✍️ พจนานุกรม ไทย-บาลี(วัดสวนดอก)

101

โง่ พาล(คณุ .) มนฺท(คุณ.) อวญิ ฺญ(ู ปํุ.) พาลสิ (ปุ.ํ )

โมเหนาภิภตู (กิตก์) ทนฺธ(คณุ .)

โงกงว่ ง มิทฺธํ(นปํ.ุ ) ปจลายกิ า(อิตฺ.)

โงเ่ ขลา พ า โ ล ( คุ ณ . ) ท ตฺตุ ( คุ ณ . ) ช ฬ ( คุ ณ . )

มูฬหฺ (คุณ.) มนทฺ (คุณ.) วิญญฺ ู(คุณ.) พา

ลสิ (คุณ.)

จงกรม จงกมต(ิ อาข.) จงฺกมนํ(นปุ.ํ )

จงกลนี โสคนธฺ กิ (ํ นปุํ.) กลฺลหารํ(ปํ.ุ ) ทกสตี ลกิ ํ(นปุํ.)

จงยกไว้ เอตํ โหตุ(สํานวน) โหตุ(อาข.) ตฏิ ฺฐต(ุ อาข.)
จงรกั ภักดี สมมฺ านน(นป.ํุ ) สมฺภตตฺ ิ(อติ ฺ.)

จด อาหจจฺ (กิตก์)

จดหมาย สาสน(ํ นปํุ.)

จตชุ าตคิ ันธ ๔ อย่าง กุ งฺกุ มํ ( น ปุ ํ . ) ย ว น ปุ ปฺผํ ( น ปุ ํ . )

ตครํ(นป.ุํ ) ตุรกฺโข(ปุํ.)

จตุตถวี ิภตั ติ จตุตถวี ิภตตฺ ิ(อติ ฺ.) สมปฺ ทาน(นปุ.ํ )

จตุรงั คเสนา หตฺถี(ปุํ.)ช้าง อสฺโส(ปุํ.)ม้า รโถ(ปุํ.)รถ ปตฺ

ตี(ป.ํุ )พลเดินเท้า

จตุราศรม ๔ พฺรหฺมจาร(ี ปุํ.)นวกะ คหฏโฺ ฐ(ปุํ.)มีครอบครวั
วานปตฺโถ(ปํ.ุ )อยปู่ ่า ภิกฺขุ(ปุ.ํ )สละทัง้ หมด

จบลง สมตตฺ (กติ ก)์ นิฏฐฺ ติ (กิตก์)

102

จมลง นิมชุ ชฺ ติ ฺวา(กิตก์)

จมูก สวนํ(นปุํ.) นตถฺ ุ(นปุํ.) นาสา(อิตฺ.) นาสิ

กา(อติ .ฺ ) ฆาน(ํ นปุํ.)

จระเข้ สุสุมาโร(ปุํ.) กุมภฺ ีโล(ปุํ.) สุํสุมาโร(ปุํ.) กุมฺ

ภโี ล(ปํ.ุ ) นกโฺ ก(ป.ุํ )

จราจล โกลาหล(ํ นปุ.ํ )

จรงิ ภตู (ํ นปุํ.)

จรงิ ใจ สจฺจปุ ปฺ าทนํ(นป.ุํ )

จรงิ ใจตอ่ ตนเอง อตตฺ นิ สจฺจุปปฺ าทนํ (สํานวน)

จรงิ แท้ สมมฺ า(อพยฺ ย.) อวิตถํ(นปุํ.) สจฺจํ(นปุํ.)

ตจฉฺ ํ(นปุํ.) ยถาตถ(ํ นปํุ.)

จรงิ หรอื ไม่ สจจฺ (ํ อพยฺ ย.)

จรงิ ๆ สมฺมา(อพฺยย.) อวิตถํ(นปุํ.) สจฺจํ(นปุํ.)

ตจฉฺ ํ(นปํุ.) ยถาตถํ(นป.ํุ )

จรยิ าวตั ร จรยิ า(อิตฺ.)

จวนแจ อปุ กฏฺฐา(กิตก์) วปู กฏฐฺ า(กิตก)์
จอก เสผาลกี า(อิต.ฺ ) นลี กิ า(อิตฺ.) อาปานยี กํโส(ป.ํุ )

จอ้ ง อาโลกนํ(นปุํ.) นิชฺฌานํ(นปุํ.) อิกฺขนํ(นปุํ.)

ทสสฺ น(ํ นปุํ.)

จองจาํ พนฺธน(ํ นปุ.ํ )

103

จองเวร อุปนาโห(ปํ.ุ )

จอบ ขณติ ตฺ ิ(อิตฺ.) อวทารณํ(นป.ํุ ) กุทฺทาโล(ป.ํุ )

จอมคน ปชาธโิ ป(ป.ํุ ) นราธโิ ป(ปุ.ํ ) นรสิ ฺสโร(ป.ํุ )

จอมปลวก วมฺมโิ ก(ปํ.ุ )(นปํ.ุ )

จะแกท้ ุกขต์ อ้ งแก้ท่ีเหตุ ทุ ก ข ส มุ ท ย นิ โ ร โ ธ ( ปุ ํ . ) ทุ กฺข นิ

โรโธ(ปุํ.)

จะหลบหนกี ละ วริ มติ(อาข.) ปฏิวิรมติ(อาข.)

จกั กรี จกฺก(ิ ป.ํุ )

จกั๊ จนั่ จีร(ี ป.ุํ ) ฌลฺลกิ า(อติ ฺ.)

จักแบ่ง สํวภิ ชิสสฺ ต(ิ อาข.) สํวิภาคํ กรสิ ฺสติ (สํานวน)

ภาเชสสฺ ต(ิ อาข.)

จกั รพรรดริ าช สพพฺ ภมุ ฺโม(ป.ุํ ) จกกฺ วตฺต(ิ ป.ํุ )

จกั รวาล จกกฺ วาฬ(นปุํ.)

จกั ษุ จกขฺ ุ(นปุ.ํ )

จกั ษบุ อด จกขฺ กุ าณ(คณุ .)

จักษุแพทย์ จกขฺ ุเวชโฺ ช(ปุํ.)

จัญไร อีต(ิ อติ .ฺ )

จัณฑาล สปาโก(ปุํ.) จณฑฺ าโล(ปุํ.) มาตงฺโค(ปุํ.)

สปโจ(ปุ.ํ )

จัดการ กโรติ(อาข.) สวํ ิทหต(ิ อาข.)

104

จดั แจง สํวิทหิตฺวา(กิตก์) ปฏิยาทาเปตวฺ า(กิตก์)

สชฺเชตฺวา(กติ ก์) สมฺปาเทตวฺ า(กติ ก)์ สํวิ

ทหติ(อาข.) สํวิทหนํ(นปุํ.) ปฏิยตตฺ (กิตก์)

ปฏิปาเทตพพฺ (กิตก์)

จัดแจงทาน ทานสํวิภาโค(ปุํ.) ทานสํวิธานํ(นปุํ.) ทา

นวสิ คฺค(นป.ุํ )

จัดพมิ พ์ ปมทุ ฺทติ (ํ กิตก์) มทุ ทฺ ติ (ํ กติ ก)์

จัน่ พนฺธน(ํ นปุ.ํ ) คณฺฐปิ าโส(ปํุ.)

จันทนแ์ ดง ติลปณณฺ ี(ปุํ.) ปตฺตงฺคํ(นปุํ.) รญชฺ นํ(นปุํ.)

รตฺตจนฺทน(ํ นปุ.ํ )

จนั ทนเ์ หลือง โคสีส(ํ นปํุ.) เตลปณณฺ ิกํ(นปุํ.) หรจิ นทฺ น(ํ ป.ุํ )

(นปุํ.)

จนั ทรเ์ พ็ญ ปณุ ฺณจนฺโท(ป.ุํ ) ปุณฺณมาโส(ปํ.ุ )

จับ คเหตฺวา(กติ ก)์

จับกล่มุ สนฺนปิ าต(ป.ํุ )

จับกงั กมมฺ กโร(ป.ุํ ) เวตนโิ ก(ปุ.ํ ) ภตโก(ป.ํุ )

จาง กพร(คณุ .)

จา้ ง ภต(ิ อติ ฺ.) ภตฺวา(กติ ก)์ ภติตวฺ า(กติ ก์)

จาน กํสํ(นปํุ.) ถาวกิ า(อิตฺ.) กโํ ส(ป.ุํ )

จ่าฝงู ยถู ปต(ิ ป.ํุ ) ยูถเชฏฺโฐ(ปํ.ุ ) ยถู โป(ป.ุํ )

105

จาม อกุ าสิต(ํ นปุํ.) กาโส(ปุํ.) ขปิ ิตฺวา(กติ ก)์ กาสิตฺ

วา(กิตก)์

จา่ ย วลญเฺ ชส(ิ อาข.)

จารชน จโร(ป.ุํ ) คฬู หฺ ปรุ โิ ส(ปํ.ุ ) จารปรุ สิ (ปุ.ํ )

จารตี ประเพณี จารติ ฺตํ(นปํ.ุ )

จารกึ เลขน(ํ นปํุ.)

จารกึ พระธรรม พทุ ฺธมมฺ เลขนํ(นป.ํุ )

จาํ ธารณํ(นปุ.ํ ) ธารติ (กิตก์)

จาํ ได้แมน่ สจุ ตาภธิ มมฺ ธร(ป.ุํ )

จาํ นวนนอ้ ย อปฺป(คุณ.)

จํานาํ นฺยาโส(ป.ุํ ) อปุ ณธิ (ิ ปุ.ํ )

จําแนก สวํ ิภาค(ป.ํุ )

จําแนกกรรม กมมฺ โวสฺสคโฺ ค(ป.ุํ )

จําปา อิงฺคทุ ี(อติ ฺ.) จมฺเปยยฺ (ป.ุํ ) จมปฺ (ป.ํุ )

จําพรรษา วสสฺ าวาสํ อปุ วสต(ิ สํานวน)

จําหน่าย วิสฺสชฺช(ิ อาข.) วกิ ฺกนี าต(ิ อาข.)

จิง้ จก สรพ(ู อติ ฺ.) ฆรโคลิกา(อติ .ฺ )

จงิ จอ้ ติวตุ า(อิต.ฺ ) ตปิ ุฏา(อิตฺ.)

จงิ จอ้ ดํา สามา(อติ ฺ.) กาลา(อติ ฺ.)

จิง้ หรดี จีร(ี ป.ํุ ) ฌลลฺ ิกา(อิต.ฺ )

106

จิตใจไม่เหมอื นกนั นานชฺฌาสย(คุณ.) นานจฺฉนฺ(คุณ.) นา

นารุจิก(คณุ .)

จติ เป็นนาย มโนปุพพฺ งฺคโม โหติ มโนเสฏโฐ มโน

มโย(สํานวน)

จติ ออ่ นโยนยินดี จิ ตฺตํ มุ ทุ กํ โ ห ติ อ า โ ม ทิ ต ปปฺ

โมทิต(ํ สํานวน)

จดี้ ้วยนวิ้ มือ อ งคฺ ุ ลิ ป โ ต ท กํ ( น ปุ ํ . ) อ จฺฉ ร า ย ท สฺเ ส

สติ(สํานวน)

จีวร อรหทฺธโช(ปุํ.) กาสายํ(นปุํ.) กาสาวํ(นปุํ.)

จีวร(นปุ.ํ )

จุก จูฬ(นปุ.ํ )

จุกเสียดแนน่ สลู า(อิตฺ.)

จุณอบหอม วาสจณุ ณฺ (ํ นป.ํุ ) วาสโยโค(ปุํ.)

จุดไฟ อคคฺ ึ ททมาโน(สาํ นวน) อคคฺ ึ ชาเลติ(สาํ นวน)

ทปี ํ ชาเลต(ิ สํานวน)

จุฬามหาวิทยาลยั ฯ จุฬาลงกฺ รณมหาวชิ ชฺ าลโย(ป.ุํ )

จูงมือ หตฺเถสุ คเหตวฺ า(สาํ นวน)

จโู่ จม อพฺภาหนต(ิ อาข.)

จูบ จุมฺพติ ฺวา(กติ ก)์ ปรมิ ชฺชิตฺวา(กิตก์)

เจดยี ์ เจตยิ (ํ นปุํ.) ถโู ป(ปํ.ุ )

107

เจดียพ์ ระศรสี รรเพชร สริ สิ พพฺ วิชตาญาณํ(นป.ํุ )

เจตมลู เพลิง จิตตฺ โก(ป.ุํ ) อคคฺ สิ ญญฺ โิ ต(ปํุ.)

เจนใจ โยนิโสมนสกิ าเรน สูปธารโิ ต (สํานวน)

เจบ็ ออดๆ แอดๆ พฺยาธินาภิภูโต โหติ พาฬฺหคิลาโน

(สาํ นวน)

เจรจา สลลฺ เปต(ิ อาข.) สลลฺ ปนํ(นป.ํุ ) อาลปนํ(นปุ.ํ )

เจรญิ ภ ทฺท ก ( คุ ณ . ) ภ ทรฺ ( คุ ณ . ) ผ า ติ ( อิ ตฺ . )

วุ ทธฺ ิ ( อิ ตฺ . ) ว ฑฺเ ฒ ติ ( อ า ข . )

วฑโฺ ฒ(คุณ.)วฑฒฺ ิต(กิตก์) วุฑฺฒ(กิตก์)

วฑฒฺ ก(คุณ.)

