĆน (Ex ante) ĂĆนเปŨนแนüคĉดทĊ่ตšĂงกćรÿรšćงมćตรฐćนใĀšบčคคลปฏĉบĆตĉตćมเพČ่Ă ปŜĂงกĆนคüćมเÿĊยĀćยทĊ่Ăćจเกĉดขċ้นในĂนćคต 12 Daniel J. Solove, “The meaning and value pf privacy,” in Social Dimensions of Privacy: Interdisciplinary Perspectives, eds. B. Roessler & D. Mokrosinska (Cambridge, Cambridge University Press, 2015), PP. 73-74. 13 Christopher H. Schroeder, “Corrective Justice and Liability for Increasing Risks,” UCLA Law Review 37 (1990): 439. 14 Aiken, Jane H., "Ex Post Facto in the Civil Context: Unbridled Punishment,” Georgetown Law Faculty Publications and Other Works 37 (1992): 439. 15 Kolstad, C. D., Ulen, T. S., and Johnson, G. V, “Ex Post Liability for Harm vs. Ex Ante Safety Regulation: Substitutes or Complements?,” The American Economic Review 80(4) (September 1990): 888.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 16 กฎĀมćยลąเมĉดจąพĉจćรณćĀนšćทĊ่ซċ่งในรąบบกฎĀมćยลąเมĉดขĂงคĂมมĂนลĂüŤจąมĊÿĉ่งทĊ่ เรĊยกüŠć ĀนšćทĊ่ตšĂงรąมĆดรąüĆง (Duty of care) โดยĀนšćทĊ่คČĂĂงคŤปรąกĂบĀนċ่งทĊ่ÿĈคĆญขĂง ลąเมĉดĂĆนเกĉดจćกคüćมปรąมćท เพรćąกćรทĊ่จĈเลยจąมĊคüćมรĆบผĉดฐćนลąเมĉดตšĂงปรćกฏüŠć จĈเลยมĊĀนšćทĊ่บćงปรąกćรตŠĂโจทยŤในĂĆนจąตšĂงรąมĆดรąüĆงตćมÿมคüร แลąจĈเลยลšมเĀลüในกćร ปฏĉบĆตĉตćมมćตรฐćนทĊ่กฎĀมćยกĈĀนดแลąกćรกรąทĈนĆ้นนĈไปÿĎŠคüćมเÿĊยĀćย ซċ่งคüćมเÿĊยĀćย เปŨนผลโดยตรงจćกกćรกรąทĈโดยปรąมćท16 นĂกจćกนĊ้กฎĀมćยลąเมĉดยĆงมĊĀลĆกคüćมยĉนยĂมไมŠเปŨนลąเมĉด (Volenti non fit injuria) 17 กลŠćüคČĂถšćĀćกผĎšเÿĊยĀćยไดšใĀšคüćมยĉนยĂมไüšกŠĂนแลšü แมšüŠćจąมĊคüćมเÿĊยĀćย เกĉดขċ้น ก็จąไมŠÿćมćรถเรĊยกรšĂงคŠćเÿĊยĀćยไดšยกตĆüĂยŠćงเชŠน กćรทĊ่บčคคลÿมĆครใจเขšćชกมüยกĆน ถċงแมšüŠćจąไดšรĆบบćดเจ็บก็ไมŠÿćมćรถเรĊยกรšĂงคŠćเÿĊยĀćยจćกĂĊกฝśćยไดšเพรćąเปŨนเรČ่Ăงปกตĉ ธรรมดćทĊ่ผĎšชกมüยตšĂงไดšรĆบคüćมเÿĊยĀćยจćกกćรกรąทĈ โดยขĂบเขตในกćรใĀšคüćมยĉนยĂม คŠĂนขšćงจąกüšćงขüćงแลąไมŠไดšมĊกฎĀมćยกĈĀนดมćตรฐćนไüšüŠćคüćมยĉนยĂมแบบใดĀรČĂ ลĆกþณąใดจąมĊผลĀรČĂไมŠมĊผลบĆงคĆบ เพĊยงแตŠมĊĀลĆกกćรüŠćคüćมยĉนยĂมนĆ้นจąตšĂงไมŠขĆดตŠĂ กฎĀมćยĀรČĂýĊลธรรมĂĆนดĊขĂงปรąชćชน เปŨนตšน ĀลĆกกćรใĀšคüćมยĉนยĂมดĆงทĊ่กลŠćüมćนĊ้ถČĂไดš üŠćทĈไดšโดยÿąดüกแลąมĊมćตรฐćนไมŠเขšมงüดซċ่งจąแตกตŠćงจćกกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüน บčคคลในปŦจจčบĆนทĊ่เพĊยงแตŠเจšćขĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลใĀšคüćมยĉนยĂมก็ยĆงไมŠถČĂüŠćเพĊยงพĂ แตŠจąมĊ ĀลĆกเกณฑŤĂČ่นๆ ทĊ่เขšćมćชĊ้ĂĊกüŠćคüćมยĉนยĂมจąมĊผลĀรČĂไมŠ ซċ่งไดšกลŠćüถċงรćยลąเĂĊยดในÿŠüน ตŠĂไป 3. กฎĀมายคุšมครองขšอมูลÿŠวนบุคคลในฐานะที่เปŨนมาตรการปŜองกัน 3.1 พĆฒนćกćรกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล ĀćกไมŠเปŨนกćรนĆบตĆ้งแตŠคüćมเปŨนมćขĂงÿĉทธĉÿŠüนบčคคล นĆบตĆ้งแตŠปŘ ค.ý. 1974 ไดšมĊกćร พĆฒนćแลąกĈĀนดĂĂกมćเปŨนลćยลĆกþณŤĂĆกþรทĊ่ÿČ่ĂถċงกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลĂยŠćงจรĉงจĆง เพČ่ĂใชšบĆงคĆบ ซċ่งจąเĀ็นไดšจćกคüćมพยćยćมในกćรĂĂกกฎĀมćยไมŠüŠćจćกทćงÿĀรĆฐĄ แลąทćง ÿĀภćพยčโรป ในกćรคčšมครĂงขšĂมĎลในเรČ่ĂงตŠćง ๆ 16 Kidner, Richard, “Negligence: The Basic Principles of Duty of Care,” In Casebook on Torts, (Oxford: OUP Oxford, 2012), P.10. 17 ÿčพĆชรĉนทรŤ ĂĆýüธĉตćนนทŤ, “พĆฒนćกćรขĂงĀลĆกกฎĀมćย VOLENTI NON FIT INJURIA : ýċกþćกćรปรĆบใชšกĆบปรąเทýไทย,” (üĉทยćนพĉนธŤปรĉญญćมĀćบĆณฑĉต ÿćขćüĉชćนĉตýĉćÿตรŤจčāćลงกรณŤมĀćüĉทยćลยĆ, 2551).
