แผนการจัดการเรียนรู้

รัฐธรรมนญู ในสงั คมไทย ผลที่เกิดขึ้น
ถ้ามี

สงั คมเกดิ ความเปน็ ระเบยี บ คนในสังคมอยู่
อย่างสงบสขุ

ผลทเี่ กิดขน้ึ

ถา้ ไม่มี สังคมขาดความเปน็ ระเบยี บเรียบร้อย กลมุ่ คนทม่ี ี
อำนาจใช้อำนาจไปในทางทีผ่ ิด

8. นักเรยี นตรวจสอบความถูกตอ้ งเรยี บร้อยของผลงาน หากพบข้อผิดพลาดให้ปรบั ปรงุ แกไ้ ขให้ดขี น้ึ
9. นักเรยี นรว่ มกนั สรุปสิ่งทเ่ี ข้าใจเป็นความรรู้ ว่ มกนั ดังนี้

รฐั ธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดทใ่ี ชจ้ ัดระเบยี บการปกครองประเทศ
Step4 ขน้ั สือ่ สารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill)

10.นกั เรยี นออกมานำเสนอผลงานหน้าชัน้ เรียน แลว้ ใหเ้ พอื่ นรว่ มกนั เสนอแนะเพิ่มเตมิ
11. นกั เรยี นรว่ มกันอภิปรายและสรุป
Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพ่ิมคุณค่าบรกิ ารสังคมและจติ สาธารณะ (Self-Regulating)
12. นกั เรียนทำแผ่นพับเกย่ี วกบั รัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทยฉบับปัจจุบัน
สอ่ื และแหล่งการเรียนรู้
5. หนงั สอื แบบเรียน
6. ใบความรเู้ กย่ี วกับความเป็นมาของรฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

การวัดและการประเมินผลการเรียนรู้

ตัวช้วี ัด จดุ ประสงค์ วธิ ีวดั เครอ่ื งมอื วัด เกณฑก์ าร
ส 2.2 ม.1/1 อธบิ ายหลักการ เจตนารมณ์ การเรยี นรู้ ทดสอบ แบบทดสอบ วดั ผล
โครงสร้าง และสาระสำคัญของ ความรู้ (K)
รฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบับ 1. อธบิ ายความหมาย ผา่ นเกณฑ์
ปจั จุบันโดยสงั เขป ของรฐั ธรรมนญู 50 %
ทกั ษะกระบวนการ (P)
2.วเิ คราะห์ความหมาย
ของรฐั ธรรมนูญ

จุดประสงค์ วธิ ีวดั เครอ่ื งมือวดั เกณฑก์ าร

การเรียนรู้ วดั ผล

คุณลกั ษณะ (A)

3.เห็นความจำเปน็ ของ

การทราบความหมาย

ของรัฐธรรมนูญ

สมรรถนะ 1 นกั เรยี นมี สังเกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์
การส่ือสาร
การใช้ทักษะชีวิต ความสามารถในการ 50 %

คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ สื่อสาร
มงุ่ มั่นในการทำงาน
2 นักเรียนมี

ความสามารถในการใช้

ทักษวี ติ

นักเรียนมคี วามมุ่งมนั่ ใน สังเกต แบบประเมิน ระดับคุณภาพ

การทำงาน 2

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 16

กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหสั วชิ า ส21101

รายวิชาสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดับชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 ภาคเรยี นที่ 1 ปกี ารศึกษา 2564

ชอ่ื หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 5 รฐั ธรรมนูญของเรา เวลา 1 ชั่วโมง

เร่อื ง รฐั ธรรมนญู ของเรา

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบนั ยึดม่ัน ศรัทธา และธำรงรกั ษาไว้ซ่งึ การปกครอง
ระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตรยิ ท์ รงเป็นประมขุ
ตวั ชีว้ ดั ส 2.2 ม.1/1 อธบิ ายหลักการ เจตนารมณ์ โครงสรา้ ง และสาระสำคญั ของรฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบบั
ปัจจบุ ันโดยสงั เขป
สาระสำคัญ

รฐั ธรรมนญู ฉบับปจั จุบนั มีบทบญั ญตั เิ กี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทยไว้จำนวนมาก นอกจากนี้ ยังบญั ญตั เิ กย่ี วกับ
หน้าที่ทป่ี ระชาชนชาวไทยต้องปฏิบตั ไิ ว้ ไดแ้ ก่ การรกั ษาชาติ ศาสนา พระมหากษตั รยิ ์ และการปกครองระบอบประชาธปิ ไตย
อันมพี ระมหากษัตรยิ ์ทรงเป็นประมขุ การปอ้ งกนั ประเทศ รักษาผลประโยชน์ของชาติ และปฏบิ ตั ิตนตามกฎหมาย การไปใช้สทิ ธิ
เลอื กต้ัง การพัฒนาประเทศ และการปฏบิ ัตงิ านของเจ้าหน้าท่รี ฐั ซึง่ ในฐานะทเ่ี ปน็ ชาวไทยจะตอ้ งปฏบิ ัตติ นตามบทบัญญตั ิเหล่านี้
เพอ่ื ที่จะทำให้สงั คมและประเทศชาตสิ งบสุขและเจริญกา้ วหน้า
จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธบิ ายความสำคญั และความจำเปน็ ในการมรี ฐั ธรรมนญู (K)
2.วิเคราะหถ์ งึ ความสำคญั และความจำเป็นในการมีรัฐธรรมนูญ (P)
3.เหน็ คุณค่าและความสำคัญของกฎหมายรฐั ธรรมนญู (A)

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซื่อสัตย์ มีวินยั ใฝ่เรียนรู้
รกั ชาติ มงุ่ มน่ั ในการทำงาน รกั ความเปน็ ไทย จติ สาธารณะ
อยูอ่ ยา่ งพอเพียง

สมรรถนะ

การสอ่ื สาร การคิด การแก้ปัญหา
การรเู้ ทา่ ทันสอื่ สารสารสนเทศและดิจิทลั
การใช้ทักษะชีวิต การใช้เทคโนโลยี

ทักษะชวี ติ และความเจรญิ แหง่ ตน

เนอื้ หาสาระ
รัฐธรรมนญู นบั ว่ามีความสำคัญตอ่ ประชาชนเป็นอย่างมาก เพราะว่ารฐั ธรรมนูญเป็นกฎหมายท่ีมีไว้รับรองสทิ ธิ

เสรภี าพ ผลประโยชน์ประชาชนและเปน็ กฎหมายทบ่ี ัญญตั ิขน้ึ เพื่อคมุ้ ครองสทิ ธเิ สรภี าพ ผลประโยชนข์ องประชาชนดว้ ย
นอกจากนั้นรัฐธรรมนญู ยงั กำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่ของผปู้ กครอง ซ่ึงเปน็ หลกั ประกันไม่ให้ผู้ปกครองลว่ งละเมิดใน

สิทธอิ ันชอบธรรมของประชาชน รัฐธรรมนูญยงั เป็นเครอ่ื งกำหนดทศิ ทางในการดำเนินการบรหิ ารประเทศของรัฐบาล
ซึ่งจะทำใหร้ ัฐบาลสามารถท่จี ะดำเนินงาน ใหบ้ รรลเุ ป้าหมายที่วางไว้เพื่อสนองความต้องการของประชาชน ฉะนน้ั จึงพอ
สรปุ ประเด็นสำคญั รฐั ธรรมนูญไดด้ ังนี้

มคี วามสำคญั ต่อผปู้ กครอง คือ รัฐธรรมนญู จะเปน็ หลัก เป็นโครงสร้างการบริหารประเทศอันเป็นแนวทจ่ี ะให้ผู้
ปกตรองน้นั ได้ยดึ เป็นแนวในการบรหิ ารประเทศตามวิธีการ หลกั การ นโยบายและวตั ถุประสงค์ของรฐั ธรรมนูญนน้ั ๆ

มคี วามสำคญั ตอ่ ประชาชน คือ รัฐธรรมนญู จะมบี ทบญั ญตั ิเก่ียวกบั การให้สิทธิเสรีภาพมากนอ้ ยอย่างไร
รัฐธรรมนญู จะกำหนดไว้ นอกจากน้นั รฐั ธรรมนญู ยังจะมีบทบัญญัติออกมาเพื่อป้องกนั สิทธิเสรภี าพของประชาชนแต่ละ
คน มใิ ห้ใครคนอื่นมาละเมดิ สิทธิทมี่ ีอยู่นน้ั รวมไปถึงการปอ้ งกนั ผลประโยชนอ์ ันจะเกดิ แก่ประชาชน
แบ่งออกเปน็ ประเภทใหญ่ ๆ ได้ 4 ประเภท คือ
1. รัฐธรรมนญู จารีตประเพณี (Unwritten Constitution)
2. รฐั ธรรมนูญลายลกั ษณอ์ ักษร (Written Constitution)
3. รฐั ธรรมนญู กษัตรยิ แ์ ละรฐั ธรรมนญู สาธารณรฐั (Monarchical and Republic Constitution)
4. รัฐธรรมนญู รฐั เดยี่ วและรฐั ธรรมนญู รฐั รวม (Unitary Constitution and Federal Constitution)

กจิ กรรมการเรยี นรู้
Step1 ขั้นรวบรวมขอ้ มลู (Gathering)

1. นกั เรยี นสงั เกตภาพอนุสาวรยี ์ประชาธปิ ไตย แล้วรว่ มกันสนทนา โดยใช้คำถาม ดังนี้
• จากภาพอนสุ าวรียป์ ระชาธปิ ไตยนักเรียนเหน็ อะไรบ้าง (ตวั อยา่ งคำตอบ รฐั ธรรมนญู )
• นกั เรียนรู้จกั คำวา่ รัฐธรรมนญู หรอื ไม่ (รจู้ ัก)
• รัฐธรรมนูญมคี วามสำคญั อย่างไร
(ตัวอยา่ งคำตอบ เปน็ กฎหมายสูงสุดในการปกครองประเทศ)

2. นกั เรยี นศกึ ษาและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเร่อื งความสำคญั และความจำเปน็ ในการมรี ฐั ธรรมนญู จากแหล่ง
การเรียนรูอ้ น่ื ๆ
Step2 ข้ันวเิ คราะห์และสรุปความรู้ (Processing)

3.นกั เรยี นวิเคราะหเ์ กี่ยวกับความสำคัญและความจำเป็นในการมีรัฐธรรมนญู แล้วสรปุ ความรูเ้ ป็นแผนภาพ
ความคิด ดงั ตวั อย่าง

เป็นกฎหมาย ความสำคญั ใช้กำหนดโครงสร้าง
แมบ่ ทในการ และความจำเปน็ อำนาจการปกครอง
ปกครองประเทศ ในการมรี ฐั ธรรมนูญ
ของประเทศ
ให้สิทธิ เสรภี าพ
ในการมสี ่วนรว่ ม กำหนดให้
ของประชาชน ราชอาณาจักรไทยเปน็
รัฐเดยี ว แบ่งแยกไม่ได้

4. นกั เรยี นวิเคราะห์เกย่ี วกบั ความสำคญั และความจำเปน็ ของการศึกษารัฐธรรมนูญและบอกผล
ทีเ่ กดิ ข้ึนตอ่ ตนเอง สังคม และประเทศชาติ สรปุ ความรเู้ ป็นแผนภาพความคิด ดงั ตวั อย่าง

ต่อตนเอง ต่อสังคม ประเทศชาติ

ความสำคัญและ ผลทีเ่ กิดขึน้ ทำใหร้ ู้และเขา้ ใจสทิ ธิ ผลทเ่ี กดิ ข้นึ เกิดความเป็นระเบยี บ
เสรีภาพ หน้าท่ขี องตนเองที่ เรียบรอ้ ย คนในสงั คมเคารพ
ความจำเป็นของ
การศกึ ษา พงึ มี และปฏิบัตติ าม กฎระเบียบ และไมล่ ะเมดิ
รัฐธรรมนูญ
กฎระเบยี บไดถ้ ูกตอ้ ง สิทธขิ องผอู้ นื่

5. นักเรียนคิดประเมินเพอ่ื เพิม่ คุณค่า แลว้ สรปุ เปน็ ความคิดรวบยอด โดยใชค้ ำถาม ดังน้ี
• รฐั ธรรมนญู มคี วามจำเปน็ ต่อการอยรู่ ่วมกันในสังคมอยา่ งไร
(ตัวอยา่ งคำตอบ เป็นกฎข้อบังคบั ให้ประชาชนอยู่ร่วมกันอยา่ งสงบสุข โดยไมล่ ะเมดิ สิทธิเสรีภาพของกนั และ

กัน)
Step3 ขนั้ ปฏบิ ัติและสรุปความรู้หลงั การปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge)

6.นกั เรยี นแบ่งกลุ่ม แต่ละกลมุ่ จับสลากหวั ข้อหลกั การพ้ืนฐานของประชาธปิ ไตย และวเิ คราะห์ความสำคัญของ
หลกั การดงั กล่าว กลมุ่ ละ 1 หลกั การ แล้วสรปุ ความรู้เปน็ แผนภาพความคิดตามความเหมาะสม

1.หลกั อำนาจอธปิ ไตย
2.หลกั การปกครองโดยกฎหมาย
3.หลักสิทธิ เสรีภาพ
4.หลักความเสมอภาค
5.หลกั ภราดรภาพ
6.หลักการยอมรบั เสียงขา้ งมาก
7.นักเรยี นตรวจสอบความถูกต้องเรียบร้อยของผลงาน หากพบข้อผิดพลาดให้ปรับปรงุ แกไ้ ข
ให้ดยี ิง่ ข้นึ
8.นักเรยี นร่วมกนั สรุปสง่ิ ที่เข้าใจเปน็ ความรรู้ ว่ มกัน ดงั น้ี
รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสงู สดุ ท่ีใชจ้ ดั ระเบียบการปกครองประเทศ
Step4 ข้ันส่ือสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill)
9.นกั เรยี นออกมานำเสนอแผนภาพความคดิ หลักการพนื้ ฐานของประชาธปิ ไตยหนา้ ช้นั เรียน
Step5 ขนั้ ประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสงั คมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating)
10. นักเรียนนำข้อมูลเกีย่ วกับหลกั การพืน้ ฐานของประชาธิปไตยไปจัดเป็นปา้ ยนเิ ทศ เพื่อเผยแพร่ความร้ใู หแ้ ก่
ผอู้ น่ื