เจรญิ ย่ิง อภิวฑฒฺ ต(ิ อาข.) ปวฑฺฒต(ิ อาข.)

เจรญิ รอยตาม อนปุ าย(ี คุณ.)

เจรญิ วยั ว โ ย นุ ค ( คุ ณ . ) ว ย ปปฺ ตตฺ ( คุ ณ . ) ว โ ย

วฑุ ฒ(คณุ .) วโยนคฺ (คณุ .)

เจา้ ของโค โคโม(ปุ.ํ ) โคมิโก(ป.ํุ )

เจา้ คณะจังหวดั มณฺฑลิสฺสรภิกฺขุ(ปุ.ํ ) รฏฺฐสิ ฺสรภกิ ฺขุ(ปํุ.)

เจ้าลิจฉวี ลิจฺฉว(ิ ปํุ.) วชฺชี(ป.ํุ )

เจ้าศากยะ สกโฺ ก(ปุํ.) สากิโย(ปุ.ํ ) สากโฺ ย(ปํุ.) สกฺก(ปุํ.)

เจ้าหนี้ อตุ ฺตมณโฺ ณ(ปุํ.) ธนโิ ก(ปํุ.)

108

เจาะ ฉินฺเทติ(อาข.) ฉิทฺทยติ(อาข.) วิชฺฌิตวฺ า(กิ
ตก์) วทิ ฺธ(คุณ.) ฉิททฺ ิต(คณุ .) เวธโิ ต(คณุ .)
เจาะหู กณฺณวิชฺฌนํ(นป.ุํ )
เจอื สมมฺ สิ เฺ สตวฺ า(กติ ก์) สมฺมิสฺสต(ิ อาข.)
เจือกัน สมเฺ ภท(ปํุ.)
เจือปน มสิ ฺสก(คุณ.) อปุ เสจน(คุณ.)
แจม่ แจง้ ปฏ(ุ คณุ .) พยฺ ตตฺ (คณุ .) อาวภิ ตู (คณุ .)(กติ ก์)
แจม่ ใส ปสาโท(ป.ํุ ) ปสนนฺ ตา(อิต.ฺ )
โจงกระเบน กจฺฉํ พนฺธติ (สํานวน)
โจทย์ โจเทต(ิ อาข.) โจทยติ(อาข.) ปจุ ฺฉติ(อาข.)
โจร ตกกฺ โร(ป.ุํ ) โมสโก(ปุํ.) โจโร(ปํ.ุ ) เถโน(ปุํ.)
เอกาคารโิ ก(ปุํ.)
ใจ จิ ตตฺ ํ ( น ปุ ํ . ) เ จ โ ต ( ปุ ํ . ) ม โ น ( ปุ ํ . ) ( น ปุ ํ . )
วิญญาณํ(นปุ.ํ ) หทย(ํ นปุํ.) มานสํ(นป.ํุ )
ใจกว้าง มหาสย(คณุ .) มหชฌฺ าสย(คุณ.)
ใจดี สุมน(คุณ.) สุจิตฺต(คุณ.) หทย(ี คณุ .) หทยา
ล(ุ คณุ .)
ใจบุญ วทญฺญ(ู คุณ.) วทานีย(คณุ .)
ใจยงุ่ พยฺ ากุล(คุณ.) วิหตถฺ (คณุ .)
ใจเยอื กเย็น สนฺต(คุณ.)

109

ใจสงบ สนตฺ จิตตฺ (คณุ .) สนฺตมน(คณุ .)

ฉลาด เ ฉ ก ( คุ ณ . ) กุ ส ล ( คุ ณ . ) โ ก วิ ท ( คุ ณ . )

ปณฑฺ ติ (คุณ.) พยฺ ตฺต(คณุ .) ปฏ(ุ คุณ.)
ฉลาด(ใช้ชีวิต) ปณฺฑิต(คุณ.)

ฉลาด(ในธรรมะ) โกวิท(คุณ.)

ฉลาด(ในเล่หก์ ล) เฉก(คณุ .)

ฉลาด(ในไหวพรบิ ) พยฺ ตตฺ (คุณ.)

ฉลาด(ในอบุ าย)กุสล(คุณ.)

ฉลาดร้ทู างเจรญิ อายโกสลลฺ (ํ นปุ.ํ )

ฉลาดร้ทู างปฏิบัติ อปุ ายโกสลฺลํ(นปุ.ํ )

ฉลาดร้ทู างเส่ือม อปายโกสลฺลํ(นปุํ.)

ฉฏั ฐวี ภิ ตั ติ ฉฏฐฺ วี ภิ ตตฺ (ิ อติ ฺ.) สามิ(ปุํ.)

ฉตั ร ฉตฺตํ(นป.ุํ )
ฉตั รขาว เสตฉตตฺ ํ(นป.ุํ )
ฉนั ใด ยถา(นปิ าต)
ฉนั ท์ ฉนทฺ (ํ นปํุ.) คาถา(อิตฺ.) วุตตฺ (ิ อิตฺ.) วตฺต(ํ น.)
ฉบั พลัน ตาวเทว(นิปาต)
ฉาง โกฏฐฺ (ปุ.ํ )(นปุ.ํ ) กสุ โู ล(ปุํ.)
ฉาบ โปตฺถ(ํ นปุ.ํ ) ลิมปฺ ต(ิ อาข.)

110

ฉาบทา อุปลิมฺปติ(อาข.) โอปุณาติ(อาข.) วิลิมฺ

ปติ(อาข.)

ฉิบหาย นสสฺ ติ(อาข.) วินฏฺฐ(กิตก์) นฏฺฐ(กิตก์) วิ
นาโส(ป.ุํ )

ฉีก ผาเลตฺวา(กิตก)์ ผาเลติ(อาข.) ฉิชชฺ ต(ิ อาข.)

ฉีกออก อนคุ ฆฺ าเฏติ(อาข.) โอปาเฏต(ิ อาข.)

ฉุด อ จฺฉิ นฺทิ ตฺว า ( กิ ต ก์ ) อ า ก ณฑฺ ิ ตฺว า ( กิ ต ก์ )

อากฑฺฒต(ิ อาข.)

เฉียบแหลม พยฺ ตฺต(คุณ.) ปฏุ (คุณ.)

เฉ่ือยชา ทีฆสตุ ฺต(คณุ .) จริ กฺรยิ (คุณ.) จริ ายต(ิ อาข.)

โฉบลง ภสสฺ (ิ อาข.)

ไฉนหนอ ยนฺนนู (นิปาต)

ชกกนั นพิ พฺ ทุ ฺธํ(นปํุ.) ยุญชฺ ติ(อาข.)

ชกมวย นพิ ฺพทุ ธฺ ํ(นป.ํุ ) ภนิ ทฺ น(ํ นป.ํุ ) ภนิ ฺทน(ํ นปุํ.)

ชฎาผม ชฏา(อิตฺ.)

ชฎิล ชฏิโล(ปุ.ํ ) ชฏาธโร(ปํ.ุ )

ชนทุกชาติทกุ ชัน้ นานาโคตฺตา(อติ ฺ.) นานานชชฺ า(อิต.ฺ )

ชนมช์ พี ชีวติ ํ(นป.ํุ )

ชนะ ชโย(ปุํ.) วิชโย(ปุ.ํ ) ชนิ ิ(อาข.) โอชินาติ(อาข.)

ชนิ าติ(อาข.)

111

ชบา โอฬปุปผฺ ํ(นปุํ.) ชปา(อิตฺ.) ชีวสุมนํ(นปุํ.)

พนฺธุโก(ป.ํุ ) ชยสุมน(ํ นปุํ.) ภณฺฑโิ ก(ปุ.ํ ) พนฺ

ธุชีวโก(ปุ.ํ )

ชม ปสตฺถ(คณุ .) วณฺณติ (คุณ.) ถุต(คุณ.)

ชมเชย อกฺกยติ(อาข.) อภิตถฺ วติ(อาข.) อภินนทฺ ิตฺ

วา(กิตก์) ถุนิตฺวา(กิตก์) อภิตถฺ วิตวฺ า(กิตก์)

นุติ(อิตฺ.) ถุต(ิ อิตฺ.) โถมน(ํ อิต.ฺ ) ปสสํ า(อติ ฺ.)

ชมพู่ ชมฺพู(อิต.ฺ ) ชมฺพวํ(นป.ํุ ) ชมฺพุ(นปุ.ํ )

ชมศษิ ยท์ ่คี วรชม วากเฺ ยน ปคฺคณหฺ ติ(สํานวน)

ชลอปี ก ปกฺเข วสิ ฺสชฺเชตฺวา(สํานวน)

ชลาลัยในนรก เวตรณี(อติ .ฺ ) โลหกมุ ภฺ ี(อติ ฺ.)

ช่วยถาวร ถาวรตถฺ สาธก(คุณ.)

ชว่ ยเหลอื หติ านหุ ิตํ(นปุ.ํ )

ช่วยเหลอื คนทวั่ ไป สงคฺ เหตา ชเนตานํ(สํานวน)

ชอ่ ถพโก(ป.ุํ ) โคจฺฉโก(ปํุ.)

ชอกช้ํา กิลมิตฺวา(กิตก์) กิลมติ(อาข.) กิลนตฺ (กิตก์)

ช่อง รนฺธํ(นปุํ.) ววิ รํ(นปํ.ุ ) ฉิทฺทํ(นปุํ.) กุหรํ(นปุ.ํ )

สุสิรํ(นปุํ.) พิลํ(นปุํ.) สุสิ(อิตฺ.) ฉิคฺคลํ(นปุํ.)

โสพภฺ (ํ นป.ํุ )

ช่องกุญแจ กุญจฺ ิกาววิ รํ(นปํ.ุ ) ตาฬจฺฉิคคฺ โล(ปุ.ํ )

112

ชอ่ งดาล กุญฺจกิ าวิวรํ(นปุํ.) ตาฬจฺฉิคคฺ โล(ปุ.ํ )
ชอ่ งทาง ววิ รํ(นปุํ.) โอกาโส(ป.ํุ )
ช้องผม เวณิ(อติ .ฺ ) ปเวณิ(อติ .ฺ )
ชอ่ งพิณ โปกฺขโร(ปํ.ุ )
ช่องหู กณฺณโสตํ(นป.ํุ )
ชอ่ ดอกไม้ วลลฺ ร(ี อติ ฺ.) มญชฺ ร(ี อิต.ฺ )
ช้อน กฏจฉฺ (ุ ปํุ.) ทพฺพ(ิ อติ ฺ.)
ชอบใจ รจุ (ิ อติ .ฺ ) รุจิต(กิตก์) รจุ จฺ ติ(อาข.)
ชอบบ้าง สาวชฺชกมมฺ ํ(นปุํ.)
ชอบพอกัน อญญฺ มญญฺ สฺส มิตฺตภูตา โหนตฺ ิ สหาย
ภตู า(สํานวน)
ช่อฟ้ า กูฏ(ํ นป.ํุ ) กณฺณิกา(อิตฺ.)
ชะนี โคนงคฺ ลี(อิตฺ.) กณฺหตุณฺโฑ(ปุํ.) โคนงฺ
คุโล(ป.ุํ )
ชะมด กตถฺ ูรกิ า(อิตฺ.) มิคมโท(ปุํ.) ปิ ยโก(ปุํ.) จมุ
ร(ุ ปุ.ํ ) กทลมิ โิ ค(ปุํ.)
ชะเอม อติวสิ า(อิตฺ.) มณุ ฑฺ า(อติ ฺ.) มธุรสา(อิตฺ.)
ชะเอมเกลอื ลฏฺฐมิ ธุกํ(นปํ.ุ )
ชะเอมเครอื มธุก(ํ นปํ.ุ ) ยฏฐฺ มิ ธกุ า(อิตฺ.) มธุลฏฺฐกิ า(อิต.ฺ )
ชะเอมตน้ มโหสธํ(นปํ.ุ ) อติวสิ า(อิตฺ.)

ชกั 113
ชักชวน
ชักดาบ อาวญิ ฺชติ(อาข.) อาวญิ ฺชน(ํ นปุ.ํ )
ชักมา สมาทเปตวฺ า(กิตก์) สมาทเปต(ิ อาข.)
ชฏั อสึ นิกฺกฑฺฒิ (สาํ นวน)
ชฏั ภูเขา อากณฺฑิตฺวา(กติ ก์) อาหรติ ฺวา(กิตก)์
ชนั สณฑฺ ํ(ปุ.ํ )(นปํ.ุ )
ชนั้ วนสณฺโฑ(ปุ.ํ ) ปพฺพตคหนํ(นป.ํุ )
ชนั้ ดี ตุรุกโฺ ข(ปํ.ุ ) ปิณฺฑโก(ปุํ.) ยกขฺ ธูโป(ปุํ.)
ชยั ชนะ ภูมิ(อติ ฺ.)
ชยั พฤกษ์ ปณตี า(คุณ.)
ชัยมงคล ชโย(ปํ.ุ ) วิชโย(ปํ.ุ )
ชัว่ ชยสุวณฺณปุปฺผํ(นป.ุํ )
ชัว่ ครู่ ชยมงคฺ โล(ป.ํุ )
ชวั่ โมง ทจุ จฺ รติ (คณุ .)
ชัว่ ร้าย อิตตฺ ร(คณุ .)
ช่างกลึง ฆฏกิ า(อิตฺ.)
ชา่ งกอ่ อฐิ จณฺฑ(คณุ .)
ชา่ งกลั บก จนุ ทฺ กาโร(ปํ.ุ ) ภมกาโร(ปุํ.)
ชา้ งแก่ อฏิ ฺฐกิ าวฑฒฺ กี(ปํุ.)
กปฺปโก(ป.ุํ ) นหาปิโต(ป.ํุ )
ชณิ ณฺ หตถฺ (ี ปํุ.)

