Әлемнің_әралуандығы_туралы_кітап_2

ХХVІІІ Тарау. Халиф сөзінен кейін христиандардың көңіліне үрей ұялағаны туралы 60
ХХІХ Тарау. Кебісші дұғасының қасиеттілігі туралы епископқа аян түскені хақында 61
ХХХ Тарау. Христиандардың дұғасы тауды жылжытқаны туралы 61
ХХХІ Тарау. Бұл жерде Парсы елінің үлкен облысы туралы хикая басталады 62
ХХХІІ Тарау. Бұл тарауда Құдайға табынуға барған үш абыз туралы баяндалады 63
ХХХІІІ Тарау. Бұл тарауда Парсы елінің сегіз патшалығы [облысы] сипатталады 64
ХХХІV Тарау. Бұл тарауда Язди [Йезд] қаласы сипатталады 66
ХХХV Тарау. Осы жерде Керман патшалығы сипатталады 66
ХХХVІ Тарау. Мұнда Камади [Камадин] қаласы сипатталады 67
ХХХVІІ Тарау. Мұнда ұлы еңіс туралы суреттеледі 70
ХХХVІІІ Тарау. Жабайы елмен саяхаттаудың қандай болатыны туралы 72
ХХХІХ Тарау. Мұнда Кабана [Кухбенан] деген үлкен қала сипатталады 72
ХL Тарау. Шөлмен қалай сапар шегеді 73
ХLІ Тарау. Бұл тарауда тау қариясы мен оның асасиндері сипатталады 74
ХLІІ Тарау. Тау қариясы өзінің асасиндерін қалай тәрбиелеп,өзіне бағындыратыны туралы 75
ХLІІІ Тарау. Асасиндердің қалай жауыздық жасағандары туралы 76
ХLІV Тарау. Мұнда Сапурган [Шибарган] сипатталады 77
ХLV Тарау. Осы тарауда Балк [Балх] деп аталатын үлкен әрі атақты қала сипатталады 77
ХLVІ Тарау. Бұл тарауда тұзды тау туралы айтылады 78
ХLVІІ Тарау. Осы жерде Баласиан [Бадахшан] сипатталады 79

ХLVІІІ Тарау. Бұл тарауда Басиан [Пашай] сипатталады 80
ХLІХ Тарау. Бұл тарауда Шесмюр [Кашмир] облысы сипатталады 81
L Тарау. Бұл тарауда Бадасианның [Бадахшанның] үлкен өзені туралы айтылады 8
LІ Тарау. Бұл тарауда Каскар [Қашқар] облысы туралы айтылады 83
LII Тарау. Осы тарауда Санмаркан [Самарқанд] атты үлкен қала туралы айтылады 83
LІІІ Тарау. Осы жерде Шаркан [Яркенд] облысы сипатталады 84
LІV Тарау. Бұл тарауда Хотан атты үлкен облыс сипатталады 84
LV Тарау. Осы тарауда Пеин [Пима] облысы туралы айтылады 85
LVI Тарау. Осы жерден бастап біз сіздерге Чиарчиан [Черчен] облысы туралы айтып береміз 85
LVII Тарау. Осы тарауда Лоб қаласы сипатталады 86
LVІІІ Тарау. Бұл тарауда Таңғұт сипатталады 87
LІХ Тарау. Бұл жерде Камул [Хами] сипатталады 88
LX Тарау. Мұнда Гингинталас облысы сипатталады 89
LXI Тарау. Бұл тарауда Суктан [Сучжоу] облысы туралы айтылады 90
LХІІ Тарау. Бұл тарауда Канпичион [Ганьчжоу] қаласы туралы айтылады 91
LХІІІ Тарау. Осы жерде Езина [Эдзина] қаласы туралы айтылады 92
LХІV Тарау. Бұл тарауда Каракорон [Қарақорым] қаласы сипатталады 92

