✍️ พจนานุกรม ไทย-บาลี(วัดสวนดอก)

151

ทรงทศพิธราชธรรม ทสธมฺมธาร(ี คุณ.)

ทรงประกอบพระปรชี า วีมสํ าปฏิสํยุตตฺ (สํานวน)

ทรงพระคุณอยา่ งเย่ยี ม อนตุ ฺตรคุเณหิ สมปปฺ ิต(สํานวน)

ทรมาน การณา(อติ .ฺ ) ยาตนา(อติ ฺ.) คหติ (กิตก)์ คณฺ

หิต(กติ ก)์ ทมมฺ (กติ ก)์ ทโม(ป.ํุ ) ทมโถ(ปุํ.)

ทนฺติ(อติ .ฺ )

ทรวดทรง สนนฺ เิ วโส(ปํุ.) สณฐฺ านํ(นปํ.ุ )

ทรวดทรงงาม อากปโฺ ป(ป.ํุ ) เวโส(ป.ํุ ) เนปจฉฺ ํ(นปํ.ุ )

ทรพั ย์ ธนํ(นปุํ.) วิตฺต(ํ นป.ํุ ) สาปเตยยฺ (ํ นป.ํุ ) สมฺปตฺ

ติ(อิตฺ.) วิภโว(ปุํ.) ทายชฺช(นปํุ.) มหาโภค(ปุํ.)

มหาวิภว(ปํุ.) สมฺปตฺติ(อิตฺ.) สมปฺ ทา(อติ .ฺ )

ทรพั ยเ์ คร่อื งปล้มื ใจ วติ ตฺ ุปกรณ(ํ นปุํ.)

ทรพั ยม์ ีเงินเป็นต้น หริ ญฺญาทิกํ(นปํุ.)

ทราย ปฬุ นิ ํ(นปุํ.) วาลุกา(อติ .ฺ ) วณณฺ ุ(อติ ฺ.) มร(ุ อติ .ฺ )

อรุ (ุ อิต.ฺ ) สกิ ตา(อติ ฺ.)

ทว่ มทับ อชโฺ ฌตถฺ ต(กิตก)์ โอตถฺ ต(กติ ก์)

ทวารหนัก ปาย(ุ ปํุ.) คุท(ํ นป.ุํ )

ทหาร โยโธ(ป.ุํ ) ภโฏ(ปํ.ุ )

ทหารขับรถ รถาโรโห(ป.ุํ ) รถโิ ก(ปุํ.) รถ(ี ป.ํุ )

ทหารในชดุ เคร่อื งแบบ อามตุ ฺต(คุณ.) ปฏิมุกกฺ (คณุ .)

152

ทหารบก ปทาต(ิ ป.ํุ ) ปตฺติ(ปํ.ุ ) ปทโค(ปํ.ุ ) ปทโิ ก(ป.ุํ )

ทหารใสเ่ ส้อื เกราะ สนนฺ ทฺธ(คณุ .) สชโฺ ช(ปุํ.)(อิต.ฺ )(นป.ํุ ) วมฺ

มิต(คณุ .)

ท้อง กุจฉฺ ิ(อิตฺ.) คหณี(อิต.ฺ ) อทุ รํ(นปํุ.) คพโฺ ภ(ป.ํุ )

ทองกวาว กึสุโก(ปุ.ํ ) ปาลภิ ทโฺ ท(ปํุ.)

ท้องคน กุจฺฉิ(อิต.ฺ )(นปํุ.) อทุ ร(นปํุ.)

ทองคาํ สุวณณฺ ํ(ปุํ.) กนกํ(นปุํ.) ชาตรูปํ (นปุํ.) โสณฺ

ณ(ํ นป.ุํ ) กญฺจนํ(นป.ุํ ) สตฺถวุ ณฺโณ(ป.ํุ ) หร(ิ ปํ.ุ )

กมพฺ ุ(ปํุ.) จารุ(นป.ํุ ) เหมํ(นปุ.ํ ) หาฏกํ(นปํ.ุ )

ตปนยี ํ(นปํ.ุ ) หิรญฺญ(ํ นป.ํุ )

ท่องจํา ธารณํ(นป.ุํ )

ทองชนิดต่างๆ จามีกรํ(นปํุ.) สาตกุมฺภ(ํ นป.ํุ ) ชมฺพนู ทํ(นปํ.ุ )

สิงฺคี(อติ .ฺ )

ทองตน้ แขน เกยูรํ(นป.ํุ ) องคฺ ทํ(นปุํ.) พาหุมลู วภิ สู น(ํ นป.ํุ )

ทอ่ งเท่ยี ว อฏน(ํ นปํุ.) สสํ รนตฺ (ิ อาข.) สญจฺ รต(ิ อาข.)

ท่องเท่ยี วไป อาหิณฑฺ ต(ิ อาข.) วจิ รติ(อาข.)

ท้องนอ้ ย วตถฺ (ิ ป.ํุ )(อิต.ฺ )

ทอ้ งฟ้ า อนฺตลิกขํ(นปุํ.) ขํ(นปุํ.) อาทิจจฺ ปโถ(ปุํ.)

อพฺภํ(นปุํ.) คคนํ(นปุํ.) อมฺพรํ(นปุํ.) อมฺ

พรํ(นปุํ.) เวหาโส(ปุํ.) อนิลปโถ(ปุํ.) อา

153

กาโส(ปุํ.) นภํ(นปุ.ํ ) เทโว(ปํ.ุ ) เวหา

ยโส(ปุ.ํ ) ตาราปโถ(ปุ.ํ ) สุรปโถ(ปุ.ํ ) อฆํ(นปุํ.)

ทอ้ งภายใน กุจฺฉิ(อติ .ฺ )(นปุํ.)

ท้องภูเขา กจุ ฉฺ ิ(อติ ฺ.)(นป.ํุ )

ทอ้ งภเู ขาเต็มด้วยเถาวลั ย์ กุญชฺ ํ(ปุํ.)(นปุํ.) นิกุญฺชํ(ปุํ.)

(นป.ํุ )

ทอ้ งแม่น้าํ กุจฺฉิ(อติ .ฺ )(นปุํ.)

ทองรูปพรรณ โกโส(ปุ.ํ ) หริ ญญฺ (ํ นปํุ.)

ท้องสตั ว์ อุทร(นป.ํุ )

ทองหลาง โกวฬิ าโร(ปุ.ํ ) ยคุ ปตฺโต(ปํ.ุ ) กสึ ุโก(ป.ํุ ) ปลา

โส(ป.ุํ )

ทองหลางน้ํา โรห(ิ ป.ํุ ) โรหติ โก(ปุ.ํ )

ทองเหลือง รริ (ิ อิต.ฺ ) อารกุโฏ(ปํุ.)(นปํุ.)

ท่อนไม้ ทณฺฑ(ป.ุํ ) ทาร(ุ ป.ุํ ) กฏฺฐ(นปุ.ํ )
ทอ่ น้ํา ภโม(ป.ํุ ) ปนาฬี(ปุํ.) ปนวฬิกา(อิต.ฺ )

ทะนงตัว อตมิ านภาโว(ป.ุํ )

ทะเยอะทะยาน ตณฺหา(อิตฺ.) โปโนพฺภวิกา(อิตฺ.) นนทฺ ิ

ร า ค ส ห ค ต า ( อิ ตฺ . ) ต ตฺร า ภิ น นฺทิ นี ( อิ ตฺ . )

นนทฺ ิ(อิตฺ.) ราโค(ปุํ.) สาราโค(ปุํ.) ปิ ห

ยต(ิ อาข.) ปิเหต(ิ อาข.)

154

ทะเล สาคโร(ปุํ.) สมุทโฺ ท(ปุํ.) รตนากโร(ปุํ.) ชล

นธิ (ิ ปํุ.) อุทธ(ิ ปุ.ํ ) อณฺณโว(ปํ.ุ ) สินธฺ (ุ ป.ุํ )

ทะเลสาบ ชลาสโย(ป.ุํ ) ชลาธาโร(ปุํ.)

ทะเลาะ ภณฺฑนํ(นปุํ.) วิวาโท(ปุํ.) วิคฺคโห(ปุํ.)

กลโห(ป.ุํ ) เมธโค(ปํ.ุ )

ทกั ทาย อาโลโป(ปุ.ํ ) สลลฺ าโป(ปํุ.)

ทัง่ มุฏฺฐ(ิ อิต.ฺ ) อธกิ รณ(ี อิต.ฺ )
ทงั้ ปวง ส พพฺ ( คุ ณ . ) ส ก ล ( คุ ณ . ) นิ สฺเ ส น ( คุ ณ . )

สมตตฺ (คณุ .)

ทัง้ สอง อภุ (สงั ขยา) อภุ ย(สัพพ.)

ทัง้ สิน้ ส พพฺ ( คุ ณ . ) ส ก ล ( คุ ณ . ) นิ สเฺ ส น ( คุ ณ . )

สมตตฺ (คณุ .)

ทัง้ หมด สพพฺ (คุณ.) สมตฺต(คุณ.) นิสเฺ สส(คุณ.)

อขิล(คุณ.) อเสส(คุณ.) สมคฺค(คุณ.) อนูน

ก(คณุ .) นิขิล(คุณ.) สกล(คุณ.) กสณิ (คณุ .)

ทันเหตุการณ์ การณกิ (ป.ุํ ) ปรกิ ฺขก(ปํุ.)

ทับทิม โลหิตงโฺ ก(ปุํ.) ปทุมราโค(ปุํ.) รตฺตมณิ(ปุํ.)

(อิตฺ.) กรโก(ปุํ.) ทาลิโม(ปํ.ุ )

ทพั ช้าง หตถฺ าณกี ํ(นป.ุํ )

ทัพเดนิ เท้า ปตฺตาณีก(ํ นปุ.ํ )

155

ทพั เป็นหม่ืนแสน อกฺโขหณิ ี(อิตฺ.)

ทัพพี กฏจฺฉุ(ปํ.ุ ) ทพฺพ(ิ อิตฺ.)

ทพั พตี ักอาหารบชู า สชุ า(อติ ฺ.)

ทพั ม้า หยาณกี ํ(นปุ.ํ )

ทพั รถ รถาณกี (ํ นป.ํุ )

ทวั่ ทกุ จงั หวดั สพพฺ ธานสี ุ(อติ ฺ.)

ทวั่ ไป สาธารณ(คณุ .) สามญฺญ(นปุํ.)

ทา วลิ ิมปฺ ติ(อาข.) มกเฺ ขต(ิ อาข.) มกฺขติ(อาข.)

ลิตตฺ (กิตก์) ทิทธฺ (กิตก์) โปตถฺ ํ(นปุํ.)อุป

ตตฺ (กติ ก)์ ลิตฺต(คณุ .) ททิ ธฺ (คุณ.)

ทาง มคโฺ ค(ป.ุํ ) ปนฺโถ(ป.ุํ ) ปโถ(ปุํ.) อทธฺ านํ(นปํ.ุ )

อทธฺ า(ปุํ.) อญฺชสํ(นปํ.ุ ) วฏมุ (ํ นปุํ.) ปชฺโช(ปุํ.)
อยนํ(นปุํ.) ปทวี(อิตฺ.) วตฺตนี(อิตฺ.) ปทฺธ

ติ(อิตฺ.)

ทางกลบั ปฏิมคโฺ ค(ปํุ.) ปฏิปโถ(ปุ.ํ )

ทางไกล อทธฺ านํ(นป.ุํ )

ทางแคบ เอกปที(ปํุ.)

ทางดี สปุ ปฺ โถ(ปํ.ุ ) สุปนโฺ ถ(ป.ุํ ) .

ทางเดนิ รจฉฺ า(อิต.ฺ ) วิสิขา(อิต.ฺ ) รถิกา(อิตฺ.) วถี (ิ อติ ฺ.)

ทางน้าํ ไหล วารมิ คโฺ ค(ปํุ.) ปนาล(ี อติ ฺ.) ปณาฬี(อติ .ฺ )

156

ทางเปล่ียว กนตฺ ารทฺธานมคโฺ ค(ป.ุํ )

ทางผิด อุปฺปถ(ํ นป.ุํ ) อปถ(ํ นปํ.ุ )

ทางพงศาวดาร วํสาวตาราปเทโส(ปุ.ํ )

ทางวิชาการ ญตฺตนุสาโร(ป.ํุ ) ญตฺตานสุ าโร(ปุ.ํ )

ทางสามแยก สงิ ฆฺ าฏก(นปํ.ุ )

ทางส่ีแพรง่ จตกุ กฺ ํ(นปุํ.)

ทางส่ีแยก จตกุ ฺก(นปุ.ํ ) จจจฺ ร(นปํ.ุ )

ทางหลากหลายชงโฺ ฆ(ปุ.ํ )

ทาตัว องฺคราโค(ปํ.ุ )

ทา่ ทาง องฺคหาโร(ปํ.ุ ) องฺควกิ เฺ ขโป(ปํ.ุ ) อากปโฺ ป(ปุ.ํ )

กิริยา(อิตฺ.) อากาโร(ปุํ.) อากาโร(ปุํ.) อิงฺ

คติ (ํ นปุํ.) องิ ฺโค(ปุ.ํ )

ทา่ น ตมุ หฺ (ป.ุํ )(อิต.ฺ )

ทาน ทาน(ํ นปุ.ํ ) ยญโฺ ญ(ปํ.ุ )

ทานวตั ถุ ๑๐ อย่าง อ นนฺ ํ ( น ปุ ํ . ) ป า นํ ( น ปุ ํ . ) ฆ รํ ( น ปุ ํ . )

วตฺถํ(นปุํ.) ยานํ(นปุํ.) มาลา(อิตฺ.) วิเลป

นํ ( น ปุ ํ . ) ค นฺโ ธ ( ปุ ํ . ) เ ส ยฺย า ( อิ ตฺ . ) ป ที

เปยฺย(ํ นปํุ.)