114

ชา่ งขุดรอ่ งน้าํ เนตตฺ ิโก(ปํุ.) อุทหารโก(ป.ุํ )

ชา่ งเขยี น รงคฺ าชโี ว(ปุํ.) จติ ฺตกาโร(ปํุ.)

ช่างดอกไม้ มาลากาโร(ป.ํุ ) มาลิโก(ป.ุํ )

ชา้ งตกมัน ป ภิ นโฺ น ( ปุ ํ . ) ม ตโฺ ต ( ปุ ํ . ) ค ชฺชิ โ ต ( ปุ ํ . )

มตตฺ หตฺถ(ี ปํ.ุ )

ช่างตดั ผม กปปฺ โก(ปุํ.) นหาปิโต(ปุ.ํ ) เกโสหารโก(ป.ุํ )

ชา้ งตวั ประเสรฐิ วรวารโณ(ป.ุํ )

ช้างตัวผู้ หตฺถ(ี ป.ุํ ) มาตงโฺ ค(ปํ.ุ ) กร(ี ป.ุํ ) กญุ ฺชโร(ปุํ.)

นาโค(ปุํ.) คโช(ปุํ.) วารโณ(ป.ํุ )

ช้างตวั เมีย หตถฺ ิน(ี อิตฺ.) กเรณุกา(อิตฺ.)

ช้างแตง่ เสรจ็ สัพ สชชฺ โิ ต(ปํ.ุ ) กปฺปิโต(ปํุ.)

ชา่ งถาก ตจฉฺ ก(ปุํ.)

ช่างทอง สุวณฺณกาโร(ปํุ.) นาฬนิ ฺธโม(ปํุ.) กมฺมาโร(ปํุ.)

ช้างน้อย หตฺถจิ ฉฺ าโป(ปุํ.)

ช่างปั้น ปฏิมากโร(ปํ.ุ ) ปฏิพิมพฺ กาโร(ปุ.ํ )

ชา้ งพระท่นี ัง่ อุปวยฺโห(ปํ.ุ ) ราชวยฺโห(ป.ํุ )

ชา้ งพระอนิ ทร์ เวราวโณ(ปุํ.)

ช้างพลาย กุญฺชโร(ปุํ.) วารโณ(ปุํ.) หตฺถี(ปุํ.) มาตงฺ

โค(ปุ.ํ ) ทฺวริ โท(ปํุ.) คโช(ปํ.ุ ) นาโค(ปํ.ุ ) ทฺวิ

โป(ป.ุํ ) อโิ ภ(ปํ.ุ ) ทนฺตี(ป.ํุ )

115

ชา้ งพงั (ตัวเมยี ) หตถฺ ิน(ี อิต.ฺ ) กเณรกุ า(อติ ฺ.)

ชา่ งฟอก นนิ เฺ นชโก(ปํุ.) รชโก(ป.ํุ )

ชา้ งมาร คริ เิ มขโล(ปุํ.)

ช่างไม้ ตจฉฺ โก(ปุํ.) วฑฺฒกี(ปุํ.) ผลคณฺโฑ(ปุํ.)

ถปติ(ปุํ.) รถกาโร(ป.ํุ )

ช่างเย็บ ตนุ ฺนวาโย(ป.ุํ ) โสจโิ ก(ปํ.ุ )

ช้างรนุ่ กฬโภ(ปุํ.) ภึโก(ป.ุํ ) ภงิ โฺ ค(ปุํ.)

ช่างโลหะ กมฺมาโร(ป.ุํ ) โลหการโก(ปุ.ํ )

ช่างศร อสุ กุ าโร(ป.ํุ ) อสุ ุวฑฒฺ ก(ี ปํุ.)

ช่างศิลป์ ๕ กล่มุ ตจฉฺ โก(ปุํ.)ช่างไม้ ตนฺตวาโย(ปุํ.)ช่างหูก

รชโก(ปุํ.)ช่างย้อม นหาปิ โต(ปุํ.)ช่างกัลบก

จมมฺ กาโร(ปุ.ํ )ชา่ งหนงั

ช้างสะเทิน หตถฺ ถิ ลโภ(ปุ.ํ )

ชา่ งสาน วิลวี กาโร(ป.ุํ ) เวโน(ปุ.ํ ) วิลีวกาโร(ปํุ.) นฬกา

โร(ปํ.ุ )

ชา่ งหนงั จมฺมกาโร(ปุํ.) รถกาโร(ป.ํุ )

ช้างหนุ่ม ตรณุ หตถฺ ี(ปุ.ํ )

ชา่ งหม้อ กมุ ฺภกาโร(ปุ.ํ ) กลุ าโล(ปุ.ํ )

ช่างหล่อ ปฏิมากโร(ปํุ.) ปฏิพมิ ฺพกาโร(ปุ.ํ )

ช่างหกู ตนฺตวาโย(ปุํ.) เปสกาโร(ป.ํุ )

116

ชา่ งเหอะ โหตุ(อาข.)

ชาติไทย ทยยฺ ชาต(ิ อติ ฺ.) ภุชิสฺสตา(อิตฺ.)

ชาตหิ น้า สมฺปราโย(ปํ.ุ )

ชานเมอื ง ปรสิ โร(ปุ.ํ )

ชาม ถาวิกา(อติ ฺ.) อารญชฺ ํ(นป.ํุ ) สราโว(ป.ุํ ) มลฺล

โก(ปุํ.)

ชาย นโร(ป.ํุ ) มนุสฺโส(ป.ํุ ) ปรุ โิ ส(ปุํ.)

ชายคา นิพฺพ(นปํุ.) นมิ ฺพํ(นปํุ.) นิมฺพโกส(ปํ.ุ )

ชายชู้ อปุ ปติ(ป.ุํ ) ชาโร(ป.ํุ )

ชายทะเล สมทุ ทฺ ปฺปเทโส(ปุํ.)

ชายผา้ ทส(นปุํ.) วตถฺ ทส(นปุํ.)

ชายผ้าน่งุ นิวาสนกณโฺ ณ(ปํ.ุ ) ทุสสฺ นตฺ ํ(นป.ํุ )

ชายฝั่ง ตีรํ(นปํ.ุ )

ชายพก อจุ ฉฺ งฺโค(ปํ.ุ ) องโฺ ก(ปุํ.)

ชายหนุ่ม ทหโร(ปุํ.) ยวุ า(ปํุ.) ตรุโณ(ปํ.ุ )

ชายาพระอนิ ทร์สชุ าตา(อิต.ฺ )

ชาวกสุ ินารา กุสนิ ารวาส(ี ปุํ.)

ชาวเขา ปพพฺ ตวาส(ี คุณ.) คริ วิ าส(ี คุณ.)

ชาวชนบท ชานปทา(ปุ.ํ )

ชาวตลาด อาปณโิ ก(ปุ.ํ )

117

ชาวนา เขตฺตาชโี ว(ปํ.ุ ) กสสฺ โก(ปุํ.) กสโก(ปุํ.)

ชาวบา้ น คามวาส(ี ป.ํุ )

ชาวประมง ธี ว โ ร ( ปุ ํ . ) ม จฺฉิ โ ก ( ปุ ํ . ) ม จฉฺ พ นธฺ ุ ( ปุ ํ . )

ชาวป่ า เกวฏฺโฏ(ปุ.ํ ) ชาลิโก(ป.ุํ ) มจฉฺ พนฺโธ(ปํ.ุ )
วนวาสี(ป.ํุ ) วนจรโก(ป.ํุ )

ชาวพระนคร นครวาสี(ปุํ.) นาคโร(ปํ.ุ )

ชาวพุทธ พุทธฺ ามามก(ป.ํุ ) พทุ ฺธสาสนิก(ป.ํุ )

ชาวเมือง นาคโร(ปุํ.) นาครโิ ก(ปํ.ุ ) นครวาส(ี ปุํ.)

ชํานาญการ กตหตถฺ (คุณ.) ทกฺข(คุณ.) นิปุณ(คุณ.)

ปวณี (คุณ.) วสี(คณุ .) ปคุณ(คุณ.) อุปค(คณุ .)

กตหตฺถ (คุณ.) กุสล(คุณ.) อภิญฺญ(คุณ.)

สกิ ขฺ ิต(คณุ .) ปฏุ(คุณ.) เฉก(คุณ.) จตุร(คณุ .)
เปสล(คุณ.)

ชาํ นาญการเลน่ ดนตรี คโิ ตปค(คุณ.)

ชําระ (หนังสือ) วลญฺชิต(กิตก์) โธวิตฺวา(กิตก์) มุทฺ

ทติ (กติ ก์) สุชฺฌติ(อาข.) วโิ สเธตวฺ า(กิตก)์

ชาํ ระคัมภรี ์ โสธน(ํ นปํ.ุ ) ปโสธติ (กิตก)์ โสธติ (กติ ก)์

ชําระวหิ าร วหิ ารปฏิชชฺ คก(คณุ .)

ชาํ แรก ปทาเลตฺวา(กิตก)์

ชําแหละ อพุ พฺ ตฺเตตฺวา(กติ ก์)

118

ชิง อจฉฺ ินฺทิตวฺ า(กติ ก)์ วลิ มุ ฺปติ(อาข.)

ชงิ ช่ี ฌาวโุ ก(ป.ุํ ) ปิจุโล(ปุํ.)

ชดิ นริ นฺตร(คณุ .)

ชิน้ กพโล(ปุํ.)

ชิน้ น้อย โจลก(นปุํ.)

ชนิ้ เน้อื มสํ เปส(ิ อติ ฺ.)

ชิน้ เลก็ ชิน้ นอ้ ย หริ าหิรํ(นปุ.ํ )

ชี้ องฺคุลิยา ทสฺสิยมานา(สํานวน) องคฺ ุลิยา

นทิ ฺทสิ นโฺ ต(สาํ นวน)

ชีแ้ จง ปฏินิเวเทตวฺ า(กิตก์) ทสเฺ สติ(อาข.) นิทเฺ ท

เสต(ิ อาข.)

ชตี ้น กุลปุ โก(ป.ํุ )

ชีวติ ปาโณ(ปุํ.) อส(ุ ปํ.ุ ) ชวี ิตํ(นปํ.ุ )

ชีวติ ินทรยี ์ อายุ(นปํ.ุ ) ชวี ติ (ํ นป.ุํ )

ช่ืนชม ปี ต ( คุ ณ . ) ป มุ ทิ ต ( คุ ณ . ) ห ฏฺฐ ( คุ ณ . )
ช่อื ปหฏฐฺ (คณุ .) มตตฺ (คุณ.) ตฏุ ฐฺ (คณุ .)
สญฺญา(อิตฺ.) อาขฺยา(อิตฺ.) อวหฺ า(อิตฺ.)

สมญญฺ า(อิต.ฺ ) อภิธาน(ํ นปุํ.) นาม(ํ นปุํ.) อวฺห

โย(ป.ํุ ) นามเธยฺยํ(นปุํ.) อธวิ จน(ํ นปํุ.)

119

ช่อื ของสาธนะ ๗ ปจจฺ ตฺต(ปฐมาวิภตตฺ ิ) กมมฺ ตถฺ (ทุติยา

วิภตฺติ) อุปโยค(ทุติยาวิภตฺติ), กรณ(ตติยา

วิ ภ ตฺติ ) , ส มปฺ ท า น ( จ ตุ ตฺถี วิ ภ ตตฺ ิ ) , อ

ปาทาน(ปญฺจมีวิภตฺติ) นิสสฺ กกฺ (ปญฺจมีวิภตฺ

ติ), สามิ(ฉฏฺฐวี ิภตตฺ ิ), ภุมมฺ (สตฺตมีวิภตตฺ ิ)
อาธาร(สตตฺ มวี ิภตฺต)ิ

ช่อื วา่ พระยสะ ยสวฺหโย(ปุํ.)

ช่อื สรรพส่งิ สพฺพนาม(ํ นปํ.ุ )

ช่อื เสียง กิตตฺ สทฺโท(ป.ุํ )

ช่ือเสยี ง กิตฺติ(อิตฺ.) กิตตฺ ี(อิตฺ.) กิตฺติคุณ(คุณ.) กิตฺ

ติสททฺ (คุณ.)

ชุม่ ช่นื ตินตฺ (กิตก)์ ตมติ(อาข.)

ชุมทาง สนฺธ(ิ อิต.ฺ ) สงฆฺ ฏน(ํ นปุ.ํ )

ชุ่มเปี ยก ตินฺต(กติ ก์) กลิ ินฺน(กิตก)์

ชมุ เหด็ ปปุนนฺ าโฏ(ปํ.ุ ) เอฬคโล(ปุํ.)