300 МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП

LXV Тарау. Шыңғыстың [Шыңғыс хан] алғашқы татар ханы болғаны туралы 93
LXVI Тарау. Шыңғыс хан өзінің халқын Əулие Иоанға қарсы жорыққа шығуға жабдықтағаны туралы 94
LXVII Тарау. Əулие Иоанның Шыңғыс ханға қарсы жорыққа шығуы 94
LХVIII Тарау. Бұл тарауда Əулие Иоанн мен Шыңғыс хан арасында болған үлкен шайқас туралы
95
айтылады 96
LXIX Тарау. Бұл тарауда Шыңғыс ханнан кейін патшалық еткен хандар туралы айтылады 97
LХХ Тарау. Бұл тарауда татар құдайы мен татар сенімі сипатталады 100
LXXI Тарау. Осы тарауда Бангу [Баргу] жазығы және халықтың әртүрлі әдет-ғұрыптары сипатталады 101
LXXІІ Тарау. Бұл тарауда Ергинул [Эргюль?] деп аталатын ұлы хандық сипатталады 102
LXXІІІ Тарау. Бұл тарауда Егрегайа [Иргай] облысы сипатталады 103
LXXIV Тарау. Бұл тарауда Сендук деп аталатын үлкен облыс туралы айтылады
LХХV Тарау. Бұл жерде Чианду [Шанду] деп аталатын қала мен ұлы ханның тамаша сарайы 105

сипатталады

ІІ КІТАП 108

LХХVІ Тарау. Бұл тарауда қазіргі кезде патшалық құрып тұрған ұлы хан Құбылайдың істері, 108
сарайы, әділ басқару тәсілі, басқа да амалдары туралы айтылады

LXXVII Тарау. Бұл тарауда ұлы хан мен оның ағасы Ноян [Ная] арасындағы үлкен шайқас сипатталады 108

LXXVIII Тарау. Ұлы ханның Наянға [Наяға] қарсы шыққаны туралы 109

LХХІХ Тарау. Бұл жерде ұлы ханның Наянмен [Ная], яғни өзінің ағасымен шайқасқаны туралы 110
әңгіме басталады

LXXX [А] Тарау. Ұлы ханның Наянды [Найды] өлім жазасына кесуі 111

LХХХ [Б] Тарау. Ұлы хан жеңіске жетіп, Қамбалуға [Ханбалыққа] қайтып оралғаны, христиандардың,
жебірейлердің, мұсылмандар мен пұтқа табынушылардың мерекелерін құрметтеп, не себептен
христиан дінін қабылдамағаны туралы 112

LХХХІ Тарау. Ұлы ханның Канбалу [Ханбалық] қаласына қайтып оралғаны туралы 113

LХХХІІ Тарау. Мұнда ұлы ханның түр-тұлғасы сипатталады 114

LХХХІІІ Тарау. Бұл тарауда ұлы ханның ұлдары туралы айтылады 115

LХХХІV Тарау. Мұнда ұлы ханның сарайы сипатталады 115

LXXXV [A] Тарау. Бұл тарауда ұлы хан мен оның мұрагерінің сарайы сипатталады 117

LXXXV [Б] Тарау. Камбалу қаласында бүлік шығарғысы келгендердің сатқындық әрекеттері 119
және олардың қолға түсіп, өлімге кесілгені туралы

LXXXVI Тарау. Ұлы ханның он екі мың салт аттыға өзін күзетуді бұйырғаны туралы 122

LXXXVII Тарау. Бұл тарауда ұлы хан өзінің туған күніне орай өткізетін ұлан-асыр той сипатталады 123

LХХХVІІІ Тарау. Тағы да сондай бір оқиға туралы 124

LХХХІХ Тарау. Осы тарауда ұлы хан жылдың басында ұйымдастыратын мереке туралы айтылады 124

ХС Тарау. Мұнда айран-асыр тойға келетін он екі мың барон сипатталады 126

ХСІ Тарау. Ұлы ханның жабайы құстарды өзіне сыйға тарту тәртібін белгілегені туралы 126