ทานให้ผูต้ ายวนั ตาย อทุ ธฺ เทหกิ (ํ นป.ุํ )

ทานอทุ ิศบดิ า นวี าโป(ป.ํุ )

157

ท่าน้าํ อาสาโร(ป.ุํ ) ตติ ฺถ(ํ นป.ํุ )

ทา่ มกลาง มชฌฺ ํ(นป.ํุ ) เวมชฌฺ (ํ นป.ุํ )

ทารุณ อภนิ ิหต(กติ ก)์

ทา่ เรอื น า ว า ติ ตฺถํ ( น ปุ ํ . ) น า ว า ป ติ ฏ ฐ า นํ ( น ปุ ํ . )

ทา้ วกุเวร ติตฺถ(ํ นปุํ.) สปุ ฏฏฺ นํ(นป.ํุ )
ยกยฺ าธิโป(ปุํ.) เวสฺสวโณ(ปุํ.) กุเวโร(ปุํ.)

นรวาหโน(ปํุ.)

ทา้ วธตรฐ ธตรฏฺโฐ(ปํุ.) คนฺธพฺพาธโิ ป(ปํุ.)
ท้าววริ ูปปักษ์ วริ ูปกฺโข(ป.ุํ ) นาคาธปิ ติ(ปํุ.)

ทา้ ววิรฬู หกะ วริ ฬุ ฺหโก(ปุํ.) กุมฺภณฺฑสามิ(ปํ.ุ )

ทาส ๔ จาํ พวก อ นฺโ ต ช า โ ต ( ปุ ํ . ) ลู ก ข อ ง ท า ส

ธ น กกฺ ี โ ต ( ปุ ํ . ) ท า ส ท่ี ซ้ื อ ม า ท า ส พฺ

ยุ ป ค โ ต ( ปุ ํ . ) ย อ ม ตั ว เ ป็ น ท า ส ก ร ม ร า

นโี ต(ป.ุํ )ทาสเชลยศกึ

ทาส ทาโส(ปํ.ุ ) เจฏโก(ป.ํุ ) เปสโฺ ส(ปํุ.) กกึ าโร(ปุํ.)

ปรจิ ารโิ ก(ปุํ.)(คณุ .)

ทาสี (สที นได้) ทาส(ี อิตฺ.) เจฏี(อติ .ฺ ) กฏุ ธารกิ า(อติ .ฺ )

ทา่ อาบน้ํา นหานตติ ฺถ(ํ นปํุ.)

ทําความเดือดร้อนผิดวิสัย ก ต า ก ร ณี ย ( คุ ณ . ) ก ต า

ปราธ(คุณ.)

158

ทาํ ชวั่ ทกุ ฺกฏกมมฺ มการ(ี ปุํ.)

ทําตามอําเภอใจ ยทิจฉฺ า(อิต.ฺ )

ทาํ บ่อยๆ พหลุ ีกต(คณุ .)

ทาํ เพ่อื คนอ่ืน ปรหิเตสี(คณุ .)

ทําลาย ทาลติ (กิตก์) ภนิ นฺ (กิตก)์ เภทติ (กิตก)์ ภนิ ฺ

ทต(ิ อาข.) ปทาเลต(ิ อาข.)

ทาํ ลายกองมืดในสันดานชน ชนสนตฺ านตมสนฺตานเภทิ

น(คุณ.)

ทาํ เสียงกรง๋ิ ๆ กณิ กิณายติ(อาข.) กึกิณายติ(อาข.)

ทาํ ใหโ้ กรธ กุชฺฌาปน(ํ นป.ํุ )

ทาํ ให้แจ้ง สจฺฉิกรติ วฺ า(กติ ก)์ อาวิกรติ วฺ า(กติ ก์)

ทาํ ให้เมืองไทยมีอาํ นาจ ทยฺยมกาสิ อิทธฺ กิ ํ (สํานวน)

ทําให้ลําบาก ทกุ ขฺ (คุณ.)

ทงิ้ ฉฑฺฑิต(กิตก์) ฉุฑฺฑ(กิตก์) ฉฑฺเฑติ(อาข.)

ฉฑฺฑยต(ิ อาข.)

ทศิ เฉียง อนทุ ิสา(อิตฺ.) วทิ สิ า(อิตฺ.)

ทิศตะวนั ตก ปตจี ิ(อติ .ฺ ) ปจฺฉิมทสิ า(อิต.ฺ )

ทิศตะวนั ออก ปรุ ตฺถิมทสิ า(อติ ฺ.) ปุพฺพทสิ า(อิตฺ.) ปาจ(ี อติ ฺ.)

ทศิ ใต้ อปาจี(อิต.ฺ ) ทกขฺ ิณทิสา(อิต.ฺ )

ทิศนอ้ ย วทิ สิ า(อิตฺ.) อนุทิสา(อติ .ฺ )

159

ทศิ เหนือ อทุ ีจ(ี อติ .ฺ ) อตุ ฺตรทิสา(อติ ฺ.)

ทิศอาคเนย์ ปพุ ฺพทกฺขณิ าทิสา(อิต.ฺ )

ทิศอีสาน ปุพพฺ ุตฺตรทสิ า(อิต.ฺ )

ท่ีเกิดกับตน อตฺรช(คุณ.)

ท่ใี กล้ มูล(นปุํ.) สนฺติก(นปุํ.) สมีป(นปุํ.) สมนฺ

ตา(นปิ าต) สมนฺต(นปิ าต) สามนตฺ (นิ

ปาต) อวิทูร(คุณ.) อปุ (อปุ สรรค)

ท่ีขดั กัน ตพพฺ ิปรยิ (คณุ .)

ท่ขี า้ ม ติตถฺ ํ(นปํ.ุ ) สปุ ฏฏฺ นํ(นปํุ.)

ท่ีเขยี วช่มุ ดว้ ยหญา้ สทฺทโล(ปุํ.)

ท่จี งกรม จงฺกมน(ํ นปํุ.) จงกฺ โม(ปํ.ุ )

ท่ีชุมชน สภาย(ํ นปํ.ุ ) สภา(อิต.ฺ )

ท่ชี ุ่มช้ืน อนโป(ปุํ.)(อติ .ฺ )(นปํ.ุ ) กจฉฺ ํ(ป.ุํ )(นปุ.ํ )

ท่ตี ัง้ บ้าน วตฺถ(ุ ปํุ.)

ท่ีนอน เสยฺยา(อิตฺ.) สยนํ(นปุ.ํ ) เสน(ํ นปํ.ุ )

ท่ีนงั่ นิสที นํ(นปุํ.) อาสน(ํ นปํ.ุ )

ท่นี งั่ บนคอชา้ ง อาสนํ(นปํุ.)

ท่บี ชู ายญั เวท(ี อิต.ฺ )

ท่ีประชุมบรษิ ทั ส ภ า ( อิ ตฺ . ) ส ม ชฺช า ( อิ ตฺ . ) ป ริ ส า ( อิ ตฺ . )

สมิติ(อติ ฺ.) สสํ โท(ป.ํุ )

160

ท่ีประทบั ปณฺฑกุ มพฺ ลสลิ าสนํ(นป.ุํ )

ท่ีพักอาศยั อาวสถํ(นป.ุํ ) วสนฏฐฺ านํ(นปุํ.)
ท่พี ่ึง นาถ(คณุ .) ปตฏิ ฐฺ า(อติ ฺ.) สรณํ(นปํุ.) อวสสฺ
โย(ปุํ.) คต(ิ อติ ฺ.)

ท่ีมดี ินเคม็ โอสโว(ป.ํุ )(อติ .ฺ )(นป.ํุ ) อูสโร(ปุ.ํ )(อติ .ฺ )(นป.ํุ )

ท่วี ังเวง ววิ ติ ฺต(คณุ .) วิชน(ํ ป.ํุ )(อิตฺ.)(นปํ.ุ )

ท่ีสุด มตถฺ ก(นปุํ.) ปรโิ ยสาน(ปุํ.) ปรยิ นฺต(นปุํ.)

อนฺต(ป.ํุ ) อคฺค(นปํ.ุ )

ท่ีสุดแห่งบนั้ เอว กฏิปรโิ ยสานํ(นปํ.ุ )

ท่ีอยู่ วหิ าโร(ป.ุํ ) อาวาโส(ป.ุํ ) อาราโม(ปุ.ํ ) อปุ สฺส

โย(ป.ุํ ) วสนฏฺฐาน(ํ นป.ุํ )
ท่ีอยูข่ องผู้ถอื ศีล อาวาส(ป.ุํ ) อาราม(ปํุ.)

ท่อี ย่อู าศัย อุปสสฺ โย(ปํุ.) เสนาสน(ํ นปุํ.)

ทกุ ข์ ทกุ ฺข(ํ นป.ํุ ) กสริ ํ(นปํ.ุ ) กจิ ฉฺ ํ(นปุ.ํ ) นีโฆ(ปํ.ุ )

พยฺ สน(ํ นปุํ.) อฆํ(นปุํ.)

ทกุ ข์ครอบงาํ ทกุ ฺขปเรต(คณุ .)

ทุกข์จร ปกณิ ณฺ กทกุ ขฺ (ํ นป.ํุ ) เจตสิกทกุ ขฺ ํ(นปํุ.)

ทกุ ข์มาคกู่ บั สขุ เสมอ สุขสญญฺ ี โหติ ทุกฺขสญญฺ ี(สาํ นวน)

ทุกข์ระทมใจ ทุกฺขโทมนสฺสํ(นป.ํุ )

ทุกขเ์ หลือทน อตสิ ยฺหทกุ ขฺ (ํ นป.ํุ )

161

ทกุ เดือน มาเส มาเส (สตฺตม)ี อนมุ าเส(สตตฺ ม)ี

ทกุ ท่ี สพฺพตถฺ (นปิ าต)

ทุกปั กษ์ อนฺวฑฒฺ มาโส(ปํุ.)

ทกุ ปี อนุสํวจฉฺ รํ(ปํุ.)(นป.ุํ )

ทุกวนั ทวิ เส ทิวเส(สตฺตมี) ทิเน ทเิ น(สตฺตม)ี เทว

สกิ ํ(นป.ุํ )

ทุกเวลา สพฺพทา(นิปาต) สพพฺ กาล(ปุ.ํ )

ทตุ ยิ าวภิ ัตติ ทุ ติ ย า วิ ภ ตตฺ ิ ( อิ ตฺ . ) ก มฺม ตฺถ ( ปุ ํ . ) ( น ปุ ํ . )

อปุ โยค(ปํุ.)(นปํุ.)

ทเุ รยี น ปนสวิเสส(ป.ํุ )

ทตู ทโู ต(ปุ.ํ ) สนเฺ ทสหโร(ปุ.ํ )

ทบู กุพฺพโร(ปํ.ุ ) ยุคนธฺ โร(ป.ํุ )

เทพทาโร เทวทารุ(ปุ.ํ ) ภททฺ ทาร(ุ ป.ุํ )

เทพผขู้ บั ร้อง ปญสฺ โิ ข(ปํุ.)

เทพวิมาน วมิ าน(ปุํ.)(นป.ุํ ) พยฺ มหฺ (ํ นปํ.ุ )

เทรดิ อณฑฺ ปู ก(ํ นปุ.ํ ) จมุ พฺ ฏกํ(นปุํ.)

เทลง โอตาเรติ(อาข.) โอปีเฬติ(อาข.)

เทวดา ติทโส(ปุ.ํ ) อมโร(ปํ.ุ ) เทโว(ป.ุํ ) วิพโุ ธ(ปุํ.) สุธา

สี(ปุํ.) สุโร(ปุํ.) มรุ(ปุํ.) ทิโวโก(ปุํ.) อมต

162

โป(ปุํ.) สคฺควาสี(ป.ํุ ) นิชชฺ โร(ปุํ.) อนมิ ิโล(ปํุ.)

ทิพโฺ พ(ปํุ.) เทวตา(อติ ฺ.)

เทวาลัย เจติยา(อิต.ฺ ) อายตน(ํ นปุ.ํ )

เทา ธสู โร(ปุํ.)

เทา้ แตก ปาทโผโฏ(ปุํ.) วปิ าทิกา(อิตฺ.)

เท่ียง ธุว(คุณ.) สสฺสต(คุณ.) นิจจฺ (คุณ.) สทา

ตน(คุณ.) สนนตฺ น(คุณ.) สตตํ(นปุํ.) นิจฺ

จํ ( น ปุ ํ . ) อ วิ ร ตํ ( น ปุ ํ . ) อ น า ร ตํ ( น ปุ ํ . )

สนตฺ ต(ํ นปํ.ุ ) อนวรตํ(นปุ.ํ ) ธุวํ(นปํ.ุ )

เท่ียงคืน นสิ โี ถ(ปํ.ุ ) อฑฺฒรตฺโต(ปุ.ํ ) มหานิสา(อติ ฺ.)

เท่ยี งวนั มชฺฌนฺติก(คณุ .) มชฌฺ ณโฺ ห(ปุํ.) อทุ ฺทิน(นป.ํุ )

(ปุํ.)

เทียบ สสํ นฺเธติ(อาข.)