ชูงวง โสณฺฑํ อุกฺขปิ ิตวฺ า (สาํ นวน)

เช็ด ปญฉฺ นํ(นปุํ.) ปุญฺฉิตวฺ า(กิตก)์

เชด็ ธลุ ี รโชหรณํ(นปํ.ุ )

เชลย วนฺทิ(อติ .ฺ ) กรมโร(ป.ํุ )

120

เช้า ป ภ า ตํ ( น ปุ ํ . ) วิ ภ า ตํ ( น ปุ ํ . ) ป จจฺ ู โ ส ( ปุ ํ . )

กลลฺ ํ(นปุํ.) ปาโต(นปิ าต)

เชา้ ตรู่ ป า โ ต ( น ปุ ํ . ) อ รุ ณุ คฺค ม น ( น ปุ ํ . ) สุ ริยุ คฺ

คมน(นป.ุํ ) ปพุ ฺพณหฺ สมย(ปํุ.)

เช้ามืด พลวปจจฺ สู สมย(ปํุ.) ปจจฺ สู กาล(ปุ.ํ )

เชงิ ตะกอน จิตโก(ปุํ.) จติ า(อิตฺ.)

เชงิ เทนิ อุทฺทาโป(ปุํ.) อปุ การกิ า(อิตฺ.)

เชญิ นิมนเฺ ตต(ิ อาข.) นมิ นฺตนํ(นปุํ.)

เชญิ เถิด หนทฺ (นิปาต) องิ ฆฺ (นิปาต)

เชยี งใหม่ พิงคฺ นครํ(นปุ.ํ ) ชมฺมยยฺ (นปุํ.)

เชอื ก โยตตฺ (ํ นปุํ.) รชฺช(ุ อิตฺ.) รสมฺ ิ(อิต.ฺ )

เชอื กเกลยี ว วฏากาโร(ปุ.ํ )

เชือกผูกตัวชา้ ง กจฉฺ า(อติ ฺ.)

เชอื กผูกวัว สนทฺ านํ(นป.ํุ ) ทามํ(นป.ุํ )

เชือกรดั จมกู กสุ า(อิต.ฺ )

เชอื กหนัง วรตฺตา(อิต.ฺ ) วฏฺฏิกา(อิต.ฺ ) นทธฺ (ี อติ ฺ.)
เช้อื เชิญ อชฺเฌสนา(อิตฺ.) นมิ นฺตน(ํ นป.ุํ )

เช้อื ไฟเช้ือเพลิง ส มิ ธ า ( อิ ตฺ . ) อิ ธุ มํ ( น ปุ ํ . ) เ อ โ ธ ( ปุ ํ . )

อุปาทานํ(นปุ.ํ ) อินฺธน(ํ นปุ.ํ )

เช้อื เหล้า กิณฺณํ(นปํ.ุ )

แชง่ 121

โชตชิ ว่ ง อกโฺ กโส(ปุํ.) อกโฺ กสิ(อาข.) อกกฺ ุฏโฺ ฐ(กิตก์)
ใชส้ อย อภสิ ปิตฺวา(กิตก)์ สโป(ปุ.ํ )
ซวนแซ ปชฺชลต(ิ อาข.) ปชฺชลิต(กิตก์)
ซอก ปรโิ ภเชตวฺ า(กติ ก์) ปรโิ ภโค(ป.ํุ )
ซอกเขา อุกฺกุฏิก(คณุ .) ปรพิ ฺภมิ(อาข.)
ซองมือ กณทฺ โร(ปุํ.)
ซ่อน ทร(ี อิต.ฺ ) กนฺทร(ปุ.ํ )(อติ .ฺ )
ปสโต(ป.ุํ )
ซอ้ ม ป ริ คุ ยฺห นตฺ ิ ( อ า ข . ) ป ฏิ จฉฺ า เ ท ติ ( อ า ข . )
ซอ้ มมวย คฬุ ฺห(คณุ .) คุตฺต(คุณ.)
ซัก ทมิตฺวา(กิตก์)
ยทุ ธฺ ํ ยชุ ฺเฌตวฺ า นลิ โี น(สํานวน)
ซักผ้า โธต(กิตก์) โธวิต(กิตก์) ปยต(กิตก์) โธว
ซัด ติ(อาข.)
โธวิ(อาข.)
ซัดไป ขิ ตฺต ( กิ ต ก์ ) วิ ทธฺ ( กิ ต ก์ ) ขิ ปิ ต ( กิ ต ก์ )
ซากงู ขิตตฺ (กิตก์) นุนฺน(คุณ.) นุตตฺ (คุณ.) อตตฺ
(คณุ .) ขิตตฺ (คุณ.) อิรติ (คุณ.) อาวทิ ฺธ(คุณ.)
วสิ ฺสชเฺ ชติ(อาข.) วสิ สฺ ชฺชต(ิ อาข.)
อหกิ ณุ ปํ (นปํุ.)

122

ซากศพ กณุ โป(ปํ.ุ )(นปํ.ุ ) ฉโว(ป.ุํ )(นปุํ.)

ซา่ นออก นกิ ขฺ นตฺ (กติ ก)์ นิสสฺ รนตฺ (กติ ก)์

ซาบซา่ นจติ และตา อพยฺ าเสก(คณุ .) อเสจน(คุณ.)

ซา้ ย วามโต(อพฺยย.)

ซ่ีโครง ผาสุลกิ า(อิตฺ.) ผาสกุ า(อติ .ฺ )

ซ่ีเหล็ก อยสลากา(อติ ฺ.)

ซ่งึ กันและกัน อญฺญมญฺญ(นป.ุํ )

ซมึ ซาบ ลิปปฺ ต(ิ อาข.)

ซ้ือ ก โ ย ( ปุ ํ . ) กี ณ นฺต ( กิ ต ก์ ) กี น า ติ ( อ า ข . )

กีณิต(กิตก์) กีต(กิตก์) กณี าต(ิ อาข.) มเู ลน

คณฺหาต(ิ สาํ นวน)

ซ่อื ตรง ปคณุ (คณุ .) อชินมหฺ (คณุ .) อุช(ุ คณุ .)

ซุ้มประตู โกฏฺฐก(ํ นปุํ.) โคปุรํ(นปุํ.) ทวฺ ารโกฏฺฐโก(ปํุ.)
ซบู ผอม ลขู (คุณ.) กีส(คณุ .) ทุพพฺ ณฺณ(คณุ .) สุสฺสิตฺ

วา(กิตก)์ มิลาย(ิ อาข.)

เซ่นสรวง อจฺจนา(อิต.ฺ ) ยญฺโญ(ปุ.ํ )

ไซ กเุ วณ(ี อิต.ฺ ) กุมินํ(นปุํ.)

ญาณจักษุ ญาณโลจโน(ปํุ.)

123

ญาติ ญาติ(ป.ํุ ) ญาตโก(ปํุ.) ญาติโก(ปํ.ุ ) พนธฺ ุ(ปุํ.)

สาโลหติ (ปุํ.) พนธฺ โว(ป.ํุ ) สชโน (ป.ุํ ) สโคตฺ

โต(ป.ุํ ) ญาต(ิ ป.ํุ )

ญาตพิ ่นี อ้ ง ญาติสาโลหติ (ปุ.ํ )

ญาตสิ ายโลหิต สาโลหิโต(ปุํ.) สปิณโฺ ฑ(ปํุ.)

ฎีกา ทีปน(ี อติ ฺ.) ฏกี า(อติ .ฺ )

ฐานะน่านบั ถอื ครฏุ ฺฐานียฏฐาน(ํ นปํ.ุ )
เฒ่า มหลฺลก(คณุ .) วุฑฒฺ (คุณ.) ชิณณฺ (คณุ .)

ดง มหารญฺญ(ํ นปํุ.) อรญฺญ(ํ นป.ํุ )

ดงไม้ อฏวี(อติ ฺ.)

ดนตรี คตี (นป.ํุ ) สงคฺ ีต(นป.ุํ )

ดรรชนี ตชฺชนี(อิตฺ.)

ด้วง กากรโุ ก(ป.ํุ )

ดวงจันทร์ อินฺทุ(ปุํ.) จนฺโท(ปุํ.) นกขฺ ตตฺ ราชา(ปุํ.)

โสโม(ป.ุํ ) นิสากโร(ปํ.ุ ) โอสธโี ส(ป.ํุ ) หมิ รํ

สิ(ปุ.ํ ) สสํโก(ปํุ.) จนฺทิมา(ปํุ.) สส(ี ปุํ.) นิสานา

โถ(ปุํ.) อุฬุราชา(ปุํ.) มา(ปุํ.) จนทฺ ิมา(ปุํ.)

สสี(ป.ํุ )

ดวงอาทติ ย์ อาทิจฺโจ(ปุํ.) สุรโิ ย(ปุํ.) สูโร(ปุํ.) สตรํสิ(ปุํ.)

ทิวากโร(ปุํ.) เวโรจโน(ปุํ.) ทินกโร (ปุํ.)

124

อุณหฺ รํสิ(ปุํ.) ปภากโร(ปุํ.) อํสุมาลี(ปุํ.) ทิน

ปติ(ปํุ.) ตปโน(ปุํ.) รวิ(ปุ.ํ ) ภานุมา(ปุํ.) รํ

สมิ า(ป.ุํ ) อาภากโร(ปุ.ํ ) ภานุ(ป.ํุ ) อกฺโก(ป.ํุ )

สหสสฺ รํสิ(ป.ํุ )

ดวงอาทติ ยท์ รงกลด ปรธิ (ี ปํุ.) ปรเิ วโส(ปํุ.) ปภงกฺ โร(ปุ.ํ )

ดว่ น สีฆํ(นิปาต) ตุรติ ํ(นิปาต) ลหุ(นปุํ.) อาสุ(นิ

ป า ต ) ตุ ณฺณํ ( นิ ป า ต ) อ รํ ( นิ ป า ต ) อ วิ

ลมฺพิตํ(นิปาต) ตุวฏํ(นิปาต) สีฆสีฆํ(นิปาต)

ขิปฺปํ (นิปาต) ตุรติ ตุรติ ํ(นปิ าต)

ด้วยการบชู าอยา่ งเตม็ ท่ี ปูเรต(ิ อาข.) ปรมปูชา(อิต.ฺ )

ดว้ ยความรู้ สุคฺคหติ พทุ ฺธยิ า(ตตยิ า)

ดอกคํา กุสุมภฺ ํ(นป.ุํ )

ดอกบัว กมลํ(นป.ุํ ) อุปล(ํ นปํ.ุ ) ปทุม(ํ นป.ํุ ) ปทโุ ม(ปุํ.)

โปกขฺ รํ(นปํุ.) อปุ ฺปล(ํ นป.ํุ ) กุวลย(ํ นป.ํุ )

ดอกมะลิ สุมนปุปผฺ (ํ นปุ.ํ ) สมุ นา(อิตฺ.) ชาตสิ มุ นา(อติ .ฺ )

มาลตี(อิตฺ.) ชาติ(อิตฺ.) วสสฺ ิกี (อิตฺ.) วสฺสิ

กา(อิต.ฺ )

ดอกไม้ ปสโว(ป.ุํ ) กสุ มุ ํ(นปุ.ํ ) ปุปผฺ (ํ นปํุ.) ปุปฺผ(นปํ.ุ )

มาลา(อติ ฺ.)

ดองดึง กรโี ร(ปุ.ํ ) กกโจ(ปุ.ํ )

125

ดังกอ้ ง ปฏิโฆโส(ปํุ.) ปฏิรโว(ป.ํุ )

ดบั ปรนิ พิ ฺพุต(กติ ก)์ นิพฺพุต(กติ ก)์

ดบั วบู วชิ ฺฌายึส(ุ อาข.)

ดบั อยา่ งสนทิ อเสสวิราคนิโรโธ(ปํ.ุ )

ดา่ อกฺโกสนํ(นปุํ.) อภิสฺสงฺโค(ปุํ.) อกโฺ กโส(ปุํ.)

ดา่ งพร้อย อกโฺ กส(ิ อาข.) อกกฺ ฏุ ฺโฐ(กิตก)์
กมมฺ าโส(ปํุ.) สพโล(ปุํ.) จติ โฺ ต(ป.ุํ )

ดาบ มณฑฺ ลคฺโค(ปุํ.) เนตตฺ ึโส(ปุํ.) อสิ(ปุํ.) ขคฺ

โค(ป.ํุ ) สายโก(ปุ.ํ ) อิลลฺ (ี อิต.ฺ ) กรปาลิ

กา(อิต.ฺ )

ดาบส ตาปโส(ปํุ.) อิสิ(ปุํ.)

ดา้ ม ถรุ(ป.ุํ )

ด้าย สุตตฺ ํ(นปุํ.) ตนฺตุ(ปุํ.) ตนตฺ ํ(นปุ.ํ ) ตนตฺ (ิ อติ ฺ.)

ดาลกญุ แจ อปาปรุ ณ(ํ นป.ํุ ) อปาปรุ นํ(นปํุ.)

ดาว นกฺขตฺตํ(นปุ.ํ ) โชต(ิ นปุํ.) ภํ(นป.ุํ ) ตารา(อิตฺ.)