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 17 ลĈดĆบปŘ เนČ้ĂĀć FERPA (Family Educational Right and Privacy Act 1974) 18 And COPPA (Children’s Online Privacy Protection Act 1998) 19 กฎĀมćยเฉพćą: FERPA เปŨนกฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบÿćธćรณÿčขเพČ่ĂทĊ่จą คčšมครĂงขšĂมĎลบĆนทċกÿŠüนตĆüทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćรýċกþćขĂงนĆกเรĊยน20 ÿŠüน COPPA เปŨนกฎĀมćยทเĊ่กĊ่ยüกĆบกćรคčšมครĂงผĎšบรโĉภคในกćรคčšมครĂง เด็กทĊ่มĊĂćยčตĈ่กüŠć 13 ปŘ มćตรกćรปŜĂงกĆน: FERPA กĈĀนดกĈกĆบดĎแลทčกโรงเรĊยนทไĊ่ดรšĆบทčน ภćยใตšโครงกćรท่เĊกĊ่ยüขšĂงขĂงกรąทรüงýċกþćธĉกćรขĂงÿĀรĆฐĄใĀš ปฏĉบĆตĉตćม FERPA แลąใĀÿšĉทธĉแกผŠ šปĎกครĂงแลąนĆกเรยĊนทĊ่ไดรšĆบโĂน ÿĉทธĉเมČ่ĂĂćยčครบ 18 ปŘĀรČĂไดเšขšćýċกþćในรąดĆบÿĎงกüŠćมĆธยมมĊÿĉทธĉ ตćม FERPA ตŠĂขšĂมĎลบĆนทกċขĂงตนเĂง ÿŠüน COPPA กĈĀนดกĈกบĆ ดĎแล Operator ĀรČĂผĎšใĀšบรĉกćรบนเü็บไซดĀŤรČĂĂĂนไลนŤท่มĊĊคüćม เกĊ่ยüขšĂงกĆบเด็กโดยตรงĀรČĂไดšทรćบถċงกćรดĈเนĉนกćรเก็บขšĂมลĎเด็ก จąตšĂงปฏĉบĆตตĉćม COPPA เพČ่ĂปĂŜงกĆนกćรกรąทĈคüćมผĉดตŠĂขšĂมĎล เด็ก กฎĀมćยเฉพćą: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบĀนŠüยงćนรĆฐเพČ่ĂทĊ่จą คčšมครĂงขšĂมĎลขŠćüÿćรÿŠüนบčคคลขĂงปรąชćชนทĊ่ถĎกจĆดเก็บโดย ĀนŠüยงćนตŠćงๆ ขĂงรĆฐทĊ่จĆดเก็บขĂšมĎล 18 1.Centers for Disease Control and Prevention. Family Educational Rights and Privacy Act (FERPA). Page last reviewed: June 27, 2022. Accessed 8 November, 2022, available from: https://www.cdc.gov/phlp/publications/topic/ferpa.html. 2. U.S. Department of Education. Family Educational Rights and Privacy Act (FERPA). Accessed 8 November , 2022, Available from: https://www2.ed.gov/policy/gen/guid/fpco/ferpa/index.html. 19 1. Education Framework. Student Privacy Laws: What District & School Administrators Need to Know. Accessed 8 November, 2022, Available from: https://educationframework.com/resources/studentprivacy-laws/federal-laws. กฎĀมćยทĆ้ง FERPA แลą COPPA เปŨนกćรตĂบโจทยŤในกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล (Best Practice recommendation) ใน กćรคčšมครĂงขšĂมĎลทĊ่ĂŠĂนไĀüขĂงนกĆเรยĊน ซċ่งรćยลąเĂĊยดลšüนเปŨนกĈĀนดในเชĉงกĈกĆบดแĎลเพČ่ĂไมŠใĀšเกĉดปŦญĀćภćยĀลĆง ไมŠใชŠเพČ่Ă แกšไขเมČ่ĂปŦญĀćเกĉดขċ้น 2. Ferderal Trade Commission. Children’s Online Privacy Protection Rule “COPPA”. Accessed 8 November, 2022, Available from: https://www.ftc.gov/legal-library/browse/rules/childrens-online-privacyprotection-rule-coppa. 20 มĊ 2 üĆตถčปรąÿงคใŤนกćรคšมčครĂงขšĂมĎลบĆนทċกÿŠüนตĆüทĊ่เกยĊ่üกĆบกćรýกċþćขĂงนĆก เรยĊน: (1) กĈĀนดใĀš“ผĎšปกครĂง” (Parents) ĀรČĂ “นĆกเรĊยน” ซċ่งมĊĂćยčถċง 18 ปŘĀรČĂไดเšขšćไปýกċþćในÿถćนบĆนกćรýกċþćทĊ่ ÿĎงกüŠćรąดĆบมĆธยมปลćย (eligible students) ÿćมćรถคüบคčมขšĂมĎลกćรýċกþćไดšมćกขċ้น (2) กĈĀนดĀćšมÿถćบĆนýกċþćทĂĊ่ยĎภŠ ćยใตšFERPA เปŗดเผยขšĂมĎลทĊ่รąบčตüĆตนจćกขšĂมĎลบĆนทċกÿüŠนตĆüทĊ่เกยĊ่üกĆบ กćรýċกþć โดยปรćýจćกคüćมยĉนยĂมเปŨนลćยลĆกþณŤĂกĆþรขĂงนĆกเรĊยน ĀรĂČĀćกนĆกเรĊยนเปŨนผĎšเยćüŤจąตšĂงไดšรĆบคüćมยĉนยĂม จćกผĎšปกครĂง กฎĀมćยฉบĆบนĊ้มĊคüćมตĂšงกćรทĊ่จąใĀšเขšćใจในเนČ้ĂĀćแลąใĀšปฏĉบĆตĉตćมกฎĀมćย ถĂČüŠćเปŨนเจตนćรณŤทĊ่ÿĈคĆญในกćรคมčšครĂง ขšĂมĎลÿüŠนบčคคลทćงดćšนกćรýกċþćขĂงนĆกเรĊยน
