เอกสารคำสอนวิชาท่องเที่ยวชุมชน1.64ปริวรรต)

288 การจดั การท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างสร้างสรรค์ 1449335

บาหลีเปน็ เกาะเกาะหนึ่งของประเทศอินโดนเี ซีย ที่มคี วามสวยงามด้วยธรรมชาติที่ผสมผสาน
กันอย่างลงตัวกับวัฒนธรรมที่ไม่เหมือนใคร ซึ่งได้สืบทอดต่อกันมาเป็นเวลานับพันปีมีแหล่งท่องเที่ยวทาง
วัฒนธรรมเป็นจำนวนมาก เช่น วัดและวัง ซึ่งมีความโดดเด่นทางสถาปัตยกรรม รวมถึงแหล่งท่องเท่ียวทาง
ธรรมชาติชายหาดท่ีสวยงามและขาวสะอาด รวมทั้งผืนป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์และการดำเนินชีวิตของคน
บาหลดี ้วยวธิ กี ารกสิกรรมแบบดั้งเดมิ

กิจกรรมภายในชุมชน ไดแ้ ก่
- เยยี่ มชมมรดกทางวัฒนธรรมอันเป็นเอกลกั ษณ์ของบาหลี
- ชมระบำเคชักยามพระอาทิตย์ตกทอี่ ูลูวาตู
- เยย่ี มชมวัดปรุ าทามนั อายุน ป่าลงิ และทานาห์ลอต
- ชมแกลเลอรศี ลิ ปะและร้านสนิ คา้ หตั ถกรรมของอูบุด

ภาพที่ 15.16 ระบำเคชกั ยามพระอาทิตยต์ กทอี่ ลู ูวาตู
ที่มา: ( https://www.klook.com/th, 2563 )

15.3.4 สาธารณรฐั ประชาธปิ ไตยประชาชนลาว (Laos)
ชมุ ชนท่องเที่ยววงั เวยี ง

ภาพที่ 15.17 วังเวยี ง
ที่มา: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

289 การจดั การทอ่ งเทย่ี วโดยชุมชนอยา่ งสร้างสรรค์ 1449335

เมืองวังเวียงเป็นเมืองท่องเที่ยวยอดนิยมแห่งใหม่ของประเทศลาว เป็นส่วนหนึ่งของแขวง
เวียงจันทน์ ตั้งอยู่ในภาคกลางของประเทศ อยู่ห่างจากนครเวียงจันทน์มาทางทิศเหนือราว 160 กิโลเมตร ใช้
เวลาในการเดินทางประมาณ 3 ชั่วโมง โดยใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 13 เหนือ ในอดีตเมืองวังเวียงเป็นเพียง
ทางผ่านในความรู้สึกของนักท่องเที่ยวที่ต้องการเดินทางไปเยือนเมืองมรดกโลกที่หลวงพระบาง แต่ปัจจุบัน
เมืองทโ่ี อบล้อมด้วยขุนเขาแหง่ น้ีกำลงั เปลี่ยนจากทางผ่านเปน็ เมืองท่องเที่ยวที่ใครๆ อยากมาสัมผัส สาเหตทุ ีว่ ัง
เวียงเป็นท่รี ูจ้ ักกนั ในหมู่นกั ท่องเทีย่ วคอื ภมู ศิ าสตร์ ท่ลี ะม้ายคล้ายคลงึ กับ กยุ้ หลิน ประเทศจีน ไมว่ ่าจะมองไป
ทางไหนก็จะพบคลื่นทะเลภูเขาสเี ขยี ว ท่ามกลางไอหมอกสีขาวนวลลอยพาดผ่านไปตามซอกเขา มีสายน้ำซอง
สายน้ำแห่งชีวติ ทีห่ ล่อเลยี้ งชาวเมอื งวงั เวียงมาต้งั แต่อดีตกาล นอกจากจะเปรยี บเสมือนเมืองกุ้ยหลินที่ประเทศ
จีนแล้วบรรยากาศของเมืองนี้ยังคล้ายกับอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน จนมีใครหลายคนขนานนามว่าเป็น
เมอื งค่แู ฝด

วังเวียงเมืองเล็กๆ ในหุบเขาแห่งนี้มีสถานที่ท่องเที่ยวและกิจกรรมเด่นๆ ที่น่าสนใจ ตั้งแต่
ล่องห่วงยาง พายเรือคายักบนสายน้ำซองระหว่างทางยังได้สนุกสนานกับชิงช้าลอยฟ้าบริเวณถ้ำนอนอีกด้วย
นบั เป็นกจิ กรรมสบายๆ สามารถเลือกเท่ียวได้แบบครึ่งวนั และเต็มวัน สำหรับคนทีช่ ื่นชอบการผจญภัย วังเวียง
ยังมีถ้ำสวยงามให้เลือกชม อาทิ ถ้ำจัง ถ้ำน้ำ ถ้ำช้าง และเมืองลับแล ดินแดนว่างเปล่าในหุบเขาที่เคยเป็น
หมู่บ้านของชาวม้ง มีสายน้ำซางหรือวารีบำบัดไหลผ่าน วังเวียงจึงเป็นสวรรค์สำหรับนักท่องเที่ยวสไตล์แบ็ก
แพ็กเกอร์เสมอมา

กิจกรรมภายในชุมชน ได้แก่
- พายเรอื คายักลอ่ งแมน่ ้ำซอง
- ลอ่ งห่วงยาง
- ล่องเรอื ชมธรรมชาตบิ นเง่ือนน้ำงมึ

15.3.5 มาเลเซีย (Malaysia)
ชุมชนกัมปงไอเยอร์ (Kampong Ayer)
กมั ปงไอเยอร์ หรือ "หมู่บา้ นกลางนำ้ " หม่บู ้านท่องเทีย่ วอัน นา่ หลงใหลบนเกาะลาบวน

(Labuan) เกาะท่ีต้ังอยู่ทางตอนเหนอื ของเกาะบอรเ์ นยี ว ใกล้ๆกับประเทศบรูไน โดยเกาะลาบวนนนั้ เขต
ปกครองพิเศษของมาเลเซีย และได้ช่อื ว่าเป็น "ไขม่ ุกแห่งทะเลจนี ใต"้ ในอดีตน้นั เกาะลาบวนถอื ว่าเปน็ จดุ
ยทุ ธศาสตรส์ ำคัญในสมยั สงครามโลกครัง้ ทส่ี อง

290 การจดั การทอ่ งเทีย่ วโดยชุมชนอย่างสรา้ งสรรค์ 1449335

ภาพที่ 15.18 ชมุ ชนกมั ปงไอเยอร์ (Kampong Ayer)
ทม่ี า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

เนื่องจากมีเหมืองถ่านหินจำนวนมากบนเกาะลาบวน และกองเรือของอังกฤษเคยใช้เป็นท่ี
เติมเชอื้ เพลิงของกองทัพเรืออีกดว้ ยค่ะ สำหรับจดุ ทอ่ งเทีย่ วทโ่ี ดดเด่นบนเกาะลาบวนนัน้ จดุ ท่องเที่ยวหลักๆท่ี
ต้องไม่พลาดไปเยือน ได้แก่ สวนสันติภาพ Peace Park) เซอร์เรนเดอร์พอยต์ (Surrender Point) จุดท่ี
กองทัพญี่ปุ่นประกาศยอมแพ้สงครามต่อกองทัพออสเตรเลีย สุสานทหารสัมพันธมิตร 3,905 นาย พิพิธภัณฑ์
สัตว์น้ำ และสุดท้ายคือ หมู่บ้านกลางน้ำ หรือ กัมปงไอเยอร์ หมู่บ้านกลางน้ำเกาะลาบวน หรือ กัมปงไอเยอร์
ประกอบไปดว้ ยหมบู่ า้ นจำนวน 2 หมู่บ้าน ได้แก่ กมั ปงเบบลู อห์ (Kampung Bebuloh) และกัมปง ปาเตา-ปา
เตา (Kampung Patau-Patau) ซึ่งเป็นที่อยู่ของชาวมาเลย์บรูไน สำหรับจุดเด่นของหมู่บ้านกลางน้ำ ทั้งสอง
แห่งนั้นอยู่ที่บ้านไม้ที่สร้างในแม่น้ำ ด้านล่างคือเสาไม้สูง แต่ละหลังเชื่อมต่อกันด้วยทางเดินวกวนทำจากแผน่
ไม้กระดานเช่นเดยี วกัน

กจิ กรรมภายในชุมชน ได้แก่
- เยย่ี มชมวถิ ชี ีวิตทีเ่ รียบง่ายและสมถะของชมุ ชนชาวประมง

15.3.6 พม่า (Myanmar)
ชุมชนชาวประมงเก่าแก่ (Chew Jetty) รัฐปนี งั
ชมุ ชนชาวประมงเกา่ แก่ต้ังอยู่ คนท้องถน่ิ จะเรยี กกนั ว่า Chew Jetty ชมุ ชนแห่งนีต้ ้งั อยใู่ น

