หนังสือรพีพัฒนศักดิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประจำปี 2565

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 225 แขŠงขันทางการคšา ผูšที่ÿนใจĂาจลĂงไปýึกþาคำüินิจฉัยในแตŠละคดีดูüŠา เĀตุใดคณะกรรมการฯ จึงตัดÿินüŠาไมŠฝśาฝŚน ÿำĀรับคดีที่คณะกรรมการฯ ตัดÿินüŠา มีการฝśาฝŚนกฎĀมายแขŠงขันทางการคšา ÿŠüนมาก จะเปŨนในกรณีตามมาตรา 57 และการรüมธุรกิจกันโดยมิไดšแจšงผลการรüมธุรกิจ ซึ่งโดยĀลักการ แลšü การรüมธุรกิจที่ÿŠงผลใĀšการแขŠงขันลดลงĂยŠางมีนัยÿำคัญจะตšĂงแจšงผลการรüมธุรกิจไปยัง คณะกรรมการฯ ภายใน 7 üัน มิฉะนั้น จะมีโทþปรับทางปกครĂง นĂกจากนี้ ยังมีคำüินิจฉัยที่เกี่ยüขšĂงกับมาตรา 54 ในกรณีผูšประกĂบธุรกิจผลิตน้ำแข็ง ในจังĀüัดชัยนาท และจังĀüัดใกลšเคียงรŠüมกันตกลงกันกำĀนดราคาน้ำแข็ง ซึ่งถืĂüŠาการเปŨนการ ตกลงจำกัดการแขŠงขันที่รšายแรงและมีโทþĂาญา โดยในคดีดังกลŠาüมีĀลักฐานชัดเจนเปŨนบันทึก üŠาไดšมีการตกลงกันกำĀนดราคา ซึ่งคณะกรรมการฯ ก็เĀ็นüŠามีĀลักฐานเพียงพĂที่จะฟŜĂงไดš แตŠ เนื่ĂงจากคณะกรรมการแขŠงขันทางการคšาไดšทำการเปรียบเทียบปรับแลšü ทำใĀšเรื่Ăงยุติ ไมŠไดšไป ถึงýาล มาตราที่ยังไมŠคŠĂยจะไดšเĀ็นผลÿำเร็จขĂงการใชšงาน คืĂ มาตรา 50 ในเรื่ĂงขĂงการใชš ĂำนาจเĀนืĂตลาดโดยมิชĂบ คดีตามมาตรา 50 ÿŠüนใĀญŠมักจะถูกüินิจฉัยüŠา ผูšประกĂบธุรกิจ รายที่ถูกกลŠาüĀาไมŠใชŠผูšมีĂำนาจเĀนืĂตลาด เนื่ĂงจากมียĂดขายไมŠถึงพันลšานบาทตามนิยามที่ กฎĀมายกำĀนดทำใĀšไมŠเขšาĂงคŤประกĂบคüามผิดตามมาตรา 50 ไปเÿียตั้งแตŠแรก” อาจารยŤมองüŠากฎĀมายแขŠงขันทางการคšามีจุดบกพรŠองใดบšางที่กŠอใĀšเกิดคüามไมŠเปŨนธรรม แกŠผšบูริโภคĀรือมองüŠามีจุดใดที่คüรแกšไขเพราะอะไร ดร.กัญจนŤýักดิ์: “ผมมĂงüŠา กฎĀมายแขŠงขันทางการคšานี้มีจุดที่บกพรŠĂงĂยูŠĀลายĂยŠาง ทั้งในแงŠขĂงคüามไมŠชัดเจนในบางถšĂยคำและในแงŠขĂงชŠĂงüŠางในกฎĀมายที่มีĂยูŠ ดังที่ไดšกลŠาüไüš ขšางตšนในมาตรา 50 ที่มีกำĀนดพฤติกรรมตšĂงĀšามไüšĂยŠางชัดเจนแคŠ 4 พฤติกรรมเทŠานั้น ĀากไมŠ เขšาตาม 4 กรณีดังกลŠาüก็ถืĂüŠาไมŠผิด ซึ่งจุดนี้ถืĂเปŨนชŠĂงüŠางที่คŠĂนขšางกüšางมาก และĂีกเรื่Ăงที่ ผมมีคüามเĀ็นüŠาเปŨนปŦญĀาคืĂ การที่กฎĀมายแขŠงขันทางการคšากำĀนดใĀšบางพฤติกรรมมีโทþ ทางĂาญา Ăาทิ การใชšĂำนาจเĀนืĂตลาดโดยมิชĂบ และการตกลงกันจำกัดการแขŠงขันĂยŠาง รšายแรง จุดที่บกพรŠĂงก็คืĂ บทบัญญัติมีโทþทางĂาญาจะตšĂงตีคüามแบบเครŠงครัด เชŠนนี้เĂง พฤติกรรมขĂงผูšมีĂำนาจเĀนืĂตลาดบางประการ ĀากไมŠเขšาตามลักþณะที่มาตรา 50 ระบุไüš ĂยŠางชัดแจšงก็จะไมŠÿามารถเĂาผิดไดšเลย แมšจะเปŨนพฤติกรรมที่ÿŠงผลเปŨนการทำลายการแขŠงขันก็ ตาม นĂกจากนี้ การที่จะüินิจฉัยไดšüŠามีการฝśาฝŚนบทบัญญัติซึ่งมีโทþĂาญานั้นจะตšĂงมีĀลักฐาน

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 226 ĂยŠางชัดเจนจนปราýจากขšĂÿงÿัยüŠาผูšกระทำไดšกระทำผิดจริง เชŠนนี้เĂง จึงทำใĀšไมŠÿามารถเĂา ผิดกับผูšที่กระทำไดšĀากไมมŠ ีĀลักฐานแจŠมชัด แตŠก็มีĀลายทŠานที่มĂงüŠา มีคüามจำเปŨนĂยูŠที่ตšĂงกำĀนดโทþทางĂาญาไüšในกฎĀมาย แขŠงขันทางการคšา มิฉะนั้น ผูšประกĂบธุรกิจĂาจไมŠเกรงกลัüที่จะการกระทำผิด แตŠในมุมมĂงขĂง ผมมĂงüŠาตŠĂใĀšมีโทþทางĂาญาก็ตาม แตŠĀากการบังคับใชšกฎĀมายที่มีนั้น เปŨนÿิ่งที่ÿามารถ กระทำไดšยากมาก เนื่ĂงจากจะตšĂงพิÿูจนŤจนชัดแจšง ผูšประกĂบธุรกิจĂาจไมŠกลัüที่จะกระทำการ ตŠาง ๆ ที่เปŨนการฝśาฝŚนกฎĀมายก็ไดš ในกฎĀมายแขŠงขันทางการคšาขĂงÿĀภาพยุโรป ไมŠมีการกำĀนดโทþทางĂาญา แตŠจะมี โทþปรับทางปกครĂงÿำĀรับผูšที่ฝśาฝŚน นĂกจากนี้ ยังมีมาตรการพิเýþในการแÿüงĀาĀลักฐาน จากผูšกระทำคüามผิดคืĂ Leniency Program ซึ่งเปŨนการเปŗดโĂกาÿใĀšผูšประกĂบธุรกิจที่รŠüมกัน ตกลงราคามาÿารภาพและมĂบĀลักฐานตŠาง ๆ ใĀšแกŠคณะกรรมการขĂงÿĀภาพยุโรป โดยผูš ประกĂบธุรกิจรายแรกที่ÿามารถมĂบĀลักฐานที่เพียงพĂในการดำเนินคดีใĀšแกŠคณะกรรมการ ขĂงÿĀภาพยุโรปไดšจะไดšรับการยกเüšนโทþ และคณะกรรมการจะไปเĂาผิดกับผูšที่รŠüมตกลงคน Ăื่น ๆ ตŠĂไป ซึ่งถšาĀากนำมาตรการดังกลŠาüมาปรับใชšในไทยĂาจชŠüยเรื่ĂงขĂงการแÿüงĀา ĀลักฐานไดšงŠายขึ้น” จุดบกพรŠองจากการที่กฎĀมายแขŠงขันทางการคšาไทยมีโทþอาญาÿำĀรับบางพฤติกรรม คüร จะไดšรับการปรับเปลี่ยนĀรือไมŠอยŠางไร ดร.กัญจนŤýักดิ์: “ผมมĂงüŠา Āากเปลี่ยนจากโทþĂาญาเปŨนการปรับทางปกครĂงนŠาจะ เĀมาะÿมกüŠา เนื่ĂงจากนŠาจะทำใĀšเกิดคüามÿะดüกตŠĂการปรับใชšและตีคüามมากกüŠา” ในกรณีที่มีการจำกัดการแขŠงขันจนÿŠงผลกระทบตŠอประชาชน ประชาชนจะมีüิธีการรับมือ ĀรือแกšไขปŦญĀานี้อยŠางไร ดร.กัญจนŤýักดิ์: “ในกฎĀมายแขŠงขันทางการคšาเปŗดโĂกาÿใĀšประชาชนĀรืĂผูšเÿียĀาย ÿามารถที่จะเรียกรšĂงคŠาเÿียĀายไดš โดยĂาจทำผŠานĂงคŤกรตŠาง ๆ ที่มีĂำนาจĀนšาที่คุšมครĂง ผูšบริโภคก็ไดš นี่ถืĂüŠาเปŨนเครื่ĂงมืĂĀนึ่งที่ประชาชนจะÿามารถปกปŜĂงประโยชนŤขĂงตนเĂงไดš นĂกจากนี้ ยังมีĂีกÿิ่งĀนึ่งที่ÿามารถชŠüยเĀลืĂประชาชนจากการจำกัดการแขŠงขันไดš นั่น คืĂ การเคลื่ĂนไĀüรณรงคŤทางคüามคิด ยกตัüĂยŠาง การเกิดขึ้นขĂง Sherman Act ซึ่งเปŨน กฎĀมายปŜĂงกันการผูกขาดฉบับแรกขĂงÿĀรัฐĂเมริกา เกิดขึ้นจากคüามกังüลขĂงประชาชนตŠĂ

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 227 ธุรกิจขนาดใĀญŠüŠาธุรกิจนั้น ๆ จะทำใĀšเÿรีภาพในการทำธุรกิจขĂงพüกเขาใĀšนšĂยลง ĀรืĂถูก ลิดรĂนไป เมื่Ăประชาชนมีคüามกังüล ผูšที่เปŨนผูšแทนขĂงประชาชนในÿภาก็นำเĂาคüามกังüลนี้มา พิจารณาจนทำใĀšเกิดเปŨนกฎĀมายขึ้น จะเĀ็นไดšüŠาการเคลื่ĂนไĀüทางคüามคิดที่เกิดขึ้นนั้น ÿามารถผลักดันทำใĀšเกิดกฎĀมายไดš นĂกจากนี้ในบางยุคÿมัยเมื่Ăประชาชนแÿดงคüามกังüล เปŨนĂยŠางมากเกี่ยüกับปŦญĀาผูกขาดทางการคšา บางครั้งĂาจนำไปÿูŠการดำเนินคดีใĀญŠ ๆ ไดš Ăาทิ คดี Standard Oil เกิดจากการที่ประชาชนมีคüามกังüลและÿŠงเÿียงแĀŠงคüามกังüลจน ประธานาธิบดี Theodore Roosevelt ใĀšมีการดำเนินคดีกับบริþัทผูšผลิตน้ำมันรายใĀญŠ จะเĀ็น ไดšüŠาคüามเคลื่ĂนไĀüขĂงประชาชนก็ÿามารถผลักดันใĀšเกิดกฎĀมายĀรืĂเกิดการบังคับใชš กฎĀมายที่เขšมขšนไดšเชŠนกัน” ในขณะที่ตŠางประเทý อาทิ ยุโรป อเมริกา มีการใชšกฎĀมายที่จริงจังและมีคüามชัดเจนมาก อาจารยŤมีคüามเĀ็นüŠาจะÿามารถนำเอากฎĀมายเĀลŠานั้นมาปรับใชšเพื่อคüบคุมÿถานการณŤ ตŠางๆที่เกิดขึ้นภายในประเทýไทยไดšอยŠางไรบšาง ดร.กัญจนŤýักดิ์: “ผมมĂงüŠา Ăันที่จริงแลšü กฎĀมายแขŠงขันทางการคšาไทยมีตšนแบบมา จากกฎĀมายแขŠงขันทางการคšาÿĀภาพยุโรป แมšกระทั่งทั้งกฎĀมายลูกตŠาง ๆ ขĂงกฎĀมาย แขŠงขันทางการคšาไทยก็มีที่มาจากกฎĀมายขĂงÿĀภาพยุโรปเชŠนกัน ดังนั้น ผมมĂงüŠากฎĀมาย แขŠงขันทางการคšาÿĀภาพยุโรปÿŠงĂิทธิพลตŠĂกฎĀมายแขŠงขันทางการคšาไทยĂยูŠแลšü แตŠÿิ่งที่Ăาจ ชŠüยเพิ่มพูนประÿิทธิภาพในการบังคับใชšไดš คืĂ การýึกþาคำüินิจฉัยขĂงคณะกรรมการขĂง ÿĀภาพยุโรปและýาลÿĀภาพยุโรปüŠาเขาใชšกฎĀมายในคดีที่เกิดขึ้นĂยŠางไร ก็ĂาจเĂามาเปŨน แนüทางในการใชšกฎĀมายขĂงเขามาพัฒนาการใชšกฎĀมายขĂงไทยไดš” ถšาอาจารยŤจะออกกฎĀมายอ่ืน ๆ ที่เกี่ยüกับการชŠüยเĀลือผูšประกอบการในเรื่องของคüามเทŠา เทียม อยากจะออกเกี่ยüกับเรื่องอะไรเพราะอะไร ดร.กัญจนŤýักดิ์: “ในขณะที่กฎĀมายแขŠงขันทางการคšาชŠüยเรื่ĂงขĂงการรับรĂงเÿรีภาพ ในการทำธุรกิจ แตŠถšาพูดตามคüามเปŨนจริง ผมมีคüามเĀ็นüŠามีกฎĀมายบางฉบับเปŨนĂุปÿรรคใน การเขšาÿูŠตลาด Ăาทิ กฎĀมายที่บĂกüŠาĀากจะขĂĂนุญาตผลิตÿุราจะตšĂงผลิตใĀšไดšจำนüนเทŠานั้น เทŠานี้ลิตรตŠĂปŘเปŨนĂยŠางต่ำ โดยกำĀนดปริมาณการผลิตขั้นต่ำที่ÿูงมาก ÿŠงผลใĀšผูšประกĂบธุรกิจ รายเล็ก ๆ ที่ไมŠไดšมีกำลังผลิตÿูงไมŠÿามารถเขšาÿูŠตลาดไดšจุดนี้คืĂจุดท่ีกฎĀมายที่เปŨนĂุปÿรรคตŠĂ การเขšาÿูŠตลาดขĂงผูšประกĂบธุรกิจรายใĀมŠ ดังนั้น Āากมีการแกšไขจุดนี้ก็ĂาจชŠüยลดĂุปÿรรคใน การเขšาÿูŠตลาดไดšและÿรšางคüามเทŠาเทียมในกันในเรื่ĂงขĂงโĂกาÿในการประกĂบธุรกิจไดš”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 228 ÿรุปเกี่ยüกับกฎĀมายแขŠงขันทางการคšา ดร.กัญจนŤýักดิ์: “กฎĀมายแขŠงขันทางการคšาเปŨนกฎĀมายที่มีคüามซับซšĂน เกี่ยüพัน กับýาÿตรŤĂื่นĂยŠางเชŠนเýรþฐýาÿตรŤ ดังนั้น ในการüินิจฉัยแตŠละคดีจึงไมŠÿามารถĀาคำตĂบไดš โดยĂาýัยĀลักการทางนิติýาÿตรŤเทŠานั้น จำเปŨนจะตšĂงใชšĀลักการทางเýรþฐýาÿตรŤที่เกี่ยüขšĂง มาพิจารณาดšüย เพราะฉะนั้นĀากตšĂงการจะใชšกฎĀมายแขŠงขันทางการคšาไดšĂยŠางมี ประÿิทธิภาพ ผูšใชšกฎĀมายจะตšĂงทำการýึกþาทั้งกฎĀมายและเýรþฐýาÿตรŤในลักþณะ การýึกþาขšามýาÿตรŤจะทำใĀšมีคüามเขšาใจและÿามารถปรับใชšกฎĀมายไดšĂยŠางถูกตšĂงมากขึ้น”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 229 “ÿิทธิ” ในมุมของผูšบริโภคที่กฎĀมายคüรใĀšคüามคุšมครอง บทนำ เดิมทีการคุšมครĂงผูšบริโภคยังไมŠไดšรับคüามÿนใจมากเทŠาที่คüร เนื่ĂงจากการปลŠĂยใĀš ตลาดดำเนินไปตามกลไกราคา ĀรืĂที่เรียกüŠา มืĂที่มĂงไมŠเĀ็น รัฐมิĂาจเขšามาแทรกแซงไดš ทüŠา ในยุคปŦจจุบัน ÿังคมมีคüามซับซšĂนมากขึ้น ทำใĀšเกิดการพัฒนาในเรื่ĂงขĂงเทคโนโลยีÿารÿนเทý เปŨนผลใĀšผูšประกĂบการเขšาถึงüัÿดุ ĂุปกรณŤ เครื่ĂงมืĂ เครื่Ăงใชš ĂันเปŨนการเพิ่มýักยภาพในการ ผลิตÿินคšาและบริการÿูŠตลาดมากยิ่งขึ้น ดังนั้นระบบเýรþฐกิจจึงมีคüามĀลากĀลายและซับซšĂน มากยิ่งขึ้นเชŠนกัน ในดšานขĂงผูšบริโภค ภายใตšระบบเýรþฐกิจแบบเÿรีนิยมมีคüามเปŨนไปไดšÿูงท่ี ผูšบริโภคจะไมŠไดšรับคüามเปŨนธรรม เนื่ĂงจากคüามเÿียเปรียบในĂำนาจตŠĂรĂงกับผูšประกĂบการ ดังนั้นจึงมีคüามจำเปŨนĂยŠางยิ่งที่รัฐจะตšĂงใĀšคüามชŠüยเĀลืĂ โดยใชšกฎĀมายเปŨนเครื่ĂงมืĂÿำคัญ ในการดำเนินการทางเýรþฐกิจ ĂันจะประกันÿิทธิขĂงผูšบริโภค ใĀšไดšรับคüามปลĂดภัยและ ประโยชนŤÿูงÿุด ประเทýไทยภายใตšรัฐธรรมนูญแĀŠงราชĂาณาจักรไทย พ.ý.2560 มาตรา 40 มี การบัญญัติüŠา “บุคคลยŠĂมมีเÿรีภาพในการประกĂบĂาชีพ การจำกัดเÿรีภาพตามüรรคĀนึ่งจะกระทำมิไดš เüšนแตŠโดยĂาýัยĂำนาจตามบทบัญญัติ แĀŠงกฎĀมายที่ตราขึ้นเพื่Ăรักþาคüามมั่นคงĀรืĂเýรþฐกิจขĂงประเทý การแขŠงขันĂยŠางเปŨน ธรรม การปŜĂงกันĀรืĂขจัดการกีดกันĀรืĂการผูกขาด การคุšมครĂงผูšบริโภค การจัดระเบียบการ ประกĂบĂาชีพเพียงเทŠาที่จำเปŨน ĀรืĂเพื่ĂประโยชนŤÿาธารณะĂยŠางĂื่น…” Ăีกทั้ง มาตรา 46 บัญญัติüŠา “ÿิทธิขĂงผูšบริโภคยŠĂมไดšรับคüามคุšมครĂง…” จากบทบัญญัติกฎĀมายขšางตšน ÿามารถพิจารณาไดšüŠา ประเทýไทยไดšเล็งเĀ็นถึงปŦญĀา และคüามไมŠเปŨนธรรมในระบบเýรþฐกิจ และไดšมีการประกันÿิทธิขĂงผูšบริโภคไüšในกฎĀมายÿูงÿุดขĂงประเทýĀรืĂรัฐธรรมนูญแĀŠง ราชĂาณาจักรไทย ĂยŠางไรก็ดีกฎĀมายที่จะใĀšĂำนาจรัฐในการแทรกแซงระบบเýรþฐกิจเพื่ĂคุšมครĂง ผูšบริโภคและแกšไขปŦญĀาคüามไมŠเปŨนธรรมขĂงผูšบริโภค จะตšĂงมีลักþณะพิเýþแตกตŠางจาก กฎĀมายĂื่นที่ใชšบังคับĂยูŠทั่üไป Ăาทิ กฎĀมายเกี่ยüกับĂาĀารและยา ซึ่งเปŨนกฎĀมายที่ĂยูŠใน คüามดูแลขĂงกระทรüงÿาธารณÿุข ĀรืĂจะเปŨนกฎĀมายเกี่ยüกับมาตรฐาน ผลิตภัณฑŤĂุตÿาĀกรรม ซึ่งก็ไมŠครĂบคลุมĀรืĂคุšมครĂงÿิทธิขĂงผูšบริโภคทั้งÿิ้น พระราชบัญญัติ คุšมครĂงผูšบริโภค พ.ý. 2522 จึงมีคüามÿำคัญในการĂุดชŠĂงüŠางขĂงกฎĀมายที่มีĂยูŠ และเÿริม มาตรการตŠางๆ ที่กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคฉบับĂื่นยังคงมีคüามบกพรŠĂง กฎĀมายฉบับนี้ไดš