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 18 The Privacy Act 197421 มćตรกćรปŜĂงกĆน: กĈĀนดใĀšĀนŠüยงćนขĂงรĆฐจąตšĂงจĆดĀćมćตรกćร ĂยŠćงเĀมćąÿมเพยĊงพĂเพČ่ĂüĆตถčปรąÿงคŤขĂงกฎĀมćยคČĂ เพČ่ĂมčŠง คčšมครĂงแลąรĆบรĂงกćรบĆนทċกขšĂมĎล (record) ไมŠใĀšเกดĉกćรทčจรตĉ ดĆงทĊ่เคยเกĉดขċ้นจćกคดĊüĂรŤเตĂรŤเกต (Watergate scandal) TCPA (Telephone Consumer Protection Act 1986) and “National Do not call”22 23 ขšĂÿĆงเกต คĈนĉยćม 1. FCC (US Federal Communications Commission) 2. FTC คČĂ (Federal Trade Commission) กฎĀมćยเฉพćą: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćรตลćดผŠćนทćงโทรýĆพทŤทĊ่ คčšมครĂงขšĂมĎลขĂงเจšćขĂงเบĂรโŤทรýĆพทŤ มćตรกćรปŜĂงกĆน: กćรจĈกĆดกćรทĈกćรตลćดผŠćนทćงโทรýĆพทŤแลą กćรใชšรąบบโทรĂĂกĂĆตโนมĆตĉแลąขšĂคüćมเÿĊยงเทĊยมĀรČĂทĊ่บĆนทċกไüš ลŠüงĀนšć ซċ่งเปŨนกćรกĈĀนดĀนšćทตĊ่ĂŠผĎšใĀšบรĉกćรทĊ่เปŨนบรĉกćร โทรคมนćคมÿćธćรณą (common carriers) แลąนĆกกćรตลćดĂČ่นๆ เชŠน นĆกกćรตลćดĀรČĂ telemarketers โดย FCC แลą FTC เปŨน ĀนŠüยงćนรĆฐทĊ่ไดรšบĆĂĈนćจกćรÿรćšงรąบบทąเบยĊน “National Do not call Registry”ซċ่งเปŨนมćตรกćรกćรจดĆใĀšผĎšบรĉโภคลงทąเบยĊน ĀšćมโทรแตŠยĆงไมมŠ ĊผลบĆงคĆบจนกรąทĆ้ง กฎĀมćยกćรลงทąเบĊยน (registry) มĊผลบĆงคĆบใชšในปŘ 2003 แลąบรĉĀćรจĆดกćรโดย FTC HIPPA (the Health Insurance Portability and Accountability Act 1996) 24 กฎĀมćยเฉพćą: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบÿćธćรณÿčขทĊ่คมčšครĂงขšĂมĎล ÿčขภćพขĂงบčคคล 21 1.ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรขšĂมĎลขćŠ üÿćรขĂงรćชกćร. กฎĀมćยเฉพćąüćŠดšüยกćรคšมčครĂงÿŠüนบčคคล. ÿČบคšนเม่ĂČ 8 พฤýจĉกćยน 2256, จćก http://www.oic.go.th/FILEROOM/CABOICFORM02/DRAWER05/GENERAL/DATA0000/00000332.PDF. 2.ÿĈนĆกงćนคณąกรรมกćรขšĂมĎลขćŠ ÿćรขĂงรćชกćร. ÿถćบĆนüจĉĆยแลąใĀšคĈปรċกþćแĀŠงมĀćüĉทยćลĆยธรรมýćÿตร,Ť 12. ÿČบคšนเม่ĂČ 8 พฤýจĉกćยน 2256, จćก http://www.oic.go.th/FILEWEB/CABIWEBSITE/DRAWER01/GENERAL/DATA0007/00007545.PDF. 3. Office of the Privacy and Civil Liberties. Overview of the Privacy Act: 2020 Edition. Accessed 8 November, 2022, Available from: https://www.justice.gov/opcl/overview-privacy-act-1974-2020- edition/introduction. 22 ในปŘ 1986 เมČ่ĂเทคโนโลยĊโทรýĆพทŤเขšćถċงงŠćยมćกขċ้นซ่งċมćพรšĂมกĆบกćรทĈกćรตลćดผŠćนทćงโทรýพĆทŤโดยกćรโทรทĊ่มćขċ้น ดĆงน้นĆÿภćจċงไดšĂĂกกฎĀมćย “Telephone Consumer Protection Act” (TCPA) โดยÿภćคĂนแกรÿ 23 1. Federal Communications Commission. FCC Actions on Robocalls, Telemarketing. Accessed 8 November, 2022, Available from: https://www.fcc.gov/general/telemarketing-and-robocalls. 2. techtarget, Wesley Chai. DEFINITION Telephone Consumer Protection Act (TCPA). Accessed 8 November, 2022, Available from: https://www.techtarget.com/whatis/definition/Telephone-ConsumerProtection-ActTCPA#:~:text=The%20Telephone%20Consumer%20Protection%20Act%20(TCPA)%20of%201991%20is%20a,c onsumers%20from%20invasive%20telemarketing%20practices. 24 HHS.gov. Summary of the HIPAA Privacy Rule. Available from: https://www.hhs.gov/hipaa/forprofessionals/privacy/laws-regulations/index.html.
