268 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง เกี่ยวกับชาติและ พระมหากษัตริย์ ซึ่ง ทุกคนควรปฏิบัติตนใน วันหยุดราชการอย่าง เหมาะสมการศึกษา ประวัติและ ผลงานของ บุคคล ตัวอย่างของ ท้องถิ่นซึ่ง เป็นบุคคลที่ ทำประโยชน์ให้กับ ชุมชนหรือท้องถิ่น ทำ ให้สามารถนำมาเป็น แนวทางปฏิบัติที่ดีได้ 7 หน่วยที่ 7 สินค้า และบริการกับการ ดำรงชีวิต ส3.1 ส3.1ป.3/1 สินค้าที่จำเป็น ประกอบด้วยปัจจัย 4 เป็นสิ่งที่มนุษย์มีความ จำเป็นต่อการดำรงชีวิต 5 5 8 หน่วยที่ 8 การ วางแผนการใช้ จ่ายเงินของตนเอง ส3.1 ส3.2ป.3/1 ส3.2ป.3/2 ส3.1ป.3/2 การวางแผนการใช้ จ่ายเงินทำให้มีการ เตรียมตัวล่วงหน้าใน การ ใช้จ่ายเงินให้ เหมาะสม กับรายได้ สินค้าและบริการที่ ตอบสนอง ความ ต้องการของมนุษย์มีอยู่ หลาย ประเภท ซึ่ง จะต้องรู้หลัก การเลือก ซื้อสินค้าและบริการ ที่ จำ เป็นก่อนตัดสินใจ เลือกซื้อ สินค้า ประชาชนทุกคนต้อง รู้จักวางแผนการใช้ จ่ายเงินของตนและมี หน้าที่ เสียภาษีให้แก่รัฐ ทั้งทางตรงและ ทางอ้อม เพื่อรัฐจะได้ นำมาเป็นค่าใช้จ่ายใน 8 6
269 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง การพัฒนา ประเทศ มี ความละอายและความ ไม่ทนต่อการทุจริต 9 หน่วยที่ 9 การ ผลิตและการ แข่งขันทางการค้า ส3.1 ส3.2 ส3.1ป.3/3 ส3.2ป.3/3 ทรัพยากรที่เรานำมาใช้ ในการ ผลิตสินค้าและ บริการมีอยู่อย่างจำกัด การแข่งขันทางการค้ามี ผล ทำให้ราคาสินค้า ลดลง 6 5 10 หน่วยที่ 10 เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ ส5.1 ส5.1ป.3/1 ส5.1ป.3/2 แผนที่ แผนผัง และ ภาพถ่ายมี ความ สำคัญ ในการใช้หา ข้อมูล ทาง ภูมิศาสตร์ ในชุมชน แสดงที่ ตั้ง ของสถานที่สำคัญใน บริเวณโรงเรียน และ ชุมชนนอกจากนั้น ยัง เป็น ข้อมูลทำให้รู้ ความสัมพันธ์ ของ ลักษณะทางกายภาพ กับ ลัก ษณะทางสังคม ของ ชุมชน 6 5 11 หน่วยที่ 11 ชุมชนของเรา ส5.2 ส5.2ป.3/1 ส5.2ป.3/2 ส5.2ป.3/4 ส5.2ป.3/5 สภาพแวดล้อมในชุมชน จากอดีตถึงปัจจุบันมี การเปลี่ยนแปลงไป มี การพึ่งพาสิ่งแวดล้อม และรัพยากรธรรมชาติ ในการตอบสนอง ความ ต้องการพื้นฐานของ มนุษย์ 10 7 12 หน่วยที่ 12 สิ่งแวดล้อมใน ชุมชน ส5.2 ส5.2ป.3/3 ส5.2ป.3/6 ความต้องการพื้นฐาน ของมนุษย์ และการ ประกอบอาชีพ กิจกรรม ต่างๆ ของ มนุษย์ส่งผล ให้เกิด มลพิษสภาพแวดล้อม 4 6
270 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง ในชุมชน จากอดีตถึง ปัจจุบันมีการ เปลี่ยนแปลงไป มีการ พึ่งพาสิ่งแวดล้อมและ ทรัพยากร ธรรมชาติใน การตอบสนอง ความ ต้องการพื้นฐานของ มนุษย์และการประกอบ อาชีพ กิจกรรม ต่างๆ ของมนุษย์ส่งผลให้เกิด มลพิษนอกจากนั้นยังมี ความแตก ต่างกันของ เมืองและชนบท คะแนนระหว่างปี 70 คะแนนสอบปลายปี 30 สอบ 80 100
271 โครงสร้างรายวิชา ส ๑๓๑o๒ ประวัติศาสตร์ ๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 เวลาเรียน 80 ชั่วโมง ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง 1 ศักราชใน ชีวิตประจำวัน ส4.1 ป.3/1 การเทียบศักราชตาม ปฏิทินที่ใช้ใน ชีวิตประจำวัน จะช่วย ให้ลำดับเหตุการณ์หรือ เรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้น ได้ถูกต้อง 4 10 2 เรื่องราวสำคัญของ โรงเรียนและชุมชน ส4.1 ป.3/2 การสืบค้นและรวบรวม ข้อมูลจากหลักฐาน และแหล่งข้อมูลที่ เกี่ยวข้องอย่างมีระบบ ขั้นตอน ช่วยให้สามารถ ลำดับเหตุการณ์สำคัญ ที่เกิดขึ้นในโรงเรียน และชุมชนได้สอดคล้อง กับความเป็นจริง 5 10 3 ถิ่นฐานไทย ส4.2 ป.3/1 ป.3/2 ป.3/3 ปัจจัยทางภูมิศาสตร์ และปัจจัยทางสังคมมี ผลต่อการตั้งถิ่นฐาน และพัฒนาการของ ชุมชนในภาคต่างๆ ของ ประเทศไทย ขนบธรรมเนียม ประเพณี และ วัฒนธรรม เป็นวิถีการ ดำเนินชีวิตอันเป็น เอกลักษณ์ของชุมชนที่ เกิดจากปัจจัย ทางภูมิศาสตร์และ ปัจจัยทางสังคมของแต่ ละชุมชน 15 20
