Dosije Wikileaks - Svet vidjen ocima imperije SAD

kao što su poljoprivredni proizvodi, koji sada čine procenjenih dvadeset jedan posto svih
plaćanja.

Lobiranje drugih vlada u naporima da se izoluje Venecuela

U mnogim slučajevima, depeše pokazuju da su zvaničnici SAD lobirali druge vlade
da pomognu SAD u njenim pokušajima da izoluju venecuelansku vladu. U novembru
2007. godine, na primer, državna sekretarka Kondoliza Rajs poslala je dešpešu u jedanaest
ambasada SAD u Latinskoj Americi, njihovoj ambasadi u Kanadi i misiji SAD u
Evropskoj uniji, tražeći od njih da pozivaju svoje domaćine da javno kritikuju Venecuelu:

Odeljenje traži akciju obraćanja demaršima vladama domaćina,
na najvišem odgovarajućem nivou, da: 1) dele našu zabrinutost
zbog antidemokratskih promena u predloženom paketu ustavnih
reformi; 2) naglašavaju sve veći razdor u Venecueli i sve
represivnije metode koje primenjuje vlada ove zemlje; i 3)
zahtev da vlade domaćina pridruže svoje glasove međunarodnoj
zabrinutosti za vladu Venecuele, u vezi sa nedostatkom
poštovanja svojih obaveza iz Interameričke demokratske povelje.
[07STATE154674_a]

Paket ustavnih reformi možda nije bio po ukusu vlade SAD, ali s obzirom da je to
trebalo da se izglasa na nacionalnom referendumu, u skladu sa ustavom, bilo bi teško da ga
etiketiraju kao ,,antidemokratski“. Ne iznenađuje da, osim tvrdih saveznika SAD (u to
vreme) El Salvadora i Kanade, nijedna druga vlada u regionu nije poštovala zahtev državne
sekretarke. „Ovo je interna venecuelanska stvar“, rekao je čileanski diplomata političkom
savetniku SAD koji je uručio demarš.19

Ključna komponenta strategije SAD da regionalno ,,obuzda“ Čaveza bila je da
ohrabri Argentinu i Brazil - dve najveće ekonomije u Južnoj Americi - da se ponašaju kao
ublažavajuća sila. Vlade Nestora Kiršnera i Lule da Silve su viđene u Vašingtonu u
političkim krugovima kao administracije „levog centra“ kada su prvi put stupile na
dužnost; obe su se kretale dalje ulevo u spoljnoj politici, kako je vreme prolazilo.

Nakon godina podsticanja vlade Argentine (GOA) da ublažavajuće utiče na
Čaveza, diplomate SAD su postale frustrirane kada se kasnije ispostavilo da se Argentina
približila Venezueli. Depeša iz maja 2006. godine opisuje Kiršnerove primedbe
novinarima, koje Kiršner navodno negira, kako su SAD (ili Brazil) na njega „vršile
pritisak“ da ograniči Čavezov uticaj; ali izgleda da se ambasada SAD u Buenos Airesu ne
slaže:

Predsednik Kiršner je rekao kako SAD i Brazil nisu vršile
pritisak ,,da ograniči uticaj Čaveza u regionu“, iako je
priznao da su zvaničnici SAD izrazili svoju zabrinutost zbog
Čaveza. (Komentar: zvaničnici SAD, od predsednika Buša do
ambasadora i čelnih zvaničnika ambasade su svi u više navrata
izrazili našu zabrinutost predsedniku Kiršneru i njegovim
glavnim savetnicima zbog Čaveza i politike koju je vodio u
zemlji i regionu. Iako nismo računali na podršku vlade
Argentine u „ograničavanju Čavezovog uticaja“, mi smo u više
navrata tražili pomoć ove vlade oko obuzdavanja Čaveza i
njegove politike u Venecueli i regionu. [06BUENOSAIRES1176]
[Kurziv dodat.]

301

Međutim, tokom putovanja u Venecuelu, februara 2007. godine, Kiršner je javno
odbio pritisak da ,,obuzda“ Čaveza:

Prilikom svečanosti potpisivanja sporazuma, Kiršner je
prokomentarisao „poštujemo i uvek ćemo apsolutno poštovati i
jedan i drugi, odnose i interne situacije u našim zemljama...
Rečeno je da bi neke zemlje trebalo da ’obuzdaju' druge, kako
bi Lula i ja trebalo da 'obuzdamo' Čaveza. To je apsolutno
pogrešno. Zajedno sa predsednikom, našim bratom, gradimo
integracije u Južnoj Americi za dostojanstvo naših naroda... “

Kao odgovor na Kiršnerove komentare, lokalni mediji su preneli
da je Čavez rekao:
„Nisu uspeli i neće uspeti - putnici sa severa koji dolaze na
jug da bi pokušali da nas podele i poseju neslogu.“ [07 BUENOS
AIRES 360] [Kurziv dodat.]

SAD su, takođe, pokušale da pridobiju Brazil u svojim naporima da ,,obuzdaju“
Čaveza. Kao i sa Argentinom, ovo nije imalo veliki uspeh. U depeši iz marta 2005. godine,
brazilski ministar inostranih poslova Selzo Amorim (Celso Amorim) je teško odugovlačio
kada je ambasador SAD rekao kako je Čavez „opasnost za region“:

2. (S) Ambasador je naveo tačke... o tome kako raste

zabrinutost vlade SAD zbog Čavezove retorike i akcija i

naglasio da vlada SAD vidi Čaveza kao pretnju regionu. Po

referencama, on je tražio da ministar inostranih poslova Amorim

razmotri institucionalizaciju intenzivnijeg političkog

angažovanja između vlade SAD i vlade Brazila oko Čaveza i

podrži dogovor o namenskoj razmeni obaveštajnih podataka.

Ministar inostranih poslova Amorim je bio jasan u svom

odgovoru: ,,Mi Čaveza ne vidimo kao pretnju“. Amorim je rekao

da je Čavez demokratski izabran (na opštim izborima koji su

potvrđeni na referendumu), ima značajnu domaću podršku,

popularna je figura u međunarodnoj levici i lider velike sile

na kontinentu. Iz tih razloga, „moramo da radimo sa njim i ne

želimo da učinimo ništa što bi ugrozilo naš odnos“, Amorim je

potvrdio. [05BRASILIA715] [Kurziv dodat.]

Umesto toga, Brazil je podržao ulazak Venecuele u Merkosur [06 BRASILIA 206]
- čemu se vlada SAD oštro protivila - i u septembru 2009. godine, privatno je pozvao vladu

SAD da ponovo uspostavi diplomatske odnose sa Venecuelom:

7. (C) Iako su insistirali kako ne žele da se uključe u
posredovanje između vlade SAD i vlade Venecuele, Garsia i
Amorim su iskoristili priliku da ohrabre Sjedinjene Države u
uspostavljanju „direktnog kanala za komunikaciju s predsednikom
Čavezom“. Amorim je ukazao na to da bi dobar dijalog između
vlada SAD i Venecuele isto tako imao uticaja na domaću
situaciju u državi, jer veliki deo Čavezove opozicije ima veze
sa Sjedinjenim Državama. [09 BRASILIA 1113]

302

Suprotstavljanje usponu„radikalno populističkih“saveznika Venecuele

Depeše jasno pokazuju da se vlada SAD protivila nekim političkim liderima u
regionu, za koje je smatrala da su previše bliski sa Venecuelom. Diplomate SAD su
prikazivale ove lidere kao Čavezove agente samo zato što su imali tople odnose sa
venecuelanskim predsednikom i podržavali slične antineoliberalne ili nacionalističke
programe. Na primer, ubrzo nakon što je Evo Morales izabran za predsednika Bolivije,
ambasador SAD Dejvid Grili je prokomentarisao kako je bolivijska vlada „otvoreno pala u
zagrljaj Venecueli“ [06LAPAZ1418]. U Ekvadoru, diplomata SAD je etiketirao Rafaela
Koreu kao „Čavezov mamac“ mesecima pre nego što je prvi put izabran za predsednika,
2006. godine.20 „Ukoliko on bude izabran“, isti diplomata je kasnije napisao, „možemo
očekivati da će Korea željno tražiti da se pridruži grupi nacionalističko-populističkih
južnoameričkih lidera, Čavez-Morales-Kiršner.“21

Godine 2004, komandant SOUTHCOM-a, general Džejms Hil objavio je da su
„radikalno populistički“ lideri u regionu novonastala opasnost za nacionalnu bezbednost
SAD.22 Stejt department je delio slično mišljenje i kao što smo videli u Sedamnaestom
poglavlju, suprotstavio se ovim levičarskim liderima kroz različite oblike interne

intervencije. Deo opravdanja za ovu intervenciju je bio zasnovan na pretpostavci da je
Čavez efikasno kontrolisao navedene lidere zahvaljujući svojoj političkoj harizmi i

venecuelanskim petrodolarima.
U martu 2006. godine, ambasadori SAS iz Centralne Amerike održali su sastanak o

strategiji i koordinaciji sa pomoćnikom državnog sekretara za zapadnu hemisferu,
Tomasom Šenonom. Prvo pitanje na dnevnom redu bila je „populistička politika“ i oni su
se fokusirali na predstojeće izbore u Nikaragvi, gde je lider sandinista Danijel Ortega
uveliko očekivao da će pobediti. Njegova pobeda je, prema ambasadoru SAD u Nikaragvi
Polu Triveliju, signalizirala širenje Čavezovog uticaja u regionu:

2. (SBU) Ambasador Triveli je jasno stavio do znanja da je
Ortega isti populistički mafijaš koji je preopteretio Nikaragvu
pod prethodnom sandinističkom [doslovno] vladavinom. Pobeda
jednog Ortege na predstojećim predsedničkim izborima bi dala
Čavezu uporište u regionu i pokrenula još jednu rundu odliva
ljudi i kapitala. A/S Šenon je izneo kako je važno da ni Ortega
ni Aleman ne pobede, imajući u vidu uticaj Ortege nad Alemanom.
Lideri u regionu moraju se fokusirati na to koliko su ovi
izbori važni, dodao je on. [06 SanSalvador 963] [Kurziv dodat.]

Ambasadori su izrazili zabrinutost zbog potencijalnog rasta pročavističkih
„levičarskih demagoga“ u Panami i Gvatemali, u ovoj drugoj je „izbor Moralesa u Boliviji
[bio] dobrodošao događaj kod autohtonog stanovništva.“ Ali je ambasador SAD u
Gvatemali, Džejms Deram, uverio svoje kolege da se ovo stanovništvo u Gvatemali ,još
uvek oporavlja od ratnih godina“ (tokom kojih je uz podršku SAD za vreme akcije protiv
pobunjenika ubijeno oko 200.000 civila). Zbog toga „još nisu dovoljno organizovani da
osmisle političku kampanju“. U narednom periodu, diplomate su se složile da ,,i dalje prate
populističke političke aktivnosti u regionu i razmenjuju iskustva o najboljim praksama za
podršku demokratije u regionu“.

U vreme ovog sastanka, ambasadori još nisu uzeli u obzir da će predsednik
Hondurasa, Manuel Zelaja biti Čavezov bliski „radikalni populista. “ Ali to viđenje se

303

postepeno promenilo nakon što se Zelajina vlada pridružila Petrokaribima 2007. godine, a
zatim i levičarskoj grupi naroda, Bolivarskom savezu naroda naše Amerike, 2008. godine.
Depeša iz februara 2008. godine pokazuje da je ambasada SAD verovala kako je Čavez
imao uticaja na bilateralne razgovore u vezi sa mogućom komercijalizacijom vazdušne
baze Soto Kano u Hondurasu - glavne platforme vojske SAD u Centralnoj Americi:

12. (C) Za vreme administracije, možemo očekivati da i dalje
primamo zahteve za „preispitivanje“ ovog pitanja, pogotovo što
Zelaja puzi sve bliže i bliže venecuelanskom Ugu Čavezu.
Verujemo da bi Čavez i ostali prijatelji levičarske
orijentacije mogli da pitaju Zelaju zašto Honduras ima bazu SAD
u okviru svojih granica i pritisne ga da traži više
„beneficija“. [0 8TEGUCIGALPA165]

Do septembra 2008. godine, bilo je jasno da je ambasada odustala od Zelaje i bila
fokusirana na mogućnost političke tranzicije na izborima u novembru 2009. godine:

10. (C) Pošto ima još samo šesnaest meseci do završetka
mandata, naš cilj je da provedemo Zelaju kroz njegov mandat bez
ijedne nepopravljive štete po bilateralne odnose ili po
Honduras, [doslovno] buduće razvojne mogućnosti i da smanjimo
dalje širenje odnosa sa Čavezom. Uspešni izbori koji vode do
naslednika,igraće ključnu ulogu. Namera nam je da radimo sa
drugim donatorskim narodima i međunarodnim organizacijama da
podrže ovaj kraj. [08 TEGUCIGALPA 863]

Zelaja je sklonjen sa dužnosti u junu 2009. godine, vojnim pučem u kojem je
pogubljen general Romeo Vaskez Velaskez - „prijatelj vlade SAD i ambasade“, navodi se
u depeši iz 2007.godine.23 Iako je Obamina administracija, na kraju davala izjave protiv
državnog udara, ona je odbila napore zemalja članica Organizacije američkih država da
omoguće brz povratak Zelaje na vlast.24 Umesto toga, zvaničnici Stejt departmenta su prvo
nagovestili, a onda najavili, da će podržati i priznati izbore iz novembra 2009. godine, bez
obzira na to da li je Zelaja ponovo vraćen na vlast, na taj način uklanjajući pritisak na
vladu državnog udara da obnovi demokratiju.

Depeše pokazuju da su, tokom nedelja pre i nakon izbora, zvaničnici ambasade
SAD u velikom broju zemalja Latinske Amerike pokušavali da ubede vlade domaćina da
priznaju izbore u Hondurasu,25 kao što je radio i Arturo Valencuela, pomoćnik državnog
sekretara za poslove zapadne hemisfere, kada je putovao u Argentinu, Brazil, Paragvaj i
Uruguvaj.26 Uprkos ovoj kampanji Vašingtona, gotovo sve zemlje u regionu smatrale su
glasanje - održano pod nezakonitim režimom puča - nelegitimnim.

Postoji mnogo konzistentnih dokaza u depešama, iz unutrašnjosti Venezuele i
drugde, kao i u dokumentima CIA i drugim vladinim dokumentima sa kojih je skinuta
oznaka tajnosti, koji ukazuju da su SAD generalno sledile strategiju izloženu u depeši 06
CARACAS 3356. Navedeni cilj da „međunarodno izoluju Čaveza“ su sprovodile sa
posebnim žarom u regionu Latinske Amerike i Kariba, gde su SAD pokušale da privole
zemlje ili izvrše pritisak na njih da izbegnu bliske odnose sa venecuelanskom vladom.
Pokušale su da potkopaju njene inicijative (kao što su Petrokaribi), izoluju Venecuelu od
međunarodnih foruma (kao što je Merkosur) i pokušale, bez uspeha, da iskoriste druge
levičarske zemlje - pre svega Argentinu i Brazil - da ,,upravljaju“ Venecuelom i ograniče

304

njen uticaj. Unutar Venecuele, ostale strateške komponente su jasno praćene, kao na
primer, nastojanja da se „prodre u Čavezovu bazu“ i „razjedini Čavizam.“ Tokom
Čavezovog doba, SAD su blisko sarađivale sa različitim elementima opozicije u
Venecueli, od onih političkih stranaka koje poštuju zakon do nasilnih studentskih
demonstranata, pristalica puča i drugih.

Postoje dokazi kako ove strategije nisu napuštene nakon Čavezove smrti i da ih, u
stvari, vlada SAD možda još marljivije sprovodi u periodu posle Čaveza. Tek kada se
pojavi više dokaza, preko procurelih, kao i depeša Stejt departmenta sa kojih je skinuta
oznaka tajnosti ili drugih vladinih dokumenata, bićemo u mogućnosti da sudimo o tome u
kojoj su meri njihove agresivnije akcije bile deo ukupne strategije. Na primer, odbijanje
Vašingtona da prizna legitimitet izbora Madura za predsednika 2013. godine.27 (Opozicija
je iskoristila što je Maduro pobedio sa relativno malom razlikom da bi digla galamu zbog
prevare, čak i kada je revizija glasačkih listića jasno pokazala da je pošteno pobedio.28

Jedino je Obamina administracija odbila da prizna Madurovu pobedu - a tek kasnije
je promenila svoju poziciju, pod pritiskom vlada iz Južne Amerike). Depeše iz ambasade
retko pružaju bilo kakav uvid u neke od najvažnijih subverzivnih aktivnosti koje je
sprovodila vlada SAD u inostranstvu, tako da ono što otkrivaju može biti samo vrh ledenog
brega u pogledu napora SAD da potkopaju i delegitimišu vladu Venecuele i suprotstave se
njenom uticaju u regionu.

www.skripta.info

305

Napomene

UVOD

1 O fascinantnom izveštaju o komunikacijama korišćenom u istorijskim imperijama,
pogledati Harold Innis, Empire and Communications (Oksford: Klarendon, 1950. godine).
2 Godine 2002, američki pisac Carls Krothamer (Charles Krauthammer) je uočio da su
ljudi „počeli da se razotkrivaju u onosu na reč ‘imperija’, što odražava ‘kulturnu,
ekonomsku, tehnološku i vojnu’ dominaciju SAD bez premca”. Statistike gugla za reči u
knjigama objavljene na engleskom jeziku u periodu od preko 30 godina do 2008. godine,
pokazuju povećanje od 450 procenata u korišćenju fraze „imperija SAD” između 2000. i
2008. godine, bez odgovarajućeg povećanja levičarske fraze „imperijalizam SAD” (Google
Books Ngram Viewer, na books.google. com). 5. januara 2003. godine, Sandej magazin je
objavio na naslovnoj strani za Njujork tajms: „Američka imperija: Naviknite se na to.” Čak
i vojne operacije počinju da usvajaju tu reč. Na primer, godišnje kombinovane vežbe
anglofonski prostor, vazdušno i obaveštavanje sa kopna i fuzija gađanja na čelu sa SAD,
koje predstavljaju izazov pobunjenicima prema anglofonskim okupacionim snagama, zove
se „Operation Empire Challenge.” (https://wikileaks.org/wiki/Anglo_spy_fusion:
_Operation_Empire_Challenge_-_87_documents,_2008).
3 „Sjedinjene Države mogu da sprovedu neke ARSOF [Specijalne operacije vojnih snaga]
UW [Rat uz specijalnu vrstu oružja i taktika] operacije u državama koje nisu u ratu.
Američki ambasador i njegov Državni tim mogu imati u stvari potpunu ili značajnu
kontrolu nad ARSOF koja je u nadležnosti zemlje ambasadora. U takvim slučajevima,
odnos između ARSOF obavljanja UW i Državnog tima zahteva najveću moguću
koordinaciju kako bi bila efikasna i odgovarujuća.” Ovaj citat je iz, verovatno, najvažnije
knjige za razumevanje trenutnog pristupa SAD u sprovođenju svih elemenata nacionalne
snage SAD (dimplomatija, mediji, finansije, sprovođenje zakona, obaveštajne službe,
trgovina i vojska) u cilju prisiljavanja manjih država na potčinjenost. Opseg mogućeg
ishoda se penje i uključuje tajno svrgavanje vlada kroz korišćenje surogat snaga pod
kontrolom Snaga za specijalne operacije SAD. Priručnik, koji je aktivna politika, nije bio
za javnost, ali ga je Vikiliks izdao. ,Army Special Operations Forces Unconventional
Warfare, FM 3- 05.130, 30. septembar 2008. godine” Poglavlje 2-2: „Diplomatic
Instrument of United States National Power and Unconventional Warfare,” na
https://wikileaks.org/wiki/US_Army_Special_Operations_Forces_Unconventional_
Warfare,_FM3-05.130,_30_Sep_2008. “ Treba čitati zajedno sa ekvivalentom
kontrarevolucije, takođe objavio Vikiliks, ,,US Special Forces Foreign Internal Defense
Operations, FM 3-05.202, febmar 2007. godine na https://wikileaks.org/wiki-
/US_Special_Forces_Foreign_Internal_Defense_Operations,_FM_305.202,_Feb_2007,
i verzija iz 2003. godine „Unconventional Warfare,” na
https://wikileaks.org/wiki/US_Special_Forces_Unconventional_Warfare_Operations:
_overthrowing_governments%2C_sabotage%2C_subversion%2C_
intelligence_and_abduction%2C_FM_3-05.201%2C_Apr_2003.
4 „Strategic Plan, FY 2014-2017,” na http://www.state.gov/documents/
organization/223997.pdf.