เทียบกบั ต่างประเทศ วเิ ทเสหิ สทธฺ ึ สํสนฺเทนฺโต(สาํ นวน)

เทียบเคียง สํสนฺเธติ(อาข.)

เทียม (พาหนะ) โยเชต(ิ อาข.) ยชู ติ(อาข.) ยญุ เฺ ชติ(อาข.)

ยตุ ฺต(กิตก์)

เท่ยี ว จรติ(อาข.) อาหณิ ฑฺ นต(ิ อาข.) สสํ รนตฺ (ิ อาข.)

สญจฺ รติ(อาข.)

163

เท่ียวไป วิจรติ(อาข.) อาหิณฑฺ ติ(อาข.) จรติ(อาข.)

สํสรติ(อาข.) วิจริตวฺ า(กิตก์) อา

หิณฑฺ ติ วฺ า(กิตก)์ จารกิ ํ จรมาโน(สาํ นวน)

แทง วิทฺธ(กิตก์) นิพพฺ ิทฺธ(กิตก์) เวธิต(กิตก์)

วิชฺฌติ(อาข.)

โทณะ โทโณ(ปํุ.)

โทษ อาทนี ว(ป.ํุ ) โทส(ปํ.ุ ) ขลติ (ํ นปุํ.) อปราธ(ป.ุํ )

อ จฺจ ย ( ปุ ํ . ) ว ชชฺ ( น ปุ ํ . ) อ ว ณฺณํ ( น ปุ ํ . )

อวชชฺ ํ(นปุ.ํ )

โทษของกาม อาทีนโว(ป.ํุ )

โทษท่เี ป็นความผิด โทโส(ปํ.ุ )

โทษท่ไี ม่นา่ สรรเสรญิ อวณฺณํ(นปํุ.)

โทษท่ีลว่ งเกินกนั อจฺจโย(ป.ุํ )

ไท อทาโส(ป.ุํ ) ภชุ ิสฺโส(ปํุ.) อิสฺสโร(ปุ.ํ )

ไทร นโิ คฺรโธ(ปํ.ุ ) วโฏ(ปุํ.)

ธง เกตุ(ปุํ.) ธโช(ปุํ.) ปตากา(อิตฺ.) กทลี(อิตฺ.)

เกตนํ(นปุํ.)

ธงชยั เฉลิมพล ธชคฺโค(ปุ.ํ )

ธตรฐ ธตรฏฺโฐ(ป.ํุ )
ธนบรุ ี ธนปรุ (นปุ.ํ )

164

ธนู อิสฺสาโส(ปุํ.) ธนุ(นปุํ.) โกทณฑฺ ํ(นปุํ.)

จาโป(ปํ.ุ ) สราสน(ํ นปุํ.)

ธรณปี ระตู อุมมฺ าโร(ปุํ.) เทหนี(อิตฺ.) เอฬโก(ปุํ.) อินฺ

ทขีโล(ป.ํุ )

ธรรมาสน์ ธมมฺ าสนํ(นป.ํุ ) ธมมฺ ปลลฺ งโฺ ก(ป.ํุ )

ธญั ญชาติ ๗ ชนิด สาลิ(ปํ.ุ )ขา้ วสาลี วีหิ(ปุํ.)ข้าวเปลอื ก กุทฺ

รูโส(ปุํ.)หญ้ากับแก้ โคธุโม(ปุํ.)ข้าวละมาน

วรโก(ปุํ.)ลูกเดือย ยโว(ปุํ.)ข้าวเหนียว กงฺ

คุ(อติ ฺ.)ขา้ วฟ่าง

ธญั ญมาส (๗ อูกา) ธญญฺ มาโส(ปุ.ํ )

ธาตดุ ิน ปฐวธี าตุ(อิตฺ.)

ธาตุน้าํ อาโปธาตุ(อติ ฺ.)

ธาตไุ ฟ เตโชธาต(ุ อิตฺ.)

ธาตุลม วาโยธาตุ(อิต.ฺ )

ธดิ า ทหุ ติ า(อิต.ฺ ) ธตี ุ(อิต.ฺ )

ธดิ ามาร ตณฺหา(อติ ฺ.) อรตี(อิต.ฺ ) รคา(อติ .ฺ )

ธรุ ะ ธรุ ํ(นปํ.ุ ) กจิ จฺ (ํ นป.ํุ ) ภาโร(ปุํ.)

นก สกุณี(อิตฺ.) อณฺฑโช(ปุํ.) วิหโค(ปุํ.) วิหงฺ

โค(ปุํ.) ปกขฺ ี(ปุํ.) วิหงคฺ โม(ปุํ.) ขโค(ปุํ.)

อณฺฑโช(ปุํ.) สกุโณ(ปุํ.) สกุนโฺ ต(ปุํ.) ปตงฺ

165

โค(ปุํ.) ทวฺ ิโช(ปุํ.) วิกกฺ งฺโค(ปุํ.) ปตฺตยา

โน(ป.ํุ ) ปตนฺโต(ปุ.ํ ) นฬี โช(ปํุ.)

นกกรวิก กรวีโก(ป.ํุ )

นกกระจอก กามี(ป.ุํ ) กลวิงโฺ ก(ปุํ.) จฏโก(ปุํ.)

นกกระจาบ วฏฏฺ กา(อิตฺ.)
นกกระเตน็ สารงฺโค(ป.ํุ ) จาตโก(ป.ุํ )

นกกระทา ติตตฺ ิโร(ป.ํุ )

นกกระเรยี น โกญฺจา(อติ .ฺ ) กุนตฺ น(ี อิต.ฺ ) โกญฺโจ(ปุ.ํ )

นกกระแวน ธูมยฺ าโฏ(ปํุ.) กลงิ ฺโค(ปํ.ุ )

นกกวกั กุกตุ ถฺ โก(ป.ํุ )

นกกา กาโก(ป.ํุ ) อรฏิ โฺ ฐ(ปํ.ุ ) ธํโก(ปุํ.) พลิปุฏฺโฐ(ป.ุํ )
วายโส(ป.ุํ )

นกกางเขน องฺคเหตุโก(ปุ.ํ ) ขญฺชน(ํ นปํ.ุ )

นกกาน้ํา กาทมโฺ พ(ป.ุํ )

นกกาเหวา่ ปรปุฏโฺ ฐ(ปุํ.) ปรภโต(ปุํ.) กุณาโล(ปุํ.) โก
กโิ ล(ป.ุํ ) ปิโก(ป.ํุ )

นกแก้ว สโุ ว(ปุ.ํ ) กโี ร(ป.ํุ ) สุโภ(ปุํ.) สโุ ก(ป.ํุ )

นกเขา อุกกฺ โุ ส(ป.ุํ ) กรุ โร(ป.ํุ ) กกุ ฺกุโห(ป.ํุ )

นกเขาไฟ จโกโร(ป.ํุ )

นกแขกเต้า สโุ ว(ปํุ.) กโี ร(ป.ุํ ) สุโภ(ป.ํุ ) สโุ ก(ป.ํุ )

166

นกค้อนหอย การณฺฑโว(ป.ํุ )

นกเคา้ อลุ ูโก(ปุํ.)

นกเคา้ แมว ตุลโิ ย(ปุํ.) ปกขฺ พิฬาโล(ป.ํุ )

นกเงอื ก อาโฏ(ปํุ.) ทพพฺ มิ ขุ ทฺวิโช(ป.ํุ )

นกจากพราก จกฺกวาโก(ปํุ.) จกกฺ วโฺ ห(ปํ.ุ )

นกแซงแซว สกนุ โฺ ต(ป.ํุ ) ภาสปกฺขนิ ิ(ปุ.ํ )

นกดุเหวา่ โกลกิ า(อติ ฺ.) โอกฺกจโร(ปุํ.)

นกตระไน สตปตฺโต(ป.ุํ ) สารโส(ป.ุํ )

นกต้อยตีวิด ทนิ ทฺ โิ ภ(ปํ.ุ ) กกิ ี(อิต.ฺ )

นกตะกรมุ พลากา(อิตฺ.) วสิ กณฺฐกิ า(อิต.ฺ )

นกนางนวล ปิลโว(ปุ.ํ ) โปกฺขรสาตโก(ปํุ.)

นกนางไส้ ลาโป(ปํ.ุ ) ลฏุกิกา(อติ ฺ.) ลฑุกิกา(อติ .ฺ )
นกเป็ ดน้าํ การณฺฑโว(ปํุ.) รวิหํโส(ป.ุํ )

นกพิราบ กโปโต(ปุํ.) กกุโฏ(ปุํ.) ปาราวโต(ปุํ.) กโป

โต(ป.ุํ ) กกโุ ฏ(ป.ุํ ) ปาเรวโต(ปํุ.)

นกโพระดก ชวี ญฺชโี ว(ป.ํุ )

นกยาง ผโก(ปุํ.) ผลากา(อิตฺ.) พโก(ปุํ.) สุกกฺ กา

โก(ป.ํุ )

167

นกยงู มยุโร(ปุํ.) โมโร(ปํุ.) มยูโร(ปุํ.) พรหิ (ิ ปํุ.) นีล

คีโว(ปุํ.) สิขณฺฑิ(ปุํ.) กลาปี (ปุํ.) สิขี(ปุํ.)

เกก(ี ปุ.ํ ) วรห(ิ ป.ํุ )

นกสาลกิ า สาลกิ า(อติ .ฺ )

นกหสั ดลี ิงค์ วารโณ(ปํุ.) หตถฺ ลิ ิงโฺ ค(ป.ุํ ) หตฺถิโสณฺฑวหิ งฺค

โม(ปํ.ุ )

นกอลี ุ้ม ทาตฺยุโห(ปุํ.) กาฬกณฺฐโฏ(ปุํ.) กาฬกณฺฏ

นกฮูก โก(ปุํ.) โลหปิฏโฺ ฐ(ปุ.ํ ) กงฺโก(ปุ.ํ )
อุหุํกาโร(ปุํ.) อุลูโก(ปุํ.) โกสิโย(ปุํ.) วายสา

ร(ิ ปํุ.)

นครพาราณสี พาราณส(ี อติ ฺ.)

นครราชคฤห์ ราชคโห(ปํ.ุ )

นครเวสาลี เวสาล(ี อติ ฺ.)

นครศรธี รรมราช นครสิรธิ มมฺ นครํ(นปุ.ํ )

นครสาวตั ถี สาวตฺถี(อติ ฺ.)

นม(ด่มื ) ขรี ํ(นป.ุํ ) ททุ ฺธํ(นปุํ.) ปโย(ปํ.ุ ) ถญฺญ(ํ นป.ํุ )

นม(เตา้ ) ถโน(ป.ุํ ) กโุ จ(ปุ.ํ ) ปโยธโร(ป.ุํ )

นมส้ม ทธ(ิ นปุ.ํ )

นมสั การ วนฺทา(อติ .ฺ ) อภิวาโท(ปุ.ํ ) นมสฺสกาโร(ป.ุํ )

นรก นริ โย(ปุํ.) ทุคคฺ ติ(อติ .ฺ ) นรโก(ปํ.ุ )

168

นรกใหญ่ ๘ ขมุ สญชฺ ีโว(ปุํ.) กาฬสุตฺโต(ปุํ.) มหาโรรุโว(ปุํ.)

โรรุโว(ปุํ.) ปตาปโน(ปุํ.) อจีวิ(อิตฺ.) สํฆา

โต(ป.ํุ ) ตาปโน(ปํุ.)

นระ ชโน(ปุํ.) มนุสโฺ ส(ปุ.ํ ) นโร(ปุ.ํ )

นวด สมฺพาหนํ(นปํุ.) มทฺทนํ(นป.ุํ )

นอกธรรมวนิ ยั อทุ ธมฺโม(ปํุ.) อุพฺพนิ โย(ปํ.ุ )

นอกนี้ อิ ต ร ( คุ ณ . ) อ ญญฺ ต ร ( คุ ณ . ) เ อ ก ( คุ ณ . )

อญฺญ(คณุ .)

น้อง กนฏิ ฺฐ(คุณ.) กนิย(คุณ.) อนุช(คุณ.)
นอ้ งชาย กนฏิ ฺฐ(ป.ุํ ) กนฏิ ฐฺ ภาตุ(ป.ุํ ) อนุช(ป.ุํ )
น้องสาว กนฏิ ฐฺ า(อติ .ฺ ) กนฏิ ฺฐภคินี(อติ ฺ.)
นอน นิปชชฺ ติ(ปุํ.) สยติ(ปุํ.) เสติ(ปุํ.) สุปติ(ปุํ.)

นิ ทฺทํ โ อ กฺก ม ติ ( ส ํา น ว น ) สี ห เ ส ยยฺ ํ

กปฺเปติ(สาํ นวน) สยนตฺ (กิตก)์ สยมาน(กติ ก)์

สยิต(กิตก์) สยิตฺวา(กิตก์) สยิตพพฺ (กิตก์)

นทิ ทฺ ายติ(อาข.)

นอนคดิ วางแผน อุปายํ จินเฺ ตนฺโต นิปชชฺ ติ(สาํ นวน)

อุปายํ จนิ ฺเตต(ิ สํานวน)

นอนตาไมห่ ลบั ภรี (ุ ป.ํุ ) ฉมภฺ ี(ป.ํุ )

นอนนาน ทฆี โสตฺตยิ ํ(นปุํ.)

169

นอ้ มใจไป อธมิ ตุ ฺตมานส(คุณ.)

น้อมไปพระนพิ พาน นนิ ฺนหทย(คณุ .)