บริเวณจอร์จทาวน์ ใกล้กับ Penang Ferry Terminal บา้ นเรอื นต่าง ๆ จะเป็นอาคารไม้เกา่ แก่ ผสมผสานกบั
ศิลปะแบบจีน สามารถเดินเท่ียวชมไดต้ ลอดทั้งวนั มีร้านค้า รา้ นขายของที่ระลกึ พร้อมท้ังยงั มีบรรยากาศเงียบ
สงบ ซ่ึงเปน็ เสนห่ ท์ ่ีทำใหช้ ุมชนแห่งนน้ี า่ หลงใหล

กิจกรรมภายในแหลง่ ทอ่ งเทีย่ ว ได้แก่
- ล่องเรือชมวถิ ีชวี ิตชมุ ชน

291 การจัดการท่องเที่ยวโดยชมุ ชนอยา่ งสรา้ งสรรค์ 1449335

ภาพที่ 15.19 ชมุ ชนชาวประมงเก่าแก่ (Chew Jetty) รัฐปนี งั
ทม่ี า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

ชุมชนรมิ ทะเลสาบ อินเล (Inle Lake)
ทะเลสาบแหง่ น้ีอยู่ท่ามกลางหุบเขาท่ีสวยงามของรัฐฉาน อย่หู า่ งจากเมืองตองยีประมาณ 25
กิโลเมตรมีพื้นที่ประมาณ 116 ตร.ก.ม. มีความลึกประมาณ 2 -8 เมตร เหมาะแก่การมาเที่ยวชมเพื่อกาศึกษา
ถึงชีวิตความเปน็ อยู่ของชาวพม่าท่ีเรียกได้ว่ากลมกลืนกับธรรมชาติเป็นอยา่ งยิ่ง ทะเลสาบแห่งน้ีเป็นที่อยู่อาศัย
ของกลุ่มชนทเ่ี รียกตนเองว่า ชาวอนิ ทา (Intha)

ภาพท่ี 15.20 ชมุ ชนรมิ ทะเลสาบ อินเล (Inle Lake)
ทมี่ า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

292 การจัดการทอ่ งเท่ยี วโดยชุมชนอยา่ งสร้างสรรค์ 1449335

ชนเผ่านี้อาศัยอยู่ในทะเลสาบอินเลมานานนับร้อยปี แล้ว โดยใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางการทำ
การเกษตรบนเกาะวัชพืชท่ีพวกเขาสร้างขึ้นมาเองกลางลำน้ำในทะเลสาบการทําประมง ในทะเลสาบเป็น
เอกลกั ษณโ์ ดยเฉพาะวธิ ีการหาปลานนั้ เรยี กได้วา่ ไม่มชี าวประมงที่ใดในโลก สามารถเลียนแบบได้ การพายเรือ
ด้วยเท้า เป็นลักษณะอันโดดเด่นเฉพาะตัวของชาวอินตา เป็นเพราะว่าปรับการดำรงชีวิต ให้เข้ากับภูมิศาสตร์
ของทะเลสาบอนิ เล

กิจกรรมภายในชุมชน ได้แก่
- ล่องเรือชมวิถีชีวิตของชาวอินทา
- เรยี นรกู้ ารทำการประมงกับชาวอนิ ทา

15.3.7 ฟลิ ปิ ปนิ ส์ (Philippines)
ชุมชนเขตนครประวตั ิศาสตรว์ กี นั (Historic Town of Vigan)

ภาพที่ 15.21 ชุมชนเขตนครประวัตศิ าสตร์วีกนั (Historic Town of Vigan)
ท่มี า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

เขตวีกัน เป็นเมืองมรดกโลกในประเทศฟิลิปปินส์ สร้างขึ้นตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 (พุทธ
ศตวรรษที่ 21) จดั เปน็ หน่งึ ในเมืองที่สวยท่ีสดุ ตงั้ อยทู่ างตะวนั ตกของเกาะลซู อน ในจังหวดั อีโลโกสซรู ์ (Ilocos
Sur) ทางตอนเหนือของฟิลิปปนิ ส์ เป็นตัวอย่างของการวางผังเมืองทีด่ ีในยุคอาณานิคมสเปนในเอเชีย โดยวาง
ผังเมืองเป็นรูปแบบเมืองการค้าของยุโรปในเอเชยี ที่มีการผสมผสานวัฒนธรรมจีนและวัฒนธรรมยุโรปได้อย่าง
กลมกลืน เป็นผลให้เกิดวัฒนธรรมและภูมิทัศน์ของเมืองที่มีเอกลักษณ์เฉพาะในเอเชียตะวันออกและเอเชีย
ตะวนั ออกเฉียงใต้

เมอื งวีกนั ยงั คงรักษาเอกลักษณข์ องสถาปัตยกรรมสมยั อาณานิคมของสเปนไว้ได้อย่างดี ถนน
และตึกเป็นแบบสเปน อาคารบ้านเรือนเก่าแก่ทรงสเปนที่ยังมีสภาพสมบูรณ์อยู่มากในเขตเมืองเก่า มีโบสถ์
เก่าแก่ตั้งแต่สมัยอาณานิคมที่มีชื่อเสียง เช่น มหาวิหารวีกัน (Cathedral of Vigan) เพื่อเป็นการอนรุ กั ษ์ ถนน
ในเมอื งน้ีจึงอนุญาตใหเ้ ฉพาะรถมา้ เท่าน้นั ท่ีสญั จรได้

293 การจัดการท่องเทย่ี วโดยชมุ ชนอยา่ งสรา้ งสรรค์ 1449335

กิจกรรมภายในชุมชน ได้แก่
- น่ังรถมา้ ชมเมืองวีกนั
- ถ่ายรปู และเดนิ ชมถนนประวัตศิ าสตรว์ ีกัน

ภาพท่ี 15.22 กิจกรรมท่องเท่ียวชมุ ชนเขตวีกัน
ทม่ี า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

15.3.8 สงิ คโปร์ (Singapore)
ชุมชนลติ เตลิ้ อินเดยี (Little India)
ชุมชนแหง่ สีสัน ท่ีซงึ่ แตเ่ ดมิ เป็นเพยี งท่ีล่มุ ช้ืนแฉะและเปน็ ทงุ่ หญ้าเล้ยี งสตั ว์ ช่อื ถนนหนทางใน

ละแวกนเี้ ป็นเคร่ืองยืนยันถึงประวัติศาตร์ของชุมชนน้ี ลิตเตล้ิ อินเดีย ต้ังอย่บู ริเวณถนน Serangoon หากเดิน
เข้าไปย่านนี้ อาจจะคิดว่าอยู่ในประเทศอินเดียก็เป็นไปได้ นอกจากนี้ บริเวณลิตเติ้ล อินเดีย นี้ ยังมีสถานที่
ศักดิ์สิทธิ์ น่าสนใจอยู่มากมาย ซึ่งไม่ใช่มีแค่วัดฮินดูเท่านั้น แต่ยังมีศาลเจ้าและมัสยิด ที่มีชื่อเสียงตั้งอยู่ด้วย
เหนือขึ้นไปบริเวณถนน Serangoon สามารถมองเห็นความยิ่งใหญ่ของวัด Sri Sreenivasa Perumal ได้แต่
ไกล โดยวัดแห่งนี้ จะมีการแสดงการอวตารลงมาเกิดของพระวิษณุในชาติต่างๆ ที่แตกต่างกันออกไป
ขณะเดียวกัน วัดดังกล่าวจะเป็นสถานที่ในการตั้งต้นจัดขบวนแห่เทศกาลไทยปุสัม (Thai-Pusam) ซึ่งจัดข้ึน
เป็นประจำทุกปี เป็นงานที่ยิ่งใหญง่ านหน่ึงของ สิงคโปร์ โดยเดือนที่จัดงานจะขึ้นอยู่กับจันทรคติ โดยเทศกาล
การแห่นี้ จะมีผู้ศรัทธานำเหล็กขนาดใหญ่ยาวทิ่มแทงลิ้นและแก้ม ทั้งสองข้าง พร้อมทั้งแบก Kavadis ซึ่งมี
ลักษณะคล้ายกรงนก ประดับตกแต่งดว้ ยลวดและขนนกยูง ซง่ึ พิธดี ังกล่าวมีขึ้นเพ่ือแสดงความขอบคุณ หรือไม่
กเ็ พอ่ื วิงวอนขอบางส่ิงบางอย่างจากเทพมุรุกัน หรอื เทพเจา้ ผูค้ ุม้ ครองผอู้ อ่ นเยาว์

กิจกรรมภายในชมุ ชน ได้แก่
- ไหวพ้ ระขอพรทว่ี ดั Sri Sreenivasa Perumal
- เดนิ ชมยา่ นเมอื งเก่าชมุ ชนลติ เต้ิล

294 การจัดการทอ่ งเทย่ี วโดยชุมชนอยา่ งสร้างสรรค์ 1449335

ภาพท่ี 15.23 ชมุ ชนลิตเต้ิล อินเดยี (Little India)
ทีม่ า: ( https://www.thaifly.com/, 2563 )

15.3.9 เวียดนาม (Vietnam)
หมบู่ า้ น Nam Dam

ภาพที่ 15.24 หมบู่ า้ น Nam Dam
ทม่ี า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