306

5 Brian Fung „5.1 Million Americans Have Security Clearances. That’s More than the
Entire Population of Norway,” Vašingtonpost, 24. mart 2014. godine.
6 ,,US Air Force Blocked Websites”, na muckrock.com.
7 Defense Security Service, „Notice to Contractors Cleared under the National Industrial

Security Program on Protecting Classified Information and the Integrity of Government
Data on Cleared Contractor Information Technology (IT) Systems,” 11. februar 2011.
godine, na muckrock.s3.amazonaws.com; ,,l-24-14_MR9321_ RES_ ID2014-095.pdf,” str.

36-46, na muckrock.s3.amazonaws.com.
8 Rachel Slajda,, „Library of Congress Blocks Access to Wikileaks,” TPM, 3. Decembar

2010. na talkingpointsmemo.com; Matt Raymond ,,Why the Library of Congress Is
Blocking Wikileaks,” 3. decembar 2010. godine Library of Congress, na blogs.loc-gov.

9 Kasnije promenjeno. Kevin Gosztola, ,,US National Archives Has Blocked Searches for
‘WikiLeaks,’” The Dissenter, 3. novembar 2012. godine, na dissenter.firedoglake.com.
10 Čelzi (ranije Bredli) Mening (Chelsea (formerly Bradley) Manning) je bila pritvorena
bez suđenja 1.103 dana, što predstavlja kršenje njenih prava za brzom pravdom. Specijalni

izvestilac Ujedinjenih Nacija za torturu, Huan Mendez (Juan Mendez), formalno je utvrdio
da je Mening tretirana na okrutan i nehuman način, koji je verovatno prerarastao u
mučenje. Pogledati Ed Pilkington, ,,Bradley Manning’s Treatment Was Cruel and
Inhuman, UN Torture Chief Rules,” Gardijan, 12. mart 2012. godine. Vlada je optužila
Meningovu da je bila novinarski izvor Vikiliksa - za kršenje trideset i četiri tačke
jedinstvenog koda vojne pravde, uključujući delove zakona o špijunaži, za maksimalnu
kombinovanu kaznu koja iznosi više od 100 godina zatvora. Pogledati Kim Zetter,
,,Bradley Manning Charged with 22 New Counts, Including Capital Offense,” Wired, 3.

februar 2011. godine, na wired.com. Meningovoj je sud zabranio da iznese argumente
odbrane u javnom interesu, motiv ili nedostatak stvarne štete usled njenih navodnih

postupaka (pogledati Ed Pilkington, ,,Bradley Manning Denied Chance to Make
Whistleblower Defence,” Gardijan, 17. januar 2013. godine), i ponudio joj je ograničeno
priznanje krivice (pogledati Alexa O’Brien „Pfc. Manning’s Statement for the Providence
Inquiry,” Alexaobrien.com, 28. februar 2013. godine). Ovu molbu je vlada odbila, jer je
nastojala da osudi Meningovu po svim stavkama. Slučaj je završio na suđenju u junu 2013.
godine pod tajnim uslovima bez presedana, protiv kojih su se pamičili Vikiliks i Centar za
ustavna prava. U avgustu 2013. godine Meningova je proglašena krivom po sedamnaest
tačaka i osuđena je na trideset i pet godina zatvora. Pogledati Tom McCarthy, ,,Bradley
Manning Tells Lawyer After Sentencing: ‘I’m Going to Be OK- as it happened,” Gardijan,
21, avgust 2013. godine. U vreme objavljivanja ovog teksta, žalila se Vojnom apelacionom
sudu SAD i saslušanje se očekuje sredinom 2015. godine. Pogledati „Chelsea Manning’s
35-Year Prison Sentence Upheld by US Army General,” Gardijan 14. april 2014. godine.
11 Josh Gerstein, „Blocking WikiLeaks Emails Trips Up Bradley Manning Prosecution,”

Politico, 15. mart 2012. godine, na www.politico.com.
12 Simon DeDeo, Robert X. D. Hawkins, Sara Klingenstein i Tim Hitchcock, „Bootstrap

Methods for the Empirical Study of Decision-Making and Information Flows in Social
Systems,” Cornell University Library website5, februar 2013. godine, na arxiv.org.
„Naučnici iz drugih disiplina su spremniji da iskoriste procurele informacije. U svestranim
poljima kao što su informatika, primenjena matematika, geografija i ekonomija, istraživači

su se sa entuzijazmom okrenuli procurelim informacijama Avganistanskog ratnog
dnevnika i Iračkog ratnog dnevnika kao dragocenom izvoru podataka u modelovanju i
predviđanju sukoba (O’Loughlin et al., 2010; Linke et al., 2012; Zammit-Mangion et al.,

307

2012; Cseke et al., 2013; Rusch et al., 2013; Zammit-Mangion et al., 2013). Zaista, DeDeo
i drugi kažu da će Avganistanski ratni dnevnik postati standardni sklop za analizu kako
ljudskih konflikata tako i proučavanja empirijskih metoda za analizu kompleksnih,
multimodalnih podataka (str. 2,257). Pravni eksperti su takođe počeli da otkrivaju

vrednosti Kejblgejt korpusa kao izvora podataka. Ku (Khoo) i Smit (Smith) (2011. godine)
i Mendis (2012. godine) citiraju depeše Vikiliksa kao podršku njihovoj analizi
međunarodnih odnosa u Aziji. Skorije, El Said (2012. godine) intenzivno citira iz
procurelih diplomatskih depeša da bi razjasnio bilateralne pregovore o slobodnoj trgovini
između SAD i Jordana.” Gabriel J. Michael, ,,Who’s Afraid of Wikileaks? Missed
Opportunities in Political Science Research,” Review of Policy Research, 22. decembar
2014. godine (uskoro će biti objavljen).
13 Primer političke cenzure od strane Njujork tajmsa uključuje depešu 10STA- TE17263.
Depeša, koja je dugačka, pokriva razgovore mskih i američkih diplomata o glasinama da je
Iran nabavio balističke rakete od Severne Koreje. Njujork tajms je tvrdio da je depeša
pokazivala da će rakete Severne Koreje dozvoliti da iranske bojeve glave dosegnu mete
koje su daleko čak i do zapadne Evrope, uključujući Berlin.” Međutim, većina depeša od
11.150 reči predstavlja stav da je pošiljka, ako se uopšte dogodila, bila namenjena
istraživanju ili deo spašavanja i da je bila od manjeg značaja, dok Severna Koreja nije čak
ni uspešno testirala dizajn. Njujork tajms je aktivno loše predstavio sadržaj depeše ,,na
zahtev Obamine admimistracije”, masakrirajući dokument gotovo u potpunosti, koristeći
samo dvadeset i šest reči koje podržavaju njihov stav o Iranu i cenzurišući 99,97 posto
originalne depeše. William J. Broad, James Glanz, i David E. Sanger, „Iran Fortifies Its
Arsenal with the Aid of North Korea,” Njujork tajms, 28. novembar 2010. godine.
Pogledati takođe Peter Hart, ,,NYT Oversells WikiLeaks/ Iranian Missiles Story,” FAIR,

29. novembar 2010. godine, na fair.org.
Većina naših medijskih partnera, angažovani su za slične vrste selektivnih cenzura naših
materijala. Među produktivnim cenzorima su Njujork tajms, Gardijan i El Pais. Veb sajt
Cabledrum je okupio statističke podatke o slučajevima cenzure nekih naših glavnih
partnera. Pogledati Cabledrum, „Short Analysis of Cablegate Redactions,” Cabledrum, 3.
oktobar 2011. godine (takođe pogledati Cabledrum, „Cable Publications by Mainstream
Media,” Cabledrum, oktobar 2011. godine). Cabledrum je takođe sastavio listu sa posebno
teškim slučajevima cenzure. Pogledati Cabledrum, „Cablegate Redactions Abused for
Censorship,” Cabledrum, 3. oktobar 2011. godine. Takođe pogledati Cabledrum,
„Redacted Company Names,” Cabledrum, oktobar 2011. godine. Sve gore navedene

reference su dostupne na cabledrum.net.
Tema cenzure među našim medijskim partnerima je predmet diskusije u mom drugom
radu. Pogledati Džulijan Asanž, Cypherpunks (Njujork: OR Books, 2012. godine), str. 121-
4 i fiisnote 104-12; Džulijan Asanž, IVhen Google Met WikiLeaks (Njujork: OR Books,

2014. godine), str. 167-70 i fusnote 259-63.
14 Hilari Rodam Klinton, „America’s Engagement in the Asia-Pacific,” US Department of

State, 28. oktobar 2010. godine, na state.gov.

15 Daniel Ellsberg to Henry Kissinger, 1969. godine, citirano u Secrets: A Memoir of

Vietnam and the Pentagon Papers (London: Penguin, 2013. godine), str. 238.

308

POGLAVLJE 1: AMERIKA I DIKTATORI

1 https://www.wikiIeaks.org/plusd/cabIes/09ASHGABAT1633_a. html.
2 Justin Elliott, ,,What Other Dictators Does the US Support?,” Salon, 2. februar 2011.

godine.

3 Domenico Losurdo, Liberalism: A Counter-History (London/Njujork: Verso, 2011.

godine).

4 Pogledati Antony Anghie, Imperialism, Sovereignty and the Making of Intemational Law
(Kembridž/Njujork: Cambridge University Press, 2004. godine).

5 Na osnovu ovih informacija, pogledati Erez Manela, The Wilsonian Moment: Self-

Determination and the International Origins of Anticolonial Nationalism

(Oksford/Njujork: Oxford University Press, 2007. godine). Za kolonijalne i rasne aspekte

Vilsonove politike, pogledati Richard Seymour, The Liberal Defence of Murder

(London/Njujork: Verso, 2008. godine), str. 97-104.
6 William J. Foltz, „Building the Newest Nations: Short Run Strategies and Long Run
Problems,” Karl Wolfgang Deutsch i William J. Foltz, eds, Nation Building in

Comparative Contexts (Nju Bransvik, NJ: Transaction, 1966. godine), str. 118.
7 O rasističkom obrazloženju podržavanja desničarskih diktatura, pogledati David F.
Schmitz, The United States and Right-Wing Dictatorships, 1965-1989 (Kembridž/Njujork:
Cambridge University Press, 2006. godine), str. 10-18. Za kolonijalne pretpostavke „teorije
modernizacije”, pogledati Nils Gilman, Mandarins of the Future: Modernization Theory in

Cold War America (Baltimor/London: Johns Hopkins University Press, 2003. godine).
Kako Gilman kaže: „Kategorična izgradnja prosvećenog modernizma... proizašla iz
istovremene izgradnje loše oblikovanog blizanca: neevropskog ili nezapadnog drugog.
Iako je teorija modernizacije izbegavala rasizam u ranijim kolonijalističkim predavanjima,
ona još uvek definiše savremenost u suprotnosti sa implicitno inferiornim ‘tradicionalnim’
drugim” (str. 28).
8 Jeane J. Kirkpatrick, „Dictatorship and Double Standards,” Commentary, 1. novembar
1979. godine; Jeane J. Kirkpatrick, „The Hobbes Problem,” AEI Public Policy Papers,
Vašington, Distrikt Kolumbija, 1981. godine.

9 O porastu predavanja o ljudskim pravima u spoljnoj politici SAD, pogledati Nicolas

Guilhot, The Democracy Makers: Human Rights and the Politics of Global Order

(Njujork: Columbia University Press, 2012. godine).

10 Thomas Carothers, ln the Name of Democracy: US Policy Toward Latin America in the

Reagan Years (Berkli, CA/Oksford: University of California Press, 1991. godine), str. 242.
11 Weinstein (Vajnstajn) je citirao u David Ignatius, „Innocence Abroad: The New World
of Spyless Coups,” Vašington post, 22. septembar 1991. godine.
12 Greg Grandin, Empire’s Workshop: Latin America, the United States and the Rise of the

New Imperialism (Njujork: Metropolitan, 2006. godine), str. 100-6; William I. Robinson,
Promoting Polyarchy: Globalization, US Intervention, and Hegemony (Kembridž:

Cambridge University Press, 1996. godine); Noam Chomsky, The Culture of Terrorism

(London: Pluto Press, 1989. godine); William I. Robinson, ,,What to Expect from US
‘Democracy Promotion’ in Iraq,” New Political Science 26: 3 (septembar 2004. godine).
13 IRI, pridruženi institut NED, je bio direktno uključen u intervenciju Bušove

administracije na Haitiju. Pogledati Walt Bogdanich i Jenny Norderberg, ,,Mixed US
Signals Helped Tilt Haiti Toward Chaos,” Njujork tajms, 29. januar 2006. godine. O

Venecueli, pogledati Christopher Marquis, ,,US Bankrolling Is Under Scrutiny for Ties to

309

Chavez Ouster,” Njujork tajms, 25. april 2002. godine. O Egiptu, pogledati Eric A. Snider i
David M. Faris, „The Arab Spring: US Democracy Promotion in Egypt,” Middle East

Policy 18: 3 (jesen 2011. godine), str. 49-62.

14 https://wikileaks.org/cable/2004/12/04ANKARA7211.html,

15 Ibrahim Saleh, ,,WikiLeaks and the Arab Spring: The Twists and Tums of Media,
Culture and Power,” u Benedetta Brevini, Ame Hintz i Patrick McCurđy, eds, Beyond

WikiLeaks: Implications for the Future of Communications, Journalism andSociety

(London: Palgrave Macmillan, 2013. godine), str. 241.

16 https://wikileaks.org/cable/2008/06/08TUNIS679.html.

17 http://www.wikileaks.ch/cable/2009/07/09TUNIS492.html.
18 „Fact Sheet on US Military and Political Assistance for Tunisia,” Ambasada SAD,

Tunis, april 2012. godine, na tunisia.usembassy. gov.
19 Da biste saznali korisne informacije o ovome, pogledati L. B. Ware, „The Role of the
Tunisian Military in the Post-Bourgiba Era,” Middle East Journal 39: 1 (zima 1985.

godine), str. 21-47.

20 https://wikileaks.org/cable/2006/01/06TUNIS55.html.
21 Ian Black, ,,WikiLeaks Cables: Tunisia Blocks Site Reporting ‘Hatred’ of First Lady,”

Gardijan, 7. decembar 2010. godine.
22 Sean Yom, „Authoritarian State Building in the Middle East: From Durability to
Revolution,” Centre for Democracy, Development and the Rule of Law, Working Papers

No. 121, februar 2011. godine.
23 Milan Sanina, ,,WikiLeaks Cables Help Uncover What Made Tunisians Revolt,” PBS
Newshour, 25. januar 2011. godine; Dejvid Kirkpatrick, „Protests Spread to Tunisia’s
Capital, and a Curfew Is Decreed,” Njujork tajms, 12. januar 2011. godine. O širem pitanju
uloge Vikiliksa u arapskom proleću, pogledati Ibrahim Saleh, ,,WikiLeaks and the Arab
Spring: The Twists and Tums of Media, Culture and Power,” u Brevini, Hintz i McCurdy

eds, Beyond WikiLeaks.
24 Proamerički slogani prijavljeni u Anouar Majid, Islam and America: Building a Future
Without Prejudice (Lanham, MA: Rowman & Littlefield, 2012. godine), str. 6. Takođe
pogledati „Statement by the President on Events in Tunisia,” White House Office of the
Press Secretary, 4. januar 2011. godine. na whitehouse.gov. Začudo, Obamina
administracija je počela da se žali da revolt nije bio predviđen i kako su bili iznevereni od
strane obaveštajnog i diplomatskog osoblja. U stvari, kao što dokumenti Vikiliksa
potvrđuju, diplomate SAD su rekle svojim šefovima sve što je bilo potrebno da znaju o
Tunisu. Mark Mazetti, „Obama Faults Spy Agencies’ Performance in Gauging Mideast
Unrest, Officials Say,” Njujork tajms, 4. febmar 2011. godine.

25 https://wikileaks.org/cable/2009/07/09CAIR01468.html.

26 Isto.

27 http://www.wikileaks.ch/cable/2008/09/08CAIR02091.html.

28 https://www.wikileaks.org/cable/2009/05/09CAIR0874.html.

29 Christian Fuchs, Social Media: A Critical Introduction (London: Sage, 2014. godine),

str. 193.
30 Simon Mabon, „Aiding Revolution? Wikileaks, Communication and the ‘Arab Spring’
in Egypt,” Third World Quarterly 34: 10 (2013. godine).
31 ,,Egypt Braces for Nationwide Protests,” Agence France-Presse, 25. januar 2011.

godine.

310

32 Susanna Kim, ,,Egypt’s Mubarak Likely to Retain Vast Wealth,” ABC News, 2. februar

2011. godine.
33 Heba Afify, „Activists Hope 25 January Protest Will Be Start of ‘Something Big,”’

Almasry Alyoum, 24. januar 2011. godine; ,,Egyptians Report Poor Communication
Services on Day of Anger,” Almasry Alyoum, 25. januar 2011. godine; Elizabeth Bumiller,
„Calling for Restraint, Pentagon Faces Test of Influence with Ally,” Njujork tajms, 29.

januar 2011. godine.
34 Dan Murphy, „Joe Biden says Egypt’s Mubarak No Dictator, He Shouldn’t Step
Down...” Christian Science Monitor, 27. januar 2011. godine.
35 „Blair Says Leak of Palestine Papers ‘Destabilising’ for Peace Process,”

Ulster Television News, 28. januar 2011. godine.
36 Citirano iz Maria do Ceu de Pinho Ferreira Pinto, „Mapping the Obama
Administration’s Response to the Arab Spring,” Revista Brasileira de Politica

Internacional 55: 2 (jul-decembar 2012. godine).
37 Za uvid u sve veću koordinaciju između egipatske levice i islamista, pogledati Hossam
el-Hamalawy, „Comrades and Brothers,” Middle East Report 37: 242 (proleće 2007.

godine).

38 Hossam el-Hamalawy i Joel Beinin, ,,Egyptian Textile Workers Confront the New
Economic Order,” Middle East Research and Information Project, 25. mart 2007. godine.

39 https://wikileaks.org/plusd/cables/08CAIRO2572_a.html;

https://cablegatesearch.wikileaks.org/cable.php?id=07CAIR03001.
40 Nicholas Kitchen, „The Contradictions of Hegemony: The United States and the Arab
Spring,” in After the Arab Spring: Power Shift in the Middle East? (London: LSE Ideas,

2012. godine).
41 Eric A. Snyder i David M. Faris, „The Arab Spring: US Democracy Promotion in
Egypt,” Middle East Policy XVIII: 3 (jesen 2011. godine).

42 https://wikileaks.org/plusd/cables/08CAIRO2572_a.html. Revolucionarni pokret 6.
april je nazvan po divljem štrajku koji se pretvorio u nasilni sukob sa organima vlasti.
Grupa na fejsbuku je u znak podrške radnicima prikupila 77.000 pristalica početkom 2009.
godine, u vreme kada je samo 500.000 Egipćana imalo pristup fejsbuku.
43 Ron Nixon, ,,US Groups Helped Nurture Arab Uprisings,” Njujork tajms, 14. april

2011. godine.
44 Kirit Radia i Alex Marquardt, ,,Young Leaders of Egypt’s Revolt Snub Clinton in
Cairo,” ABCNews, 15. mart 2011. godine.
45 Anne-Marie Slaughter, „Interests vs. Values? Misunderstading Obama’s Libya
Strategy,” New York Review ofBooks Blog, 30. mart 2011. godine, na nybooks.com.
46 https://wikileaks.org/plusd/cables/09SANAA1669_a.html. O štrajkovima u provinciji
Abian, pogledati Hakim Almasmari, ,,US Makes a Drone Attack a Day in Yemen,” The

National, 15. jun 2011. godine. O sveobuhvatnom otporu, pogledati Ahmed Al-Haj,
„100,000 Protesters Hit the Streets in Yemen,” NBC News, 10. jun 2011. godine.
47 Adam Entous i Julian E. Bames, ,,US Wavers on ‘Regime Change,’” Wall Street
Journal, 5. mart 2011. godine; Kevin Baron, „Gates: Protracted Bahrain Negotiations
Allowing Greater Iran Influence,” Stars and Stripes, 12. mart 2011. godine; Nick Turse,
,,How the Tiny Kingdom of Bahrain Strong-Armed the President of the United States,”

TomDispatch.com, 15, 5. mart 2011. godine.