สอื่ และแหล่งการเรียนรู้
1. หนังสือแบบเรยี น
2. ภาพอนุสาวรีย์ประชาธปิ ไตย
การวัดและการประเมนิ ผลการเรยี นรู้

ตวั ช้ีวดั จุดประสงค์ วิธวี ดั เครือ่ งมอื วดั เกณฑก์ าร
ส 2.2 ม.1/1 อธบิ ายหลกั การ เจตนารมณ์ การเรียนรู้ ทดสอบ แบบทดสอบ วัดผล
โครงสร้าง และสาระสำคญั ของ ความรู้ (K)
รฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบบั 1.อธิบายความสำคญั สงั เกต แบบประเมิน ผ่านเกณฑ์
ปจั จบุ ันโดยสงั เขป และความจำเป็นในการ สังเกต แบบประเมนิ 50 %
มรี ฐั ธรรมนญู
สมรรถนะ ทักษะกระบวนการ (P) ผ่านเกณฑ์
การส่อื สาร 2.วเิ คราะหถ์ งึ 50 %
การใชท้ ักษะชีวิต ความสำคัญและความ
จำเปน็ ในการมี ระดับคุณภาพ
คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ รฐั ธรรมนูญ 2
มุ่งม่ันในการทำงาน คณุ ลักษณะ (A)
3.เหน็ คณุ ค่าและ
ความสำคัญของ
กฎหมายรฐั ธรรมนูญ
1 นกั เรยี นมี
ความสามารถในการ
สอ่ื สาร
2 นกั เรยี นมี
ความสามารถในการใช้
ทักษะชีวติ
นักเรยี นมีความมุ่งมน่ั ใน
การทำงาน

แผนการจดั การเรียนร้ทู ่ี 17

กลุ่มสาระการเรยี นร้สู งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รหัสวชิ า ส21101

รายวิชาสังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดับชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศกึ ษา 2564

ชื่อหน่วยการเรียนรทู้ ี่ 5 รัฐธรรมนูญของเรา เวลา 2 ช่วั โมง

เร่อื ง รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทย พทุ ธศักราช 2560

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบนั ยึดม่นั ศรัทธา และธำรงรกั ษาไวซ้ ่งึ การปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั รยิ ท์ รงเปน็ ประมขุ
ตัวชวี้ ดั ส 2.2 ม.1/1 อธิบายหลกั การ เจตนารมณ์ โครงสรา้ ง และสาระสำคัญของรฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบบั
ปัจจุบันโดยสังเขป
สาระสำคัญ

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พทุ ธศักราช 2560 ได้บัญญตั ิให้เป็นไปตามหลกั การพื้นฐานของประชาธปิ ไตย
โดยเจตนารมณท์ สี่ ำคัญ เชน่ จดั ระเบียบและสร้างความเขม้ แขง็ ในการปกครองประเทศใหม้ ีการตรวจสอบการใช้อำนาจรฐั อยา่ งมี
ประสทิ ธภิ าพ ใหก้ ารปกป้องคุม้ ครองสิทธิ เสรภี าพของประชาชนกว้างขวางยิง่ ข้นึ

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

1.อธบิ ายความเปน็ มา หลักการ และเจตนารมณ์ของรฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศักราช 2560 (K)

2.วเิ คราะห์ความเป็นมา หลักการ และเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 (P)

3.เห็นคุณค่าและความสำคญั ของการศึกษาความเป็นมา หลกั การ และเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนญู

แหง่ ราชอาณาจกั รไทย พุทธศักราช 2560 (A)

คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์

รักชาติ ซอ่ื สตั ย์ มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้

อย่อู ยา่ งพอเพยี ง ม่งุ มัน่ ในการทำงาน รักความเปน็ ไทย จิตสาธารณะ

สมรรถนะ

การสอ่ื สาร การคดิ การแก้ปญั หา

การใชท้ กั ษะชวี ิต การใชเ้ ทคโนโลยี การร้เู ท่าทนั สือ่ สารสารสนเทศและดจิ ิทัล

ทกั ษะชวี ิตและความเจริญแห่งตน

เน้อื หาสาระ

ความเปน็ มา หลกั การ และเจตนารมณ์ของรฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พทุ ธศักราช 2560

กจิ กรรมการเรียนรู้

Step1 ขน้ั รวบรวมขอ้ มูล (Gathering)

1.นักเรียนศึกษารฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 แล้วร่วมกันสนทนาโดยใชค้ ำถาม ดังน้ี

• นกั เรยี นเคยอา่ นรัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทยฉบบั ปจั จุบนั หรือไม่ (เคย)

• นกั เรียนคดิ วา่ รัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจกั รไทยมคี วามสำคัญต่อนักเรยี นหรือไม่ อย่างไร
(ตวั อย่างคำตอบ สำคัญ เพราะเกีย่ วข้องกับการมีสิทธแิ ละเสรีภาพในสังคมไทย)
• ในรฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปจั จุบันมหี มวดใดบา้ งที่เกีย่ วข้องกบั นักเรียน
(ตวั อย่างคำตอบ หมวดสิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย)
2. นกั เรยี นศึกษาและรวบรวมข้อมลู เกีย่ วกับเรอื่ งความเปน็ มา หลักการ และเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนญู แหง่
ราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศักราช 2560 จากแหลง่ การเรยี นรู้อ่นื ๆ
Step2 ขั้นวิเคราะห์และสรปุ ความรู้ (Processing)
3. นกั เรยี นวิเคราะหเ์ ก่ยี วกับสาเหตขุ องการมรี ฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปจั จุบันแล้วสรปุ ความรู้เป็น
แผนภาพความคิด ดังตัวอยา่ ง

การคอรร์ ัปชนั การไมเ่ คารพ
กฎหมาย
การมรี ัฐธรรมนญู แหง่ ผลทเ่ี กดิ ขึ้น
สาเหตุ ราชอาณาจักรไทยฉบับ
ปจั จบุ ัน ลดความขดั แย้งและปญั หา
ภายในสงั คม

การขาดความรบั ผดิ ชอบต่อ
ประเทศของบคุ คลบางกลุม่

4.นกั เรยี นวเิ คราะหเ์ ก่ียวกับหลักการพื้นฐานสำคญั ของประชาธปิ ไตย แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดังตัวอย่าง

ความเสมอภาคของประชาชน ทั้งทางด้านกฎหมาย การเมือง และ
เศรษฐกจิ

ใหค้ วามคมุ้ ครองในสทิ ธิ เสรภี าพ

หลกั การพืน้ ฐานสาคัญของ ยึดถอื กฎหมาย (หลกั นิตริ ัฐ) เป็นกฎเกณฑ์ในการปกครอง เพ่อื
ประชาธปิ ไตย คุ้มครองสทิ ธิ เสรภี าพของบุคคลและรักษาผลประโยชน์สว่ นรวม

การยอมรบั เสยี งส่วนมากและการใช้เหตุผลในการบรหิ ารปกครอง
ประเทศชาติและระงับความขัดแยง้ โดยเสยี งขา้ งมากท่ีไมล่ ะเมิด
สิทธขิ องเสียงสว่ นนอ้ ย

อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน

5. นักเรียนวิเคราะห์เกี่ยวกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 แล้วสรุป
ความรเู้ ปน็ แผนภาพความคดิ ดงั ตวั อย่าง

กำหนดกลไกเพ่ือจดั ระเบยี บและ รับรอง ปกป้อง และคุ้มครองสิทธิ สร้างกลไกในการปฏิรปู ประเทศ
สร้างความเขม้ แขง็ แก่การปกครอง เสรภี าพของประชาชนใหช้ ัดเจนและ ในด้านต่าง ๆ ท่ีสำคญั และจำเปน็
ประเทศ ครอบคลุมกว้างขวาง อย่างร่วมมือร่วมใจกนั

กำหนดหน้าที่ของรัฐ

เจตนารมณ์ของรฐั ธรรมนญู แห่ง

ราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2560

กำหนดกลไกป้องกนั ตรวจสอบ และ ให้สถาบนั ศาลและองค์กรอิสระปฏิบตั ิ ลดเงอื่ นไขความขดั แยง้ เพื่อให้
ขจดั การทจุ รติ และประพฤตมิ ิชอบที่ หนา้ ท่ีได้อย่างมีประสทิ ธภิ าพ สจุ ริต ประเทศมคี วามสงบสุขบนพ้นื ฐาน
เขม้ งวดเดด็ ขาด เที่ยงธรรม และป้องกนั หรือแก้ไข ของความรู้รกั สามัคคี ปรองดอง
วกิ ฤตขิ องประเทศ

6.นกั เรยี นคิดประเมินเพอ่ื เพิ่มคณุ ค่า แล้วสรปุ เป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ ำถาม ดังน้ี
• การใช้รัฐธรรมนูญมีเป้าหมายและเจตนารมณ์อยา่ งไร
(ตัวอย่างคำตอบ เพอื่ ความปรองดองของคนในชาติบา้ นเมือง และปกป้องสทิ ธปิ ระโยชนข์ องประชาชน)

Step3 ขั้นปฏิบัตแิ ละสรปุ ความรู้หลังการปฏิบตั ิ (Applying and Constructing the Knowledge)
7. นักเรยี นสรุปหลกั การ เจตนารมณ์ โครงสร้าง และสาระสำคัญของรัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทย แลว้

นำเสนอข้อมูลลงในแบบบันทึกชนิ้ งานที่ 1 เรือ่ ง แบบบนั ทึกรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
8. นักเรยี นตรวจสอบความถูกต้องเรยี บร้อยของชิน้ งาน หากพบข้อผิดพลาดให้ปรบั ปรุงแก้ไขใหด้ ียง่ิ ข้นึ
9. นกั เรยี นร่วมกนั สรปุ ส่ิงที่เข้าใจเป็นความรูร้ ่วมกัน ดังนี้
รฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้บัญญัตใิ หเ้ ป็นไปตามหลักการพ้ืนฐานของ

ประชาธปิ ไตย โดยเจตนารมณท์ สี่ ำคญั เชน่ จัดระเบียบและสร้างความเข้มแขง็ ในการปกครองประเทศให้มีการตรวจสอบ
การใช้อำนาจรฐั อยา่ งมีประสิทธิภาพ ให้การปกปอ้ งคุ้มครองสทิ ธิ เสรภี าพของประชาชนกว้างขวางยิง่ ขึ้น
Step4 ขนั้ ส่ือสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill)

10. นกั เรยี นออกมานำเสนอชิ้นงานหนา้ ชั้นเรยี น

Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณคา่ บริการสงั คมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating)
12. นักเรยี นรว่ มกันจดั ทำแผ่นพับใหค้ วามรเู้ ก่ยี วกับรฐั ธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560 ไปวาง

ไวท้ ห่ี อ้ งสมุดของโรงเรียน
ส่ือและแหล่งการเรยี นรู้

1. หนังสอื แบบเรียน

การวดั และการประเมินผลการเรียนรู้

จดุ ประสงค์ วธิ วี ัด เครอื่ งมือวดั เกณฑ์การ
ทดสอบ แบบทดสอบ วดั ผล
การเรยี นรู้
ผา่ นเกณฑ์
ตัวชว้ี ดั ความรู้ (K) 50 %

ส 2.2 ม.1/1 อธิบายหลกั การ เจตนารมณ์ 1.อธบิ ายความเปน็ มา

โครงสร้าง และสาระสำคัญของ หลกั การ และ

รฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบบั เจตนารมณข์ อง

ปัจจุบนั โดยสงั เขป รฐั ธรรมนูญแห่ง

ราชอาณาจักรไทย

พุทธศกั ราช 2560

ทักษะกระบวนการ (P)

2.วิเคราะห์ความเปน็ มา

หลักการ และ

เจตนารมณข์ อง

รัฐธรรมนญู แห่ง

ราชอาณาจักรไทย

พทุ ธศักราช 2560

คณุ ลักษณะ (A)

3.เหน็ คุณคา่ และ

ความสำคัญของ

การศึกษาความเปน็ มา

หลักการ และ

เจตนารมณ์ของ

รฐั ธรรมนญู

แห่งราชอาณาจักรไทย

พุทธศกั ราช 2560

จดุ ประสงค์ วิธีวัด เคร่ืองมือวดั เกณฑก์ าร

การเรียนรู้ วดั ผล

สมรรถนะ 1 นักเรียนมี สงั เกต แบบประเมิน ผ่านเกณฑ์
การสอื่ สาร
การใช้ทักษะชีวิต ความสามารถในการ 50 %

คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ สอื่ สาร
มุง่ ม่ันในการทำงาน
2 นักเรยี นมี

ความสามารถในการใช้

ทักษะชีวิต

นักเรยี นมีความมงุ่ มั่นใน สังเกต แบบประเมิน ระดบั คุณภาพ

การทำงาน 2

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 18

กลมุ่ สาระกาเรียนรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหสั วชิ า ส21101

รายวิชาสงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดับชัน้ มัธยมศึกษาปที ี่ 1 ภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2564

ช่อื หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 รัฐธรรมนญู ของเรา เวลา 2 ชัว่ โมง

เร่อื ง โครงสร้างและสาระสำคัญของรัฐธรรมนญู ฉบับปัจจบุ นั

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสงั คมปจั จบุ ัน ยดึ มน่ั ศรัทธา และธำรงรกั ษาไวซ้ ึง่ การปกครอง
ระบอบประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษัตรยิ ์ทรงเป็นประมุข
ตวั ช้ีวัด ส 2.2 ม.1/1 อธบิ ายหลกั การ เจตนารมณ์ โครงสรา้ ง และสาระสำคญั ของรัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบบั
ปัจจบุ ันโดยสงั เขป
สาระสำคญั

รัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทยมสี าระสำคญั คอื ประเทศไทยเปน็ ราชอาณาจกั รอนั หนึง่ อนั เดยี วจะแบง่ แยกมิได้
ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอนั มพี ระมหากษัตรยิ ์ทรงเปน็ ประมขุ
จุดประสงค์การเรียนรู้