272 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง 4 พระมหากษัตริย์ผู้ สถาปนาอาณาจักร ไทย ส4.3 ป.3/1 พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) สมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราช และ พระบาทสมเด็จพระ พุทธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราช เป็น พระมหากษัตริย์ที่ได้ กอบกู้แผ่นดิน และ สร้างสรรค์ความเจริญ มั่นคง จนทำให้มีชาติ ไทยจนถึงปัจจุบัน 8 15 5 ร่มเกล้าชาวไทย ส4.3 ป.3/2 พระบาทสมเด็จพระ ปรมินทรมหาภูมิพลอ ดุลยเดช และสมเด็จ พระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรง เป็นศูนย์รวมใจของคน ไทย ได้ทรงทำ คุณประโยชน์ต่อ สังคมไทยและ ประเทศชาติหลาย ประการ เพื่อ ประเทศชาติมั่นคงและ คนไทยอยู่เย็นเป็นสุข 3 5 6 บรรพบุรุษไทย ส4.3 ป.3/3 ท้าวเทพสตรี ท้าวศรี สุนทร ชาวบ้าน บางระจัน พระยาพิชัย ดาบหัก และสมเด็จ พระนเรศวรมหาราช เป็นบรรพบุรุษของไทย ที่ได้ปกป้อง ประเทศชาติให้เป็นเอก ราช และสร้างความ 5 10
273 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง มั่นคงของชาติไทย วีรกรรมของบรรพบุรุษ เป็นแบบอย่างที่ดีใน การปฏิบัติตาม คะแนนระหว่างปี 70 คะแนนสอบปลายปี 30 สอบ 40 100
274 หน่วยที่ 1 พุทธศาสนาน่ารู้ รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 3 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส1.1 ป.3/1 ส 1.1 ป.3/2 ตัวชี้วัด ป.3/1 อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่เป็นสำคัญของ วัฒนธรรมไทย ป.3/2 สรุปพุทธประวัติตั้งแต่การบำเพ็ญเพียรจนถึงปรินิพพาน หรือประวัติของศาสดาที่ตนนับถือตามที่ กำหนด ๒. สาระสำคัญ พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือมีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของศาสนิกชน นอกจากนั้น พระพุทธศาสนายังมีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์วัฒนธรรมไทยอันเกิดจากความศรัทธา การศึกษาพุทธประวัติ และ ประวัติศาสดาของศาสนาอื่นย่อมทำให้ได้คุณธรรมอันเป็นแบบอย่างไปประยุกต์ปฏิบัติ ๓. สาระการเรียนรู้ 1) ความสัมพันธ์ของพระพุทธศาสนากับการดำเนินชีวิตประจำวัน เช่น การสวดมนต์ การทำบุญใส่บาตร การแสดงความเคารพ การใช้ภาษา 2) พระพุทธศาสนามีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์ผลงานทางวัฒนธรรมไทย อันเกิดจากความศรัทธา เช่น วัด ภาพวาด พระพุทธรูป วรรณคดี สถาปัตยกรรม 3) พุทธประวัติ (ทบทวน) - การบำเพ็ญเพียร - การผจญมาร - การตรัสรู้ - ปฐมเทศนา - ปรินิพพาน ความรู้ - อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์วัฒนธรรม ไทยได้ - สรุปพุทธประวัติ ตั้งแต่การบำเพ็ญ เพียรจนถึง ปรินิพพานได้ - สรุปประวัติ ศาสดาของศาสนา คริสต์ ศาสนา อิสลาม และศาสนา พราหมณ์-ฮินดูได้ ทักษะ - เขียนสรุปความสำคัญของพระพุทธศาสนาได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน
275 - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน ภาระงาน - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ บทที่ 1 ศาสนาของเรา ชิ้นงาน - ใบงานที่ 1.2.1 เรื่อง พุทธประวัติ ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีการสอนแบบกระบวนการสร้างความตระหนัก (ความสำคัญของพระพุทธศาสนา) ขั้นที่ 1 สังเกต 1. ครูให้นักเรียนสังเกตภาพเกี่ยวกับการดำเนินชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาและภาพผลงานทาง วัฒนธรรมไทย 2. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับลักษณะสำคัญของภาพดังกล่าว ขั้นที่ 2 ขั้นวิเคราะห์วิจารณ์ 1. นักเรียนศึกษาความรู้เรื่องความสำคัญของพระพุทธศาสนา 2. นักเรียนตอบคำถามคิดวิเคราะห์จากภาพ ขั้นที่ 3 ขั้นสรุป 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความสำคัญของพระพุทธศาสนา วิธีการสอนรูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ 5Es (5Es Instructional Model) (พุทธประวัติ) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. นักเรียนดูภาพพุทธประวัติ แล้วเรียงลำดับเหตุการณ์พุทธประวัติให้ถูกต้องเพื่อเป็นการทบทวน 2. ครูอธิบายเชื่อมโยงประสบการณ์เดิมกับประสบการณ์ใหม่เกี่ยวกับการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (Explore) 1. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่มโดยให้แต่ละกลุ่มวางแผนและแบ่งหน้าที่ในการสืบค้นข้อมูลเรื่องพุทธ ประวัติตามประเด็นที่กำหนด ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำความรู้ที่ได้จากการศึกษามาอภิปรายร่วมกันในกลุ่ม 3. ตัวแทนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลงานหน้าชั้น ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand) 4. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำบัตรคำมาจำแนกแล้วเรียงลำดับภาพตามเหตุการณ์ในพุทธประวัติ 5. ครูตรวจสอบความถูกต้องของการทำกิจกรรม 6. นักเรียนทำใบงานที่ 1.2.1 เรื่อง พุทธประวัติ แล้วครูตรวจความถูกต้อง ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 7. นักเรียนตอบคำถามเพื่อตรวจสอบความรู้ 8. นักเรียนทำแบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 ขั้นสรุป 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับพุทธประวัติตั้งแต่การบำเพ็ญเพียรจนถึงปรินิพพาน 2. นักเรียนทำแบบวัดและบันทึกผลฯ สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ บทที่ 1 ศาสนาของเรา
276 3. นักเรียนทำชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แผ่นภาพ เรื่อง พุทธประวัติ 4. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ หน่วยย่อยที่ 1 (บทที่ 1) ศาสนาของเรา ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - ภาพการดำเนินชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนา เช่น ภาพการสวดมนต์ ภาพการตักบาตร ภาพเวียนเทียน ภาพการกราบ ภาพการไหว้ - ภาพผลงานทางวัฒนธรรมอันเกิดจากความศรัทธา เช่น โบสถ์ วิหาร พระพุทธรูป จิตรกรรมฝาผนัง - ภาพเหตุการณ์พุทธประวัติ เช่น ภาพการบำเพ็ญเพียร ตรัสรู้ ปฐมเทศนา ปรินิพพาน - PowerPoint สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ - ใบงาน - แบบฝึกหัด ๗. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงานที่ 1.2.1 เรื่อง พุทธ ประวัติ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