ХСІІ Тарау. Бұл тарауда аң аулауға үйретілген арыстан, барыс, қасқырлар және ақсұңқар, сұңқар, 127
басқа да құстар туралы айтылады

МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП 301

ХСІІІ Тарау. Аңға салатын иттерді күтетін ағайынды екі жігіт туралы 127
ХСIV Тарау. Бұл тарауда ұлы хан аңдар мен құстарды аулауға қалай аттанатыны туралы айтылады 128
ХСV Тарау. Ұлы хан өзінің халық алдына шығуына орай ұлан-асыр тойды қалай жасайтыны туралы 130
ХСVI Тарау. Ұлы ханның тиын ақшаның орнына қағаз ақша жұмсайтыны туралы 132
ХСVІІ Тарау. Бұл тарауда ұлы ханның барлық істерін тындыратын он екі барон сипатталады 133
ХСVІІІ Тарау. Канбалудан кез келген облыстарға көптеген жолдар салынғаны туралы 134
ХСІХ Тарау. Ұлы ханның талғажау етер наны, не болмаса малы жоқ адамдарға қалай
136
жәрдемдесетіні туралы 136
С Тарау. Ұлы хан жол бойына ағаш отырғызатыны туралы 137
СІ Тарау. Бұл тарауда ұлы ханның құзырындағы адамдардың қандай шарап ішетіні туралы айтылады 137
СІІ Тарау. Бұл тарауда отын сияқты жанатын тастар туралы айтылады
СІІІ Тарау. Ұлы ханның көп астықты қалай жинайтыны және оны өз халқына қолдау көрсету үшін 137
137
таратып беретіні туралы 138
СІV [А] Тарау. Ұлы ханның кедейлерге садақа беретіні туралы 139
СІV [Б] Тарау. Камбалу [Ханбалық] қаласындағы жұлдызшылар туралы 141
СІV [В] Тарау. Татарлардың діні және олардың жаны мен мінезі жайлы пікірлері 141
СV Тарау. Бұл жерде Катайдың үлкен облысы мен Пулисанчи [Хайхэ] өзені туралы әңгіме басталады 142
СVІ Тарау. Бұл жерде Жиги [Чжосянь] деп аталатын үлкен қала туралы сипатталады 143
СVІІ Тарау. Осы тарауда Таифу [Тайюань] патшалығы туралы айтылады 144
СVІІІ Тарау. Осы жерде Каяу [Цзиньчэн] туралы айтылады 144
СІХ Тарау. Əулие Иоанның Алтын патшаны тұтқындауды бұйырғаны туралы 145
СХ Тарау. Бұл тарауда Каракорон [Хуанхэ] атты ұлы өзен туралы айтылады 146
СХІ Тарау. Бұл тарауда Кенжин-фу [Сиань] деп аталатын үлкен қала туралы айтылады 146
СХІІ Тарау. Мұнда Катай мен Мангидің шекаралары туралы айтылады 147
СХІІІ Тарау. Бұл жерде Акбалак Манги [Акбалык-Манзи] облысы сипатталады 148
СХІV Тарау. Осы жерде Синда-фу [Чэнду] туралы айтылады 149
150
СХV Тарау. Бұл тарауда Тебет [Тибет] туралы айтылады 151
152
СХVІ Тарау. Тағы да Тебет [Тибет] облысы туралы 154

СХVІІ Тарау. Бұл тарауда Гаинду [Цюнду?] облысы туралы айтылады 156

СХVІІІ Тарау. Бұл жерде Каражан [Караджан] облысы сипатталады 157
158
СХІХ Тарау. Тағы да Каражан [Караджан] облысы туралы айтсам

СХХ Тарау. Бұл жерде Зардандан [Зердендан] деп аталатын үлкен облыс туралы айтылады

СХХІ Тарау. Ұлы ханның Минин [Мянъ] және Бангала [Бенгал] патшалықтарын қалай
бағындырғаны туралы

СХХІІ Тарау. Бұл тарауда ұлы ханның әскері мен Мян [Мянь] патшасының арасында болған
шайқас туралы айтылады