1.อธิบายสาระสำคัญของรัฐธรรมนูญ (K)
2.เปรยี บเทยี บสาระสำคัญทมี่ ีบทบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ (P)
3.เหน็ ความสำคัญและสนใจศึกษาเรยี นร้เู กีย่ วกบั กฎหมายรัฐธรรมนูญ (A)

คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ ซ่ือสัตย์ มวี นิ ยั ใฝเ่ รียนรู้
รกั ชาติ ม่งุ มั่นในการทำงาน รกั ความเป็นไทย จติ สาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง

สมรรถนะ

การสื่อสาร การคดิ การแก้ปญั หา
การร้เู ท่าทนั ส่อื สารสารสนเทศและดิจิทัล
การใชท้ ักษะชีวิต การใชเ้ ทคโนโลยี

ทกั ษะชวี ติ และความเจรญิ แห่งตน

เน้ือหาสาระ
โครงสร้างและสาระสำคัญของรัฐธรรมนญู ฉบับปจั จุบัน

กจิ กรรมการเรียนรู้
Step1 ข้นั รวบรวมข้อมูล (Gathering)
นักเรียนทบทวนความรู้เกย่ี วกับรัฐธรรมนูญฉบบั ปจั จุบนั แลว้ ร่วมกันสนทนา โดยใชค้ ำถาม ดงั นี้

• รัฐธรรมนูญมคี วามหมายและความสำคัญอยา่ งไร

(ตวั อยา่ งคำตอบ รัฐธรรมนูญ คือ กฎหมายสงู สุดในการจัดการบริหารประเทศและเปน็ สิ่งทใี่ ชก้ ำหนดอำนาจของ
รัฐในการบริหารประเทศอยา่ งถกู ต้องเป็นธรรม)

• รฐั ธรรมนญู ฉบับปัจจุบันกำหนดบทบัญญัตเิ กย่ี วกบั รปู แบบของรัฐอยา่ งไร
(ตวั อย่างคำตอบ ประเทศไทยเปน็ ราชอาณาจักรอันหน่งึ อนั เดียวจะแบง่ แยกมิได้ ประเทศไทยปกครองด้วย
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษัตรยิ ์ทรงเป็นประมุข)
• รัฐธรรมนูญฉบับปจั จุบนั กำหนดบทบัญญตั ิเกย่ี วกบั สถาบันพระมหากษัตรยิ อ์ ย่างไร
(ตัวอย่างคำตอบ พระมหากษัตรยิ ์ทรงดำรงอยูใ่ นฐานะอันเปน็ ทเ่ี คารพสักการะ ผใู้ ดจะละเมดิ และกล่าวหาหรอื
ฟ้องร้องมิได้)
• รัฐธรรมนญู ฉบบั ปัจจุบันมที ง้ั หมดกี่หมวดและรวมเป็นก่ีมาตรา
(16 หมวด และบทเฉพาะกาล 279 มาตรา)
2. นักเรยี นศกึ ษาและรวบรวมข้อมูลเกยี่ วกบั เร่ืองโครงสรา้ งและสาระสำคัญของรัฐธรรมนญู ฉบบั ปัจจุบนั จาก
แหล่งการเรยี นรอู้ ืน่
Step2 ขนั้ วเิ คราะห์และสรุปความรู้ (Processing)
3.นักเรียนวิเคราะหเ์ กีย่ วกบั สาระสำคัญของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แล้วสรุปความรเู้ ป็นแผนภาพ
ความคิด ดงั ตัวอย่าง

ปกครองแบบรัฐสภา

สาระสำคัญของ ประเทศไทยปกครองดว้ ย
รฐั ธรรมนญู แห่ง ระบอบประชาธิปไตย
ราชอาณาจักร

ไทย

อำนาจอธปิ ไตยเปน็ ของ
ปวงชนชาวไทย

4.นักเรียนแบ่งกลุ่มเปน็ 16 กลมุ่ แตล่ ะกลุ่มร่วมกันศึกษาสาระสำคญั ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศกั ราช 2560 มี 16 หวั ขอ้ ดังน้ี

•กลุ่มท่ี 1 หมวดที่ 1 บททวั่ ไป
•กลุ่มที่ 2 หมวดที่ 2 พระมหากษตั ริย์
•กลมุ่ ที่ 3 หมวดท่ี 3 สทิ ธิและเสรภี าพของปวงชนชาวไทย
•กลุ่มท่ี 4 หมวดท่ี 4 หน้าที่ของปวงชนชาวไทย
•กลุ่มที่ 5 หมวดที่ 5 หนา้ ท่ีของรัฐ

•กลุ่มท่ี 6 หมวดท่ี 6 แนวนโยบายแหง่ รฐั
•กลมุ่ ที่ 7 หมวดที่ 7 รัฐสภา
•กลมุ่ ท่ี 8 หมวดที่ 8 คณะรัฐมนตรี
•กลุ่มท่ี 9 หมวดท่ี 9 การขัดกันแหง่ ผลประโยชน์
•กลมุ่ ที่ 10 หมวดที่ 10 ศาล
•กล่มุ ที่ 11 หมวดท่ี 11 ศาลรัฐธรรมนญู
•กลมุ่ ที่ 12 หมวดท่ี 12 องค์กรอิสระ
•กลมุ่ ท่ี 13 หมวดท่ี 13 องค์กรอัยการ
•กลุ่มที่ 14 หมวดท่ี 14 การปกครองสว่ นท้องถิ่น
•กลุ่มที่ 15 หมวดท่ี 15 การแก้ไขรัฐธรรมนญู
•กลุ่มท่ี 16 หมวดที่ 16 การปฏริ ูปประเทศ
สรปุ ความรูเ้ ป็นแผนภาพความคิด แลว้ ออกมานำเสนอแลกเปลย่ี นความร้กู ับเพอื่ นกลุ่มอ่ืนหน้าชั้นเรยี น
ดังตวั อย่าง

หมวดที่ 12 องค์กรอิสระ

มีอสิ ระในการ
ปฏิบัตหิ น้าท่ี

หมวดท่ี 12
องคก์ รอิสระ

ปฏบิ ัตหิ น้าทีด่ ว้ ยความ ปฏบิ ัตหิ นา้ ที่
สุจรติ เทยี่ งธรรม ตามมาตรฐาน
ปราศจากอคติ ทางจริยธรรม

5.นกั เรยี นคดิ ประเมนิ เพือ่ เพ่ิมคณุ ค่า แลว้ สรปุ เปน็ ความคดิ รวบยอด โดยใชค้ ำถาม ดังนี้
• การทราบสาระสำคญั ของรฐั ธรรมนญู มีประโยชนต์ ่อนกั เรยี นอย่างไร
(ตัวอย่างคำตอบ ทำใหท้ ราบสทิ ธิและเสรภี าพของตนเอง และปฏบิ ัตติ นได้ถูกต้องตามกฎหมาย)

Step3 ข้นั ปฏบิ ตั แิ ละสรปุ ความรู้หลงั การปฏบิ ตั ิ (Applying and Constructing the Knowledge)
6. แหง่ ราชอาณาจักรไทย พทุ ธศกั ราช 2560 แลว้ สรุปความรูเ้ ปน็ แผนภาพความคิด ดังตัวอย่าง

รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทย รัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจกั รไทย

พุทธศักราช 2560

ยดึ หลักธรรมาภิบาลลดการ หมวด บญั ญตั ิ เร่อื ง การปฏริ ปู ประเทศ
ผกู ขาดอำนาจของรฐั พระมหากษัตริย์ เพ่ือใช้เปน็ กรอบในการพฒั นา
และสทิ ธิ เสรีภาพ ประเทศ
ของประชาชน

7.นกั เรียนตรวจสอบความถูกต้องเรยี บร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผิดพลาดให้ปรับปรุงแก้ไขใหด้ ียิง่ ข้นึ

8.นกั เรียนรว่ มกนั สรปุ สิ่งท่เี ข้าใจเปน็ ความรู้รว่ มกัน คดือังนปี้ ระเทพศุทไธทศยักเปราน็ ชรา2ช5อ5า0ณาจักรอันหนง่ึ
รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทยมสี าระสำคัญ

อันเดียวจะแบ่งแยกมิได้ ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธปิ ไตยอนั มพี ระมหากษตั รยิ ์ทรงเป็นประมุข

Step4 ขน้ั สอื่ สารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill)

9.นกั เรยี นออกมานำเสนอผลงานหน้าชน้ั เรยี น
Step5 ข้ันประเมินเพ่ือเพิ่มคุณคา่ บริการสงั คมและจติ สาธารณะ (Self-Regulating)

11.นักเรียนจัดทำขอ้ มลู เกย่ี วกบั สาระสำคัญของรัฐธรรมนูญฉบบั ปจั จุบัน ไปเผยแพร่เป็นความรู้ในหอ้ งเรียน

สอื่ และแหล่งการเรยี นรู้

1. หนังสือแบบเรียน

การวดั และการประเมินผลการเรียนรู้

จดุ ประสงค์ วิธวี ดั เครอื่ งมือวดั เกณฑก์ าร
ทดสอบ แบบทดสอบ วัดผล
การเรยี นรู้
ผา่ นเกณฑ์
ตัวชี้วัด ความรู้ (K) 50 %

ส 2.2 ม.1/1 อธบิ ายหลกั การ เจตนารมณ์ 1.อธิบายสาระสำคญั

โครงสร้าง และสาระสำคัญของ ของรัฐธรรมนูญ

รัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบบั ทักษะกระบวนการ (P)

ปจั จบุ นั โดยสังเขป 2.เปรยี บเทียบ

สาระสำคัญท่ีมี

บทบญั ญตั ิไว้ใน

รฐั ธรรมนูญ

จุดประสงค์ วธิ ีวัด เครือ่ งมือวัด เกณฑก์ าร

การเรยี นรู้ วดั ผล

คณุ ลักษณะ (A)

3.เหน็ ความสำคญั และ

สนใจศึกษาเรียนรู้

เก่ยี วกบั กฎหมาย

รฐั ธรรมนญู

สมรรถนะ 1 นกั เรียนมี สงั เกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์
การสือ่ สาร
การใช้ทกั ษะชีวิต ความสามารถในการ 50 %

คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ สอ่ื สาร
มงุ่ มั่นในการทำงาน
2 นักเรียนมี

ความสามารถในการใช้

ทักษะชีวติ

นักเรยี นมีความมุง่ ม่นั ใน สงั เกต แบบประเมิน ระดบั คุณภาพ

การทำงาน 2

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 19

กลุ่มสาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รหัสวิชา ส21101

รายวิชาสังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดบั ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 ภาคเรียนที่ 1 ปกี ารศกึ ษา 2564

ชอ่ื หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 5 รฐั ธรรมนญู ของเรา เวลา 1 ชั่วโมง

เรอื่ ง สทิ ธิ เสรภี าพตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทยฉบับปจั จุบัน

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปจั จบุ ัน ยดึ มน่ั ศรัทธา และธำรงรกั ษาไวซ้ ง่ึ การปกครอง
ระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษตั รยิ ท์ รงเปน็ ประมขุ
ตัวชว้ี ัด ส 2.2 ม.1/3 ปฏบิ ตั ติ นตามบทบญั ญตั ิของรัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบบั ปจั จบุ นั ทเ่ี กี่ยวข้องกับตนเอง

สาระสำคญั

สทิ ธิ เสรีภาพเปน็ หลักการพ้นื ฐานทส่ี ำคัญอย่างหน่งึ ของความเป็นประชาธปิ ไตย ดังน้นั รฐั ธรรมนญู ทุกฉบับจึงไดบ้ ญั ญตั ิ
เรือ่ ง สทิ ธิ เสรีภาพเพ่อื ใหก้ ารรับรองและคมุ้ ครองแกป่ ระชาชน
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1.อธบิ ายเก่ียวกับสทิ ธิ เสรภี าพตามรฐั ธรรมนญู (K)

2.จำแนกสทิ ธิ เสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ (P)

3.เห็นความสำคัญของการปฏิบตั ิตนตามสทิ ธิ เสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ (A) ใฝเ่ รียนรู้
คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

รกั ชาติ ซ่อื สตั ย์ มีวินัย

อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง มุ่งมน่ั ในการทำงาน รักความเปน็ ไทย จติ สาธารณะ

สมรรถนะ

การสอ่ื สาร การคดิ การแก้ปญั หา
การรเู้ ทา่ ทนั ส่ือสารสารสนเทศและดิจิทัล
การใชท้ กั ษะชวี ิต การใช้เทคโนโลยี

ทกั ษะชีวิตและความเจริญแห่งตน

เน้ือหาสาระ
สทิ ธเิ สรภี าพตามรฐั ธรรมนญู ฉบับปจั จุบัน

กจิ กรรมการเรียนรู้
Step1 ขน้ั รวบรวมขอ้ มูล (Gathering)

1.นักเรยี นสงั เกตภาพประชาชนกำลังประกอบพิธกี รรมตามหลักศาสนา แลว้ ร่วมกันสนทนา
โดยใช้คำถาม ดงั นี้

• ภาพดงั กลา่ วคอื ภาพใด (ภาพการประกอบพธิ ีกรรมตามหลักศาสนา)
• ภาพดงั กล่าวเกี่ยวข้องกบั เรอื่ งใด (การมเี สรีภาพตามรัฐธรรมนญู )

• การกระทำในภาพสมควรหรอื ไม่ เพราะเหตุใด
(สมควร เพราะบคุ คลมเี สรภี าพในการนบั ถือศาสนา ปฏบิ ัติหรือประกอบพธิ ีกรรมตามหลักศาสนา)
2. นกั เรียนสังเกตภาพประชาชนกำลงั ดขู ่าวจากโทรทศั น์ แลว้ รว่ มกันสนทนา โดยใช้คำถาม ดงั นี้
• ภาพดงั กล่าวคือภาพใด (ภาพประชาชนกำลังดูข่าวจากโทรทศั น์)
• ภาพดงั กล่าวเกีย่ วขอ้ งกับเร่ืองใด (การมีสทิ ธิตามรัฐธรรมนญู )
• การกระทำในภาพสมควรหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
(สมควร เพราะบคุ คลมสี ทิ ธิรับทราบและเขา้ ถงึ ขอ้ มลู หรอื ข่าวสารสาธารณะ)
3. นักเรยี นศึกษาและรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเร่ืองสิทธิ เสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ
Step2 ขั้นวเิ คราะห์และสรปุ ความรู้ (Processing)
4. นักเรียนวเิ คราะหเ์ ก่ียวกับสิทธิ เสรภี าพตามรฐั ธรรมนญู แลว้ สรุปความรเู้ ปน็ แผนภาพความคิด
ดงั ตัวอยา่ ง