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 19 มćตรกćรปŜĂงกĆน: กĈĀนดมćตรฐćนคüćมเปŨนÿŠüนตĆüขĂงขšĂมĎล ÿčขภćพทĊ่รąบčตĆüบčคคลไดšĀรČĂ “Privacy Rule” โดยกĈĀนด มćตรฐćนกćรใชšแลąกćรเปดŗเผยขĂšมĎลÿčขภćพÿŠüนบčคคลทĊ่จĆดเก็บ โดยĂงคŤกรทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบÿćธćรณÿčข ĀรČĂ “covered entities” ตĂŠ ขšĂมĎลÿčขภćพÿŠüนบčคคล ĀรČĂ “protected health information” โดยมĊĀนŠüยงćน OCR (The Office for Civil Rights) เขšćมćกĈกĆบ ดĎแลภćยใตšกฎĀมćยฉบĆบนĊ้ EU Data Protection Directive (Directive 95/46/EC 1995) กฎĀมćยแมŠบท: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüน บčคคลเปŨนกćรทĆ่üไป มćตรกćรปŜĂงกĆน: แมšüŠćจąเปŨนบทบĆญญĆตĉทĊ่มผĊลบĆงคĆบรąĀüŠćง ปรąเทýฉบĆบแรก25แตŠไมŠถČĂüŠćปรąÿบคüćมÿĈเร็จในกćรบĆงคบĆใชš 26 FCRC (Fair Credit Reporting Act 1971) กฎĀมćยเฉพćą: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćรกĈกĆบดĎแลกćรปรąกĂบ ธčรกĉจขšĂมĎลเครดตĉ มćตรกćรปŜĂงกĆน: กćรเขšćไปคüบคčมกćรปรąกĂบธčรกĉจดšćนกćร จĆดเก็บขšĂมลĎโดยÿรšćงขšĂกĈĀนดแลąกฎเพČ่ĂÿĂดคลšĂงกĆบรąบบ ขšĂมĎลเครดĉต ซċ่งรąบบขšĂมĎลเครดตĉจąดĈเนĉนกćรไปไดšก็ตŠĂเมČ่ĂไดมšĊ กćรจĆดเก็บขšĂมĎลทĊ่ถĎกตšĂงเĀมćąÿมแลąเปŨนปรąโยชนŤตŠĂกćรนĈไปใชš งćน เรĊยกขšĂมĎลเĀลŠćนĊ้üŠć Consumer Report ซċ่งถĎกรüบรüมĀรČĂ จĆดใĀšมĊขċ้นโดยĂงคŤกรทĊ่จĆดเก็บขšĂมĎลĂยŠćง Consumer Reporting Agency27 กฎĀมćยเฉพćą: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćรคčšมครĂงขšĂมĎลทćงดšćน กćรเงนĉ 25 นคร เÿรรĊĆกþŤ. (5 เมþćยน 2561). GDPR คČĂĂąไร ÿĈคĆญĂยŠćงไร? ทĈไมจċงตšĂงเขšćใจ GDPR? : โดย นคร เÿรรĊกĆþŤ. Matichon Online. จćก https://www.matichon.co.th/article/news_902461. 26 Paul Voigt, The EU General Data Protection Regulation (GDPR), p.2 ; เจตนćรณŤขĂงบทบĆญญĆตฉĉบĆบนĊ้เพĂČ่ทĊ่จą กĈĀนดกćรคčšมครĂงÿĉทธĉÿŠüนบčคคลขĆ้นพČ้นฐćนกĆบกćรปรąมüลผลขĂšมĎลผŠćนกĉจกรรมแลąเปŨนกćรใĀšคüćมมĆ่นใจในกćรโĂนขšĂมĎล ĂĉÿรąรąĀüćŠงปรąเทýÿมćชĉกขĂงÿĀภćพยčโรป แตŠไมŠปรąÿบผลÿĈเร็จเนČ่ĂงจćกบทบĆญญĆตĉนĊ้จąตšĂงไดšรĆบกćรภćคยćนüčตĆĉในแตŠลą ปรąเทýทĈใĀšกćรกĈĀนดมćตรกćรทĊ่ไมŠเĀมČĂนกĆนแลąมĊขĆ้นตĂนในกćรดĈเนĉนกćรĀลćยขĆ้นตĂนทĈใĀšไมŠไดšเปŨนไปตćมüĆตถčปรąÿงคŤ ขĂงบทบĆญญĆตĉนĊ้ 27 ยĂดüรčณ üĉไลรĆตนŤ,“ปŦญĀćขšĂมĎลเครดĉตตćมกฎĀมćยüŠćดüšย กćรปรąกĂบธčรกĉจขšĂมĎลเครดตĉ,” (üĉทยćนพĉนธŤปรĉญญćมĀćบ บĆณฑĉต ÿćขćกฎĀมćยธčรกĉจ คณąนĉตĉýćÿตรŤ มĀćüĉทยćลĆยธรรมýćÿตรŤ, 2560).
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 20 GLBA (Gramm Leach Billey Act 1999) 28 มćตรกćรปŜĂงกĆน: กćรกĈĀนดใĀÿšถćบĆนทćงกćรเงĉนตŠćงๆ (financial institutions) เชŠนธčรกĉจทĊ่ใĀšบรĉกćรทćงกćรเงนĉ ĂธĉบćยขšĂมĎลขĂง ผĎšใชšบรĉกćรรüม กćรปฏĉบĆตĉตŠĂผĎšใชšบรĉกćรแลąมćตรกćรคüćม ปลĂดภĆยตŠĂขšĂมĎลทĊ่ĂŠĂนไĀü29 GDPR (General Data Protection Regulation 2018) กฎĀมćยแมŠบท: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล ขĂงÿĀภćพยčโรป โดย GDPR เปŨนกฎĀมćยทĊ่เขšćมćแทนทĊ่ EU Data Protection Directive เพČ่ĂพĆฒนćใĀšเกĉดคüćมชĆดเจนขĂงกฎĀมćย แลąขจĆดĂčปÿรรคในกćรไĀลเüĊยนĂยŠćงĂĉÿรąขĂงขšĂมĎลÿŠüนตĆüจćก ปŦญĀćทĊ่เกĉดขċ้นจćก EU Data Protection Directive มćตรกćรปŜĂงกĆน: กĈĀนดใĀšผĎšใดก็ตćมท่ปĊรąมüลผลขšĂมลĎÿŠüนบčคคล ไมŠüŠćจąเปŨนขšĂมĎลพลเมČĂงขĂงÿĀภćพยčโรป ĀรČĂผĎšพĈนĆกในÿĀภćพ ยčโรปแมšกรąทĆ้งกรณĊทĊ่ขćยÿĉนคšćĀรČĂบรĉกćรแกŠบčคคลดĆงกลŠćü ไมŠüćŠ บčคคลนĆ้นจąĂยĎŠในÿĀภćพยčโรปĀรĂČไมŠจąตšĂงปฏĉบĆตĉตćมกฎĀมćย GDPR30 PDPA (Privacy Data Protection Act 2019) กฎĀมćยแมŠบท: กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล ขĂงปรąเทýไทย มćตรกćรปŜĂงกĆน: กĈĀนดใĀšมĊกฎĀมćยทĊ่คčšมครĂงÿĉทธĉคüćมเปŨน ÿŠüนตĆüซċ่งเปŨนÿĉทธĉขĆ้นพČ้นฐćนคČĂขšĂมĎลÿŠüนบčคคลเปŨนกćรทĆ่üไป โดย กĈĀนดĀลĆกเกณฑŤ กลไก