48 https://wikileaks.org/gifiles/docs/85/85406_-alpha-fwd-private-police-advisorto-

moi-update-.html.

311

49 Gušenje jemenske opozicije je počelo pre Arapskog proleća. Pogledati, na primer, Dana
Priest, ,,US Military Teams, Intelligence Deeply Involved in Aiding Yemen on Strikes,”
Vašington post, 27. januar 2010. godine. O sporazumu sa Saudijskom Arabijom, pogledati
Pepe Escobar, ,,Exposed: The US-Saudi Libya Deal,” Asia Times, 2. april 2011 godine. O

bliskom odnosu Obamine administracije i egipatskog diktatora generala Sisija, pogledati
,,Egypt Army ‘Restoring Democracy,’ says John Kerry,” BBC News, 1. avgust 2014.
godine; i Džej Solomon, „John Kerry Voices Strong Support for Egyptian President Sisi,”

Wall Street Journal, 22. jun 2014. godine. O masakrima, pogledati Patrick Kingsley,
,,Egypt Massacre Was Premeditated, Says Human Rights Watch,” Gardijan, 12. avgust

2014. godine.
50 O velikoj predviđenoj intervenciji u Bahreinu, pogledati Amy Austin Holmes, „The
Military Intervention that the World Forgot,” Al Džazira Amerika, 29. mart 2014. godine.
O široj ofanzivi koju su vodili saudijci, pogledati Mehran Kamrava, „The Arab Spring and
the Saudi-Led Counterrevolution,” Orbis 56: 1 (2012), str. 96-104.

51 Citirano u Adam Hanieh, Lineages of Revolt: Issues of Contemporary Capitalism in the
Middle East (Čikago: Haymarket, 2013. godine), str. 21. O poreklu moderne Saudijske
Arabije, pogledati Robert Vitalis, America’s Kingdom: Mythmaking on the Saudi Oil

Frontier (London/Njujork: Verso, 2009. godine).

52 Leo Panitch i Sem Gindin, The Making of Global Capitalism: The Political Economy of

American Empire (London/Njujork: Verso, 2012. godine), str. 104-5.

53 O libanskoj krizi, pogledati Douglas Little, American Orientalism: The United States
and the Middle East since 1945 (Čapel Hil, NC: University of North Carolina Press, 2002.

godine).
54 George H. W. Bush, „Address Before a Joint Session of the Congress on the Persian
Gulf Crisis and the Federal Budget Deficit,” Kongres SAD, 11. septembar 1990. godine.

55 Hanieh, Lineages of Revolt, str. 36.

56 Predstavnik trgovine SAD Robert Zoellick (Robert Zelik) je napravio upravo ovaj
slučaj u junu 2003. godine na Svetskom ekonomskom foramu. Pogledati Hanieh, Lineages

of Revolt, str. 38.
57 Barack Obama, „Middle East Speech,” Vašington, Distrikt Kolumbija, 19. maj 2011.
godine, dostupno na newstatesman.com. David Cameron, „Prime Minister’s Speech to the
National Assembly Kuwait,” 22. februar 2011. godine, dostupno na gov.uk.

58 Citirano u Hanieh, Lineages of Revolt, str. 166.
59 G8, „Declaration of the G8 on the Arab Springs,” Dovil, 26-27 maj 2011. godine.
60 O tuniškom povećanom napretku u sprovođenju Dovila, pogledati International
Monetary Fund, „Arab Countries in Transition: Economic Outlook and Key Challenges,”
Deauville Partnership Ministerial Meeting, 10. oktobar 2013. godine, Vašington, Distrikt

Kolumbija.

61 O pitanju MMF kredita i njegovog razdora unutar egipatske politike, pogledati Tarek
Amr, ,,Egypt: The IMF Loan,” Open Democracy, 20. avgust 2012. godine.
62 ,,Egypt: Security Forces Used Excessive Lethal Force,” Hjuman rajts voč, 19. avgust

2013. godine, na hrw.org.

63 Maggie Fick, Stephen Kalin i Sophie Sassed, ,,Egypt Tums to Westem Economic
Advisers, Signalling Possible Reforms under Sisi-Sources,” Rojters, 7. jun 2014. godine;
Asa Fitch, ,,IMF Cozies Up to Egypt Amid Economic Reform,” Volstrit žurnal, 7. oktobar

2014. godine.

312

64 O ovom procesu, pogledati Jenny Pearce, Under the Eagle: US Intervention in Central

America and the Caribbean (London: Latin American Bureau, 1982. godine); i Edward
Kaplan, US Imperialism in Latin America: Bryan ’s Challenges and Contributions, 1900-

1920 (Westport, CT: Greemvood, 1998. godine).

65 Pogledati: Mary A. Renda, Taking Haiti: Military Occupation and the Culture of US
Imperialism, 1915-1940 (Čapel Hil, NC/London: University of North Carolina Press, 2001.

godine); Brenda Gayle Plummer, Haiti and the United States: The Psychological Moment

(Atina, GA: University of Georgia Press, 1992. godine); Hans Schmidt, The United States

Occupation ofHaiti, 1915-1934 (Nju Bransvik, NJ: University of Rutgers Press, 1995.

godine).
66 Najbolji izveštaj ove revolucije je Michael J. Gonzales, The Mexican Revolution, 1910-

1940 (Albakurki, NM: University of New Mexico Press, 2002. godine).

67 Sidney Lens, The Forging of the American Empire: From the Revolution to Vietnam: A
History of US Imperialism (London: Pluto/ Haymarket, 2003. godine), str. 220—32; John

A. Britton, Revolution and ideology: Images of the Mexican Revolution in the United

States (Leksington, KY: University of Kentucky Press, 2006. godine), str. 5, 30-2.
68 Za informacije o ovoj promeni, pogledati Neil Smith, American Empire: Roosevelt’s

Geographer and the Prelude to Globalization (Oukland, CA: University of California

Press, 2004. godine); Walter LaFeber, Inevitable Revolutions: The United States in Central

America (Njujork: W.W. Norton, 1993. godine), str. 67.

70 Greg Grandin, The Last Colonial Massacre: Latin America in the Cold War
(Čikago/London: University of Chicago Press, 2004. godine); Greg Grandin, The Blood of

Guatemala: A History of Race and Nation (Duram, NC/London: Duke University Press,

2000. godine).

71 Pearce, Under theEagle, str. 61-6.
72 Grandin, Empire ’s Workshop, str. 48-9, 94-6; Pirs, Under the Eagle, str. 53-6.
73 Tamar Jacoby, „The Reagan Tumaround on Human Rights,” Foreign Affairs, leto

1986. godine.
74 Amy Wilentz, Rainy Season: Haiti—Then and Now (Njujork: Simon & Schuster, 2010.

godine), str. 272.
75 Eva Golinger izveštava da je SAD distriburirao 100 miliona dolara veneculeanskim
opozicionim grupama protiv Čaveza 2000-ih. Pogledati Golinger, „The Dirty Hand of the
National Endowment for Democracy in Venezuela,” Postcards Jrom the Revolution, 23.

april 2014. godine, na chavez-code.com.

76 O ovom citatu, pogledati David F. Schmitz, Thank God They're on Our Side: The
United States and Right-Wing Dictatorships (Čapel Hil, NC: University of North Carolina

Press, 1999. godine), str. 3, 313.
77 Daleko najbolja istorija ovog državnog udara je Peter Halhvard, Damming the Flood:

Haiti and the Politics of Containment (London/Njujork: Verso, 2011. godine).
78 Kim Ives i Ansel Herz, ,,WikiLeaks Haiti: The Aristide Files,” Nation, 5. avgust 2011.

godine.
79 Dan Coughlin i Kim Ives, ,,WikiLeaks Haiti: Let Them Live on $3 a Day,” Nation, 1.

jun 2011, godine..
80 Dan Coughlin i Kim Ives, ,,WikiLeaks Haiti: Country’s Elite Used Police as Private
Army,” Nation, 22. jun 2011. godine.
81 Wien Weibert Arthus, „The Omnipresence of Communism in the US-Haitian Relations
under Eisenhower and Duvalier,” Institute for Russian, European and Eurasian Studies,

313

George Washington University, 23. april 2010. godine, dostupno na gwu.edu; William

Blum, Killing Hope: US Military and CIA Interventions since World War II (London: Zed

Books, 2004. godine), str. 145-6.

82 Citirano u Timothy Naftali, ed., The Presidential Recordings: John F. Kennedy: The

Great Crises, Volume I, July 30-August 1962 (Njujork/London: W.W. Norton, 2001.

godine), str. 295.
83 „Anti-Duvalier Activity and Projected Plan of Action by Louis Dejoie,” beleška za
gospodina Mekdžord Bandija (McGeorge Bundy), specijalnog pomoćnika predsednika,
Centralna obaveštajna agencija, 12. april 1963. godine, dostupno na archives.gov.
84 Hallward, Damming the Flood; Peter Hallward, „Option Zero in Haiti,” New Left

Review 11/27 (maj-jun 2004. godine).

85 Noam Chomsky, Year 501: The Conquest Continues (London/Njujork: Verso, 2002.
godine), str. 210-11; Hallward, „Option Zero in Haiti.”
86 Ove depeše su uključene u javnu biblioteku SAD diplomatije:

https://search.wikileaks.org/plusd.

87 https://wikileaks.org/plusd/cables/P860114-1573_MC_b.html.
88 O uverljivom izveštavanju o ovome, pogledati Brendan O’Mali and Ian Krejg, The

Cyprus Conspiracy: America, Espionage and the Turkish Invasion (London: I.B. Tauris,

2001. godine); i Christopher Hitchens, Hostage to History: Cyprus, from the Ottomans to

Kissinger (London/Njujork: Verso, 1997. godine). Za kasnije dokumentovane dokaze,

pogledati Larisa Alexandrovna i Muriel Kane, ,,New Documents Link Kissinger to Two
1970s Coups,” Raw Story, 26. jun 2007. godine, na rawstory.com.

89 Dostupno na www2.gwu.edu/~nsarchiv.
90 Državni sekretarijat SAD, ,,Hinchey Report on CIA Activities in Chile,” 18. septembar

2000. godine, dostupno u potpunosti na tni.org.

91 Citirano u Christopher Hitchens, The Trial of Henry Kissinger (London/Njujork: Verso,
2002. godine), str. 56. O istraživanju prevrata, pogledati „Memorandum of Conversation,”

Dr. Kissinger, Mr. Karamessines, General Haig, White House, 15. oktobar 1970. godine,

dostupno na www2. gwu.edu.

92 Hitchens, Trial of Henry Kissinger, str. 56-62.
93 Telegram, Davis to SecState, „Gen. Pinochet’s Request For Meeting With MILGP
Officer,” 12. septembar 1973. godine.
94 ZAHTEV ZA TRENING ČILEANSKIH ORUŽANIH SNAGA ZA SPECIJALNE

JEDINICE, 25. septembar 1973. godine, 22:19 (utorak), dostupno na https://www.

wikileaks.org/plusd/cables/1973STATE182051_b. html.

95 Isto.

96 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/1973SANTIA04909_b. html.
97 Razmatrano u Hitchens, Trial of Henry Kissinger, str. 68. Takođe pogledati O’Malley i

Craig, The Cyprus Conspiracy.
98 PINOČE REAGUJE NA DEPEŠU KOMISIJE ZA LJUDSKA PRAVA UN, 7. mart
1974. godine, 21:15 (četvrtak), dostupno na https:// wikileaks.org/plusd/cables/ 1976S

ANTIAO1734_b.html.

99 Citirano u Mark Ensalco, Chile Under Pinochet: Recovering the Truth (Filadelfija, PA:

University of Pennsylvania Press, 2011. godine), str. 160.
100 Izveštaj obaveštajnih agencija Ministarstvu odbrane, broj 6 804 0334 76, citirano iz

Cecilia Menjivar i Nestor Rodrigez, eds, When States Kill: Latin America, the US, and

Technologies of Terror (Ostin, TX: University of Texas Press, 2005. godine), str. 30.

314

101 Za deteljnije informacije, pogledati J. Patrice McSherry, „The Undead Ghost of
Operation Condor,” Logos, proleće 2005. godine
102 Za kratak rezime, pogledati David Harvey, A Brief History of Neoliberalism,
Oksford/Njujork: Oxford University Press, 2005. godine), str. 7-9.
103 Panitch and Gindin, Making of Global Capitalism, str. 215-17.
104 ,,Is the Milgov Bearing Perceptibly Leftward?” Bureau of Inter-American Affairs, 3.
novembar 1973. godine, dostupno na aad.archives.gov.
105 Dana Frank, ,,In Honduras, a Mess Made in the US,” Njujork tajms, 26. januar 2012.
godine.
106 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/09TEGUCIGALPA645_a. html.
107 Arshad Mohammed i David Alexander, „Obama Says Coup in Honduras Is Illegal,”
Rojters, 29. jun 2009. godine.
108 Državni sekretarijat SAD, „Senior State Department Officials on Honduras,” posebni
brifing, Državni sekretarijat SAD, 25. avgust 2005. godine, dostupno na state.gov.
109 Lauren Carasik, „Honduras: When Will the US Stop Funding Death Squads?,” Al
Džazira, 4. jun 2013. godine; Mark Weisbrot, „Top Ten Ways You Can Tell Which Side
the United States Govemment Is On With Regard to the Military Coup in Honduras,”
Common Dreams, 16. decembar 2009. godine, na cepr.net; Dana Frank, ,,WikiLeaks
Honduras: US Linked to Brutal Businessman,” Nation, 21. oktobar 2011. godine.
110 Weisbrot, „Top Ten Ways.”
111 Ismael Moreno, „Honduras: Behind the Crisis,” Open Democracy, 3. jul 2009. godine;
Eva Golinger, „Obama’s First Coup d’Etat: Honduran President has been Kidnapped,”
Venezuelanalysis, 28. jun2009. godine, navenezuelanalysis.com.

POGLAVLJE 2: DIKTATORI I LJUDSKA PRAVA

1 Citirano iz Global Policy Forum, ,,War and Occupation in Iraq,” jun 2007. godine,
www.globalpolicy.org/security/issues/iraq/occupation/report/ full.pdf.
2 Talal Asad, On Suicide Bombing (Njujork: Columbia University Press, 2007. godine);
Talal Asad, „Thinking About Terrorism and Just War,” Cambridge Review of International
Affairs 23: 1 (2010. godine).
3 Matthew Schofield, ,,WikiLeaks: Iraqi Children in US Raid Shot in Head, UN Says,”
McClatchy, 31. avgust 2011. godine.
4 „Leaked US Video Shows Deaths of Reuters’ Iraqi staffers,” Rojters, 5. april 2010.
godine.
5 Nick Davies, „Afghanistan War Logs: Task Force 373-Special Forces Hunting Top
Taliban,” Gardijan, 25. jul 2010. godine.
6 Rob Evans i David Leigh, „Vikiliks depeša: Secret Deal Let Americans Sidestep Cluster
Bomb Ban,” Gardijan, 1. decembar 2010. godine.
7 John Goetz i Matthias Gebauer, ,,CIA Rendition Case: US Pressured Italy to Influence
Judiciary,” Spiegel Online, 17. decembar 2010. godine, na spiegel.de.
8 Jeremy Scahill, „The (Not So) Secret (Anymore) US War in Pakistan,” Nation, 1.
decembar 2010. godine.
9 Pogledati https://wikileaks.org/gitmo.
10 Jeremy Scahill, ,,WikiLeaks and War Crimes,” Nation, 12. avgust 2010. godine.

315

11 Philippe Sands, Lawless World: Making and Breaking Global Rules (London: Penguin,

2006. godine); Philippe Sands, Torture Team: Deception, Cruelty and the Compromise o

fLaw (London: Allen Lane, 2008. godine).

12 Dostupno na https://wikileaks.org/gitmo.
13 wikileaks.org/gitmo/pdf/ym/us9ym-000027dp.pdf; Joel Campagna, „Sami al- Haj:
The Enemy?,” Committee to Protect Journalists, 3. oktobar 2006. godine, na cpj.org.

14 IZ ON IZ DETAINEE ABUSE INCIDENTS IVO ISKANDARIYAH: 4 CIV INJ,

0 CF INJ/DAMAGE, 19. jun 2005. godine, dostupno na http://warlogs.wikileaks.org.
15 Geraldine Sealey, „Hersh: Children Sodomized at Abu Ghraib, on Tape,” Salon, 15. jul

2004. godine.

16 Caitlin MacNeal, ,,Cheney Seems Unfazed by Question About Innocent Detainee Who
Died,” Talking Points Memo, 14. decembar 2014. godine, na talkingpointsmemo.com.
17 George W. Bush, „President George W. Bush’s Address to the Nation Regarding Iraq,”

7. seprembar 2003. godine, na whitehouse.gov.
18 Walter Pincus, ,,CIA Studies Provide Glimpse of Insurgents in Iraq,” Vašington post, 6.

februar 2005. godine; Loretta Napoleoni, Insurgent Iraq: Al-Zarqawi and the New

Generation (London: Constable & Robinson, 2005. godine); Nick Davies, Flat Earth News

(London: Chatto & Windus, 2008. godine), str. 205-57; E. Knickmeyer i J. Finer, ,,Iraqi
Sunnis Battle to Defend Shiites,” Vašington post, 14. avgust 2005. godine.
19 Ministarstvo odbrane, „Measuring Stability and Security in Iraq,” jun 2007. godine,
izveštaj kongresu, na defense.gov; Fred Kaplan, ,,Western Targets: The Iraqi Insurgency Is
Still Primarily an Anti-Occupation Effort,” Slate, 9. februar 2006. godine.
20 Međunarodni savet za bezbednost i razvoj, „Eight Years after 9/11 Taliban Now Has a
Permanent Presence in 80% of Afghanistan,” saopštenje, 10. septembar

2009. godine, dostupno na uruknet. info; Antonio Giustozzi, Koran, Kalashnikov, and

Laptop: The Neo-Taliban Insurgency in Afghanistan (Njujork: Columbia University Press,

2007. godine), str. 108-9.
21 „Leverage Xenophobia,” Vašington post, 10. april 2006. godine.
22 General Sir Richard Dannatt, „Address to the International Institute for Strategic
Studies,” 21. septembar 2007. godine, na mod.uk.
23 „King: WikiLeaks Release ‘Worse than Military Attack,”’ CBS New York, 28.

novembar 2010. godine, na newyork.cbslocal.com.
24 Chris McGreal, ,,Is WikiLeaks Hi-Tech Terrorism or Hype? Washington can’t decide,”

Gardijan, 5. februar 2011. godine.

25 K. T. McFarland, ,,Yes, WikiLeaks Is a Terrorist Organization and the Time to Act Is
NOW,” Fox News, 30. novembar 2011. godine, na foxnews. com.
26 David Leigh i Luke Harding, WikiLeaks: Inside Julian Assange ’s War on Secrecy

(London: Gardijan, 2011. godine).
27 Ova fraza je iz razgovora sa Asanžom, koju su otkrile vlasti SAD vlasti. Kim Zetter,
„Jolt in WikiLeaks Case: Feds Found Manning-Assange Chat Logs on Laptop,” Wired, 19.

decembar 2011. godine.

28 Ed Pilkington, ,,Bradley Manning Treated More Harshly than a Terrorist, Lawyer
Argues,” Gardijan, 21. jul 2012 godine; Ed Pilkington, ,,Bradley Manning’s Treatment
Was Cruel and Inhuman, UN Torture Chief Rules,” Gardijan, 12. mart 2012 godine.

29 Pogledati Richard Jackson, Marie Breen Smyth i Jeroen Gunning, eds, Critical
Terrorism Studies: A New Research Agenda (Oksford: Rutlidž, 2009. godine); i Marie

316

Breen-Smyth, ed., The Ashgate Research Companion to Political Violence (Famham:
Ešgejt, 2012. godine).
30 Steve Inskeep, „State Department Defends America’s Image Abroad,” National Public

Radio, 27. mart 2006. godine.
31 Džordž W. Buš, u predsedničkoj debate sa Džon Kerijem, University of Miami,

MSNBC, 1. oktobar 2004. godine.
32 „22 US Code § 2656f—Annual Country Reports on Terrorism,” dostupno na Institutu

za pravne informacije, Cornell University Law School, na law.cornell.edu.

33 Cititrano iz Alex P. Schmid, The Routledge Handbook of Terrorism Research

(Abingdon/Njujork: Routledge, 2011. godine), str. 46.
34 Citirano iz Steve Best i Anthony J. Nocella II, „Defining Terrorism,”

Animal Liberation Philosophy & Policy Journal 2: 1 (2004. godine).