นอ้ มลงกราบ สริ สา นิปติ(สํานวน) อเุ รน นสิ ที ติ(สาํ นวน)

นอ้ ย ป ริ ตฺต ( คุ ณ . ) สุ ขุ ม ( คุ ณ . ) ขุ ทฺท ( คุ ณ . )

โถก(คุณ.) กิสํ(คณุ .) ตน(ุ คุณ.) จลุ ลฺ (คณุ .)

มตฺต(คุณ.) เลส(ปุํ.) ลโว(ปุํ.) อณุ(ปุํ.)

กโณ(ปุํ.) อปปฺ (คุณ.) ขุททฺ ก(คุณ.) จูฬ(คณุ .)

อณุ(คุณ.)

นอ้ ยใจ โสสทติ(อาข.) โอสาเทติ(อาข.)

นักกลอน กวิวทิ ู(ป.ุํ ) กวิ(ปุํ.)

นักเทศน์ ธมมฺ กถโิ ก(ปํ.ุ )

นักบวช ปพพฺ ชโิ ต(ปํ.ุ ) ปรพิ ฺพาชโก(ปุ.ํ )

นกั โบราณคดี โปราณคติก(ปํ.ุ )

นกั ประพนั ธ์ ปพนฺธวิญฺญ(ู ป.ํุ )

นกั พรต ยต(ิ ปํ.ุ ) วสิ(ป.ํุ )

นกั มวย มลฺลมฏุ ฐฺ กิ (ปํ.ุ )

นักมวยมอื อาชีพ มฏุ ฐฺ กิ ยุทธฺ ก(ปุ.ํ )

นักแมน่ ธนู ธนุคคฺ ห(ป.ุํ )

นกั เรยี น โสตุ(ปุํ.) สปิ ฺปุคฺคณฺหก(ปุํ.) สิสสฺ (ปํุ.)

170

นกั เลง ธุตโฺ ต(ป.ํุ ) อกฺขธตุ โฺ ต(ปุ.ํ ) กิตโว(ป.ํุ ) ชตู กา
โร(ป.ุํ ) อกขฺ เทว(ี ปุ.ํ )
นกั สบื จรปุรโิ ส(ปุํ.) จารปุรโิ ส(ป.ํุ ) คุยฺหปรุ โิ ส(ปํุ.) คุตฺ
ตปุรโิ ส(ปํุ.)
นงั่ นสิ ีทนํ(นปุ.ํ ) นสิ ชชฺ ํ(นปุํ.) นิสชฺชา(อติ .ฺ ) สชฺ
ชา(อิต.ฺ ) นิสินนฺ (ํ กติ ก)์ นิสีท(ิ อาข.) นิสชฺชํ
นงั่ กม้ หนา้ กปฺเปต(ิ อาข.) นิสีทต(ิ อาข.) สนนฺ ิสที (ิ อาข.)
นิสินฺโน(กิตก์) นสิ ที ติ ฺวา (กติ ก์)
นัง่ ใกล้ อโธ โอโลเกตวฺ า นสิ ีทต(ิ สาํ นวน) อโธมุโข
นัง่ ขัดสมาธิ นสิ ที ต(ิ สํานวน)
นงั่ จับเขา่ คยุ ปรยิ ุปาสนํ(นป.ํุ ) ปรยิ ุปาสติ(อาข.)
นงั่ ซาวขา้ ว ปลลฺ งฺกํ อาภุชิตวฺ า นิสีทต(ิ สาํ นวน)
นัง่ ถอนใจ อปุ นิสนิ นฺ กถํ กเถตวฺ า นสิ ที ต(ิ สํานวน)
นัง่ รอคอย นิสินฺนา ตณฑฺ เุ ล โธวต(ิ สาํ นวน)
นัง่ ลอ้ ม นิตถฺ นุ นฺโต นสิ ที ต(ิ สาํ นวน)
นงั่ สงบ เวลํ อาคมยมาโน นิสีทติ(สาํ นวน)
นัง่ สมาธิ ปรวิ าเรตวฺ า นสิ ีทติ(สาํ นวน)
นัง่ หลับตา สนฺนสิ ที ติ(อาข.)
ปลลฺ งเฺ กน นิสที น(ํ สาํ นวน)
อกขฺ นี ิ นมิ มฺ ิเลตวฺ า นสิ ที ติ(สํานวน)

171

นงั่ หนั หลังให้ ปิ ฏฺฐึ ทตฺวา นิสีทติ(สํานวน) พหิมุโข นิ
สีทติ(สํานวน)

นับ สงขฺ ยฺ าต(คุณ.) คณิต(คณุ .) มิต(คุณ.)

นบั ถือ อปจายติ(อาข.)

นบั ถือกนั มาอย่างมนั่ คง สกกฺ ตา โหติ ครุกตา มานิตา ปูชิตา

อปจติ า(สาํ นวน)

นบั วา่ เป็นพทุ ธศาสนิกชน ส า ส นิ โ ก ติ ส งฺขํ ค จฺฉ

ติ(สํานวน)

นัย นโย(ป.ุํ )

นยั นต์ า นยนํ(นปุํ.) อกฺขิ(นปุํ.) เนตตฺ ํ(นปุํ.) โล

จน(ํ นปํ.ุ ) อจฉฺ ิ(นปุ.ํ ) จกฺข(ุ นปํุ.)

นา เขตฺตํ(นป.ํุ ) เกทารํ(นปุํ.)

น้า มาตุลานี(อติ .ฺ )

น้า(น้องสาวแม่) มาตุจฺฉา(อติ ฺ.)

นาก ปาสาณมจฺโฉ(ปํ.ุ ) ปาฐโี น(ปํ.ุ )

นา่ เกลียด กุจฺฉิต(คุณ.) วิรปู (คุณ.)

นาค นาโค(ปํ.ุ )

นาคท่อี ยู่เชิงเขาสิเนรุ กมฺพโล(ปํุ.) อสสฺ ตรโร(ปุํ.)

นาคพภิ พ อโธภุวนํ(นปุํ.) ปาตาลํ(นปุํ.) นาคโลโก(ปุํ.)

รสาตลํ(นปุํ.)

172

นาคราช นาคราชา(ปํ.ุ ) สปปฺ ราชา(ปุํ.) วาสุก(ี ป.ํุ )

นางกษตั รยิ ์ ขตตฺ ิยาน(ี อิตฺ.) ขตฺติยา(อติ ฺ.)

นางนม อปุ มาตา(อิตฺ.) ธาต(ี อิต.ฺ )

นางพยาบาล คลิ านปุ ฏฐฺ ายกิ า(อติ .ฺ ) สปปฺ ายการกิ า(อิต.ฺ )
นางยโสธรา ภททฺ กจฺจานา(อิตฺ.) ราหุลมาตา(อิตฺ.) พิมฺ

พา(อติ ฺ.) ยโสธรา(อิตฺ.)

นางวสิ าขา วสิ าขา(อติ .ฺ ) มิคารมาตา(อิตฺ.)

นางอัปสร อจฺฉรา(อิตฺ.) รมภฺ า(อิต.ฺ ) ลมฺพุสา(อิตฺ.)

นาฏยะ นาฏย(ํ นป.ํุ )

นาฏรส สิงฺคาโร(ปุํ.)รกั กรโุ ณ(ปํ.ุ )เอ็นดู วโี ร(ป.ํุ )กล้า

หาญ อพฺภูโต(ปุํ.)อัศจรรย์ หสฺโส(ปุํ.)รา่ เรงิ

ภ ย า น โ ก ( ปุ ํ . ) น่ า ก ลั ว ส นฺโ ต ( ปุ ํ . ) ส ง บ

วิภจฺฉํ(นป.ํุ )น่าเกลยี ด รทุ ทฺ ํ(นปุํ.)โกรธ

น่าดู ปาสาทิก(คณุ .) อภริ ปู (คณุ .) ลาวญญฺ (นปุํ.)

นาที ขณ(ปุํ.)(นป.ุํ )

นาน จิรํ(คุณ.) อทฺธาน(คณุ .)

นา่ พึงใจ อิ ฏฺฐ ( คุ ณ . ) สุ ภ ค ( คุ ณ . ) ห ชชฺ ( คุ ณ . )
ทยติ (คุณ.) วลลฺ ภ(คณุ .) ปิย(คุณ.)

นายกรฐั มนตรี มนฺตปี รณิ ายก(คุณ.)

173

นายกรฐั มนตรไี ทย ทยฺยรฏฐฺ มนตฺ ีนํ นายโก(ปุํ.) ทยยฺ รฏฺฐ
มนฺตนี ํ นายิกา(อิต.ฺ )

นายเงิน ทาสสามิก(ปุํ.)

นายท้ายเรอื โปตวาโห(ปุํ.) นยามโก(ป.ุํ )

นายนริ ยบาล การณโก(ป.ํุ ) นริ ยโป(ปุ.ํ ) นริ ยปาโล(ป.ํุ )

นายประกนั ปาฏิโภโค(ปุ.ํ ) ปฏภิ (ู ป.ํุ )

นายพราน เนสาโท(ป.ุํ ) ลทุ ฺทโก(ปํุ.)

นายอําเภอ อนฺตรโภคิก(ปํุ.) มณฑฺ ลิสฺสโร(ป.ุํ )

น่ารกั มนุญฺญ(คุณ.) ทสสฺ นยี (คุณ.) ปาสาทกิ (คณุ .)

อภิรูป(คุณ.) ปาสาทิก(คุณ.) ลาวญฺญ(นปุํ.)

สนิ ทิ ธฺ (คณุ .) วจฉฺ ล(คณุ .)

นารายณ์ วาสุเทโว(ปํ.ุ ) หร(ิ ปํ.ุ ) กโณฺโห(ปุํ.) เกสโว(ปํุ.)

จกกฺ ปาณิ(ปุ.ํ )

นา่ สะพรงึ กลัว เ ภ ร วํ ( น ปุ ํ . ) ภึ ส นํ ( น ปุ ํ . ) ภี ม ( คุ ณ . )

ทารุณ(คุณ.) ภยานก(คณุ .) โฆร(คุณ.) ปฏิ

ภย(คณุ .) เภสฺม(คุณ.) ภยงฺกร(คุณ.)

นาฬิกา โหราโลจนํ(นป.ํุ ) ฆฏิกายตนํ(นป.ํุ ) ฆฏี(อิตฺ.)

น่าอัศจรรย์ อจฺฉรยิ (ํ คุณ.) อพภฺ ตุ (ํ คุณ.) วิมหฺ ย(ปุํ.)

น้าํ อาโป(ปุํ.) ปโย(ปุํ.) ชลํ(นปุํ.) วาริ(นปุํ.)

ป า นี ยํ ( น ปุ ํ . ) ส ลิ ลํ ( น ปุ ํ . ) ท กํ ( น ปุ ํ . )

174

อณโฺ ณ(ปุํ.) นีรํ(นปุํ.) วนํ(นปุํ.) วาลํ(นปุํ.)

โตยํ(นปุํ.) อมพฺ ุ(ปุํ.) อุทกํ(นปุํ.) กํ (นปุํ.)

ปาน(ํ นปุ.ํ )

น้าํ กรด ขาโรทกํ(นป.ุํ )

น้าํ คา้ ง หิมํ(นปุํ.) อตุหหินํ(นปุํ.) อุสสฺ าโว(ปุํ.) นีหา

โร(ปุํ.) มหิกา(อิต.ฺ )

น้ําจณั ฑ์ อาปานํ(นป.ํุ )

น้าํ ชา จาหา(อิตฺ.)

นําช่ือเสียงมาให้ กิตฺยาวห(คณุ .)

น้าํ เช่ียว จณฺฑโสต(นปุํ.)

น้าํ ใช้ ปรโิ ภชนีย(ํ นป.ํุ ) อุทก(ํ นปุํ.)

น้ําซุบ ปฏจิ ฉฺ าทนิยํ(นป.ํุ )

น้าํ ดี มาธุ(ป.ุํ ) มายุ(ปุํ.) ปิตฺต(ํ นปํุ.)

น้ําด่มื ปานีย(นปุ.ํ ) ปานํ(นปํ.ุ )

น้ําด่มื ฉลองชัย ชยปานํ(นป.ํุ )

น้ําตก นิชฌฺ โร(ปุํ.)

น้าํ ตา อสฺสุ(นปุํ.) เนตฺตชลํ (นป.ุํ ) พปโฺ ป(ปํ.ุ )

น้ําตามลําธาร ชลํ(นปํุ.)

น้ําเตา้ ตุมพฺ ี(ป.ํุ ) อลาพ(ุ อิตฺ.) ลาพ(ุ อติ .ฺ )

น้ําเตา้ ทอง ภงิ กฺ าโร(ป.ุํ ) ชลทายโก(ปุํ.)

น้าํ ทว่ ม 175
น้ําทัว่ ไป
น้าํ นม อุจโฺ จทก(ํ นปํ.ุ )
อทุ กํ(นป.ํุ ) ทกํ(นปํุ.)
ขีร(นปุํ.) ถน(นปุํ.) ถญฺญ(นปุํ.) ปโย(ป.ุํ )

น้าํ นมมารดา ถญญฺ (นปํุ.)

นําไป เนติ(อาข.) เนตวฺ า(อาข.) หรติ(อาข.)

นหี รต(ิ อาข.) อภหิ รติ(อาข.) หรติ วฺ า (อาข.)

วหติ(อาข.) วิเนติ(อาข.)

น้าํ ผ้ึง ขทุ ฺทํ(นปุ.ํ ) มธ(ุ นป.ุํ )

น้ําฝน วาร(ิ อิตฺ.)

น้ําฝาดมกู มนั กฏุ ชกสาโว(ปุํ.)