หมู่บา้ น Nam Dam ตง้ั อยู่ในจงั หวัดห่าซาง (Ha Giang) ท่อี ยเู่ หนือสดุ ของประเทศเวียดนาม
โดยหม่บู ้านแห่งน้ีเป็นทต่ี ัง้ ของชมุ ชนชนกล่มุ น้อยทม่ี ีวัฒนธรรมอันเปน็ เอกลักษณ์ ผสานกับสภาพแวดลอ้ มของ
ที่ตั้งซึ่งอยู่บนเขาสูงที่มีความเป็นธรรมชาติซึ่งยังบริสุทธิ์อยู่อย่างมาก Nam Dam ในเขต Quan Ba ทำให้
ล้อมรอบไปด้วยวิวของภูเขาตามภูมิประเทศที่เป็นที่ราบสูง อันมีทั้งป่าสน และ นาขั้นบันได อยู่รอบๆ โดย

295 การจดั การทอ่ งเท่ียวโดยชมุ ชนอย่างสรา้ งสรรค์ 1449335

โฮมสเตย์ บ้านดิน หลังนี้ ช่วยพัฒนาการท่องเที่ยวด้วยการจัดพื้นที่ไว้สำหรับ การพบปะสื่อสารกันในชุมชน
และกลายเป็นแลนด์มาร์คของหมู่บ้านที่รักษารากเหง้าของวัฒนธรรมท้องถิ่นให้คงอยู่ อันเกิดขึ้นจากหยาด
เหงอ่ื แรงงานของคนในหมู่บา้ นทรี่ ่วมมือรว่ มใจกนั นำวัสดุในชมุ ชนมาก่อสรา้ งสถานทแ่ี ห่งนี้ขน้ึ มา

กิจกรรมภายในชมุ ชน ไดแ้ ก่
- เรียนรู้วถิ ีชุมชนบา้ นดิน
- เรียนรู้การทำบา้ นดนิ
- เรียนรู้การทำนาขั้นบันได

15.3.10 ประเทศไทย (Thailand)
ชมุ ชนบา้ นแมก่ ำปอง

ภาพท่ี 15.25 หมูบ่ ้านแม่กำปอง
ทม่ี า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

บ้านแม่กำปอง เป็นหมู่บ้านเก่าแก่มีอายุกว่า 100 ปี ชาวบ้านส่วนใหญ่อพยพมาจากอำเภอ
ดอยสะเก็ด บ้านแม่กำปอง อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1,300 เมตร และอยู่ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่
ประมาณ 50 กิโลเมตร ลกั ษณะการตงั้ บา้ นเรือนของบา้ นแม่กำปองจะต้งั เรียงรายในหุบเขา และสองฝั่งของลำ
ห้วย สภาพทั่วไปของชุมชนรายล้อมไปด้วยภูเขา มีไร่ชา กาแฟ และมีน้ำตกและป่าที่อุดมสมบูรณ์ (ดอยม่อน
ล้าน) รวมท้งั ทรพั ยากรธรรมชาติที่สวยงาม มอี ากาศเยน็ สบายตลอดทง้ั ปี บ้านแม่กำปองปัจจบุ ันมี 132 หลังคา
เรือน มีประชากรประมาณ 362 คน อาชีพหลักของชาวชุมชนบ้านแม่กำปองคือ การทำเมี่ยง (ชา) อาชีพรอง
คือ การปลูกกาแฟ ค้าขาย และรับจ้าง ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นคนพื้นเมืองที่นับถือศาสนาพุทธ ลักษณะทาง
สังคมของบ้านแม่กำปองชาวบ้านอยู่กันแบบพึ่งพาเหมือนญาติพี่น้อง มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ซึ่งกันและกัน มี
ความเชื่อในพิธีกรรมต่างๆ ของชุมชน มีความเคารพในกฎ ระเบียบกติกาของชุมชน และสมาชิกมีส่วนร่วมใน

296 การจัดการทอ่ งเทย่ี วโดยชมุ ชนอย่างสร้างสรรค์ 1449335

การพัฒนาชุมชนในทุกรูปแบบ บ้านแม่กำปองมีความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ มีความหลากหลายทาง
ชีวภาพของ พืชพรรณตามธรรมชาติ มีอากาศที่สะอาดและแหล่งน้ำที่สมบูรณ์ มีดอกไม้สีเหลือง -แดง ขึ้น
บริเวณใกล้ๆ ลำห้วยตลอดแนว ชาวบ้านเรยี กดอกไม้นี้ว่า ดอกกำปอง รวมกับมีแม่น้ำไหลผ่านหมู่บ้าน จึงรวม
เรยี กว่า “แมก่ ำปอง” ซงึ่ เป็นทมี่ าของชอ่ื หมู่บ้าน

กจิ กรรมภายในแหลง่ ทอ่ งเท่ียว ไดแ้ ก่
- เยย่ี มชมวถิ ีชีวติ ชมุ ชนบ้านแม่กำปอง
- เดินปา่ ศึกษาธรรมชาติ
- เรยี นการเกบ็ ยอดใบชา และกาแฟ
- เรียนรู้การแปรรูปจากยอดใบชา

ชุมชนบ้านนำ้ เชย่ี ว

ภาพที่ 15.26 หมูบ่ ้านนำ้ เชย่ี ว
ทมี่ า: ( https://travel.trueid.net, 2563 )

บ้านน้ำเชี่ยว ต.น้ำเชี่ยว อ.แหลมงอบ จ.ตราด ชุมชน 2 ศาสนา 3 วัฒนธรรม ที่มีชาวพุทธ
ชาวมุสลิม และชาวไทยเชื้อสายจีน อาศัยอยู่ร่วมกันมานับร้อยปี ตั้งแต่ชาวมุสลิม (แขกจาม) อพยพยกครัวมา
จากเขมร มาตั้งรกรากในพืน้ ทแี่ หง่ นีใ้ นสมัยรชั กาลท่ี 3 นบั แตน่ นั้ มาชาวพทุ ธและชาวอสิ ลาม ก็อาศัยอยูร่ ่วมกัน
อย่างกลมกลืน ในชุมชนนี้บ้านชาวพุทธและชาวอิสลามตั้งอยู่ปะปนกัน โดยไม่ได้แบ่งแยกชุมชน 2 ศาสนา 3
วัฒนธรรมชาวบ้านบ้านน้ำเชี่ยวมีวิถีชีวิตเกี่ยวข้องอยู่กับการทำประมง เพราะเป็นชุมชนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่คลอง
น้ำเชี่ยว ที่เป็นคลองออกไปสู่ทะเลอ่าวไทย บริเวณโดยรอบจึงมีป่าชายเลนหนาแน่น ชาวมุสลิมมักจะมีอาชีพ
ประมงพน้ื บ้าน ออกเรือหาปลาในคลอง และในอ่าวไทย ส่วนชาวพทุ ธมักจะมอี าชพี ทำสวนผลไม้ หรือสวนยาง

กจิ กรรมภายในชมุ ชน ไดแ้ ก่
- เรียนร้วู ถิ ีชีวติ ชมุ ชน
- ล่องเรอื ชมวถิ ีชวี ิตชมุ ชน
- เรียนรกู้ ารทำหมวกใบจาน หรือ งอบน้ำเชย่ี ว

297 การจัดการท่องเท่ียวโดยชุมชนอย่างสรา้ งสรรค์ 1449335

- ล่องเรอื ชมป่าโกงกาง
- เรียนร้กู ารทำขา้ วเกรียบยาหน้า

15.4 เอกสารบทความวิชาการ/งานวจิ ยั ทเ่ี กย่ี วขอ้ ง
15.4.1 งานวิจัยทเ่ี กย่ี วขอ้ งเรื่อง “ปรัชญาแห่งการทอ่ งเท่ียวโดยชุมชน 7 ประการ” โดย วรพงศ์ ผูกภู่

(2561) ได้อธบิ ายการจัดการการทอ่ งเที่ยวชมุ ชนอยา่ งย่ังยืนไว้ดังนี้
การท่องเที่ยวโดยชุมชน (Community Based-Tourism) หรือ CBT นั้น มีพื้นฐานจากแนวคิดการ

พัฒนาอย่างยั่งยืน ที่ค่อยๆ มีพัฒนาการ มาสู่การกำหนดแนวทางการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน การท่องเที่ยว
ทางเลอื กในรูปแบบต่าง ๆ ซึง่ ปัจจุบนั การท่องเท่ียวโดยชุมชนเปน็ รูปแบบหนง่ึ ที่มีความเป็นรปู ธรรมและได้รับ
การยอมรับจากสังคมวงกว้างวา่ เปน็ เครอ่ื งมือหนึ่งท่ีนำไปสกู่ ารพฒั นาอย่างยั่งยนื เช่น

15.4.1.1 ศักยภาพของ CBT อยู่บนพื้นฐานนิเวศวัฒนธรรมท้องถิ่น ชุมชนเมื่อเริ่มต้นการ
พัฒนาการทอ่ งเท่ียว สิง่ แรกท่เี ร่ิมในการเร่มิ ต้น คือ เรามขี องดีอะไรบ้าง ซง่ึ จะพบวา่ ของดีหรือส่ิงที่ชุมชนนำมา
เสนอ อยู่บนพื้นฐานของนิเวศวัฒนธรรมของท้องถิ่น ซึ่งสามารถตีความหมายได้อย่างกว้างขว้าง นิเวศ
เกี่ยวข้องถึงระบบภูมิประเทศ ทรัพยากรธรรมชาติ เช่น แม่น้ำ ลำธาร ป่าไม้ การดำรงชีวิต เช่น เกษตร การ
ทำมาหากิน ระบบนเิ วศ เชน่ ภูมิรัฐศาสตร์ ซง่ึ จะสมั พันธก์ ับวัฒนธรรม ในเรือ่ งของ ชาตพิ นั ธุ์ ประวัติศาสตร์
ภมู ิปญั ญา ความเช่อื ศาสนา ศิลปะ ท้ังในรปู แบบ Hardware และ Software