35 https://www.wikileaks.org/irq.
36 Projekat „Brojanje tela u Iraku” procenjuje dodatnih 15.000 smrtnih slučajeva iz
istraživanja ratnih dnevnika. ,,Iraq War Logs: What the Numbers Reveal,” Iraq Body

Count, 23. oktobar 2010. godine.
37 Primer u arhivi je slučaj vojnika koji su ispalili 200 metaka u jedno jedino vozilo, ubivši

dvoje dece, njihovu majku i oca: https://wikileaks.org/irq/report/2005

/09/IRQ20050923n2490.html.
Još jedan incident uključuje trupe koje pucaju petnaest šaržera u vozilo, ubijajući dvoje

dece unutra: https://wikileaks.org/irq/report/2005/10/IRQ20051026 n2733.html.
38 Advokat u vazduhoplovnoj bazi je rekao vojnicima da je to što su ih ubili u redu, jer se

niko ne sme predati vazduhoplovnim letelicama: http://wardiaries.

wikileaks.org/id/E8DE9B9F-E468-B587-E4B332C09FF48BE2.
39 Odluka SAD da se ne obazire na nastavak prakse mučenja se sadrži u ozloglašenoj
direktivi „Frago 242”: http://warlogs.wikileaks.org/id/88029AA5-6833-404A- 826A-
BD586F829FE0. Kao što će biti raspravljano kasnije u ovom poglavlju, postoje dokazi da
je značajan razlog za to da su SAD učestvovale u organizovanju mučenja od strane iračkih
snaga, pod rubrikom „Irakizacija”. Primer mučenja koji je namerno previđen uključuje
slučaj zatvorenika, za kojeg je rečeno da je izvršio samoubistvo, a koji je imao modrice i

opekotine po celom telu i vidljive povrede na glavi, rukama, torzu, nozi i vratu:

http://wardiaries.wikileaks.org/id/5D554D29 -AA6A-1679-3B0EDB9A4357473F/.
40 „Afghan War Diary, 2004-2010,” 25. jul 2010. godine., na wikileaks.org.

41 http://wardiaries.wikileaks.org/id/080e0000011elf38da79160d271eb9ae.

42 https://www.wikileaks.org/afg/event/2007/08/AFG20070816n891.html.

43 https://www.wikileaks.org/afg/event/2007/03/AFG20070321n586.html.
44 U stvari, depeša pokazuje da je vojska SAD zataškala ubistva - koja su potom izložile
organizacije za ljudska prava - umesto toga precizno snimajući napad i bekstvo IED:

https: //www. wikileaks.org/afg/event/2007/03/AFG20070304n586.html.
45 Naomi Klein, ,,Iraq is not America’s to sell,” Gardijan, 7. novembar 2003. godine.
46 Ahmed Janabi, ,,Iraqi Unemployment Reaches 70%,” A1 Džazira, 1. avgust 2004.

godine.
47 George Packer, The Assassin’s Gate (Njujork: Farrar, Straus & Giroux, 2006. godine),

str. 66-8, 77-97.

48 Aram Roston, The Man Who Pushed America to War: The Extraordinary Life,

Adventures, and Obsessions ofAhmad Chalabi (Njujork: Nation Books, 2009. godine), str.

222.

317

49 Eric Herring i Glen Rangwala, Iraq in Fragments: The Occupation and Its Legacy
(London: Hurst, 2006. godine), str. 16, 53, 126; Faleh A. Jabar, The Shi’ite Movement in

Iraq (London: Saqi, 2002. godine), str. 253-63.
50 „Torture in Iraq ‘Worse than Under Saddam,’” Gardijan, 21. septembar 2006. godine.
51 Federal News Service, „Department of Defense Bloggers Roundtable with Brigadier

General David Phillips, Deputy Commanding General, Civilian Police Assistance Training
Team,” 21. septembar 2007. godine, na defense.gov; T. Christian Miller, „Soldier’s
Journey Ends in Anguish,” Los Anđeles tajms, 4. decembar 2004. godine; Peter Maass,
„The Way of the Commandos,” Njujork tajms, 1. maj 2005. godine; General David
Petraeus, „Gangs of Iraq: Interview with General David Petraeus,” PBS, 11. oktobar 2006.
godine; Todd Clark, „Forging the Sword: Conventional US Army Forces Advising Host
Nation (HN) Forces,” Armor, 1. septembar 2006. godine.
52 Michael Hirsch i John Barry, ,,‘The Salvador Option’: The Pentagon May Put Special-
Forces-Led Assassination or Kidnapping Teams in Iraq,” Njuzvik, 9. januar 2005. godine.
53 Andrew Buncombe i Patrick Cockburn, ,,Iraq’s Death Squads: On the Brink of Civil
War,” Independent, 26. februar 2006. godine; Neil Macdonald, ,,Iraqi Reality-TV Hit
Takes Fear Factor to Another Level,” Christian Science Monitor, 7. jun 2005. godine; Jim
Krane, „Pentagon Funds Pro-US Network in Iraq,” Asošijeted pres, 28. novembar 2003.
godine; Peter Beaumont, „Revealed: Grim World of New Iraqi Torture Camps,” Gardijan,

3. jul 2005. godine.
54 Kim Sengupta, „Operation Enduring Chaos: The Retreat of the Coalition and Rise of
the Militias,” Independent on Sunday, 29. oktobar 2006. godine.
55 Pogledati „15,000 Previously Unknown Civilian Deaths Contained in the Iraq War
Logs Released by WikiLeaks,” Iraq Body Count, 22. oktobar 2010. godine, na

iraqbodycount.org.

56 Prof. Gilbert Bumham, Riyadh Lafta, Shannon Doocy, Les Roberts, ,,Mortality After
the 2003 Invasion of Iraq: A Cross-Sectional Cluster Sample Survey,” Lancet 368: 9,545

(12. oktobar 2006. godine).
57 Mark Benjamin, ,,When Is an Accidental Civilian Death Not an Accident?,” Salon, 30.

jul 2007. godine.

58 Michael Mann, Incoherent Empire (London/NjujorkVerso, 2003. godine), str. 138.
59 Podaci se mogu pronaći na collateralmurder.com.
60 „Investigation into Civilian Casualties Resulting from an Engagement on 12 July 2007
in the New Baghdad District of Baghdad, Iraq,” Department of the Army, dostupno na at
i2.cdn.turner.com. Citirano iz Tom Cohen, „Leaked Video Reveals Chaos of Baghdad
Attack,” Si-En-En, April 7, 2010.
61 David Leigh, ,,Iraq War Logs Reveal 15,000 Previously Unlisted Civilian Deaths,”

Gardijan, 22. oktobar 2010. godine.
62 Justin Podur, „The First Battle of Fallujah 2004 in the Iraq War Diary,” 16. novembar

2010. godine, na killingtrain.com.
63 ,,No Longer Unknowable: Falluja’s April Civilian Toll is 600,” Iraq Body Count, 26.

oktobar 2004. godine, na iraqbodycount.org. Ukupna procena IBC civilnih zrtvava je bila i
ostala daleko niža nego u Lansetu. „Red Cross Estimates 800 Iraqi Civilians Killed in
Fallujah,” Democracy Now, 17. novembar 2004. godine, na democracynow.org. Irački
NVO je procenio između 4000 i 6000. Brian K. Lamphear, „2. Media Coverage Fails on
Iraq: Fallujah and the Civilian Deathtoll,” Project Censored, 29. april 2010. godine, na

318

projectcensored.org. Procena dolazi od iračke NVO grupe Monitoring Net of Human

Rights in Iraq.
64 Michael Hirsh, „Hirsh: How US Makes Enemies,” Njuzvik, July 26. jul 2006. godine;
Robert F. Worth, „Sergeant Tells of Plot to Kill Iraqi Detainees,” Njujork tajms, „8. jul
2006. godine; ,,US Won’t Let Men Flee Fallujah,” Asošijeted pres, 13. novembar 2004.

godine.
65 Jo Becker i Scott Shane, „Secret ‘Kill List’ Proves a Test of Obama’s Principles and
Will,” Njujork tajms, 29. maj 2012. godine. Takođe pogledati Chris Woods, ,,Analysis:
Obama Embraced Redefmition of ‘Civilian’ in Drone Wars,” Bureau of Investigative

Journalism, 29. maj 2012. godine, na thebureauinvestigates.com; i Glenn Greenwald,
„‘Militants’: Media Propaganda,” Salon, 29. maj 2012. godine, na salon.com.
66 Spencer Ackerman, „41 Men Targeted but 1,147 People Killed: US Drone Strikes—The
Facts on the Ground,” Gardijan, 24. novembar 2014. godine; ,,US Drone Strikes Kill 28
Unknown People for Every Intended Target, New Reprieve Report Reveals,” Odložena

objava, 24. novembar 2014. godine.

67 Madelyn Hsiao-Rei Hicks, Hamit Dardagan, Gabriela Guerrero Serdan, Peter M.
Bagnall, John A. Sloboda, and Michael Spagat, „The Weapons That Kill Civilians—
Deaths of Children and Noncombatants in Iraq, 2003-2008,” New England Jouural of

Medicine 360: 1,585- 1,588 (16. april 2009. godine).

68 Citirano iz Mohammad-Mahmoud Ould Mohamedou, Understanding Al Qaeda: The

Transformation of War (London/En Arbor, MI: Pluto Press, 2007. godine), str. 43.

69 https://wikileaks.org/wiki/Classified_U.S_report_into_the_Fallujah_assult;

https://wikileaks.Org/wiki/Complex_Environments:_Battle_of _Fallujah_I,_April

_2004.
70 Global Policy Forum, ,,War and Occupation in Iraq,” jun 2007. godine, na

globalpolicy.org.
71 Martin Shaw, The New Western Way of War (Kembridž: Polity Press, 2005. godine).

72 Na primer, najstariji zatvorski pritvorenik, Mohamed Sadik (Mohammed Sadiq), imao
je 89 godina kada je uhapšen. Nije bio dobro, dijagnoziran mu je rak prostate i bolovao je
od demencije i depresije (wikileaks. org/gitmo/pdf/af/us9af-000 349dp.pdf). Hadži Faiz

Muhamed (Haji Faiz Mohammed) je imao 70 godina. Njegovom dosijeu je navedeno kako
„nije postojao razlog u zapisniku” da bude odveden u Gvantanamo

(https://wikileaks.org/gitmo/ prisoner/657.html). Nakib Ulah (Naqib Ullah), dete, u

trenutku zatvaranja, priznao je u njegovom zapisu da je bio otet, zlostavljan i regrutovan da
se bori za Talibane. Iako je posedovao oružje, nikad ga nije iskoristio.

(wikileaks.org/gitmo/pdf/af/us9 af-000909dp.pdf).
73 Pilkington, ,,Bradley Manning’s Treatment Was Cruel and Inhuman”; Ryan Creed,
„Comments on Prisoner Treatment Cause State Department Spokesman to Lose His Job,”

ABC News, 13. mart 2011. godine; Paula Reid, ,,DOJ Not Expected to Initiate Charges
Against CIA Officers over Torture Report,” CBS News, 9. decembar 2014. godine.
74 ,,US Does Not Torture, Bush Insists,” BBC News, 7. novembar 2007. godine.

75 ,,White Paper on the Law of Torture and Holding Accountable Those Who Are
Complicit in Approving Torture of Persons in US Custody,” dostupno na

prisonlegalnews.org.

76 Greg Grandin, ,,Secrecy and Spectacle: Why Only Americans Are Worthy of Being
Called ‘Torturable,’” Nation, 17. decembar 2014. godine.

319

77 Colin Freeman, ,,CIA Torture Report: How Waterboarding Reduced Even Interrogators
to Tears,” Dejli telegraf 9. decembar 2014. godine.

78 Iz pravnog ugla, pogledati Martti Koskenniemi, From Apology to Utopia: The Structure
of International Legal Argument (Kembridž/Njujork: Cambridge University Press, 2005.

godine); i China Mieville, Between Egual Rights: A Marxist Theory of International Law

(Lejden/Boston, MA: Brill, 2005. godine).

79 Alfred W. McCoy, A Question of Torture: CIA Interrogation, from the Cold War to the
War on Terror (Njujork: Metropolitan, 2010. godine); Alfred W. McCoy, The CIA ’s

Secret Research on Torture: How Psychologists Helped Washington Crack the Code of

Human Consciousness, Now and Then Reader, 2014; Alfred W. McCoy, Torture and

Impunity: The US Doctrine of Coercive Interrogation (Madison, WI: University of

Wisconsin Press, 2012. godine).
80 Mnogi kritičari američke imperije, čak i najradikalniji, pretpostavljaju da je to bio prezir
prema međunarodnom pravnom sistemu čije je stvaranje napravilo veliki doprinos. Kako
kaže Alfred V Mekoj (Alfred W. McCoy): ,,U UN i drugim međunarodnim forumima,
Vašington se protivio mučenju i zalagao za univerzalne standarde za ljudska prava.
Međutim, suprotno od ovih diplomatskih konvencija, CIA propagira mučenje tokom tih
istih decenija.” Ovo je greška: vlada SAD je opsesivno legalizovala svoj program mučenja,
pružajući mnoštvo tumačenja da opravdavaju svoj stav. McCoy, A Question of Torture, str.

4.

81 Louis Perez, Jr, The War of 1898: The United States and Cuba in History and
Historiography (Čapel Hil, NC: University of North Carolina Press, 1998. godine), str. 13-

14.
82 O ovome, pogledati David F. Schmitz, Thank God They ’re on Our Side: United States
and Right-Wing Dictatorships, 1921-65 (Čapel Hil, NC: University of North Carolina
Press, 1999. godine); i Greg Grandin, Empire ’s Workshop: Latin America, the United

States, and the Rise of the New Imperialism (Njujork: Metropolitan Books, 2010. godine).

83 Detaljnu istorijsku pozadinu je obezbedio Scott Packard, ,,How Guantanamo Bay
Became the Place the US Keeps Detainees,” Atlantic, 4. septembar 2014. godine.
84 „Bush Defends Guantanamo Prison,” A1 Džazira, 6. jul 2005. godine.
85 Paul Harris, „Soldier Lifts Lid on Camp Delta,” Gardijan, 8. maj 2005. godine; Josh
White, „Abu Ghraib Tactics Were First Used at Guantanamo,” Vašington post, 14. jul

2005. godine.
86 „Bush State of the Union address,” SI-EN-EN, 29. jun 2002. godine.
87 ,,Cheney: Gitmo Holds ‘Worst of the Worst,’” Asošijeted pres, 1. jun 2009 godine.

88 Pogledati https://wikileaks.org/gitmo.

89 https://wikileaks.org/The-Unknown-Prisoners-of.html; ,,WikiLeaks Documents
Reveal US Knowingly Imprisoned 150 Innocent Men at Guantanamo,” Democracy Now!,
24. april 2011. godine, na democracynow. org. Sam Vortington (Worthington) je već imao
stečeno veliko iskustvo u analiziranju slučajeva zatvorenika u Gvantanamu,
dokumentovanje procesa vanrednih izlaganja, lažno zatvaranje i mučenje stotine

zatvorenika. Pogledati Andy Worthington, The Guantanamo Files: The Stories of the 774
Detainees in America ’s Illegal Prison (London/En Arbor, MI: Pluto Press, 2007. godine).

90 Chase Madar, The Passion of Bradley Manning (Njujork/London: Verso, 2013. godine),

str. 132.

91 ,,WikiLeaks Documents Reveal US Knowingly Imprisoned 150 Innocent Men at
Guantanamo,” Democracy Now!, 25. april 2011. godine, na democracynow.org.

320

92 Andy Worthington, ,,WikiLeaks Reveals Secret Files on All Guantanamo Prisoners,”
wikileaks.org. Ima i onih čija je situacija prosto nejasna. Na primer, Abd Al Rahim Abd Al

Razzaq Janko je bio zarobljen u Avganistanu u maju 2002. godine i bio je u zatvoru od
tada. Izgleda da njegovi otmičari nisu imali predstavu da li je on pripadnik džihada ili je
obaveštajac koji radi za Ujedinjene Arapske Emirate. Pored toga, naveden je kao rizik
„srednjeg stepena” i zadržan bez ikakvog sudskog procesa. wikileaks.ch/gitmo/pdf/

sy/us9sy-000489dp.pdf.
93 „President Obama Issues Executive Order Institutionalizing Indefinite Detention,”

ACLU, 7. mart 2011. godine, na aclu.org.

94 Pogledati Glenn Greenwald, ,,Newly Leaked Documents Show the Ongoing Travesty of
Guantanamo,” Salon, 25.april 2011. godine, na salon. com.

95 McCoy, CIA 's Secret Research on Torture.

96 McCoy, Torture and Impunity, Kindle loc. 2049-2280.

97 Isto, Kindle loc. 2345-2455.
98 Pogledati jeziv slučaj Manadel al-Jamadija, mučenog do smrti tokom saslušanja CIA u
Abu Graibu. Ovaj slučaj je postao ozloglašen zbog slika specijalaca Čarlsa Granera
(Charles Graner) i Sabrine Harmon koji poziraju pored leša. Seth Hettena, „Reports Detail
Abu Ghraib Prison Death; Was It Torture?,” Asošijeted pres, 17. febmar 2005. godine;
McCoy, Torture and Impunity, Kindle loc. 2545, 2584, 2599; ACLU, „Department of
Defense Memoranda Released Under the Freedom of Information Act,” 2005. godine, na
aclu.org; Hjuman rajts voč, „Leadership Failure: Firsthand Accounts of Torture of Iraqi
Detainees by the US Army’s 82nd Airbome Division,” Hjuman rajts voč 17: 3 (septembar

2005. godine), dostupno na hrw.org.

99 Navedeno u http://warlogs.wikileaks.org/id/88029AA5-6833-404A-826A-

BD586F829FE0.
100 Nick Davies, ,,Iraq War Logs: Secret Order that Let US Ignore Abuse,” Gardijan, 22.

oktobar 2010. godine.

101 McCoy, Torture and Impunity, Kindle loc. 2627.

102 O diskusiji i obimnim referencama o specijalnim policijskim snagama Komandosima,

pogledati Richard Seymour, The Liberal Defence of Murder (London/Njujork: Verso,
2008. godine), str. 227. Novine Gardijan su kasnije došle na ovu priču sa detaljnim
izveštajem aktivnosti pukovnika Džejms Stila (James Steele), koju je poslao Donald

Ramsfild (Donald Rumsfeld) da pomogne organizaciju smrtonosnih timova. Pogledati
Mona Mahmood, Maggie O’Kane, Chavala Madlena i Teresa Smith, „Revealed:
Pentagon’s Link to Iraqi Torture Centres,” Gardijan, 6. mart 2013. godine.
103 Senate Select Committee on Intelligence, „Committee Study of the Central
Intelligence Agency’s Detention and Interrogation Program,” 3. decembar 2014. godine, na

intelligence.senate.gov.

104 Guantanamo Detainee US9GZ-010016DP: Abu Zubaydah.
105 Reed Brody, „Prisoners Who Disappear,” International Herald Tribune, 12. oktobar

2004. godine.

106 Sam Masters, ,,CIA Torture Report: The Doctors Who Were the Unlikely Architects
of the CIA’s Programme,” Independent, 9. decembar 2014.godine.
107 „Former CIA Director: ‘We Don’t Torture People,”’ CBS News, 9. decembar 2014.

godine.

108 https://wikileaks.org/wiki/CIA_logbook_of_Congressional_member_torture_

briefings,_2009.

321

109 Scott Shane, „Political Divide About CIA Torture Remains After Senate Report’s
Release,” Njujork tajms, 9. decembar 2014. godine.
110 „Memorandum for Alberto R. Gonzales, Counsel to the President,” Ministarstvo

pravde SAD, Kancelarija pravnog tima, 1. avgust 2002. godine, dostupno na

resourcelists.ed.ac.uk.
111 Karl Smit (Carl Schmitt), nemački pravni naučnik i istaknuti nacista, naveden je od
strane profesora ustavnog prava Sanford Levinsona kao „pravi sivu eminenciju” Bušove

administarcije. Citirano iz Noam Chomsky, Failed States: The Abuse of Power and the

Assault on Democracy (London: Penguin, 2007. godine).

112 ,,White Paper on the Law of Torture and Holding Accountable Those Who Are
Complicit in Approving Torture of Persons in US Custody,” National Lawyers Guild, na

prisonlegalnews.org.