น้าํ มนั ข้น เมโท(ปุ.ํ ) วปา(อิตฺ.)

น้าํ มันชา้ ง ทานํ(นปํุ.)

น้ํามนั เหลว วสา(อิตฺ.) วลิ นี สเฺ นโห(ป.ุํ )

นาํ มา อาเนติ(อาข.) อาเนตฺวา(กติ ก)์ อาหรติ(อาข.)

อาหรติ วฺ า(กิตก์) อานตี (กิตก์) อาภต(กติ ก์)

อาหฏ(กิตก)์ อาวหติ(อาข.)

น้ํามูก สึฆานิกา(อิตฺ.)

น้ําลาย เขฬ(ปุํ.) ลาลา(อิตฺ.) เอฬา(อิตฺ.) เขโฬ(ปุํ.)

เอลา(อติ .ฺ )

176

น้าํ ลายไหล ลาลา(อิต.ฺ )

น้าํ วน อาวฏฺโฏ(ปํุ.) สลลิ พภฺ โม(ปุ.ํ )
น้าํ สม้ โสวีร(นปุํ.) กญชฺ ิย(นปุํ.) อารนาฬ(นปุํ.)

ถุโสทก(นปุ.ํ ) ธญฺญมพฺ ิล(นปํุ.) พลิ งฺค(ปุํ.)

น้าํ สัมภวะ อสจุ (ิ ปุ.ํ ) สมภฺ โว(ป.ํุ ) สกุ ฺก(ํ นป.ุํ )

นําสบื ต่อกนั มา ปรมปฺ รภตา(อิตฺ.)

นาํ หนา้ ปเรตา(อิต.ฺ )

น้ําเหลือง ปพุ ฺโพ(ปํ.ุ ) ปูโย(ปุ.ํ )

น้าํ อสจุ ิ อสุจิ(ปุํ.) สมฺภโว(ป.ุํ ) สุกกฺ ํ(นป.ุํ )

นําออก นหี รต(ิ อาข.)

น้ําออ้ ย อุจฺฉุ(ปุ.ํ ) ยฏฐฺ (ิ อติ .ฺ ) คุโฬ(ปํ.ุ ) ผาณติ (นปุํ.)

น้ําอ้อยงบ วิสกณฏฺ ก(ํ นปุํ.)

นกิ ขะ นกิ ฺขํ(นป.ํุ )

นิคม นคิ โม(ปุ.ํ ) นคิ มนํ(นปุํ.)

นคิ รนถ์ ทคิ มฺพโร(ปุ.ํ ) อเจลโก(ปุ.ํ ) นคิ ณฺโฐ(ป.ุํ )

นโิ ครธ นิคโฺ รโธ(ปุ.ํ ) นิคฺ

นิฆัณฑุศาสตร์ นฆิ ณฺฑุ(ปํุ.)

น่ิง โมนํ(นปุํ.) อภาสนํ(นปุ.ํ ) ตุณฺหภี าโว(ป.ํุ )

นิตย์ 177
นิทาน
นพิ พาน สตตํ(กิริยาวิเสส) นิจจฺ ํ(กิริยาวิเสส)(คุณ.)
อวิรตํ(นปุํ.) อนารตํ(นปุํ.) สนฺตตํ(นปุํ.) อ
นิมนต์ น ว ร ตํ ( น ปุ ํ . ) ธุ วํ ( น ปุ ํ . ) นิ จฺจ ก า ลํ ( น ปุ ํ . )
สทา(นปิ าต)
นิทานํ(นปุ.ํ ) อตีตวตถฺ (ุ นป.ุํ )
โมกฺโข(ปุํ.) นิโรโธ(ปุํ.) นิพฺพานํ(นปุํ.)
ทโี ป(ปํ.ุ ) ตณหฺ กฺขโย(ปํ.ุ ) ปรํ(นปุ.ํ ) ตาณ(ํ ปํุ.)
เลณ(ํ นปํุ.) อรูปํ (นปุํ.) สนฺต(ํ นปุํ.) สจฺจํ(นป.ํุ )
อนาลยํ(นปุํ.) อสงขฺ ตํ(นปุํ.) สิวํ(นปุํ.)
อมตํ(นปุํ.) สุทุทฺทสํ(นปุํ.) ปรายนํ(นปุํ.)
สรณํ(นปุํ.) อนีติกํ(นปุํ.) อนาสวํ(นปุํ.)
ธวุ ํ(นป.ํุ ) อนทิ สสฺ นํ(นปํ.ุ ) อกตํ(นป.ุํ ) อปโลกิ
ตํ(นปํ.ุ ) นปิ ุณ(ํ นปุ.ํ ) อนนฺตํ(นปํุ.) อกขฺ รํ(นปํ.ุ )
ทกุ ขฺ กขฺ โย(ปํ.ุ ) อพยฺ าปชฺฌ(ํ นป.ํุ ) ววิ ฏฺฏํ(นปุํ.)
เขมํ(นปุํ.) เกวลํ(นปุํ.) อปวคฺโค(ปุํ.) วิรา
โค(ปุํ.)ปณีตํ(นปุํ.)อจฺจุตํ(นปุํ.) ปทํ(นปุํ.)
โยคกฺเขโม(ปุํ.) ปารํ(นปุํ.) มุตฺติ(อิตฺ.) สนฺ
ติ(อิตฺ.) วิสุทฺธิ(อิตฺ.) วิมุตตฺ ิ(อิตฺ.) อสงขฺ ต
ธาตุ(อิตฺ.) สทุ ธฺ (ิ อิตฺ.) นพิ พฺ ตุ ิ(อติ .ฺ )
อชเฌสนา(อติ ฺ.) นิมนตฺ น(ํ นปุํ.)

178

นมิ ิต นิมติ ตฺ ํ(นปํุ.) วรงคฺ ํ(นป.ํุ ) พีชํ(นป.ุํ ) ผลํ(นปํ.ุ )

ลงิ คฺ (ํ นปํ.ุ )

นมิ ิตสตรี โยนิ(ปํุ.) ภค(ํ นปํ.ุ )

นมิ ติ หญิงชาย องคฺ ชาต(ํ นปุํ.) รหสฺสงฺค(ํ นปํ.ุ ) วตถฺ คยุ หฺ (ํ นป.ุํ )

เมหนํ(นปุํ.) นิมิตตฺ ํ(นปุํ.) วรงคฺ ํ (นปุํ.)

พชี (ํ นปุ.ํ ) ผลํ(นปุ.ํ ) ลงิ ฺค(ํ นปํุ.)

นยิ าย อาขฺยายโิ ก(ป.ํุ )

นิรนั ดร์ นริ นตฺ รํ(กิรยิ าวิเสส)

นโิ รธ นิโรโธ(ปุํ.)

นิว้ กรสาขา(อิตฺ.) อจฺฉรา(อิตฺ.) ปาณิ(ปุํ.) องคฺ ุ

ล(ิ อิต.ฺ ) องฺคลุ (ี อิต.ฺ )

น่วิ เมโห(ปุ.ํ )

นิว้ กลาง มชฌฺ มิ า(อิตฺ.)

นิว้ ก้อย กนิฏฺฐา(อติ .ฺ )
นิว้ ชี้ ตชชฺ น(ี อติ .ฺ )

นวิ้ นาง อนามิกา(อติ .ฺ )

นวิ้ โป้ ง องคฺ ฏุ ฺโฐ(ปุ.ํ )
นวิ้ มอื กรสาขา(อติ .ฺ ) อจฉฺ รา(อติ ฺ.) ปาณ(ิ อติ .ฺ ) องฺคุ

ล(ี อติ .ฺ )

นวิ้ หวั แม่มือ องฺคฏุ โฺ ฐ(ป.ุํ )

179

น่ึง เสทติ(อาข.) เสทิต(กติ ก)์

น่งุ ผ้า นิวาเสตฺวา(กิตก์) ปารุปิ ตฺวา(กิตก์) ปรทิ หิตฺ

วา(กติ ก์)

นุง่ ห่ม ปฏิจฺฉาเทตวฺ า(กิตก์) นิคูหิตวฺ า(กิตก์) อจฺ

ฉาทน(ํ นปุ.ํ ) ปรทิ หต(ิ อาข.) อจฉฺ าเทติ(อาข.)

ปรทิ หติ วฺ า(กิตก์)

เนยขน้ โนนตี (ํ นป.ุํ )

เนยใส สปปฺ ิ(นปุ.ํ ) ฆต(ํ นป.ํุ )

เนยเหลว มตฺถุ(นป.ํุ ) ทธมิ ณฺฑํ(นปํุ.)

เนรมิต นิมฺมิต(กิตก)์ มาปิต(กิตก)์

เน้อื มิโค(ปุํ.)

เน้อื (ท่เี ป็นสตั ว์) หรโิ ณ(ป.ุํ ) มิโค(ป.ํุ ) สารงโฺ ค(ปํุ.) มโค(ป.ํุ )

อชินโยน(ิ ปํุ.) โครโม(ปุํ.)

เน้ือ (สําหรบั กนิ ) มสํ ํ(นปํ.ุ ) อามสิ ํ(นปํ.ุ ) ปิสติ ํ(นปํ.ุ )

เน้ือเค็ม วลลฺ ูโร(ปํุ.)(อิตฺ.) อตุ ตฺ ตตฺ (ํ นปํ.ุ )

เนืองๆ สตตํ(นปุํ.) นิจจฺ ํ(นปุํ.) อวิรตํ(นปุํ.) อนา

รต(ํ นป.ุํ ) สนตฺ ตํ(นป.ุํ ) อนวรตํ(นปํุ.) ธุวํ(คุณ.)

อภณิ ฺห(ํ นป.ํุ ) อภกิ ขฺ ณํ(นปํุ.) นพิ ทฺธํ(นปิ าต)

สทา(นิปาต)

180

เน้อื ต่าง จมโร(ปุํ.)จามรี ปสโท(ปุํ.)เน้ือฟาน กุรงฺ

โค(ป.ุํ )กวาง มคิ มาตกุ า(อิต.ฺ ) รุร(ุ ปํ.ุ ) รงฺ

กุ(ปํุ.) นงิ ฺโก(ปุํ.) สรโภ(ปํ.ุ )

เน้อื ทราย อชินโยน(ิ อิต.ฺ )

เน้อื ทราย เอเณยฺโย(ปุ.ํ ) เอณิมิโค(ปํุ.)

เน้อื สมนั วาตมโิ ค(ป.ํุ ) จลนี(ป.ํุ )

เน้อื แหง้ วลฺลรู ํ(ปํุ.)(อติ ฺ.)(นปุํ.) อุตตฺ ตตฺ ํ(นปุ.ํ )

แนใ่ จ อธโิ มกโฺ ข(ปํ.ุ ) นจิ ฺฉโย(ป.ํุ ) นิณฺณโย(ป.ํุ )

แน่น กุฏฺกุญฺจก(คุณ.)
แนว ปนตฺ ิ(อิต.ฺ ) วีถิ(อติ .ฺ ) อาวลิ(อิต.ฺ ) เสณ(ิ อิตฺ.)

ปาฬ(ิ อติ ฺ.)

แนวความคดิ อภนิ ิเวสธมโฺ ม(ปํ.ุ )

แนวความคิดท่แี ตกตา่ งกนั นานาภนิ ิเวโส(ปุํ.)

แนวทาง เลขา(อิต.ฺ ) อปุ าโย(ปํุ.)

แนะนาํ วเิ นติ(อาข.) โอวทติ(อาข.) อนุสาสต(ิ อาข.)

อชฌฺ าปนํ(นปํ.ุ )

แนะอาชพี สจุ รติ สมฺมาอาชวี โยควธิ ึ วิเนติ(สํานวน)

โน้ม อวนติ(อิตฺ.) โอณมน(ํ นป.ํุ ) โอนมน(ํ นปุ.ํ )

ในกาลกอ่ น ปพุ ฺเพ(นิปาต)

ในระหวา่ ง อนตฺ รา(นิปาต) อนตฺ เร(นิปาต)

181

บก ถลํ(นปุ.ํ ) ถลี(อติ ฺ.)

บกพรอ่ งไมส่ มบรู ณ์ อ ปฺป โ ห น ก า นิ โ ห นฺติ อ ป ริ

ปณุ ณฺ านิ(สํานวน)

บด ฆสํ ต(ิ อาข.) ปึสต(ิ อาข.) ปิสติ(อาข.)

บทกลอน กพพฺ ํ(นปํ.ุ ) กาเวยยฺ (ํ นปุํ.) กาพฺยํ(นปํุ.)

บรรจุจนเตม็ ปูเรติ(อาข.) ปูรยต(ิ อาข.) ปเู รตวฺ า(กิตก์)

บรรจุพระธาตุ ธาตุํ นธิ าเนตวฺ า(สาํ นวน)

บรรณาการ อปุ าทา(อติ ฺ.) ปาภต(ํ นป.ํุ ) อุปายน(ํ นป.ํุ ) อกุ ฺ

โกโจ(ปุ.ํ ) ปณณฺ ากาโร(ปํุ.) ปเหณก(ํ นปุํ.)

บรรทม นิปชชฺ ติ(อาข.) นปิ นนฺ (กติ ก)์

บรรเทา วิโนเทต(ิ อาข.) นุทติ(อาข.)

บรรเทาให้หายไป วูปสเมติ(อาข.) พยนฺตีกโรนฺติ(อาข.)

บรรลุ อชฌฺ ุปคมนํ(นปุํ.) อธิคต(กิตก์) อธิคจฉฺ

ต(ิ อาข.) สมฺปาปุณาติ(อาข.) ปาปณุ าติ(อาข.)