ĀรČĂมćตรกćรกĈกĆบดĎแลเกĊ่ยüกĆบกćรใĀš คüćมคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลทĊ่เปŨนĀลĆกกćรทĆ่üไป31 โดยÿรčปพĆฒนćกćรทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลในรąยąเüลćทĊ่ผŠćนมć กŠĂนทĊ่จąถċงปŘ2018 ไดมšĊกćรกĈĀนดกฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบกćรคčšมครĂงขšĂมลĎÿŠüนบčคคลแตŠเปŨน เพĊยงเฉพćąเรČ่ĂงทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบขšĂมĎลÿŠüนบčคคล เüšนแตŠกรณĊเชŠน EU Data Protection Directive (1995) ขĂงÿĀภćพยčโรปแตŠไมŠไดšปรąÿบผลÿĈเร็จ จนกรąทĆ้งกŠĂใĀšเกĉด GDPR ในปŘ 2018 ซċ่งเปŨนกćรüćงมćตรกćรทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลในÿĀภćพยčโรปเปŨนกćร ทĆ่üไป ไมŠใชŠกćรกĈĀนดคčšมครĂงขšĂมĎลเฉพćąเรČ่Ăง เชŠนทĊ่ผŠćนมć ดĆงนĆ้นมาตรการปŜองกันกŠอน GDPR จึงยังไมŠเปŨนมาตรฐานทางธุรกิจ 28คċกฤทธĉ์ ÿĉงĀā, “พĆฒนćกćรขĂงกćรปรąกĂบธčรกĉจธนćคćรพćณĉชยŤในลĆกþณąขĂง Universal Banking แลąกลไกในทćง กฎĀมćยในกćรคčšมครĂงผĎšบรĉโภคทćงกćรเงนĉ: บทเรĊยนจćกคüćมลšมเĀลüขĂงกćรคčšมครĂงผĎšบรĉโภคทĊ่ใชšบรĉกćรทćงกćรเงนĉในชŠüง üĉกฤตĉเýรþฐกĉจกćรเงĉนในปรąเทýÿĀรĆฐĂเมรกĉć ปŘค.ý. 2008,” üćรÿćรพĆฒนบรĉĀćรýćÿตรŤ. 29 Federal Trade Commission, “Gramm-Leach-Bliley Act”. 30 GDPR.EU. What is GDPR, the EU’s new data protection law?. Available from: https://gdpr.eu/what-is-gdpr/ . 31 ĀมćยเĀตč พรąรćชบĆญญĆตĉคčšมครĂงขšĂมĎลÿüŠนบčคคล พ.ý. 2562
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 21 3.2 กฎĀมายคุšมครองขšอมูลÿŠวนบุคคลในฐานะที่เปŨนกฎĀมายแมŠบทเชิงปŜองกัน กćรýċกþćกรąบüนกćรกćรทĈงćนขĂงกฎĀมćยขšĂมĎลÿŠüนบčคคลนĆ้นทĈใĀšเกĉดคüćมเขšćใจใน เรČ่ĂงĀลĆกกćรกćรทĈงćนแลąüĆตถčปรąÿงคŤขĂงกฎĀมćยüŠćดšüยกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล นĈไปÿĎŠกćรเขšćใจกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลขĂงปรąเทýไทยในฐćนąกฎĀมćยแมŠบทเชĉง ปŜĂงกĆน โดยจąýċกþćผŠćน GDPR ĀรČĂกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลขĂงÿĀภćพยčโรป เนČ่ĂงจćกเปŨนกฎĀมćยแมŠบท ทĊ่กĈĀนดĀลĆกเกณฑŤมćตรกćรกĈกĆบดĎแลเกĊ่ยüกĆบกćรใĀšคüćม คčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลเปŨนกćรทĆ่üไป แลąเปŨนมćตรฐćนÿćกลĂĆนถČĂเปŨนแบบĂยŠćงขĂง กฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลทĊ่เกĉดขċ้นภćยĀลĆง รüมถċงพรąรćชบĆญญĆตĉคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüน บčคคล พ.ý. 2562 ขĂงไทยซċ่งมĊเนČ้ĂĀćÿćรąโดยไดšรĆบĂĉทธĉพลมćจćก GDPR32 3.2.1 กฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลในฐćนąมćตรกćรปŜĂงกĆน (Preventive measures) กćรตรćกฎรąเบĊยบทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคลลในยčโรป33 เปŨนยกตĆüĂยŠćงทĊ่ ดĊในกćรĂธĉบćยกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลüŠć “ทĈไม” ถċงตšĂงคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล แลąจąคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล “ĂยŠćงไร” โดยขĂแบŠงเพČ่ĂÿรšćงคüćมเขšćใจĂĂกเปŨน (1) การคุšมครองความเปŨนสŠวนตัว แลą (2) ก า ร ค ุ š ม ค ร อ ง ข š อ มู ล การคุšมครองความเปŨนสŠวนตัว (Privacy Protection) ÿĀปรąชćชćตĉไดšรĆบรĂงĀลĆกกćร เรČ่ĂงÿĉทธĉคüćมเปŨนÿŠüนตĆüซċ่งบĆญญĆตĉในปฏĉญญćÿćกลüŠćดšüยÿĉทธĉมนčþยชน (ICCPR)34 ซċ่งใĀš ĀลĆกกćรในÿĉทธĉคüćมเปŨนÿŠüนตĆüüŠćจąตšĂงไมŠมĊใครถĎกแทรกแซงคüćมเปŨนÿŠüนตĆü แลąมĊÿĉทธĉใน กćรไดšรĆบคüćมคčšมครĂงตćมกฎĀมćย35 จąเĀ็นไดšüŠćเปŨนกćรĂธĉบćยกรĂบขĂงÿĉทธĉคüćมเปŨน ÿŠüนตĆüทĆ้งในภćคมĀćชนแลąเĂกชน ในÿŠüนÿĀภćพยčโรปไดšบĆญญĆตĉ ĂนčÿĆญญćดšćนÿĉทธĉมนčþยชน 32 นพดล นĉ่มĀนĎ, “ĀลĆกกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล: ýċกþćเปรĊยบเทĊยบพรąรćชบĆญญĆตĉคšมčครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล พ.