113 McCoy, A Question of Torture, str. 113.
114 Steven Donald Smith, „Guantanamo Detainees Being Held Legally, Official Says,”

American Forces Press Service, 15. februar 2006. godine, na defense.gov.
115 Lars Erik Aspaas, „The Power of Definition: How the Bush Administration Created
‘Enemy Combatants’ and Redefined Presidential Power and Torture,” University of Oslo,
MA teza, proleće 2009. godine, dostupno na duo.uio.no.
116 Peter Forster, ,,CIA Tortured Terror Suspects ‘to Point of Death,’ US Senate Report
Will Say: Source,” National Post, 8. septembar 2014. godine.
117 Anthony D’Amato, „True Confessions? The Amazing Tale of Khalid Shaikh
Mohammed,” Jurist, 16. mart 2007. godine. For the list of confessions, see „Khalid Sheikh
Mohammed’s ‘31 Plots,”’ BBC News, 15. mart 2007. godine.
118 Rebecca Gordon, ,,US Torture Didn’t End When Bush Left Office,” Nation, 15.

decembar 2014. godine.

POGLAVLJE 3: RAT I TERORIZAM

1 Thomas Friedman, ,,A Manifesto for the Fast World,” Njujork tajms magazin, 28. mart

1999. godine.
2 „Business and WikiLeaks: Be Afraid,” Ekonomist, 9. decembar 2010. godine.
3 Andy Greenberg, ,,WikiLeaks’ Julian Assange Wants To Spill Your Corporate Secrets,”

Forbs, 29. novembar 2010. godine.

4 https://wikileaks.Org/wiki/Minton_report:_Trafigura_toxic_dumping_along_the_

Ivory_Coast_broke_EU_regulations,_14_ Sep_2006.
5 David Leigh, „Trafigura Hoped to Make a Fortune. Instead They Caused a Tragedy,”

Gardijan, 16. septembar 2009. godine.
6 ,,A Gag Too Far,” Index on Censorship, 14. oktobar 2009. godine.
7 Mark Sweney, „Bank Drops Lawsuit against Wikileaks,” Gardijan, 6. mart 2008.
godine; ,,Wikileaks Given Data on Swiss Bank Accounts,” BBC News, 17. januar 2011.
godine; ,,WikiLeaks to Target Wealthy Individuals,” Dejli telegraf, 17. januar 2011.

godine.

8 Yochai Benkler, ,,A Free Irresponsible Press: Wikileaks and the Battle over the Soul of
the Networked Fourth Estate,” Harvard Civil Rights-Civil Liberties Law Review 46 (2011.
godine); Lisa Lynch, ,,‘We’re Going to Crack the World Open’: Wikileaks and the Future
of Investigative Reporting,” Journalism Practice 4: 3 (2010) - Special Issue: The Future of

Journalism.

322

9 John Vidal, ,,WikiLeaks: US Targets EU over GM Crops,” Gardijan, 3. januar 2011.

godine.

10 Pogledati Mariana Mazzucato, The Entrepreneurial State: Debunking Public vs Private

Sector Myths (London/Njujork/Delhi: Anthem Press, 2013. godine), Kindle loc. 2302-

2320; i Leo Panitch i Sam Gindin, The Making of Global Capitalism: The Political

Economy of the American Empire (London/Njujork: Verso, 2013), str. 288.

11 https://wikileaks.org/tpp-ip2/pressrelease.
12 Peter Gowan, The Global Gamble: Washington’s Faustian Bid for World Dominance

(London/Njujork: Verso, 1999).
13 Citirano iz Leo Panitch i Sam Gindin, „Global Capitalism and the American Empire,”

Socialist Register 40 (2004. godine).
14 Ličnost citirana iz Andrew G. Terborgh, „The Post-War Rise of World Trade: Does the
Bretton Woods System Deserve Credit?” London School of Economics, Working Paper

No 78/03, septembar 2003. godine, dostupno na lse.ac.uk.

15 O slomu Breton Vudsa (Bretton Woods), pogledati Fred L. Block, The Origins of

International Economic Disorder: A Study of United States International Monetary Policy
from World War II to the Present (Berkli/Los Anđeles: University of California Press,
1977. godine). O političkom značaju adaptacije Vašingtona ovom trendu, pogledati

Gowan, Global Gamble.
16 O konvergenciji politike štednje i finansijskim interesima, pogledati Robert W. Bailey,

The Crisis Regime: The Mac, the ECFB, and the Political Impact of the New York City

Financial Crisis (Njujork: State University of New York Press, 1984. godine); William K.

Tabb, The Long Default: New York City and the Urban Fiscal Crisis (Njujork: Monthly

Review Press, 1982. godine); Eric Lichten, Class, Power and Austerity: The New York City

Financial Crisis (Westport, CT: Bergin & Garvey, 1986. godine).

17 Dianna Melrose, Nicaragua: The Threat of a Good Example?(London: Oxfam, 1989.

godine).
18 https://wikileaks.org/plusd/cables/01HANOI686_a.html; „Vietnam: Progress on
Reform under World Bank and IMF Poverty Reduction Loans,” 20. novembar 2000.

godine, [01HANOI3054_a]; https://www. wikileaks.org/plusd/cables/04

HANOI898_a.html; https://www. wikileaks.org/plusd/cables/04HANOB331 _a.html.
19 Thomas Oatley i Jason Yackee, „American Interests and IMF Lending,” Intemational

Politics 41 (2004. godine), str. 415-29.
20 Najbolji opšti vodič za posleratni Vijetnam i njegovu ekonomsku politiku je Gabriel

Kolko, Anatomy of a Peace (London/New York: Routledge, 1997).

21 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/06QUITO1157_a.html.
22 O „diplomatiji dolarizacije”, pogledati Eric Helleiner, „Dollarization Diplomacy: US
Policy Toward Latin America Coming Full Circle?,” Review of International Political
Economy 10: 3 (avgust 2003. godine). O korišćenju različite valute da podrže platni sistem
Džima Kroua (Jim Crow), pogledati Robert Vitalis, „The Graceful and Generous Liberal
Gesture: Making Racism Invisible in American International Relations,” Millennium—

Journal of International Studies 29 (2000. godine). O reakcijama o dolarizaciji u
Ekvadoru, pogledati Sean Healy, „Latin America: Trend toward Dollarisation
Accelerates,” Green Left Weekly, 24. januar 2001. godine.

23 https://cablegatesearch. wikileaks. org/cable. php?id=05 QUIT0882&q=ecuador.

24 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/05QUITO895_a.html.

25 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/05QUITO897_a.html.

323

26 https://wikileaks.org/plusd/cables/05QUIT0900_a.html.

27 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/05QUITO945_a.html.

28 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/05QUITO898_a.html.

29 https://wikileaks.org/plusd/cables/05QUITO2699_a.html; https://wikileaks.org/

cable/2006/08/06QUIT02150.html; https://wikileaks. org/cable/2006/04/06QUITO
995.html. O sredstvima NED, činjenica je objavljena na njihovoj intemet stranici -

informacije o Ekvadom pogledati na ned. org.

30 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/08QUITO35_a.html.

31 https://wikileaks.org/plusd/cables/08QUITO75_a.htinl. Ovaj program podrazumeva
da država preuzme kontrolu nad strateškim sektorima privrede, kao što je nafta, u korist
siromašnih i da se prebaci snaga sa kapitala na rad. U isto vreme, čudna ironija razvojnog
modela Koree (Correa) je to da je zapravo potrebno da država proizvodi manje nafte,
ostavljajući oko 20 odsto neiskorišćenih rezervi u cilju očuvanja životne sredine i
promocije autohtonog prava: „dobar život” i održivost su uzeli primat u odnosu na
ekonomski rast. Ovo je bio proizvod njegovih popularnih društvenih pokreta kojima je, u
granicama svojih ovlašćenja, nastojao da ostavi pečat u vladi. Uopštenije, njegova vlada je
tvrdila da će podrediti ekonomski rast potrebama ljudi i da će tražiti da ažurira i
demokratizuje stari ustav, u skladu sa participativnim gledištem na „socijalizam dvadeset i
prvog veka.” Cristina Espinosa, „The Riddle of Leaving the Oil in the Soil: Ecuador’s
Yasuni - ITT Project from a Discourse Perspective,” Forest Policy and Economics, 2012,
izdato na academia.edu. Granice Korejine (Correa) životne sredine, koje zauzimaju drugo
mesto u razvoju, dovele su do niza sukoba sa domaćim pokretima. Pogledati Paul Dosh i
Nicole Kligerman, „Correa vs. Social Movements: Showdown in Ecuador,” NACLA:

Report on the Americas 42: 5 (2009. godine).
32 Ustavni referendum u Ekvadora je prošao sa nešto više od osamdeset posto podrške

naroda i postao vrhovni zakon zemlje 2008. godine. Prethodne ustavne ugovore su
uglavnom nametnuli diktatorski režimi koji su se više bavili interesima ekonomskih elita
nego običnim narodom. Slično referendumu u Venecueli i Hondurasu, ova reforma
kombinuje niz progresivnih mera, odavno istekle demokratske reforme i jačanje izvršne
grane vlasti kao mesto snage populističke levice. Ključne mere su uspostavile niz ljudskih
prava koja obuhvataju seksualna i prava polova, kao i prava ekostistema u zaštiti životne
sredine, pravo na samodovoljnost hrane i legalizaciju droge za ličnu potrošnju. To je
takođe obećavalo kraj neoliberalnog modela razvoja; ukidanje nezavisnosti centralne
banke, čineći ga delom izvršne vlasti, predlaganjem širenja narodnih i solidarnih
finansijskih sistema - kao što su zadruge i kreditni sindikati - da se takmiče sa profitnim

sektorom. O povezanosti ustavnih promena i socijalnih pokreta, pogledati Marc Becker,
„Correa, Indigenous Movements, and the Writing of a New Constitution in Ecuador,”

Latin American Perspectives 38: 1 (januar 2011. godine).

33 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/07QUIT02604_a.html.

34 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/07QUITO2575_a.html.

35 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/08QUITO36_a.html.

36 https://cablegatesearch.wikileaks.org/cable.php?id=07QUIT02659.
37 Judith Ugwumadu, „Ecuador Urged to Moderate Public Spending,”

Public Finance International, 22. avgust 2004. godine.

38 https://wikileaks.org/cable/2009/10/09QUIT0905.html; https://wikUeaks.org/cable

/2009/1 l/09QUITO973.html.

324

39 https://www.wikiIeaks.org/pIusd/cables/09QUITO579_a.html. The purpose of the
court was to „depoliticize” such disputes by deciding them in a formally neutral setting.

Ibrahim Shihata, ,,Towards a Greater Depoliticisation of Investment Disputes: The Roles
of ICSID and MIGA,” ICSID Review: Foreign Investment and Law Journal (I 1986.

godine). Po dogovoru, sud je preuzeo primat nad nacionalnim suverenitetom Ekvadora.

Ovo je bilo neprihvatljivo za Koreu (Correa) i verovatno nije bilo u skladu sa novim

ustavom.

40 https://wikileaks.org/pIusd/cables/10QUITO53_a.html.

41 https://wildleaks.org/cable/2009/10/09QUIT0893.html; https://www.wikileaks.org/

plusd/cables/10QUITO75_a.html.

42 https://wikileaks.org/plusd/cables/10QUITO53_a.html.

43 https://www.wikileaks.org/plusd/cables/08QUITO191_a.html.

44 Karl Polanyi, The Great Transformation: The Political and Economic Origins of Our

Time (Boston, MA: Beacon Press, 2001. godine).

45 https://wikileaks.org/tisa-financial.

46 https://wikileaks.org/tpp-ip2.

47 Pronicljiva kritika intelektualne svojine od Christopher May, The Global Political

Economy of Intellectual Property Rights: The New Enclosures? (London/Njujork:
Routledge, 2000). Takođe pogledati Debora J. Halpert, Resisting Intellectual Property

(London/Njujork Routledge, 2003. godine).

48 https://wikileaks.org/tpp-ip2/attack-on-affordable-cancer-treatments.html.

49 Isto.
50 „Nijedna strana ne može da spreči one koji pružaju usluge druge strane od prenošenja,
pristupa, obrade i čuvanje informacija, uključujući i lične informacije, unutar ili izvan
teritorije te strane, gde se takva aktivnost obavlja u vezi sa ponašanjem poslovnih
pružalaca usluga.” Ovaj odlomak iz TISA je pušten kroz organizaciju nalik Vikiliksu - the
Associated Whistleblowing Press. „Proposal of New Provisions Applicable to All Services
of the Secret TISA Negotiations,” Associated Whistleblowing Press, 17. decembar 2014.

godine, na data.iwp.is.
51 „Trade in Services Agreement,” US Chamber of Commerce, 7. februar 2014. godine, at

uschamber.com.

52 Parker Higgins i Maira Sutton, ,,How the US Trade Rep Ratchets Up Worldwide
Copyright Laws that Could Keep Your Devices Locked Forever,” Electronic Frontier

Foundation, 26. mart 2013. godine, na eff.org.

53 Na primer, Apple se pozvao na ovaj zakon iz 2008. godine da bi pretio neprofitnom
sajtu koji je razmatrao kako da ajfon uzajamno deluje sa ostalim softverima, tvrdeći da to
predstavlja nadmudrivanje njihove DRM tehnologije. Fred von Lohmann, „Apple
Confuses Speech with a DMCA Violation,” Electronic Frontier Foundation, 25. novembar

2008. godine, na eff.org.

54 Ovo je istakao kanadski advokat Michael Geist u ,,New TPP Leak: Canada Emerges as
Leading Opponent of US Intellectual Property Demands,” 16. oktobar 2004. godine, na

michaelgeist.ca.
55 Edmund T. Pratt, predsedavajući Pfizer Plc, prisistvovao je pregovorima GATT kao
zvanični savetnik predstavnika trgovine SAD i primetio je: „Naša udružena snaga
omogućila nam je da se uspostavi globalna mreža privatnog sektora koja je postavila
temelj za nešto što je kasnije postalo TRIPs.” Edmund J. Pratt, „Intellectual Property
Rights and International Trade,” Pfizer Forum, 1996, citirano iz ,,WTO Millennium Bug:

325

TNC Control Over Global Trade Politics,” Corporate Europe Observer 4 (jul 1999.
godine).
56 Pogledati „Remarks by Ralph G. Neas on Trans Pacific Partnership,” Pharmacy Times,
17. decembar 2014. godine.
57 Simon Lester, „The WTO vs. the TPP,” Hafington post, 2. maj 2014. godine, na
huffingtonpost.com.
58 ,,WikiLeaks Reveals True Intent of Secret TiSA Trade Talks,” ITUC, 26. jun 2014.
godine, na ituc-csi.org.
59 http://wikileaks.org/tisa-financial/Analysis-of-secret-tisa-financial-annex.pdf.
U sporazumu iz 1999. godine, bio je Financial Leaders Group, koji obuhvata kompanije
poput Barclays, Chase Manhattan i Goldman Sachs, koji su predvodili optužbu za
liberalizaciju. Značajan lobi u današnjim pregovorima TISA je, u međuvremenu, biznis
koalicija pod imenom Team Tisa, kojom predsedavaju Citigroup, IBM, UPS i Walmart,
između ostalih. Pogledati teamtisa.org.
60 Važno je napomenuti da većina finansijskih aktivnosti ima malo veze sa podržavanjem
produktivnih investicija. Godine 2001, ukupan dnevni promet na međunarodnim tržištima
bio je 40 biliona dolara, daleko iznad 800 milijardi dolara potrebnih da podrže transakcije i
investicione tokove u „realnu” ekonomiju. David Harvey, A Brief History of Neoliberalism
(Oksford/Njujork: Oxford University Press, 2005. godine), str. 161. O zamkama
„inovacije” i njenoj ulozi u velikom finasijskom krahu, pogledati Ewald Engelen, Ismail
Erturk, Julie Froud, Sukhdev Johal, Adam Leaver, Mick Moran, Adriana Nilsson i Karel
Williams, After the Great Complacence: Financial Crisis and the Politics of Reform
(Oksford/Njujork: Oxford University Press, 2011. godine), Kindle loc. 979-1063. O
nedostacima finansijalizacije za produktivne investicije, pogledati Costas Lapavitsas,
Profiting Without Producing: How Finance Exploits Us All (London/Njujork: Verso, 2013.
godine).
61 Panitch i Gindin, Making of Global Capitalism, str. 216-19.
62 „Conclusion,” u „The Financial Crisis Inquiry Report: Final Report of the National
Commission on the Causes of the Financial and Economic Crisis in the United States,”
februar 2011. godine, na gpo.gov.
63 David McNally, Global Slump: The Economics and Politics of Crisis and Resistance
(Oukland, CA: PM Press, 2011. godine), str. 86.
64 Panitch i Gindin, Making of Global Capitalism, str. 236-7.
65 Isto, str. 310-30. Takođe pogledati Leo Panitch, Sam Gindin i Greg Albo, In and Out of
Crisis: The Global Financial Meltdown and Left Alternatives (Oukland, CA: PM Press,
2010. godine); Philip Mirowski, Never Let a Serious Crisis Go to Waste: How
Neoliberalism Survived the Financial Meltdown (London/Njujork: Verso, 2013. godine).
66 Tony Wood, „Good Riddance to New Labour,” New Left Review 11/62 (mart-april
2010. godine).

POGLAVLJE 5: RATNI ZLOČINI SAD I MKS

1 Lesley Wroughton, ,,US, Afghans Agree Most of Pact, Elders to Make Final Decision,”
Rojters, 13. oktobar 2013. godine, na reuters.com.
2 Josh Dougherty, ,,When Victimless Crimes Matter and Victims Don’t: The Trial of
Bradley Manning,” Iraq Body Count2, avgust 2013. godine, na iraqbodycount.org.

326

3 Glen Greenwald, With Liberty and Justice for Some: How the Law Is Used to Destroy
Equality and Protect the Powerful (Njujork: Metropolitan, 2011. godine).
4 Bela kuća, „Statement of President Barack Obama on Release of OLC Memos,” 16. april
2009. godine, na whitehouse.gov.
5 - Bela kuća, „Statement by the President Report of the Senate Select Committee on
Intelligence,” 9. decembar 2014. godine, na whitehouse.gov.
John R. Bolton, ,,‘Legitimacy’ in International Affairs: The American Perspective in
Theory and Operation,” 13. novembar 2003. godine, na 2001-2009.state.gov, citarano iz
Ema Paris, The Sun Climbs Slow: The International Criminal Court and the Struggle for
Justice (Njujork: Seven Stories Press, 2009. godine), str. 79.
http://wikileaks.org/cable/2002/12/02TEGUCIGALPA3350.html.
http://wikileaks.org/cable/2002/10/02COLOMB02003.html.

http://wildleaks.org/cable/2002/12/02COLOMBO2323.html.
http://wikileaks.org/cable/2006/06/06MASERU261.html.
Ian Traynor, „East Europeans Tom on the Rack by International Court Row,” Gardijan,
17. avgust 2002. godine, citirano iz Paris, The Sun Climbs Slow, str. 70.
Institut za studije ljudskih prava, ,,US & ICC: Bilateral Immunity Agreement Campaign:
Reaction to BIAs,” n.d., na amicc. org.
http://wikileaks.org/cable/2003/04/03ZAGREB798.html.
http://wikileaks.org/cable/2008/03/08CHISINAU314.html.
http://wikileaks.org/cable/2004/06/04GUATEMALA1361.html.
http://wikileaks.org/cable/2003/12/03SANAA3010.htmI.
http://wikileaks.org/cable/2004/07/04SANAA1733.html.
http://wikileaks.org/cable/2004/05/04MANAMA676.html.
http://wikileaks.org/cable/2004/06/04MANAMA831.html.

http://wikileaks.org/cable/2005/02/05MANAMA158.html.
http://wikileaks.org/cable/2004/03/04MANAMA368.html.
http://wikileaks.org/cable/2004/03/04MANAMA368.html.
http://wikileaks.org/cable/2004/06/04MANAMA831.html.
Anna Fifield i Camilla Hall, ,,US and Bahrain Secretly Extend Defence Deal,” Fajnenšl
tajms, 1. septembar 2011. godine.
http://wikileaks.org/cable/2007/04/07KUWAIT487.html.
http://wikileaks.org/cabIe/2005/07/05AMMAN5624.html.
http://wikileaks.org/cable/2005/08/05AMMAN6612.html.
http://wikileaks.org/cable/2006/ll/06MANAMA1925.html.
http://wikileaks.org/cabIe/2005/07/05ASUNCION869.html.
http://wikileaks.org/cable/2005/07/05ASUNCION860.html.

http://wikileaks.org/cable/2006/07/06ASUNCION750.html.
http://wikileaks.org/cabie/2005/07/05ASUNCION860.html.
Elise Keppler, „The United States and the Intemational Criminal Court: The Bush
Administration’s Approach and a Way Fonvard Under the Obama Adm,” Hjuman rajts
voč, 2. avgust 2009. godine, na hrw.org.
http.7/wikileaks.org/wiki/CRS:_Article_98_Agreements_and_Sanctions_on_U.
S._Foreign_Aid_to_Latin_America,_March_22,_2007.
http://wikileaks.org/cable/2005/ll/05SANJOSE2717.htmI.
Council on Hemispheric Affairs, „Costa Rica’s Fateful Move: San Jose Expands Its Role
in US-Led Counter-Narcotics Efforts,” 4. avgust 2010. godine, na coha.org.