15.4.1.2 การท่องเที่ยวโดยชุมชน มีเป้าหมายเพื่อการอนุรักษ์และใช้อย่างรู้คุณค่า การ
ท่องเที่ยวโดยชุมชนเมื่อทราบถึงศักยภาพตัวตน เรื่องราวต่างๆ ของชุมชน จึงจะสามารถวิเคราะห์ศักยภาพ
ความน่าสนใจ ต้นทุนของชุมชนได้ เมื่อจะนำมาใช้ในมิติของการท่องเที่ยวต้องอยู่บนพื้นฐานของการอนุรักษ์
และการใชท้ รพั ยากรอย่างรู้คุณค่า เพราะฉะนน้ั การนำเสนอผ่านกิจกรรมการท่องเทย่ี ว การให้บรกิ ารตา่ ง ต้อง
อยูบ่ นหลกั คิดการใช้ทรัพยากรอยา่ งร้คู ุณคา่ ใชใ้ หเ้ กิดประโยชนส์ ูงสุดและคำนงึ ถึงคนรุน่ หลัง

15.4.1.3 คนในชุมชนเป็นผู้กำหนดทศิ ทาง อนาคต ของตนเอง การท่องเที่ยวโดยชุมชนให้
ความสำคญั กับบทบาทคนในท้องถน่ิ ตั้งแต่กระบวนการแรกเรมิ่ คอื การศึกษา ศักยภาพ การวเิ คราะห์ การทำ
ความเข้าใจตนเอง และเลือกนำออกมาเสนอ เพราะฉะนั้นคนในชุมชนต้องมีบทบาทและเปน็ ผู้กำหนดอนาคต
และทศิ ทางการท่องเที่ยวด้วยตนเอง หากชุมชนจะเลอื กสง่ิ ใดมาใช้หรือนำเสนอ ต้องมีส่วนรว่ มในการเลือกและ
ตดั สินใจ

15.4.1.4 CBT ต้องมีการบริหาร-จัดการในรูปแบบที่เหมาะสมกับบริบทและสถานการณ์
ปัจจุบันชุมชนที่ทำการท่องเทีย่ วโดยชุมชนนั้นมีพัฒนาการไปไกลมาก จากเดิมที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางเลือก
แหลง่ ทอ่ งเที่ยวท่ีมีนักท่องเทยี่ วไม่มาก แตป่ จั จบุ นั หลายๆ ชุมชน มีพัฒนาการเปน็ แหล่งท่องเท่ียวกระแสหลัก
เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง ทำให้สถานการณ์หรือบริบทของพื้นที่เปลี่ยนไป การบริหารจัดการในวิธีคิด
แบบเดมิ ทีม่ องว่าชุมชนเป็นแหลง่ ทอ่ งเทีย่ วทย่ี ังไม่ใช่กระแสหลัก อาจจะไมเ่ ทา่ ทนั และเพียงพอต่อบางชุมชนใน
ปัจจุบัน เช่น บางชุมชนไม่สามารถใช้รูปแบบเดิมได้ เนื่องจาก สถานการณ์เปลี่ยน นักท่องเที่ยวเปลีย่ น คนใน

298 การจัดการทอ่ งเที่ยวโดยชุมชนอยา่ งสรา้ งสรรค์ 1449335

ชุมชนเปลี่ยนบทบาทและสถานะ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเปลี่ยนไปชุมชนหลายที่ผันตัวเป็นผู้ประกอบการมากข้ึน
การบริหารจัดการ การอยู่ร่วมกันจึงจำเป็นต้องมีรูปแบบที่เหมาะสมและลงตัว อยู่ด้วยกันได้ รูปแบบการ
จัดการบริการพื้นที่ชุมชนจำเป็นต้องมีการวิเคราะห์สถานการณ์อยู่เป็นระยะ พูดคุยสรุปบทเรียนเป็นระยะ
เพื่อให้เห็นว่ารูปแบบการทำงาน นั้นต้องมีการออกแบบเพ่ิมเติมหรือไม่ หรือมีการกำหนดมาตรการ ข้อตกลง
การจัดการผลประโยชน์ ที่เหมาะสมกับสถานการณ์แต่ละพื้นที่ รูปแบบการจัดการจึงไม่ตายตัว โดยที่อยู่บน
พื้นฐานศักยภาพพื้นที่ในมิติต่างๆ ของนิเวศวัฒนธรรมท้องถิ่น เป้าหมายของการท่องเที่ยวบนพื้นฐานการ
อนรุ กั ษ์และใชอ้ ยา่ งรู้คณุ คา่ คนในชุมชนเป็นผกู้ ำหนดทศิ ทางในอนาคตของตนเอง

15.4.1.5 CBT มีการกระจายรายได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม เป็นการจัดการผลประโยชน์
ร่วมกัน ซึ่งเป็นเงื่อนไขหนึ่งในการจัดการอย่างยั่งยืน เพราะฉะนั้นสิ่งที่จะแยกแยะระหว่างการท่องเทีย่ วทีเ่ ปน็
CBT และไม่เป็น CBT อย่างหนึ่งคือการกระจายรายได้ ซึ่งต้องดูว่าการท่องเที่ยวที่ดำเนินการนั้นคำนึงถึงการ
กระจายรายได้อย่างเป็นธรรมหรือไม่ โดยคำนึงถึงทุกภาคส่วนที่ควรจะได้ตามความเหมาะสมหรือไม่ เป็นไป
ตามขอ้ ตกลงหรอื ไม่ หรอื ตามกติกาทสี่ รา้ งร่วมกนั ไว้หรือไม่ เช่น ไกด์ โฮมสเตย์ ได้รับผลตอบแทนตามข้อตกลง
ตามข้อกำหนดรว่ มกนั

15.4.1.6 CBT สร้างการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นเรื่องแรกๆ ในแนวคิดการก่อเกิดการ
ท่องเทีย่ วโดยชุมชน การท่องเท่ียวโดยชมุ ชนมุง่ เน้นเรื่องการนำทรัพยากร บนฐานนเิ วศน์วัฒนธรรมท้องถิ่นมา
ใช้อย่างรู้คุณค่า ผ่านกระบวนการจัดการการท่องเที่ยว เช่น กิจกรรมการท่องเที่ยวและบริการ สิ่งเหล่านี้จะ
นำไปสกู่ ารแลกเปล่ียนเรยี นรู้ เกิดความเขา้ ใจ ตระหนกั ยอมรบั เคารพ หรอื ใหเ้ กยี รตเิ พ่ือนำไปสู่การสนับสนุน
ฟ้นื ฟอู นุรักษต์ ่อไป รกั ษา หากใชก้ ารทอ่ งเที่ยวไปในทิศทางแบบนี้ คอื การท่องเทยี่ วทรัพยากรท่ีนำมาใช้มีการ
สร้างให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ผ่านกิจกรรม การท่องเที่ยว การให้บริการ เพื่อให้คนเกิดความเข้าใจ ยอมรับ
ตระหนัก การใหเ้ กยี รติ ก็เปน็ สิง่ ทส่ี อดคล้องกบั แนวทางของ SDGs (Sustainable Development Goal) เม่ือ
เกดิ กระบวนการแบบน้ี จะทำให้สังคมเกิดความตระหนักในเร่ืองของการฟน้ื ฟู สิง่ แวดล้อมและสังคมวฒั นธรรม
ได้ นำไปสู่กระบวนการด้านงานอนุรกั ษ์ได้ ผา่ นกิจกรรมการท่องเท่ียวที่นำเสนอบนพื้นฐานของการแลกเปล่ียน
เรียนรู้ซึ่งกันและกัน ซึ่งแตกต่างกับการท่องเที่ยวโดยชุมชนและการท่องเที่ยวรูปแบบอื่นๆ ชุมชนควรให้
ความสำคัญในขอ้ นี้ จะทำให้นักทอ่ งเทยี่ วไดร้ ับความรู้ ความสนกุ สนานและสาระประโยชน์

15.4.1.7 CBT เป็นเครื่องมือในการพัฒนา ได้ตั้งแต่ระดับ ปัจเจกบุคคล ครอบครัว ชุมชน
สังคม เป้าหมายทางการท่องเทีย่ วโดยชมุ ชนมีเป้าหมายอยากเหน็ การเปลี่ยนแปลงดขี ึน้ ในเรื่องของการพัฒนา
ในชุมชน หากทำการท่องเทยี่ วโดยไม่หลดุ จากปรัชญา ทีเ่ ป็นแก่นสารหรือสาระสำคัญการทอ่ งเท่ียวโดยชุมชน
นั่นเอง จะพบว่าเมื่อเริ่มต้นกระบวนการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน จากปรัชญาข้อที่ 1-6 ก็จะพบว่าการ
ทอ่ งเท่ียวโดยชุมชนหรือ CBT เป็นเครื่องมอื ท่ีนำมาสเู่ รื่องการพัฒนาไดจ้ รงิ ซงึ่ หลายๆพน้ื ท่ีพิสูจน์ให้เห็นแล้ว
นับได้ว่าการท่องเที่ยวโดยชุมชนเป็นรูปธรรมหนึ่งของการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนหรือ Sustainable Tourism
และรปู ธรรมหน่ึงของการพัฒนาอยา่ งย่ังยืน หรอื Sustainable Development