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 230 คุšมครĂงÿิทธิผูšบริโภค 5 ประการ ไดšแกŠ 1) ÿิทธิที่จะไดšรับขŠาüÿารรüมทั้งคำพรรณนาคุณภาพที่ ถูกตšĂงและเพียงพĂเกี่ยüกับÿินคšาĀรืĂบริการ 2) ÿิทธิที่จะมีĂิÿระในการเลืĂกĀาÿินคšาĀรืĂ บริการ 3) ÿิทธิที่จะไดšรับคüามปลĂดภัยจากการใชšÿินคšาĀรืĂบริการ 4) ÿิทธิที่จะไดšรับคüามเปŨน ธรรมในการทำÿัญญา และ 5) ÿิทธิที่จะไดšรับการพิจารณาและชดเชยคüามเÿียĀาย เพื่ĂใĀšผูšบริโภคไดรšับการคšุมครĂงÿิทธิขั้นพื้นฐานที่ตนพึงจะไดšรับ และไมŠใĀšถูกเĂารัดเĂา เปรียบในเชิงธุรกิจจากผูšประกĂบการ กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคจึงมีคüามÿำคัญĂยŠางมาก โดย รัฐบาลจะมีÿŠüนเขšามาชŠüยดูแลผูšบริโภคใĀšไดšรับคüามเปŨนธรรม และดำเนินการในขั้นตĂนที่ ผูšบริโภคĂาจยังรูšไมŠเทŠาทันในเชิงธุรกิจ

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 231 ประüัติผูšใĀšการÿัมภาþณŤ ผูšชŠüยýาÿตราจารยŤ ดร.üิโรจนŤ üาทินพงýŤพันธŤ ผูšชŠüยýาÿตราจารยŤ ดร.üิโรจนŤ üาทินพงýŤพันธŤ ÿำเร็จการýึกþาระดับนิติýาÿตรบัณฑิตและนิติ ýาÿตรมĀาบัณฑิต จากมĀาüิทยาลัยโกเบ และนิติýาÿตรดุþฎีบัณฑิต จากจุāาลงกรณŤ มĀาüิทยาลัย

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 232 ในมุมมองของอาจารยŤ กฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคคืออะไร และมีกี่แบบ ดร.üิโรจนŤ: “ถšาĀากมĂงกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคในภาพรüมที่นĂกเĀนืĂจาก พระราชบัญญัติจะมĂงüŠาคืĂ ĀลักกฎĀมายตŠางๆที่มีĀนšาที่เพื่ĂคุšมครĂงผูšบริโภค Ăาทิ พระราชบัญญัติคุšมครĂงผูšบริโภค พ.ý. 2522, พระราชบัญญัติüŠาดšüยราคาÿินคšาและบริการ พ.ý. 2542 ÿŠüนในเรื่ĂงขĂงแบบ การคุšมครĂงผูšบริโภคขĂงประเทýไทยนั้น รัฐเปŨนผูšดำเนินĀนšาที่ใน การกำกับดูแลคุšมครĂงประโยชนŤขĂงผูšบริโภค แตŠในตŠางประเทý ผูšบริโภคจะเปŨนผูšดูแลตนเĂง มากกüŠาการใĀšภาครัฐมีบทบาทเขšามาดูแล” การคุšมครองผูšบริโภคในประเทýไทยแตกตŠางจากตŠางประเทýอยŠางไรบšาง ดร.üิโรจนŤ: “ÿำĀรับประเทýไทยรัฐมีĀนšาที่ดูแลคุšมครĂงผูšบริโภค ĂันมีบริบทแตกตŠาง จากตŠางประเทýตรงที่ตŠางประเทýใĀšĂิÿระแกŠผูšบริโภคมากกüŠา ดังที่มีกฎĀมายระบุเĂาไüšüŠาใĀš ÿคบ. ÿามารถฟŜĂงรšĂงคดีแทนผูšบริโภคไดšกลŠาüคืĂ รัฐเปŨนโจทกŤฟŜĂงคดีแทนผูšบริโภค ซึ่งÿŠงผลใĀš รัฐตšĂงรับภาระĀนักขึ้น ÿŠüนกรณีขĂงตŠางประเทý การฟŜĂงรšĂงคดีเปŨนĀนšาที่ขĂงผูšบริโภคซึ่งรัฐ จะไมŠเขšามามีÿŠüนเกี่ยüขšĂง ĂันÿามารถกลŠาüโดยÿรุปไดšüŠา การที่ประเทýไทยใĀšภาครัฐเขšามามี Ăิทธิพล ถืĂเปŨนการที่ใĀšภาครัฐÿามารถเขšามาชŠüยเĀลืĂผูšบริโภคไดš” กฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคมีการกำĀนดโทþÿำĀรับผูšกระทำคüามผิดไüšอยŠางไรบšาง และใน คüามคิดเĀ็นของอาจารยŤคิดüŠาโทþนั้นมีคüามเĀมาะÿมแลšüĀรือไมŠ อยŠางไร ดร.üิโรจนŤ: “กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคถืĂเปŨนกฎĀมาย ดังนั้นยŠĂมที่จะมีÿภาพบังคับ และมีโทþทางĂาญามารĂงรับการกระทำ ซึ่งปŦจจุบันมีการแกšไขโทþปรับทางĂาญาใĀšเพิ่มขึ้นมา ÿĂงเทŠาทุกๆฐานคüามผิด โดยผมเĀ็นüŠามีคüามเĀมาะÿมแลšüที่จะกระทำการเพิ่มโทþดังกลŠาü เพราะเปŨนการลงโทþแกŠผูšประกĂบการ ซึ่งเปŨนผลลัพธŤÿุดทšายที่กฎĀมายทุกประเทýพึงมี ในบทลงโทþขĂงกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคนี้จะมีผูšที่เกี่ยüขšĂงĂยูŠÿĂงฝśายĂันไดšแกŠ ผูšบริโภคและผูšประกĂบการĀรืĂผูšประกĂบธุรกิจ ซึ่งกŠĂนที่จะมีการลงโทþในทางĂาญาจะมีการ ลงโทþในกฎĀมายปกครĂงกŠĂน Ăาทิ การÿั่งระงับใĀšĀยุดกระทำ เมื่ĂÿินคšาเขšาÿูŠตลาด ทั้งการ นำเขšาĀรืĂการผลิตในประเทý รัฐก็ตšĂงเขšามาคุšมครĂงดูแลมาตรฐานคüามปลĂดภัย โดยมี ขั้นตĂนดงันี้

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 233 ขั้นแรก คืĂ โทþขĂงการนำเĂาÿินคšาเขšามาโดยผิดกฎĀมายซึ่งจะมีโทþในเบื้ĂงตšนĂยูŠ แลšü แตŠถึงĂยŠางไรก็ตาม ก็ยังคงมีผูšท่ÿีามารถรĂดพšนจากการตšĂงรับโทþไดšรัฐจึงตšĂงใชšüิธีในการ ĀยุดĀรืĂระงับการจำĀนŠายขĂงÿิ่งที่นำเขšามาโดยผิดกฎĀมาย ขั้นตŠอมา เนื่ĂงจากรัฐไมŠÿามารถที่จะยืนยันไดšüŠาÿินคšาเĀลŠานั้นจะไมŠĂยูŠภายใตšการ ครĂบครĂบขĂงผูšบริโภค ดังนั้นจึงตšĂงมีการกำĀนดเงื่ĂนไขüŠาในกรณีที่ผูšบริโภคไดšบริโภคÿินคšา แลšüเกิดĂันตรายขึ้นมาก็จะตšĂงมีมาตรการในการเยียüยา โดยกฎĀมายจะดำเนินการลงโทþ ผูšประกĂบการและชŠüยเĀลืĂเยียüยาผูšบริโภค ทั้งจากกฎĀมายขĂงละเมิดและบทกฎĀมายเฉพาะ ในทุก ๆ ขั้นตĂนที่กลŠาüมานั้น กฎĀมายไดšมีการกำĀนดบทลงโทþĀรืĂÿภาพบังคับ ตŠางๆทั้งในทางĂาญาĀรืĂกฎĀมายĂื่นๆเĂาไüš ซึ่งในกฎĀมายขĂงประเทýไทยมีการกำĀนดไüš ĂยŠางเĀมาะÿมคลšายแบบÿากล” การกำĀนดโทþÿำĀรับผูšกระทำผิดในมุมมองของโทþทางแพŠง ดร.üิโรจนŤ: “การที่มีเพียงแตŠการลงโทþผูšกระทำคüามผิดĀรืĂผูšประกĂบการ และไมŠไดš เยียüยาĀรืĂใĀšคüามชŠüยเĀลืĂแกŠเĀยื่ĂĀรืĂผูšบริโภคในขั้นตĂนÿุดทšาย จะถืĂüŠาการดำเนินคดีไมŠ ÿมบูรณŤ ดังนั้น รัฐจึงมีการกำĀนดมาตราการทางแพŠงขึ้นมาเยียüยาผูšเÿียĀาย เพระการเยียüยา ผูšเÿียĀายเปŨนĀนึ่งในกระบüนการทางแพŠง ÿามารถĂธิบายใĀšเĀ็นภาพมากขึ้น โดยการใชšกฎĀมายละเมิด ถšามีการใชšกฎĀมาย ละเมิดทั่üไป ซึ่งกำĀนดไüšüŠา “ผูšใดกลŠาüĂšางฟŜĂงคüาม ผูšนั้นจะตšĂงเปŨนผูšที่นำÿืบคดี” ĀากมĂงใน มุมมĂงภายนĂกจะเปŨนการเĀมาะÿม แตŠในทางคüามเปŨนจริงนั้น ÿถานะระĀüŠางผูšประกĂบการ และผูšบริโภคไมŠเทŠาเทียมกัน ไมŠüŠาจะเปŨนเรื่ĂงขšĂมูล ทรัพยากร ĀรืĂĂื่น ๆ การที่ใĀšผูšบริโภคผูšที่ เปŨนผูšเÿียĀายมีĀนšาที่นำÿืบคดีนั้นเปŨนการผลักภาระĀนšาที่ใĀšแกŠผูšบริโภคมากจนเกินคüร จึงเกิด เปŨนขšĂจำกัดขĂงกฎĀมายละเมิด ดังนั้นรัฐĂาจจะตšĂงĀาเครื่ĂงมืĂใĀมŠ ๆ มาเยียüยาผูšบริโภค ĀรืĂในกรณีขĂงกฎĀมาย ละเมิดที่นำมาใชšกับกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภค รัฐĂาจจะตšĂงมีการแกšไขĀลักการเดิมเพื่Ăเยียüยา ผูšบริโภคใĀšเกิดคüามเปŨนธรรมากที่ÿุด” กฎĀมายพิเýþจะชŠüยเĀลือในดšานใดบšาง ดร.üิโรจนŤ: “Product Liability (PL law) ĀรืĂพระราชบัญญัติคüามรับผิดตŠĂคüาม เÿียĀายที่เกิดขึ้นจากÿินคšาที่ไมŠปลĂดภัย พ.ý. 2551 เปŨนกฎĀมายพิเýþขĂงละเมิดที่มีĀลักการ