ปตตฺ (กิตก)์ ลทธฺ (กิตก)์ ปตฺต(กติ ก)์ คต(กิ

ตก์)

บรรลุพระอรหัต อรหตฺตสญฺญิตํ ผลคฺคํ ปตโฺ ต(สาํ นวน)

อรหตตฺ ปฺปตฺโต(สาํ นวน)

บรกิ าร อชฺฌาวโร(ปุํ.)

182

บรขิ าร ๘ อยา่ ง ป ตฺโ ต ( ปุ ํ . ) บ า ต ร ติ จี ว รํ ( น ปุ ํ . ) ไ ต ร จี ว ร

ก า ย พ นธฺ นํ ( น ปุ ํ . ) ป ร ะ ค ต เ อ ว

วาสิ(อิตฺ.)มีดน้อย สูจิ(อิตฺ.)เข็มเย็บผ้า ปริ

สสฺ าวนํ(นปํ.ุ )ผ้ากรองน้ํา

บรจิ าค ปริจฺจชติ(อาข.) ปริจจฺ าโค(ปุํ.) ทานํ(นปุํ.)

เทต(ิ อาข.)

บรบิ รู ณ์ ปรปิ ณุ ฺณ(กติ ก์)

บรภิ าษ ปรภิ าสน(ํ นปํุ.) ปรภิ าสติ(อาข.)

บรโิ ภค อนุภุญฺชติ(อาข.) ปิ วติ(อาข.) ขาทติ(อาข.)

ปรภิ ุญชฺ ต(ิ อาข.) ภุญฺชติ(อาข.)

บรษิ ทั ๔ พวก ภิกขฺ ุ(ปุํ.) ภิกขฺ ุนี(อิตฺ.) อุปาสโก(ปุํ.) อุปาสิ

กา(อติ ฺ.)

บรษิ ทั มีจาํ นวนมากข้นึ อุสสฺ นฺนา(อิต.ฺ ) ปรสิ า(อติ .ฺ )

บรสิ ทุ ธิ์ นิมมฺ ล(คุณ.) สุทธฺ (คุณ.) ปรสิ ุทธฺ ํ(คุณ.) วิ

โสธติ(อาข.) วิสุชฺฌติ(อาข.)

บรหิ าร ปรหิ รติ(อาข.)

บ่วง ราหุลํ(นปุํ.) พนฺธนํ(นปุํ.) คณฺฐิปาโส(ปุํ.)

ปาโส(ปํุ.)

บวช ปพฺพชฺชา(อิตฺ.) ปพพฺ ชิต(กิตก์) ปพฺพช

ติ(อาข.) อปุ สมปฺ ทา(อติ .ฺ )

183

บวชดว้ ยศรทั ธา สทธฺ าปพพฺ ชิโต(คณุ .)

บวชถวายอกในศาสนา สาสเน อุรํ ทตวฺ า ปพฺพชติ(สํานวน)

บวชเป็นสามเณร สามเณรปพพฺ ชฺชํ ปพพฺ ชต(ิ สํานวน)

บวม โสโผ(ป.ํุ ) สยถ(ุ ป.ุํ )

บอ่ กาสุ(อิตฺ.) อาวาโฏ(ป.ํุ )

บอก อาจิกฺขติ(อาข.) กเถติ(อาข.) วทติ(อาข.)

อาโรเจส(ิ อาข.) อาโรเจส(ิ อาข.)

บอด อนธฺ (คุณ.) อนธฺ ก(คณุ .)

บ่อน้ํา อุทปานํ(นปุํ.) ปานกูปํ (นปุํ.) กูโป(ปุํ.) อุท

ปาโน(ปุํ.) ปานกโู ป(ปุ.ํ )

บ่อน้าํ ครํา จนฺทนกิ า(อิต.ฺ ) ชมฺพาล(ี อติ .ฺ ) โอฬิคลโฺ ล(ป.ุํ )

บ่อยๆ สาตตํ(กิรยิ าวิเสส) สาตจจฺ ํ(กิรยิ าวิเสส) นิจฺ

จํ(คุณ.) อภิณฺหํ(กิรยิ าวิเสส)อภิกขฺ ณํ(กิรยิ าวิ

เสส)

บอระเพด็ ผคฺคโว(ปํ.ุ )

บงั ฉนนฺ (กิตก)์ ฉาทติ (กติ ก์)

บงั เกิด นิ พพฺ ตฺต ติ ( อ า ข . ) อุ ปฺป ชชฺ ติ ( อ า ข . ) อุ ปฺ

ปนนฺ (กิตก์) อทุ ปาท(ิ อาข.)

บังโกรยตัวผู้ สาลปณณฺ (ี อิต.ฺ ) ถริ า(อติ .ฺ )

บงั โกรยตัวเมยี สหี ปจุ ฺฉิ(อิตฺ.) ปณหฺ ิปณฺณ(ี อติ ฺ.)

184

บงั เหียนมา้ มขุ าธานํ(นปุํ.) ขลโี น(ปุํ.)(นปํ.ุ )

บดั นี้ อทิ านิ(นิปาต) เอตรห(ิ นปิ าต)

บัดนีภ้ พใหมไ่ ม่มี นตถฺ ิ ทานิ ปนุ พภฺ โว(สาํ นวน)

บันได โสปาโน(ปุํ.) อาโรหณํ(นปุํ.) นิสฺเสณี(อิตฺ.)

อธโิ รหิณี(อิตฺ.)

บนั เทงิ อาโมทต(ิ อาข.) มุทติ า(กติ ก์)

บนั เทิงเบิกบาน อาโมทติ ปฺปปโมทิต(ํ กิตก์)(สํานวน)

บันลือ นทนฺโต(กิตก์) นทต(ิ อาข.) นาโท(ปํุ.)

บันลือลนั่ มหานาทํ นท(ิ สาํ นวน)

บวั ขาว ปณุ ฺฑรกี ํ(นปํ.ุ )

บวั แดง รตตฺ ํ(นปํุ.) โกกนท(ํ นป.ํุ ) โกกาสโก(ป.ํุ )

บัวหลวง สโรรุหํ(นปุํ.) สตปตฺตํ(นปุํ.) อรวินทฺ ํ(นปุํ.)

วารชิ ํ(นปุํ.) ปทุมํ(ปุํ.)(นป.ุํ ) ปงเฺ กรุหํ (นป.ํุ )

นลินํ(นปุํ.) โปกขฺ รํ(นปุํ.) มุฬาลปุปผฺ ํ(นปุํ.)

กมล(ํ นป.ุํ ) ภิสปปุ ผฺ ํ(นปํุ.) กุเสสยํ(นปุ.ํ )

บา่ อโํ ส(ปํ.ุ ) ภชุ สิโร(ป.ํุ ) ขนฺโธ(ปุํ.)

บ้า อุ มมฺ า โ ท ( ปุ ํ . ) จิ ตฺต วิ พฺภ โ ม ( ปุ ํ . ) อุ มฺม ตฺ

ตก(คณุ .)

บากบนั่ ฆเฏนตฺ (กิตก)์ วายมนฺต(กิตก์) ปรกฺกโม(ป.ุํ )

ปรกฺกมติ(อาข.)

185

บาง ตนุ(คณุ .)

บางท่ี กตฺถจ(ิ นิปาต)

บางแห่ง กตฺถจ(ิ นิปาต)

บาตร ปตโฺ ต(ปุํ.)

บาท ปาโท(ปุํ.) วกิ กฺ โม(ปุํ.)

บ้าน เคห(นปุํ.) อคาร(นปุํ.) ฆร(นปุํ.) คาโม(ปุํ.)

นิเวสนํ(นปํุ.) สวํ สโถ(ปํุ.) อาวสถํ (นปํ.ุ )

บาน ผรติ(อาข.) ปปุ ผฺ ต(ิ อาข.) ปุปผฺ ติ (กติ ก)์ สมฺ

ผุ ลลฺ ิ ต ( คุ ณ . ) วิ ก จ ( คุ ณ . ) ผุ ลลฺ ( คุ ณ . )

วกิ สติ (คุณ.)

บ้าน(คนมีฐานะ) นิเวสน(นปุํ.)

บา้ นคนเลีย้ งโค โฆโส(ปุํ.) โคปาลคามโก(ปุํ.)

บ้านจัดสรร อธภิ (ู ปุํ.)

บานประตู ปิ ฏฐฺ สํ ฆ า ฏ กํ ( น ปุ ํ . ) ทฺว า ร พ า ห า ( อิ ตฺ . )
กวาฏ(นป)ํุ คฬ(นป)ํุ

บานไมร่ ู้โรย อมลิ าโต(ปํ.ุ ) มหาสหา(อิตฺ.)

บา้ นเลก็ อคารกํ(นป.ุํ )

บานเวลาเช้า ปาตผลุ ลฺ ํ(นป.ุํ )

บานใหม่ๆ ขารโก(ปํุ.) ชาลกํ(นปํ.ุ )

บา้ บ่ิน วกิ กฺ ม(คุณ.)

186

บาป ปาปํ (นป.ุํ ) กพิ พฺ ิสํ(นปุํ.) เวรํ(นปํ.ุ ) อฆ(ํ นปํ.ุ )

ทุจฺจรติ ํ(นป.ํุ ) ทกุ กฺ ฏ(ํ นป.ุํ ) อปญุ ญฺ ํ(นปุํ.) อกุ

สลํ(นป.ุํ ) กณหฺ (ํ นปุํ.) กลุสํ(นป.ํุ ) ทุรติ (ํ นปุํ.)

อาค(ุ นปํ.ุ )

บาร์ อาปนํ(นปํุ.) ปานมณฑฺ ลํ(นปุํ.)

บา่ ว ทาโส(ปุํ.) เจฏโก(ปุํ.) เปสโฺ ส(ป.ุํ ) กกึ าโร(ปุ.ํ )

ปรจิ ารโิ ก(ปํุ.)

บาํ บัด ติกจิ ฺฉา(อติ ฺ.) ปฏิกกฺ ิรยิ า(อติ .ฺ ) ปฏกิ มมฺ (ํ นป.ํุ )

บําบดั ทุกข์ ทุกขฺ าปนนยน(ํ นป.ํุ )

บําบดั ทกุ ขบ์ ํารุงสุข ทกุ ขฺ าปนยน(นป.ํุ ) สขุ ปู สหํ าโร(ปุํ.)

บําเพ็ญ ปูรติ(อาข.) ปรปิ รู ต(ิ อาข.) ปรปิ ูเรตฺวา(กิตก)์

กตานิ โหนฺติ สํวธิ านิ(สาํ นวน)

บาํ เพญ็ ประโยชน์ อตฺถจรยิ าสมาปนนฺ (คณุ .)

บําเพญ็ ศาสนกจิ สาสนกจิ จฺ การ(ี คุณ.)

บาํ รุง อุปฏฺฐหต(ิ อาข.)

บํารุงการทาํ มาหากิน กมฺมปโยคนมุ นุปถมฺภน(ํ นปํุ.)

บํารงุ ให้เจรญิ งอกงาม สมมฺ าวายาเมน อาเสวิตา ภาวิตา

พหลุ ีกตา(สาํ นวน)

บาํ เรอ ปรจิ รต(ิ อาข.) อปุ จรติ (กิตก์) อปุ าสติ (กติ ก์)

บําเหนจ็ ภติ(อติ .ฺ ) เวตน(ํ นปํ.ุ ) มลู (ํ นปุํ.)

บดิ ามารดา 187
บบี คัน้
ปิตโร(ปํุ.) มาตาปิตโร(ปุํ.)
บึง อภินิปปฺ ีเฬต(ิ อาข.) อปุ ฺปีเฬต(ิ อาข.) อปุ ฺปีเฬ
ติ(อาข.) โอปีเฬติ(อาข.) ฑหติ(อาข.)
บญุ ตฬาโก(ปุํ.) สโร (ปุํ.)(นปุํ.) วาปี (อิตฺ.)
สรสี(อิต.ฺ ) ทโห(ปุํ.) อมพฺ ุชากโร(ปุ.ํ )
บุญไมจ่ ับ กุสลํ(นปํ.ุ ) สกุ ฏํ(นป.ํุ ) สุกกฺ ํ(นปุํ.) ปุญญฺ ํ(นป.ํุ )
ธมฺม(ปุ.ํ )(นป.ํุ ) สุจรติ ํ(นปุํ.)
บตุ ร ปุญเฺ ญน อนภิรโต โหติ อปรสิ ุทโฺ ธ อปรยิ า
ทาโต(สาํ นวน)
บุนนาค อปจฺจํ(นป.ํุ ) ปตุ ฺโต(ปุ.ํ ) อตรฺ โช(ปํ.ุ ) สุโต(ปํ.ุ )
บชู า ตนุโช(ปุ.ํ ) ตนโย(ปํ.ุ ) สูน(ุ ป.ํุ )
ปนุ ฺนาโค(ปุ.ํ ) เกสโร(ปํ.ุ )
ยชิต(กิตก์) ปูชา(อิตฺ.) ปูชนํ(นปุํ.) ปูเช
ติ(อาข.) ยิฏฺฐํ(กติ ก)์ มโห(ปํุ.) มหนํ (นปุํ.)
ม า น โ น ( ปุ ํ . ) ม า น นํ ( น ปุ ํ . ) ย ช นํ ( น ปุ ํ . )
ม า นํ ( น ปุ ํ . ) ม า นิ ต ( กิ ต ก์ ) ม หิ ต ( กิ ต ก์ )
ปูชติ (กิตก์) ยชต(ิ อาข.) มาเนติ(อาข.) อป
จายิต(คุณ.) มหิต(คุณ.) ปูชิต(คุณ.) อร
หิต(คณุ .) อจฺจติ (คณุ .) มานติ (คุณ.) อป

188

จิต(คุณ.) อปจติ ิ(อติ ฺ.) อจจฺ นา(อิตฺ.) ปชู า(อติ .ฺ )

อปหาโร(ปํุ.) พลิ(ปุํ.) มานนา(อิตฺ.)