ý.2562 กĆบพรąรćชบĆญญĆตĉขšĂมĎลขŠćüÿćรขĂงรćชกćรพ.ý. 2540,” üćรÿćรมนčþยýćÿตรŤแลąÿĆงคมýćÿตรŤ มĀćüĉทยćลĆยมĀćÿćรคćม, 41(3). 33 Aurelia Tamo-Larrieux, Designing for privacy and its legal framework, p.73 34 ýĎนยŤเฝŜćรąüĆงÿถćนกćรณŤภćคใตš deep south watch. กตĉกćรąĀüćŠงปรąเทýüŠćดšüยÿĉทธĉพลเมČĂงแลąÿĉทธĉทćงกćรเมĂČง. จćก https://deepsouthwatch.org/sites/default/files/archives/docs/iccpr_th.pdf, ICCPR ขšĂ 17, ซċ่งแปลไดšüŠć “1. บčคคลจąถĎกแทรกแซงคüćมเปŨนÿüŠนตüĆครĂบครĆü เคĀÿถćน ĀรČĂกćรตดĉตŠĂÿČ่ĂÿćรโดยพลกćรĀรČĂไมŠชĂบดšüย กฎĀมćยมĉไดšแลąจąถกĎลบĀลĎŠเกยĊรตĉแลąชČ่ĂเÿĊยงโดยไมŠชĂบดšüยกฎĀมćยมĉไดš 2. บčคคลทกčคนมĊÿทĉธĉทĊ่จąไดšรบĆคüćมคčšมครĂงตćมกฎĀมćยมĉใĀšถĎกแทรกแซงĀรČĂลบĀลĎŠเชŠนüŠćนĆ้น”. 35 Aurelia Tamo-Larrieux, p.74
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 22 (EUCHR) ในเüลćตŠĂมć โดยĂนčÿĆญญćนĊ้กĈĀนดเงČ่ĂนไขในกćรแทรกแซงÿĉทธĉÿŠüนตĆüüŠćจąตšĂง36 (1) ÿĂดคลšĂงกĆบกฎĀมćยĀรČĂเปŨนไปตćมทĊ่กฎĀมćยกĈĀนด (in accordance with the law or prescribed by law) แลą (2) จĈเปŨนตŠĂÿĆงคมปรąชćธĉปไตย (necessary in a democratic society) จċงĂćจÿรčปไดšüŠćกćรแทรกแซงÿĉทธĉคüćมเปŨนÿŠüนตĆüจąตšĂงเปŨนไปตćมกฎĀมćยซċ่งĂยĎŠ ภćยใตšคüćมจĈเปŨน ไดšÿĆดÿŠüนตćมรąบĂบปรąชćธĉปไตย แลąตšĂงเปŨนไปตćมüĆตถčปรąÿงคŤโดย ชĂบดšüยกฎĀมćย ทĆ้ง 2 ĀลĆกกćรขšćงตšนเปŨนรćกฐćนขĂงกฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลในยčโรป37 แมšüŠć กฎĀมćยในปรąเทýเชŠน กฎĀมćยทĊ่มćจćกฝśćยนĉตĉบĆญญĆตĉĀรČĂมćจćกคĈพĉพćกþćทĊ่เกĊ่ยüกĆบกćร คčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล จąตĊคüćมเกĊ่ยüกĆบกรĂบคüćมคčšมครĂงทĊ่แตกตŠćงกĆนในแตŠลąปรąเทý แตŠĀลĆกกćรยĆงคงเĀมČĂนกĆบ 2 ĀลĆกกćรขšćงตšนคČĂ กćรทĊ่พลเมČĂงไมŠคüรถĎกแทรกแซงโดยĂĈนćจ รĆฐ ซċ่งจąพบüŠćแตŠลąปรąเทýในยčโรปตŠćงมĂงüŠćกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลเปŨนÿĉ่งทĊ่จĈเปŨน ĂยŠćงยĉ่ง แลąเปŨนกćรปŜĂงกĆนเชĉงĀšćมปรćม (เชĉงแกšไข) ĂยŠćงไรก็ดĊกćรเพĉ่มขċ้นขĂงเทคโนโลยĊ ดĉจĉทĆลทĈใĀšกćรเขšćถċงÿĉทธĉคüćมเปŨนÿŠüนตĆüทĊ่งŠćยมćกขċ้น แตŠลąปรąเทýจĈเปŨนตšĂงÿรšćง มćตรกćรคüćมปลĂดภĆย (เชĉงปŜĂงกĆน) ซċ่งทĈใĀšเกĉดกฎĀมćยคščมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลในปรąเทý นĆ้น ๆ การคุšมครองขšอมูล (Data Protection)38 เกĊ่ยüขšĂงกĆบกฎĀมćยเรČ่ĂงĂČ่น ๆ ซċ่งĀćกดĎตćม ตĆüĂยŠćงตćรćงขšćงตšน จąเĀ็นไดšüŠćมĊกćรเกĉดขċ้นขĂงกćรคčšมครĂงขšĂมĎลซċ่งนĂกเĀนČĂจćกÿĉทธĉ คüćมเปŨนÿŠüนตĆü (the right to privacy or personality) ซċ่งเปŨนÿŠüนĀนċ่งในกćรพĆฒนć กฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüกĆบคčšมครĂงขšĂมĎล แตŠก็ปฏĉเÿธไมŠไดšüŠćกฎĀมćยทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบกćรคčšมครĂงÿĉทธĉ 36 European Court of Human Rights, Guide on Article 8 of the European Convention on Human Rights, The Scope of Article 8, p.7, 31 Aug 2022 Art. 8 “1. Everyone has the right to respect for his private and family life, his home and his correspondence. 2. There shall be no interference by a public authority with the exercise of this right except such as is in accordance with the law and is necessary in a democratic society in the interests of national security, public safety or the economic wellbeing of the country, for the prevention of disorder or crime, for the protection of health or morals, or for the protection of the rights and freedoms of others.” 37 Bygrave, Data Privacy, p. 86, ไดšกลŠćü ICCPR ขšĂ 17 กĈĀนดกรĂบĂยŠćงจĈเปŨนเรĊ่ĂงกćรĀšćมในกćรแทรกแซงคüćมเปŨน ÿŠüนตĆü ขณą ECHR ขšĂ 8 กĈĀนดกรĂบเง่ĂČนไขกćรใชšÿĉทธĉ “เคćรพชĊüĉตÿŠüนตüĆ” โดยกĈĀนดเงČ่ĂนไขในกćรĂนčญćตใĀแšทรกÿĉทธĉ ÿĉทธĉดĆงกลŠćüไดš. 38 Aurelia Tamo-Larrieux, p.75