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 234 ในการลดภาระการพิÿูจนŤคดีขĂงผูšบริโภค โดยกฎĀมายนี้มีĀนšาที่เยียüยาผูšบริโภคเปŨนĀลัก ถšาไมŠ มีกฎĀมายนี้ก็ไมŠไดšมีผลกระทบĂันใด เพียงแตŠผูšประกĂบการจะไดšเปรียบผูšบริโภค ซึ่งก็เปŨนĀนึ่ง ในÿาเĀตุขĂงการĂĂกแบบกฎĀมายนี้ในการยกÿถานะผูšบริโภคขึ้นและลดภาระผูšบริโภคในการ พิÿูจนŤคดี” รัฐจะมีÿŠüนชŠüยผูšบริโภคในการฟŜองĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “ในประเทýไทย ĀนŠüยงานขĂงภาครัฐ Ăาทิ ÿคบ. ÿามารถชŠüยฟŜĂงคดีแทน ผูšบริโภคไดš และนĂกจาก ÿคบ.แลšü กฎĀมายขĂงประเทýไทยไดšระบุไüšüŠาÿมาคมĀรืĂมูลนิธิ ตามที่กฎĀมายกำĀนด ก็ÿามารถเปŨนตัüแทนฟŜĂงคดีแทนผูšบริโภคไดเšชŠนกัน” ในตŠางประเทýที่ผูšบริโภคÿามารถไปฟŜองคดีเองไดšĀากผูšบริโภคไมŠรูšüิธีการฟอŜงĀรือดำเนินคดี และทางภาครัฐไมŠไดšใĀšคüามชŠüยเĀลือ จะถือเปŨนคüามเĀลื่อมล้ำĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “ในตŠางประเทýรัฐมีĀนšาที่ใĀšคüามรูšĀรืĂขšĂมูล โดยÿามารถปรึกþารัฐใน กรณีตŠางๆ ที่เกิดขึ้นในตŠางประเทýไดš ĀรืĂĂาจกลŠาüไดšĂีกนัยĀนึ่งüŠาภาครัฐมีĀนšาที่ใĀšขšĂมูลแกŠ ผูšบริโภคใĀšÿามารถฟŜĂงคดีไดšดšüยตนเĂง ซ่งึมักจะเกิดขึ้นในประเทýที่พัฒนาแลšü” บุคคลใดบšางที่มีคüามเกี่ยüขšองกับกฎĀมายคุšมครองผูšบริโภค ดร.üิโรจนŤ: “บุคคลจะÿามารถแบŠงĂĂกไดšเปŨน 2 กลุŠมใĀญŠ ๆ ĂันไดšแกŠ ผูšบริโภคและ ผูšประกĂบการ โดยผูšบริโภคÿามารถแบŠงĂĂกไดšเปŨน 3 นิยาม ĂันไดšแกŠ 1. ผูšบริโภค คืĂ บุคคลที่ซื้ĂขĂงĀรืĂนำเงินไปแลกกับÿิ่งขĂง ซึ่งเปŨนนิยามที่แคบท่ÿีุด 2. ผูšบริโภค คืĂ ผูšซื้Ăÿินคšา รüมถึงผูšที่ถูกชักชüนใĀšมาซื้Ăขาย ĀรืĂผูšที่ทำÿัญญาซื้Ăขาย แมšยังไมŠไดšซื้Ăÿินคšาโดยตรง ซึ่งคĂืนิยามที่ขยายมากขึ้น 3. ผูšบริโภค คืĂ ผูšที่ไดšรับประโยชนŤจากÿินคšา แมšไมŠไดšเปŨนผูšซื้ĂÿินคšาและไมŠไดšมีนิติ ÿัมพันธŤโดยตรง ซึ่งเปŨนนิยามที่กüšางท่ÿีุด เชŠน การรับประทานĂาĀาร ĀรืĂขนมที่เพื่Ăนซื้Ăมา ซึ่งคüามĀมายทั้งÿามนัยนั้น เมื่ĂฟŦงแลšüĂาจรูšÿึกüŠามีคüามครĂบคลุมครบถšüน แตŠใน คüามเปŨนจริงแลšüผมมĂงüŠาในĀลักการคุšมครĂงผูšบริโภคนั้นมี 5 เÿาที่ÿำคัญ ĂันไดšแกŠ การ คุšมครĂงผูšบริโภคดšานฉลาก การคุšมครĂงผูšบริโภคดšานÿัญญา การคุšมครĂงผูšบริโภคดšานโฆþณา การคุšมครĂงผูšบริโภคดšานคüามปลĂดภัย และการฟŜĂงคดีแทนผูšบริโภค โดยดšานการโฆþณา ประเทýไทยไมŠไดšใĀšคüามÿนใจแคŠผูšบริโภค แตŠจะใĀšคüามÿนใจไปถึงÿังคมโดยรüม จึงกลŠาüไดšüŠา

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 235 ถึงแมšไมŠไดšมีÿถานะ ĀรืĂเขšานิยามขĂงผูšบริโภคก็ÿามารฟŜĂงคดีในกรณีขĂงการโฆþณาไดš ดังนั้น มุมมĂงขĂงผูšที่เกี่ยüขšĂงกับผูšบริโภคจึงกüšางมากในเรื่ĂงขĂงการโฆþณา ÿŠüนในดšานขĂงผูšประกĂบการนั้น แมšชื่ĂกฎĀมายจะระบุไüšüŠาเปŨนกฎĀมายคุšมครĂง ผูšบริโภค และมุมขĂงผูšประกĂบการĂาจดูเĀมืĂนไมŠไดšรับคüามคุšมครĂง ĀากแตŠมĂงไปที่ เจตนารมณŤขĂงกฎĀมายจะÿังเกตไดšüŠากฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคนี้มีเจตนารมณŤที่จะคุšมครĂง ผูšบริโภคและใĀšคüามเปŨนธรรมเพื่ĂคุšมครĂงแกŠผูšประกĂบการเชŠนกัน นĂกจากนี้ภาครัฐก็มีÿŠüนเกี่ยüขšĂงโดยตรงเชŠนกัน เพราะเปŨนผูšที่ĂĂกกฎĀมายคุšมครĂง ผูšบริโภค เนื่Ăงจาก การĂĂกกฎĀมาย จะตšĂงÿังเกตพฤติกรรมผูšบริโภคที่เปลี่ยนไปกŠĂน ไมŠ ÿามารถĂĂกลŠüงĀนšาไดš กลŠาüคืĂ ตšĂงเกิดขšĂพิพาทกŠĂนจึงจะĂĂกกฎĀมายไดš ดังนั้นภาครัฐจึงมี คüามเกี่ยüขšĂงโดยตรงที่เขšามาýึกþาคüามเปŨนไปขĂงการดำเนินธุรกิจ และผลกระทบขĂง ผูšบริโภค” ในเรื่องของโฆþณานอกจากผูšบริโภคจะไดšรับผลกระทบแลšüนั้น ผูšที่รับชมโฆþณาก็ไดšรับผล เชŠนกัน มีรายละเอียดอยŠางไรบšาง ดร.üิโรจนŤ: “ในดšานการโฆþณา ผูšที่ไดšรับผลกระทบไมŠไดšเปŨนเพียงแตŠผูšบริโภคที่ซื้Ăขาย ÿินคšาเทŠานั้น แตŠยังรüมไปถึงผูšใดก็ตามที่รับชมโฆþณา ที่มĂงüŠาโฆþณานั้นเกินจริง ĀรืĂมĂงüŠา โฆþณานั้นกระทบตŠĂÿภาพÿังคมโดยรüม ดังนั้น การคุšมครĂงผูšบริโภคดšานโฆþณาจะตšĂงมĂง เปŨนภาพกüšาง” อาจารยŤคิดüŠากฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคในปŦจจุบัน ในฐานะผูšบริโภคนั้น มีÿิทธิมากนšอย เพียงใด และมีพัฒนาการเปŨนอยŠางไรบšางตั้งแตŠอดีตจนถึงปŦจจุบันนี้ ดร.üิโรจนŤ: “Āลักการพื้นฐานขĂงกฎĀมายแพŠง ไมŠüŠาจะเปŨน ĀลักขĂงเÿรีภาพในการทำ ÿัญญา ĀลักการคüามรับผิดขĂงละเมิดนั้น มาจากแนüคüามคิดที่ตกผลึกมาĂยŠางยาüนาน แตŠ กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคไมŠไดšพัฒนาĀรืĂตกผลึกแนüคüามคิดดังเชŠนกฎĀมายแพŠง เนื่Ăงจาก กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคถืĂเปŨนกฎĀมายที่มีขึ้นมาใĀมŠจึงยังมีĂายุนšĂย และĀลักการพื้นฐานก็ ยังคงเปŨนประเด็นที่ถกเถียงกันĂยูŠ แตŠĀัüใจĀรืĂกรĂบขĂงกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภค ในทุกๆ ประเทýจะยึดที่ ÿิทธิขĂงผูšบริโภค ĀรืĂ Consumer Right เปŨนÿำคัญ โดยÿิทธินี้จะประกĂบไป ดšüยการมีและการไดšรับÿิทธิขĂงผูšบริโภค แตŠĂาจจะใชšĀรืĂไมŠใชšÿิทธินั้นก็ไดšขึ้นĂยูŠกับคüาม ตšĂงการขĂงผูšบริโภค

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 236 ในÿŠüนขĂงüิüัฒนาการกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคในไทยท่ใีนปŦจจุบันมีทั้งĀมดĀšาเÿาดังที่ กลŠาüขšางตšน แตŠในชŠüงที่บังคับใชšพระราชบัญญัติคุšมครĂงผูšบริโภคปŘ 2522 จะมีเพียงแคŠÿี่เÿา เทŠานั้น กลŠาüคืĂ ไมŠมีบทบัญญัติคุšมครĂงผูšบริโภคในเรื่ĂงขĂงÿัญญา ดังนั้น ÿิทธิในเรื่ĂงขĂงการ ทำÿัญญาก็จะไมŠไดšรับการคุšมครĂง จนกระทั่งในปŘ 2541 ไดšแกšไขพระราชบัญญัติ โดยเพิ่มการ คุšมครĂงผูšบริโภคดšานÿัญญาเปŨนเÿาที่Āšา เนื่ĂงจากไดšมีการรšĂงเรียนขĂงผูšบริโภคจำนüนมาก เกี่ยüกับการทำÿัญญา ในĂดีตที่ไมŠมีการคุšมครĂงผูšบริโภคดšานÿัญญา เพราะกฎĀมายมĂงüŠาเปŨน เรื่ĂงขĂงกฎĀมายทางแพŠง จึงทำใĀšภาครัฐตšĂงเขšามากำกับดูแลคüบคุมและเพิ่มเรื่ĂงขĂงการทำ ÿัญญาเปŨนเÿารŤที่Āšา” อาจารยŤคิดüŠากฎĀมายคุšมครองผูšบริโภค เกี่ยüขšองกับคüามเทŠาเทียมกันในÿังคมĀรือไมŠ และ กฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคÿŠงผลอยŠางไรบšางกับคüามเทŠาเทียมกันในÿังคม ดร.üิโรจนŤ: “การจะดูüŠากฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคมีคüามเทŠาเทียมĀรืĂไมŠนั้น ตšĂง ÿังเกตจากการที่กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคนั้นไดšมีการĂĂกบทบัญญัติใĀšใชšไดšทั้งผูšประกĂบการ และผูšบริโภคĀรืĂไมŠ คลšายเรื่ĂงขĂงüิธีการพิจารณาคดีขĂงผูšบริโภคที่ĂĂกบทบัญญัติใĀšเĀมืĂนกัน ระĀüŠางผูšประกĂบการและผูšบริโภคใĀšมีฐานที่เทŠาเทียมกัน แตŠĂยŠางไรก็ตามผูšบริโภคก็ยังคง เÿียเปรียบĂยูŠ ดังนั้น ถšาĀากตšĂงการใĀšเกิดคüามยุติธรรมก็คüรที่จะĂĂกกฎĀมายที่เĂื้ĂประโยชนŤ แกŠผูšบริโภค โดยĂาจเÿริมฐานใĀšผูšบริโภคเพื่ĂใĀšเกิดคüามเÿมĂภาคมากขึ้น ÿังเกตไดšüŠา คüามเทŠาเทียม คืĂการĂĂกกฎĀมายที่ไมŠไดšÿนใจüŠาผูšบริโภคĀรืĂ ผูšประกĂบการจะไดšรับผลกระทบĂยŠางไร แตŠจะมĂงแคŠüŠากฎĀมายที่ĂĂกมาเปŨนมาตรฐานที่ใชš รŠüมกันเทŠานั้นĀรืĂไมŠ ในดšานขĂงการĂĂกกฎĀมายนั้นÿามารถทำไดšงŠายและÿะดüก แตŠไมŠ ÿามารถที่จะแกšไขปŦญĀาที่เกิดขึ้นไดšĀากตšĂงการท่จีะแกšไขปŦญĀาที่เกิดขึ้นจะตšĂงทำใĀšเกิดคüาม เÿมĂภาคแตŠĂาจเปŨนเรื่Ăงที่เกิดขึ้นไดšยาก ในเรื่ĂงขĂงคüามยุติธรรม คืĂ การใĀšทุกคนมีĂิÿระเÿรีภาพในการกระทำการใด ๆ ซึ่ง การใĀšĂิÿระโดยไมŠมีกฎĀมายเขšามาคüบคุมนั้นĂาจเกิดขึ้นคŠĂนขšางยากเพราะมีคüามเปŨนĂุดมคติ มากเกินไป ดังนั้นจึงตšĂงพิจารณาเปŨนกรณีüŠารัฐคüรเขšามาเกี่ยüขšĂงเพียงใดเพื่ĂใĀšประชาชน ยังคงมีĂิÿระเÿรีภาพในการกระทำการใด ๆ ĂยูŠ ดังนั้นเรื่ĂงĀลักในการพิจารณาเรื่ĂงคüามเทŠาเทียม คüามเÿมĂภาค และคüามยุติธรรมนี้ คüรจะทำใĀšเกิดคüามเÿมĂภาคที่ÿุด แตŠคüรพิจารณาขšĂเท็จจริงที่เกิดขึ้นตามแตŠกรณีดšüย เชŠนกัน”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 237 อาจารยŤคิดüŠากฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคในปŦจจุบันÿามารถชŠüยคุšมครองผูšบริโภคไดšมากนšอย เพียงใด และÿามารถขจัดคüามเĀลื่อมล้ำที่ผูšบริโภคจะถูกเอาเปรียบจากผูšประกอบการที่มี คüามรูšในเชิงธุรกิจมากกüŠาไดšอยŠางไรบšาง ดร.üิโรจนŤ: “จุดนี้คืĂĀัüใจÿำคัญที่เปŨนพื้นฐานขĂงการรŠางกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภค เนื่ĂงจากÿิทธิขĂงผูšบริโภคเปŨนเครื่ĂงมืĂÿำคัญ จึงเปŨนปกติที่ผูšบริโภคจะไดšรับการคุšมครĂงÿิทธิ แตŠการจะใชšÿิทธิ กฎĀมายจะตšĂงเขšามาชŠüยเĀลืĂโดยการใĀšคüามÿะดüกแกŠผูšบริโภค Āาก กฎĀมายไดšบัญญัติใĀšมีĂุปÿรรคนšĂยมากĀรืĂไมŠมีĂุปÿรรคเลย การใชšÿิทธิขĂงผูšบริโภคยŠĂม เปŨนไปดšüยดี แตŠĀากการใชšÿิทธิขĂงผูšบริโภคมีเงื่ĂนไขĀรืĂขั้นตĂนจำนüนมากก็จะÿŠงผลใĀš ผูšบริโภคใชšÿิทธิไดšĂยŠางไมŠเต็มที่ ĀรืĂใชšไดšĂยŠางยากลำบาก ทั้งนี้จึงขึ้นĂยูŠกับการบัญญัติขĂง กฎĀมาย การบัญญัติกฎĀมายในทางปฏิบัติเชŠนนี้ เกิดขึ้นในทุกประเทý โดยมีรูปแบบคลšายคลึงกัน ซึ่งÿิทธิขĂงผูšบริโภคถูกตราขึ้นครั้งแรกในÿĀรัฐĂเมริกาÿมัยประธานาธิบดี John F. Kennedy ไดšตราไüšüŠา ผูšบริโภคจะตšĂงไดšรับการรับรĂงÿิทธิ ถšาĀากผูšบริโภคถูกĀลĂกก็ÿามารถใชšÿิทธินี้ใน การคุšมครĂงตัüเĂงไดš” ในมุมมองของอาจารยŤมีคüามเĀ็นüŠาในประเทýไทย ผูšบริโภคÿามารถใชšกฎĀมายนี้ไดšงŠาย ĀรือไมŠ ÿามารถเขšาถึงไดšมากเพียงใด และมีเงื่อนไขอะไรในการเขšาถึงĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “ผูšบริโภคÿามารถเขšาถึงÿิทธิไดšโดยงŠาย เนื่ĂงจากมีภาครัฐเขšามาใĀšคüาม คุšมครĂงดูแล โดยเฉพาะในตŠางจังĀüัด ทั้งนี้ นĂกจาก ÿคบ.แลšü ก็ยังมีÿมาคมĀรืĂมูลนิธิตŠาง ๆ ที่ คĂยทำĀนšาที่แทนภาครัฐ ดังนั้น ประเทýไทยจึงÿามารถเขšาถึงการฟŜĂงรšĂงคดีไดšงŠาย ไมŠüŠาจะ เปŨนชŠĂงทางĂĂนไลนŤĀรืĂการดำเนินงานในÿถานที่จริง แตŠบางครั้งก็มีขšĂจำกัด คืĂมีกลุŠมคนที่ ĂาýัยĂยูŠในที่ที่ไมŠÿามารถเขšาถึงระบบเครื่ĂงมืĂÿื่ĂÿารทางĂĂนไลนŤไดš ซึ่งเปŨนĂุปÿรรคĂยŠางĀนึ่ง ขĂงประเทýไทยที่ ÿคบ. ตšĂงแกšไขเพื่ĂใĀšประชาชนทุกคนÿามารถเขšาถึงÿิทธินี้ไดš” ขั้นตอนการดำเนินงานที่กฎĀมายไทยüางเอาไüšก็ไมŠไดšมีคüามซับซšอนใชŠĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “ในปŦจจุบันมีการüางระบบที่ÿามารถเขšาถึงการดำเนินคดีทางĂĂนไลนŤไดš และในทางดšานขĂงผูšบริโภคที่ÿŠงเรื่Ăงเขšาไปในระบบก็ÿามารถติดตามผลคüามเปŨนไปขĂงเรื่Ăงไดš ĂยŠางชัดเจนและÿะดüก กลŠาüคืĂ ระบบขĂงไทยมีการพัฒนาปรับตัüใĀšดีขึ้นĂยูŠเÿมĂ”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 238 ในปŦญĀาของการที่ผูšบริโภคมีคüามรูšทางธุรกิจนšอยกüŠาผูšประกอบการ มีการแกšไขอยŠางไรไดš บšาง ดร.üิโรจนŤ: “ในกรณีนี้ไมŠÿามารถแกšไขไดš เพราะกฎĀมายฉบับนี้เริ่มตšนดšüยคüามเĀลื่Ăม ล้ำĀรืĂคüามไมŠเทŠาเทียมจากการที่ผูšบริโภคเÿียเปรียบผูšประกĂบการในดšานขšĂมูล กลŠาüคืĂ ผูšประกĂบการมีคüามรูšทางธุรกิจที่ÿูงกüŠาผูšบริโภค Ăีกทั้งยังคงพัฒนาคüามรูšในดšานนี้ใĀšÿูง ยิ่งขึ้นไปĂีก จึงเปŨนปŦญĀาใĀญŠที่เกิดขึ้นในไทย โดยÿิ่งที่ผูšบริโภคÿามารถทำไดšคืĂ การýึกþาĀา คüามรูšดšüยตนเĂง Ăาทิ การเÿพขŠาüĂยูŠเÿมĂ จากÿถานการณŤการแพรŠระบาดขĂงโรคโคüิด19 แÿดงใĀšเĀ็นถึงคüามÿามารถในการยืนĀยัดและĂยูŠรĂดดšüยตนเĂงขĂงผูšบริโภคทั้งภายในและ ภายนĂกประเทý เนื่ĂงจากการกักตัüĂยูŠภายในบšาน ขšĂมูลตŠางๆที่ไดรšบัลšüนมาจากทางĂĂนไลนŤ ทำใĀšผูšบริโภคไดšเรียนรูšที่จะลĂงผิดลĂงถูกüŠาขšĂมูลที่ไดšรับมานั้นมีคüามนŠาเชื่ĂถืĂมากนšĂย เพียงใด และเปŨนขšĂมูลที่มีคüามจริงĀรืĂไมŠ กลŠาüคืĂ ÿถานการณŤโคüิดถืĂเปŨนบทเรียนที่ÿĂน ผูšบริโภคใĀšรูšจักเรียนรูšและมีคüามÿามารถในการแยกแยะขšĂมูลขŠาüÿาร โดยมีกฎĀมายคุšมครĂง ผูšบริโภคพยายามเขšามาชŠüยเĀลืĂผูšบริโภคในจุดนี้” ในการรŠางพรบüิธีพิจารณาคดีผูšบริโภค พ.ý. 2551 ขึ้นมานั้น ถือเปŨนการชŠüยเĀลือผูšบริโภค ใĀšÿามารถดำเนินคดีคุšมครองตนเองไดš แตŠในขณะเดียüกันก็ถือเปŨนการทำใĀšผูšประกอบการ จะถูกฟŜองไดšงŠายมากขึ้น และýาลจะตšองรับภาระในเรื่องของการดำเนินคดีมากขึ้นเชŠนกัน อาจารยŤเĀ็นดšüยกับแนüคิดของการรŠางพ.ร.บ.ดังกลŠาüĀรือไมŠ มองüŠาการมีพ.ร.บ.นี้จะถอืเปŨน การเพ่มิคüามเทŠาเทียมใĀšผูšบริโภคÿามารถมีเÿียงในการÿูšคดีกับผูšประกอบการ ĀรือเปŨนการ เพิ่มคüามไมŠเทŠาเทียมใĀšแกŠผูšประกอบการที่จะถูกดำเนินคดีมากขึ้น รüมทั้งในจุดนี้จะถือเปŨน การทำใĀšýาลตšองรับภาระĀนšาที่เพิ่มขึ้นĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “เจตนารมณŤขĂงกฎĀมายüิธีพิจารณาคดีผูšบริโภค คืĂ คüามเÿมĂภาค เนื่Ăงจาก ในตĂนแรกผูšบริโภคĂยูŠในÿถานะที่เÿียเปรียบมากกüŠา กฎĀมายฉบับนี้จึงตšĂงการที่จะ ดึงใĀšทั้งผูšประกĂบการและผูšบริโภคมีฐานที่เทŠาเทียมกัน โดยไมŠไดšมีเจตนารมณŤที่จะÿนับÿนุน เพียงแคŠผูšบริโภคเทŠานั้น แตŠตšĂงการทำใĀšเกิดคüามÿมดุลระĀüŠางผูšบริโภคและผูšประกĂบการ ดังนั้นกฎĀมายนี้จึงยินยĂมใĀšผูšประกĂบการฟŜĂงรšĂงผูšบริโภคเชŠนกัน และโจทกŤที่นิยมฟŜĂงรšĂงใน คดีเชŠนนี้ คืĂÿถาบันทางการเงิน กลŠาüคืĂ ÿถาบันการเงินผูšประกĂบการไดšฟŜĂงรšĂงผูšบริโภค ทำ ใĀšแทนที่ผูšบริโภคจะเปŨนผูšใชšÿิทธิในการฟŜĂงรšĂงกลับเปŨนผูšถูกฟŜĂงมากกüŠา การตšĂงการÿรšางคüามเทŠาเทียมใĀšเกิดคüามเÿมĂภาคถืĂเปŨนเจตนารมณŤที่ดีแตŠจะเปŨน การทำใĀšตัüบทกฎĀมายมุŠงไปที่การใĀšทำเกิดคüามเทŠาเทียมมากกüŠา จึงÿŠงผลใĀšผูšประกĂบการ