СХХІІІ Тарау. Бұл тарауда да сол шайқас туралы айтылады

302 МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП

СХХІV Тарау. Үлкен құламамен қалай жүру керектігі туралы 158
СХХV Тарау. Мұнда Мян [Мянь] қаласы суреттеледі 159
СХХVІ Тарау. Осы тарауда Бангала [Бенгал] қаласы сипатталады 160
СХХVІІ Тарау. Бұл тарауда Каигу [солтүстік Лаос] облысы суреттеледі 160
СХХVІІІ Тарау. Бұл тарауда Аму облысы туралы айтылады 161
СХХІХ Тарау. Бұл жерде Толоман [?] деп аталатын облыс сипатталады 161
СХХХ Тарау. Бұл тарауда Каигуи [Гуйчжоу] облысы туралы айтылады 161
СХХХІ Тарау. Бұл жерде Качиан-фу [Хэцзянь] қаласы сипатталады 163
СХХХІІ Тарау. Бұл жерде Чинанглу [Чанлу] қаласы туралы айтылады 163
СХХХІІІ Тарау. Осы жерде Чинангли [Цзинань] деп аталатын қала суреттеледі 163
СХХХІV Тарау. Бұл жерде Кундинфу деп аталатын қала туралы айтылады 164
СХХХV Тарау. Бұл жерде атақты Сингуи [Цзинин] қаласы туралы айтылады 165
СХХХVІ Тарау. Мұнда үлкен Лингуи [Линьи?] туралы сипатталады 165
СХХХVІІ Тарау. Бұл жерде Пингуи [Пэйсянь] деп аталатын үлкен қала туралы сипатталады 166
СХХХVІІІ Тарау. Осы жерде Чингуи [Суцянь] деп аталатын қала туралы айтылады 167
СХХХІХ Тарау. Ұлы ханның Мангиді [Манзиді] бағындырып алғаны туралы 168
СХL Тарау. Бұл тарауда Коигангуи [Хуайань] қаласы туралы айтылады 170
СХLI Тарау. Бұл тарауда Паншин [Баоин] қаласы туралы айтылады 170
СХLІІ Тарау. Бұл жерде Каиу [Гаою] қаласы туралы айтылады 170
СХLІІІ Тарау. Бұл жерде Тигуи [Тайчжоу] атты қала туралы айтылады 171
СХLIV Тарау. Бұл жерде Янгуи [Янчжоу] қаласы сипатталады 171
СХLV Тарау. Бұл жерде Нангхин [Аньцин] облысы суреттеледі 172
СХLVI Тарау. Бұл жерде Саинфу [Сянфань] қаласы туралы сипатталады 172
СХLVІІ Тарау. Бұл тарауда Сингуи [Ичжэн] қаласы туралы айтылады 173
СХLVIII Тарау. Осы жерде Каиги [Гуачжоу] қаласы сипатталады 174
СХLІХ Тарау. Осы жерде Чингианфу [Чжэньцзан] қаласы туралы айтылады 175
СL Тарау. Бұл тарауда Чингинги [Чанчжоу] қаласы туралы айтылады 175
СLІ Тарау. Бұл тарауда Синги [Сучжоу] қаласы туралы айтылады 176
СLІІ [A] Тарау. Бұл жерде Кинсаи [Ханчжоу] деп аталатын айбынды қала туралы айтылады 177
СLІІ [Б] Тарау. Бұл тарауда ұлы ханның Кинсаи [Ханчжоу] қаласы туралы айтылады 180
СLІІІ Тарау. Бұл тарауда ұлы ханның Кинсаи [Ханчжоу] қаласынан түсетін табысы туралы айтылады 184
СLІV Тарау. Бұл тарауда Танпиги атты үлкен қала туралы айтылады 184
СLV Тарау. Бұл тарауда Фуги [Фуцзянь] патшалығы туралы айтылады 186

МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП 303

СLVI Тарау. Осы жерде Фуги [Фучжоу] қаласы туралы сипатталады 187
СLVIІ Тарау. Осында Зантан [Цюанъчжоу] қаласы туралы айтылады 187
ІІI КІТАП 190
СLVІІІ Тарау. Осы жерде Үндістан туралы хикаямыз басталадыCол елдің таңғажайыптары мен
190
әдет-ғұрыптары суреттеледі 190
СLІХ Тарау. Бұл жерде Чипингу [Жапония] аралы туралы айтылады
СLХ Тарау. Ұлы ханның жауынгерлері теңіз дауылынан құтқарылып, Лорк қаласын басып 192
193
алғаны туралы 194
СLХІ Тарау. Бұл тарауда пұттардың түрі қандай екендігі туралы айтылады 195
СLХІІ Тарау. Бұл жерде Чианба [Чамбо] елі туралы айтылады 196
СХLІІІ Тарау. Осында үлкен Ява аралы туралы айтылады 196
СLХІV Тарау. Бұл тарауда Сардан мен Кандур [Пуло-Кондор] аралдары сипатталады 197
CLXV Тарау. Осында Пентам [Бинтан] аралы туралы айтылады 198
CLXVI Тарау. Бұл тарауда шағын Ява [Суматра] деп аталатын арал туралы айтылады 198
CLXVII Тарау. Бұл тарауда Самара [Самудра] патшалығы туралы айтылады 199
CLXVIII Тарау. Бұл тарауда Даграиан [Индрагири?] патшалығы туралы айтылады 199
CLXІX Тарау. Бұл тарауда Лабрин [Лямури] патшалығы туралы айтылады 200
CLXX Тарау. Бұл тарауда Фансур [Барус] патшалығы туралы айтылады 200
CLXXI Тарау. Осында Некаран [Никобар] аралы туралы айтылады 201
СLХХII Тарау. Бұл тарауда Агаман [Андижан] деп аталатын арал туралы айтылады 20
CLXXIII Тарау. Бұл жерде Цейлон аралы туралы айтылады 206
CLXXIV Тарау. Бұл жерде Маабардың [Коромандель жағасы] үлкен облысы сипатталады 207
CLXXV Тарау. Осы тарауда Мосул [Телинган] патшалығы сипатталады 208
СLХХVІ Тарау. Бұл тарауда апостол әулие Фоманың сүйегі жерленген жер туралы айтылады 209
СLХХVІІ Тарау. Бұл тарауда абрайамандар [брахмандар] туған Лар [Конкан?] облысы туралы айтылады 212
СLХХVІІІ Тарау. Тағы Цейлон аралы сипатталады 212
СLХХІХ Тарау. Осында Кайл [Каял] деп аталатын атақты қала туралы айтылады 213
СLХХХ Тарау. Осында Коиллон [Куилон] патшалығы туралы айтылады 214
СLХХХІ Тарау. Бұл жерде Комари [Коморин] қаласы туралы айтылады 215
СLХХХІІ Тарау. Бұл жерде Ели [Эли] патшалығы сипатталады 216
СLХХХІІІ Тарау. Осында Мелибар [Малабар] патшалығы сипатталады 217
СLХХХІV Тарау. Бұл жерде Гозурат [Гуджарат] патшалығы сипатталады
СLХХХV Тарау. Бұл тарауда Тана [Конкан] патшалығы сипатталады

304 МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП

СLXXXVI Тарау. Бұл тарауда Канбаот [Камбей] патшалығы туралы айтылады 217

СLХХХVІІ Тарау. Бұл тарауда Семенат [Самнат] патшалығы туралы айтылады 218

СLXXXVIII Тарау. Бұл жерде Макоран [Макран] патшалығы сипатталады 218

CLXXXIX Тарау. Мұнда еркектер аралы мен әйелдер аралы сипатталады 219

CXC Тарау. Бұл тарауда Скатра [Сокотра] аралы туралы айтылады 219

CXCI Тарау. Бұл тарауда Мадейгаскар аралы туралы айтылады 221

CXCII Тарау. Бұл тарауда Зангибар [Занзибар] аралы туралы айтылады 222

CXCIII Тарау. Бұл тарауда Орта Үндістандағы Абасия [Абиссини] туралы айтылады 224