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 23 คüćมเปŨนÿŠüนตĆü บčคลĉกภćพ กćรĀมĉ่นปรąมćท ก็เปŨนรćกฐćนขĂงกฎĀมćยüŠćดšüยกćรคčšมครĂง ขšĂมĎลเชŠนเดĊยüกĆน กćรคčšมครĂงขšĂมĎลไมŠไดšมĊจčดปรąÿงคŤเพČ่ĂคčšมครĂงตĆüขšĂมĎล แตŠเปŨนกćร คčšมครĂงเจšćขĂงขšĂมĎลทĊ่ถĎกปรąมüลผล แนüคĉดดĆงกลŠćüไดšรĆบกćรพĆฒนćเพČ่ĂทĊ่จąทĈใĀšกćร คčšมครĂงขšĂมĎลกลćยเปŨนĀลĆกกćรทĆ่üไป ทĆ้งนĊ้ไมŠไดšมĊเพĊยง EUCFR39 เทćŠนĆ้นĂแตŠกฎĀมćยĂČ่น ๆ40ก็ มĊกćรพĎดถċงเรČ่ĂงนĊ้กŠĂนทĊ่จąมĊ GDPR เชŠนกĆน จąเĀ็นไดšüŠćกฎĀมćยตŠćง ๆ ทĊ่พĎดถċงกćรคčšมครĂง ขšĂมĎลมĊลĆกþณąเปŨนชčดĀรČĂคĎŠมČĂกćรแนąนĈĀลĆกกćรปรąมüลผลขšĂมĎลทĊ่รąบčเงČ่ĂนไขกćรดĈเนĉน ป ร ą ม ü ล ผ ล ข š Ă ม Ď ล ม ć ก ก üŠ ć เมČ่ĂเทĊยบรąĀüŠćงทĆ้งÿĂงĀลĆกกćรจąพบüŠć 1). ÿĉทธĉคüćมเปŨนÿŠüนตĆüไมŠไดšเปŨนÿĉทธĉโดย ÿมบĎรณแŤตŠจąตšĂงเปŨนไปตćมĀลĆกกćรทĈงćนในÿĆงคมนĆ้น ๆ กćรปรąมüลผลขšĂมĎลจąชĂบธรรมก็ ตŠĂเมČ่ĂเปŨนไปตćมĂรรถปรąโยชนŤขĂงÿĆงคมทĊ่มĂงüŠćเปŨนเรČ่ĂงทĊ่เĀนČĂกüŠćปรąโยชนŤÿŠüนตĆü 2). กćรคčšมครĂงขšĂมĎลจąเปŨนขšĂกĈĀนดทĊ่เตČĂนใĀšกรąทĈตćมกฎĀมćย มćกกüŠćเปŨนกćรÿĆ่ง โดยถšć ไมŠไดšĂยĎŠภćยใตšĀลĆกกćรปรąมüลผล ก็ĂćจเปŨนกćรรčกล้ĈÿĉทธĉÿŠüนบčคคล 3.2.2 กฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลในฐćนąกฎĀมćยแมŠบท (General Rule) กฎĀมćยคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลÿćมćรถüćงภćพรüมไดšüŠć เรČ่ĂงใดบšćงทĊ่จĈเปŨนจąตšĂงมĊ ÿĈĀรĆบกćรใĀšคüćมคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล โดยเปŨนกćรÿรčปĀนšćทĊ่ทćงกฎĀมćยทĊ่ผĎกพĆนกĆบ บčคคล ĂงคŤกร ĀรČĂĀนŠüยงćน 41 1. ข š Ă บ Ć ง ค Ć บ ÿ Ĉ Ā ร Ć บ Ā น Š ü ย ง ć น Ā ร Č Ă Ă ง ค Ť ก ร จ ą ต š Ă ง มĊ42 39 Charter of Fundamental Rights of The European Union, Article 8, Protection of personal data “1. Everyone has the right to the protection of personal data concerning him or her. 2. Such data must be processed fairly for specified purposes and on the basis of the consent of the person concerned or some other legitimate basis laid down by law. Everyone has the right of access to data which has been collected concerning him or her, and the right to have it rectified. 3. Compliance with these rules shall be subject to control by an independent authority” 40 Convention 108, Directive 95/46/EC (so-called e-Privacy Directive) and later adopted in the GDPR, OECD Privacy Guidance 1980 41 Paul Voigt, The EU General Data Protection Regulation (GDPR), p.3 42 (1) โดยผĎšคüบคčมแลąผĎšปรąมüลผลจąตĂšงทĈกćรบĆนทċกขĂงกćรปรąมüลผลกĉจกรรมนĆ้นโดยพĉÿจĎนüŤ ŠćปฏĉบĆตĉตćม GDPR ตŠĂ ĀนŠüยงćนกĈกบĆดĎแล แลąใĀšขšĂมĎลเรČ่ĂงขšĂผĎกพĆนตŠĂเจćšขšĂมĎลÿŠüนบčคคล, (2) ถćšเปŨนกรณĊทĊ่ขšĂมĎลถĎกใชšในกĉจกรรมĀลĆกÿĈĀรĆบกล ยčทธŤทćงธčรกĉจซċ่งปรąกĂบไปดüšยกćรตรüจÿĂบเจćšขĂงขšĂมĎลĂยŠćงÿม่ĈเÿมĂแลąเปŨนรąบบ ĀรĂČเปŨนกćรปรąมüลผลขšĂมĎลทĊ่เปŨน ขšĂมĎลĂŠĂนไĀüเปŨนจĈนüนมćก, (3) จąตĂšงจĆดใĀšมĊกćรรąบčกćรใชมšćตรกćรคüćมปลĂดภĆยทĊ่เĀมćąÿมในกรณทĊ่มĊคĊüćมเÿยĊ่งทĊ่กćร ปรąมüลผลขšĂมĎลจąทĈใĀšขšĂมĎลเกĉดคüćมเÿĊ่ยงทĊ่ĂćจเปŨนกćรลąเมĉดÿĉทธĉแลąเÿรภĊćพขĂงเจšćขĂงขšĂมĎล, (4) เพĂČ่ใĀšบĆงคĆบใชšตćม แนüคĉด GDPR ไดšจąตĂšงรąบčถċงแนüคดĉขĂงคüćมเปŨนÿŠüนตĆü (the concepts of Privacy by Design and Privacy by
Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 24 1). กćรบĆนทċกกĉจกรรมกćรปรąมüลผลขĂงĂงคŤกรทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบขšĂมĎลÿŠüนบčคคล (Records of Processing) Activities), 2). กćรแตŠงตĆ้งเจšćĀนšćทĊ่ขšĂมĎลÿŠüนบčคคล (Designation of a Data Protection Officer), 3). กćรปรąเมĉนผลกรąทบดšćนกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล (Data Protection Impact Assessment), 4). กćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลโดยกćรĂĂกแบบแลąคŠć เรĉ่มตšน (Data Protection by Design and by Default), 5). มćตรกćรเชĉงเทคนĉคแลąมćตรกćร เชĉงบรĉĀćรจĆดกćร (Technical and Organizational Measures, 6). Data Subject Rights), 7). ĀนĆงÿČĂแจšงเĀตčกćรณŤลąเมĉดขšĂมĎลÿŠüนบčคคล (Data Breach Notification), 8). กćรพĆฒนć รąบบปŜĂงกĆนแลąจĆดกćรขšĂมĎลÿŠüนบčคคล (Data Protection Management), 9). กćรแตŠงตĆ้ง ตĆüแทนมćจćกนĉตĉบčคคลทĊ่ไมŠไดšมćจćกÿĀภćพยčโรป (Appointment of a Representative by Non-EU Entities) แลą 10). จรรยćบรรณแลąกćรรĆบรĂง (Codes of Conduct and Certifications) 2. ทĈใĀšแนŠใจüŠćไดšปฏĉบĆตĉตćมตćมกฎĀมćยขĂงกćรปรąมüลผลซċ่งจąตšĂงมĊ43 1). Default) ดšüยเพČ่ĂเปŨนไปตćมüĆตถčปรąÿงคŤขĂงกćรปŜĂงกĆนขšĂมĎลขĂง GPDR, (5) เพČ่ĂรĆบปรąกĆนคüćมปลĂดภĆยขĂงขšĂมลĎÿŠüน บčคคล จąตšĂงมกĊćรรąบčรąดĆบมćตรกćรกćรคčšมครĂงขšĂมĎลÿüŠนบčคคลตćมคüćมเÿĊ่ยงขĂงขĂงกćรปรąมüลผลขšĂมĎลแตŠลąเร่ĂČงๆ ไป, (6) จąตĂšงไดšรĆบกćรแจšงÿĉทธĉขĂงผĎšเปŨนเจšćขĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคลแกŠคนๆ นĆ้น, (7) จąตšĂงแจšงตŠĂผĎšเปŨนเจšćขĂงขšĂมĎลÿŠüนบčคคล ภćยใน 72 ชĆ่üโมง แลąกรณĊทĊ่เกĉดคüćมเÿĊ่ยงดĆงกลŠćü เจšćĀนšćทĊ่ทĊ่เกยĊ่üขĂšงกĆบกćรตรüจÿĂบเจšćเขšćมćชŠüยเĀลČĂผĎšคüบคมčขšĂมĎล, (8) เปŨนรąบบกćรปฏĉบĆตตĉćม GDPR ภćยในĂงคกŤรเพČ่ĂทĊ่จąตรüจÿĂบ the data-protection-related แลą safety-related requirement, (9) กรณĊทĊ่ไมŠไดšĂยĎŠในขĂบเขตกćรใชšกฎĀมćย GDPR จąมĊกĈĀนดตĈแĀนŠง an EU-Located representative ปรąÿćนงćนÿĈĀรĆบเจćšขĂงขšĂมĎลแลąĀนŠüยงćนกĈกĆบดแĎล, (10) เปŨนเครČ่ĂงพĉÿĎจนŤüŠćไดšปฏĉบĆตĉตćม GDPR แลąลดĂčปÿรรคในกćร พĉÿĎจนŤตĂŠ ĀนŠüยงćนกĈกĆบดแĎล43 (1) ĀšćมใĀšมกĊćรปรąมüลขšĂมĎลทčกกĉจกรรมเüšนแตŠกฎĀมćยกĈĀนด ซċ่งฐćนกฎĀมćย (Legal bases) ในกćรปรąมüลผลภćยใน GDPR ไดมšกĊćรบĆญญĆตĉใน the Data Protection Direction มćกŠĂนแลšü ยกตüĆĂยŠćงเชŠน ฐćนกćรคüćมยĉนยĂม (Valid Consent), ฐćนกฎĀมćยĂČ่น ๆ ในกćรปรąมüลผลเชŠน ฐćนคüćมจĈเปŨนทćงÿญĆญć (Contractual necessity) ĀรČĂ ฐćนโดยชĂบ ดšüยกฎĀมćย (legitimate interests of controller) รüมถċง üĆตถčปรąÿงคŤในกćรเปลĊ่ยนกćรปรąมüลผลขšĂมĎล ซċ่งตćŠงมĊüĉธĊกćรใชš ฐćนไมŠเĀมČĂนกĆน, (2) กćรปรąมüลผลขĂšมĎลทĊ่เปŨนกĉจกรรมรąĀüŠćงภćยในĂงคกŤร (Intra-Group) คüรจąมĊมćตรฐćนกćรคšมčครĂง ขšĂมĎลขĂงตนเĂงภćยในĂงคกŤร แลąในกรณĊกćรโĂนขĂšมĎลจąตšĂงเปŨนไปตćมทกĊ่ฎĀมćยกĈĀนดซ่งċเทĊยบเทŠćรąดĆบกćรโĂนขšĂมĎล ใĀšกĆบบčคคลทĊ่ÿćม (third Party), (3) ปรąเภทขšĂมĎลพĉเýþซ่งċจąตšĂงไดšรĆบกćรปกปŜĂงแลąกćรปรąมüลผลขĂšมĎลเฉพćąจąตšĂงมĊ มćตรกćรในกćรคšมčครĂงขšĂมĎลท่ĊเĀมćąÿมซ่งċเปŨนไปตćมคüćมเÿ่ยĊงÿงĎขĂงตĆüขšĂมĎลดĆงกลŠćü ซċ่งĂćจกลŠćüไดšüćŠกćรปรąมüลผล ขšĂมĎลท่เĊปŨนขšĂมĎลปรąเภทพĉเýþตćมĀลกĆถĎกĀšćมไมŠใĀšปรąมüลผล ถćšไมŠไดšเปŨนกćรยĉนยĂม ĀรČĂคüćมจĈเปŨนĀรČĂ บรบĉททĊ่มĊ จąตšĂงมĊกćรปรąมüลผลขšĂมĎลดĆงกลŠćü, (4) ผĎšปรąมüลผลนĆ้นไมŠไดšเปŨนบčคคลทĊ่ÿćม แตŠĂยภĎŠ ćยใตšคüćมตšĂงกćรขĂงผĎšคüบคčมขšĂมĎล แลąไมŠไดšตšĂงกćรฐćนทćงกฎĀมćย ซċ่งรüมถċงผĎšปรąมüลผลทĊ่ĂยĎŠในปรąเทýทĊ่ÿćม ĂยćŠงไรก็ตćม ผĎšคüบคčมขšĂมĎลจąตšĂงเลČĂกผĎš ปรąมüลผลขšĂมĎลทĊ่เĀมćąÿมÿćมćรถรบĆ ปรąกĆนกćรคšมčครĂงขšĂมĎลในรąดĆบขĂงขšĂมĎลทĊ่เĀมćąÿม แลąจąถกĎบĆงคĆบĂยภĎŠ ćยใตšขĂš ผĎกพĆนขĂงĂงคกŤรซċ่งĂยĎŠภćยใตšGDPR, (5) ขšĂบĆงคบĆในกćรโĂนขšĂมĎลĂĂกจćก EU จąตĂšงมĊมćตรกćรเฉพćąในกćรคšมčครĂงขšĂมĎล ตćมคüćมเĀมćąÿม ĀนüŠยงćนĀรĂČĂงคกŤรจąตĂšงยČนยĆนไดüšŠć (1) กćรปรąมüลผลขšĂมĎลจąตĂšงใĀšเĀตčผลทćงกฎĀมćยไดš(2) มćตรกćรคüćมปลĂดภยĆทĊ่เĀมćąÿมจąตšĂงใชšไดš, (6) กรณทĊĊ่ผĎšÿงŠ ĂĂกขšĂมĎลĂยĎŠใน EU แลąผĎšนĈเขšćขĂšมĎลĂยĎŠนĂก EU จąตšĂงจĆดใĀš มĊÿĆญญćทĊ่เกĊ่ยüขšĂงกĆบกćรโĂนขšĂมĎลคĂČ “The EU Standard Contractual Clauses” ซċ่งมćจćก the European