บุคคลมสี ิทธิในทรัพยส์ ินและการสืบมรดก บคุ คลมีสิทธิและเสรภี าพในชีวิตและร่างกาย

บุคคลมีเสรภี าพในการเดินทาง สทิ ธิ เสรภี าพ บุคคลมสี ิทธิได้รับบรกิ าร
และการเลือกถนิ่ ที่อยู่ ตาม สาธารณสขุ ของรัฐ

รัฐธรรมนญู

5.นกั เรียนคดิ ประเมนิ เพอ่ื เพ่มิ คุณคา่ แลว้ สรุปเปน็ ความคดิ รวบยอด โดยใช้คำถาม ดงั นี้
• นักเรยี นไดร้ ับสทิ ธแิ ละเสรีภาพในฐานะท่ีเป็นประชาชนชาวไทยอย่างไรบา้ ง
(ตัวอยา่ งคำตอบ การไดร้ ับการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน การมเี สรภี าพในการนบั ถือศาสนา การได้รบั สิทธใิ นการ

รักษาพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบล)
Step3 ข้ันปฏิบตั ิและสรปุ ความรหู้ ลงั การปฏิบตั ิ (Applying and Constructing the Knowledge)

6. นักเรียนแบง่ กลุ่มและเปรียบเทียบลกั ษณะของสิทธิและเสรีภาพวา่ มคี วามเหมือนและแตกตา่ งกนั อยา่ งไร

แลว้ สรุปความร้เู ปน็ แผนภาพความคิด ดังตวั อยา่ ง

สิทธิ เสรภี าพ

ประโยชนห์ รอื อำนาจ เปน็ สิ่งท่ี อำนาจท่ีประชาชนจะกระทำ
ของบุคคลท่ีกฎหมาย ประชาชน ส่งิ ใดหรือไมท่ ำสิ่งใดโดย
รบั รองและค้มุ ครองไมใ่ ห้มี ชาวไทยทุก ไมม่ ใี ครมาละเมดิ ได้
คนไดร้ บั
การระเมิด

7. นกั เรียนตรวจสอบความถูกต้องเรียบร้อยของผลงาน หากพบข้อผิดพลาดให้ปรบั ปรุงแก้ไข

ให้ดีขึน้

8. นักเรยี นร่วมกันสรุปสง่ิ ท่เี ขา้ ใจเปน็ ความรรู้ ่วมกัน ดังนี้

สทิ ธิ เสรีภาพเป็นหลกั การพืน้ ฐานท่สี ำคญั อย่างหนง่ึ ของความเป็นประชาธปิ ไตย ดังน้นั รัฐธรรมนูญทกุ ฉบบั จึง

ไดบ้ ัญญัตเิ รื่อง สิทธิ เสรีภาพเพ่ือให้การรบั รองและคมุ้ ครองแกป่ ระชาชน

Step 4 ขัน้ ส่ือสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill)

9. นกั เรยี นออกมานำเสนอผลงานหน้าชั้นเรยี น แล้วให้เพ่อื นร่วมกันเสนอแนะเพิ่มเติม
Step5 ขั้นประเมินเพื่อเพ่ิมคุณค่าบรกิ ารสังคมและจติ สาธารณะ (Self-Regulating)

11. นักเรียนทำแผ่นพบั เรอื่ ง สทิ ธิ เสรภี าพของคนไทยตามหลักรฐั ธรรมนูญ

สื่อและแหล่งการเรยี นรู้
7. หนงั สือแบบเรียน
การวดั และการประเมนิ ผลการเรียนรู้

ตวั ช้ีวดั จุดประสงค์ วธิ ีวดั เครอ่ื งมือวดั เกณฑก์ าร
ส 2.2 ม.1/3 ปฏบิ ัติตนตามบทบญั ญตั ิ การเรยี นรู้ ทดสอบ แบบทดสอบ วัดผล
ของรัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทย ความรู้ (K)
ฉบบั ปัจจุบันทเ่ี กยี่ วข้องกบั ตนเอง 1.อธบิ ายเกย่ี วกบั สิทธิ ผ่านเกณฑ์
เสรภี าพตามรฐั ธรรมนญู 50 %
ทกั ษะกระบวนการ (P)
2.จำแนกสทิ ธิ เสรีภาพ
ตามรัฐธรรมนญู
คณุ ลกั ษณะ (A)
3.เห็นความสำคัญของ
การปฏิบตั ติ นตามสทิ ธิ
เสรีภาพตามรฐั ธรรมนูญ

สมรรถนะ 1 นกั เรยี นมี สงั เกต แบบประเมิน ผ่านเกณฑ์
การสอื่ สาร ความสามารถในการ 50 %
การใชท้ กั ษะชีวติ สื่อสาร
2 นักเรยี นมี
ความสามารถในการใช้
ทักษะชีวิต

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ นักเรยี นมีความมุ่งม่ันใน สังเกต แบบประเมนิ ระดับคุณภาพ
มุ่งมน่ั ในการทำงาน
การทำงาน 2

แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 20

กลุ่มสาระกาเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหัสวิชา ส21101

รายวิชาสังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดบั ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1 ภาคเรยี นที่ 1 ปีการศกึ ษา 2564

ชอ่ื หน่วยการเรียนร้ทู ่ี 5 รฐั ธรรมนญู ของเรา เวลา 1 ชว่ั โมง

เรื่อง หน้าท่ีตามรัฐธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจกั รไทยฉบับปัจจบุ นั

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปจั จบุ ัน ยึดมน่ั ศรัทธา และธำรงรกั ษาไว้ซ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษัตรยิ ์ทรงเปน็ ประมขุ
ตวั ชีว้ ดั ส 2.2 ม.1/3 ปฏิบตั ติ นตามบทบัญญตั ิของรฐั ธรรมนญู แหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบบั ปจั จบุ ันที่เกย่ี วข้องกับตนเอง

สาระสำคัญ
รัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทยได้กำหนดหนา้ ทีข่ องประชาชนทกุ คนทพ่ี งึ ปฏบิ ัติต่อรฐั เพือ่ ให้เกดิ ความสงบสุขและ

ความเปน็ ระเบียบเรียบร้อย

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายเกย่ี วกับหน้าทต่ี ามรัฐธรรมนูญ (K)
2. วิเคราะห์เกีย่ วกับหน้าที่ตามรัฐธรรมนญู (P)
3. เหน็ ความสำคญั ของการปฏบิ ัตติ นตามหน้าทต่ี ามรัฐธรรมนูญ (A)

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ซื่อสตั ย์ มีวนิ ยั ใฝเ่ รียนรู้
รกั ชาติ มุ่งม่ันในการทำงาน รักความเป็นไทย จติ สาธารณะ

อยูอ่ ยา่ งพอเพยี ง
สมรรถนะ

การสื่อสาร การคดิ การแก้ปัญหา
การรเู้ ท่าทนั ส่ือสารสารสนเทศและดิจิทัล
การใชท้ ักษะชวี ิต การใช้เทคโนโลยี

ทกั ษะชีวติ และความเจริญแห่งตน

เน้อื หาสาระ
หนา้ ทีต่ ามรฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปจั จบุ ัน

กิจกรรมการเรยี นรู้

Step1 ข้นั รวบรวมข้อมลู (Gathering)
1. นักเรยี นรว่ มกนั สนทนาเกี่ยวกบั หน้าท่ตี ามรัฐธรรมนูญ โดยใช้คำถาม ดังน้ี
• นักเรยี นรูจ้ ักการเลอื กต้งั หรือไม่ (รูจ้ ัก)
• นกั เรยี นเคยใช้สทิ ธเิ ลือกต้งั ภายในโรงเรียนหรอื ไม่ (เคย)

• การออกเสยี งเลือกตั้งภายในโรงเรียนท่นี ักเรยี นมีส่วนร่วมมีอะไรบา้ ง
(ตัวอยา่ งคำตอบ การเลือกหวั หน้าห้อง การลงคะแนนเสียงเลอื กประธานนักเรียน)
• การออกเสียงเลือกตั้งภายในโรงเรียนมีประโยชน์ต่อตนเองอย่างไร
(ตวั อย่างคำตอบ มสี ่วนร่วมในกิจกรรมของโรงเรยี น)
2. นกั เรียนศกึ ษาขา่ วเกี่ยวกับการไปใช้สิทธเิ ลอื กต้ังของประชาชน แลว้ รว่ มกันสนทนา
โดยใชค้ ำถาม ดังน้ี
• การไปใชส้ ทิ ธิเลอื กต้งั ของประชาชนก่อใหเ้ กดิ ผลอยา่ งไร
(ตัวอยา่ งคำตอบ ทำใหไ้ ดค้ นดีเขา้ ไปทำหนา้ ทใ่ี นการบรหิ ารประเทศ ทำใหป้ ระเทศ
มีความเจริญก้าวหนา้ )
• ในฐานะประชาชนชาวไทยนักเรียนมีหนา้ ทต่ี ามรฐั ธรรมนญู อยา่ งไร
(ตัวอย่างคำตอบ มีสทิ ธิและเสรีภาพของประชาชนชาวไทยตามรฐั ธรรมนูญ เช่น มสี ิทธิทราบข้อมูลข่าวสาร
ของรัฐ)
3. นกั เรยี นศึกษาและรวบรวมข้อมลู เกย่ี วกบั เรือ่ งหน้าทตี่ ามรัฐธรรมนญู จากแหลง่ การเรยี นร้อู ่ืน ๆ
Step2 ข้นั วเิ คราะห์และสรปุ ความรู้ (Processing)
4. นกั เรียนวเิ คราะหเ์ ก่ียวกบั หนา้ ทีต่ ามรฐั ธรรมนญู แลว้ สรปุ ความร้เู ป็นแผนภาพความคิด ดงั ตัวอย่าง

พิทกั ษ์รกั ษาชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ป้องกันประเทศ รกั ษาผลประโยชน์
และการปกครองระบอบประชาธิปไตย ของชาตแิ ละสาธารณสมบตั ิ

หนา้ ทีต่ าม
รัฐธรรมนญู

ปฏิบัติตามกฎหมาย เสยี ภาษีอากร เคารพและไมล่ ะเมิดสิทธิ เสรภี าพของบคุ คลอืน่

5. นักเรียนวเิ คราะห์เกีย่ วกับการปฏบิ ตั ติ นตามหนา้ ท่ตี ามรัฐธรรมนญู วา่ ถ้าปฏบิ ัตแิ ละไมป่ ฏิบัตจิ ะเกิดผลอย่างไร
แล้วสรปุ ความรเู้ ปน็ แผนภาพความคดิ ดงั ตัวอย่าง

ผลที่เกดิ ข้ึน
ถ้าปฏิบัติ ประเทศชาติเปน็ ระเบียบ

เรยี บรอ้ ย

การปฏบิ ัตติ น
ตามหนา้ ทีต่ ามรัฐธรรมนูญ

ผลท่เี กดิ ขน้ึ

ถา้ ไม่ปฏิบตั ิ ประเทศชาตเิ กดิ ความวุ่นวาย

6. นกั เรียนคดิ ประเมินเพื่อเพม่ิ คุณคา่ แลว้ สรปุ เปน็ ความคิดรวบยอด โดยใช้คำถาม ดังน้ี
• ถา้ คนในสงั คมไมป่ ฏบิ ัติตนตามหนา้ ท่ตี ามรฐั ธรรมนญู จะสง่ ผลอย่างไร

(ตวั อยา่ งคำตอบ ประเทศชาติเกิดความวนุ่ วาย เกิดความแตกแยกกันในสงั คม)
Step3 ขั้นปฏิบัตแิ ละสรปุ ความรหู้ ลังการปฏิบตั ิ (Applying and Constructing the Knowledge)

7. นักเรยี นปฏิบัตติ นตามสทิ ธิ เสรภี าพ และหน้าท่ีของตนเอง แลว้ สรปุ แนวทางการปฏบิ ัตติ นและผลที่เกดิ ขึน้

เปน็ แผนภาพความคิดในชน้ิ งานที่ 2 เรอื่ ง การปฏิบตั ิตนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปจั จบุ นั

8. นักเรียนตรวจสอบความถูกต้องเรยี บรอ้ ยของชิน้ งาน หากพบข้อผดิ พลาดให้ปรับปรงุ แก้ไขให้ดีขนึ้

9. นกั เรยี นรว่ มกนั สรปุ สิ่งท่ีเขา้ ใจเป็นความรรู้ ว่ มกัน ดงั น้ี

รัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทยได้กำหนดหนา้ ทีข่ องประชาชนทุกคนที่พงึ ปฏบิ ตั ิตอ่ รัฐเพื่อให้เกดิ ความสงบ

สุขและความเป็นระเบียบเรียบรอ้ ย

Step 4 ขน้ั สอื่ สารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill)

10. นักเรยี นออกมานำเสนอชิน้ งานหนา้ ช้นั เรียน
Step5 ข้นั ประเมินเพื่อเพิ่มคุณคา่ บรกิ ารสงั คมและจติ สาธารณะ (Self-Regulating)

12. นกั เรยี นทำแผน่ พบั ใหค้ วามรูเ้ กีย่ วกบั สิทธิ เสรภี าพ หน้าท่ีของคนไทยตามรัฐธรรมนูญแล้วนำไปเผยแพร่

ความรู้

ส่อื และแหล่งการเรยี นรู้
1. หนงั สือแบบเรียน
2. ใบงานเรอื่ ง การปฏบิ ตั ิตนตามรัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจักรไทยฉบบั ปัจจุบนั

การวดั และการประเมนิ ผลการเรยี นรู้

จุดประสงค์ วิธีวดั เครื่องมอื วัด เกณฑ์การ
ทดสอบ แบบทดสอบ วดั ผล
การเรยี นรู้
ผ่านเกณฑ์
ตัวชวี้ ัด ความรู้ (K) 50 %