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 239 ยังคงมีตšนทุนที่ÿูงกüŠา คüามเĀลื่Ăมล้ำจึงยังคงมีĂยูŠ ดังนั้น การแกšไขกฎĀมายนี้จึงคüรไปแกšไขที่ นโยบายขĂงภาครัฐมากกüŠาที่จะแกšที่ตัüบทกฎĀมายเพราะกฎĀมายเปŨนแผนการปฏิบัติจาก นโยบาย การที่กฎĀมายจะแกšไขไดจšะตšĂงมีนโยบายที่ชัดเจนกŠĂน คดีขšĂพิพาทระĀüŠางผูšบริโภคและผูšประกĂบการมีจำนüนมากĂยูŠแลšü ดังนั้นการที่มี กฎĀมายฉบับนี้ก็ถืĂเปŨนเครื่ĂงมืĂที่มีคüามละเĂียดĂŠĂน ซึ่งเปŨนüิธีการพิจารณาโดยเฉพาะเจาะจง โดยýาลตšĂงรูšขšĂกฎĀมายและใชš ดุลยพินิจตัดÿินคดีĂยŠางเปŨนธรรมซึ่งเปŨนÿิ่งที่พึงกระทำ ตามปกติ ÿŠüนฝśายที่จะมีโĂกาÿถูกฟŜĂงมากขึ้น ในคüามเปŨนจริงแลšüจะเปŨนฝśายขĂงผูšบริโภค มากกüŠาเพราะÿŠüนมากผูšฟŜĂงคืĂผูšประกĂบการ ซึ่งตŠางจากเจตนารมณŤในตĂนแรกขĂงกฎĀมาย” ในพ.ร.บ. 2551 พยายามยกระดับของผูšบริโภคเพื่อทำใĀšผูšประกอบการถูกฟŜองไดšงŠายขึ้น? ดร.üิโรจนŤ: “ในคüามเปŨนจริงกฎĀมายฉบับนี้ไมŠใชŠการทำใĀšผูšประกĂบการถูกฟŜĂงงŠาย ขึ้นแตŠเปŨนการĂำนüยคüามÿะดüกแกŠผูšบริโภคในการฟŜĂงรšĂงคดี ทั้งเรื่ĂงขĂงภูมิลำเนา การลด ตšนทุนในการฟŜĂงรšĂงที่ผูšบริโภคเÿียเปรียบใĀšÿามารถเขšาถึงกระบüนการไดšงŠายขึ้น ทั้งĀมดนี้คืĂ Āนšาที่ขĂงกฎĀมาย ถšาĀากกลŠาüüŠากฎĀมายมาเพื่ĂชŠüยเĀลืĂผูšบริโภคเทŠานั้น ก็ĂาจกŠĂใĀšเกิด คüามไมŠเปŨนธรรมแกŠผูšประกĂบการไดš จึงตšĂงกลŠาüüŠากฎĀมายนี้เปŨนการĂำนüยคüามÿะดüก มากกüŠา ÿŠüนคüามเปŨนจริงĂาจตšĂงพิจารณาจากขšĂเท็จจริงที่เกิดขึ้น โดยประเทýไทยÿŠüนใĀญผŠูš ที่ฟŜĂง คืĂ ผูšประกĂบการ” อาจารยŤมีคüามเĀ็นüŠากฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคของตŠางประเทýประเทýใดบšางที่ÿามารถ นำมาประยุกตŤใชšกับของประเทýไทยใĀšกฎĀมายไทยมีประÿิทธิภาพมากขึ้น Āรือจะนำมา แกšปŦญĀากรณีตŠางๆที่เกิดขึ้นในประเทý ดร.üิโรจนŤ: “คำถามนี้เปŨนเรื่Ăงเกี่ยüกับ best practice ĀรืĂเปŨนเรื่Ăงการ comparative studies โดยbest practice จะเปŨนการนำเĂามุมมĂงขĂงประเทýที่ประÿบ คüามÿำเร็จมาใชšรüมทั้งเปŨนการüิเคราะĀŤพิจารณาถึงมุมมĂงขĂงประเทýดังกลŠาüดšüย แตŠ ประเทýที่ลšมเĀลüก็ÿามารถนำมาเปŨน best practice ไดšเชŠนกัน เพื่ĂกŠĂใĀšเกิดประโยชนŤตŠĂ ประเทýเราโดยการนำเĂามาเปŨนตัüĂยŠาง ประเทýที่นŠาÿนใจที่จะนำมาทำเปŨนแบบĂยŠางในการดำเนินการใชšกฎĀมาย ไดšแกŠ ประเทýญี่ปุśน จากการไดšไปýึกþาที่ประเทýญี่ปุśน คšนพบüŠาญี่ปุśนเคยเจĂปŦญĀาเชŠนนี้กŠĂน

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 240 ประเทýไทย โดยมีมุมมĂงขĂงการคุšมครĂงผูšบริโภคüŠา “ที่ใดที่มีการบริโภค ยŠĂมมีปŦญĀาที่ เกี่ยüขšĂงกับการบริโภค ถšาÿังคมใดมีการบริโภคÿูง ÿังคมนั้นยŠĂมมีปŦญĀาจำนüนมาก” จึงทำใĀš ตšĂงมีการĂĂกกฎĀมายมารĂงรับ ซึ่งในประเทýญี่ปุśน ยุโรป Ăเมริกา มีการบริโภคที่ÿูง ดังนั้นจึง เกิดปŦญĀาและคดีคüามตŠางๆ มาก ทำใĀšÿามารถĂĂกกฎĀมายĂĂกมาไดšมาก จึงเปŨนการ เĀมาะÿมที่จะนำมาเปŨนแบบĂยŠางกฎĀมาย ดังนั้น การรšĂงเรียนในประเทýไทยที่เกี่ยüขšĂงกับ กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคนั้น จะเกิดขึ้นภายĀลังจากการรšĂงเรียนกันขĂงตŠางประเทý ไทยก็ มักจะไปýึกþารูปแบบขĂงกฎĀมายตŠางประเทý ซึ่งรูปแบบขĂงกฎĀมายในแตŠละประเทýจะมี คüามตŠางกันและมีคüามเฉพาะตัüทำใĀšเราไมŠÿามารถที่จะนำเĂาĀลักการขĂงตŠางประเทýมาใชš ทั้งĀมดไดš ĀากแตŠตšĂงนำเĂามาปรับใĀšเĀมาะÿมกับปŦญĀาที่เกิดขึ้น รูปแบบขĂงธุรกิจ ภายในประเทý และใĀšเขšากับกฎĀมายขĂงประเทý เพื่ĂใĀšกลไกการทำงานÿามารถทำไดšĂยŠางมี ประÿิทธิภาพ” เราจะÿามารถปรับใชšกฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคกับประเทýที่มีรูปแบบเýรþฐกจิที่ใกลšเคียง กับเราไดšĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “การจะเลืĂกนำมาปรับใชšĂยŠางไรไดšบšางจะตšĂงดูเปŨนรายกรณี ซึ่งใน ตŠางประเทýการจะĂĂกกฎĂะไรก็ตามจะตšĂงคำนึงถึงการปกปŜĂงคุšมครĂงÿิทธิขĂงผูšบริโภคเปŨน Āลัก รüมทั้งตšĂงคำนึงถึงüŠาตšนทุนĀรืĂภาระขĂงผูšประกĂบการจะตšĂงไมŠมากจนเกินไป” อยŠางเชŠนในประเทýเกาĀลีเĀนือที่รัฐมีคüามผูกขาด ก็ไมŠคüรเอามาปรับใชšกับในประเทýใชŠ ĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “รูปแบบขĂงประเทýเกาĀลีเĀนืĂไมŠเĀมาะÿมกับการมาปรับใชšในประเทý เพราะประเทýเกาĀลีเĀนืĂภาครัฐเปŨนผูšคüบคุมกำกับดูแลทั้งĀมด แตŠในประเทýไทยจะมีทั้ง ภาครัฐ ผูšประกĂบธุรกิจ และผูšบริโภคที่มีÿิทธิและÿามารถใชšÿิทธิไดš การที่จะใĀšใชšระบบที่มีคüาม ÿุดโตŠงĂยŠางÿังคมนิยมก็คงจะไมŠเĀมาะÿมเทŠาไĀรŠนัก ĀรืĂถšาเปŨนประเทýญี่ปุśนก็มีคüามÿุดโตŠงเชŠนกัน เพราะเปŨนประเทýที่มีคüามผÿมผÿาน üัฒนธรรมระĀüŠางตะüันตกและตะüันĂĂกโดยจะนำเĂากฎระเบียบขĂงทางตะüันตกมาใชš ใน คüามเปŨนจริง Ăาเซียนก็ÿามารถที่จะÿรšางรูปแบบใĀมŠขĂงตัüเĂงขึ้นมาไดš โดยไมŠตšĂงใชšตาม แบบĂยŠางขĂงผูšใด ดšüยเĀตุที่Ăาเซียนมีลักþณะการบริโภคที่มีคüามเฉพาะเจาะจงมาก ๆ”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 241 กฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคในไทยมีการนำไปใชšจริงในทางปฏิบัติมากเพียงใด ÿŠüนใĀญŠคดี คüามที่ถูกนำไปฟŜองรšองในเรื่องของการคุšมครองผูšบริโภคจะเปŨนในกรณีไĀนบšาง ดร.üิโรจนŤ: “กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคเกี่ยüขšĂงกับĀลายกฎĀมาย ĂันไดšแกŠ พระราชบัญญัติคุšมครĂงผูšบริโภค พระราชบัญญัติขายตรง พระราชบัญญัติราคาÿินคšาขĂง กรมการคšาภายใน ในแงŠขĂงพระราชบัญญัติคุšมครĂงผูšบริโภคที่มีĀšาเÿาĀลักนั้น มีการฟŜĂงขĂงผูšบริโภคที่ ไมŠไดšรับคüามเปŨนธรรมในเรื่ĂงขĂงÿัญญา ซึ่งÿัญญาที่กลŠาüมานี้เปŨนÿัญญาระĀüŠางผูšประกĂบการ และผูšบริโภค (B to C ĀรืĂ Business to Customer) ĂันเปŨนÿัญญาที่มีขšĂพิพาทมากที่ÿุดใน ตŠางประเทý ÿŠüนในเรื่ĂงขĂงÿินคšาĂันตรายĀรืĂÿินคาšที่ไมŠปลĂดภัยก็มีเชŠนกัน นĂกจากกฎĀมาย คุšมครĂงผูšบริโภคแลšüนั้น จะมีกฎĀมาย PL law product liability ที่ผูšบริโภคÿามารถใชÿšิทธิไดš ซึ่งเปŨนเรื่Ăงเกี่ยüกับการโฆþณาที่ผูšประกĂบธุรกิจมักเปŨนฝśายที่จะถูกรšĂงเรียน Āากการโฆþณา นั้นเกินคüามจริง การพิจารณาüŠากฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคในไทยมีการนำÿŠüนใดมาใชšมากกüŠา นั้นจะตšĂงพิจารณาจากธุรกิจนั้นๆ แตŠÿŠüนมากในพระราชบัญญัติคุšมครĂงผูšบริโภคจะเปŨนเรื่Ăง ขĂงÿัญญาคŠĂนขšางมาก” อยากใĀšอาจารยŤชŠüยยกตัüอยŠางÿัญญาüŠาเปŨนÿัญญาในธุรกิจแบบใด ดร.üิโรจนŤ: “ถšาไปดูในเü็บไซตŤรšĂงเรียนขĂง ÿคบ. จะÿามารถพบไดšĂยŠางชัดเจนüŠาใน Āนึ่งเดืĂนจะมีการรšĂงเรียนเรื่Ăงใดบšาง Ăาทิ รถชน ĂÿังĀาริมทรัพยŤ” ในปŦจจุบันที่ผูšบริโภคมักจะซ้ือÿินคšาผŠานชŠองทางออนไลนŤซ่งึอาจมีคüามเÿี่ยงในการถูกฉšอโกง กฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคÿามารถบังคับใชšไดšกับกรณีนี้ไดšĀรือไมŠ เพียงใด ดร.üิโรจนŤ: “คำถามนี้เปŨนเรื่ĂงขĂงพระราชบัญญัติขายตรงปŘ 2545 ที่ ÿคบ. เปŨนผูšดูแล ไมŠใชŠเปŨนพระราชบัญญัติคุšมครĂงผูšบริโภค โดยไดšแบŠงรูปแบบธุรกิจเปŨนการขายตรงและตลาด แบบตรง การขายตรง Ăาทิ ผูšแทนจำĀนŠายĂิÿระไมŠตšĂงมีรšานคšา ÿŠüนตลาดแบบตรงÿามารถ กลŠาüไดšงŠาย คืĂการซื้ĂขายแบบĂĂนไลนŤ โดยมีĂงคŤประกĂบÿĂงĂยŠาง Āนึ่งคืĂการที่ผูšซื้Ăผูšขาย จะตšĂงĂยูŠĀŠางกันโดยระยะทาง และÿĂงคืĂมุŠงĀüังใĀšผูšบริโภคซื้Ăÿินคšา ดังนั้นในตลาดแบบตรงใน มาตรา 19 จะกลŠาüüŠาĀšามทำเปŨนแชรŤลูกโซŠ โดยจะตšĂงคิดคŠาตĂบแทนจากรายไดšที่จŠายมา ไมŠใชŠ รายĀัüบุคคล”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 242 ขายตรงคือการขายแบบใด ดร.üิโรจนŤ: “ขายตรง เชŠน การขายที่ĀนšาบšานโดยไมŠมีรšานคšา Ăาทิ มาขายที่Āนšาบšาน แลšüกลŠาüüŠา ซื้Ăเครื่ĂงกรĂงน้ำไĀม เปŨนการขายแบบไมตŠ šĂงมีรšาน เปŨนธุรกิจที่ลดตšนทุน ปŦจจุบัน ไดšมีการแกšไขกฎĀมายที่ĂดีตระบุüŠาบุคคลธรรมดาĀรืĂนิติบุคคลÿามารถขายตรงไดš จนทำใĀšมี ผูšขายตรงจำนüนมากจนไมŠÿามารถตรüจÿĂบไดš จึงตšĂงมีการแกšไขüŠาผูšที่จะประกĂบĂาชีพขาย ตรงไดšจะตšĂงเปŨนนิติบุคคลĀรืĂบริþัทจำกัดเทŠานั้น บุคคลธรรมดาไมŠÿามารถกระทำไดš” การขายตามตลาดถือเปŨนการขายแบบใด ดร.üิโรจนŤ: “การขายตามตลาดถืĂเปŨนการขายแบบแพŠง ซี่งเปŨนเĂกเทýÿัญญาทั่üไป การซื้ĂขายแบบขายตรงเปŨนการซื้ĂขายแบบใĀมŠที่ไมŠไดšถูกĂĂกแบบไüšในกฎĀมายแพŠงจึงตšĂงมี การĂĂกกฎĀมายใĀมŠมารĂงรับÿิ่งที่เกิดขึ้นนี้” การขายทางออนไลนŤมีขั้นตอนของผูšขายอยŠางไรบšาง ดร.üิโรจนŤ: “ผูšขายจะตšĂงจดทะเบียนที่กระทรüงพาณิชยŤตŠางจากการขายตรงตรงท่ตีšĂง เปŨนนิติบุคคล คืĂ ถšาเปŨนขายĂĂนไลนŤ ÿามารถเปŨนบุคคลธรรมดาĀรืĂนิติบุคคลก็ไดš โดยตšĂงไป จดทะเบียนกับÿคบ. แตŠภายĀลังเกิดการที่ผูšบริโภคถูกĀลĂกเปŨนจำนüนมากและไมŠมีการไดšรับ การเยียüยา ดังนั้นจึงเกิดกฎĀมายใĀมŠ ถšาĀากผูšใดตšĂงการจดทะเบียน จะตšĂงüางเงินประกันเปŨน Āลักประกันไüš โดยเĂาเงินนั้นมาเยียüยาผูšบริโภคเปŨนการทำใĀšกฎĀมายมีประÿิทธิภาพมาก ยิ่งขึ้น” อาจารยŤคิดüŠากฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคในไทยปŦจจุบันมีจุดบกพรŠองในดšานไĀนĀรือไมŠ และ อาจารยŤมีขšอเÿนอแนะในการแกšไขกฎĀมายนี้ĀรือไมŠอยŠางไร ดร.üิโรจนŤ: “มีคüามเขšาใจüŠาขšĂบกพรŠĂงที่เกิดขึ้นĂาจมาจากการที่กฎĀมายไดšถูกรŠาง ขึ้นมาในÿมัยที่ยังคงยึดการใชšเĂกÿาร ไมŠไดšใชšÿื่ĂทางĂĂนไลนŤ แตŠปŦจจุบันมักจะใชšÿื่Ăทาง ĂĂนไลนŤเปŨนĀลัก กระบüนการทางกฎĀมายคüรจะตšĂงÿĂดคลšĂงกับÿถานการณŤปŦจจุบัน ดังนั้น ถšาการติดตŠĂกันยังคงตšĂงเปŨนĀนังÿืĂ เĂกÿาร ก็ตšĂงเดินทางมาพบกัน ไมŠÿามารถชี้แจงกันทาง ĂĂนไลนŤก็จะถืĂเปŨนĂุปÿรรคไดšเชŠนกัน โดยÿิ่งท่กีลŠาüมานี้ไมŠไดšĀมายถึงเฉพาะกฎĀมายคุšมครĂง ผูšบริโภคเทาŠนั้น ĀากแตŠรüมถึงกฎĀมายทั้งĀมดที่มีคüรจะปรับใĀšเขšากับยุคปŦจจุบัน