327

http://wikileaks.org/cable/2004/03/04BRASILIA745.html.
http://wikileaks.org/cable/2004/12/04BRASILIA3154.html.
http://wikiIeaks.org/cable/2005/12/05SANTIAG02573.html.
http://wikileaks.org/cable/2005/12/05SANTIAG02573.html.
http://wikileaks.org/cable/2006/01/06SANTIAG0130.html.
42 http://wikileaks.Org/cable/2004/l l/04QUIT03028.html.
43 http://wikileaks.Org/cable/2004/l l/04QUIT03103.html.
44 http://wikileaks.org/cable/2005/03/05QUIT0590.html.
45 http://wikileaks.org/cable/2005/04/05QUIT0773.html.
46 http://wikileaks.org/cable/2005/05/05QUIT01048.html.
47 http://wikileaks.org/cable/2005/05/05QUIT01169.html.
48 http://wikileaks.org/cable/2005/09/05QUIT02235.html.
49 http://wikileaks.org/cable/2006/05/06QUIT01157.html.
50 http://wikileaks.Org/wiki/CRS:_Article_98_Agreements_and_Sanctions_on_U.
S._Foreign_Aid_to_Latin_America,_March_22,_2007.
51 Glenn Greenwald, ,,US Continues Bush Policy of Opposing ICC Prosecutions,” Salon,
28. februar 2011. godine, na salon.com.
52 Colum Lynch, ,,Exclusive: US to Support ICC War Crimes Prosecution in Syria,”
Forejn polisi, 7. maj 2011. godine, na foreignpolicy.com.
53 https://wikileaks.org/cable/2010/02/10TELAVIV417.html.
54 Clayton Swisher, ,,Spy Cables: Abbas and Israel Ally Against 2009 UN Probe,” A1
Džazira, 23. februar 2015. godine, na aljazeera.com.
55 Jeff Rathke, „Statement on ICC Prosecutor’s Decision,” Press Statement, Državni
sekretarijat SAD, 16. januar 2015. godine, na state.gov.
56 Allyn Fisher-Ilan, ,,US Senator Threatens Aid Cut to Palestinians Over ICC Move,”
Rojters, 19. januar 2015. godine, na reuters.com.

POGLAVLJE 6: EVROPA

1 Za puni rezime američke procene Sarkozijeve ličnosti i liderskog stila, pogledati
Angelique Chrisafis, „Nicolas Sarkozy Thin-skinned and Authoritarian,” Gardijan, 30.
novembar 2010. godine.
2 „Internal Source Kept US Informed of Merkel Coalition Negotiations,” Der Spie- gel, 28.
novembar 2010. godine.
3 Annalisa Piras, ,,WikiLeaks Cables Portrait of Silvio Berlusconi Is a Worry Beyond
Italy,” Gardijan, 3. decembar 2010 godine.
4 Eric Lipton, Nicola Clark, and Andrew Lehren, „Diplomats Help Push Sales of Jetliners
on the Global Market,” Njujork tajms, 2. januar 2011. godine.
5 Ivan Dikov, „The Bulgaria 2011 Review: Defense,” Novinite.com, 6. januar 2012.
godine.
6 Mark Adomanis, „Defense Spending in ‘New Europe’ Is Collapsing,” Forbs, 31. jul
2013. godine.
7 Food and Water Watch, Biotech Ambassadors (Vašington, Distrikt Kolumbija: Food and
Water Watch, 2013. godine), str. 16.
8 Geoff Pugh, „Food Minister Owen Paterson Backs GM Crops,” Dejli telegraf, 12.
decembar 2012. godine.

328

9 Belen Femandez, „Monsanto and the Other Chemical Weapon,” Warscapes, 25. april

2014. godine.
10 Vlad Odobescu, „Romania Bowing to US Pressure to Rethink GMO Ban,” Black Sea,

30, oktobar 2013. godine.

11 Dvadeset drugog septembra 2003. godine, Evropska komisija je usvojila odredbu

1829/2003 koja je uspostavila dozvolu za prodaju i upotrebu GMO hrane i hrane za
životinje. Kompletan tekst uredbe o genetski modifikovanoj hrani i hrani za životinje,
„Regulation (EC) No 1829/2003 of the European Parliament and of the Council of 22
September 2003,” može se pronaći na ec.europa.eu.
12 Prema Evropskoj Uniji, „Prema uredbi Evropske komisije br. 1829/2003 GMO hrana i
hrana za životinje se mogu plasirati na tržište kada, nakon opsežne procene rizika od strane
EPA, bude odobrena nakon jedne procedure odobravanja. Poljska nije poštovala
usaglašene procedure predviđene u ovoj uredbi ni za odobrenje GMO hrane za životinje, ni
za usvajanje mera zaštita... Zbog toga, Komisija sma- tra da, uvođenjem zabrane u 2013.
godini, Poljska stvara pravnu nesigumost i krši svoje obaveze prema zakonu EU.” Za više

informacija i dokumenata koji se odno- se na spor, pogledati europa.eu/rapid/press-

release_ IP-1 l-292_en.htm.
13 Dave Keating, „French Court Annuls GMO Ban,” European Voice, 2. avgust 2013.

godine.

14 Frederic Bozo, Histoire secrete de la crise irakienne (Pariz: Perrin, 2013. godine).
15 „Rumsfeld: France, Germany Are ‘Problems’ in Iraqi Conflict,” CNN. com, 23, januar

2003. godine.
16 Jean-Marie Colombani, „Nous Sommes Tous Americains,” Le Monde, 12. septembar

2001. godine.
17 Matthias Gebauer i Marcel Rosenbach, „Skimming Off the TOP: US Army Charged
Germany Fees for Afghanistan Donations,” Der Spiegel, 2. decembar 2010. godine.
18 Za više informacija o kontinuiranim protestima na aerodromu Šenon, pogledati
„Protests at Shannon Airport Increase Despite Two-Thirds Fall in US Military Flights Ajriš

tajms, 19. februar 2014. godine.
19 „Italians ‘Cannot Try US Soldier,”’ BI-BI-SI, 27. oktobar 2007. godine.
20 Khaled El-Masri, ,,I am not a state secret,” Los Anđeles tajms, 3. mart 2007. godine.
21 Nicholas Kulish, „Court Finds Rights Violation in CIA Rendition Case,” Njujork tajms,

13. decembar 2012. godine.
22 John Goetz i Matthias Gebauer, ,,US Pressured Italy to Influence Judiciary,” Der

Spiegel, 17. decembar 2010. godine.
23 Gaia Pianigiani, ,,Italy Jails Ex-Officials for Rendition,” Njujork tajms, 12. februar

2013. godine.
24 „Spanish Jurist Garzon at Forefront of WikiLeaks Fight,” Juronjuz, 17. avgust 2012.

godine.

POGLAVLJE 7: RUSIJA

1 David Remnick, ,,Watching the Eclipse,” Njujorker, 11. avgust 2014. godine.
2 Fred Weir, ,,Wikileaks Release: In Russia, Fear of Damage to Future US Relations,”

Christian Science Monitor, 26. novembar 2010. godine.
3 Heather Hurlburt, ,,Why WikiLeaks is Bad for Progressive US Foreign Policy,” New

Republic, 30. novembar 2010. godine.

329

4 Michael Barker, „Elite ‘Democratic’ Planning at the Council on Foreign Relations,”
ZNet, 27. februar 2008. godine, na zcomm.org.
5 Keir A. Lieber and Darryl G. Press, „The Rise of US Nuclear Primacy,” Foreign Affairs,
mart/april 2006. godine.
6 Charles King, „The Five Day War,” Foreign Affairs, novembar/ decembar 2008. godine.
7 ,,How the Rose Revolution Happened,” BBC News, 10. maj 2005. godine.
8 Niall Green, ,,WikiLeaks Exposes US Cover-Up of Georgian Attack on South Ossetia,”
World Socialist Web Site, 6. decembar 2010. godine, na wsws.org.
9 C. J. Chivers, „Embracing Georgia, US Misread Signs of Rifts,” Njujork tajms, 1.
decembar 2010. godine.
10 Jonathan Masters i Greg Bruno, „Ballistic Missile Defense,” Savet za inostrane poslove,
1. maj 2013. godine, na cff.org; James E. Goodby, „Looking Back: The 1986 Reykjavik
Summit,” Arms Control Today, septembar 2006. godine.
11 ,,US Missile Defense Programs at a Glance,” Arms Control Association Fact Sheet, jun
2013. godine, na armscontrol.org.
12 Isto.
13 David M. Herszenhom i Michael Gordon, ,,US Cancels Part of Missile Defense that
Russia Opposed,” Njujork tajms, 16. mart 2013. godine.
14 Eric Auner, „Missile Defense Budget Holds Steady,” Arms Control Association, april
2014. godine, na armscontrol.org.
15 Jeffrey Lewis, „Bar Nunn,” Forejn polisi, 17. oktobar 2012. godine.
16 SBLMs su balističke rakete podmomica, za razliku od ICBMs, koje su kopnene
interkontinentalne balističke rakete. CBMs su konvencionalne balističke rakete, koje nisu
naoružane bojevim glavama.
17 Ministarstvo odbrane Sjedinjenih Američkih Država, „National Security and Nuclear
Weapons in the 21st Century,” septembar 2008. godine, na defense.gov.
18 Strelcov je mislio na državnu sekretarku Klinton, koja je bila u Moskvi da se sastane sa
ministrom inostranih poslova Lavrovom.
19 Intervju preko mejla sa Džefri Luisom u vezi Centra za proučavanje pitanja
neproliferacije, 10. mart2014. godine.
20 „Russia Warns of Nuclear Response to US Global Strike Program,” RIA Novosti, 11.
novembar 2013. godine.

POGLAVLJE 8: TURSKA

1 Michael Kelly, „Former Ambassador: NATO Needs to Help ‘Contain and Isolate’ the
Chaos in Syria,” Biznis Insaajder, 5. oktobar 2012. godine, str. 2.
2 „Turkish Experts Not Surprised by WikiLeaks Revelations,” Today’s Zaman, 30.
novembar 2010. godine, str. 1-2.
3 Eric Draitser, „Russia, Europe, and the Geopolitics of Energy,” New Eastern Outlook,
25. febmar 2014. godine, str. 2.
4 Isto.
5 Okan A1 Tiparmak i Claire Berlinski, „The Wikileaks Cables on Turkey: 20/20 Tunnel
Vision,” MeriaJournal 15:1 (mart 2011. godine).
6 Valerie Strauss i Sharon Higgins, „Largest Charter Network in US: Schools Tied to
Turkey,” PostLocal, 27. mart 2012. godine.

330

7 Fabio Vicini, „The Irrepressible Charm of the State: Dershane Closures and the Domestic
War for Power in Turkey,” Jadaliyya, 24. mart 2014. godine.
8 David P. Goldman, „Turkish Financial Crisis Adds to Region’s Chaos,” Azija tajms, 5.
februar 2014. godine.
Murat Yetkin, „Kurdish and German Angles of Erdogan-Giilen Rift,” Dejli njuz, 4.
februar2014. godine.

POGLAVLJE 9: IZRAEL

Jill Lawless/Asošijeted pres, ,,WikiLeaks Release: US Briefs Allies About Upcoming
Revelations,” Hafington post, 26. novembar 2010. godine, na huffingtonpost.com.
Ross Colvin, ,,‘Cut Off Head of Snake’ Saudis Told US on Iran,” Rojters, 29. novembar
2010. godine, na reuters.com.
Allyn Fisher-Ilan, „Israel Says WikiLeaks Vindicates Its Iran Focus,” Rojters, 29.
novembar 2010. godine, na reuters.com.
Sever Plocker, „The World Thinks Like Us,” Ynetnews, 29. novembar 2010, na
ynetnews.com.
Anti-Defamation League, ,,Conspiracy Theories Linking Israel to WikiLeaks Circulate on
the Internet,” 18. januar 2011. godine, na archive. adl.org.
Amira Howeidy, ,,PA Relinquished Right of Retum,” A1 Džazira, 24. januar 2011. godine,
na aljazeera.com.
Ed Pilkington, ,,US Vetoes UN Condemnation of Israeli Settlements,” Gardijan, 18.
februar 2011. godine.
Pogledati, na primer, Hjuman rajts voč, „Israel/Palestine: Growing Abuse in West Bank,”
21. januar 2014. godine, na hrw.org.
„Prljava voda” je referenca na IDF hemijski tretiranu vodu koja duplira efekat spreja tvora.
Conal Urquhart, „Gaza on Brink of Implosion as Aid Cut-Off Starts to Bite,” Gardijan, 15.
april 2006. godine.
Nakon što je Izrael dao pristup Goldstonovim dokumentima za koje je komisija prethodno
odbila pristup, Goldston je izrazio uverenje da jedan kratak segment izveštaja na 575.
stranici koji je optužio Izrael za odeđena krivična dela protiv čovečnosti nije trebalo da
bude napisan kao što jeste. Neki analitačari su kasnije pogrešno tvrdili da se oderekao
celog izveštaja.
Pogledati Stephen Zunes, „Gaza and the Bipartisan War on Human Rights,” Foreign
Policy In Focus, 17. oktobar 2014. godine, na Qjif.org.
Pogledati Juan Cole, ,,Wikileaks: Israel Plans Total War on Lebanon, Gaza,” Informed
Comment, 2. januar 2011. godine, najuancole.com.
,,US Senate Committee Passes Resolution to Back Israel in Conflict with Iran,” Haaretz,
17. april2013. godine.
Pogledati Jewish Chronicle Online, ,,WikiLeaks: Extent of US-Israel Ties Laid Bare,” 14.
april 2011. godine, nathejc.com.
Seymour Hersh, ,,Our Men in Iran,” Njujorker, 6. april 2012. godine.
Isabel Kersher, „Israeli Strike on Iran Would Be ‘Stupid,’ Ex-Spy Chief Says,” Njujork
tajms, 8. maj 2011. godine.
Noah Habeeb, ,,A US Shift Away from Israel?,” Foreign Policy in Focus, 8. avgust 2014.
godine, na fpif.org.

331

POGLAVLJE 10: SIRIJA

1 „Influencing the SARG in the End of 2006,” 13. decembar 2006 godine,
https://wikileaks.org/cable/2006/12/06DAMASCUS5399.html.
2 „Saudi Intelligence Chief Talks Regional Security with Brennan Delegation,” 22. mart
2009. godine, https://wikileaks.org/plusd/cables/ 09RIYADH445_a.html.
3 „Saudi Shia Clash with Police in Medina,” 24. februar 2009. godine, http: //www.
wikileaks.org/plusd/cables/09RIY ADH346_a.html.
4 „Khaddam Slams Syria over Row with Saudi Arabia,” Beirut Daily Star, 20. avgust
2007. godine, na dailystar.com.lb.
5 ,,Interview with Former Syrian Vice-President Abdul Halim Khaddam,” Asharq Al-
Awsat, 6. januar 2006. godine, na aawsat.net.
6 Pogledati, na primer, Stephen Kinzer, Overthrow: America ’s Century of Regime Change
from Hawaii to Iraq (Njujork: Times Books, 2006. godine).
7 Alexander Cockbum, „Fact Finding,” Village Voice, 27. decembar 1983. godine,
objavljeno u Alexander Cockbum, Corruptions of Empire (London: Verso, 1987. godine),
str. 349.
8 Andy Sullivan, „Candidate Paul assigns reading to Giuliani,” Rojters, 24. maj 2007.
godine, na reuters.com.
9 Nitya Venkataraman, „Ron Paul Recmits Anonymous to Attack Rudy’s Foreign Policy,”
ABC News, 22. maj 2007. godine, na abcnews. go.com.
10 ,,US Walks Out on Ahmadinejad’s 9/11 Comment,” CBS News, 23. septembar 2010.
godine, na cbsnews.com.
11 ,,US admits funding Syrian opposition,” CBC News, 18. april 2011. godine, na cbc.ca.
12 „Announcement to Fund Opposition Harshly Criticized by Anti-Regime Elements,
Others,” 21. febraar 2006. godine, https://wikileaks.org/ plusd/cables/06DAMA-
SCUS701_a.html.
13 „Behavior Reform: Next Steps for a Human Rights Strategy,” 28. april 2009. godi- ne,
https://wikileaks.org/plusd/cables/09DAMASCUS306_a. html.
14 „Human Rights Updates—SARG Budges on TIP, but Little Else,” 7. februar 2010.
godine, https://wikileaks.org/plusd/cables/10DAMASCUS 106_a.html.
15 ,,Murky Alliances: Muslim Brotherhood, the Movement for Justice and Democ- racy,
and the Damascus Declaration,” 8. jul 2009. godine, https://wikileaks.org-
/plusd/cables/09DAMASCUS477_a.htmI.
16 ,,Show Us the Money! SARG Suspects Tllegal’ USG Funding,” 23. septembar
2009. godine, https://wikileaks.org/plusd/cables/09DAMA SCUS692_a.html.
17 „Human Rights Updates—SARG Budges On TIP, But Little Else.”
18 Elise Labott, Brian Todd, and Dugald McConnell, ,,US Denies Support for Syrian
Opposition Tantamount to Regime Change,” SI-EN-EN, 19. april 2011. godine, na
cnn.com.

POGLAVLJE 11: IRAN

1 Gareth Porter, Manufactured Crisis: The Untold Story of the Iran Nuclear Scare
(Šarlotsvil, VA: Just World Books, 2014. godine), str. 275-7.
2 Glenn Kessler, ,,US Hails Israeli Plan on West Bank Settlement Building,” Vašington
post, 26. novembar 2009. godine.

332

3 Opažanja Geri Samora (Gary Samore) na Simpozijumu Saveta za spoljne odnose o „Iran

and Policy Options for the Next Administration, Session Two, The Nuclear Dimension and
Iranian Foreign Policy,” Harvard University, 8. septembar 2008. godine. Transkript
sednice je uklonjen sa sajta CFR, ali autor ima kopiju u svom posedu. Takođe pogledati
Gareth Porter, ,,US Nuclear Option on Iran Linked to Israeli Attack Threat,” Inter Press

Service, 23. april 2010. godine.
4 Gareth Porter i Jim Lobe, „Obama Team Debates Stance on Israel Attack Threat,” Inter

Press Service, 8. april 2009. godine.
5 O povlačenju CIA iz njenog NIE 1995. godine zbog balističkih raketnih pretnji pod
političkim pritiskom iz interesa protivraketne odbrane u kongresu, pogledati Vašington

post, 14. januar 2002. godine.

6 Pogledati National Security Presidential Directive/NSPD-23, 16. decembar 2002. godine,

na fas.org.
7 Michael Abramowitz i Walter Pincus, „Administration Diverges on Missile Defense,”
Vašington post, 24. oktobar 2007. godine.

8 DOD News Brieftng with Secretaiy Robert Gates and Vice-Chairman of the JCS Gen.

James Cartwright, 17. septembar 2009. godine.
9 O prethodnoj saradnji Rusije i SAD oko vršenja pritiska na Iran da obustavi
obogaćivanje, pogledati Gareth Porter, „Russian Manipulation of Reactor Fuel Belies US
Iran Argument,” Inter Press Service, 19. maj 2014. godine.
10 William Broad, James Glanz, i David E. Sanger, „Iran Fortifies Its Arsenal with the Aid
of North Korea,” Njujork tajms, 28. novembar 2010. godine.