บูชาไฟ อคฺคปิ รจิ รณํ(นป.ุํ )

บชู าใหญ่ ๕ อย่าง อ สสฺ เ ม โ ธ ( ปุ ํ . ) ปุ ริ ส เ ม โ ธ ( ปุ ํ . )

นริ คฺคโฬ(ป.ุํ ) สมฺมาปาโส(ปุ.ํ ) วาชเปยฺย(ํ นปํุ.)

เบด็ วงฺโก(ป.ุํ )(นป.ํุ ) พลิโส(ปุํ.)

เบา้ มสู า(อิตฺ.)

เบา ล หุ ( คุ ณ . ) ส ลลฺ หุ กํ ( คุ ณ . ) ล หุ ก ( คุ ณ . )

ตนกุ (คณุ .)

เบาบาง ตนกุ ภาโว(ปุํ.)

เบกิ บาน ปโมทติ(อาข.) อตตฺ มน(คุณ.) วปิ ผฺ ารกิ (คณุ .)

เบยี ดเบียน มารณํ(นปุํ.) หนนํ(นปุํ.) ฆาโต(ปุํ.) นา

สนํ(นปํุ.) นิสทู น(ํ นปุ.ํ ) หสึ นํ(นปุํ.) สรณํ(นปํุ.)

หสึ า(อติ ฺ.) วโธ(ปํุ.) สสน(ํ นปุํ.) ฆาตนํ(นปุํ.)

หึสติ(อาข.) วหิ ึสติ(อาข.) ปีฬติ (กติ ก์) นิปฺปีฬิ

ต(กิตก์) พาธต(ิ อาข.) วพิ าธต(ิ อาข.) วเิ หเธ

ติ(อาข.) อุปโรธติ(อาข.) ฑหนํ(นปุํ.) เหฐ

ย ติ ( อ า ข . ) ปี ฬ ติ ( อ า ข . ) วิ เ ห ส า ( อิ ตฺ . )

ฑหนํ(นปํุ.) อปุ นิฆํสน(ํ นป.ุํ ) สพฺ

ยาปชฺฌ(คณุ .) อุปททฺ ูต(กติ ก)์ วเิ หฐติ (กิตก)์

189

หต(กิตก)์ อปุ หญฺญติ(อาข.) อภปิ ีเฬติ(อาข.)

อาพาเธติ(อาข.) หึสาสลี (คณุ .) ฆาตุก(คุณ.)

เบยี ดเสยี ด ฆฏฺเฏติ(อาข.) อปุ นฆิ ํสต(ิ อาข.)
เบ้อื งขวา อปสพฺย(คณุ .)

เบ้ืองต้น ปุพพฺ ก(คณุ .) ตาว(นปิ าต) ปฐม(นปิ าต)

เบ้อื งปลาย ปรยิ นตฺ (คุณ.) ปรโิ ยสาน(ํ นป.ุํ )

เบ้ืองหนา้ ปรายน(คุณ.) ปร(คุณ.)

เบ้ือซ้าย สพฺพย(คุณ.)

แบง่ เป็น ๒ พวก ทฺวิธา วภิ าคมาปชฺชติ(สํานวน)

แบบแผนการสร้ าง นวกกมฺมตนตฺ (ิ อิตฺ.)

โบย โปเถต(ิ อาข.) โปถิยเต(อาข.)

ใบ ทลํ(นป.ํุ ) ปลาส(ํ นป.ํุ ) ฉทนํ(นปุ.ํ ) ปณณฺ ํ(นป.ุํ )

ปตตฺ ํ(นปุํ.) ฉโท(ป.ํุ )

ใบกระเพรา ตุลสิปณณฺ (ํ นป.ํุ )

ใบแกค้ าํ ผิด โสธนปตฺต(นปุํ.)

ใบตะไครน่ ้ํา เอรกปตตฺ ํ(นป.ํุ )

ใบบัว โปกขฺ รํ(นปุํ.) ปทุมปณฺณ(ํ นปุํ.)

ใบปลวิ อตถฺ วณฺณกฺขรปณฺณ(นปุ.ํ )

ใบมะเกลอื อลฺลิปตฺตํ(นปํุ.)

ใบไม้ ปลาโส(ป.ํุ ) ปตตฺ (ํ นปุํ.) ปณฺณํ(นปํุ.)

190

ใบเรอื ลกาโร(ปุํ.)

ปกครอง ปลาสติ(อาข.) ปรหิ รติ(อาข.) ปสาสนํ(นปุํ.)

อภิปาลนํ(นปํ.ุ )

ปกครองโดยธรรม ธมฺมเิ กน ปสาสติ(สํานวน)

ปกปั ก รกขฺ ต(ิ อาข.) โคเปติ(อาข.) อารกโฺ ข(ป.ํุ ) รกฺ

ขนํ(นปํุ.) รกขฺ ิโต(กิตก)์

ปกปิ ด ปฏิจฉฺ าเทตฺวา(กิตก์) นิคูหิตวฺ า(กิตก์) อจฺ

ฉาทน(ํ นปํุ.)

ปฏัก ปโตโท(ปํ.ุ ) ตุตตฺ ํ (นป.ุํ ) ปาจน(ํ นปุ.ํ )

ปฏญิ ญา ปฏญิ ญฺ า(อติ .ฺ ) ปฏสิ ฺสโว(ปํ.ุ )

ปฏบิ ัติตงึ ไป อตตฺ กิลมถานุโยโค(ป.ุํ )

ปฏบิ ัตธิ รรม ธมฺมานธุ มมฺ ปสุต(คุณ.)

ปฏิบตั ผิ ดิ กัน สมมฺ าปฏปิ ตฺติสทธฺ วิ เิ สส(คณุ .)

ปฏิบตั ิหยอ่ นไป กามสขุ ลฺลกิ านโุ ยโค(ปํ.ุ )

ปฏบิ ตั ิให้สมควร ธมมฺ านุธมฺมปฏปิ นฺโน วหิ รต(ิ สาํ นวน)

ปฏิปั กษ์ ปฏิปกฺโข(ปํุ.) สตตฺ (ุ ปํุ.)

ปฏิสันถาร กตปฏิสนถฺ าร(คุณ.) กตปฏสิ มฺโมทน(คุณ.)

ปฏเิ สธ ปฏิเสเธติ(อาข.) ปฏิกฺขิปติ(อาข.) ปฏิพาห

ติ(อาข.)

ปฐมาวภิ ัตติ ปฐมาวภิ ตตฺ (ิ อติ ฺ.) ปจฺจตตฺ (ปุํ.)(นปํ.ุ )

191

ปรนนิบัติ อปุ าสน(ํ นปํุ.) สุสฺสสู า(อิต.ฺ ) ปารจิ รยิ า(อติ ฺ.)

ปรนเปรอ จรติ (คุณ.) อุปาสิต(คณุ .)

ปรบมอื ปหรติ(อาข.) ปปฺโปเฐติ(อาข.) ปปโฺ ปเฏ

ต(ิ อาข.)

ปรองดอง สามคคฺ ี(อติ ฺ.) สมคฺค(คุณ.) สมงฺคี(คณุ .)

ปรอท ปารโท(ป.ุํ ) รโส(ปํุ.)

ประกอบ สมนนฺ าคต(กิตก์) ปโยชิตวฺ า(กิตก์) โยเชตฺ

วา(กิตก์) อปุ ยญุ ชฺ ต(ิ อาข.)

ประกอบความเพยี ร ปธานํ อนุยญุ ฺชมาน(สํานวน)

ประกอบคุณงามความดี ก ลยฺ า ณ ก มฺม ม นุ ยุ ญฺช นฺต ( กิ ต ก์ )

กตกลฺยาณ(คณุ .) กตกสุ ล(คุณ.)

ประกอบดว้ ยเมตตาเป็นต้น เมตตฺ าทิคุณสมปฺ นฺน(คุณ.)

ประกอบด้วยหริ โิ อตตปั ปะ หิโรตตฺ ปฺปสมฺปนนฺ (คณุ .)

ประกอบธรรมเคร่อื งต่นื ชาครยิ านุยตุ ฺต(คุณ.)

ประกอบพิธมี งคล มงคฺ ลวธิ าน(ํ นปุํ.)

ประกายไฟ วปิ ผฺ ลุ ิงคฺ (ํ นปุ.ํ ) ผลุ ิงฺค(ํ นป.ุํ )

ประการ ปกาโร(ป.ุํ )

ประการตา่ งๆ นานปปฺ กาโร(ปํุ.)

ประการสําคญั ปพุ พฺ งฺคโม โหติ เสฏโฺ ฐ(สาํ นวน)

192

ประกาศ ปกาเสติ(อาข.) ปเวเทติ(อาข.) วิภาเว

ต(ิ อาข.) อคุ โฺ ฆเสต(ิ อาข.) โฆษณํ(นปํุ.) ฆุ

สนํ(นป.ํุ ) ฆุสติ ํ(กติ ก์)

ประคําดีควาย อรฏิ โฺ ฐ(ปํ.ุ ) เผณโิ ล(ป.ํุ )

ประจักษ์ ปจจฺ กขฺ (คุณ.)

ประจาํ นิจฺจํ(นิปาต) นจิ ฺจกาล(ํ นปิ าต) สทา(นปิ าต)

ประชาธปิ ไตย ปชาธปิ เตยฺยํ(นป.ํุ )

ประชุมกนั สนนฺ ิปาต(ปุํ.)

ประชมุ ลับ มนฺโต(ปุํ.) มนตฺ นํ(นปุ.ํ )

ประชุมอยู่เป็นประจํา สนนฺ ปิ าตพาหุลลฺ ตา(อติ ฺ.)

ประณีต ปณตี (คุณ.)

ประดบั ป ฏิ ม ณฑฺ ิ ต ( กิ ต ก์ ) อ ล งฺก ต ( กิ ต ก์ ) ป

ส า ธิ ต ( กิ ต ก์ ) ป ฏิ ย า เ ท สิ ( อ า ข . )

ขจติ(อาข.)อลงฺกโรติ(อาข.) มณฑฺ ยติ(อาข.)

ปสาเธติ(อาข.) ปิลนธฺ ต(ิ อาข.) อภิสงขฺ โร(ป.ํุ )

ประดบั ดว้ ยคุณ คเุ ณหิ ภสู ิโต(สํานวน)

ประดับตัว ปฏิยาเทติ(อาข.) อลงกฺ โรติ(อาข.) มณฺฑ

ยติ(อาข.) ปสาเธติ(อาข.) ปิลนธฺ ติ(อาข.)

ประดับประดา อลงฺกต(กิตก์) ปฏิยตฺตํ(กิตก์)

ประดู่ ปิยโก(ป.ํุ ) อสโน(ป.ุํ ) ปีตสาโล(ป.ุํ )

193

ประดู่ลาย กปิลา(อิตฺ.) สึสปา(อิต.ฺ )

ประตู ทฺวารํ(นปํุ.) ปฏหิ าโร(ปุํ.)

ประทบั ตรา ลญฉฺ นตฺ (กติ ก)์ ลญฺฉต(ิ อาข.)

ประทบั อยู่ วิหรติ(อาข.) วิหาสิ(อาข.) วิหร(ิ อาข.) วิหาสิตฺ

ถ(อาข.)

ประทบั อยูก่ บั ราษฎรไทย ท ยฺย ร ฏ ฐ ว า สี หิ สห

วาสี(สาํ นวน)

ประทบั อยแู่ ล้ว วหิ าส(ิ อาข.) วิหร(ิ อาข.) วิหาสิตถฺ (อาข.)

ประทานความบรสิ ทุ ธิ์ วสิ ุทธฺ ทิ ายี(คุณ.)

ประทานความอบอุ่น อุสุทโท(ป.ํุ )

ประทีป ทีโป(ป.ุํ ) ปทีโป(ป.ํุ ) ปชโฺ ชโต(ปํุ.)

ประเทศ เทโส(ปุํ.) วิสโย(ป.ุํ ) ปเทโส(ป.ุํ )

ประเทศเขมร กมฺโพช(ปํุ.) กมฺพชุ (ปุํ.)

ประเทศจนี จนี ปเทโส(ปํ.ุ )

ประเทศไทย ทยฺยปปฺ เทโส(ปุํ.) สฺยามทยิ (ป.ํุ )

ประเทศพม่า มรมฺมรฏฺฐํ(นป.ํุ )
ประเทศเพ่ือนบา้ น สมนตฺ ปปฺ เทส(ป.ุํ )

ประเทศมอญ รามญญฺ รฏฺฐํ(นป.ุํ )
ประเทศยุโรป ยุโรปปเทโส(ปุ.ํ ) ทยยฺ ภาสาย ยโุ รป อติ ิ เอวํ

นาโม(สํานวน)

194

ประนมมอื อญฺชล(ิ อิต.ฺ ) อญฺชล(ี อติ ฺ.) อญชฺ ลิกมมฺ ํ(นป.ํุ )

ประพฤติขดั เกลา สลฺเลขวุตตฺ ี(คณุ .)