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 243 ในÿŠüนขĂงกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคโดยĀลักการแลšüคŠĂนขšางครĂบคลุมเพราะเปŨน เรื่ĂงขĂงÿิทธิขĂงผูšบริโภค ÿŠüนในเรื่Ăงเฉพาะก็ĂาจใชšüิธีการĂĂกกฎĀมายลูกมา กฎĀมายĀลักไมŠ คüรที่จะĂĂกละเĂียดมากนักมิฉะนั้นĂาจทำใĀšไมŠÿามารถแกšไขไดšงŠาย” ĀากในÿังคมไมŠมีกฎĀมายคุšมครองผูšบริโภค อาจารยŤคิดüŠาÿังคมจะเปŨนอยŠางไร ดร.üิโรจนŤ: “ถšาĀากไมŠมีกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคก็คงใชšกฎĀมายแพŠงและกฎĀมาย Ăาญา กลŠาüคืĂ กลับมาใชšในแบบเดิม คืĂการใชšกฎĀมายละเมิด ผูšใดกลŠาüĂšาง ผูšนั้นนำÿืบ ไมŠüŠา จะเปŨนผูšประกĂบการĀรืĂผูšบริโภค ในกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคจะมีการใชšคำüŠาคุšมครĂง ผูšบริโภค ผูšที่ใชšขĂงๆคนĂื่นที่ไมŠไดšเปŨนเจšาขĂงกรรมÿิทธิ์นั้นจะถืĂเปŨนผูšบริโภคและไดšรับคüาม คุšมครĂง แตŠถšาĀากไมŠมีนิยามผูšบริโภค ĀรืĂไมŠมีกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภค ก็จะใชšเพียงแคŠนิยาม ผูšซื้Ă ผูšขาย ตามกฎĀมายแพŠงที่จะÿามารถฟŜĂงรšĂงไดšเพียงแคŠÿัญญา ซึ่งไมŠไดšเปŨนการแกšปŦญĀาท่ี ตšนเĀตุ เพราะĀากตšĂงการฟŜĂงรšĂงบริþัทที่ÿŠงÿินคšาไปที่รšานที่เราทำการซื้Ăขาย ĀากเปŨน กฎĀมายแพŠงจะÿามารถฟŜĂงรšĂงไดšเพียงแคŠรšานที่ซื้ĂขายเทŠานั้น ไมŠÿามารถฟŜĂงบริþัทไดš ยกเüšน จะใชšกฎĀมายละเมิดซึ่งจะตšĂงมีภาระในการนำÿืบคŠĂนขšางมาก แตŠถšามีกฎĀมายคุšมครĂง ผูšบริโภคก็ยŠĂมจะมีภาครัฐเขšามาชŠüยเĀลืĂ ดังนั้นĀากไมŠมีกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคÿังคมก็ ÿามารถดำรงĂยูŠไดšตามปกติเพียงแตŠผูšบริโภคจะมีภาระที่มากขึ้น” ถšามองในมุมของกฎĀมายคุšมครองผูšบริโภค จะชŠüยเพิ่มคüามเทŠาเทียมในอำนาจผูšบริโภคใน การตŠอรองกับผูšประกอบการ ÿŠüนในกฎĀมายแขŠงขันทางการคšาในไทยเปŨนการเพิ่มคüามเทŠา เทียมระĀüŠางผูšประกอบการเองไมŠเกี่ยüกับผูšบริโภคใชŠĀรือไมŠ ดร.üิโรจนŤ: “ในกฎĀมายแขŠงขันทางการคšาในไทย ในĂดีตจะเปŨนเรื่ĂงระĀüŠาง ผูšประกĂบการดšüยกันซ่งึจะแบŠงĂĂกเปŨนคŠแูขŠงและคูŠคาšคŠแูขŠง ĂาทิเชŠนบริþัท A แขŠงขันกับบริþัท B ÿŠüนคูŠคšาคืĂบริþัทÿŠงüัตถุดิบใĀšกัน โดยในกฎĀมายเดิมจะไมŠเกี่ยüขšĂงกับผูšบริโภคเลย แตŠ เจตนารมณŤขĂงกฎĀมายแขŠงขันทางการคšามีüัตถุประÿงคŤÿุดทšายคืĂผูšบริโภค โดยในกฎĀมาย แขŠงขันทางการคšาในปŦจจุบันปŘ 2560 ใĀšคüามÿำคัญเกี่ยüกับผูšบริโภคมากขึ้นในบางมาตรา กฎĀมายแขŠงขันทางการคšา คืĂ การจัดระบบการแขŠงขันในตลาดใĀšเปŨนธรรมระĀüŠาง ผูšประกĂบการดšüยกัน และทšายที่ÿุดจะÿŠงผลประโยชนŤแกŠผูšบริโภคจากการแขŠงขันนี้ แมšผูšบริโภค จะไมŠใชŠผูšที่มีÿŠüนโดยตรงก็ตาม เพราะการแขŠงขันเกิดขึ้นระĀüŠางผูšประกĂบการดšüยกัน”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 244 ÿรุปเกี่ยüกับกฎĀมายคุšมครองผูšบริโภคและกฎĀมายแขŠงขันทางการคšา ดร.üิโรจนŤ: “กฎĀมายแขŠงขันทางการคšามีคüามÿัมพันธŤกับกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภค คืĂ ถšาจะมĂงท่ผีูšประกĂบการเปŨนĀลักจะเปŨนเรื่ĂงขĂงกฎĀมายการแขŠงขันทางการคšาซึ่งผูšบริโภค จะไดรšับประโยชนŤในภายĀลัง ÿŠüนกฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภคจะยึดที่ÿิทธิขĂงผูšบริโภคเปŨนĀลัก” อาจารยŤตšองการฝากเรื่องเกี่ยüกับคüามเÿมอภาคในมุมมองของกฎĀมายคุšมครองผูšบริโภค อยŠางไรบšาง ดร.üิโรจนŤ: “ในเรื่ĂงขĂงคüามเÿมĂภาคนี้ĂยากใĀšผูšบริโภคใชšÿิทธิขĂงตนไดšเต็มที่และ ÿามารถยืนĀยัดไดšดšüยตัüเĂง แลšüĀลังจากนั้นก็จะเกิดคüามเทŠาเทียมที่มากขึ้นĀรืĂภาครัฐ ÿามารถเขšามาชŠüยเĀลืĂไดšงŠายขึ้นตราบใดที่ผูšบริโภคมีคüามรูšในการใชšÿิทธินี้ จากÿถานการณŤโค üิดมีÿŠüนชŠüยใĀšผูšบริโภคไดšเรียนรูšĂะไรบางĂยŠางไดšมากขึ้นในโลกปŦจจุบัน”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 245 บทÿรุปการÿัมภาþณŤ จากการÿัมภาþณŤเรื่Ăง “คüามเทŠาเทียม” ทั้งในมุมขĂงผูšประกĂบการและผูšบริโภค กฎĀมายทั้งÿĂงเรื่ĂงลšüนถูกบัญญัติĂĂกมาใชšเพื่ĂชŠüยใĀšเกิดคüามÿมดุลมากขึ้นในทางเýรþฐกิจ ไมŠทำใĀšฝśายใดฝśายĀนึ่งไดšเปรียบĀรืĂเÿียเปรียบมากเกินไป จนไมŠÿามารถดำรงĂยูŠไดšในระบบ เýรþฐกิจ และเพื่Ăที่จะÿามารถคงไüšซึ่งระบบเýรþฐกิจที่มีเÿถียรภาพและมีคüามมั่นคงตŠĂไปไดš ในĂนาคต ในกฎĀมายแตŠละฉบับนั้น ไดšบัญญัติกฎĀมายĂĂกมาเพื่ĂเĂื้ĂประโยชนŤใĀšแกŠบุคคลในแตŠ ละฝśายแตกตŠางกันĂĂกไปตามคüามเĀมาะÿม กฎĀมายแขŠงขันทางการคšา ชŠüยคุšมครĂงผูšประกĂบการดšüยกันเĂงเปŨนĀลัก โดยจะเปŨน การชŠüยขจัดการกระทำที่ไมŠÿุจริตและการกระทำที่กŠĂใĀšเกิดคüามเĀลื่Ăมล้ำĂĂกจากการแขŠงขัน ทางการคาšเพื่ĂใĀšเกิดคüามเปŨนธรรม และเพื่ĂใĀšผูšประกĂบการรายใĀมŠ ๆ ÿามารถเขšามาคšาขาย ในตลาดไดšĂยŠางĂิÿระและไมŠถูกเĂาเปรียบจากการกระทำĂันมิชĂบดšüยกฎĀมาย ซึ่งนĂกจากจะ เปŨนการเĂื้ĂประโยชนŤใĀšแกŠผูšประกĂบการดšüยกันเĂงแลšü ยังÿŠงผลดีตŠĂผูšบริโภค ใĀšมีโĂกาÿมาก ขึ้นในการตัดÿินใจเลืĂกซื้Ăÿินคาšและบริการที่มีคุณภาพ และเĀมาะÿมกับตนเĂง กฎĀมายคุšมครĂงผูšบริโภค จะมุŠงเนšนไปที่การคุšมครĂงผูšบริโภคเปŨนÿำคัญ เนื่Ăงจากโดย ปกติแลšü ผูšบริโภคÿŠüนใĀญŠจะรูšไมŠเทŠาทันกลยุทธŤเชิงธุรกิจขĂงผูšประกĂบการ และทำใĀšถูกเĂา เปรียบไดšงŠาย ดังนั้นจึงมีกฎĀมายนี้ขึ้น เพื่ĂเปŨนการคุšมครĂงผูšบริโภคใĀšไดšรับคüามเปŨนธรรมใน ÿังคม การĂĂกกฎĀมายเĀลŠานี้มา เปŨนการชŠüยใĀšคนในÿังคมÿามารถĂยูŠรĂดไดดšüšยคüามเÿมĂ ภาค นั่นคืĂการĂĂกกฎĀมายĂยŠางเĀมาะÿม เพื่ĂใĀšเกิดประโยชนŤในการนำไปปรับใชšในเชิง ปฏิบัติไดšจริง ไมŠใชŠÿรšางบรรทัดฐานเดียüกันมาใชšกับทุกคน เพราะแตŠละคนลšüนมีÿถานภาพ แตกตŠางกันไปในแตŠละกรณีดังนั้นเราจึงไมŠÿามารถใชšĀลักเกณฑเŤดียüกันกับคนทุกคนไดšแตŠĀาก เราทำใĀšแตŠละฝśายÿามารถดำรงĂยูŠไดšดšüยการÿรšางคüามเÿมĂภาคĂยŠางถูกตšĂง ใĀšคüาม ชŠüยเĀลืĂที่ถูกจุด จะทำใĀšทุกคนในÿังคมÿามารถĂยูŠรĂดไดš และเกิด “คüามเÿมĂภาคที่แทšจริง” ขึ้นในÿังคม

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 246 ÿ่วนที่ 3 ผลงานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ จากการประกวดผลงานÿร้างÿรรค์ทางกฎĀมาย