11 Najmerodavnija analiza severnokorejskog raketnog programa je utvrdila da je tek u
oktobru 2010. godine - deset meseci nakog sastanka zajedničke procene - Severna Koreja
prvi put prikazala nešto kasnije poznatije kao B-25 ili „Musadan” rakete na vojnoj paradi. I

detaljno ispitivanje fotografija raketa jasno je pokazalo da je u pitanju bila grubo

napravljena maketa a ne pravi projektil. Markus Schiller, Characterizing the North Korea

Nuclear Missile Threat (Santa Monika, CA: RAND Corporation, 2012. godine), str. 87.
12 Rojters, ,,UAE First Mideast Buyer of PAC-3 missile—Lockheed,” December 23,
2008; Antonie Boessenkool, ,,UAE to Buy Raytheon’s Patriot Missiles,” Defense News,

18. decembar 2008. godine.
13 Adam Entous, „Saudi Arms Deal Advances,” Volstrit žurnal, 12. septembar 2012.
godine; Michael Knights, Rising to Iran’s Challenge: GCC Military Capability and US

Security Cooperation, Washington Institute for Near East Policy, Policy Fomm 177, jun

2013. godine, str. 9; Arthur Bright, ,,Eyeing Iran US Details $60b. Arms Sale to Saudi
Arabia,” Christian Science Monitor, 21. oktobar 2010. godine.
14 David E. Sanger, James Glanz, i Jo Becker, „Around the World, Distress Over Iran,”

Njujork tajms, 28. novembar 2010. godine; Barak Ravid, ,,Netanyahu: Wiki- Leaks Cables
Show Israel Is Right on Iran,” Haaretz, 29. novembar 2010. godine.

15 Porter, Manufactured Crisis, str. 272, 277-8.
16 David E. Sanger i Eric Schmitt, ,,US Speeding Up Missile Defenses in Persian Gulf,”

Njujork tajms, 31. januar 2010. godine.

17 Porter, Manufactured Crisis, str. 135-9, 191-208.

18 Isto, str. 178-87.

19 IAEA Report GOV/2007/58, 15. novembar 2007. godine, str. 4-5.

20 Iran: Nuclear Intentions and Capabilities, National Intelligence Estimate, novembar

2007. godine, na graphics8.nytimes.com.

333

21 Mohamed ElBaradei, The Age of Deception: Nuclear Diplomacy in Treacherous Times
(Njujork: Metropolitan, 2011), str. 253.
22 GOV/2011/65, 8. novembar 2011. godine, dodatak, str. 2.
23 Porter, Manufactured Crisis, str. 212-16.

POGLAVLJE 12: IRAK

1 Dahr Jamail, ,,Iraq War Vet: ‘We Were Told to Just Shoot People, and the Officers
Would Take Care of Us,”’ Truthout, 7. april 2010. godine, truth-out.org.
2 Organizacija Just Foreign Policy procenjuje 1.455.590 iračkih smrtnih slučajeva kao
rezultat invazije i okupacije koje su SAD predvodile, od 26. aprila 2014. godine.
3 FM 3-05.130.
4 FM 3-05.130.
5 Dahr Jamail, „The Dirty War,” Trathout, 9. jul 2009. godine, trath-out.org.
6 Dahr Jamail, „Govt. Death Squads Ravaging Baghdad,” Inter Press Service, 19. oktobar
2006. godine.
7 Dahr Jamail, „Baghdad Slipping into Civil War,” Inter Press Service, 19. april
2006. godine.
8 Dahr Jamail, „Partition Fears Begin to Rise,” Inter Press Service, 16. jul 2007. godine.
9 Dahr Jamail, ,,A Tale of One City, Now Two,” Inter Press Service, 12. novembar
2007. godine.
10 Dahr Jamail, „Iran Ties Weaken Govemment Further,” Inter Press Service, 13. avgust
2007. godine.
11 Dahr Jamail, „Kurds and Shia Fight for Power in Baghdad,” Inter Press Service, 29. maj
2007. godine.
12 Dahr Jamail, „Skeptical After Second Shrine Attack,” Inter Press Service, 20. jun 2007.
godine.
13 Hjuman rajts voč, ,,Iraq: Detainees Describe Torture in Secret Jail,” April 27, 2010, na
hrw.org.
14 Dahr Jamail, „Tllegal’ Execution Enrages Arabs,” Inter Press Service, 2. januar 2007.
godine.
15 Philip Dermer, „The ‘Sons of Iraq,’ Abandoned by Their American Allies,”
Volstritžurnal, 1. jul 2014. godine.
16 Isto.
17 Dahr Jamail, ,,‘Awakening’ Forces Arouse New Conflicts,” Inter Press Service, 26.
decembar 2007. godine.
18 ,,WikiLeaks: Iraq War Logs ‘Reveal Truth about Conflict,”’ BI-BI-SI, 23. oktobar
2010. godine.
19 WikiLeaks, „Revealed: Pentagon’s Link to Iraqi Torture Centres,” 6. mart 2013.
godine, na wikileaks-press.org.
20 Isto.
21 Hjuman rajts voč, ,,US: Abu Ghraib Only the ‘Tip of the Iceberg,”’ 28. april 2005.
godine, na hrw.org.
22 Amnesty Intemational, ,,Iraq: A Decade of Abuses,” 11. mart 2013. godine, na
amnesty.org.
23 WikiLeaks, „Classified Memo from US Maj. Gen. Kelly Confirms Fallujah Gulag,” 26.
mart 2008. godine, na wikileaks.org.

334

24 Hjuman rajt voč, World Report 2010. godine, na hrw.org.
25 WikiLeaks, „Murder in Iraq: US Army Protective Order for Article 32 Investigation, Jul
24, 2006,” 9. februar 2009. godine.

POGLAVLJE 13: AVGANISTAN

1 Russell O. Davis, ,,Hybrid Power: Mobility Air Forces and Foreign Policy,” Army
Command and General Staff Coll., Fort Leavenworth KS School of Advanced Military
Studies, 21. maj 2010. godine, na dtic.mil.
2 Deborah Zabarenko, ,,US Offers Lesson on How to Tell Cluster Bombs from Food
Packs,” Vašington post, 30. oktobar2001. godine.
3 Richard Sale, ,,A New Kind of War Part 1,” Sic Semper Tyrannis, 25. maj 2009. godine,
na turcopolier.typepad.com.
4 ISAF, „Metrics Brief, 2007-2008,” na wlstorage.net.
5 Cpt Nathan Finney, „Human Terrain Team Handbook,” septembar 2008. godine, na
wlstorage.net.

POGLAVLJE 14: ISTOČNA AZIJA

1 Forin polisi, 19. januar 2012. godine.
2 Normitsu Onishi, „Bomb by Bomb, Japan Sheds Military Restraints,” Njujork tajms, 23.
jul 2007. godine.
3 Martin Fackler, ,,With Bold Stand, Japan Opposition Wins a Landslide,” Njujork tajms,
31. avgust 2009. godine.
4 Choe Sang-Hun, „North Korea Claims to Conduct 2nd Nuclear Test,” Njujork tajms, 25.
maj 2009. godine.
5 Rezimirao sam uticaj saradnje Li-Obama u Tim Šorokovoj (Tim Shorrock), „North
Korea: What’s Really Happening,” Salon.com, 5. april 2013. godine.
6 Martin Fackler, „Memo From Japan: Japan’s Relationship with US Gets a Closer Look,”
Njujork tajms, 1. decembar 2009. godine.
7 Martin Fackler i Hiroko Tabuchi, „Japanese Leader Backtracks on Revising Base
Agreement,” Njujork tajms, 10. maj 2009 godine.
8 Naslov članka, takođe, nažalost otkriva: Martin Fackler i Mark Landler, ,,US Rela- tions
Played Major Role in Downfall of Japanese Prime Minister,” Njujork tajms, 3. jun2010.
godine.
9 Ako ovo dođe do realizacije, Okinava će dobiti više od dvadeset četiri milijarde dolara
kroz subvencije u naređnih osam godina.
10 Gavan McCormack, „Storm Ahead: Okinawa’s Outlook for 2015,” Asia Pacific Journal
13: 2 (3) (12. januar 2015. godine), dostupno najapanfocus.org.
11 Čitaoci koji su zainteresovani da prate dešavanja u Okinavi od izbora u novembru
2014. godine trebalo bi da prate depeše Japan tajmsa od Džona Mičela (Jon Mitchell),
velškog reportera sa sedištem u Tokiju, najapantimes.co.jp.

335

POGLAVLJE 15: JUGOISTOČNA AZIJA

1 Patrick Porter, „Sharing Power? Prospects for a US Concert-Balance Strategy,” Strategic
Studies Institute, 2013. godine, na strategicstudiesinstitute. army.mil.
2 John Mearshimer, „Can China Rise Peacefully?,” National Interest, 25. oktobar 2014.
godine, na nationalinterest.org.
3 Isto.
4 Walden Bello, „From American Lake to People’s Pacific in the Twenty-First Century,”
in Setsu Shihematsu and Keith Camacho, eds, Militarized Currents: Toward a Decolonized
Future in Asia and the Pacific (Mineapolis: University of Minnesota Press, 2010. godine).
5 James Holmes i Toshi Yoshihara, ,,Is China Planning String of Pearls?” The Diplomat,
21. februar 2011. godine, na thediplomat.com.
6 Bello, „From American Lake to People’s Pacific.”
7 Neil Sheehan, A Bright Shining Lie: John Paul Vann and America in Vietnam (Njujork:
Vintage, 1989. godine), str. 131.
8 Benedict Anderson, ,,01d Cormption,” London Review of Books, 5. februar 1987. godine.
9 Pankaj Mishra, From the Ruins of Empire: The Revolt Against the West and the
Remaking ofAsia (Njujork: Picador, 2013. godine); Benedict Anderson, „First Filipino,”
London Review of Books, 16. oktobar 1997. godine.
10 James Fallows, ,A Damaged Culture: A New Philippines?,” The Atlantic, 1. novembar
1987. godine; Anderson, First Filipino.
11 Mishra, From the Ruins of Empire.
12 Fallows, ,A Damaged Culture.”
13 Benigno Aquino, ,,What’s Wrong with the Philippines,” Forin afers, jul 1968. godine
14 Walden Bello i David Kinley, Development Debacle: The World Bank in the Phi-
lippines (Kalifomija: Institut za hranu i razvojnu politiku, 1982. godine).
15 Mearsheimer, „Can China Rise Peacefully?”
16 Porter, „Sharing Power?,” str. 16.
17 Benedict Anderson, „From Miracle to Crash,” London Review of Books, 16. april 1998.
godine.
18 Walden Bello, Dilemmas of Domination: The Unmaking of the American Empire
(Njujork: Holt, 2006. godine); Benedict Anderson, ,,Exit Suharto: Obituary for a Mediocre
Tyrant,” New Left Review 11/50 (mart 2008. godine).
19 Henry Kissinger, On China (Njujork: Penguin, 2011. godine).
20 Francis Fukuyama, „The End of History?,” National Interest, leto 1989. godine.
21 ,,Excerpts From Pentagon’s Plan: ‘Prevent the Re-Emergence of a New Rival,'"Njujork
tajms, 8. mart 1992. godine.
22 Bello, Dilemmas of Domination.
23 Eric Schmitt, ,,US-Philippine Command May Signal War’s Next Phase,” Njujork tajms,
16. januar2002. godine.
24 Richard Javad Heydarian, „The China-Philippines-US Triangle,” Foreign Policy in
Focus, Institut za političke studije, Vašington, Distrikt Kolumbija, 16. decembar 2010.
godine.
25 Isto; Achariya and Arabinda Achariya, „The Myth of the Second Front: Localizing the
‘War on Terror’ in Southeast Asia,” Washington Quarterly, jesen 2007. godine.

336

26 To je bilo opšte poznato, odslikavalo se u izjavama Vašingtona u Obaminim
putovanjima u ove zemlje, da su SAD bile iznervirane protekcionističkom politikom ovih
zemalja, što je uticalo na sposobnost američkih kompanija da povećaju svoj izvoz.
27 Richard Javad Heydarian, „Obama’s Free Trade Strategy Falters in Asia,” Inter Press
Service, 14, jun 2014. godine, na ipsnews.net; „Japan, America and the Trans-Pacific
Partnership: Stalemate,” The Economist, 4. oktobar2014. godine.
28 Joshua Kurlantzick, Charm Offensive: How China ’s Soft Power Is Transforming the
World (Njujork: Yale University Press, 2007. godine).
29 Amado Mendoza i Richard Javad Heydarian, „Member Country: Philippines,” ASEAN-
CHINA Free Trade Area: Challenges, Opportunities, and the Road Ahead, Monograph
No. 22, National University of Singapore, 2012. godine.
30 Heydarian, ,,China-Philippines-US Triangle.”
31 Kurlantzick, Charm Offensive.
32 Kurt Campbell and Ely Ratner, „Far Eastern Promises,” Forin afers, maj/jun 2014.
godine
33 Kissinger, On China.
34 Kurlantzick, Charm Offensive.
35 Američka populamost na Filipinima se u stvari ogleda u istraživanjima Gallup-a i Pew-
a. Pogledati, na primer, Pew Research Center, „Chapter 1. Attitudes toward the United
States,” 18. jul 2013. godine, na pewglobal.org; and Zachary Keck, „Obama’s Approval
Rating Rises in Asia,” The Diplomat, 12. april 2014. godine, na thediplomat.com.
36 Robert Kaplan, Asia ’s Cauldron.
37 Pogledati Kaplan, Asia ’s Cauldron.
38 Heydarian, „Obama’s Free Trade Strategy Falters in Asia.”
39 https://wikileaks.org/tstr.
40 Henry Farrell, ,,US Isolated in the Trans-Pacific Partnership Negotiations,”
Vašingtonpost, 18. novembar 2013. godine.
41 Heydarian, „Obama’s Free Trade Strategy Falters in Asia”; „Japan, America and the
Trans-Pacific Partnership: Stalemate.”
42 Toby Harnden, ,,WikiLeaks: US diplomats ‘have been spying on UN leadership,” Dejli
telegraf, 28. novembar 2010. godine.
43 „Cables ‘Character Assassination’: SBY,” Sydney Morning Herald, 14. mart 2011.
godine.
44 Kaplan, Asia ’s Cauldron.
45 Kritičari politike okretanja ka Aziji, kao što je Robert Ros (Ross), ipak, tvrde da je
Vašington pogoršao pomorske sporove podsticanjem ekstremista kako u Pekingu tako i u
rivaskim zemljama tužilaca, da pomere granice svoje teritorije kako bi proverili
posvećenost svojih saveznika prema Americi usred kineskog rasta pomorskih ambicija.
Pogledati Robert Ross, „The Problem with the Pivot,” Forin afers, novembar/decembar
2012. godine.

337

POGLAVLJE 16: JUŽNA AFRIKA

1 Francis Njubi Nesbitt, Race for Sanctions: African Americans Against Apartheid, 1946-
1994 (Blumington, IN: Indiana University Press, 2004. godine).
2 Charles C. Diggs and Lester L. Wolff, Report of Special Study Mission to Southern
Africa, August 10-30, 1969 (Vašington, Distrikt Kolumbija: Govemment Printing Office,
1969. godine).
3 Nesbitt, Race for Sanctions, str. 73—4.
4 Isto, str. 105.
5 Isto, str. 105.
6 „Group Decries Rhodesia Elections, Urges Sanctions,” Vašington post, 21. mart 1979.
godine, str. A17.
7 ,,Is There Life After Andy?,” Washington Post, 16. septembar 1979. godine, str. A4.
8 Nesbitt, Race for Sanctions, str. 92, 129.
9 Truth and Reconciliation Commission of South Affica (1998, 2003). Report (Volu- mes
1-7). Cape Town: The Truth and Reconciliation Commission. TRC, 1998. godine, tom 2,
str. 176.
10 Francis Njubi Nesbitt, „The rise and fall of apartheid,” in Patrick Mason, ed.,
Encyclopedia of Race and Racism, Vol. 2 (Njujork: Macmillan Reference, 2013. godine),
str. 159.
11 Isto, str. 160.

POGLAVLJE 17: LATINSKA AMERIKA I KARIBI

1 John Kerry, „Remarks on US Policy in the Westem Hemisphere,” 18. novembar 2013.
godine, na state.gov.
2 Juan Forero, „Cables Released by WikiLeaks Reveal US Concems over South America,”
Vašingtonpost, 2. decembar 2010. godine.
3 William I. Robinson, A Faustian Bargain: US Intervention in the Nicaraguan Elections
and American Foreign Policy in the Post—Cold War Era (Boulder, CO: Westview, 1992.
godine).
4 Greg Grandin, Empire ’s Workshop: Latin America, the United States, and the Rise of the
New Imperialism (Njujork: Holt, 2007. godine).
5 To ne znači da potcenjuju mešanje SAD u strane izbore, podmićivanje i saradnju stranih
zvaničnika, političara, civilnog društva, drugih grupa i oblika stranog uplitanja, koje su
SAD sprovodile decenijama, preko CIA i drugih agencija - kao što i dalje rade. Pogledati,
na primer, Tim Weiner, Legacy of Ashes: The History of the CIA (Njujork: Anchor: 2008.
godine).
6 Ovo je bilo između 1980. i 2000. godine. Pogledati Mark Weisbrot i Rebecca Ray, „The
Scorecard on Development, 1960-2010: Closing the Gap?,” Centar za ekonomska i
politička istraživanja, april 2011. godine, na cepr.net.
7 Joe Rubin, ,,El Salvador: Payback,” Frontline (PBS), 12. oktobar 2004. godine, na
pbs.org.
8 Millennium Challenge Corporation, ,,E1 Salvador Compact,” na www.mcc.gov.
9 World Bank, ,,El Salvador Overview,” na worldbank.org.
10 World Economic Outlook Database, izdanje april 2014. godine, International Monetary
Fund, na imf.org.

338

11 Pogledati „EUA ya eligio a Munguia Payes para el cargo, dice vocero del FMLN,” La

Prensa Grafica, 15. novembar 2011. godine, na laprensa grafica.com.

12 Robinson, Faustian Bargain.
13 Colin Powell, „Remarks with Nicaraguan President Enrique Bolafios before Their
Working Dinner,” Stejt department, 3. novembar 2003. godine, na 2001-2009.state.gov.
14 Sean McCormack, ,,Daily Press Briefing,” Stejt department, 2. novembar 2006. godine,

na 2001-2009.state.gov.
15 Adam Thompson, ,,Interview: Paul Trivelli, US Ambassador to Managua,” Fajnenšl

tajms, 14. septembar 2006. godine.
16 Organization of American States, „Declaracion de Prensa Mision de Observacion
Electoral en Nicaragua,” 25. septembar 2006. godine, na oas.org.
17 ,,La retorica ocultaba las reales intenciones de la embajada,” El Telegrafo, 15. maj

2012. godine, na www.telegrafo.com.ec.
18 ,,La base de Manta, la ‘joya’ por la que EE.UU. se jugo todo,” El Telegrafo, 16. maj

2012. godine, na telegrafo.com.ee.