ประพฤตติ นในธรรม ปุเรจารกิ ํ กุรมุ าน(สํานวน)

ประพฤติตนเป็นตัวอยา่ ง ทิ ฏฐฺ า นุ ค ติ ย า สี ล ทิ ฏฺฐิ
สมฺปนฺน(สํานวน)

ประพฤตติ นไมบ่ กพรอ่ ง อนนู วตุ ตฺ ิก(คุณ.)

ประพฤตินอกลู่นอกทาง อุปปฺ ถกิรยิ า(อติ ฺ.)

ประพฤตเิ หมาะสม สภาควุตตฺ (ิ อติ ฺ.)

ประพันธ์ ปพนฺธ(ปุ.ํ )(นป.ํุ )

ประเพณี ปเวณ(ิ อิตฺ.) นยิ โม(ปุํ.)

ประเพณที ่ีทาํ พระพทุ ธรปู พุทฺธรูปสฺส ปฏิมากมฺมนิยโม

(สํานวน)

ประเภท ปเภท(ปํุ.)

ประเภทคนจณั ฑาลกิราโต(ปํ.ุ ) มิลกขฺ ชาตโิ ย(ปุ.ํ )

ประเภทแห่งพิษงู หลาหโล(ปุ.ํ )(นป.ุํ ) กาฬกโู ฏ(ปํุ.)

ประมวลเขา้ สมฺปิณฺเฑต(ิ อาข.) สมนนฺ าหรต(ิ อาข.)

ประมวลความ สโมธาเนส(ิ อาข.)

ประมาณตน อตตฺ โน ปมาณํ(นปํ.ุ )

ประมาท ปมาโท(ปํุ.) สติโวสสฺ คฺโค(ปํุ.)

ประเมิน อคฆฺ ติ(อาข.) ตีเลต(ิ อาข.)

195

ประยงค์ สามา(อิตฺ.) ปิยงฺค(ุ อติ ฺ.) กงคฺ (ุ อติ ฺ.)

ประโยค ปโยโค(ป.ุํ ) วากฺย(ํ นป.ํุ )

ประโยชน์ อตฺโถ(ปํ.ุ ) สาโร(ปุํ.) ปโยชนํ(นปํุ.)

ประโยชนใ์ นทางทรพั ยส์ ิน ธนตฺโถ(ปํุ.)

ประโยชน์สขุ ท่ยี ัง่ ยนื ทีฆรตตฺ ํ หติ สขุ าวหา(สาํ นวน)

ประเลา้ ประโลม ปโลภติ (กิตก)์

ประวัติพระสาวก สาวกปปฺ วตฺติกถา(อติ .ฺ )

ประสบ ปสวติ(อาข.) เอธติ(อาข.) อธคิ จฺฉติ(อาข.)

สมปฺ าปุณาติ(อาข.) วินฺทติ(อาข.) อนุโภ

ติ(อาข.)

ประสบแต่ความสุข สุเขธติ (คุณ.)

ประสบทกุ ข์เขญ็ ทุกโฺ ขปโค(ปุํ.)

ประสูติ ปสโว(ป.ุํ )

ประเสรฐิ เสฏฐฺ (คุณ.) วิสฏฺฐ(คุณ.) อนุตฺตร(คุณ.)
อาสภิ(คุณ.)

ปรบั ปรงุ สงฺขรณ(ํ นป.ุํ )

ปรากฏ ปญฺญาต(กิตก์) ปากฏ(กิตก์) วิสสฺ ุต(กิตก์)

อภิญฺญาต(กิตก)์ ปาตุรโหสิ(อาข.) ปาตุภว

ติ(อาข.) อุปฏฐฺ าติ(อาข.) ปญฺญายติ(อาข.)

196

ข า ย ติ ( อ า ข . ) อุ ป ฏฺ ฐ า ติ ( อ า ข . )
ปญญฺ ายต(ิ อาข.) ทิสฺสต(ิ อาข.)

ปรากฏนาม นามเธยเฺ ยน วสิ ฺสุต(สํานวน)

ปรากฏมชี ่อื เสียง ปญญฺ าต(กิตก์) ปากฏ(กิตก์) วิสฺสุต(กิ

ตก์) อภญิ ญฺ าต(กิตก)์

ปรากฏแลว้ ปากฏภี ูต(กติ ก์)

ปราการ ปากาโร(ปํุ.)

ปราชญ์ พยฺ ตฺโต อโหสิ ปฏพิ โล ปณฺฑิโต(สาํ นวน)

ปราบ โอชินาติ(อาข.)

ปราบปราม วูปสมน(ํ นป.ุํ )

ปรายณธรรม ปรายโณ(ป.ํุ )

ปรารถนา อิ จฉฺ ติ ( อ า ข . ) ป ตเฺ ถ ติ ( อ า ข . ) ป ตฺถ นํ

ฐเปติ(สํานวน) ปตฺถติ(อาข.) ตณหฺ า(อิตฺ.)

ปตถฺ นา(อติ .ฺ ) ปณธิ าน(ํ นป.ุํ ) ปณิธ(ิ ป.ํุ )

ปรารถนาความอยูด่ ีกนิ ดี สุขวาสาภปิ ตถฺ ยํ(นปํุ.)

ปราศจากความบากบนั่ ปรกฺกมวริ หติ (คุณ.)

ปราศจากความอตุ สาหะ วีตสุ สฺ าห(คุณ.)

ปราศจากโรค นริ ามโย(ปํ.ุ )

ปราศรยั สุนทฺ รวจน(ํ นปํุ.) สลลฺ าโป(ปํุ.)

ปราสาท ๗ ชัน้ สตตฺ ภูมิก(คณุ .)

197

ปราสาท ปาสาโท(ปํุ.)

ปราสาทโล้น มุณฺฑจฺฉทฺโท(ปํุ.) หมฺมยิ (ํ นปุ.ํ )

ปรจิ เฉทของคมั ภรี ์ ปรจิ เฺ ฉโท(ป.ุํ )

ปรยิ ัติ ปรยิ ตตฺ ิ(อติ ฺ.) ธมฺโม(ปํุ.)

ปรกึ ษา มนฺเตต(ิ อาข.) มนฺเตยยฺ (อาข.)

ปรงุ แตง่ อภิสงฺขโรติ(อาข.) อภิสงขฺ าโร(ปุํ.) สงขฺ า

โร(ป.ุํ )

ปรงุ ยา เภสชชฺ ํ โยเชตฺวา(สาํ นวน)

ปร๊ฟุ โสธยปณณฺ (นปํ.ุ )

ปรู ลิโกจโก(ปํุ.) องโฺ กโล(ป.ํุ )

ปรู๊ฟ โสธยปณฺณ(ํ นปํ.ุ )

ปลงลง โอตาเรต(ิ อาข.) โอโรเปต(ิ อาข.) นิกขฺ ิ

ปต(ิ อาข.) โอหารณ(ํ นปุ.ํ )

ปลงอายุสงั ขาร อายสุ งขฺ ารวสิ ฺฏฐฺ ภูต(กติ ก์)
ปลน้ ภณฺฑนิ วลิ ุมฺปึสุ (สาํ นวน) อจฺฉินทฺ ติ วฺ า(กิตก์)

ปลวก อุปจโิ ก(ปุ.ํ )

ปลอก โกสโก(ปุ.ํ )

ปลอกหมอน พิมฺโพหน(อิต.ฺ ) จิมิลกิ า(อติ .ฺ )

ปลอ้ ง ปพฺพ(ํ นป.ํุ ) ผฬุ(นป.ุํ ) คณฺฐ(ิ ปุํ.)

ปลอบใจ อสสฺ าเสตฺวา(กติ ก์)

198

ปลอมตัว อญญฺ าตกเวเสน(ตติยา) เทวตาวณเฺ ณน

(ตตยิ า)

ปลอ่ ย มุญจฺ ต(ิ อาข.) โมจต(ิ อาข.) โมจยต(ิ อาข.)

ปละ ปล(ํ นปํ.ุ )

ปลา ชลโช(ปุํ.) วารโิ ช(ปุํ.) มจฺโฉ(ปุํ.) มีโน(ปุํ.)

ชลจโร(ปุํ.) ปุถุโลโม(ปุํ.) อมพฺ ุโช(ปุํ.)

ฌโส(ป.ุํ )

ปลากด นฬมีโน(ปุ.ํ )

ปลากระบอก ปาวุโส(ปุํ.)

ปลากระเบน มณฺฑก(ปํุ.)

ปลาค้าว มญุ ฺโช(ป.ํุ )

ปลาฉลาม สุสกุ า(อิต.ฺ )

ปลาดุก สิงฺค(ี ปุ.ํ )

ปลาตะเพยี น โรหโิ ต(ป.ํุ )

ปลาตาตุ่ม สผร(ี อิต.ฺ )

ปลาบปล้ืม สมฺโมทาม(อาข.)

ปลาย มตถฺ ก(นปุํ.) ปรโิ ยสาน(ปุํ.) ปรยิ นตฺ (นปุํ.)

อนตฺ (ปํ.ุ ) อคฺค(นปํุ.) สโิ ร(ป.ุํ ) อคคฺ ํ (นป.ํุ ) สิข

โร(ปํ.ุ )(นป.ํุ ) โกฏิ(อิต.ฺ ) โกโณ(ป.ํุ ) อสฺโส(ปุํ.)

ปลายคาง จุพุก(นปุ.ํ )

199

ปลายงวง กรคคฺ ํ(นป.ํุ ) โปกขฺ รํ(นป.ํุ )

ปลายเทา้ ป า ท คคฺ ํ ( น ปุ ํ . ) ป ป ทํ ( น ปุ ํ . ) จ ร ณํ ( น ปุ ํ . )

ปปโท(ปุ.ํ ) ปาทคคฺ (ํ นปุํ.)

ปลาลาํ พนั มคคฺ โร(ป.ุํ )

ปลาสลาด คณฑฺ โก(ปุํ.)

ปลาสวาย วลโช(ปุ.ํ )

ปลาหมอ วลโช(ปุ.ํ )

ปลาแหง้ สกุ ฺขมจฺโฉ(ปํุ.)

ปลาใหญต่ ่างๆ ตมิ ิ(ป.ํุ ) ติมงิ ฺคโล(ป.ํุ ) ติมริ ปิงฺคโล(ป.ํุ ) อชฌฺ า

โรโห(ปํ.ุ ) มหาติม(ิ ปุํ.)

ปลงิ ชลูกา(อติ ฺ.) รตฺตปา(อติ ฺ.)

ปล้มื ใจ วิตฺต(นปํุ.)

ปลกู ฝัง อาเสวิต(กติ ก)์

ปวดท้อง อทุ รวาโต อุฏฐฺ โิ ต(สํานวน)
ปวดศรี ษะ สสี ํ รชุ ฺชต(ิ สาํ นวน)

ป่วย อาตุร(คุณ.)

ปวารณา ปวาเรตวฺ า(กติ ก)์

ป้ องกัน ปฏิพาหิตุ(อาข.) นิวาเรตุ(อาข.) ปฏิพาห

โน(ปุํ.) ติกิจฺฉติ(อาข.) รกขฺ ติ(อาข.) โค

200

เ ป ติ ( อ า ข . ) อ า ร กโฺ ข ( ปุ ํ . ) ร กขฺ นํ ( น ปุ ํ . )

รกขฺ ิต(กติ ก์) เตกิจฺฉา(อติ ฺ.) ติกิจฉฺ นํ(นปุํ.)

ป้ องกนั รกั ษาทํานุบํารงุ อ ภิ ป า ล น ตฺถ า ย เ จ ว อ ภิ

วฑฒฺ นตฺถาย จ(สํานวน)

ปองร้ าย พยฺ าปาโท(ปุ.ํ ) อนภริ ทธิ (ิ อิต.ฺ )

ป้ องหนา้ นลาเฏ หตฺถํ ฐเปติ(สาํ นวน)

ป้ องหนา้ หตฺถํ ภมกุ สมฺ ึ อกุ ฺขปิ ิตวฺ า โอโลเกต(ิ สํานวน)

ปอด ปปฺผาส(ํ นปุํ.)

ป้ อม อฏโฺ ฏ(ปุํ.) อฏฺฏาลโก(ป.ุํ )
ปะรํา มณฑปํ (นป.ํุ ) ชนาลโย(ปุํ.)

ปั กมนั่ อวฏฺฐติ (กิตก)์ อวตฺถิต(กิตก์)
ปั กษ์ ปกโฺ ข(ปุ.ํ )

ปัจจนั ตประเทศ มลิ กขฺ เทโส(ปุํ.) ปจฺจนโฺ ต(ปํ.ุ )

ปัญจมวี ภิ ัตติ ปญจฺ มีวิภตตฺ ิ(อิตฺ.) อปาทาน(ปุํ.)(นปุํ.) นิสฺ

สกฺก(ป.ุํ )(นปุ.ํ )

ปั ญญา ธ(ี อติ .ฺ ) ปญฺญา(อติ ฺ.) พทุ ธฺ (ิ อิตฺ.) เมธา(อติ ฺ.)

มต(ิ อติ ฺ.) มตุ ิ(อติ .ฺ ) ภรู (ิ อิตฺ.) มนตฺ า (อติ ฺ.)

ปญฺญานํ(นปุํ.) ญาณํ(นปุํ.) วิชชฺ า(อิตฺ.)

โยน(ิ อิต.ฺ ) ปฏิภาณํ(นปํ.ุ ) อโมโห(ปํ.ุ )

ปัญญาคิดหาหนทาง อุปายวมี สํ า(อิตฺ.)