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 247 “ไมŠมีวันไหนเลยที่ฝนไมŠตก” พลกฤต นฤพันธาüาทยŤ 13 ตุลาคม 2563 ...เชšาüันนี้เปŨนบรรยากาýที่ขมุกขมัüไปดšüยเมฆÿีเทาดำ เปŨนüันที่คงอยูŠในคüามทรงจำ ของคนไทยทั้งชาติที่เคยเกิดขึ้นและผŠานมาĀลายปŘแลšü ซึ่งÿอดคลšองอยŠางผิดแปลกกับชีüิตของ นิÿิตĀนุŠมผูšĀนึ่งนามนายกอบโกยที่มี “ภารกิจÿำคัญ” ของเขาÿำĀรับการทุŠมเทใĀšกับÿิ่งนั้นดšüย เลือดและชีüิต... นćยกĂบโกยตČ่นแตŠเชšćจĆดแจงกĉจüĆตรปรąจĈüĆนทĆ่üไป เขćÿĆงเกตตนเĂงกĆบกรąจกในตĎš เÿČ้Ăผšć ดšüยเรČĂนรŠćงทĊ่Ăšüนทšüน ใบĀนšćทรงรĎปไขŠ ผมบćง ÿüมเÿČ้Ă-กćงเกงÿĊดĈเปŨนเÿČ้Ăใน มĊเÿČ้Ă กĆนĀนćüÿĊน้ĈเงĉนคลčมĂĊกชĆ้นĀนċ่ง ÿüมĀมüกแกŢปขนćดพĂเĀมćąเขšćกĆบĀนšćกćกĂนćมĆยทĊ่ÿüมĂยĎŠ บนใบĀนšć ÿąพćยกรąเปŞćเปŜพćดเฉĊยงกĆบตĆüโดยภćยในเต็มไปดšüยĀนĆงÿČĂกฎĀมćย ปรąกćý ÿถćนกćรณŤฉčกเฉĉน แลąเĂกÿćรเกĊ่ยüกĆบโคüĉด 19 ĀลćยÿĉบฉบĆบ กŠĂนĂĂกเดĉนทćงจćกĀĂพĆกใน มĀćüĉทยćลĆย ดšüยรถยนตŤรĆบจšćงทĊ่เขćนĆดมćตรงเüลć เüลć 13.30 นćทĊ เขćเดĉนทćงถċงĂนčÿćüรĊยŤทĊ่ตĆ้งĂยĎŠใจกลćงถนนรćชดĈเนĉน ทŠćมกลćง ÿćยฝนโปรยปรćยลงมćเปŨนเม็ดลąเĂĊยดĂยĎŠพรĈ ๆ จนทĈใĀšพČ้นถนนเปŘยกแฉąทĊ่นĆ่นมĊขบüนผĎš ชčมนčมทĊ่ตĆ้งĂยĎŠบรĉเüณใกลšรšćนเเมคโดนĆลดŤถĆดไปดšćนĀลĆงเปŨนโรงเรĊยนÿตรĊüĉทยć โดยมĊรถกรąบą ปรćýรĆยทĊ่ลĈโพงÿĊดĈตĆ้งĂยĎŠดšćนบนรĂบทĉýแลšüปรćýรĆยผŠćนไมโครโฟนขĂงแกนนĈปรąมćณÿĂง ถċงÿćมคน ผลงานชนะเลิý การประกüดเรื่องÿั้นÿะทšอนÿังคม ระดับมัธยมýึกþาตอนปลาย ในĀัüขšอ “โคüิด-19 กบัรอยรšาüแĀŠงชนชั้น”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 248 “...พี่นšองที่รักทั้งĀลาย พüกเรามาจากภาคอีÿานในĀลากĀลายพื้นที่ üันนี้เราตšองการ ปราýรัยโดยไมŠตšองการใชšคüามรุนแรง และเราเตรียมการจะพักคšางในท่นีี้...” แกนนĈชćยคนĀนċ่ง ÿüมเÿČ้ĂÿĊดĈตรงกลćงมĊภćพขĂง เช กูüารŠา ปรćกฏĂยĎŠกลŠćüเÿĊยงกĆงüćนจćกไมโครโฟนÿąทšĂน กšĂงมćถċงลĈโพง “üĆนนĊ้เรćมćรüมตĆüกĆนเพČ่ĂเÿนĂขšĂเรĊยกรšĂงÿćมขšĂ คČĂ Āนึ่ง การใĀšพลเอกประยุทธŤ จันทรŤโอชา ลาออก ÿอง ยกเลิกรัฐธรรมนูญ 2560 ÿาม ปฏิรูปÿถาบันกþัตริยŤ ใชŠไĀมพĊ่นšĂง!” เขćคนเดĉมตąโกนÿčดเÿĊยง บŠงบĂกชĆดถċงขšĂเรĊยกรšĂงจćกกćรชčมนčม “ใชŠ...” ผĎšชčมนčมตĂบพรšĂมกĆน แลšüเăăćเÿĊยงดĆงลĆ่น นćยกĂบโกยมĂงไปทčกทĉýจćกจčดýĎนยŤกลćงบรĉเüณปรćýรĆยขĂงแกนนĈ เขćเĀ็นกćร ชčมนčมขĂงตĈรüจคüบคčมฝĎงชนในเครČ่ĂงแบบÿĊน้Ĉเงĉนเขšม ÿüมĀมüกเĀล็ก เตรĊยมกšćüเทšćĂยŠćง ĀนĆกแนŠนเต็มกĈลĆง โดยมĊโลŠปŜĂงกĆนคćดดšüยตĆüĂĆกþร POILCE ตĉดĂยĎŠĂยŠćงโดดเดŠน รŠüมดšüย นćยตĈรüจรąดĆบชĆ้นÿĆญญćบĆตรทĊ่เรĉ่มมĊกćรÿČ่ĂÿćรผŠćนüĉทยčแลąกüćดตćมĂงเĀตčกćรณŤทĆ่üบรĉเüณ “เĀšย...มนĆจąÿลćยกćรชčมนčมĀรČĂเปลŠćüą” นćยกĂบโกยตąโกนกĆบเพČ่ĂนรŠüมชčมนčม “เĂćแลšü...มĆนมćแนŠ” เÿĊยงตĂบกลĆบจćกชćยผĎšมĊใบĀนšćแลąผĉüคล้Ĉ ÿüมเÿČ้ĂคĂกลม กćงเกงดĈ “มĆนมćแนŠลčง...” เขćตąโกนกลĆบเÿĊยงดĆง ขณąทĊ่ผĎšชčมนčมกĈลĆงรŠüมกćรปรćýรĆยดšüยเÿĊยง ĂċกทċกแลąดčดĆน โดยไมทŠ ĆนÿĆงเกต เจšćĀนšćทĊ่รĆฐในเครČ่ĂงแบบตĈรüจคüบคčมฝĎงชนเคลČ่ĂนตĆüเขšćมćใกลš จนถนนรćชดĈเนĉน ถĎกปŗดไปดšüยตĈรüจคüบคčมฝĎงชนĀลćยกĂงพĆนในทčกทĉýแลšüเพĉ่มกĈลĆงมćกขċ้น...มćกขċ้น... จน กลćยเปŨน “กำแพงตำรüจ” ขนćดใĀญŠ กรąทĆ่งเขćพบเĀ็นĂćüčธÿĈคĆญขĂงเจšćĀนšćทĊ่รĆฐ คČĂ ลĈโพงปรćýรĆยตĆüใĀญŠทĊ่ตĉดĂยĎŠบนรถตĈรüจแลąรถคĆนÿĊดĈแบบพĉเýþทĊ่มĊไüšÿĈĀรĆบกćรจĆบกčม ผĎšตšĂงĀćเปŨนกćรเฉพćą

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 249 “...ขอคüามรŠüมมือพี่นšองผูšมีเกียรติครับ üันนี้ขอใĀšทุกทŠานเดินทางกลับบšานเลยนะครับ ขอใĀšทุกทŠานเดินทางกลับบšานเลยนะครับ üันนี้เราตšองมาเคลียรŤพื้นท่นีะครับ...” เÿĊยงปรćýรĆยจćกรถตĈรüจทĊ่จĆดทĈขċ้นเฉพćąกĉจÿĈĀรĆบÿลćยกćรชčมนčม เรĉ่มปรąกćý ĂĂกไมโครโฟน โดยทĊ่กĈแพงตĈรüจเคลČ่ĂนตĆüเขšćมćปรąชĉดผĎšชčมนčม ขณąเดĊยüกĆน ÿถćนกćรณŤตċง เครĊยดขċ้นเปŨนรąดĆบ ผĎšชčมนčมเรĉ่มแตกตČ่นรćüกĆบฝĎงผċ้งทĊ่กĈลĆงจąแตกรĆง นćยกĂบโกยเĀ็น ÿภćพกćรณŤไมŠÿĎšดĊนĆก เขćตĆดÿĉนใจเดĉนเขšćไปĀćนćยตĈรüจรąดĆบÿĆญญćบĆตรผĎšเปŨนĀĆüĀนšćตĈรüจ คüบคčมฝĎงชน โดยฝćแนüทĊ่กĆ้นĂยĎŠตรงเขšćไปเพČ่Ăเจรจć “คčณตĈรüจครĆบ...” นćยกĂบโกยเปŗดบทÿนทนćดšüยทŠćทĊĂงĂćจ มĆ่นคง แลąลšüงเĂć ĀนĆงÿČĂกฎĀมćยรĆฐธรรมนĎญทĊ่มĊĂยĎŠในกรąเปŞćเปŜขċ้นมć ขณąทĊ่ÿćยฝนตกลงมćพรĈ ๆ ไมŠĀยčด ĀยŠĂน “มĊĂąไร...” นćยตĈรüจตĂบเÿĊยงขčŠนมĆü ไมŠเปŨนมĉตร “พüกเรćตĆ้งใจมćชčมนčมโดยÿงบตćม มาตรา 44 บุคคลยŠอมมีเÿรีภาพในการชุมนุมโดย ÿงบและปราýจากอาüุธ การจำกัดเÿรีภาพตามüรรคĀนึ่งจะกระทำมิไดš เüšนแตŠโดยอาýัยอำนาจ ตามบทบัญญัติแĀŠงกฎĀมายที่ตราขึ้นเพื่อรักþาคüามมั่นคงของรัฐ คüามปลอดภัยÿาธารณะคüาม ÿงบเรียบรšอย Āรือýีลธรรมอันดีของประชาชน Āรือเพื่อคุšมครองÿิทธิĀรือเÿรีภาพของบุคคลอื่น” เขćเĂŠยเนšนเÿĊยงโดยเปŗดĀนĆงÿČĂ รัฐธรรมนูญแĀŠงราชอาณาจักรไทย พ.ý.2560 ทĊ่ทćงภćครĆฐเคย แจกจŠćยใĀšแตŠลąครĆüเรČĂนĂŠćนใĀšนćยตĈรüจฟŦง “ครĆบ” นćยตĈรüจรąดĆบÿĆญญćบĆตรตĂบเÿĊยงÿĆ้น “คčณไมŠมĊÿĉทธĉมćทĈรšćยพüกเรćนąครĆบ” เขćกลŠćüตĂกย้ĈคüćมคĉดขĂงตน โดย นćยตĈรüจทŠćนนĆ้นเงยĊบลง “พüกคčณนŠąคĉดĂąไรĂยĎŠ...” เขćถćมกลĆบดšüยüćจćÿĆตยŤซČ่Ă “คčณคดĉจąมćÿลćยกćรชčมนčมขĂงพüกเรćใชŠไĀม เพรćąĂąไร?...” เขćตĆ้งคĈถćมĂยŠćงจง ใจ

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 250 “คčณเงĊยบไปเถĂą...คčณไมŠรϚùไรĀรĂก” นćยตĈรüจตĂบกลĆบĂยŠćงมĊนĆยยą กŠĂนผลĆก ĀนšćĂกเขć จนทĈใĀšเซเกČĂบลšมลง แลšüเดĉนผŠćนผŠćนนćยกĂบโกยไป กĈแพงตĈรüจผนċกกĈลĆงแนŠนลšĂมรĂบทčกทĉý กĆบผĎšชčมนčมทĊ่แÿดงĂĂกทćงกćรเมČĂงดšüยคĈ บรĉภćþตŠćง ๆผÿมผÿćนกĆบคĈÿบถเพČ่ĂเปŨนกćรทĈลćยคüćมชĂบธรรมขĂงฝŦũงตรงขšćม “ตĈรüจĂยŠćทĈรšćยปรąชćชน!” ผĎšชčมนčมกลŠćüเÿĊยงดĆงลĆ่นĀลćยตŠĂĀลćยคน แตŠกĈแพง ตĈรüจกลĆบยČนนĉ่งแลąไมŠใĀšคüćมรŠüมมČĂผĎšชčมนčมแตŠĂยŠćงใด “ĂĂกไป!...ĂĂกไป!...” คĈกลŠćüจćกชćยคนĀนčŠมทĊ่ตąคĂกตŠĂĀนšćตĈรüจ โดยเปŨนĀนċ่งใน กćรŤดขĂงผĎšชčมนčม แลšüเĂćมČĂตŠĂมČĂทĊลąคนทĊลąคนผÿćนกĆนจนเปŨน “กำแพงมนุþยŤ” เพČ่Ăแÿดง กćรĂćรยąขĆดขČนแลąปกปŜĂงแกนนĈทĊ่ยČนĂยĎŠดšćนบนรถปรćýรĆย โดยนćยกĂบโกยเขšćรŠüมเปŨน ดŠćนĀนšćในกĈแพงมนčþยŤรŠüมกĆบผĎšชčมนčมĂĊกĀลćยคน “..ขอคüามรŠüมมือพี่นšองผูšมีเกียรติครับ üันนี้ขอใĀšทุกทŠานเดินทางกลับบšานเลยนะครับ ขอใĀšทุกทŠานเดินทางกลับบšานเลยนะครับ üันนี้เราตšองมาเคลียรŤพื้นท่นีะครับ...” เÿĊยงจćกลĈโพง เจšćĀนšćทĊ่ปรąกćýซ้ĈĂĊกครĆ้ง “เรćไมÿŠลćย...” ผĎšชčมนčมตĂบกลĆบดšüยกćรตąคĂกเÿĊยง “มĆนเปŨนÿĉทธĉแลąกćรแÿดงĂĂก ขĂงพüกเรć...” พรšĂมกĆบกćรปรćýรĆยตŠĂผŠćนบทกüĊ “ไมŠมีอำนาจใดในโลกĀลšา...ผูšปกครองตŠาง มาแลšüÿาบÿูญ...” ครĆ้งแลšüครĆ้งเลŠć ขณąทĊ่ÿถćนกćรณŤรąĀüŠćงเจšćĀนšćทĊ่ตĈรüจคüบคčมฝĎงชนกĆบผĎšชčมนčมเปŨนไปĂยŠćงโกลćĀล บćงคนเĂć ขšćüขĂงทĊ่มĊĂยĎŠปćใÿŠกĈแพงตĈรüจ แลąผĎšชčมนčมไดšนĈÿĊทćบšćนÿĊน้ĈเงĉนÿćดใÿŠตĈรüจ ĂยŠćงÿčดกĈลĆง จนถนนโดยรĂบเจĉ่งนĂงไปดšüยÿĊน้ĈเงĉนทĊ่แตŠเดĉมมĊน้ĈฝนพรĈลงมć พรšĂมกĆบ นćยตĈรüจดĈเนĉนกćรÿĆ่งกüćดจĆบผĎšชčมนčม ผĎšชčมนčมบćงÿŠüนแตกตČ่นüĉ่งĀนĊไปทćงถนนดĉนÿĂทĊ่เลĊ้ยü ĀลĆงไปทćงปรąตĎทćงเขšćโรงเรĊยนÿตรĊüĉทยć แตŠก็ถĎกเจšćĀนšćทĊ่ตĈรüจในเครČ่ĂงแบบทĊ่ดĆกคĂยĂยĎŠ แลšüจĆบขċ้นรถคüบคčมผĎšตšĂงĀćไปพรšĂม ๆ กĆน

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 251 ผŠćนไปไมŠถċงÿĉบนćทĊ แนüกĆ้นขĂงกĈแพงมนčþยŤÿลćยตĆü จćกกĈลĆงขĂงกĈแพงตĈรüจทĊ่ มćกกüŠć ÿŠüนนćยกĂบโกยโดนจĆบไปดšüยมČĂขĂงเจšćĀนšćทĊ่ตĈรüจÿĊ่นćยทĊ่จĆบมČĂÿĂงมČĂแลąขćÿĂง ขć รŠüมดšüยกĂงทĆพÿČ่ĂมüลชนĀลćยรšĂยชĊüĉตทĊ่พćกĆนเขšćมćเก็บภćพแลąบĆนทċกเĀตčกćรณŤทĊ่นŠć ĀüćดเÿĊ่ยü “ĂยŠć...ĂยŠćจĆบผม” เขćตąโกนเÿĊยงดĆงลĆ่นĂĂกมćเพĊยงครĆ้งเดĊยü แลšüพยćยćมชĆกดĉ้นชĆก งĂเพČ่ĂใĀšตĆüĀลčดจćกมČĂแตŠไมŠผล ขณąทĊ่เขćเĀลČĂบไปเĀ็นชćยคนĀนċ่งÿüมเÿČ้ĂเĀลČĂงเดĉนมć พรšĂมคณąทĊ่เปŨนĀนċ่งในคณąผĎšüŠćรćชกćรกรčงเทพมĀćนคร กŠĂนทĊ่เขćจąโดนโยนขċ้นรถดĈทĊ่ ตĈรüจจĆดเตรĊยมไüšเÿร็จÿรรพ เขćรĎšÿċกเมČ่Ăยลšć ĂŠĂนแรงĂยŠćงĀนĆก กŠĂนจąทĈใĀšเขćĀลĆบตćลงÿนĉทในบĆดนĆ้น... นćยกĂบโกยลČมตćĂĊกครĆ้ง เม่ĂČเÿĊยงปรąตĎขĂงรถคüบคčมผĎšตšĂงĀćปŗดลง เขćĂĂกเดĉนทćง รŠüมกĆบผĎšตšĂงĀć พรšĂมนĆ่งĂยĎŠบนÿĂงฝŦũงซšćย-ขüć ทčกคนมĂงĀนšćกĆนโดยไมŠมĊกลŠćüคĈใดใดĂĂกมć ทčกคนĂยĎŠในĂćกćรÿĈรüม แตŠภćยในเต็มไปดšüยคüćมกĆงüลแลąไมŠมĆ่นใจถċงÿĉ่งทĊ่จąเกĉดขċ้น โดย ÿąทšĂนĂĂกมćผŠćนดüงตć ÿŠüนเขćนĆ่งทบทüนÿĉ่งทĊ่ผŠćนมć จนทĈใĀšเขćในฐćนąนĆกýċกþćกฎĀมćย ÿĈนĆกจčāćĄ ตšĂงเคĊยดแคšนÿčดขĊดดšüยคĈüŠć กฎĀมูŠอยูŠเĀนือกฎĀมาย รถคüบคčมตĆüผĎšตšĂงĀćเลĊ้ยüเขšćมćภćยในÿถćนĊตĈรüจนครบćลÿĈรćญรćþฎรŤ ซċ่งเปŨนทĊ่ทĊ่ บรรดćกĂงทĆพÿČ่ĂมüลชนทĆ้งในแลąตŠćงปรąเทýเฝŜćคĂยกćรจĆบกčมผĎšตšĂงĀćครĆ้งแรก เมČ่ĂรถมćถċงทĊ่ ทčกคนกšćüเทćšลงจćกรถ แลąปฏĉเÿธกćรใĀšÿĆมภćþณŤแลšüไดšรĆบกćรคüบคčมตĆüโดยปฏĉบĆตĉĂยŠćงเทŠć เทĊยมผŠćนกćรฝćกขĆงในĀšĂงเดĊยüกĆน กŠĂนโดนยċดบĆตรปรąชćชนชĆ่üครćüเพČ่ĂนĈไปลงทąเบĊยน แลšüเจšćĀนšćทĊ่ÿĆ่งใĀšเปลĊ่ยนเปŨนชčดฝćกขĆงĀรČĂชčดÿĊลĎกüĆü พรšĂมกĆบขćนนćมผĎšไปใĀšปćกคĈตŠĂ พนĆกงćนÿĂบÿüนทĊลąคน ไลเŠลĊยงมćตćมลĈดĆบจนถċงนćยกĂบโกย “คčณชČ่ĂĂąไรคą” พนĆกงćนÿĂบÿüนĀญĉงตĆ้งคĈถćมในĀšĂงทĊ่มĊเพĊยงดüงไฟĀนċ่งดüง เครČ่ĂงปรĆบĂćกćý Āนċ่งเครČ่ĂงตĉดĂยĎŠบนผนĆง โตŢąกĆบเกšćĂĊ้Āนċ่งชčดทĊ่เขćทĆ้งÿĂงนĆ่งÿนทนć โนŢตบčŢค ขĂงพนĆกงćนÿĂบÿüนĀนċ่งเคร่ĂČง