ตารโก(ป.ํุ ) อุฬุ(นป.ุํ )

ดาวนพเคราะห์ สูโร(ป.ํุ )จนโฺ ท(ป.ํุ ) องคฺ าโร(ปุํ.) พุโธ(ปุ.ํ ) สกุ ฺ

โก(ปุ.ํ ) อสิโต(ปํ.ุ ) ราห(ุ ปุํ.) เกตุ(ปุ.ํ )

ดาวฤกษ์ อสสฺ ยุโช(ปุํ.) ภรณี(อิตฺ.) กตตฺ ิกา(อิตฺ.)

โรหิณี(อิต.ฺ ) มิคสิรํ(นปุํ.) อทฺทา(อติ ฺ.) ปุ

126

น พฺพ สุ ( ปุ ํ . ) ปุ สโฺ ส ( ปุ ํ . ) อ สิ เ ล ส า ( อิ ตฺ . )

มฆา(อิตฺ.) ผคฺคุณี(อิตฺ.) หตฺโถ(ปุํ.) จิตฺ

ตา(อิตฺ.) สาติ(อิตฺ.) วิสาขา(อิตฺ.) อนุ

ราธา(อิตฺ.) เชฏฺฐา(อิตฺ.) มูลา(อิตฺ.) อาสาฬฺ
หา(อิตฺ.) สวโณ(ปุํ.) ธนิฏฺฐา(อิตฺ.) สตภิส
โช(ปุํ.) ปุพพฺ ํ(นปุํ.) อุตฺตรํ(นปุํ.) ภททฺ ป

ทา(อิตฺ.) เรวติ(อติ .ฺ )

ดาษด่นื อาพทธฺ (กติ ก)์

ดาํ กาฬ(คณุ .) กาก(คณุ .) นีล(คุณ.) กณหฺ (คุณ.)

อสิต(คณุ .) กาฬ(คุณ.) เมจก(คณุ .) สาโม(ปุ.ํ )

สามโล(ปํ.ุ )

ดาํ เนินตามมรรค อรยิ ํ อฏฺฐงคฺ ิกํ มคคฺ ํ ภาเวติ อาเสวติ
พหุลีกโรติ(สํานวน)

ดาํ เนินไป ค จฺฉ ติ ( อ า ข . ) ค มิ ( อ า ข . ) ย า ติ ( อ า ข . )

นิยยฺ านํ(นปุํ.) คมนํ(นปุํ.) ยาตฺตรา(อิตฺ.)

ป ฏฐฺ า นํ ( น ปุ ํ . ) ค โ ม ( ปุ ํ . ) ค ติ ( อิ ตฺ . ) อ
คมาสิ(อาข.) ปายาสิ(อาข.) ปฏิปชฺชิ(อาข.)

คต(กิตก์) ปชฺชนตฺ (กิตก์) จรมาน(กิตก์)

จรต(ิ อาข.)

ดาํ รง ฐตฺวา(กิตก)์ ตฏิ ฺฐต(ิ อาข.) ฐาต(ิ อาข.)

ดํารงชีพ 127

ดาํ รงอยู่ ชีวติ(อาข.) วาสํ กปฺเปสิ(สํานวน) ชีวตึ
ดาํ เหลอื ง ก ปเฺ ป สิ ( ส ํา น ว น ) ฐิติ ( อิ ตฺ . ) ชี ว นํ ( น ปุ ํ . )
ดิถี ฐานํ(นปํ.ุ )
ดิถดี ับ ปติฏฺฐาต(ิ อาข.) ปตฏิ ฺฐหต(ิ อาข.)
ดถิ ที ่ี ๑๕ กฬาโร(ป.ุํ ) กปิโล(ปุํ.) สาโว(ปํ.ุ )
ดถิ เี พ็ญ ติถ(ิ ปํุ.)(อิต.ฺ )
ดนิ อมาวส(ี อติ .ฺ ) อมาวาสี(อิต.ฺ )
ดินเค็ม ปณณฺ รสี(อติ .ฺ ) ปญจฺ ทสี(อิตฺ.)
ดิน้ รน ปุณฺณมาสี(อติ .ฺ ) ปุณฺณมา(อิตฺ.)
มตตฺ กิ า(อิต.ฺ ) ปฐว(ี อิตฺ.) ภมู ิ(อติ ฺ.)
ดนิ สอ โอโส(ปุ.ํ )
ดินเหนยี ว ตณหฺ า(อิตฺ.) โปโนพภฺ วิกา(อิตฺ.) นนฺทิราค
ดลิ ก สหคตา(อิตฺ.) ตตรฺ าภินนทฺ ินี(อิตฺ.) นนทฺ ิ
ดี (อติ .ฺ ) ราโค(ปุํ.) สาราโค(ปํ.ุ )
อพฺภกเลขนี(อิตฺ.)
มตตฺ กิ า(อติ .ฺ )
ติลก(ํ นปุ.ํ )
ภ ทฺท ( คุ ณ . ) เ ส ยฺย ( คุ ณ . ) สุ ภ ( คุ ณ . )
เ ข ม ( คุ ณ . ) ก ลยฺ า ณ ( คุ ณ . ) ม งคฺ ล ( น ปุ ํ . )

128

สุกฏ(คณุ .) สุกกฺ (คณุ .) สาธุ(คุณ.) สขุ (คณุ .)

สวิ (ํ นป.ุํ )

ดใี จ ปสนฺนมานส(คณุ .) หฏฐฺ ปฺปฏฐฺ (คณุ .) ตุฏฺฐจติ ฺ
ต(คณุ .) สุมน(คณุ .) ปสนฺนจิตฺต(คณุ .) วปิ ปฺ
ดีดนวิ้ มอื
ดีบกุ สนนฺ (คุณ.) อุทคคฺ ุทคุ คฺ (คุณ.) ลคคฺ จติ ตฺ (คณุ .)
ดีปลี
ดปี ลใี หญ่ ตุฏฺฐมานส(คุณ.) สุมน(คณุ .) หฏฺฐจิตฺต(คณุ .)
ดกึ ดําบรรพ์ องฺคลิโปฐํ(นป.ุํ ) อจฉฺ ราสงฆฺ าโต(ปํ.ุ )
ดงึ มา
กาฬตปิ ุ(นปุ.ํ ) สีสํ(นปุ.ํ )
ด่ืม
ปิปปฺ ลี(อติ ฺ.) มาคธ(ี อิตฺ.) กฏกุ ผล(ํ นป.ํุ )
ด่ืมฉลองชัย โกลวลฺล(ี อิตฺ.) อภิ ปิปฺผล(ี อิตฺ.)
ดุ
ดุม โปราณกาโล(ป.ุํ )

อ า ก ฑฒฺ ิ ตวฺ า ( กิ ต ก์ ) อ า ก ฑฺฒ ติ ( อ า ข . )

อากฑฺฒน(ํ นป.ุํ )

ปิ วติ(อาข.) ปาติ(อาข.) ปิ วนตฺ (กิตก์) ปิ ว

มาน(กติ ก)์ ปีต(กิตก์) ปิวิต(กิตก์) ปิ วิตฺ

วา(กิตก์) ปิ วิตพพฺ (กิตก์) ปานํ(นปุํ.) ปิ

วน(ํ นป.ุํ ) ปีติ(อิต.ฺ )

ชยปาน(ํ นปํุ.)

ขุเสติ(อาข.) ขสุ ต(ิ อาข.)

นาภ(ิ อติ .ฺ )

129

ดรุ ้าย กกฺกส(คุณ.) กกฺขฏ(คุณ.) กกฺขฬ(คุณ.)

จณฺฑ(คุณ.) อุคคฺ (คณุ .) ขร(คณุ .)

ดแู ลอย่างดี สเมน ธมฺเมน รกฺขิตํ โหติ โคปิต(ํ สาํ นวน)

ดหู ม่ิน อ ว ม า นํ ( น ปุ ํ . ) อ ว ม า นิ ต ( กิ ต ก์ )

อวมญญฺ ิต(กิตก์) อปรภิ ูต(กิตก์) อวมาเนติ

(อาข.) หีเฬติ(อาข.) อวมญญฺ ิ(อาข.) ปรภิ

วิ(อาข.) ติรกกฺ าโร(ปุํ.) ปรภิ โว(ปุํ.) อนาท

โร(ป.ํุ ) ปราภโว(ปุํ.) อวญญฺ า(อติ ฺ.)

ดูเหมือนจะมแี ตค่ วามสุข สุ ข ส ญฺญี โ ห ติ สุ ข ท สสฺ า วี

(สาํ นวน)

เด็กชาย กุมาโร(ปุ.ํ ) กมุ ารโก(ปุํ.) ทารโก(ปุํ.)

เดก็ ยงั ด่ืมนม อุ ตฺต า น ส ย ( คุ ณ . ) อุ ตตฺ า น เ ส ยฺย ก ( คุ ณ . )

ถนป(คณุ .)

เด็กหญงิ กุมาร(ี อิต.ฺ ) กุมารกิ า(อิต.ฺ ) ทารกิ า(อติ .ฺ )

เดรจั ฉาน ติรจฺฉาโน(ป.ุํ ) ตริ จฉฺ านคโต(ปุํ.)

เดนิ ปาเทหิ คโต(สํานวน)

เดินช้า มนฺทคาม(ี คณุ .) มนฺถร(คณุ .)

เดนิ ทาง มคฺคปฏิปนฺน(คุณ.)

เดินเรว็ ชวน(คุณ.) ตุร(ิ คุณ.) เวคี(คุณ.)

เดินสมาธิ จงกฺ มต(ิ อาข.)

130

เดนิ สํารวจ จงกฺ มต(ิ อาข.)

เด๋ยี วนี้ อิทาน(ิ นปิ าต)

เดือดดาล ปตติ ถฺ นี (คณุ .)

เดอื ดร้อน วเิ หเฐต(ิ อาข.)

เดอื น มาโส(ป.ุํ )

เดอื นกรกฎาคม อาสาฬฺหมาโส(ป.ุํ ) เสฏโฺ ฐ(ปํุ.)
เดือนกันยายน โปฏฺฐมาโส(ปํ.ุ ) สาวโณ(ปํุ.) นิกขฺ มนโี ย(ปํุ.)
เดอื นกุมภาพันธ์ ปุสฺโส(ปํุ.) มาฆมาโส(ปุ.ํ )

เดือนตลุ าคม โปฏฐฺ ปาโท(ป.ุํ ) อสสฺ ยชุ มาโส(ปุํ.)
เดือนธนั วาคม กตตฺ ิโก(ปุํ.) ปจฺฉิมกตฺติโก(ปุํ.) มาคสิร

มาโส(ป.ํุ )

เดือนพฤศจกิ ายน อสสฺ ยุโช(ปุํ.) ปุพพฺ กตตฺ ิโก(ปุํ.) กตตฺ ิ

กมาโส(ปํุ.) ปฐมมาโส(ปุ.ํ )

เดอื นพฤษภาคม จิตฺตมาโส(ปุ.ํ ) วสิ าขมาโส(ปุ.ํ ) เวสาขมา

โส(ปํ.ุ ) รมมฺ โก(ป.ุํ )

เดือนมกราคม ผสุ สฺ มาโส(ปํ.ุ ) ปสุ สฺ มาโส(ปํุ.) มคิ สโิ ร(ป.ุํ )

เดอื นมิถนุ ายน เชฏฐฺ มาโส(ปุํ.) วิสาโข(ปํุ.)
เดือนมีนาคม ผคคฺ มาโส(ปุ.ํ ) มาโฆ(ป.ุํ )

เดือนเมษายน จติ ตฺ มาโส(ป.ํุ ) ผคฺคุโณ(ปํุ.)

เดือนสิงหาคม สาวณมาโส(ป.ุํ ) อาสาฬฺโห(ปํุ.)

131

แดง โสโณ(ปํ.ุ ) โลหิโต(ปุ.ํ ) รตโฺ ต(ปํุ.) ตมฺโพ(ปํุ.)

มญฺเชฏโฺ ฐ(ป.ุํ ) โรหโิ ต(ป.ุํ )
แดงจาง ชมพู ปาฏโล(ป.ํุ )

แดงอ่อน อรโุ ณ(ป.ุํ )

แดนบา้ น คามุปจาโร(ป.ุํ )

แดนประหาร อาฆาตน(ํ นปํุ.)

โดง่ ดงั ขฺยาต(คณุ .) ปตีต(คุณ.) ปญญฺ าต(คุณ.) อภิ

ญฺญาต(คุณ.) ปถิต(คุณ.) สุต(คุณ.) วิสฺ

สุ ต ( คุ ณ . ) วิ ทิ ต ( คุ ณ . ) ป สิ ทฺธ ( คุ ณ . )

ปากฏ(คณุ .)

โดยเคารพ สกกฺ จฺจํ(นิปาต)

โดยชอบ สมฺมา(นปิ าต)

โดยดี สฏุ ฐฺ (ุ นปิ าต) อนกุ กฺ เมน(ปุํ.) ปฏปิ าฏิ
โดยลาํ ดบั อนปุ ุพฺเพน(นปํ.ุ )

ยา(อิตฺ.)

โดยลาํ ดับก่อนหลัง อนุปุพเฺ พน(นปํ.ุ )

โดยลาํ ดบั สถานท่เี วลา อนกุ กฺ เมน(ป.ุํ )

โดยสวัสดี โสตถฺ ภิ าเวน(ปํุ.)