299 การจดั การท่องเทยี่ วโดยชมุ ชนอยา่ งสร้างสรรค์ 1449335

ผู้เขียนเห็นว่า การท่องเที่ยวโดยชุมชน จะต้องมีเป้าหมายเพื่อการอนุรักษ์และใช้อย่างรู้คุณค่า มี
ศักยภาพของ CBT อยู่บนพื้นฐานวัฒนธรรมท้องถ่ิน และต้องมีการบริหารจัดการที่เหมาะสมกับบริบทพื้นท่ี
ของชุมชนนนั้ ๆ อีกท้งั ตอ้ งสร้างการแลกเปลี่ยนเรยี นรู้ให้กบั นักทอ่ งเทย่ี วได้

15.4.2 บทความวิชาการเรื่อง Community -based tourism in development countries:
a case study by Tomas Lopez-Guzman, Sandra Sanchez-Canizares and Victor Pavon (2011) ได้
การพัฒนาการทอ่ งเท่ยี วโดยชมุ ชนไว้ว่า

Community-based tourism is present in many different geographical areas of the world,
in particular in developing countries. It was created as a different way to look for alternatives
to traditional mass tourism, and it is giving rise to the creation of specific destinations which
permits the generation of wealth for local communities and the creation of jobs. It should be
seen as an activity which is complementary to, and never a substitute for, traditional activities
based primarily on agriculture, fishing, and livestock farming.

The local community is very much aware of the fact that it currently does not have
the adequate training, education and qualifications to face the challenge of constructing good
quality tourism products. Given this situation, NGOs and other institutions such as universities,
both national and foreign, could perform a leading role in the training of local residents.

ผู้เขียนเห็นว่า ในการพฒั นาการทอ่ งเทีย่ วโดยชุมชน กจิ กรรมการทอ่ งเทย่ี วไม่จำเป็นจะตอ้ งคิดขึ้นใหม่
แตเ่ ปน็ กจิ กรรมหรือเป็นอาชพี ของชุมชนทีม่ ีอยู่ เพอ่ื แสดงให้เหน็ เอกลกั ษณ์ วัฒนธรรม วิถีชีวิตชุมชนท่ีมีอยู่ อีก
ทั้งชุมชนต้องมีความพร้อม และต้องมีความร่วมมือกันภายในชุมชนในการจัดการและพัฒนาให้เป็นการ
ทอ่ งเทย่ี วโดยชมุ ชนตอ่ ไป

15.5 บทสรปุ

AEC เป็นการพัฒนามาจากการเป็น สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ( The
Association of South East Asian Nations : ASEAN) ประกอบด้วย 10 ประเทศ คือ อินโดนีเซีย มาเลเซีย
ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย บรูไน เวียดนาม ลาวพม่า และกัมพูชา ซึ่งทุกๆประเทศในประชาคมอาเซียน ล้วนมี
การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่ได้นำเอาเอกลักษณ์ของทรัพยากรทางธรรมชาติ ทุนทางวัฒนธรรม
ประเพณีที่โดดเดน่ เพ่ือนำมาเป็นจุดเด่นเพ่ือดึงดูดใหน้ กั ทอ่ งเท่ียวเดนิ ทางเขา้ มาท่องเทย่ี ว เยี่ยมชม และเข้ามา
เรยี นรูค้ วามเปน็ วิถีชุมชนนั้นๆ

15.6 คำถามทา้ ยบทเรียน
15.6.1 จงอธบิ ายความเปน็ มาของประชาคมเศรษฐกจิ อาเซียน (AEC) เปน็ อย่างไร
15.6.2 จงอธบิ ายการจัดการท่องเทยี่ วโดยชมุ ชนของประเทศเพื่อนบ้านในภมู ิภาคอาเซียน

300 การจดั การทอ่ งเที่ยวโดยชุมชนอยา่ งสรา้ งสรรค์ 1449335

15.7 กิจกรรมเสริมการเรยี นรู้ท้ายบท
ใหน้ กั ศกึ ษานำเสนอการจัดการท่องเท่ียวโดยชุมชนของประเทศเพ่ือนบ้านในภูมภิ าคอาเซียน คนละ 2

ประเทศ พร้อมนำเสนอหน้าชั้นเรียน

301 การจัดการทอ่ งเที่ยวโดยชมุ ชนอย่างสร้างสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. 2538. นโยบายและแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
(Ecotourism) ปี 2538-2539. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การทอ่ งเท่ยี วแห่งประเทศไทย.

_________________________. 2540. รายงานขั้นสุดท้ายการดำเนินงานเพื่อกำหนดนโยบายการ
ทอ่ งเท่ียวเพ่อื รกั ษาระบบนเิ วศ. กรงุ เทพฯ: โรงพิมพก์ ารทอ่ งเท่ียวแห่งประเทศไทย.

________________________. 2545. คู่มือแนวทางการจัดการที่พักสัมผัสวัฒนธรรมชนบท .
กรุงเทพฯ: การทอ่ งเท่ยี วแห่งประเทศไทย.

________________________. 2562. คู่มือ Safety & Health Administration (SHA). กรุงเทพฯ:
การทอ่ งเทีย่ วแห่งประเทศไทย.

การจดั การสง่ิ แวดล้อมชมุ ชน. 2564. ชุมชนบ้านแม่กำปอง.
http://community.onep.go.th/location/ban- mae-gom-pong-chiangmai/. 10 มีนาคม,
2564.

_____________________.2564. ชุมชนบ้านาต้นจัน่ .
http://community.onep.go.th/location/ban-na-ton-jun-sukhothai/. 10 มนี าคม,
2564.

กนกรัตน์ ดวงพิกุล และ จารุนันท์ เมธะพันธุ์. 2560. โฮมสเตย์กับการจัดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนใน
จังหวัดน่าน .วารสารบณั ฑติ วจิ ยั JOURNAL OF GRADUATE RESEARCH. 9(1): 217-134; มกราคม
– มถิ ุนายน.

กมลชนก จันทร์เกตุ. 2560. การจัดการการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืนกรณีศึกษา : ชุมชนเกาะยอ จังหวัด
สงขลา. สาขาวิชาบริหารรัฐกิจและกิจการสาธารณะ ส ำหรับนักบริหารคณะรัฐศาสตร์
มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์.

กรมพฒั นาชุมชนจังหวัดกระบ่ี. 2564. ชมุ ชนท่องเที่ยวบ้านเขาดิน.
https://province.mots.go.th/ewtadmin/ewt/krabi/ewt_dl_link.php?nid=609. 10 มนี าคม,
2564.

กรมการท่องเทยี่ ว. 2561. มาตรฐานการทอ่ งเท่ียวโดยชุมชน. พมิ พ์ครงั้ ที่ 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพแ์ ห่ง
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

302 การจดั การทอ่ งเทีย่ วโดยชมุ ชนอยา่ งสรา้ งสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม (ตอ่ )

กรมการท่องเทยี่ ว. 2564. Home Lodge แตกตา่ งจาก Home Stay อยา่ งไร.
https://www.facebook.com/Deptourism/posts/3676194685798634. 10 พฤษภาคม,
2564.

กติ ติกรณ์ สมยศและคณะ. มปป. การทอ่ งเท่ียวในตำบลดูใต้. วิทยาลยั ชุมชนนา่ น สำนกั บรหิ ารงานวทิ ยาลัย
ชุมชน สำนักงานคณะกรรมการการอดุ มศึกษา.

กฤษดา มมตะขบ. 2546. การท่องเทยี่ วเชงิ นิเวศ. เชยี งใหม่: เอกสารไม่ได้ตพี ิมพ์.

จกั รพนั ธ์ ภมู สิ ุทธาผล. 2557. ปจั จยั ท่ีมผี ลต่อความสำเรจ็ ของการท่องเทย่ี วโดยชุมชนหมบู่ ้านแม่กำปอง
ตำบลหว้ ยแก้ว อำเภอแมอ่ อน จงั หวดั เชียงใหม่. วิทยานิพนธ์วทิ ยาศาสตรมหาบัณฑิต.
มหาวิทยาลัยเชยี งใหม่.

จีรพรรณ กาญจนะจิตรา. 2523. การพฒั นาชุมชน. กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พ มหาวทิ ยาลยั รามคาํ แหง.

เจนจีรา อักษรพิมพ์. 2560. กลยุทธ์การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนแบบยั่งยืนในจังหวัดนครราชสีมา.
วารสารวจิ ยั และพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชปู ถัมภ. 12(3); กันยายน – ธนั วาคม.

ฉตั รทพิ ย์ นาถสภุ า. 2540. เศรษฐกจิ หม่บู า้ นไทยในอดีต. กรงุ เทพฯ: สรา้ งสรรค์ จำกดั .