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 252 “ผมชČ่ĂนćยกĂบโกย” เขćตĂบกลĆบดšüยน้ĈเÿĊยงชĆดเจน “ดĉฉĆนไดšรĆบเรČ่ĂงüŠćคčณเปŨนĀนċ่งในคนทĊ่พĎดกĆบคüบคčมฝĎงชนüŠćพüกคčณมĊเÿรĊภćพในกćร ชčมนčมเรĊยกรšĂงตćม ม.44 ปรąกĂบรĆฐธรรมนĎญ 2560 คčณคĉดüŠćจรĉงĀรČĂคą?” เธĂพยćยćมตĆ้ง คĈถćมเĂćคüćมคĉด ดšüยน้ĈเÿĊยงเรĊยบนĉ่ง “จรĉงครĆบ กćรทĊ่พüกคčณมćกüćดจĆบพüกผมมĆนไมŠใชŠกćรกรąทĈทĊ่ถĎกเลย เรćมĊÿĉทธĉใน กćรแÿดงĂĂกĂยŠćงÿงบตćมรĆฐธรรมนĎญ” เขćตĂบĂยŠćงตรงไปตรงมć “ĂŠćü...แลšüถšćงĆ้นกćรทĊ่ตĂนนĊ้ÿถćนกćรณŤโคüĉด 19 กĈลĆงĀนĆก พรก.ฉčกเฉĉน นĊ้ไมŠมĊ คüćมĀมćยเลยใชŠไĀม” เธĂเปŗดปรąเด็นชüนใĀšคĉด “คčณคĉดดĊ ๆ รąĀüŠćง ÿุขภาพนำเÿรีภาพกับ เÿรีภาพนำÿุขภาพ เรćคüรเลČĂกĂĆนไĀน?” “คčณĂยŠćลČมนąครĆบ ÿถćนกćรณŤโคüĉดนŠą จรĉง ๆ มĆนมĊ พรบ.โรคติดตŠอ พ.ý.2558 ĂยĎŠ ทĈไมคčณถċงไมŠเĂćใชš คčณĂćจจąบĂกüŠćคčณตšĂงปรąกćý พรก.ฉčกเฉĉน เพČ่ĂปŜĂงกĆนโคüĉด แตŠใน พรก. มĆนรüมถċงกćรĀšćมชčมนčมดšüย ซċ่งมนĆไมŠใชŠกćรชčมนčมเปŨนÿĉทธĉขĂงเรćทĊ่รĆฐตšĂงยĂมรĆบเพรćą มĆนรąบčĂยĎŠในกฎĀมćยÿĎงÿčด” เขćนĉ่งลงกŠĂนตĂบตŠĂ “แลšüพüกเรćทčกคนทĊ่มćปรąทšüงÿŠüนĀนċ่งในüĆนนĊ้ก็มĊคนยćกจน เพรćąผลกรąทบจćกโค üĉด เขćไมŠมĊงćนทĈ ไมŠมĊเงĉน ไมŠมĊคčณภćพชĊüĉตท่ĊดĊเทŠćเดĉม ซċ่งมนĆก็มćจćกกćรปรąกćý พรก.ฉčกเฉĉน ขĂงพüกคčณ คčณÿĆ่งปŗดรšćนคšć บรĉþĆทĀšćงรšćนตŠćงๆ มĆนÿŠงผลกรąทบทĆ้งĀมด คüćมเĀลČ่Ăมล้Ĉก็ ขยćยชŠĂงกüšćงĂĂกไปมćกกüŠćเดĉม คčณคĉดดĎแลšüกĆนกćรบĆงคĆบใชšกฎĀมćยขĂงพüกคčณมĆนกรąทบ ยĆงไง?” เรČ่ĂงรćüทĊ่เขćตĂบนĆ้นมćจćกทĆýนąขĂงนĆกกฎĀมćยชĆ้นปŘทĊ่Āนċ่ง “คŠą...” เธĂตĂบเÿĊยงÿĆ้น “แปลüŠćคčณตšĂงกćรแนüทćง เÿรีภาพนำÿุขภาพ นŠąÿĉ” “ใชŠ ผมในฐćนąผĎšชčมนčมคนĀนċ่งมĂงüŠć กćรทĊ่เรćมĊเÿรĊภćพนĆ้นจąทĈใĀšเรćมĊชĊüĉตดĊขċ้นกüŠć ทĊ่เปŨนĂยĎŠ แตŠรĆฐก็ยĆงมĊบทบćทในกćรคüบคčมĂยĎŠ โดยĂćýĆยกลไกขĂงกฎĀมćยทĊ่กĈĀนดขĂบเขตใน กćรคüบคčมโรครąบćด ไมŠใชŠขĂบเขตขĂงโรคมćคüบคčมĂĈนćจ ทĊ่คčณเĂćมćฉüยใชšเพČ่ĂปรąโยชนŤ ขĂงพüกคčณในฐćนąรĆฐดšüยกĆนเĂง” เขćแÿดงแนüคĉดในเรČ่ĂงนĊ้ĂยŠćงÿĆนทĆด

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 253 “คŠą จćกเรČ่ĂงทĆ้งĀมดทĊ่คčณพĎดมć ดĉฉĆนบĂกเĀตčผลจรĉง ๆ ไดšขšĂĀนċ่งในฐćนąผĎšรĆบĂĈนćจ จćกฝśćยรĆฐ คČĂ เĀตčทĊ่เรćตšĂงÿลćยกćรชčมนčมพüกคčณ เพรćą ตĂน 16.15 นćทĊจąมĊขบüนเÿด็จ ผŠćนทĊ่ทĊ่คčณชčมนčม ดĆงนĆ้น ทĆ้งĀมดนĊ้เปŨนĀนšćทĊ่ทĊ่เรćตšĂงทĈ” เธĂตĂบกลĆบ แลšüเนšนĀนĆกใน ปรąโยคทšćย “ดĉฉĆนขĂแจšงกćรกรąทĈคüćมผĉดรŠüมกĆน คČĂ Āนึ่ง ขัดคำÿั่งเจšาพนักงานตาม ป.อาญา ม. 368, ÿอง มั่üÿุมตั้งแตŠ 10 คนขึ้นไป กŠอใĀšเกิดคüามüุŠนüายในบšานเมือง ป.อาญา ม.215, ÿาม กีด ขüางทางการจราจร พ.ร.บ.จราจรทางบก ม.114 และ 148, ÿี่ ตั้ง üาง Āรือกองüัตถุใด ๆ บน ถนนฯ, ในที่ÿาธารณะ โดยไมŠไดšรับอนุญาต พ.ร.บ.รักþาคüามÿะอาดและคüามเปŨนระเบียบ เรียบรšอยของบšานเมือง พ.ý.2535 ม.19, 32, 39, 40, Āšา ÿาดÿีลงบนพื้นถนน ตาม พ.ร.บ.รักþา คüามÿะอาดและคüามเปŨนระเบียบเรียบรšอยของบšานเมือง พ.ý.2535 ม.12, Āก กีดขüางทาง ÿาธารณะ จนอาจเปŨนอุปÿรรคตŠอคüามปลอดภัยĀรือคüามÿะดüกในการจราจร ป.อาญา ม.385, เจ็ด ÿาดÿีใÿŠเจšาĀนšาที่ตำรüจ ทำใĀšเÿียทรัพยŤ ป.อาญา ม.358, แปด ใชšเครื่องขยายเÿียงโดย ไมŠไดšรับอนุญาต พ.ร.บ.คüบคุมการโฆþณาโดยใชšเครื่องขยายเÿียง พ.ý.2493 ม.4 และ 9” เธĂ ไลŠเลĊยงชĊ้แจšงจćกขšĂมĎลĀนšćจĂโนŢตบčŢก “ครĆบ...รĆบทรćบแลąขĂปฏĉเÿธทčกขšĂกลŠćüĀć” เขćตĂบปฏĉเÿธĀนĆกแนŠน กŠĂนลčกจćก เกšćĂĊ้ทĆนทĊ เจšćĀนšćทĊ่พćนćยกĂบโกยเดĉนมćจćกĀšĂงพนĆกงćนÿĂบÿüน แลšüนĈตĆüเขćเขšćไปยĆงĀšĂง ฝćกขĆงรŠüมกĆบเพČ่ĂนĂĊกคนทĊ่ไดšเชĉญตĆüเขšćไปในĀšĂงเดĉม เขćเĀมŠĂมĂงไปยĆงชŠĂงรąüćงขĂงคčกทĊ่มĊซĊ่ กรงโดยทĊ่เขćนĆ่งลงกĆบพČ้นรćบ พรšĂมกĆบมĂงĂĂกไปเĀ็นทšĂงฟŜćมČดครċ้มแลąมĊฝนตกลงมćเĀมČĂน ชŠüงบŠćย ชüนใĀšเขćรĈลċกถċง เĀตุการณŤ 6 ตุลา ผŠćนคĈปรćýรĆยขĂง ÿมýĆกดĉ์ เจĊยมธĊรÿกčล ĂดĊต แกนนĆกýċกþćในüĆนนĆ้นทĊ่ไดšกลŠćüไüšüŠć “...ฝนเริ่มจะตกลงมาอีกแลšü นี่เปŨนเรื่องธรรมดาเหลือเกิน มีแตŠเรื่องธรรมดาเหลือเกิน ตลอดที่เราชุมนุมมานี้ ไมŠมีüันไĀนเลยที่ฝนไมŠตก...”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 254 หนังเกŠาเลŠา(เรื่อง)ใหมŠ รพิพงýŤ üงคŤปŗũนแกšü ปรąเด็นเรČ่ĂงÿĉทธĉตćมกฎĀมćยขĂงชćüÿĊรčšงในปรąเทýไทย กลĆบมćĂยĎŠในคüćมÿนใจขĂง ÿĆงคมĂĊกครĆ้ง ĀลĆงจćกทĊ่ÿภćผĎšแทนรćþฎรไดšมĊมตĉüŠćจąรĆบĀลĆกกćร (ผŠćนüćรąแรก) พรąรćชบĆญญĆตĉแกšไขเพĉ่มเตĉมปรąมüลกฎĀมćยแพŠงแลąพćณĉชยŤ (ฉบĆบทĊ่ ...) พ.ý. .... ĀรČĂทĊ่รĎšจĆก กĆนในนćมขĂง “พ.ร.บ.ÿมรÿเทŠćเทยĊม” ĂĆนทĊ่จรĉง จąกลŠćüüŠćกćรผŠćนüćรąแรกขĂงรŠćงกฎĀมćยดĆงกลŠćüทĈใĀšปรąเด็นเรČ่Ăงÿĉทธĉ ขĂงชćüÿĊรčšงเปŨนทĊ่ÿนใจขĂงÿĆงคมคงไมŠถĎกเÿĊยทĊเดĊยü เพรćąกŠĂนĀนšćนĊ้ÿĆงคมไทยก็ไดšมĊกćร เรĊยกรšĂงÿĉทธĉขĂงผĎšทĊ่มĊคüćมĀลćกĀลćยทćงเพýĂยĎŠบŠĂยครĆ้ง ยกตĆüĂยŠćงเชŠน กćรรšĂงตŠĂýćล รĆฐธรรมนĎญüŠć “ปรąมüลกฎĀมćยแพŠงแลąพćณĉชยŤมćตรć 1448 ขĆดĀรČĂแยšงตŠĂรĆฐธรรมนĎญ ĀรČĂไม”Š (คĈüĉนĉจฉĆยขĂงýćลรĆฐธรรมนĎญทĊ่20/2564) กćรเรĊยกรšĂงÿĉทธĉเพČ่ĂชćüÿĊรčšงในไทยเกĉดขċ้นมćนćนพĂÿมคüร โดยตĆüผĎšเขĊยนก็ไดšพบเĀ็น กćรเรĊยกรšĂงÿĉทธĉดĆงกลŠćüครĆ้งแรกเมČ่Ă 8 ปŘกŠĂน ผŠćนภćพยนตรŤÿąทšĂนÿĆงคม “รĆกเรćขĂงใคร 1448 Love Among Us” ซċ่งเปŨนเรČ่ĂงรćüชĊüĉตขĂง “พĉม” แลą “แพท” ÿĂงÿćüคĎŠรĆก (Lesbian) ทĊ่ไดšรŠüมกĆนเปŗดรĊÿĂรŤตแลąคćเฟในภćคเĀนČĂขĂงไทย แตŠüĆนĀนċ่งแพทไดšปรąÿบĂčบĆตĉเĀตč ทĈใĀš เธĂตšĂงไดšรĆบกćรผŠćตĆดโดยดŠüน แตŠดšüยแพทไมŠมĊญćตĉĂยĎŠทĊ่ภćคเĀนČĂ แลąพĉมก็ไมŠÿĉทธĉĂนčญćตใĀš ผŠćตĆดไดš เพรćąไมŠใชŠญćตĉĀรČĂคĎŠÿมรÿตćมกฎĀมćย ดšüยปรąมüลกฎĀมćยแพŠงแลąพćณĉชยŤ มćตรć 1448 ใĀšกćรÿมรÿจąเกĉดขċ้นไดšรąĀüŠćงชćยแลąĀญĉงเพĊยงเทŠćนĆ้น ทĆ้งÿĂงจċงไมŠÿćมćรถจด ทąเบĊยนÿมรÿไดš ทĈใĀšแพทไมŠไดšรĆบกćรผŠćตĆดทĆนเüลćไดšทĆนเüลć แลąเÿĊยชĊüĉตในทĊ่ÿčด ซ้Ĉรšćย ชČ่ĂเจšćขĂงกĉจกćรทĆ้งรĊÿĂรŤตแลąคćเฟเปŨนชČ่ĂขĂงแพทคนเดĊยü ปรąกĂบกĆบแพท ไมŠไดšทĈพĉนĆยกรรมไüš ÿŠงผลใĀšทรĆพยŤÿĉนทĆ้งĀมดขĂงแพท ทĆ้งรĊÿĂรŤตแลąคćเฟตกเปŨนมรดกแกŠพŠĂ แลąแมŠขĂงแพท ซċ่งเปŨนทćยćทโดยชĂบธรรมลĈดĆบทĊ่ÿĂง (ตćมป.พ.พ. ม.1629) พĉมÿĎญเÿĊย โĂกćÿทĊ่จąชŠüยชĊüĉตแพทเĂćไüš แลąยĆงÿĎญเÿĊยกĉจกćรทĊ่ไดšรŠüมมČĂกĆนÿรšćงกĆบแพทไปĂĊกดšüย เพรćąป.พ.พ. ม.1448 ทĊ่ไมŠใĀšÿĉทธĉพüกเขćทĆ้งÿĂงในกćรÿมรÿกĆน ผลงานชนะเลิý การประกüดเรียงคüามเชิงÿรšางÿรรคŤระดับมัธยมýึกþาตอนปลาย ในĀัüขšอ “เพียงเพýทั้งĀลายไดšÿิทธิเทŠาเทียมกัน”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 255 ภćพยนตรŤเรČ่ĂงดĆงกลŠćüÿąทšĂนใĀšเĀ็นถċงคüćมÿĈคĆญในÿĉทธĉขĂงผĎšทĊ่มĊคüćมĀลćกĀลćย ทćงเพýทĊ่ไมüŠ ŠćบčคคลจąมĊเพýĂąไร ตรงกĆบเพýกĈเนĉดĂĆนเปŨนบรรทĆดฐćนขĂงÿĆงคมĀรČĂไมŠก็คüร จąÿมรÿกĆนไดšĂยŠćงถĎกตšĂงตćมกฎĀมćย แลąไดšÿĉทธĉเทŠćกĆบคĎŠÿćมĊภรรยćชćยĀญĉงĂĆนเปŨนเพýโดย กĈเนĉด เพรćąกćรÿมรÿนĈมćซċ่งÿĉทธĉĂĊกĀลćยปรąกćร ไมŠüŠćจąเปŨนÿĉทธĉในกćรแบŠงÿĉนÿมรÿ ÿĉทธĉ ในกćรรĆบมรดก ÿĉทธĉในกćรฟŜĂงรšĂงดĈเนĉนคดĊทćงแพŠงแลąĂćญć แลąÿĉทธĉĂČ่น ๆ ĂĊกมćกมćยทĊ่จą พċงไดใšนฐćนąคĎŠÿมรÿ คĈüĉนĉจฉĆยขĂงýćลรĆฐธรรมนĎญทĊ่ 20/2564 ไดšใĀšเĀตčผลทĊ่ ป.พ.พ. ม.1448 ไมŠขĆดĀรČĂ แยšงตŠĂรĆฐธรรมนĎญดšüยเĀตčผลทĊ่üŠć คüćมĀมćยขĂงกćรÿมรÿ คČĂกćรทĊ่ชćยĀญĉงÿมĆครใจทĊ่จąใชš ชĊüĉตรŠüมกĆนเพČ่ĂกćรÿČบเผŠćพĆนธčŤ จċงÿงüนกćรÿมรÿไüšเฉพćąชćยแลąĀญĉงตćมเพýทĊ่กĈเนĉด กćรทĊ่ บčคคลทĊ่มĊคüćมĀลćกĀลćยทćงเพýĂšćงÿĉทธĉในกćรĂยĎŠกĉนกĆบบčคคลใดเพČ่ĂขĂจดทąเบĊยนÿมรÿนĆ้น เปŨนเพĊยงรÿนĉยม ซċ่งกćรÿมรÿดĆงกลŠćüĂćจไมŠÿćมćรถÿรšćงคüćมผĎกพĆนĂĆนลąเĂĊยดĂŠĂนใน ครĂบครĆüไดš ĂĊกทĆ้งĀćกพĉจćรณćในดšćนÿüĆÿดĉกćรขĂงรĆฐ กćรÿมรÿดĆงกลŠćüจąกŠĂใĀšเกĉดคüćม ลŠćชšćในĂĆนเนČ่ĂงมćจćกกćรตรüจÿĂบÿĉทธĉ แลąĂćจเกĉดกćรĀüĆงผลปรąโยชนŤในÿüĆÿดĉกćรขĂงรĆฐ โดยเพýชćยĀญĉงเปŨนกćรแบŠงแยกมćโดยธรรมชćตĉ (an act of God) ซċ่งเลČĂกไมŠไดš กćรใĀšคüćม เÿมĂภćครąĀüŠćงชćยĀญĉงจċงเปŨนกćรปฏĉบĆตĉใĀšถĎกตšĂงเĀมćąÿมกĆบเพýÿภćพขĂงบčคคลนĆ้น ๆ ĀćกพĉจćรณćตćมĀลĆกกćรแลąเĀตčผลขšćงตšน ผĎšเขĊยนเกĉดขšĂÿงÿĆยĀลćยปรąกćร ดĆงนĊ้ ปรąกćรแรก ĀćกคüćมĀมćยขĂงกćรÿมรÿคČĂกćรทĊ่ชćยĀญĉงใชšชĊüĉตรŠüมกĆนเพČ่ĂÿČบ เผŠćพĆนธčŤ เĀตčใดกćรÿมรÿกĆนรąĀüŠćงชćยĀญĉงทĊ่เปŨนĀมĆน ĀรČĂÿมĆครใจไมŠÿČบเผŠćพĆนธčŤจċงÿćมćรถ เกĉดขċ้นไดš ปรąกćรทĊ่ÿĂง ĀćกผĎšมĊคüćมĀลćกĀลćยทćงเพýĂšćงÿĉทธĉในกćรĂยĎŠกĉนกĆบบčคคลใดเพČ่Ă ขĂจดทąเบĊยนÿมรÿเปŨนเพĊยงรÿนĉยม มĊคüćมแตกตŠćงĂยŠćงไรกĆบกćรÿมĆครใจทĊ่จąĂยĎŠกĉนรŠüมกĆน ขĂงชćยĀญĉง ซċ่งก็เปŨนรÿนĉยมเชŠนเดĊยüกĆน แตŠÿćมćรถจดทąเบĊยนÿมรÿกĆนไดš ĀćกไมŠพĉจćรณć เรČ่ĂงกćรÿมรÿเพČ่ĂÿČบเผŠćพĆนธčŤทĊ่ĀลĆกกćรดĆงกลŠćüĂćจจąไมŠÿĂดคลšĂงกĆบคüćมเปŨนจรĉงทĊ่เกĉดขċ้นใน ÿĆงคม ปรąกćรทĊ่ÿćม กćรÿมรÿขĂงผĎšทĊ่มĊคüćมĀลćกĀลćยทćงเพýĂćจไมŠÿćมćรถÿรšćงคüćม ผĎกพĆนในครĂบครĆüไดš ปรąกćรนĊ้คüรมĊเĂกÿćรĀรČĂĀลĆกฐćนทćงüĉชćกćรเชĉงปรąจĆกþŤมćรĆบรĂง เพรćąในคüćมเปŨนจรĉงคüćมผĎกพĆนĂĆนลąเĂĊยดĂŠĂนในลĆกþณąครĂบครĆüÿćมćรถเกĉดขċ้นไดšจรĉง โดยไมŠมĊคüćมจĈเปŨนตšĂงĂĉงจćกเพýĀรČĂÿćยเลČĂด เĀ็นไดจšćกกรณĊกćรรĆบบčตรบčญธรรม ปรąกćรท่ÿĊĊ่เกĉดคüćมลŠćชšćเพรćąตรüจÿĂบÿĉทธĉĀรČĂกćรÿมรÿเพČ่ĂĀüĆงผลปรąโยชนŤใน ÿüĆÿดĉกćร ขĂงรĆฐ ปรąเด็นเรČ่ĂงกćรตรüจÿĂบÿĉทธĉเปŨนเรČ่ĂงขĂงกćรจĆดกćรบรĉĀćรรąบบขšĂมĎล ซċ่ง