19 Constitution of the Republic of Ecuador, 20. oktobar 2008. godine, na pdba.

georgetown.edu.
20 Public Citizen, „Timeline on Ecuador’s Compulsory Licensing,” na citizen.org.
21 Svetska banka, World Development Indicators, „Antiretroviral Therapy Coverage (% of
People Living with HIV),” na data.worldbank.org.
22 ULAN, „Confirman participacićn de agentes extemos en intento de golpe de Estado en
Ecuador en 2010,” 12. jun 2014. godine, na agenciasulan. org.
23 Pogledati Richard Lapper i Hal Weitzman, „Morales Poised for Win in Bolivia,”
Fajnenšl tajms, 19. decembar 2005. godine.
24 Stejt department, „Bolivia (06/05)” (napomena pozadi), jun 2005. godine, na state.gov.
25 Pogledati Mark Weisbrot, „Bolivia’s Economy: The First Year,” Centar za ekonomska i
politička istraživanja, januar 2007. godine, na cepr.net.
26 Takođe pogledati [08LAPAZ1426].
27 Mark Weisbrot i Luis Sandoval, „The Distribution of Bolivia’s Most Important Natural
Resources and the Autonomy Conflicts,” Centar za ekonomska i politička istraživanja, na

cepr.net.
28 USAID, „USAID/OTI Bolivia Field Report Jan.-Mar. 2007,” arhivirano na

web.archive.org.
29 Pogledati, na primer, Eduardo Garcia, „Foes of Morales Stage General Strike in
Bolivia,” Rojters, 19. avgust 2008. godine; Franz Chavez, „Bolivia: Divisions Emerge in
Opposition Strategy,” Inter Press Service, 4. septembar 2008. godine, na ipsnews.net; Dan
Beeton, „The Fun House Mirror: Distortions and Omissions in the News on Bolivia,”

NACLA Report on the Americas, 4. maj 2009. godine, na nacla.org.
30 Senator Ričard Lugar (R-IN), najstariji član manjina u odboru za inostrane odnose u to
vreme, naknadno je dao izjavu u kojoj priznaje da su SAD napravile grešku zato što nisu
osudile nasilje. Pogledati Beeton, „Fun House Mirror.”
31 Pogledati Franz Chavez, „BOLIVIA: Govemor Arrested for ‘Porvenir Massacre,”’ Inter

Press Service, 16. septembar 2008. godine, na www.ipsnews. net.
32 Takođe, pogledati [08LAPAZ2000], u kojem se kaže: „Uveliko se čavrlja o pretnjama
predsedniku Ivu Moralesu. EAC će oformiti radnu grupu koja će razmotriti posledice u
slučaju da Morales bude svrgnut s vlasti bilo atentatom ili pučom.“

339

33 Jake Johnston, „Bolivia Expels USAID: Not Why, but Why Not Sooner,” Americas

Blog (CEPR), 1. maj 2013. godine, na cepr.net.
34 Džeb Sprag (Jeb Sprague) je izvršio značajno originalno istraživanje na ovu temu kroz
intervjue sa mnogim paravojnim vođama, njihovim finansijerima i ostalima koji su
uključeni u događaje, kao i brojna deklasifikovana dokumenta vlade SAD. Pogledati Jeb

Sprague, Paramilitarism and the Assault on Democracy in Haiti (Njujork: Monthly
Review, 2012. godine). Takođe pogledati Peter Hallward, Damming the Flood: Haiti and

the Politics of Containment (London: Verso, 2010. godine); Randall Robinson, An

Unbroken Agony: Haiti, From Revolution to the Kidnapping of a President (Njujork: Basic
Civitas, 2007. godine); Justin Podur, Haiti’s New Dictatorship: The Coup, the Earthquake

and the UN Occupation (London: Pluto, 2012. godine).
35 Podur uključuje mnoge izvode i analize depeša u Haiti ’s New Dictatorship.
36 Dan Coughlin i Kim Ives, ,,WikiLeaks Haiti: Let Them Live on $3 a Day,” Nation, 1.

jun 2011. godine.
37 Za više analiza ovih depeša, pogledati CEPR, ,,US Embassy: ‘Without a UN-
Sanctioned ... Force, We Would Be Getting Far Less Help ... in Managing Haiti,’” Haiti

Relief and Reconstruction Watch Blog, 24. avgust 2011. godine, na cepr.net.

38 Pogledati, na primer, Hallward, Damming the Flood, str. 281-6; Athena Kolbe i Royce
Hutson, „Human Rights Abuse and Other Criminal Violations in Port-au- Prince, Haiti: A
Random Survey of Households,” Lancet 368 (septembar 2006. godine), str. 6-9.
39 Kolbe i Hutson, „Human Rights Abuse.”

40 Dan Kovalik, imejl komunikacija sa Denom Bitonom (Dan Beeton) jedanaestog juna
2014. godine: ,,...ovo bi bilo svesno i smišljeno kršenje Ženevske konvencije koja zahteva
zaštitu civila tokom oružanog sukoba, uključujući i onaj koji nije međunarodnog karaktera,
a koja sprečava nasumično ubijanje civila. U ovom slučaju, to se priznaje unapred da ne bi
bilo žrtava u operaciji, i niko, uključujući [charge], ne govori ništa o pokušaju da zaštiti
živote civila unapred ili bar da pokuša da ograniči broj civilnih žrtava; rekli su samo da će
pokušati da pruže pomoć nakon što se neizbežno klanje već dogodilo. Zaista, može se reći
da to postaju masovna ubistva i masakri sa predumišljajem (sa četiri ili više osoba
istovremeno) što bi svakako bio ratni zločin i kršenje međunarodnog humanitarnog prava.
Ovo bi takođe predstavljalo zločin protiv čovečnosti kao što je definisano u članu 7
rimskog statuta Međunarodnog krivičnog suda koji zabranjuje čin ubistva ‘kada su
počinjena kao deo rasprostranjenog i sistematskog napada usmerenog na bilo koje civilno
stanovništvo, uz znanje o napadu.’ To bi, takođe, predstavljalo ratni zločin kao što je
definisano u članu 8 Rimskog statuta MKS koji zabranjuje ‘samovoljno ubijanje’ kao i
‘namerno usmeravanje napada na civilno stanovništvo kao takvo ili na pojedinačne civile
koji ne učestvuju u sukobu ... kada su počinjeni kao deo plana i politike...’”
41 Za dodatne analize, pogledati CEPR, ,,As US Charge D’Affaires, Clinton Bush Haiti
Fund VP Green Lighted Assault on Slum Despite ‘Inevitable .. .civilian casualties,”’ Haiti

Relief and Reconstruction Watch, 31. avgust 2011. godine, na cepr.net.
42 Kim Ives, ,,WikiLeaks points to US meddling in Haiti,” Gardijan, 21. januar 2011.

godine.

43 Haiti Information Project, ,,US Embassy in Haiti Acknowledges Excessive Force by
UN,” 24. januar 2007. godine, na haitiaction.net.
44 Pogledati „Haiti’s UN Occupation Forces Carry Out Massacre of Poor in Port-au-
Prince,” 8. jul 2005. godine; i „Evidence Mounts of a UN Massacre in Haiti,” 12. jul 2005.

340

godine, oba dostupna na haitiaction.net. Neki video snimci incidenta postoje u Pinovom
dokumentarcu Haiti: We Must Kill the Bandits (Haiti Information Project, 2007. godine).
45 Podur daje kratak pregled mnogih, ako ne i svih ovih napada u Haiti ’s New
Dictatorship.
46 Dan Coughlin, ,,WikiLeaks Haiti: US Cables Paint Portrait of Brutal, Ineffectual and
Polluting UN Force,” Nejšn, 6. oktobar 2011. godine.
47 Kim Ives i Ansel Herz, ,,WikiLeaks Haiti: The Aristide Files,” Nejšn, 5. avgust 2011.
godine.
48 Objavljeno u istom, između ostalih članaka.

POGLAVLJE 18: VENECUELA

1 Čavezov (Chavez) „nedostatak podrške za rat protiv terorizma” i „učešće u aferama sa
venecuelanskim naftnim kompanijama i potencijalni uticaj na cenu nafte” navedeni su kao
politika koja „iritira” vladu SAD u izveštaju Kancelarije generalnog inspektora Stejt
departmenta i Borda guvernera. Pogledati ,,A Review of US Policy Toward Venezuela:
November 2001 April 2002,” Report 02-OIG-003, jul 2002. godine, na oig.state.gov, str.
37-9.
2 Za dodatne detalje, pogledati Mark Weisbrot, „Venezuela’s Election Provides
Opportunity for Washington to Change Course,” McClatchy-Tribune Information Services,
6. decembar 2006. godine, na cepr.net; Eva Golinger, The Chavez Code: Cracking US
Intervention in Venezuela (London: Pluto, 2006. godine); South of the Border, dir. Oliver
Stone (Cinema Libre, 2010. godine).
3 Golinger, Chavez Code.
4 Hagamos Democracia, korisnik IRI stipendije.
5 Međunarodni republikanski institut, ,,IRI President Folsom Praises Venezuelan Civil
Society’s Defense of Democracy,” novinarsko izdanje, 12. april 2002. godine, na
theffeelibrary.com.
6 Pogledati, na primer, [06CARACAS1262] i [06CARACAS2478],
7 Pogledati, na primer, [04CARACAS3291].
8 Pogledati, na primer, [05CARACAS1011], [04CARACAS3342], i [04CARACAS3013],
9 Pogledajte izvod iz konferencije za štampu Lopeza (Lopez) i Korine Maćado (Corina
Machado) u video snimku ,,What’s Really Going on in Venezuela,” 14. mart 2014. godine,
youtube.com.
10 Snimak ovog slučaja se može videti na video snimku „Heroes of Human Rights,”
dostupno na vimeo.com.
11 https://WikiLeaks.org/U-S-secret-blueprint-to-undermine.html.
12 Bela kuća, Office of the Press Secretary, „Remarks to the Press by Vice President Biden
and Colombian President Santos, Bogota, Colombia,” 27. maj 2013 godine, na
whitehouse.gov.
13 „Lula advierte sobre interes geopolitico de la Alianza del Pacifico,” na youtube.com.
14 Jamaica Information Service, ,,US$2.4 Billion Provided Under Petrocaribe,” 18. mart
2013. godine, na jis.gov.jm.
15 Dan Coughlin i Kim Ives, ,,WikiLeaks Haiti: The PetroCaribe Files,” Nejšn, 1. jun
2011. godine.
16 Ian James, „AP Interview: Haiti Leader Says Venezuela Aid Key,” Asošijeted pres, 4.
decembar 2011. godine, na news.yahoo.com.

341

17 Emesto J. Tover, „Pdvsa provee 43% de la energia de 17 paises en Petrocaribe,” El
Universal, 16. mart 2014. godine, na eluniversal.com.
18 John F. Kelly, „Department of Defense Press Briefing by Gen. Kelly in the Pentagon
Briefing Room,” Ministarstvo odbrane SAD, 13. mart 2014. godine, na defense.gov.
19 https://www.WikiLeaks.org/plusd/cables/07SANTIAGO1828_a. html.
20 https://WikiLeaks.org/cable/2006/02/060UlT0407.html.
21 https://WikiLeaks.org/cable/2006/08/06QUIT02150.html.
22 Rudi Williams, „SOUTHCOM Faces Threats to Peace in Latin America, Caribbean,”
Ministarstvo odbrane SAD, American Forces Press Service, 31. mart 2004. godine, na
defense.gov.
23 https://www.WikiLeaks.org/plusd/cables/07TEGUCIGALPA 1828_a.htm.
24 Tim Padgett, ,,Is US Opposition to the Honduran Coup Lessening?,” Tajm, 16. oktobar
2009. godine.
25 Pogledati, na primer, [09GUATEMALA977] and [09MEXICO3387].
26 Pogledati, na primer, [09MONTEVIDEO641 ] i[ 1OBUENOSAIRES11].
27 Mark Weisbrot, „The United States shows its contempt for Venezuelan democracy,”
Gardijan, 22. april 2013. godine.
28 Pogledati David Rosnick i Mark Weisbrot, ,,A Statistical Note on the April 14
Venezuelan Presidential Election and Audit of Results,” Centar za ekonomska i politička
istraživanja, maj 2013. godine, na cepr.net.

342

O saradnicima

Forin polisi in fokus (FPIF) je „Trust mozgova bez zidova” koji povezuje istraživanja i
dela više od hiljadu naučnika, advokata i aktivista koji nastoje da naprave SAD
odgovornijim globalnim partnerom. To je projekat Instituta za političke studije. Nalazi se

na veb stranici www.fpif.org.
Den Biton (Dan Beeton) ima više od deset godina iskustva u radu na međunarodnim
političkim pitanjima sa organizacijama uključujući Centar za ekonomsku pravdu, Haiti

Rebom i Kampanju SAD za Burmu. Bio je saradnik direktora Citizens Trade Campaign.

Njegovi radovi o Haitiju, Latinskoj Americi, trgovini i drugim temama objavljeni su u Los
Anđeles tajmsu i u NACLA Report on the Americas. Trenutno je direktor međunarodnih

komunikacija u CEPR.
Filis Ben (Phyllis Benn) je saradnik Instituta za političke studije i Transnacionalnog

instituta u Amsterdamu. Njene knjige ubrajaju Before and After: US Foreign Policy and
the War on Terror, Ending the US War in Afghanistan: A Primer i predstojeći

Understanding ISIS and the New Global War on Terror.
Majkl Busk (Michael Busch) je urednik u časopisu Warscapes i saradnik časopisa Forin
polisi in fokus. Predaje međunarodne odnose na Gradskom koledžu u Njujorku i kandidat
je za doktora iz oblasti političkih nauka na Graduate Center, Gradski univerzitet u

Njujorku.
Piter Serto (Peter Certo) je pisac i urednik sa sedištem u Institutu za političke studije u
Vašingtonu, Distrikt Kolumbija, gde uređuje veb sajt Forin polisi in fokus-a i radi kao
zamenik urednika neprofitnog redakcijskog sindikata Other Words. Takođe je bivši
urednik i istraživač programa Right Web, projekat koji prati napore spoljnopolitičkih
jastrebova i neokonzervativaca da utiču na spoljnu politiku SAD, a pre toga je pomogao
koordinaciju prvog godišnjeg Global Day of Action on Military Spending. Njegovi spisi za
Forin polisi in fokus su ditribuirani u Nation, Common Dreams, Truthout i AlterNet, među
mnogim drugim naprednim tržištima, kao i regionalno fokusirana izdanja kao što su Azija

Tajms i Informed Comment.
Kon Halinan (Conn Hallinan) se može čitati na dispatchesfromtheedgeblog. word

press.com.

Sara Harison (Sarah Harrison) je novinar i urednik istrage Vikiliksa. Juna 2013. godine,

Harison je bila u pratnji Edvarda Snoudena (Edward Snowden) kada je napustio Hong

Kong u potrazi za azilom, siguran da je mogao da napusti Hong Kong bezbedno i da dobije
azil od Ruske Federacije. Ona je vršilac dužnosti direktora Fondacije hrabrost, koja
rukovodi pravnom odbranom Edvarda Snoudena, između ostalog, i bori se za zaštitu
zagovomika istine širom sveta. Harison je bila viši koordinator u izdanju Kejblgejta i

kreator arhive PlusD.
Ričard Hejderijan (Richard Heydarian) je asistent profesora političkih nauka na
univerzitetu De La Salle, Filipini, gde predaje međunarodne odnose na osnovnim i
postdiplomskim studijama. Autor je više od ćetiri stotine članaka, političkih dokumenata i
kolumni o azijskim geopolitičkim i ekonomskim poslovima, pisao je i/ili intervjuisao za
Forin afers, Bi-Bi-Si, Blumberg, Al Džaziru, Hafington post, Njujork tajms, Volstrit
žurnal, the National Interest i Nejšn, između ostalih izdanja. Radio je kao specijalista za
spoljnu politiku i pitanja ekonomskog rasta, kao konsultant u velikom broju domaćih i

343

međunarodnih institucija i pisao je za razne vodeće trustove mozgova duž celog azijsko-
pacifičkog regiona i šire. Autor je How Capitalism Failed the Arab World: The Economic

Roots and Precarious Future of the Arab Uprisings and The Philippines: The US, China
and the Struggle for Asia ’s Pivot State (koji izlazi).
Dar Džamail (Dahr Jamail) je nagrađivani nezavisni novinar koji je izveštavao više od

godinu dana iz Iraka koji je bio pod okupacijom SAD. Autor je tri knjige o invaziji SAD i

okupaciji Iraka. Zaposlen je kao novinar sajta Truthout.org.
Džejk Džonston (Jake Johnston) je vodeći autor bloga CEPR’s Haiti: Relief and
Reconstruction Watch, autor je radova o Haitiju koji se odnose na tekuću epidemiju kolere,
odgovornost pomoći i transparentnost, kao i sistem spoljne pomoći SAD. Njegovi članci su
objavljeni na tržištima kao što su the Hill, AlterNet, Truthout i the Caribbean Journal.
Aleksander Mejn (Alexander Main) je viši savetnik za međunarodnu politiku u CEPR.

Njegove oblasti ekspertize su integracija i regionalizam Latinske Amerike, bezbednost
SAD i politika protiv narkotika u Centralnoj Americi, pomoć SAD u razvoju Haitija i

odnosi SAD sa Bolivijom, Ekvadorom, Hondurasom i Venecuelom. Pisao je za Forin
polisi, Los Anđeles tajms, NACLA, Dissent and Le Monde diplomatique. Redovno je
intervjuisan od strane međunarodnih medija kao što su Si-En-En na španskom, Telemundo,
engleski A1 Džazira i Kanadska radiodifuzna korporacija.

Rober Nejmen (Robert Naiman) je direktor politike u Just Foreign Policy
(justforeignpolicy.org), nestranačkoj, neprofitnoj organizaciji sa članstvom, posvećenoj
reformi spoljne politike SAD tako da oslikava vrednosti i interese svih Amerikanaca. Piše
o problemima reforme politike SAD za Hafington post i druga izadavaštva. Predsednik je

odbora Truthout.
Frensis Ndžubi Nezbit (Francis Njubi Nesbitt) je vanredni professor Afrikana studije na

univerzitetu San Dijego Stejt. Autor je Race for Sanctions and Politics of African
Diasporas (2012. godine). Bio je gostujući predavač i profesor na univerzitetu Kalifornija,
Los Anđeles (2004-05) i na United States International University u Najrobiju, Kenija
(2013. godine). Objavio je veliki broj poglavlja knjiga i članaka u časopisima kao što su

African Affairs, Critical Arts, Journal of American History, International Journal of

Southern African Studies, African Issues, Mots Pluriels, Loccumer Protokolle, Kultur
Austausch, African World i Africa World Review. Redovni je saradnik časopisa Forin
polisi in fokus. Njegovi članci o Africi i inostranim poslovima su objavljeni u velikom
broju novina i magazina širom sveta.

Linda Pirson (Linda Pearson) je aktivistkinja i spisateljica iz Sidneja. Obradila je niz
tema iz Kejblgejta za Green Left Weekly, od spoljne politike Australije do mešanja SAD u
Ekvadoru. Takođe je u Vikiliksu dokumentovala krivičnu istragu SAD i tretman prema
Džulijanu Asanžu od strane australijske vlade od 2010. godine. Bila je aktivno uključena u
kampanju podrške Vikiliksu i branila je prava Džulijana Asanža i Čelzi Mening.
Garet Porter (Gareth Porter) je nezavisni istraživački novinar i istoričar koji se
specijalizovao za pitanja vezana za bezbednost nacionalne države SAD. Od 2004. godine,
pisao je o američkoj politici i operacijama u Iraku, Avganistanu, Pakistanu i Iranu. Porter
je bio dobitnik Gelhom nagrade za novinarstvo 2012. godine. Bio je šef biroa
Međunarodne službe za distribuciju vesti u Sajgonu 1971. godine. Bio je jedan od
direktora u Indochina Resource Center u Vašing- tonu, Distrikt Kolumbija, antiratnoj
edukativnoj i lobirajućoj organizaciji, od 1973. do 1975. godine. Porter je autor pet knjiga.

Njegova poslednja knjiga je Manufactured Crisis: The Untold Story of the Iran Nuclear

Scare.

344

Tim Sorok (Tim Shorrock) je pisac iz Vašingtona, Distrikt Kolumbija, autor je Spies for
Hire, prve knjige o masovnoj privatizaciji obaveštajne službe SAD. Odrastao je u Japanu i
Južnoj Koreji u toku hladnog rata, pokrivao je region istočne Azije od kasnih sedamdesetih
godina. 1996. godine, objavio je veliku priču o prethodno skrivenoj ulozi vlade SAD u
nasilnom vojnom udaru u Južnoj Koreji 1980. godine. Šorokovi spisi su se pojavili u
mnogim publikacijama, uključujući Njujork Tajms, Nejšn, Salon, Dejli bist i Forin polisi in
fokus. Trenutno piše nedeljni blog za Nejšn o nacionalnoj bezbednosti, medijima i ratnom
biznisu. Veliki deo njegovih spisa, kao i mnogi dokumenti iz priča, mogu se pronaći u
njegovom blogu Money Doesn’t Talk, It Swears, na www.timshorrock.com. Takođe,
objavljuje postove putem tvitera koristeći nalog @TimothyS.
Ras Velen (Russ Wellen) uređuje blog Focal Points u Forin polisi in fokus za Institut
političkuh studija. Interesovanja su mu Rusija i nuklearno oružje i on je aktivista
razoružanja. Pisao je za the Bulletin of the Atomic Scientists i the Journal of Psychohistory.
Trenutno piše knjigu sa radnim naslovom Nuclear Ghoul.
Stefen Zuns (Stephen Zunes) je profesor političkih i međunarodnih studija na
univerzitetu San Francisko. Poznat je kao jedan od vodećih naučnika u zemlji za politiku
SAD na Bliskom istoku i strateške nenasilne akcije, radi kao viši politički analitičar na
projektu Forin polisi in fokus Instituta za političke studije, saradnik je urednika lista Peace
Review, pomoćnik urednika magazina Tikkun i kopredsedavajući Komiteta za akademsko
savetovanje Međunarodnog centra za nenasilne sukobe.

345