ฉลองศรี พิมลสมพงศ์. 2548. การวางแผนและพัฒนาตลาดการท่องเที่ยว. พิมพ์ครั้งที่ 5.กรุงเทพฯ:
สำนักพมิ พม์ หาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์.

ชัยวฒุ ิ ชยั พันธุ์. 2544. พฒั นาชนบทยง่ั ยืน. กรงุ เทพฯ: จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั .

ณรงค์ เพชรประเสริฐ. 2542. ธุรกิจชุมชน. รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุน
สนับสนุนการวิจยั .

ณัฏฐพัชร มณีโรจน. 2560. การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวนานาชาติ.
13(2): มหาวทิ ยาลยั ศรีนครนิ ทรวโิ รฒ.

ดรรชนี เอมพันธุ.์ 2545. การจดั การทรพั ยากรการทอ่ งเท่ียว. นนทบรุ ี: มหาวิทยาลยั สุโขทัยธรรมาธิราช.

นายตันติกร โนนศรและคณะ. 2562. รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ล่องเรือวังเลาของเทศบาล
ตำบลเอราวัณ อำเภอเอราวัณ จังหวัดเลย : การท่องเที่ยวล่องแก่งชมวิถีชีวิตและธรรมชาติ.
ทนุ จากสำนกั งานกองทนุ สนับสนุนการสรา้ งเสริมสุขภาพ (สสส.)

303 การจัดการทอ่ งเทีย่ วโดยชุมชนอยา่ งสรา้ งสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม (ตอ่ )

ทราเวลทรู. 2559. ชมุ ชนท่องเทย่ี วในอาเซียน. https://travel.trueid.net. 20 สิงหาคม, 2561.

ธีระ สินเดชารักษ์ และ นาฬิกอติภัค แสงสนิท. 2557. การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: การรับรู้ของ
นักท่องเที่ยว ความพร้อมของเจ้าของกิจกรรมและความเป็นไปได้ของการท่องเที่ยวเชิง
สรา้ งสรรคใ์ นประเทศไทย. http://www.dasta.or.th. 10 สิงหาคม, 2561.

ธนาวัฒน์ ปัทมฤทธิกลุ และคณะ. 2562. การวิเคราะห์ทัศนคติ ความต้องการของผูท้ ี่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการ
ท่องเที่ยวเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเมืองชายแดนเพื่อเชื่อมโยงการ
ท่องเที่ยวในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง: มุกดาหาร-สะหวันนะเขต-กวางตรี. วารสารรัชต์
ภาคย.์ 13(30): กรกฎาคม – กันยายน.

ธนพล จันทร์เรืองฤทธ์ิ. 2561. แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
กรณีศึกษาชมุ ชนริมน้ำจันทบูร อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี. ศิลปศาสตรมหาบณั ฑิต สาขาวชิ าการ
จดั การอุตสาหกรรมการบริการและการทอ่ งเทย่ี ว. มหาวิทยาลยั กรุงเทพ.

ณัฏฐินี ทองดี และ กนก บุญศักด์ิ. 2560. การจัดการตลาดการท่องเที่ยวโดยชุมชนของแหล่งมรดกทาง
วัฒนธรรมลมุ่ น้ำ โขง ชี มลู เพื่อเชือ่ มโยงการท่องเท่ียวประเทศไทย ลาว และ เวยี ดนาม. วารสาร
วิจยั เพ่อื การพฒั นาเชงิ พนื้ ที่. 9(2): 122-137.

ณัฐพร ดอกบุญนาคและฐาปกรณ์ ทองคำนุช. 2556. การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยว
กรณีศึกษาชุมชนในตลาดร้อยปีสามชุก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี. ทุนอุดหนุนกองทุน
ส่งเสริมการวจิ ัย.

นนทยา อิทธิชินบัญชร. 2549. การประกอบธุรกิจชุมชน. ศรีสะเกษ: คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลยั ราชภัฏศรีสะเกษ.

นศิ า ชชั กุล. 2550. อุตสาหกรรมการทอ่ งเท่ียว. กรงุ เทพฯ: สำนักพมิ พ์แหง่ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย.

นิรันดร์ จงวฒุ ิเวศย.์ 2527. กลวิธีแนวทางวิธกี ารส่งเสริมการมีสว่ นร่วมของประชาชนในงานพฒั นา
ชุมชน. ใน ทวีทอง หงส์วิวัฒน์ (บรรณาธิการ), การมีส่วนรว่ มของประชาชนในการพัฒนา.
กรงุ เทพฯ: ศกั ด์ิโสภาการพิมพ์.

นพชัย ฟองอิสสระ. 2559. รูปแบบการสร้างเครือข่ายทางสังคมของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
แบบโฮมสเตย์กลุ่มชาติพันธุ์อาข่าบ้านสองแควพัฒนาเทศบาลตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัด
เชียงราย. วารสารมนษุ ยศาสตรแ์ ละสงั คมศาสตร์ ปที ี่ 7 ฉบบั ที่ 2 กรกฏาคม-ธนั วาคม.

304 การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างสรา้ งสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม (ต่อ)

นัทชา สองหลวง. 2562. แนวทางการวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนเชิงสุขภาพจังหวัดขอนแก่น.
สาขาวิชาการจัดการการท่องเที่ยวและการบริการ คณะบริหารธุรกิจและเทคโนโลยีสารสนเทศ
มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน วทิ ยาเขตขอนแก่น.

บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. 2542. การวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน. เชียงใหม่: คณะมนุษยศาสตร์
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

_________________. 2548. การพัฒนาการทอ่ งเทย่ี วแบบยง่ั ยืน. กรงุ เทพฯ: บริษัท เพรส แอนด์ ดีไซน์
จำกดั .

เบญจมาศ ณ ทองแก้วและคณะ. 2560. ศักยภาพและแนวทางการพัฒนาแหลง่ ท่องเที่ยวตำบลคันธุลี
จังหวัดสุราษฎรธ์ านี. วารสารวจิ ัยเพ่อื การพัฒนาเชงิ พนื้ ที่. 9(2);106-121.

ปรวิ รรต สมนกึ . 2555. การจดั การท่องเท่ียวโดยชุมชนบ้านภกู บั การอนุรกั ษ์วัฒนธรรม. วารสาร
ศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลยั อุบลราชธานี. 8(1) (2012): 1-36; มกราคม-มิถุนายน.

___________.2560. การพฒั นารูปแบบเครอื ข่ายการจัดการทอ่ งเท่ียวโดยชุมชนขา้ มพน้ื ที่ระหวา่ งชมุ ชน
บ้านทรายมูลและชุมชนบา้ นโพธศิ์ รี อำเภอพบิ ูลมงั สาหาร จังหวัดอบุ ลราชธานี.
วารสารศลิ ปศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยอุบลราชธาน.ี 11(1): 70-112; มกราคคม-มิถุนายน.

ปทุมพร แก้วคำ และคณะ. 2561. การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านฮ่องแฮ. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี.
12(3); กันยายน – ธันวาคม.

ประภากร แกว้ วรรณาและคณะ. 2559. ศกั ยภาพและความต้องการด้านสารสนเทศเพอื่ การท่องเที่ยวของ
องคก์ รท่องเที่ยวท้องถน่ิ เมอื งมรดกโลกหลวงพระบางสู่ประชาคมอาเซียน. สาขาวชิ าสารสนเทศ
ศาสตรแ์ ละบรรณารกั ษศาสตร์ มหาวิทยาลยั ราชภัฏอดุ รธานี.

ปวณี า งามประภาสม. 2559. ปัจจยั ที่มีผลต่อการบริหารจัดการแหลง่ ท่องเทยี่ วโดยชุมชน กรณีศกึ ษา การ
จดั การท่องเท่ียวชุมชนบ้านเมาะหลวง อำเภอแม่เมาะ จงั หวัดลำปาง. วารสารศรีนครินทรวิโรฒ
วจิ ยั และพัฒนา. 8(16).

ปารณีย์ ศรสี วสั ดิ และคณะ. 2562. การพัฒนานกั สอื่ ความหมายท้องถน่ิ เพ่ือส่งเสริมการทอ่ งเที่ยวในอำเภอ
ดอนสัก จงั หวดั สรุ าษฎรธ์ านี. วารสารการทอ่ งเทีย่ วนานาชาติ. 15(1): 150-166; มกราคม-มิถุนายน.

305 การจัดการทอ่ งเทยี่ วโดยชุมชนอยา่ งสร้างสรรค์ 1449335

บรรณานกุ รม (ตอ่ )

ปาริชาติ วลัยเสถียร และคณะ. 2540. นโยบายและมาตรการในการส่งเสริมธรุ กิจชมุ ชน.รายงานการวจิ ยั
ฉบับสมบูรณ์ กรงุ เทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

ปิยะนุช เงินคล้าย. 2561. เปรียบเทียบนโยบายและรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ระหว่างประเทศ
ไทยและสาธารณรฐั ประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสารเกษมบัณฑติ . 19(ฉบับพิเศษ): มนี าคม.

ปรชั ญา เวสารชั ช์. 2528. การมีสว่ นร่วมของประชาชนในกิจกรรมเพื่อพฒั นาชนบท. กรงุ เทพฯ: สถาบนั ไทย
คดศี กึ ษา มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์.