CXCIV Тарау. Бұл жерден Аден облысы туралы хикая басталады 226

СХСV Тарау. Осында Дуфар [Зафар] қаласы сипатталады 228

СХСVI Тарау. Бұл тарауда Қалату [Қалхат] қаласы сипатталады 228

СХСVII Тарау. Бұл тарауда Курмоз [Ормуз] қаласы туралы айтылады 229

СХСVIII Тарау. Бұл тарауда ұлы Түрік елі [Түркістан] туралы айтылады 230

CXCIX Тарау. Кайду [Хайду] патша келтірген зияны туралы ұлы ханның айтқаны 233

CC Тарау. Бұл тарауда Кайду [Хайду] патшаның мықты да ержүрек қызы туралы айтылады 233

CCI Тарау. Абаганың өз ұлы Аргонды [Арғұнды] соғысқа жібергені туралы 234

ССІІ Тарау. Аргонның патшалықты қайтаруға барғаны туралы 235

CCIIІ Тарау. Акоматтың [Ахмедтің] Аргонды [Арғұнды] жеңу үшін өз әскерімен жорыққа шыққаны

туралы 236

CCIV Тарау. Аргонның [Арғұнның] Акоматқа [Ахмедке] қарсы шайқас туралы өз бектерімен кеңескені

туралы 236

CCV Тарау. Бектердің Аргонға жауап бергені туралы 237

CCVI Тарау. Аргон [Арғұн] Акоматқа [Ахмедке] өз жаушыларын қалай жіберді 238

CCVII Тарау. Акоматтың [Ахмедтің] Аргонның [Арғұнның] жаушыларына берген жауабы 238

CCVIII Тарау. Бұл тарауда Аргон мен Акомат [Арғұн мен Ахмед] арасындағы шайқас сипатталады 239

CCIX Тарау. Аргонның [Арғұнның] алдымен тұтқындалып, ал кейін босатылғаны туралы 240

CCX Тарау. Аргонның [Арғұнның] патшалықты қалай алғаны туралы 240

ССХІ Тарау. Аргонның [Арғұнның] Акомат [Ахмед] есімді ағасын өлтіруді бұйырғаны туралы 241

ССХІІ Тарау. Бектердің Аргонға бас игені туралы 242

ССХІІІ Тарау. Аргон [Арғұн] қайтыс болғаннан кейін Кату [Гайхату] патшалықты басқаруға алғаны

туралы 242

ССХІV Тарау. Киакату [Гайхату] Аргон қайтыс болғаннан кейін патшалықты басқаруды 242
өз қолына алғаны туралы

МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП 305

CCXV Тарау. Киакату [Гайхату] қайтыс болғаннан кейін Байду патшалыққа иелік еткені туралы 243

CCXVI Тарау. Бұл тарауда Канчи [Кончи] есімді солтүстік патшасы туралы айтылады 244

CCXVII Тарау. Бұл тарауда Қараңғы ел [Қараңғылық елі] туралы айтылады 246

CCXVIII Тарау. Бұл тарауда Ресей [Русь] және оның тұрғындары туралы айтылады 246

CCXIX Тарау. Осында Ұлы теңіздің басталатын жері туралы айтылады 247

CCXX Тарау. Бұл тарауда батыс татарларының патшалары сипатталады 248

CCXXI Тарау. Бұл тарауда Алай мен Берке [Хулагу мен Берке] арасындағы соғыс пен олардың арасында

болған шайқастар туралы сипатталады 248

CCXХII Тарау. Берке [Берке] әскерімен Алауға [Хулагуға] қарсы шыққаны туралы 249

CCXХIII Тарау. Алаудың [Хулагудың] өз әскеріне айтқан үндеуі 250

CCXХIV Тарау. Алау мен Берке [Хулагу мен Берке] арасындағы ұлы шайқас туралы 250

CCXXV Тарау. Алау мен Берке [Хулагу мен Берке] арасындағы шайқас туралы тағы да айтып өтсем 251