โดยอํานาจ วเสน(นป.ุํ )

132

ได้ ลทธฺ (คณุ .) ปตฺต(คณุ .) คต(คุณ.) ลาโภ(ปํุ.)

ลภน(ํ นป.ุํ )

ได้เป็นนักปราชญ์ พยฺ ตฺตา อเหสุ ปฏพิ ลา ปณฺฑติ า(สาํ นวน)

ได้ผลไพบลู ย์ มหปฺผลํ โหติ มหานสิ สํ (ํ สํานวน)

ไดเ้ ฝ้ าแทน ทสสฺ นาทิกิจจฺ ํ ปฏิลภสึ ุ(สาํ นวน)

ไดย้ ินแค่สองคน จตุกกฺ ณโฺ ณ(ป.ํุ )

ไดย้ นิ แคส่ ามคน ฉกฺกณฺโณ(ป.ํุ )

ไดย้ ินมา กริ (นิปาต) อนสุ ฺสวนํ(นปุํ.) สุณาติ(อาข.)

ไดร้ บั นคิ จฺฉติ(อาข.) วินฺทติ(อาข.) ปฏิลภต(ิ อาข.)

ไดร้ บั ความวิบตั ิวปิ ตฺตึ อาปนนฺ (สํานวน)

ได้รบั เชิญ ลทธฺ ชเฺ ฌชน(คณุ .)

ตก ภฏฺฐ(คุณ.) คลติ (คุณ.) ปนนฺ (คุณ.) จุต(คณุ .)
ธํสิต(คณุ .) อตถฺ งคฺ เมต(ิ อาข.) ปตติ(อาข.)

ปปตติ(อาข.) ภสสฺ ต(ิ อาข.)

ตกกระ ติลโก(ปุํ.) ตลิ กาฬโก(ป.ํุ )

ตกไข่ อณฑฺ านิ วชิ ายิ (สาํ นวน)

ตกแตง่ ปฏิยาเทติ(อาข.) มณฺเฑติ(อาข.) ปิ ลนธฺ

ติ(อาข.) ปฏิปาเทสิ(อาข.) อลงกฺ โรติ(อาข.)

มณฺฑยติ(อาข.) ปสาเธติ(อาข.) ปิ ลนธฺ

ติ(อาข.) อภิสงขฺ โรติ

133

ตกเป็นเมอื งข้ึน ว สํ ค ต า ( ส ํา น ว น ) ห ตถฺ ค ตํ

อโหสิ(สํานวน)

ตกลง ปฏิชานาติ(อาข.)

ตกอยูใ่ นอํานาจ วสํ อนวุ ตฺตต(ิ สํานวน)

ตตยิ าวิภตั ติ ตตยิ าวภิ ตตฺ (ิ อิตฺ.) กรณ(นปํ.ุ )

ต้น ตาว(นิปาต) ปฐม(นิปาต)

ต้นกาแฟ กทมโฺ พ(ป.ุํ ) การกณิ (ี ป.ุํ ) กาฬกณฺณิ(ปุ.ํ ) กา

ผิคจฺโฉ(ป.ุํ )

ต้นการเกด เกตโก(ป.ุํ ) เกตก(ี อิตฺ.)

ตน้ ก่มุ กรญโฺ ช(ปุ.ํ ) กเรร(ิ ปุํ.) วรณุ รุกโฺ ข(ปํ.ุ ) อชฺชุ

โน(ปํุ.) กกโุ ธ(ป.ุํ )

ต้นเกด ขิกา(อติ ฺ.) ราชายตน(ํ นป.ํุ )

ต้นขเี้ หล็ก ผคฺคโว(ป.ํุ )

ตน้ คอ ควี า(อิต.ฺ ) กณฺธรา(อติ .ฺ ) สิโรธรา(อิตฺ.)

ตน้ คัดเคา้ ยูถิกา(อติ ฺ.) มาคธ(ี อติ .ฺ )

ต้นคูน ตาปิญฺโช(ปํุ.) ตมาโล(ป.ํุ )

ต้นจกิ นิจโุ ล(ปุํ.) มจุ ลนิ โฺ ท(ปํ.ุ ) นีโป(ปุํ.)

ตน้ ซกึ สิรโี ส(ปํุ.) ภณฺฑิโก(ปํ.ุ )

ต้นตะโหนด โคลโี ส(ปุ.ํ ) ฌาฏโล(ปุํ.)

ตน้ เต็ง ตินีโส(ปํ.ุ ) อติมตุ ตฺ โก(ป.ํุ )

134

ตน้ ทนุ มลู ํ(นป.ํุ ) ปาภต(ํ นปํุ.)

ต้นไทร นโิ ครฺ โธ(ป.ํุ ) วโฏ(ปุ.ํ )

ตน้ เป้ ง คโล(ปุ.ํ ) กาโส(ปุํ.)(นปํ.ุ )

ตน้ พทุ รา โกล(ี อิต.ฺ ) พทร(ี อิต.ฺ )

ตน้ โพธิ์ อสฺสตโฺ ต(ปํุ.) โพธริ ุกโฺ ข(ปุ.ํ )

ต้นไม้ ปาทโป(ปุํ.) วิฏปี (ปุํ.) รุกโฺ ข(ปุํ.) อโค(ปุํ.)

สาโล(ปุํ.) มหีรุโห(ปุํ.) ทุโม(ปุํ.) ตรุ(ปุํ.)

กุโช(ปุ.ํ ) สาข(ี ปํุ.)

ตน้ ไมเ้ จา้ ป่า วนปปฺ ติ(ปุํ.)

ต้นไมท้ ิพย์ กปปฺ รุกฺโข(ปุํ.) สนฺตาโน(ปุํ.) มนฺทาโร(ปุํ.)

ปารชิ าตโก(ปุ.ํ ) หรจิ นทฺ นํ(นปุ.ํ )

ต้นไมส้ วรรค์ โกวิฬาโร(ปุํ.) ปาริจฺฉตตฺ โก(ปุํ.) ปาริชาต

โก(ปํุ.)

ตน้ รกฟ้ า อชฺชนุ รุกโฺ ข(ป.ุํ )

ต้นรกั อกโฺ ก(ป.ุํ ) วิกิรโณ(ปุ.ํ )

ตน้ รกั ดอกขาว อฬกฺโก(ปุํ.)

ต้นรงั สาลรกุ โฺ ข(ป.ํุ )

ต้นลาน ตาฬี(อติ .ฺ )

ต้นลําดวน วาสนตฺ ี(อิต.ฺ ) อติมตุ ฺโต(ปํ.ุ )

ตน้ สน สรโล(ปุํ.) ปูติกฏฐฺ ํ(นปุํ.)

135

ตน้ เสมด็ ภชุ ปตโฺ ต(ปุ.ํ ) อาภุช(ี อติ .ฺ )

ตน้ โสก วญฺชโุ ล(ปุ.ํ ) เวตโส(ป.ํุ )

ตน้ หน นยิ ามโก(ป.ุํ ) โปตวาโห(ปุํ.) มหานาวโิ ก(ปํุ.)

ต้นหนาด เรณโุ ก(ปํุ.) กปิลา(อิตฺ.)

ต้นหางช้าง มญชฺ ิฏฺฐา(อิต.ฺ ) วิกสา(อิตฺ.)
ต้นเหตุ สมฏุ ฺฐานํ(นปํุ.) อตฺถปุ ปฺ ตฺติ(อิต.ฺ )
ตรง อชิมหฺ (คุณ.) ปคุณ(คณุ .) อชุ ุ(คณุ .)

ตรงกันข้าม ตพพฺ ิปรโิ ย(คุณ.) ตพฺพิปรโี ต(คุณ.) พฺยตตฺ

โย(ปุํ.) วิปรยิ โย(ปุํ.) วิปรยิ าโส(ปุํ.) อติกฺก

โม(ปุ.ํ ) อติปาโต(ป.ํุ ) อปุ จฺจโย(ปุ.ํ )

ตรวจชาํ ระ ปโสธติ (คณุ .) โสธติ (คุณ.)

ตรวจดู วิโลเกติ(อาข.) โวโลเกต(ิ อาข.) วิโลกนํ(นป.ํุ )

ตรวจตรา สมฺมสิตฺวา(กิตก)์

ตรวจปรู๊ฟ วณฺณโสธก(คุณ.)

ตรอก รจฉฺ า(อิต.ฺ ) รถิกา(อิต.ฺ )

ตระกูล กุลํ(นปํ.ุ )

ตระกลู ช้างสิบตระกลู กาฬาวโก(ป.ํุ ) คงเฺ คยโฺ ย(ป.ุํ ) ปณฺฑ

โร(ปุํ.) ตมโฺ พ(ปุํ.) ปิ งฺคโล(ปุํ.) คนโฺ ธ(ปุํ.)

มงคฺ โล(ป.ํุ ) เหโม(ปํุ.) อุโปสโถ(ปํ.ุ ) ฉทฺทนฺ

โต(ปุ.ํ )

136

ตระเตรยี ม สํวิทหิตวฺ า(กิตก์) ปฏิยชเฺ ชตฺวา(กิตก์) สํวิท

หิตฺวา(กิตก์) ปฏิยาทาเปตวฺ า(กิตก์) สชฺเชตฺ

วา(กติ ก)์ สมฺปาเทตวฺ า(กติ ก์)

ตระพังน้าํ ขาตํ(นปํุ.) โปกฺขรณี(อติ .ฺ )

ตระพงั หนิ สลิ าโปกขฺ รณี(อิตฺ.) โสณฺที(อิต.ฺ )

ตระหน่ี กทริย(นปุํ.) กปณ(ปุํ.) ถทฺธมจฉฺ รี(ปุํ.)

มจฉฺ รํ(นป.ํุ ) มจฺเฉรํ(นป.ํุ )

ตระหน่ีถ่ีเหนยี ว มจฉฺ รี อโหสิ (สํานวน) น ทานสวํ ิภาค

รโต (สํานวน)

ตรสั รู้ ปพชุ ฌฺ ต(ิ อาข.) พุทธฺ (กติ ก์) พชุ ฺฌติ วฺ า(กิตก)์

ตรสั รู้ตาม อนวุ ิชฺฌติ(อาข.) อนุพุชฺฌต(ิ อาข.)

ตลอดชวี ติ ยาวชีว(ํ นิปาต)

ตลอดมา กาเลน กาลํ (สาํ นวน)

ตลาด อาปาณํ(นปํ.ุ ) อาปโณ(ปํุ.) ปณยฺ วีถกิ า(อิตฺ.)

ตล่งิ ตีรํ(นปุํ.) กูลํ(นปุํ.) โรธํ(นปุํ.) ปตีรํ(นปุํ.)

ตฏํ(ป.ํุ )(อติ .ฺ )(นป.ํุ )

ตอ สกํ (ุ ป.ุํ ) ขาณุ(ปํ.ุ )(นป.ํุ )

ตอก ลาโช(ปํ.ุ )

ต้องการ ปตถฺ ติ(อาข.) ปฏฺฐติ(อาข.) อจิ ฺฉติ(อาข.) อตฺ
โถ(ป.ุํ )

137

ตอ้ งการอย่คู รองเรอื น ฆรวาสนตถฺ ิโก(คุณ.)

ตอ้ งการอะไร กมิ ตฺถํ (สพพฺ นาม)(จตตุ ฺถวี ภิ ัตติ)

ตองแตก ภงิ คฺ ราโช(ปุํ.) มากกฺ โว(ปุ.ํ )

ตอ้ งโทษ อชฌฺ าปตฺติ(อิตฺ.)

ตอ้ งอาบตั ิ อาปตฺตึ อาปชชฺ ต(ิ สาํ นวน)

ตอ้ นไป วิจาเรติ(อาข.) ปาเชต(ิ อาข.)

ตอ้ นรบั ป จจฺ ุ คคฺ นตฺ วฺ า ( กิ ต ก์ ) ป จจฺ ุ คคฺ ม นํ

กตวฺ า(สาํ นวน) ปจจฺ คุ ฺคมนํ กรุ ุมาน(สาํ นวน)

กตปจจฺ คุ คฺ มน(คณุ .)

ต้อนรบั ปีใหม่ ปุพพฺ สวํ จฺฉเร วีตวิ ตฺเต(สาํ นวน)

ตอ่ เน่ือง สาต(คณุ .) สาตต(คณุ .)

ตอบ วิสสฺ ชชฺ น(ํ นปํ.ุ ) วิสฺสชฺเชติ(อาข.)

ต่อย ภินทฺ ติ(อาข.)

ตอ่ หน้า สมมฺ ุขา(นิปาต)

ตะกละ อจฺโจทร(คุณ.)

ตะกัว่ กาฬตปิ ุ(นป.ํุ ) สีส(ํ นปุํ.)