พงษ์ธร จันทร์สวัสดิ์. 2540. การมีส่วนร่วมของประชาชนในระดับท้องถิ่น ศึกษาเปรียบเทียบกระบวนการ
จัดตั้งธนาคารหมู่บ้าน จังหวัดพิษณุโลกและจังหวัดอุบลราชธานี . จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย/
กรงุ เทพฯ.

พจนา สวนศรี. 2546. คู่มือการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน. กรุงเทพฯ: โครงการท่องเที่ยวเพื่อชีวิตและ
ธรรมชาต.ิ

_________________. 2546. การจัดการนันทนาการและการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ. นนทบุรี:
มหาวทิ ยาลยั สุโขทัยธรรมาธริ าช.

พจนา สวนศรี. 2546. บทบาทของประชาชนท้องถิ่นต่อการจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ.นนทบุรี:
สำนักพิมพม์ หาวิทยาลัยสโุ ขทยั ธรรมาธิราช.

พรพิมล วิกรัยพัฒน์. 2546. ปฐมนิเทศอตุ สาหกรรมการท่องเท่ียว. เชียงใหม่: คณะศิลปศาสตร์ สถาบนั
เทคโนโลยรี าชมงคล วทิ ยาเขตภาคพายัพ.

พรหมภสั สร ชุณหบุญญทพิ ย. 2560. การทอ่ งเทยี่ วกับการมสี ่วนร่วมในการอนุรักษส์ ิ่งแวดลอ้ มบริเวณพ้ืนที่
ชุ่มน้ำหนองไชยวาน บ้านดอนแดง อำเภอศรีสงคราม จังหวดั นครพนม. วารสารวิชาการทอ่ งเท่ยี ว
นานาชาติ. 13(2).

พมิ พกิ า นวนจาและคณะ. 2563. ภาคีเครอื ขา่ ยการจดั การท่องเท่ียวของหมบู่ ้านแม่กำปอง ตำบลห้วยแก้ว
อำเภอแมอ่ อน จงั หวัดเชยี งใหม่. วารสารรฐั ศาสตรแ์ ละรัฐประศาสนศาสตร์. 11(2): กรกฎาคม-
ธันวาคม; 29-54.

พันสี วิพาวันและคณะ. 2560. ยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาการทอ่ งเที่ยวอย่างย่ังยนื กรณีศึกษา เมืองเวียงไซ
แขวงหัวพัน สปป.ลาว. วารสารอารยธรรมศกึ ษา โขง-สาละวิน.

306 การจดั การท่องเท่ยี วโดยชมุ ชนอย่างสร้างสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม (ตอ่ )

ไพรัตน์ เตชะรินทร์. 2527. นโยบายและกลวิธีการมีส่วนร่วมของชุมชนในยุทธศาสตร์การพัฒนาปัจจุบัน
ของประเทศไทย ในการมสี ว่ นรว่ มของประชาชนในการพฒั นา.กรงุ เทพฯ: ศกั ดโ์ิ สภาการพิมพ.์

ภัทรภร จิรมหาโภคา. 2558. การสร้างความเข้มแข็งของทุนมนุษย์ในการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน
ของชาวอสี านล้านนาเพ่ือส่งเสรมิ การทอ่ งเท่ียวอย่างยง่ั ยืน. คณะศลิ ปศาสตร์ มหาวิทยาลยั สยาม.

มตชิ น. 2564. วสิ าหกจิ ท่องเทย่ี วชมุ ชนบ้านถ้ำเสอื ไดร้ ับมาตรฐานความปลอดภยั ดา้ นสุขอนามยั .
https://www.matichon.co.th/publicize/news_2496681. 10 มีนาคม, 2564.

เมทินี ทนงกจิ และคณะ. 2561. ปจั จัยแหง่ ความสำเรจ็ ของการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์กรณีศกึ ษาวสิ าหกิจ
ชมุ ชนท่องเที่ยวบา้ นน้ำเชย่ี ว. วารสารวชิ าการท่องเท่ียวนานาชาติ.14(1): มกราคม-มิถนุ ายน.

เยาวลกั ษณ์ อภิชาตวัลลภ. 2556. การจัดการทอ่ งเท่ียวเชิงนิเวศ : กรณีศึกษาเมืองวังเวียง สปป.ลาว. ลัก
สตู รศลิ ปศาสตรดษุ ฎีบัณฑติ สาขาวชิ าพัฒนศาสตร์ คณะมนษุ ยศาสตร์ และสังคมศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยขอนแกน่ .

รชั นีกร เศรษโฐ. 2528. สังคมวิทยาชนบท. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานชิ .

รสสุคนธ์ ประดิษฐ์และรัดเกล้า เปรมประสิทธิ์. 2557. ศักยภาพและโอกาสในการพัฒนาการท่องเที่ยวของ
อำเภอเขาคอ้ จงั หวดั เพชรบรู ณ์. วารสารสงั คมศาสตร์. 10(2): 127-149.

โรงแรมเวียงแกว้ . 2564. ขอ้ มูลโรงแรมเวียงแก้ว อำเภอภเู พยี ง จังหวดั นา่ น.
https://web.facebook.com/Wiangkaewhotel/?_rdc=1&_rdr. 10 มีนาคม, 2564.

วรพงศ์ ผูกภู่. 2561. ปรัชญาแหง่ การท่องเทย่ี วโดยชุมชน 7 ประการ. https://www.randdcreation.com.
10 สิงหาคม, 2561

ศนู ย์ประสานงานเครอื ขา่ ยการทอ่ งเทยี่ วโดยชุมชน เชอื่ มโยงการแลกเปลยี่ นเรยี นรู้. 2564. ขอ้ มูลศูนย์
ประสานงานเครอื ข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน เชื่อมโยงการแลกเปลยี่ นเรยี นรู้.
https://thaicommunitybasedtourismnetwork.wordpress.com/. 20 เมษายน, 2562

ศิวธดิ า ภูมิวรมนุ และคณะ. 2562. แนวทางการสง่ เสรมิ การตลาดการทอ่ งเทีย่ วเชิงวัฒนธรรมของจังหวัด
นครพนม. วารสารวทิ ยาลยั ดสุ ติ ธานี. 13(1): มกราคม – เมษายน.

สินธุ์ สโรบล และอดุ ร วงษ์ทบั ทมิ . 2546. “การจดั การท่องเที่ยวโดยชุมชน ประสบการณ์พื้นท่ี ภาคเหนือ.”
การท่องเทย่ี วโดยชุมชน แนวคดิ และประสบการณพ์ ้ืนทภ่ี าคเหนือ. เชยี งใหม่: วนดิ า เพรส.

307 การจดั การท่องเทย่ี วโดยชมุ ชนอย่างสรา้ งสรรค์ 1449335

บรรณานกุ รม (ต่อ)

สุดถนอม ตันเจริญ. 2559. การท่องเที่ยวโดยชุมชนเพื่อชุมชนและท้องถิ่น. การประชุมวิชาการระดับชาติ
สหวทิ ยาการเอเชยี อาคเนย์ ครัง้ ท่ี 3.

สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2548. คู่มือการจัดการการท่องเที่ยวชุมชนและบ้านพักแบบ
โฮมสเตย์. เชยี งใหม่: บริษัทนพบรุ กี ารพมิ พ์ จำกดั .

สุพจน์ แสงเงิน. 2546. วารสารมนุษย์กับสงั คมวิทยาการ: เครือข่ายการเรียนรู้การจัดการทรัพยากรเพือ่
การพงึ่ ตนเอง. กรุงเทพฯ: เคทู คอนแทค.

สุถี เสรฐศรี. 2557. แนวทางการจัดการท่องเท่ียวอย่างยง่ั ยืนในชมุ ชนคลองโคน อำเภอเมอื ง จงั หวดั
สมุทรสงคราม. ศิลปศาสตรมหาบณั ฑิต สาขาวิชาการจดั การอุตสาหกรรมการบริการและการ
ท่องเทยี่ ว: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

สรสั วดี อาสาสรรพกจิ . 2543. การศกึ ษาปัจจัยในการกำหนดความพร้อมของผ้ปู ระกอบธรุ กิจนำเท่ียวเชิง
นเิ วศในภาคเหนอื ตอนบน. เชียงใหม่: วทิ ยานพิ นธป์ ริญญาโท มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่.

สมชาย ชมภูน้อย. 2561. แนวทางการเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยวชุมชน กรณีศึกษา ชุมชนบ้านเชียง จังหวัด
อดุ รธานี. วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจกั รหลกั สูตรการปอ้ งกันราชอาณาจักร รนุ่ ท่ี 60.

เสรี พงศ์พิศ. 2546. แผนชวี ติ เศรษฐกิจชมุ ชน. กรุงเทพฯ: ภูมิปัญญาไท.

เสรี เวชชบุษกร. 2546. การจัดการนันทนาการและการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ. นนทบุรี:
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว. 2547. คู่มือคัดสรรโฮมสเตย์มาตรฐานไทย. กรุงเทพฯ:กระทรวงการ
ท่องเทยี่ วและกีฬา.

สำนักพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา . 2550. คู่มือ
เครือข่ายการท่องเทยี่ วโดยชมุ ชน. กรงุ เทพฯ: สำนกั งานพัฒนาการทอ่ งเที่ยว.