CCXXVI Тарау. Беркенің [Барканың] батыл соғысқаны туралы 252

CCXXVII Тарау. Тотамагудың [Туда-Меңгу] қалай батыс татарларының патшасы болғаны туралы 253

CCXXVIII Тарау. Тотай [Тоқта] Ноғайдан Тотамагудың[Туда-Меңгудің] өліміне жауап беруін талап етуі 253

CCXXIX Тарау. Тоқтайдың Ноғайға жаушы жіберуі 254

ССХХХ Тарау. Тоқтайдың [Тоқтаның] Ноғайды шабуы 254

CCXXXI Тарау. Тоқтай [Тоқта] өз қолына не айтты 255

ССХХХII Тарау. Ноғай патшаның дара әрекеті 256

ҚОРЫТЫНДЫ 257

А. Н. Гаркавец. Миллион аталып кеткен Марко Поло және оның «Əлемнің әралуандығы туралы 259
кітабы»

Поло отбасы 260

Миллион лақап аты 261

Поло саяхаттарының бағыттары 264

Полоның Қытайдағы жетістіктері 267

«Татарша» білуі 273

Alphabetum Tartaricum 273

Татар әліпбиі 274

Oratio Dojmnica Tartarice 274

Татарлардың Құдайға дұғасы 275

Das Tartarisch Pater noster 276

Үйге қайтар жолда 280

Елхан Гайхатудың қағаз ақшалары 280

306 МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП

Венецияға қайту мүмкіндігі 284
Қапастастар 285
Екі италияндықтың француз тіліндегі шығармасы 286
Рустичано мен қайта көшірушілердің толықтырулары 289
Марко Полоның өлімнен кейін жаздырған өсиетнамасы 292
Марко Поло және Американың ашылуы 293
Марко Поло қыздарының карталары 294

МАРКО ПОЛО. ƏЛЕМНІҢ ƏРАЛУАНДЫҒЫ ТУРАЛЫ КІТАП 307

Марко Поло
Əлемнің әралуандығы туралы кітап

Редакторы И. П. Магидович

Редакциялық алқа:
А. Р. Хазбулатов, М. Э. Сұлтанова, Ж. Н. Шайгозова

Жарияланымды шығаруға жауаптылар:
М. Э. Сұлтанова, Ж. Н. Шайгозова

Н. Ю. Анисимованың мұқаба дизайнында
Енрико Подионың Генуядағы Палаццо Гримальди Дориа-Турси –
Муниципалдық сарайындағы 1867 жылғы мозаикасындан алынған

Сұлтан Əзірбайның майлы көшірмесі қолданылды

Аудармашылар: С. С. Тоқтарова, А. М. Айнақұлова

Аударманың редакторы А. Қ. Қабдоллина

Жалпы редакциясы, қорытынды мақала және қосымша карта А. Н. Гаркавецтікі

Дизайны және беттеу: Н. Ю. Анисимова, А. Н. Гаркавец

Қазақ ғылыми-зерттеу мәдениет институты
Алматы, 2021

Баспаға жіберілді 27.12.2021.
Формат 70х100 1/16. Шартты баспа парақ 28,6.

Тираж 1000 дана. Заказ 6532.
Тапсырыс беруші файлдарынан
Қазақстан Республикасы «Полиграфкомбинат» ЖШС-нде басылды.
050002, Алматы қаласы, М. Мақатаев көшесі, 41.