ตะเกียง ทปี ิกา(อติ ฺ.) ปทปี ํ (นป.ํุ )

ตะโกน ม ห า ส ทฺทํ นิ จฉฺ า เ ร สิ ( ส ํา น ว น ) ส ททฺ ํ

กโรต(ิ สาํ นวน) มหาสททฺ ํ กโรติ(สาํ นวน) อุจฺ

จาสทฺทํ กโรติ(สาํ นวน)

138

ตะไกร ปิปฺผล(ํ นปุํ.)
ตะขาบ กณณฺ ชลกู า(อติ .ฺ ) สตปท(ี อติ .ฺ )
ตะเคียน ขทโิ ร(ปุํ.) ทนตฺ ธาวโน(ปุํ.)
ตะไคร้ สมรี โณ(ปํ.ุ ) ผณิชชฺ โก(ป.ํุ ) ภูตณิ ก(ํ นป.ํุ ) ภู
ตนิ กํ(นปํ.ุ ) ภูตณิ (ํ นปุํ.)
ตะบันไฟ อรณิโก(ปุํ.)
ตะโพก อานสิ ท(ํ นปุ.ํ ) กฏปิ เทโส(ปุํ.)
ตะโพน มทุ ิงฺโค(ปํ.ุ ) มุรโค(ปํุ.)
ตะแลงแกง อาฆาตนํ(นปุ.ํ ) อาฆาต(ํ นปํุ.) วธฏฐฺ าน(ํ นปุํ.)
ตกั อจุ ฺฉงคฺ (ํ นปํ.ุ ) องโฺ ก(ป.ํุ )
ตกั เตือน โ จ ท ย ติ ( อ า ข . ) โ อ ว ท ติ ( อ า ข . ) โ อ ว า ทํ
ทตวฺ า(สํานวน) โจเทต(ิ อาข.)
ตัก๊ แตน ส ล ภํ ( น ปุ ํ . ) ป ฏ งคฺ ํ ( น ปุ ํ . ) ป ฏ งโฺ ค ( ปุ ํ . )
สลโภ(ปํุ.)
ตงั่ ปีฐกิ า(อิตฺ.) ปีฐํ(นป.ุํ ) อาสน(ํ นป.ํุ )
ตัง้ ครรภ์ ตสสฺ า คพโฺ ภ ปติฏฐฺ าสิ (สํานวน)
ตงั้ ใจ จติ ฺตาโภโค(ป.ํุ ) มนกฺกาโร(ปุํ.)
ตัง้ ใจทาํ สญจฺ ิจฺจ กต(ํ สาํ นวน)
ตัง่ ชนดิ หน่งึ อาสนฺท(ิ อติ .ฺ )
ตัง้ ตน อตตฺ สมฺมาปณิธ(ิ คุณ.)

139

ตัง้ ปณธิ าน อิ จฉฺ ติ ( อ า ข . ) ป ตฺเ ถ ติ ( อ า ข . ) ป ตฺถ นํ

ฐเปติ(สาํ นวน) ปตถฺ ติ(อาข.) ตณฺหา(อิตฺ.)

ปตฺถนา(อติ ฺ.) ปณิธาน(ํ นปํ.ุ ) ปณิธ(ิ ป.ํุ )

ตัง้ มนั่ ปติฏฺฐาส(ิ อาข.)

ตัง้ มนั่ มานาน จริ สฺสํ ปตฏิ ฺฐติ ํ (สํานวน)

ตัง้ ไว้ ฐ เ ป ตฺว า ( กิ ต ก์ ) ฐ เ ป สิ ( อ า ข . ) ป ติ

ตงั้ สาํ นัก ฏฺฐเปติ(อาข.)
ปฏิวสต(ิ อาข.)

ตัชชารี (๓๖ อณ)ู ตชชฺ าร(ี อติ .ฺ )

ตัณหา ต ณฺห า ( อิ ตฺ . ) ต สิ น า ( อิ ตฺ . ) เ อ ช า ( อิ ตฺ . )

ชาลินี(อิตฺ.) วิสตฺติกา(อิตฺ.) ฉนโฺ ท(ปุํ.)

ชฏา(อิตฺ.) นิกนตฺ ิ(อิตฺ.) อาสา(อิตฺ.) สิพฺ

พนี(อิตฺ.) ภวเนตฺติ(อิตฺ.) อภิชฺฌา(อิตฺ.)

วนโถ(ปุํ.) วานํ(นปุํ.) โลโภ(ปุํ.) ราโค(ปุํ.)

อ า ล โ ย ( ปุ ํ . ) ปิ ห า ( อิ ตฺ . ) ม โ น ร โ ถ ( ปุ ํ . )

อิจฉฺ า(อิตฺ.) อภิลาโส(ปุํ.) กาโม(ปุํ.) โท

หโฬ(ปุํ.) อากงฺขา(อิต.ฺ ) รจิ ิ(อิตฺ.)

ตณั หาจดั อติตณหฺ (คุณ.) โลลปุ (คณุ .)

ตัณหาแรงกลา้ ลาลสา(ปํ.ุ )(อติ .ฺ )

140

ตดั ฉินฺทติ(อาข.) ฉินทฺ ิตวฺ า(กติ ก์) เฉตวฺ า(กิตก์)

อจฺฉินฺทิตวฺ า(กติ ก์) ฉินทฺ น(ํ นปุ.ํ ) เฉโท(ปุ.ํ )

กนฺทิต(กติ ก์) สญฉฺ นนฺ ํ(นปํ.ุ ) ฉินทฺ (ิ อาข.) ฉินฺ

ทติ(อาข.) กปฺปติ(อาข.) อวขณฑฺ ติ(อาข.)

เฉตฺวา(กิตก์) ฉินฺทิตฺวา(กิตก์) อจฉฺ ินฺทิตฺ

วา(กติ ก)์ ปจฺฉินทฺ ติ วฺ า(กิตก์)

ตัดรอน วนิ าสํ อุปฺปาเทสิ(สาํ นวน)

ตดั สิน นจิ ฉฺ ิต(กิตก์) วินิจฉฺ ิต(กติ ก)์

ตดั สิน นจิ ฺเฉติ(อาข.) นจิ ฺฉยต(ิ อาข.)

ตับ ยกน(ํ นปํ.ุ )

ตัวยา โอสธํ(นปุํ.)

ตัวหมดั อุปฺปาทโก(ปํุ.)

ตวั อยา่ ง นิทสฺสนญฺเจตถฺ ทฏฐฺ พฺพํ(สาํ นวน)
ตา (ใช้ดู) เนตฺโต(ปุํ.) จกฺขุ(นปุํ.) นยนํ(นปุํ.) เนตฺ

ตํ(นปํ.ุ ) อกฺขิ(นป.ํุ )

ตา (พอ่ ของพอ่ ) อยยฺ โก(ปุ.ํ ) ปิตามโห(ป.ํุ ) เอยฺยโก(ป.ํุ )

ต่างกัน วเิ สส(คณุ .)

ต่างประเทศ วิเทโส(ปํุ.)

ต่างๆนานา พหุวิธ(คณุ .) นานารปู (คณุ .) ววิ ธิ (คณุ .)

ตาดํา เนตฺตตารา(อิตฺ.) กนนี ิกา(อติ .ฺ )

141

ตาบอด อนฺธจกขฺ ุ(คุณ.)

ตาผ้าขาว ปณฺฑรงฺคปพพฺ ชโิ ต(ป.ํุ )

ตามกระบวนเหตผุ ล ธมฺมตฺถนยิ าเมน(สํานวน)

ตามกําลงั ยถาพลํ(นปุํ.) ยถาสตฺติยา(อิตฺ.) ยถาสตฺ

ติ(อิตฺ.)

ตามความสามารถ ยถาพลํ(นปํุ.) ยถาสตตฺ ิยา(อิต.ฺ ) ยถาสตฺ

ต(ิ อิต.ฺ )

ตามใจตนเอง สเก วเส วตฺตติ (สาํ นวน) อตฺตาธิปเตยฺ

ย(ํ นปํุ.)

ตามต้องการ กามํ(นปุํ.) อิฏฺฐํ(นปุํ.) นิกามํ(นปุํ.) ปริย
ตตฺ ํ(นปุ.ํ ) ยถิจฉฺ ิตํ(นปุ.ํ )

ตามประทีป ทีปํ ชาเลตฺวา(สาํ นวน)

ตามไป อนุคมนํ(นปํุ.) อนคุ จฉฺ ต(ิ อาข.)

ตามลําดบั อนุปุพฺเพน(นปุํ.) อนุกกฺ เมน(ปุํ.) ปฏิปาฏิ

ยา(อติ .ฺ )

ตามสบาย ยถาสขุ (ํ อพยฺ ย.) ยถาผาสุกํ(อพยฺ ย.)

ตามโอกาส กทาจ(ิ อพฺยย.) กรหจ(ิ อพฺยย.)

ตามวั จกขฺ ทุ พุ พฺ ล(คณุ .)

ตาย ก า ลํ ก โ ร ติ ( ส าํ น ว น ) ชี วิ ต กฺข ยํ ป า

ปุณาต(ิ สํานวน) มรณ(ํ นปุํ.) กาลกิรยิ า(อิต.ฺ )

142

มรติ(อาข.) มต(กิตก์) มริตพพฺ (กิตก์)

ก า ล ก ต ( กิ ต ก์ ) ป ล โ ย ( ปุ ํ . ) ม จจฺ ุ ( ปุ ํ . )

อจฺจโย(ปุํ.) นิธโน(ปุํ.)(นปุํ.) นาโส(ปุํ.)

กาโล(ปุํ.) อนฺโต (ปุํ.) จวนํ(นปุํ.) ชีวิ

ตกขฺ โย(ป.ํุ )

ตายไปเกดิ บนสวรรค์ สุคตึ สคฺคํ โลกํ อปุ ปชฺชต(ิ สาํ นวน)

ตาล ตาโล(ป.ํุ ) วเิ ภทกิ า(อติ ฺ.)

ตาลปั ตร ตาลวณฺฏ(ํ นป.ุํ )

ตาเสอื กุนทฺ (ํ นปุํ.) มาฆยฺ (ํ นปุํ.)

ต่าํ นีจ(คุณ.) หีน(คุณ.) นีจ(คุณ.) รสฺส(คุณ.)

วามน(คุณ.)

ต่ําชา้ นหิ นี (ปํุ.) หีน(ปุํ.) ลามก(คณุ .) ปตกิ ิฏฺฐ(คณุ .)
นิกิฏฺฐ(คุณ.) อิตฺตร(คุณ.) อวชชฺ (คุณ.)
กุ จฉฺ ิ ต ( คุ ณ . ) อ ธ ม ( คุ ณ . ) โ อ ม ก ( คุ ณ . )

คารยฺห(คุณ.) โอมก(คุณ.) อิตตฺ ร(คุณ.)

อาวชฺช(คุณ.)

ตาํ นาน นธิ านวตถฺ (ุ นปุํ.)

ตาํ บล ชนปทคาโม(ปุํ.) คามนิคโม(ปํุ.) คาม(ปุํ.)

ตาํ รวจ ราชปุรโิ ส(ปุ.ํ ) ราชภโฏ(ป.ุํ )

143

ตาํ รา ปิ ฏกํ(นปุํ.) คมฺภีโร(ปุํ.) ปณณฺ ํ(นปุํ.) คนฺ

โถ(ปุ.ํ )

ตาํ ลึง รตตฺ ผลา(อิต.ฺ ) พมิ พฺ ิกา(อติ ฺ.)

ตําหนิ ครหา(อิตฺ.) นินทฺ า(อิตฺ.) ครหติ(อาข.) ค

รหิต(กิตก์) วิครหติ(อาข.) ครเหติ(อาข.)

อุชฺฌายึสุ(อาข.)

ตําหนติ ่อหน้า ปรภิ าสน(ํ นป.ุํ ) ปรภิ าสติ(อาข.)

ตดิ อลฺลยี ติ(อาข.) ลิมปฺ ต(ิ อาข.) อปุ ลมิ ปฺ ต(ิ อาข.)

ลิปปฺ ติ(อาข.)

ติดตอ่ อปุ จรติ(อาข.)

ตดิ ตาม อ นุ พ นธฺ ( กิ ต ก์ ) อ นุ พ ทฺธ ( กิ ต ก์ ) อ นุ พ นฺ

ธมาน(กติ ก์) อนุปายนิ ี(อิตฺ.) อนุวตฺตต(ิ อาข.)

อนุคจฺฉติ(อาข.)

ตดิ ตาม อนุสโย(ปุํ.) อนุพนฺโธ(ปุํ.) อนุคจฉฺ ติ(อาข.)

อนคุ มนํ(นปํ.ุ )

ติดไฟ อาหติ (กิตก)์

ติเตยี น นินฺทติ(อาข.) ครหติ(อาข.) นินฺทา(อิตฺ.)

ค ร ห า ( อิ ตฺ . ) ชิ คุ จฺฉ า ( อิ ตฺ . ) เ ข โ ป ( ปุ ํ . )

กุจฉฺ า(อติ ฺ.) กุจฺฉิต(กติ ก์)

144

ตี ปหริตฺวา(กิตก์) ภินฺทิตวฺ า(กิตก์) อคฺฆา

เปติ(อาข.) อาโกเฏติ(อาข.) ปหรติ(อาข.

ต(ี ราคา) อคฆฺ ติ(อาข.)

ตนี ปาโท(ปุ.ํ ) ปโท(ป.ุํ ) จรณ(ํ ปํ.ุ )(นปุํ.)

ตนี เป็ด สตฺตปณณฺ (ี ปํุ.) ฉตฺตปณฺโณ(ปุ.ํ )

ตรี าคา อคฺฆาปน(ํ นปํ.ุ )

ตกึ ปาสาโท(ป.ุํ ) ยโู ป(ปุ.ํ )

ตกึ บนหลังช้าง หตฺถินโข(ปุ.ํ )

ต่ืน ชาคโร(ปุํ.) ชาครยิ า(อิตฺ.) ปพุทฺธ(กิตก์) ป

พุชฌฺ ติ (กิตก)์

ต้ืน อตุ ฺตาน(คณุ .)