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 256 ถČĂüŠćเปŨนเรČ่Ăงเล็กนšĂยทĊ่รĆฐÿćมćรถบรĉĀćรจĆดกćรไดš เมČ่ĂเทĊยบกĆบÿĉทธĉทĊ่พċงจąไดšรĆบในฐćนąคĎŠ ÿมรÿ แลąกćรĀüĆงผลจćกÿüĆÿดĉกćรขĂงรĆฐ ตšĂงพĉจćรณćüŠć ÿüĆÿดĉกćรดĆงกลŠćüเกĉดขċ้นเพČ่ĂเปŨน แรงจĎงใจในกćรÿมรÿĀรČĂไมŠ แลąคĎŠÿมรÿชćยĀญĉงทĆ่üไปมĊกćรÿมรÿกĆนเพČ่ĂĀüĆงผลจćกÿüĆÿดĉกćร ขĂงรĆฐĀรČĂไมŠ ปรąกćรÿčดทšćย กćรใĀšคüćมเÿมĂภćครąĀüŠćงชćยĀญĉงจċงเปŨนกćรปฏĉบĆตĉใĀšถĎกตšĂง เĀมćąÿมกĆบเพýÿภćพขĂงบčคคลนĆ้น ๆ เพรćąเพýเปŨนÿĉ่งทĊ่เลČĂกไมŠไดš แทšทĊ่จรĉงแลšü ÿĉ่งทĊ่บčคคล ไมŠÿćมćรถเลČĂกไดšนĆ้นคČĂĂüĆยüąÿČบพĆนธčŤซċ่งเปŨนกćรแบŠงแยกโดยธรรมชćตĉ เพýจċงไมŠใชŠÿĉ่งทĊ่เลČĂก ไมŠไดš เพýÿภćพเปŨนเพĊยงแคŠคŠćนĉยมทĊ่กĈĀนดขċ้นมćüŠćบčคคลใดเกĉดมćมĊĂüĆยüąเพýใดถČĂüŠćเปŨน เพýใด ท่ÿĊčดแลšüเพýจċงเปŨนÿĉ่งท่ĊÿćมćรถเลČĂกไดšโดยÿมĆครใจ ดĆงนĆ้นคüćมเÿมĂภćครąĀüŠćงบčคคล คČĂกćรปฏĉบĆตĉใĀšเทŠćเทĊยมกĆน แลąคüćมเĀมćąÿมตćมเพýÿภćพตćมĀลĆกกćรขšćงตšน จą กลćยเปŨนคüćมเÿมĂภćคทćงÿรĊรąรŠćงกćยขĂงบčคคลนĆ้น ๆ แทน ทĆ้งนĊ้ ขšćพเจšćมĉไดšมĊเจตนćĀมĉ่นýćลแตŠĂยŠćงใด ถċงแมšจąมĊคüćมเĀ็นทĊ่ตŠćงĂĂกไปตćมทĊ่ไดš มĊขšĂÿงÿĆยĀšćปรąกćรขšćงตšน แตŠก็นšĂมรĆบแลąเคćรพตŠĂคĈüĉนĉจฉĆยดĆงกลŠćü ĂĊกทĆ้งยĆงĀüĆงเปŨนĂยŠćง ยĉ่งüŠć ตŠĂจćกนĊ้ไปคงจąไมŠมเĊĀตčกćรณŤในลĆกþณąเดĊยüกĆบแบบ พĉม แลą แพท เกĉดขċ้นกĆบผĎšมĊคüćม ĀลćกĀลćยทćงเพýĂĊกเลย ĀüĆงüŠćเพýจąไมŠทĈใĀšคนไมŠเทŠćกĆนĂĊกตŠĂไป

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 257 (โปรดĂŠćนคĈĂธĉบćยภćพ ĀนšćถĆดไป) ผลงานชนะเลิý การประกüดภาพถŠายÿะทšอนÿังคม ระดับประชาชนทั่üไป ในĀัüขšอ “เทŠา(Āรือ)เทียม”

Āนังÿือรพีพัฒนศักดิ์ | 258 The outsider “เด็กคนนĊ้พยćยćมมĂงเขšćมćภćยในรถพรšĂมเคćąเรĊยกĂยŠćงÿčดกĈลĆงดšüยคüćมคćดĀüĆง üŠćจąไดšรĆบเงĉนเล็ก ๆ นšĂย ๆ จćกคüćมÿงÿćร ในขณąเดĊยüกĆนภćยในรถทĊ่เย็นÿบćยนĆ้นมĊแตŠเÿĊยง ĀšćมปรćมไมŠใĀšมĂบเงĉนแกŠเด็กคนนĆ้นดšüยเĀตčผลüŠć เขćจąไมŠรĎšจĆกพĂแลąจąเคยชĉนกĆบกćรไดšเงนĉ มćĂยŠćงงŠćยดćย จćกนĆ้นรถก็ไดšเคลČ่ĂนตüĆĂĂกยĆงจčดĀมćยถĆดไปพรšĂมกĆบคĈถćมมćกมćยในใจขĂง ฉĆนüŠć ฉĆนคüรใĀšเงĉนเด็กคนนĆ้นĀรČĂไมŠ แลąเขćจąเปŨนĂยŠćงไรตŠĂไป” พิมพŤทอง ศรีทองกิติกูล ผูšถŠายภาพ

ĀนังÿืĂรพีพัฒนýักดิ์ คณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย ประจําปŘการýึกþา 2565 คณะกรรมการที่ปรึกþา รองýาÿตราจารยŤ ดร.ชัชพล ไชยพร ผูšชŠüยýาÿตราจารยŤ ดร.üิโรจนŤ üาทินพงýŤพันธŤ อาจารยŤ ดร.กัญจนŤýักดิ์ เพชรานนทŤ ĂาจารยŤที่ปรึกþา รองýาÿตราจารยŤ ดร.ชัชพล ไชยพร บรรณาธิการ เนติธร ýักดิ์ÿนิท กĂงบรรณาธิการ พลอยกมล เรืองชัยýิลปş ฝśายบทคüาม ฝśายพิÿูจนŤĂกัþร ýิริณฎา ปŗũนพงþŤ ชนกภัทร กิตติพานประยูร ธนüินทŤ บุญไธÿง กมลรัýมี ใĀปาโท ณัฏฐธิดา จันทÿะโร ฝśายÿัมภาþณŤ อภิญญา ประยูร ÿรÿิช โทนรัตนŤ อรรถüุฒิ üูüนิช รüินทรŤüิภา เกิดแÿง ปฏิพล ดาระภา ฝśายกĂงประกüด ณัฐกานตŤ รŠüมรังÿี น้ำทิพยŤ ตางจงราช ýุภüิชญŤ ภาชนะพรรณŤ ýณุ ฎัฐา ยาใจ นารีรัตนŤ เพิ่มüัฒนา ฝśายกราฟŗกและรูปเลŠม รัตนาภรณŤ ชšางพันธุŤ ฝśายประชาÿัมพันธŤ ณัชชา มณีอินทรŤ นันทŤนภัÿ ชมเชิงแพทยŤ

คณะกรรมการจัดงานนิตินิทรรýนŤ คณะนิติýาÿตรŤ จุāาลงกรณŤมĀาüิทยาลัย ประจําปŘการýึกþา 2565 ĂาจารยŤทŠีปรึกþา ýาÿตราจารยŤ ดร.คณพล จันทนŤĀอม ประธานคณะกรรมการจัดงาน ÿิรดนัย เกื้อüันชัย รĂงประธานคณะกรรมการจัดงาน พิชชากร ธนากิตติทรัพยŤ คุณิตา โÿภณธนารักþŤ เĀรัญญิก เลขานุการ ญาตา แกšüüิเชียร ธัญüรัตมŤ รัตนกระจŠาง ผริตา เมฆแÿน กันตŤพýุตมŤüงýÿŤกุลüิüัฒนŤ กานตŤชนิต ฮšอเรืองเüทยŤกิจ ปราญชลี ประเÿริฐüิทยŤ ฝśายĂำนüยการ 1 ฝśายĂำนüยการ 2 ปŗยภัÿÿรŤ ไüยาณรางกูร จอมพล บัüทองธนะการ โÿภประภา ธรรมรัตนกุล กฤþฏิ์ ณ Āนองคาย ฝśายประชาÿัมพันธŤ ฝśายĀาทุน ภัณฑลิา พูนพัฒนปรีชา นิติภา ชูกิจทรัพยŤไพýาล üิÿÿุตา บินรินทรŤ ฐิติภา แÿนýรี พิชญา ýรีจอมขüัญ

ฝśายบรรณาธิการ ฝśายเนื้ĂĀา เนติธร ýักดิ์ÿนิท คณิน โฉมทอง ปริยากร กลšüยไมงšาม ฝśาย Zero Waste ฝśายนิทรรýการ เนติธร ýักดิ์ÿนิท ÿมิตา Āนูปลื้ม ชญาดา ÿุขเพÿนŤ ฝśายýาลจำลĂง ชุติüัฒนŤ โตüัฒนา ฝśายเÿüนา ฝśายโตšüาที กฤต ทองไÿย ณัฐมนฑนŤ เจริญโชคกิตติ ธนภัทร ýรีพยุงฉันทŤ ปภัÿรา ýรีอุดม ฝśายเüทีกลาง ฝśายĀšĂงเรียนจำลĂง จารุพร กัลปşยาüัฒนเจริญ üณัฐüรรณ มั่นนาค จุไรรัตนŤ โÿติพจนŤกุล ýักดิธัช เตมานุüัตรŤ ฝśายแนะแนü ฝśาย Law Quiz ชาติÿิริ เดชüิทยาพร นรกมล อริยกานนทŤ นüพล ÿันติภาพจันทรา ธนüัฒนŤ แกลšüกลšา ฝśายเกียรติบัตร ฝśายลงทะเบียนและประเมินผล พิมพŤณภัÿ บุนนาค นันทŤนภัÿ เที่ยงธรรม ปทิตตา จรุงพันธุŤ ปฤณฎา กบรัตนŤตติüงþา

ฝśายถŠายภาพ ฝśายขĂงที่ระลึก ภูมิภัทรŤ เจริญภักดี นิตินาถ ÿัจจพงþŤ ธีรพันธŤ อัครเดชากร บุญปŗติ ทับนšอย ฝśายüิทยุÿื่Ăÿารและพยาบาล ฝśายเÿื้Ăและบัตร ÿĀรัถ จึงชัยนันทŤ จิตพล ไทยประเÿริฐ ณพัฒนŤ กาญจนภู ชิþณุพงýŤ พลายละมูล ฝśายพัÿดุ ฝśายปฏิคม ธีรพันธŤ อัครเดชากร ธัญธัมมธร ตูšทอง ธนพนธŤ ĀลอดทองĀลาง พýิน ÿุภาüรรณ ฝśายÿüัÿดิการ ฝśายÿถานที่และยานพาĀนะ ฐนิตา ýิริมณีธรรม ภูตะüัน แซŠลี้ ธรรญกร üัดละเอียด ÿิรüิชญŤ ทิพยมณฑล ฝśายตกแตŠงและÿถานที่ ฝśายแÿงเÿียง นันทัชพร เชื้อธนบดี ýýธร ÿถิตüิทยานันทŤ พันพýา จองÿกุล พิณรัý ฉิมขันธŤ