0∞ 30∞ Тобыл

Еділ
Ока

10∞ Есіл

Вроцлав Болғар

КРАКОВ Львов КИЕВ Үкек айық 50∞
Дне Днепр
Дон лек АРАЛ ТЕҢІЗІ

Берке Сарайы Бату Сарайы
Лион Ж Б

Венеция Ахтуба Еділ Е

стр ем
Прут Ж Жаңакент

РИМ Қырым түбегі Тана Астрахан Сығанақ
Судак
Дунай К АСПИЙ ТЕҢІЗІ

40 ∞ ХерҚсоАнеРс А Кефе Өзбой Отырар
Ша
ТЕҢІЗ С ырдар
КОНСТАНТИНОПОЛЬ
Сиылныорпмақ Үргеніш ия
Негропонт Трабзон Құра Бұхара
ЭВБЕЯ Сарықамыс
Ғалис-Қыз Эрзинжан Эрзерум көлі Самарқ
Ағры
Ə мудария
Кесария ? Сивас Ван көлі Аракс
Адана Мерв Талеқан
Айяс ТЕБРИЗ

Урмия Балх

20∞ЖЕР ОРТА ТЕҢІЗІ КИПР Антиохия Мосул Урмия көлі Аламут Шеберған
Сава
30∞ ПАРС Нишапур Атрек

ДАМАСК ЕвфратТигрБАҒДАТ Тон (Фердовс) Герат
Акка Қайен
ИЕРУСАЛИМ Кашан

30∞ Исфаһан Йезд

КАИР Куһбанан

Басра Шираз Керман

Рудбар

Ы Ормұз
ШЫҒАНАҒЫ
Масштабы 1 : 35 000 000 (1 смде 350 км) 40∞

350 0 350 700 1050 1400 км ОМАН ШЫҒАНАҒ

ЖОЛ ЖҮРУ БАҒЫТТАРЫ 20∞

Плано Карпини АРАБ
1245-1247
50∞ 60∞
Виллем Рубрук
1253-1255

Никколо жəне Маттео Поло
1254-1269

Никколо, Маттео жəне
Марко Поло, 1271-1295
© Александр Николайұлы Гаркавец, 2018

нисейКіҮшлікЕенниЕснейисей Керулен 40∞(КЗОАРНЕЛЯИ)
БАеленга
ЧАММеконг
ҚАРАКОРЫМ
ЕОбь С ГОБИ Ш ШАНДУ
Орхон ӨЛІ
Қорғас
(Хархорин)
с
ХАНБАЛЫҚ САТРЕЫҢІЗ ЗИПАНГУ
(Пекин) (ЖАПОНИЯ)

Ертіс Эдзин көлі Эцзина
(Эдзина)
3Ш0∞КЫЫТҒЕТЫАҢСЙІЗІ
Балқаш көлі Алакөл Үрімші ? Нанкин ЯнчжоуШанхай
Сучжоу
Қаялық Құмұл Хуанхэ

Қопал Тұрпан(Хамі) Кампичу
Шачжоу (Чжанъе)
(ҚККаІиелшннежшғаеБаркта)лТаƏса(ғРЫұ)нКсТтАІлымМқҚакЕлұыөлКжлТқЕаарН(ыИШмниӨнЛ) ІЛобнор (Дуньхуан) (ЧСаниъананьь) ҚАТАЙ Кинсай
көлі (Ханчжоу)
Көкнор көлі
Шу
Тала Янцзы Цюаньчжоу
(Зайтун)
Талас
Ченду
У Н Ьаш
ЛЯркенд МАНЗІ
Ья Хотан
НқанПАВМАХИАРН ТАЙВАНЬ
К У Е Тя
Т И БнГИНДУКУКШАШМИР Гуанчжоу
30∞ Брахмапутра ОҢТҚҮЫТСЕТТАҢІКЙІЗІ
Сицзян
Чинаб
ХАЙНАНЬ

Ганг Падма Паган

Инд

СИАМ

Порбандар ИНДИЯ БЕНГАЛ ШЫҒАНАҒЫ

ҒЫ Бһавнагар

∞ МАЛАККА ТҮБЕГІ ЯВА

ТЕҢІЗІ

10∞ Сингапур

70∞ Мангалуру Медан
Мадураи

Кочи ЦЕЙЛОН СУМАТРА

80∞ 90∞ 0∞ 100 ∞