ต่ืนแต่ดกึ ปจจฺ ฏุ ฺฐาย(กติ ก)์
ตุ๊กแก สรพ(ู อิต.ฺ ) ฆรโคลิกา(อติ ฺ.)

ตุ๊กตา ธีตลิกา(อิตฺ.) ธีติกา(อิตฺ.) ปญฺจาลิกา(อิตฺ.)

โปตฺถลกิ า(อติ ฺ.)

ตุมกาเครอื อมฺพฏฐา(อติ ฺ.) ปาฐา(อติ .ฺ )

ตุ่มน้าํ อทุ กจาฏิ(อติ .ฺ )

ตุ้มหู วลฺลิกา(อติ ฺ.) กณุ ฑฺ ล(ํ นปํ.ุ ) กณณฺ เวฐนํ(นปุํ.)

ตุลา ตุลา(อิตฺ.)

ตมู มกลุ (ํ ปํุ.)(นปํุ.)(คณุ .) กุฑมุ โล(ปํุ.)(นป.ํุ )(คณุ .)

145

เตม็ ปริปูริ(อิตฺ.) ปุณณฺ (กิตก์) ปูริต(กิตก์) ปู

รติ (คณุ .)

เตรยี มต่อสู้ ยุทธฺ ปกรณสํวิทหนํ(นปํุ.)

เตา่ กมุ ฺโม(ปํ.ุ ) กจฉฺ โป(ป.ํุ )

เต้า สํฆาโฏ(ปํ.ุ )

เตา้ นม ถโน(ปํุ.) กโุ จ(ป.ํุ ) ปโยธโร(ปํ.ุ )

เตา้ นมคน ถน(นปุ.ํ )

เตาไฟ อุทธฺ น(ํ นปุ.ํ ) จุลลฺ (ิ นป.ุํ )

เตา่ รงั้ กจฺฉุผลํ(นปุํ.) หนิ ตฺ าโล(ป.ํุ )

เตบิ โต วฑฺฒติ(อาข.) วฑฒฺ (กิตก์) วฑฺฒิต(กิตก์)

วุฑฺฒ(กติ ก์)

เตยี้ นจี (คณุ .) รสสฺ (คณุ .) วามน(คณุ .)

เตียง มญฺจ(ํ นปํุ.)

เตียงมีขาดงั ปู กุฬีรปาโท(ปุํ.)

เตียงมีขาดงั แม่แคร่อาหจจฺ ปาโท(ปํุ.)

เตยี งมีแมแ่ ครส่ อดเขา้ ในขา มสารโก(ปํ.ุ )

เตียงรว่ มแมแ่ คร่ พนุ ฺทิกาพทฺโธ(ป.ํุ )

แตก ภิชฺชติ(อาข.) ภินฺน(กิตก์) ผลิต(กิตก์) ทา

ลิต(กิตก)์ เภทิต(กิตก์) ภิชฺชิ(อาข.) ทา

รติ (คณุ .)

146

แตกฉาน ปภินนฺ ญาณ(คุณ.)

แตกต่ืน สงฺขุภต(ิ อาข.) โกตูหฬํ(นป.ํุ ) กุตหู ฬ(ํ นปํุ.)

แตกต่ ืนร้ องก้อง สงฺขภุ ติ(อาข.)

แตกร้ าว ภณฑฺ น(ํ นปํุ.)

แตกหกั ภิชชฺ ติ(อาข.)

แต่ง(ไทยธรรม) ปฏิปาเทติ(อาข.) ปฏิยาเทติ(อาข.)

แตงกวา อินทฺ วารณุ (ี อิตฺ.) กกฺการ(ี อิต.ฺ ) วสิ าลา(อติ .ฺ )

แต่งงาน อาวาโห(ปุํ.) วิวาโห(ปุํ.) สามิกสสฺ กุลํ

คตา(สํานวน) อุปยโม(ปุํ.) ปาณิคคฺ โห(ปุํ.)

ปรณิ โย(ป.ุํ )

แตง่ ตงั้ ปญญฺ าปโก(คุณ.) ปญญฺ าเปติ(อาข.)

แต่งตัง้ ให้ดํารงตาํ แหน่ง ฐานนตฺ เร ฐเปตฺวา(สาํ นวน)

แต่งตัว อลงกฺ โรติ(อาข.) ปสาเธติ(อาข.) ปฏิยาเท

ติ(อาข.) ปิลนธฺ ติ(อาข.) อภสิ งขฺ โรต(ิ อาข.)

แตงโม ตปิ ุสํ(นป.ํุ ) วลลฺ ิโภ(ปุ.ํ )

แตงหนู นาคลตา(อิตฺ.) ฌสา(อิตฺ.) กุมฺภี(อิตฺ.) กุ

มทุ ิกา(อติ .ฺ )

แตห่ นา้ วาสน(ํ นปํุ.)

แตะตอ้ ง อามสิตฺวา(กิตก)์ อาหจจฺ (กิตก์)

โต มหนฺต(คุณ.) ถลู (คุณ.)

147

โตเ้ ถยี ง ทิฏฺฐปิ ฏธิ าน(ํ นปํุ.)
โต้แย้ง ววิ าโท(ปุ.ํ ) อปุ ารมภฺ ติ(อาข.)

โตะ๊ อาสนฺท(ิ ปํุ.)

โตะ๊ อาหาร โภชนผลก(นปุํ.)

ไต วกกฺ (ํ นปํุ.)

ไตรเพท อิร(ุ อิตฺ.) ยชุ(นปํ.ุ ) อสสฺ ามํ(นปํุ.)

ถกเถยี ง ภณฑฺ นํ(นปุํ.) วิวาโท(ปุํ.) วิคฺคโห(ปุํ.)

กลโห(ปุํ.) เมธโค(ปุ.ํ )

ถนนชัว่ คราว พฺยโู ห(ปุํ.)

ถนนถาวร ปถทฺธ(ิ อติ ฺ.)

ถ่ม นฏิ ฺฐภติ(อาข.) ธมิ ฺเหต(ิ อาข.) นฏิ ฺฐหต(ิ อาข.)
ถลงุ (เหล็ก) วลิ ียาเปตวฺ า(กิตก์)

ถว้ ย กสํ (ํ นป.ุํ ) ถาวกิ า(อติ .ฺ )

ถวายทาน ทาน(ํ นปุํ.) ททาต(ิ อาข.) นยิ ฺยาเทติ(อาข.)

ถวายพระพรชัยมงคล ททาติ ชยมงคฺ ลํ(สํานวน)

ถวายพระราชกศุ ล ปตฺตทิ านํ(นปํ.ุ )

ถ่อ อรติ ตฺ (ํ นปํ.ุ ) เกนิปาโต(ปํุ.)

ถอน วสิ สฺ ชฺเชต(ิ อาข.) นหี รติ(อาข.)

ถอย ปฏกิ กฺ มนํ(นป.ํุ )

148

ถอยกลับ ปฏิกมนํ(นปุํ.) ปฏิกฺกมนํ(นปุํ.) ปฏิปกกฺ

ถอ้ ยคาํ โม(ปุํ.) ปฏกิ โม(ปํ.ุ ) ปฏิกฺกโม(ปํ.ุ ) ปฏิ

ถนั ก นฺต ( กิ ต ก์ ) ป ฏิ กฺก นฺโ ต ( กิ ต ก์ ) ป จฺจ า
ถวั่
ถวั่ ดาํ คมน(ํ นปุ.ํ )
ถัว่ ราชมาส
ถาก ภาสิตํ(นปุํ.) ลปิ ตํ(นปุํ.) ภาสา(อิตฺ.) โว
ถาด
ถาดหิน หาโร(ปุํ.) วจนํ(นปุํ.) วโจ(ปุํ.) อุตตฺ ิ(อิตฺ.)
ถ่าน
ถ้าเป็ นไปได้ วาจา(อติ .ฺ ) คริ า(อิต.ฺ ) วาณ(ี อิตฺ.) ภารต(ี อิตฺ.)
ถาม
วจี(อิตฺ.) วาโท(ป.ํุ )

ถโน(ป.ุํ ) กุโจ(ปํ.ุ ) ปโยธโร(ป.ํุ )

ตลิ (นป.ํุ )

จณโก(ปํ.ุ ) กฬาโย(ป.ํุ )

กฬาโย(ปํุ.)

ตจฉฺ ิต(คุณ.) ตนกุ ต(คุณ.)

ปาตี(อติ ฺ.)

กปลลฺ ปาฏ(ิ อิต.ฺ ) กปลฺล(ํ นปุํ.) กปลฺลก(ํ นปุํ.)

องฺคาโร(ป.ํุ )

สาธ(ุ นปิ าต)

ปุจฉฺ ิต(กติ ก)์ ปฏุ ฐฺ (กิตก์) ปจุ ฉฺ ติ(อาข.) ปุจฺ
ฉก(ปุํ.) ปุจฉฺ า(อิตฺ.) ปุจฺฉวจนํ(นปุํ.) อา

149

ปุจฉฺ นํ(นปุํ.) อานนฺทโน(ปุํ.)(นปุํ.) สภา

ชน(ํ นปุํ.)

ถา้ ว่า สเจ(นิปาต) ยทิ(นิปาต) เจ(นิปาต)

ถ้าอยา่ งนนั้ เอวํ สนเฺ ต(สํานวน) เอวํ ภาเว(สํานวน) อถ

สนฺเต(สํานวน)

ถ้ํา เลณ(ํ นปุ.ํ ) คพภฺ รํ(นปุํ.) คุหา(อติ .ฺ )

ถงึ ลทธฺ (กิตก์) ปตตฺ (กิตก์) คต(กิตก์) อธิ

คต(กิตก์) อธิคจฺฉติ(อาข.) สมปฺ าปุณา

ติ(อาข.) ปาปุณาติ(อาข.) อาปชฺชติ(อาข.)

ปปโฺ ปต(ิ อาข.)

ถงึ การเจรญิ วยั วยวฑุ ฒฺ ปิ ปฺ ตฺต(คุณ.)

ถึงความพนิ าศ วนิ าสโมปค(คณุ .)

ถึงความสาํ เรจ็ นปิ ฺผตฺตึ ปตฺโต(สาํ นวน) ปารํ ปตตฺ (สํานวน)

ถอื ตน อตตฺ านทุ ฏิ ฐฺ (ิ อติ ฺ.)
ถอื ตวั อติมาโน(ปุํ.) มาโน(ปุํ.) วิธา(อิตฺ.) อุนฺน

ติ(อติ ฺ.) มมายติ ตฺ (ํ นปุ.ํ )

ถือเป็นแบบอยา่ ง ทฏิ ฐานุคติกา(อิตฺ.)

ถอื เอาแลว้ คหิต(กิตก์) คณฺหิต(กิตก์) คณหฺ าติ(อาข.)

อาทิยต(ิ อาข.)

ถงุ เท้า ภสตฺ า(อิต.ฺ ) จมฺมปสิพพฺ กํ(นปุ.ํ )

150

ถู อภิมนถฺ ติ(อาข.) อภิมนฺเถต(ิ อาข.)

ถูกฆาตกรรม ฆาตติ า(กติ ก์)

ถกู ตอ้ ง ผุสต(ิ อาข.) ปรามสต(ิ อาข.) ปรมิ ชฺชติ(อาข.)

สเมต(ิ อาข.) อาผสุ ต(ิ อาข.) โอตรติ(อาข.)

สเมต(ิ อาข.)

ถกู ตอ้ งยตุ ธิ รรม ยตุ ตฺ ธิ มฺโม(ปุํ.)

ถูกทอดทิง้ วิ ญญฺ ู นํ ฉ ฑทฺ นี ย ญฺเ จ ว ชิ คุ จฺฉ นี ย ญฺจ

ปตฺโต(สาํ นวน)

ถูตวั อุพฺพฏฺฏน(ํ นปุ.ํ ) อุมมฺ ชชฺ นํ(นปุ.ํ )
เถา้ ภสฺม(ํ นป.ุํ ) เสฏฐฺ (ิ อติ ฺ.) ฉารกิ า(อติ ฺ.)
เถายา่ งทราย มาลวุ า(อติ ฺ.)

เถ้าร้ อน กกุ กฺ โุ ล(ปํ.ุ )

เถาวลั ย์ วลลฺ ี(อติ .ฺ ) ลตา(อติ .ฺ )

เถาวัลยใ์ บงอกดี วริ (ู อติ ฺ.)

เถาหวั ดว้ น ปตู ิลตา(อติ ฺ.) คโฬจี(อติ ฺ.)

แถว ปนตฺ ิ(อติ .ฺ ) วถี (ิ อิตฺ.) อาวล(ิ อิตฺ.) เสณิ(อิต.ฺ )

ปาฬิ(อิตฺ.)

ไถ นงฺคลํ(นป.ุํ ) หลํ(นป.ํุ ) สโี ร(ปํ.ุ ) สิโร(ปํุ.)

ทดลอง วีมํสติ(อาข.) อุปธาเรนตฺ (กิตก์) อาวชเฺ ชนฺ

ต(กิตก)์