ส 2.2 ม.1/3 ปฏบิ ัตติ นตามบทบัญญตั ิ 1. อธบิ ายเกย่ี วกบั

ของรฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทย หน้าที่ตามรฐั ธรรมนูญ

ฉบับปัจจบุ ันทีเ่ กีย่ วข้องกบั ตนเอง ทกั ษะกระบวนการ (P)

2. วเิ คราะห์เกีย่ วกับ

หนา้ ทต่ี ามรัฐธรรมนญู

คุณลกั ษณะ (A)

3. เหน็ ความสำคัญของ

การปฏบิ ัตติ นตามหนา้ ที่

ตามรฐั ธรรมนญู

จดุ ประสงค์ วิธีวัด เคร่ืองมือวดั เกณฑก์ าร

การเรียนรู้ วดั ผล

สมรรถนะ 1 นักเรียนมี สงั เกต แบบประเมิน ผ่านเกณฑ์
การสอื่ สาร
การใช้ทักษะชีวิต ความสามารถในการ 50 %

คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ สอื่ สาร
มุง่ ม่ันในการทำงาน
2 นักเรยี นมี

ความสามารถในการใช้

ทักษะชีวิต

นักเรยี นมีความมงุ่ มั่นใน สังเกต แบบประเมิน ระดบั คุณภาพ

การทำงาน 2

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 21

กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหสั วิชา ส21101

รายวชิ าสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 1 ภาคเรียนท่ี 1 ปี การศึกษา 2564

ชื่อหน่วยการเรียนรู้ที่ 6 อานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ เวลา 1 ช่ัวโมง

เร่ือง รู้จกั อานาจอธปิ ไตย

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสงั คมปัจจุบนั ยดึ มนั่ ศรัทธา และธารงรักษาไวซ้ ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ตัวชีว้ ดั ส 2.2 ม.1/2 วเิ คราะหบ์ ทบาทการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย ฉบบั ปัจจุบนั

สาระสาคญั

อานาจอธิปไตยเป็นอานาจสูงสุดในการปกครองประเทศ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทยบญั ญตั ิให้อานาจ
อธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั หลกั การปกครองระบอบประชาธิปไตยท่ีเป็นการปกครองโดย
ประชาชน และแบ่งอานาจการปกครองออกเป็น 3 ฝ่าย ไดแ้ ก่ อานาจนิติบญั ญตั ิ อานาจบริหาร และอานาจตุลาการ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความหมายและวิเคราะหค์ วามสาคญั ของอานาจอธิปไตย (K)
2. จาแนกสาระสาคญั ที่มีบทบญั ญตั ิไวใ้ นอานาจอธิปไตย (P)
3. เห็นความสาคญั ของอานาจอธิปไตยท่ีใชใ้ นการปกครองประเทศ (A)

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซื่อสัตย์ มีวนิ ยั ใฝ่ เรี ยนรู้
รักชาติ ม่งุ มนั่ ในการทางาน รักความเป็ นไทย จิตสาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง

สมรรถนะ

การส่ือสาร การคดิ การแกป้ ัญหา
การรู้เท่าทนั สื่อสารสารสนเทศและดิจิทลั
การใชท้ กั ษะชีวติ การใชเ้ ทคโนโลยี

ทกั ษะชีวติ และความเจริญแห่งตน

เนื้อหาสาระ
อานาจอธิปไตยในระบอบประชาธิปไตย

กจิ กรรมการเรียนรู้
ข้นั นา

1. นกั เรียนสังเกตภาพการเลือกต้งั แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ภาพดงั กล่าวคือภาพใด (ภาพการเลือกต้งั ของประชาชน)

• ภาพดงั กลา่ วเกี่ยวขอ้ งกบั ระบอบการปกครองอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นการใชส้ ิทธิของประชาชนตามระบอบประชาธิปไตย)
• ระบอบประชาธิปไตยมีความสาคญั ตอ่ ประเทศอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นรูปแบบการปกครองประเทศที่ยดึ เสียงขา้ งมาก ฟังเสียงประชาชนเป็นหลกั )
• อานาจอธิปไตยมีความจาเป็นต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยหรือไม่ เพราะเหตใุ ด
(ตัวอย่างคาตอบ จาเป็ น เพราะเป็ นอานาจสูงสุดในการปกครองประเทศ โดยอานาจเป็ นของ
ปวงชนชาวไทย)
2. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั เร่ืองอานาจอธิปไตยในระบอบประชาธิปไตย จากแหลง่ การ
เรียนรู้อ่ืน ๆ
ข้นั สอน
3. นกั เรียนวิเคราะหพ์ ระบรมราโชวาทของพระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช แลว้ ร่วมกนั
แสดงความคิดเห็น

“ในบา้ นเมืองน้นั มีท้งั คนดีและคนไม่ดี ไมม่ ีใครที่จะทาใหท้ ุกคนเป็นคนดีไดท้ ้งั หมด การ
ทาใหบ้ า้ นเมืองมีความปกติสุขเรียบร้อย จึงมิใช่การทาให้ทกุ คนเป็นคนดี หากแต่อยทู่ ี่การส่งเสริม
คนดีใหค้ นดีปกครองบา้ นเมือง และควบคุมคนไมด่ ี ไม่ใหม้ ีอานาจ ไมใ่ หก้ ่อความเดือดร้อน
วนุ่ วายได”้

พระบรมราโชวาทพระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
ในงานพิธีเปิ ดงานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ ค่ายลูกเสือวชิราวธุ จงั หวดั ชลบรุ ี
11 ธนั วาคม พ.ศ. 2512

• จากพระบรมราโชวาทพระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช เก่ียวขอ้ งกบั การใชอ้ านาจ
อธิปไตยอยา่ งไร

(ตวั อยา่ งคาตอบ ใชอ้ านาจอธิปไตยผา่ นการเลือกต้งั โดยเลือกตวั แทนท่ีเป็นคนดีให้เขา้ มา
ทาหนา้ ที่บริหารประเทศ เพ่ือพาประเทศชาติไปสู่ความเจริญกา้ วหนา้ ในทกุ ๆ ดา้ น)

• นกั เรียนจะมีส่วนร่วมในการใชอ้ านาจอธิปไตยอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ สนบั สนุนและส่งเสริมใหค้ นในชุมชนไปใชส้ ิทธิเลือกต้งั เพือ่ เลือกคนดี
ใหเ้ ขา้ มาทาหนา้ ท่ีบริหารประเทศ)
• ตวั แทนของประชาชนท่ีควรเลือกเขา้ มาทาหนา้ ที่ควรมีคุณสมบตั ิอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ซ่ือสัตยส์ ุจริต มีความรู้ความสามารถ)

4. นกั เรียนคิดประเมินเพอ่ื เพ่ิมคุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• หากระบอบประชาธิปไตยขาดอานาจอธิปไตยจะเกิดผลอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ จะไม่มีอานาจสูงสุดในการปกครองประเทศ อานาจในการปกครองจะตกไปอยกู่ บั กลุ่ม

บคุ คลอ่ืน ๆ ท่ีไมใ่ ช่ประชาชน)
5. นกั เรียนแบ่งกลุ่มตามความเหมาะสม จากน้นั ใหแ้ ต่ละกลุม่ วิเคราะห์เกี่ยวกบั ความสาคญั ของอานาจ

อธิปไตยในระบอบประชาธิปไตย แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

เป็นอานาจท่ีใชป้ กครอง เป็นอานาจที่ใหค้ วาม
ประเทศ ยตุ ิธรรมแก่คนทกุ ระดบั ช้นั

ช่วยทาให้ประเทศ ความสาคัญของอานาจอธิปไตย เป็ นอานาจของประชาชน
มีการพฒั นา ในระบอบประชาธิปไตย

เป็ นอานาจในการ
ออกกฎหมาย

6. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

7. นกั เรียนแตล่ ะกล่มุ ออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
ข้นั สรุป

8. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งท่ีเขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
อานาจอธิปไตยเป็นอานาจสูงสุดในการปกครองประเทศ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทยบญั ญตั ิให้

อานาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั หลกั การปกครองระบอบประชาธิปไตย
ที่เป็นการปกครองโดยประชาชน และแบ่งอานาจการปกครองออกเป็น 3 ฝ่าย ไดแ้ ก่ อานาจนิติบญั ญตั ิอานาจบริหาร
และอานาจตลุ าการ

สื่อและแหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้นื ฐาน สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 1 ของสถาบนั พฒั นา

คุณภาพวิชาการ (พว.)

2. ภาพการเลือกต้งั

3. พระบรมราโชวาทพระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช

4. แหลง่ การเรียนรู้ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียน

การวัดและการประเมินผลการเรียนรู้

จดุ ประสงค์ วธิ ีวดั เครื่องมือวดั เกณฑ์การ

การเรียนรู้ วัดผล

ตัวชี้วัด ความรู้ (K) ทดสอบ แบบทดสอบ ผา่ นเกณฑ์

ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะห์บทบาทการ 1. อธิบายความหมาย 50 %

ถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญ และวเิ คราะห์

แห่งราชอาณาจกั รไทยฉบบั ปัจจุบนั ความสาคญั ของอานาจ

อธิปไตย

ทกั ษะกระบวนการ (P)

2.จาแนกสาระสาคญั ที่

มีบทบญั ญตั ิไวใ้ น

อานาจอธิปไตย

คุณลกั ษณะ (A)

3. เห็นความสาคญั ของ

อานาจอธิปไตยที่ใชใ้ น

การปกครองประเทศ

สมรรถนะ 1 นกั เรียนมี สังเกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์

การส่ือสาร ความสามารถในการ 50 %

การใชท้ กั ษะชีวติ ส่ือสาร

2 นกั เรียนมี

ความสามารถในการใช้

ทกั ษะชีวติ

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ นกั เรียนมีระเบียบวินยั สังเกต แบบประเมิน ระดบั คุณภาพ

1. มีวินยั ในตวั เอง 2

2. ใฝ่เรียนรู้ นกั เรียนรู้จกั ใฝ่เรียนรู้

ในการศึกษาคน้ ควา้

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 22

กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหัสวิชา ส21101

รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 1 ภาคเรียนท่ี 1 ปี การศึกษา 2564

ช่ือหน่วยการเรียนรู้ที่ 6 อานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ เวลา 1 ช่ัวโมง

เรื่อง อานาจอธปิ ไตยในระบอบประชาธิปไตย

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบนั ยดึ มนั่ ศรัทธา และธารงรักษาไวซ้ ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ตัวชี้วดั ส 2.2 ม.1/2 วเิ คราะหบ์ ทบาทการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย ฉบบั ปัจจุบนั

สาระสาคญั

อานาจอธิปไตยเป็นอานาจสูงสุดในการปกครองประเทศ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทยบญั ญตั ิให้อานาจ
อธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั หลกั การปกครองระบอบประชาธิปไตยที่เป็นการปกครองโดย
ประชาชน และแบง่ อานาจการปกครองออกเป็น 3 ฝ่าย ไดแ้ ก่ อานาจนิติบญั ญตั ิ อานาจบริหาร และอานาจตุลาการ

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความหมายและวิเคราะห์ความสาคญั ของอานาจอธิปไตย (K)
2. จาแนกสาระสาคญั ที่มีบทบญั ญตั ิไวใ้ นอานาจอธิปไตย (P)
3. เห็นความสาคญั ของอานาจอธิปไตยท่ีใชใ้ นการปกครองประเทศ (A)

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซื่อสตั ย์ มีวินยั ใฝ่ เรี ยนรู้
รักชาติ มุง่ มนั่ ในการทางาน รักความเป็ นไทย จิตสาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง

สมรรถนะ

การส่ือสาร การคิด การแกป้ ัญหา

การใชท้ กั ษะชีวติ การใชเ้ ทคโนโลยี การรู้เทา่ ทนั ส่ือสารสารสนเทศและดิจิทลั

ทกั ษะชีวิตและความเจริญแห่งตน

เนื้อหาสาระ
อานาจอธิปไตยในระบอบประชาธิปไตย

กจิ กรรมการเรียนรู้

ข้นั นา
1. นกั เรียนทบทวนความรู้เดิมเกี่ยวกบั เรื่องอานาจอธิปไตย แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• นกั เรียนมีความเขา้ ใจเก่ียวกบั อานาจอธิปไตยอยา่ งไร

(ตวั อยา่ งคาตอบ อานาจอธิปไตยเป็นอานาจท่ีใชใ้ นการปกครองระบอบประชาธิปไตย ประชาชนเป็นเจา้ ของ
อานาจอธิปไตย)

• อานาจอธิปไตยเกิดข้นึ ไดอ้ ยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เกิดจากการมีขอ้ ตกลง กฎ กติกาในการอยรู่ ่วมกนั ของคนส่วนใหญ่)
2. นกั เรียนสงั เกตหนงั สือกฎหมายรัฐธรรมนูญฉบบั ปัจจุบนั และศึกษาเกี่ยวกบั อานาจและโครงสร้างของ
อานาจอธิปไตย จากน้นั ใหอ้ ภิปรายเพม่ิ เติมร่วมกนั วา่ อานาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย เพือ่ มิใหอ้ านาจในการ
ปกครองประเทศตกอยกู่ บั บคุ คลใดหรือกลุ่มบุคคลใดฝ่ายเดียว จึงมีการแบ่งแยกอานาจในการปกครองออกเป็น 3 ฝ่าย
ไดแ้ ก่ อานาจนิติบญั ญตั ิ อานาจบริหาร และอานาจตลุ าการ
ข้นั สอน
3. นกั เรียนศึกษาขอ้ มูลเก่ียวกบั เรื่องอานาจอธิปไตยในระบอบประชาธิปไตย
4. นกั เรียนวิเคราะห์เกี่ยวกบั การแบ่งแยกอานาจอธิปไตยวา่ มีความสาคญั ต่อประเทศท่ีปกครองดว้ ยระบอบ
ประชาธิปไตยอยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคดิ ดงั ตวั อยา่ ง

ทาหนา้ ท่ใี นการ ความสาคัญของการแบ่งแยก ทาใหก้ ารบริหารประเทศ
ตรวจสอบซ่ึงกนั และกนั อานาจอธปิ ไตย เป็นไปดว้ ยความโปร่งใส