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.). 2563. ประวัติสำนักงาน
คณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.). https://www.tsri.or.th/.
20 มนี าม, 2564.

สำนักงานสง่ เสรมิ เศรษฐกิจดิจิทัล. 2563. โครงการมคั คุเทศกด์ ิจิทลั ทชี่ ุมชนท่าฉลอม.
https://www.depa.or.th/th/home. 20 มนี าม, 2564.

308 การจัดการทอ่ งเท่ียวโดยชมุ ชนอย่างสรา้ งสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม (ต่อ)

สถาบันการท่องเที่ยวโดยชุมชน. 2564. ข้อมูลสถาบันการท่องเที่ยวโดยชุมชน. http://www.cbt-i.or.th.
20 มีนาม, 2564.

สมาคมสง่ เสริมการท่องเท่ยี วภูมภิ าคแปซฟิ ิก. 2564. หน้าทข่ี องสมาคมส่งเสริมการท่องเทยี่ วภูมภิ าค
แปซิฟกิ . https://sites.google.com/site/63webb1531/visit-xaseiyn/xngkhkar-thxng-
theiyw-tang-ni-xutsahkrrm-thxng-theiyw-xaseiyn. 10 มีนาม, 2564.

สวิชญา ศุออุดมฤกษ์ ตรีรัตน์. 2558. การศึกษาและพัฒนาทักษะชุมชนในการสร้างเส้นทางและโปรแกรม
ท่องเที่ยวตามแนวคิด Green Tourism อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่. คณะพัฒนาการ
ทอ่ งเทยี่ ว มหาวทิ ยาลยั แมโ่ จ้ จังหวดั เชยี งใหม่.

อภชิ ัย พันธเสน. 2545. การจดั การธุรกิจชุมชน. กรงุ เทพฯ: ศรีสยามพริน้ ท์แอนด์แพคก์.

องค์การท่องเที่ยวโลก. 2513. หน้าที่ขององค์การท่องเที่ยวโลก. https://www.unwto.org/. 20 เมษายน,
2564.

องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. 2562. การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์
https://tis.dasta.or.th/dastaknowledge/creativetourism/. 20 เมษายน, 2562

_________________. 2562. โครงการศกึ ษาขีดความสามารถ ในการรองรับนักท่องเที่ยวขอพื้นที่
สำนักงานพืน้ ที่พิเศษ 5. มหาวิทยาลัยพะเยา

_________________.2564. กิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์. https://tis.dasta.or.th/.
20 มกราคม, 2564.

_________________.2564. ชมุ ชนบางกอบัว อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ.
https://cbtthailand.dasta.or.th/webapp/reviewTravel/content/4/. 20 มกราคม, 2564.

องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำเชย่ี ว. 2558. แผนพฒั นาสามปขี ององค์การบริหารสว่ นตำบลน้ำเชยี่ ว อำเภอ
แหลมงอบ จังหวดั ตราด. ตราด: องคก์ ารบริหารส่วนตำบลน้ำเช่ยี ว.

อศั มเ์ ดช เตชัสพสิ ษิ ฐ์. 2561. การพัฒนารปู แบบและเนือ้ หาของเวบ็ ไซต์ประชาสัมพันธเ์ พือ่ การทอ่ งเทีย่ ว
เชงิ สรา้ งสรรคใ์ นเขตอำเภอสังขละบุรี จงั หวัดกาญจนบรุ ี. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวทิ ยาลัย
มหามกฏุ ราชวทิ ยาลยั . 16(1): 183-192; มกราคม – มิถุนายน.

309 การจดั การท่องเท่ียวโดยชุมชนอยา่ งสร้างสรรค์ 1449335

บรรณานกุ รม (ตอ่ )

อาเซยี นโฟกสั . 2560. ขอ้ มลู ประเทศประชาคมเศรษฐกจิ อาเซยี น.
https://aecaseanfocus.wordpress.com.20 เมษายน, 2562

Asean Thailand. (2019). AEC. https://www.asean2019.go.th/. 18 Mach, 2020.

Andrea Giampiccoli and Melville Saayman. 2018. Community-based tourism development
model and community participation. African Journal of Hospitality Tourism and
Leisure 7(4):1-27.

Bill Bramwell and Bernard Lane. 2010. Interpretation and Sustainable Tourism: The
Potential and the Pitfalls. Journal of Sustainable Tourism. 2(4): 71-80.

Butler. 1 9 9 3 . Research Report of 1993 International Centre for Ecotourism
Research. Australia: Gold Coast.

Dasri Prayoon and Kaewnuch Kanokkarn. 2019. Exploring the Quality Standard of Ecotourism
Destination in Pangsida National Park, Sa Kaew Province. Journal of Thai Hospitality
and Tourism. 13(1): 36-49.

Elizabeth A. Halpenny. 2017. Homestays as an Alternative Tourism Product for
Sustainable Community Development: A Case Study of Women-Managed Tourism
Product in Rural Nepal. Journal Tourism Planning & Development. 10(4).

Fariborz Aref. 2011. Sense of Community and Participation for Tourism Development. Life
Science Journal. 8(1).

Fun Japan. 2021. Saga Japan. https://www.fun-japan.jp/th/articles/1578. 18 Mach, 2021.

Fennell, D. A. 1999. Ecotourism : an Introduction. London: Routledge.

Goeldner & Ritchie. 2006. Tourism, Principles, Practices and Philosophies. Australia:

John Wiley & Son Ltd.

310 การจัดการทอ่ งเที่ยวโดยชมุ ชนอย่างสร้างสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม (ตอ่ )

Global Sustainable Tourism Council. Global Sustainable Tourism Council Criteria and
Suggested Performance Indicators for Hotels and Tour Operators.
www.gstcouncil.org. 14 June, 2020,

Greg Richards. 2009. Creative tourism and local development. Journal of Financial Stability.
January 2009.

Hall, Colin and Michael. 1998. Introduction to Tourism Development, Dimension and
Issues. NA: NA.

HwanSuk Chris Choia. 2006. Sustainability indicators for managing community tourism.
Tourism Management. 27(6): 1274-1289; December.

Jelena Durkin and Marko Peric. 2017. Organising for community-based tourism: Comparing
attitudes of local residents and local tourism entrepreneurs in Ravna Gora,
Croatia. The Journal of the Local Economy Policy Unit.10; November.

Kaewnuch Kanokkarn. 2019. Influencing Factors on Tour Program Design in Creative
Community Based Tourism. WMS Journal of Management, 8(2): 49-59.

Kirsty Blackstock. 2005. A critical look at community based tourism. Community
Development Journal. 40(1); January

Monica Iorio and Andrea Corsale. 2013. Community-based tourism and networking: Viscri,
Romania. Journal of Sustainable Tourism 22(2):234-255.

Nitikasetsoontorn Suthamma. 2017. The Success Factors of Community-Based Tourism in
Thailand. Journal of Development Administration. 55(2): 24-58.

Palanla. 2021. Luang Pra Bang. https://palanla.com/index.php?op=abroadLocation-
detail&id=218. 18 Mach, 2021.

Peter Nilsons. 2011. Creative design. https://issuu.com/trumpet255/docs/ct-toolkit.th. 2020.
18 Mach, 2021.

Poon, Auliana. 1997. Sustainable Tourism. UK: Publishing Company.

311 การจัดการทอ่ งเทยี่ วโดยชมุ ชนอย่างสรา้ งสรรค์ 1449335

บรรณานุกรม (ต่อ)

Qualityexpress. 2021. Bagan. https://www.qualityexpress.co.th/article/details/. 18 Mach,
2021.

Richards, G. & Raymond, C. 2000. Creative tourism. ATLAS News 23: 16-20,

Sanders, Irwin T. 1958. The Community : An Introduction to A Social System.

New York : The Ronald Press.

Shirley, E. 1992. Beyond the Green Horizon, Principles for Sustainable Tourism.
Surrey: World Wide Fund for Nature (WWF).

Talonjapan. 2021. Ine-Cho. https://www.talonjapan.com/ine-cho/. 18 Mach, 2021.

Traveloka. 2563. Paddle boats Mekong Delta. https://www.traveloka.com/th-
th/activities/vietnam/product/mekong-delta-cruise-2d1n-tour-2000126046899.
18 Mach, 2020.

Tomas Lopez-Guzman, Sandra Sanchez-Canizares and Victor Pavon. 2011. Community -based
tourism in development countries: a case study. An International Multidisciplinary
journal of tourism. 6(1): 69-84.

Tobutoptours. 2021. Code Project in Janpan.
https://www.tobutoptours.co.jp/th/contribution/. 18 Mach, 2021.

Ttgasia. 2021. Malina. http://www.dooasia.com/info-
philippines/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B8%A1%E0%B8
%B0%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%A5%E0%B8%B2/.18 Mach, 2021.

Ute Jamrozy. 2007. Marketing of tourism: a paradigm shift toward sustainability.
International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research. ISSN: 1750-6182.

WHO/UNICEF. 1978. Report of the International Conference on Primary Health Care.
New York

World Travel Organization. 1997. Compendium of Tourism Statistic. Madrid: WTO.

312 การจดั การท่องเที่ยวโดยชุมชนอยา่ งสรา้ งสรรค์ 1449335