ประเทศชาติเกดิ การพฒั นา
เพราะไมม่ ีการทุจริต

5. นกั เรียนสรุปความรู้เกี่ยวกบั โครงสร้างอานาจอธิปไตย แลว้ บนั ทึกขอ้ มลู เป็นแผนภาพความคดิ ดงั ตวั อยา่ ง
อานาจอธิปไตยตาม
ระบอบประชาธิปไตย

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย

นิติบญั ญตั ิ บริหาร ตลุ าการ

ใชอ้ านาจผา่ น ใชอ้ านาจผา่ น ใชอ้ านาจผา่ น

รัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล

6. นกั เรียนคิดประเมินเพ่อื เพ่มิ คุณค่า แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ถา้ ประชาชนไม่รู้จกั การใชอ้ านาจอธิปไตยของตนเองใหเ้ กิดประโยชน์ นกั เรียนคดิ วา่ จะส่งผลอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ประเทศชาติเกิดความวนุ่ วาย เพราะประชาชนไมใ่ ชส้ ิทธิตามบทบาทหนา้ ท่ีของตนเอง)

7. นกั เรียนแบง่ กลุม่ ตามความเหมาะสม จากน้นั ใหแ้ ต่ละกลมุ่ เปรียบเทียบระบอบการปกครอง แบบ
ประชาธิปไตยและระบอบอื่นวา่ มีความเหมือนหรือแตกต่างกนั อยา่ งไร แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดงั
ตวั อยา่ ง

ระบอบประชาธปิ ไตย ระบบคอมมิวนสิ ต์
เป็ นระบอบ
อานาจสูงสุดอยทู่ ี่
อานาจสูงสุดอยทู่ ี่ประชาชน การปกครอง บคุ คลเดียว หรือกลุ่มเดียว
ประเทศ
เหมือนกนั

8. นกั เรียนตรวจสอบความถกู ตอ้ งเรียบร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผิดพลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้ึน
ข้ันสรุป

9. นกั เรียนแต่ละกล่มุ ออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
10.นกั เรียนร่วมกนั สรุปส่ิงที่เขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี

อานาจอธิปไตยเป็นอานาจสูงสุดในการปกครองประเทศ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทยบญั ญตั ิให้
อานาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั หลกั การปกครองระบอบประชาธิปไตย
ท่ีเป็นการปกครองโดยประชาชน และแบง่ อานาจการปกครองออกเป็น 3 ฝ่าย ไดแ้ ก่ อานาจนิติบญั ญตั ิอานาจบริหาร
และอานาจตุลาการ

สื่อและแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้ืนฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 1 ของสถาบนั พฒั นา
คุณภาพวิชาการ (พว.)

การวัดและการประเมินผลการเรียนรู้

ตัวชี้วัด จุดประสงค์ วธิ วี ัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การ
ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะหบ์ ทบาทการ ทดสอบ แบบทดสอบ วัดผล
ถ่วงดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญ การเรียนรู้
แห่งราชอาณาจกั รไทยฉบบั ปัจจุบนั ความรู้ (K) สงั เกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์
1.อธิบายความหมาย สงั เกต แบบประเมิน 50 %
สมรรถนะ และวเิ คราะห์
การสื่อสาร ความสาคญั ของอานาจ ผา่ นเกณฑ์
การใชท้ กั ษะชีวิต อธิปไตย 50 %
ทกั ษะกระบวนการ (P)
คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ 2.จาแนกสาระสาคญั ท่ี ระดบั คณุ ภาพ
1. มีวนิ ยั มีบทบญั ญตั ิไวใ้ น 2
2. ใฝ่เรียนรู้ อานาจอธิปไตย
คุณลกั ษณะ (A)
3.เห็นความสาคญั ของ
อานาจอธิปไตยที่ใชใ้ น
การปกครองประเทศ
1 นกั เรียนมี
ความสามารถในการ
ส่ือสาร
2 นกั เรียนมี
ความสามารถในการใช้
ทกั ษะชีวติ
นกั เรียนมีระเบียบวนิ ยั
ในตวั เอง
นกั เรียนรู้จกั ใฝ่เรียนรู้
ในการศึกษาคน้ ควา้

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 23

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหสั วิชา ส21101

รายวชิ าสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดับช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 1 ภาคเรียนท่ี 1 ปี การศึกษา 2564

ชื่อหน่วยการเรียนรู้ท่ี 6 อานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ เวลา 1 ช่ัวโมง

เร่ือง อานาจนติ ิบญั ญัติ

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสงั คมปัจจุบนั ยดึ มนั่ ศรัทธา และธารงรักษาไวซ้ ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ตัวชี้วัด ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะหบ์ ทบาทการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย ฉบบั ปัจจุบนั

สาระสาคญั

อานาจนิติบญั ญตั ิเป็นอานาจที่ใชใ้ นการบญั ญตั ิกฎหมายหรือตรากฎหมาย เพ่ือใหส้ ิทธิและหนา้ ท่ีแก่ประชาชนในรัฐ
น้นั โดยผา่ นองคก์ รที่ใชอ้ านาจนิติบญั ญตั ิ คือ รัฐสภา

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความหมายและวิเคราะห์ความสาคญั ของอานาจอธิปไตย (K)
2. จาแนกสาระสาคญั ที่มีบทบญั ญตั ิไวใ้ นอานาจอธิปไตย (P)
3. เห็นความสาคญั ของอานาจอธิปไตยท่ีใชใ้ นการปกครองประเทศ (A)

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซ่ือสัตย์ มีวินยั ใฝ่ เรี ยนรู้
รักชาติ มุ่งมนั่ ในการทางาน รักความเป็ นไทย จิตสาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพียง

สมรรถนะ

การสื่อสาร การคดิ การแกป้ ัญหา

การใชท้ กั ษะชีวิต การใชเ้ ทคโนโลยี การรู้เทา่ ทนั สื่อสารสารสนเทศและดิจิทลั

ทกั ษะชีวิตและความเจริญแห่งตน

เนื้อหาสาระ
อานาจนิติบญั ญตั ิ

กจิ กรรมการเรียนรู้

ข้นั นา
1. นกั เรียนสงั เกตภาพการประชุมรัฐสภา แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• ภาพดงั กลา่ วคอื ภาพใด
(ภาพการประชุมรัฐสภา)
• ภาพดงั กลา่ วจดั อยใู่ นอานาจอธิปไตยใด
(อานาจนิติบญั ญตั ิ)
• ภาพดงั กล่าวมีความสาคญั ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอยา่ งไร
(ตวั อย่างคาตอบ รัฐสภาเป็นองคก์ รที่เกิดจากการเลือกต้งั ของประชาชนให้เขา้ มาทาหนา้ ท่ีแทนประชาชน
ตามระบอบประชาธิปไตย)
2. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายเก่ียวกบั อานาจนิติบญั ญตั ิตามรัฐธรรมนูญ โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• อานาจนิติบญั ญตั ิคอื อะไร
(อานาจในการตรากฎหมาย)
• อานาจนิติบญั ญตั ิน้นั เป็นอานาจท่ีใหส้ ิทธิและหนา้ ท่ีแก่ใคร เพ่ืออะไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นอานาจท่ีมอบสิทธิ หนา้ ท่ีแก่ประชาชนในรัฐ เพอื่ ปกป้องสิทธิและเสรีภาพของ
ประชาชน)
• อานาจนิติบญั ญตั ิมีลกั ษณะสาคญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นการใชอ้ านาจของพระมหากษตั ริยผ์ า่ นทางรัฐสภา ซ่ึงแบง่ เป็น 2 สภา คือ สภา
ผแู้ ทนราษฎร และวุฒิสภา)
• สภาผแู้ ทนราษฎรมีลกั ษณะสาคญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นสภาท่ีประกอบไปดว้ ยตวั แทนของประชาชนท่ีเลือกต้งั เขา้ มา)
• วฒุ ิสภามีลกั ษณะสาคญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นสภาท่ีประกอบไปดว้ ยบุคคลที่ไดร้ ับการแต่งต้งั จากความสามารถ)
ข้นั สอน
3. นกั เรียนศึกษาขอ้ มลู เกี่ยวกบั เร่ืองอานาจนิติบญั ญตั ิ
4. นกั เรียนวิเคราะห์เกี่ยวกบั ลกั ษณะอานาจหนา้ ท่ีของรัฐสภา แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดงั
ตวั อยา่ ง

ออกกฎหมายและแกไ้ ข จดั ต้งั ฝ่ ายบริหาร คอื
เพม่ิ เติมกฎหมาย คณะรัฐมนตรี

อานาจหน้าท่ีของรัฐสภา

ตรวจสอบ ควบคุมการบริหาร รับฟังและสะทอ้ นความตอ้ งการ
แผน่ ดินของรัฐบาล ของประชาชน

5. นกั เรียนวิเคราะห์โครงสร้างของอานาจนิติบญั ญตั ิ แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด
ดงั ตวั อยา่ ง

อานาจนิติบญั ญตั ิ

รัฐสภาประกอบดว้ ย 2 สภา

สภาผแู้ ทนราษฎร วุฒิสภา

สมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎร (ส.ส.) สมาชิกวฒุ ิสภา (ส.ว.)

6. นกั เรียนคิดประเมินเพ่ือเพิ่มคุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• อานาจนิติบญั ญตั ิมีความสาคญั ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ มีอานาจในการตรากฎหมายข้ึนใช้ เพ่ือกาหนดบทบาท หนา้ ท่ี สิทธิและเสรีภาพของ

ประชาชนในประเทศ)
7. นกั เรียนแบง่ กลมุ่ ตามความเหมาะสม จากน้นั แต่ละกลมุ่ เปรียบเทียบความเหมือนและความแตกตา่ งของ

สภาผแู้ ทนราษฎรและวุฒิสภา แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคดิ ดงั ตวั อยา่ ง

สภาผู้แทนราษฎร ทางานเพ่ือ วฒุ สิ ภา
ประชาชน
เป็นตวั แทนท่ีผา่ นการ เช่นเดียวกนั เป็นตวั แทนท่ีมาจาก
ลงคะแนนเสียงเลือกต้งั การแต่งต้งั
จากประชาชน

8.นกั เรียนแตล่ ะกล่มุ ออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
ข้ันสรุป

10.นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งที่เขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
อานาจนิติบญั ญตั ิเป็นอานาจที่ใชใ้ นการบญั ญตั ิกฎหมายหรือตรากฎหมาย เพื่อใหส้ ิทธิและหนา้ ที่แก่

ประชาชนในรัฐน้นั โดยผา่ นองคก์ รที่ใชอ้ านาจนิติบญั ญตั ิ คือ รัฐสภา

สื่อและแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 1 ของสถาบนั พฒั นา
คณุ ภาพวชิ าการ (พว.)
2. ภาพการประชุมรัฐสภา

การวดั และการประเมินผลการเรียนรู้

ตัวชี้วดั จุดประสงค์ วธิ วี ัด เคร่ืองมือวัด เกณฑ์การ
ส 2.2 ม.1/2 วเิ คราะหบ์ ทบาทการ ทดสอบ แบบทดสอบ วัดผล
ถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญ การเรียนรู้
แห่งราชอาณาจกั รไทยฉบบั ปัจจุบนั ความรู้ (K) สังเกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์
1.อธิบายความหมาย สงั เกต แบบประเมิน 50 %
สมรรถนะ และวิเคราะห์
การสื่อสาร ความสาคญั ของอานาจ ผา่ นเกณฑ์
การใชท้ กั ษะชีวติ อธิปไตย 50 %
ทกั ษะกระบวนการ (P)
คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ 2.จาแนกสาระสาคญั ท่ี ระดบั คณุ ภาพ
1. มีวนิ ยั มีบทบญั ญตั ิไวใ้ น 2
2. ใฝ่เรียนรู้ อานาจอธิปไตย
คณุ ลกั ษณะ (A)
3.เห็นความสาคญั ของ
อานาจอธิปไตยที่ใชใ้ น
การปกครองประเทศ
1 นกั เรียนมี
ความสามารถในการ
ส่ือสาร
2 นกั เรียนมี
ความสามารถในการใช้
ทกั ษะชีวติ
นกั เรียนมีระเบียบวินยั
ในตวั เอง
นกั เรียนรู้จกั ใฝ่เรียนรู้
ในการศึกษาคน้ ควา้

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 24

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รหัสวิชา ส21101

รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดับช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2564

ช่ือหน่วยการเรียนรู้ที่ 6 อานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ เวลา 1 ช่ัวโมง

เรื่อง อานาจบริหาร

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบนั ยดึ มนั่ ศรัทธา และธารงรักษาไวซ้ ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ตัวชี้วดั ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะห์บทบาทการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย ฉบบั ปัจจุบนั

สาระสาคัญ

อานาจบริหารเป็นหนา้ ท่ีของคณะบุคคลหน่ึงเรียกวา่ “คณะรัฐมนตรี” เป็นคณะบุคคลที่มาจากการเสนอ
ชื่อสมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎรที่เหมาะสม โดยรัฐสภาใหพ้ ระมหากษตั ริยท์ รงแตง่ ต้งั เพ่ือทาหนา้ ท่ีบริหาร ราชการ
แผน่ ดิน โดยการบริหารประเทศและออกกฎหมายตามบทบญั ญตั ิรัฐธรรมนูญ

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความหมายและวิเคราะห์ความสาคญั ของอานาจบริหารตามรัฐธรรมนูญ (K)
2. จาแนกสาระสาคญั ของอานาจบริหารตามรัฐธรรมนูญ (P)
3. เห็นความสาคญั ของอานาจบริหารตามรัฐธรรมนูญในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย (A)

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซื่อสัตย์ มีวนิ ยั ใฝ่ เรี ยนรู้
รักชาติ มุ่งมน่ั ในการทางาน รักความเป็ นไทย จิตสาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพียง

สมรรถนะ

การสื่อสาร การคิด การแกป้ ัญหา

การใชท้ กั ษะชีวิต การใชเ้ ทคโนโลยี การรู้เทา่ ทนั ส่ือสารสารสนเทศและดิจิทลั

ทกั ษะชีวิตและความเจริญแห่งตน

เนื้อหาสาระ
อานาจบริหารตามรัฐธรรมนูญในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย

กจิ กรรมการเรียนรู้
ข้นั นา
1. นกั เรียนสังเกตภาพการประชุมของคณะรัฐมนตรี แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• ภาพดงั กล่าวคือภาพใด
(ภาพการประชุมของคณะรัฐมนตรี)
• ภาพดงั กล่าวจดั อยใู่ นอานาจอธิปไตยใด
(อานาจบริหาร)
• ภาพดงั กล่าวมีความสาคญั ตอ่ การปกครองระบอบประชาธิปไตยอยา่ งไร
(ตวั อย่างคาตอบ คณะรัฐมนตรีเป็ นผูท้ าหน้าท่ีในการบริหารประเทศ นานโยบายไปปฏิบตั ิเพ่ือพฒั นา
ประเทศใหเ้ จริญรุ่งเรือง)
ข้นั สอน
2. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายเก่ียวกบั อานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• อานาจบริหารคอื อะไร
(อานาจในการบริหารประเทศ)
• อานาจบริหารมีลกั ษณะสาคญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นอานาจบริหารประเทศ กาหนดนโยบายตามกฎหมาย ผทู้ ่ีมีอานาจในการบริหาร คือ
คณะรัฐมนตรี)
• คณะรัฐมนตรีมีอานาจหนา้ ที่อะไรบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาตอบ บริหารประเทศตามนโยบาย เพื่อใหเ้ กิดความสงบสุข)
• นโยบายของรัฐมีที่มาจากอะไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ ความตอ้ งการช่วยเหลือ แกไ้ ขปัญหาภายในประเทศ)
3. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกบั เรื่องอานาจบริหาร จากแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ

4. นกั เรียนวิเคราะห์เก่ียวกบั ลกั ษณะอานาจ หนา้ ท่ีของรัฐ แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

บงั คบั ใชก้ ฎหมาย จดั การศึกษาใหแ้ ก่
เดก็ ไทยทกุ คน
อนุรักษ์ ฟ้ื นฟู และส่งเสริม อานาจหน้าที่
ภมู ิปัญญาท่ีดีงามของชาติ ของรัฐ ขจดั การทุจริตท้งั ใน
ภาครัฐและภาคเอกชน

จดั การสาธารณูปโภคข้นั พ้นื ฐาน
ท่ีจาเป็นตอ่ การดารงชีวิต

5. นกั เรียนวิเคราะห์เกี่ยวกบั อานาจบริหารวา่ มีความสาคญั ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอยา่ งไร
แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคดิ ดงั ตวั อยา่ ง

ช่วยพฒั นาประเทศ บริหารประเทศ
ตามนโยบายท่ีกาหนด

ความสาคญั ของอานาจบริหาร
ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตย

แบง่ การใชอ้ านาจจากกลุม่ ที่ผา่ น
การเลือกต้งั จากประชาชน

6. นกั เรียนวิเคราะห์โครงสร้างของอานาจบริหาร แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคดิ
ดงั ตวั อยา่ ง

อานาจบริหาร

คณะรัฐมนตรี 36 คน

นายกรัฐมนตรี 1 คน รัฐมนตรีอ่ืนอีกไมเ่ กิน 35 คน

7. นกั เรียนคิดประเมินเพอื่ เพ่ิมคุณค่า แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ในชีวติ ประจาวนั ของนกั เรียนมีความเกี่ยวขอ้ งกบั อานาจบริหารอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ การใชส้ ิทธิต่าง ๆ ท่ีรัฐบาลกาหนดใหต้ ามกฎหมาย เช่น นโยบายเรียนฟรี 15 ปี )

8. นกั เรียนแบง่ กลมุ่ ตามความเหมาะสม จากน้นั ใหแ้ ต่ละกลมุ่ วเิ คราะห์นโยบายของรัฐวา่ มีท่ีมาจากอะไรบา้ ง
แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

ความตอ้ งการส่งเสริมและพฒั นาหรือยกระดบั ความเป็นอยขู่ องประชาชนในประเทศ

นโยบายของ ความตอ้ งการความช่วยเหลือ ป้องกนั บรรเทา และแกป้ ัญหาท่ีเกิดข้ึนกบั ประชาชน
รัฐบาลมีทม่ี าจาก ในประเทศ

สภาพบริบททางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวฒั นธรรมท่เี ป็นอยทู่ ้งั ภายใน
ประเทศและภายนอกประเทศ

การเสนอและการรับฟังความคดิ เห็นของประชาชนอยา่ งกวา้ งขวาง

วิสยั ทศั นข์ องผนู้ ารัฐบาลน้นั คือ นายกรัฐมนตรี ซ่ึงถือว่าเป็นเร่ืองที่จาเป็นท่ีสุด
เพราะผนู้ าจะเป็นผผู้ ลกั ดนั นโยบายทกุ อยา่ งให้มีโอกาสเป็นจริง

9. นกั เรียนตรวจสอบความถกู ตอ้ งเรียบร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

10. นกั เรียนแต่ละกลุม่ ออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
11. นกั เรียนร่วมกนั สรุปสิ่งที่เขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี

อานาจบริหารเป็นหนา้ ที่ของคณะบคุ คลหน่ึงเรียกวา่ “คณะรัฐมนตรี” เป็นคณะบคุ คลที่มาจากการเสนอชื่อ
สมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎรท่ีเหมาะสม โดยรัฐสภาใหพ้ ระมหากษตั ริยท์ รงแตง่ ต้งั เพื่อทาหนา้ ท่ีบริหารราชการแผน่ ดิน
โดยการบริหารประเทศและออกกฎหมายตามบทบญั ญตั ิรัฐธรรมนูญ

สื่อและแหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้ืนฐาน สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 1 ของสถาบนั พฒั นา
คณุ ภาพวิชาการ (พว.)

2. ภาพการประชุมของคณะรัฐมนตรี

การวัดและการประเมนิ ผลการเรียนรู้

ตวั ชี้วัด จดุ ประสงค์ วิธวี ัด เคร่ืองมือวัด เกณฑ์การ
ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะหบ์ ทบาทการ ทดสอบ แบบทดสอบ วดั ผล
ถ่วงดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญ การเรียนรู้
แห่งราชอาณาจกั รไทยฉบบั ปัจจุบนั ความรู้ (K) สังเกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์
1.อธิบายความหมาย สังเกต แบบประเมิน 50 %
สมรรถนะ และวเิ คราะห์
การส่ือสาร ความสาคญั ของอานาจ ผา่ นเกณฑ์
การใชท้ กั ษะชีวิต บริหารตามรัฐธรรมนูญ 50 %
ทกั ษะกระบวนการ (P)
คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ 2.จาแนกสาระสาคญั ระดบั คณุ ภาพ
1. มีวินยั ของอานาจบริหารตาม 2
2. ใฝ่เรียนรู้ รัฐธรรมนูญ
คณุ ลกั ษณะ (A)
3.เห็นความสาคญั ของ
อานาจบริหารตาม
รัฐธรรมนูญในการ
ปกครองตามระบอบ
ประชาธิปไตย
1 นกั เรียนมี
ความสามารถในการ
สื่อสาร
2 นกั เรียนมี
ความสามารถในการใช้
ทกั ษะชีวติ
นกั เรียนมีระเบียบวนิ ยั
ในตวั เอง
นกั เรียนรู้จกั ใฝ่เรียนรู้
ในการศึกษาคน้ ควา้

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 25

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหสั วิชา ส21101

รายวชิ าสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2564

ช่ือหน่วยการเรียนรู้ที่ 6 อานาจอธปิ ไตยตามรัฐธรรมนูญ เวลา 1 ชั่วโมง

เร่ือง อานาจตลุ าการ

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบนั ยดึ มนั่ ศรัทธา และธารงรักษาไวซ้ ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ตัวชี้วดั ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะห์บทบาทการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย ฉบบั ปัจจุบนั

สาระสาคญั

อานาจตลุ าการเป็นอานาจในการรักษาความศกั ด์ิสิทธ์ิของกฎหมาย โดยใชต้ ดั สินคดีความและ ดาเนินการกบั
ผฝู้ ่าฝืนตามกฎหมายบญั ญตั ิดว้ ยความซื่อสัตยส์ ุจริต ยุติธรรม

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความหมายและวเิ คราะหค์ วามสาคญั ของอานาจตุลาการตามรัฐธรรมนูญ (K)
2. จาแนกสาระสาคญั ของอานาจตุลาการตามรัฐธรรมนูญ (P)
3. เห็นคณุ คา่ และความสาคญั ของอานาจตุลาการตามรัฐธรรมนูญ (A)

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซื่อสัตย์ มีวินยั ใฝ่ เรี ยนรู้
รักชาติ มุ่งมน่ั ในการทางาน รักความเป็ นไทย จิตสาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง

สมรรถนะ

การสื่อสาร การคดิ การแกป้ ัญหา

การใชท้ กั ษะชีวิต การใชเ้ ทคโนโลยี การรู้เท่าทนั สื่อสารสารสนเทศและดิจิทลั

ทกั ษะชีวติ และความเจริญแห่งตน

เนื้อหาสาระ
อานาจตลุ าการตามรัฐธรรมนูญในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย

กจิ กรรมการเรียนรู้

ข•้นั ส•ัง•เกต• ร•วบ• ร•วม•ข•้อม•ูล•(G•a•the•ri•ng•) •

1. นกั เรียนสงั เกตภาพการพพิ ากษาคดีของศาล แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• ภาพดงั กล่าวคือภาพใด
(ภาพการพิพากษาคดีของศาล)
• ภาพดงั กล่าวจดั อยใู่ นอานาจอธิปไตยใด
(อานาจตลุ าการ)
• ภาพดงั กล่าวมีความสาคญั ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอยา่ งไร
(ตัวอย่างคาตอบ ศาลทาหน้าท่ีในการพิพากษาการกระทาท่ีฝ่ าฝื นกฎหมายตามรัฐธรรมนูญ เพื่อให้
ประชาชนไดร้ ับความยตุ ิธรรมอยา่ งแทจ้ ริง)
2. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายเก่ียวกบั อานาจตุลาการตามรัฐธรรมนูญ โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• นกั เรียนรู้จกั ศาลหรือไม่ มีหนา้ ที่อะไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ รู้จกั ศาล คือ สถานท่ีที่ใชพ้ จิ ารณาพิพากษาคดีดว้ ยความยตุ ิธรรมและเพ่อื ความเป็นธรรม
ในสังคม)
• อานาจตุลาการคอื อะไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ อานาจที่ใชต้ ดั สินกฎหมาย มีความยตุ ิธรรม ใชเ้ พอ่ื ควบคุมความประพฤติของบุคคลใน
สังคม)
• อานาจตลุ าการมีความสาคญั อยา่ งไรกบั คนไทย
(ตวั อยา่ งคาตอบ เป็นอานาจที่ใชใ้ นการพจิ ารณาคดี เพื่อใหค้ วามเป็นธรรมแก่ประชาชน)
3. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั เรื่องอานาจตุลาการ จากแหล่งการเรียนรู้อื่น ๆ

•ข้ัน• ค•ิด•วิเค•ร•าะ•ห์แ•ละ•ส•รุป•ค•วาม•ร•ู้ (•Pr•oc•ess•in•g) •

4. นกั เรียนวิเคราะห์เก่ียวกบั ความสาคญั และความจาเป็นของอานาจตุลาการต่อการปกครองประเทศ แลว้
สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคดิ ดงั ตวั อยา่ ง

มอบความยตุ ิธรรม รักษาความศกั ด์ิสิทธ์ิ
ให้แก่ประชาชน ของกฎหมาย

ความสาคัญและความจาเป็ นของ
อานาจตุลาการต่อการปกครองประเทศ

ตดั สินคดคี วามตามกฎหมาย
เพ่ือให้สังคมเกิดความสงบสุข

5. นกั เรียนวิเคราะห์โครงสร้างของอานาจตลุ าการ แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคดิ
ดงั ตวั อยา่ ง

พจิ ารณาคดีเกี่ยวกบั บคุ คล ศาลอทุ ธรณ์
พรรคการเมือง

วินิจฉยั สิ้นสุดสมาชิกภาพ ศาลช้นั ตน้ ศาลฎีกา
ของรัฐสภาและรัฐมนตรี
วินิจฉยั กฎหมาย

ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลยุติธรรม
มีอานาจพจิ ารณาคดที ้งั แพง่ และอาญา

อานาจตุลาการคืออานาจ

ในการพพิ ากษาคดี โดย 4 ศาล

ศาลปกครอง ศาลทหาร พิพากษาคดีอาญาซ่ึงผกู้ ระทาผดิ
เป็นบคุ คลท่ีอยใู่ นอานาจของศาลทหาร
พิพากษาคดีระหวา่ งหน่วยงานของรัฐ เช่น เป็นทหาร หรือนกั เรียนทหาร
กบั เอกชน และหน่วยงานของรัฐดว้ ยกนั

6. นกั เรียนคิดประเมินเพอื่ เพ่มิ คุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• หากประเทศไมม่ ีอานาจตลุ าการ สงั คมจะมีลกั ษณะเป็นอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ คนทาผิดลอยนวลในสังคม ประชาชนไมไ่ ดร้ ับความยตุ ิธรรม เกิดความวนุ่ วายในสังคม)

ข•้ันป•ฏ•บิ ตั• แิ •ละ•ส•รุป•คว•าม• ร•ู้หล•งั •กา•รป•ฏ•ิบัต•ิ (•Ap•p•lyi•ng•a•nd•C•on•st•ru•cti•ng• th•e •Kn•o•wl•edg•e)•

7. นกั เรียนแบง่ กล่มุ ตามความเหมาะสม จากน้นั แต่ละกล่มุ เลือกเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกตา่ ง
ของศาล โดยเลือกมาเพียง 2 หวั ขอ้ แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

ศาลยตุ ิธรรม พจิ ารณา ศาลทหาร
พพิ ากษา มีหนา้ ท่ีพจิ ารณาพพิ ากษา
มีหนา้ ท่ีพจิ ารณาพิพากษา
คดีแพ่งและคดีอาญา คดีความใหแ้ ก่ คดีอาญาทหาร ซ่ึงผกู้ ระทาผิด
ประชาชน เป็นบคุ คล

ท่ีอยใู่ นอานาจของ

ศาลทหาร

8. นกั เรียนตรวจสอบความถูกตอ้ งเรียบร้อยของผลงาน หากพบขอ้ ผดิ พลาดใหป้ รับปรุงแกไ้ ข
ใหด้ ีข้นึ

9. นกั เรียนร่วมกนั สรุปส่ิงที่เขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
อานาจตุลาการเป็นอานาจในการรักษาความศกั ด์ิสิทธ์ิของกฎหมาย โดยใชต้ ดั สินคดีความและดาเนินการ

กบั ผฝู้ ่าฝืนตามกฎหมายบญั ญตั ิดว้ ยความซื่อสัตยส์ ุจริต ยตุ ิธรรม

•ข้นั• ส•ื่อส• า•รแ•ละ•น•าเส•น•อ •(A•pp•ly•in•g t•he•C•om• m• u•ni•ca•tio•n •Sk•ill•)

10. นกั เรียนแต่ละกลมุ่ ออกมานาเสนอผลงานหนา้ ช้นั เรียน
11. นกั เรียนร่วมกนั อภิปรายสรุปเกี่ยวกบั วิธีการทางานใหเ้ ห็นการคดิ เชิงระบบและวธิ ีการทางาน
ที่มีแบบแผน

•ข้นั• ป•ระ•เม•ิน•เพ•่ือเ•พมิ่• ค•ณุ •ค่า•บร•ิก•าร•สัง•คม•แ•ละ•จ•ติ ส•าธ•าร•ณ•ะ (•Se•lf-•R•egu•la•tin•g)•

12. นกั เรียนร่วมกนั เสนอแนวทางการนาความรู้ท่ีไดจ้ ากการเรียนรู้ เร่ือง อานาจอธิปไตยไปใช้
ใหเ้ กิดประโยชน์ต่อตนเอง สังคม และประเทศชาติ

ส่ือและแหล่งการเรียนรู้

1. หนงั สือเรียน รายวชิ าพ้ืนฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 1 ของสถาบนั พฒั นา
คณุ ภาพวชิ าการ (พว.)

2. ภาพการพิพากษาคดีของศาล

การวัดและการประเมินผลการเรียนรู้

ตวั ชีว้ ัด จุดประสงค์ วิธวี ดั เครื่องมือวัด เกณฑ์การ
ส 2.2 ม.1/2 วเิ คราะห์บทบาทการ ทดสอบ แบบทดสอบ วดั ผล
ถ่วงดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญ การเรียนรู้
แห่งราชอาณาจกั รไทยฉบบั ปัจจุบนั ความรู้ (K) สงั เกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์
1.อธิบายความหมาย สงั เกต แบบประเมิน 50 %
สมรรถนะ และวเิ คราะห์
การส่ือสาร ความสาคญั ของอานาจ ผา่ นเกณฑ์
การใชท้ กั ษะชีวิต ตลุ าการตาม 50 %
รัฐธรรมนูญ ทกั ษะ
คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ กระบวนการ (P) ระดบั คุณภาพ
1. มีวินยั 2.จาแนกสาระสาคญั 2
2. ใฝ่เรียนรู้ ของอานาจตลุ าการตาม
รัฐธรรมนูญ
คณุ ลกั ษณะ (A)
3.เห็นคุณค่าและ
ความสาคญั ของอานาจ
ตุลาการตาม
รัฐธรรมนูญ
1 นกั เรียนมี
ความสามารถในการ
สื่อสาร
2 นกั เรียนมี
ความสามารถในการใช้
ทกั ษะชีวติ
นกั เรียนมีระเบียบวินยั
ในตวั เอง
นกั เรียนรู้จกั ใฝ่เรียนรู้
ในการศึกษาคน้ ควา้

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 26

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รหสั วชิ า ส21101

รายวชิ าสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 1 ภาคเรียนท่ี 1 ปี การศึกษา 2564

ช่ือหน่วยการเรียนรู้ท่ี 6 อานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ เวลา 1 ช่ัวโมง

เร่ือง การถ่วงดลุ อานาจอธิปไตย

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบนั ยดึ มนั่ ศรัทธา และธารงรักษาไวซ้ ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ตัวชี้วัด ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะหบ์ ทบาทการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย ฉบบั ปัจจุบนั

สาระสาคัญ

อานาจอธิปไตยน้นั ประกอบดว้ ย ฝ่ายนิติบญั ญตั ิ ฝ่ายบริหาร และฝ่ายตุลาการ การแบ่งแยกอานาจท้งั 3 ฝ่าย
เพ่ือใหต้ รวจสอบซ่ึงกนั และกนั และเพือ่ ป้องกนั การละเมิดอานาจหนา้ ท่ีนอกขอบเขตกฎหมาย รัฐธรรมนูญ

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความหมายและวิเคราะห์การถ่วงดุลอานาจอธิปไตย (K)
2. จาแนกสาระสาคญั ของการถ่วงดุลอานาจอธิปไตย (P)
3. เห็นความสาคญั ของการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย (A)

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซ่ือสัตย์ มีวนิ ยั ใฝ่ เรี ยนรู้
รักชาติ มงุ่ มนั่ ในการทางาน รักความเป็ นไทย จิตสาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพียง

สมรรถนะ

การสื่อสาร การคิด การแกป้ ัญหา
การรู้เท่าทนั ส่ือสารสารสนเทศและดิจิทลั
การใชท้ กั ษะชีวิต การใชเ้ ทคโนโลยี

ทกั ษะชีวติ และความเจริญแห่งตน

เนื้อหาสาระ
การถว่ งดุลอานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญในการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย

กจิ กรรมการเรียนรู้
ข้นั นา

1. นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั การถว่ งดุลอานาจอธิปไตย โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี

• นกั เรียนรู้จกั คาวา่ ถว่ งดุล หรือไม่ (รู้จกั )
• นกั เรียนทราบหรือไมว่ า่ การถ่วงดุลอานาจอธิปไตย มีความหมายวา่ อยา่ งไร
(เป็นการตรวจสอบซ่ึงกนั และกนั ของอานาจอธิปไตย คือ อานาจนิติบญั ญตั ิ อานาจบริหาร และอานาจตลุ าการ)
• ระหวา่ งอานาจท้งั 3 ฝ่าย ฝ่ายใดมีอานาจสูงสุด เพราะเหตใุ ด
(ตัวอย่างคาตอบ ทุกฝ่ ายมีอานาจเท่ากัน เนื่องจากมีการแบ่งแยกอานาจหน้าที่ชัดเจน ไม่ก้าวก่าย
ซ่ึงกนั และกนั มีลกั ษณะของการถว่ งดุลอานาจระหวา่ งกนั )
ข้นั สอน
2. นกั เรียนศึกษาและรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกบั เร่ืองการถว่ งดุลอานาจอธิปไตย
3. นกั เรียนวิเคราะหล์ กั ษณะการถ่วงดุลอานาจอธิปไตย แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคดิ
ดงั ตวั อยา่ ง

อานาจนิติบญั ญตั ิ

อานาจบริหาร อานาจอธิปไตย อานาจตลุ าการ
แบ่งแยก 3 ฝ่ าย

4. นกั เรียนวิเคราะห์ความสาคญั และความจาเป็นของการถ่วงดุลอานาจอธิปไตย แลว้ สรุปความรู้เป็น
แผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

เพ่อื ตรวจสอบการ เพ่อื แกไ้ ขปัญหา
ทางานของฝ่ ายต่าง ๆ ของประเทศ

ความสาคัญและความจาเป็ น
ของการถ่วงดลุ อานาจอธปิ ไตย

เพื่อกระตนุ้ ใหก้ ารบริหารประเทศ
เป็ นไปในทางท่ีดี

5.นกั เรียนวิเคราะหเ์ กี่ยวกบั รูปแบบการถว่ งดุลอานาจอธิปไตย แลว้ สรุปความรู้เป็นแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง
การถ่วงดุลอานาจตุลาการกบั อานาจ
นิตบิ ญั ญตั ิกบั อานาจบริหาร

การถ่วงดุลอานาจอธิปไตย

การถว่ งดุลอานาจนิติบญั ญตั ิ การถ่วงดุลอานาจระหวา่ งอานาจตลุ าการ การถว่ งดุลอานาจบริหาร
กบั อานาจบริหารและฝ่ ายนิติบญั ญตั ิ และอานาจนิตบิ ญั ญตั ิ
การรับฟังแถลงนโยบาย
จากคณะรัฐมนตรี การพิจารณาคดีความเกี่ยวกบั ยบุ
การต้งั กระทูค้ าถาม ผดู้ ารงตาแหน่งทางการเมอื ง

การเปิ ดอภิปรายทวั่ ไป การพิจารณาคดีความเกี่ยวกบั พรรคการเมือง ฝ่ ายรัฐบาล คนื อานาจกลบั
โดยไม่มีการลงมติ และคุณสมบตั ิของผดู้ ารงตาแหน่งทางการเมือง ฝ่ ายสภา ใหป้ ระชาชน

ยตุ ิบทบาท พน้ จากตาแหน่ง

การเปิ ดอภิปรายทวั่ ไป
โดยมีการลงมติ

6. นกั เรียนคิดประเมินเพือ่ เพม่ิ คุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าถาม ดงั น้ี
• ถา้ ฝ่ายตลุ าการถูกแทรกแซงจากภายนอก นกั เรียนคดิ วา่ จะส่งผลตอ่ สงั คมอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาตอบ การพจิ ารณาพิพากษาคดีความมีความเอนเอียง ไม่ถกู ตอ้ ง ไมย่ ตุ ิธรรม และ

เกิดความเสียหายต่อหลายฝ่ าย)
7. นกั เรียนวิเคราะหบ์ ทบาทการถว่ งดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย

แลว้ บนั ทึกคาตอบลงในชิ้นงานท่ี 3 เรื่อง การถ่วงดุลอานาจอธิปไตย
ข้นั สรุป

8. นกั เรียนร่วมกนั สรุปส่ิงท่ีเขา้ ใจเป็นความรู้ร่วมกนั ดงั น้ี
อานาจอธิปไตยน้นั ประกอบดว้ ย ฝ่ายนิติบญั ญตั ิ ฝ่ายบริหาร และฝ่ายตลุ าการ การแบง่ แยกอานาจท้งั 3 ฝ่าย

เพอ่ื ใหต้ รวจสอบซ่ึงกนั และกนั และเพ่อื ป้องกนั การละเมิดอานาจหนา้ ท่ีนอกขอบเขตกฎหมายรัฐธรรมนูญ

สื่อและแหล่งการเรียนรู้
1. หนงั สือเรียน รายวิชาพ้นื ฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 1 ของสถาบนั พฒั นา
คุณภาพวชิ าการ (พว.)

การวดั และการประเมนิ ผลการเรียนรู้ จดุ ประสงค์ วธิ ีวดั เคร่ืองมือวดั เกณฑ์การ
ทดสอบ แบบทดสอบ วัดผล
ตัวชี้วดั การเรียนรู้
ส 2.2 ม.1/2 วิเคราะห์บทบาทการ ความรู้ (K) สังเกต แบบประเมิน ผา่ นเกณฑ์
ถ่วงดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญ 1.อธิบายความหมาย สังเกต แบบประเมิน 50 %
แห่งราชอาณาจกั รไทยฉบบั ปัจจุบนั และวเิ คราะห์การ
ถ่วงดุลอานาจอธิปไตย ผา่ นเกณฑ์
สมรรถนะ ทกั ษะกระบวนการ (P) 50 %
การสื่อสาร 2.จาแนกสาระสาคญั
การใชท้ กั ษะชีวติ ของการถว่ งดุลอานาจ ระดบั คณุ ภาพ
อธิปไตย 2
คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ คุณลกั ษณะ (A)
1. มีวินยั 3.เห็นความสาคญั ของ
2. ใฝ่เรียนรู้ การถ่วงดุลอานาจ
อธิปไตยในการ
ปกครองตามระบอบ
ประชาธิปไตย
1 นกั เรียนมี
ความสามารถในการ
ส่ือสาร
2 นกั เรียนมี
ความสามารถในการใช้
ทกั ษะชีวิต
นกั เรียนมีระเบียบวินยั
ในตวั เอง
นกั เรียนรู้จกั ใฝ่เรียนรู้
ในการศึกษาคน้ ควา้

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 27

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหสั วชิ า ส21101

รายวชิ าสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดับช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 1 ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2564

ช่ือหน่วยการเรียนรู้ท่ี 6 อานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ เวลา 2 ช่ัวโมง

เร่ือง กลไกการทางานของอานาจอธปิ ไตยตามรัฐธรรมนูญ

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
มาตรฐาน ส 2.2 เขา้ ใจระบบการเมืองการปกครองในสงั คมปัจจุบนั ยดึ มน่ั ศรัทธา และธารงรักษาไวซ้ ่ึงการปกครอง
ระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ตัวชีว้ ัด ส 2.2 ม.1/2 วเิ คราะห์บทบาทการถ่วงดุลอานาจอธิปไตยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย ฉบบั ปัจจุบนั

สาระสาคญั

อานาจอธิปไตยเป็นอานาจสูงสุดที่ใชใ้ นการบริหารและปกครองประเทศ โดยในรัฐธรรมนูญไดแ้ บ่ง
อานาจหนา้ ที่ของแต่ละฝ่ายไวอ้ ยา่ งชดั เจน เพ่ือถว่ งดุลอานาจ สร้างความเป็นธรรมและความเสมอภาคทางสังคม

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายกลไกการทางานของอานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ (K)
2. จาแนกกลไกการทางานของอานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ (P)
3. เห็นความสาคญั ในการศึกษาเรียนรู้กลไกการทางานของอานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ (A)

คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ซื่อสตั ย์ มีวนิ ยั ใฝ่ เรี ยนรู้
รักชาติ มงุ่ มน่ั ในการทางาน รักความเป็ นไทย จิตสาธารณะ
อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง

สมรรถนะ

การสื่อสาร การคิด การแกป้ ัญหา
การรู้เท่าทนั ส่ือสารสารสนเทศและดิจิทลั
การใชท้ กั ษะชีวิต การใชเ้ ทคโนโลยี

ทกั ษะชีวิตและความเจริญแห่งตน

เนื้อหาสาระ
กลไกการทางานของอานาจอธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