277 หน่วยที่ 2 เครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 11 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 1.1 ป.3/4 ส 1.1 ป.3/5 ส 1.1 ป.3/7 ตัวชี้วัด ป.3/4 บอกความหมาย ความสำคัญของพระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือ ป.3/5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัย และปฏิบัติตามหลักธรรม โอวาท 3 ในพระพุทธศาสนา หรือ หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ป.3/7 บอกชื่อ ความสำคัญและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และศาสนบุคคล ของศาสนาอื่น ๆ ๒. สาระสำคัญ พระไตรปิฎกเป็นหนังสือที่รวบรวมหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธควรศึกษา ค้นคว้าพระไตรปิฎก เพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนาให้ดำรงอยู่ต่อไป พระรัตนตรัยเป็นสิ่งเคารพสูงสุดในพระพุทธศาสนาเราควรแสดง ความเคารพต่อ พระรัตนตรัยด้วยการปฏิบัติที่เหมาะสม มงคล 38 และพุทธศาสนสุภาษิตมีข้อคิดเตือนใจที่เมื่อนำไปปฏิบัติตามย่อมทำให้ ชีวิตดำเนินไปในทางที่ ดีงาม ๓. สาระการเรียนรู้ 1) ความสำคัญของพระไตรปิฎก เช่น เป็นแหล่งอ้างอิงของหลักธรรมคำสอน 2) พระรัตนตรัย – ศรัทธา 3) โอวาท 3 - ไม่ทำความชั่ว : เบญจศีล - ทำความดี : เบญจธรรม สติสัมปชัญญะ สังคหวัตถุ 4 ฆราวาสธรรม 4 อัตถะ 3 (อัตตถะ ปรัตถะ อุภยัตถะ) กตัญญูกตเวทีต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม มงคล 38 (รู้จักให้ พูดไพเราะ อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี) - ทำจิตให้บริสุทธิ์ (บริหารจิตและเจริญปัญญา) 4) พุทธศาสนสุภาษิต - ททมาโน ปิโย โหติ ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก - โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ เปล่งวาจาไพเราะให้สำเร็จประโยชน์ 5) ชื่อและความสำคัญของศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และศาสนบุคคล ในพระพุทธศาสนา ศาสนาอิสลาม คริสต์ศาสนา ศาสนาฮินดู 6) การปฏิบัติตนที่เหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และศาสนบุคคลในศาสนาอื่นๆความรู้ - อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือที่มีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์วัฒนธรรม ไทยได้ ความรู้
278 - บอกความ หมายของพระไตรปิฎก และพระรัตนตรัย ได้อย่างถูกต้อง - ความสำคัญและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสน สถาน และศาสนบุคคลของศาสนา ต่าง ๆ ได้ ทักษะ - แสดงความ เคารพพระ รัตนตรัยได้อย่าง เหมาะสม - บอกแนวทาง การปฏิบัติตนตาม หลักอัตถะ 3 และ นำไปปฏิบัติได้ - บอกชื่อ ความสำคัญ และปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะ สมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และ ศาสนบุคคลของ ศาสนาต่าง ๆ ได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน ภาระงาน - รายงานผลการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา (ชิ้นที่ 1) ชิ้นงาน - ผังมโนทัศน์แสดงชื่อความสำคัญของศาสนบุคคล ศาสนวัตถุ ศาสนสถาน ในประเทศไทย (ชิ้นที่ 2) ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูให้นักเรียนดูหนังสือพระไตรปิฎกหรือหนังสือพระไตรปิฎกฉบับสมบูรณ์ 2.นักเรียนตอบคำถามเกี่ยวกับพระไตรปิฎก 3.ครูอธิบายเชื่อมโยงเข้าสู่การเรียนเกี่ยวกับพระไตรปิฎก 4.นักเรียนศึกษาความรู้เรื่องพระไตรปิฎก 5.นักเรียนตอบวิเคราะห์บัตรคำเกี่ยวกับพระไตรปิฎกแยกใส่ตะกร้าตามหมวดคำสอนพระไตรปิฎก 6.ครูตรวจสอบความถูกต้อง 7.นักเรียนตอบคำถามเกี่ยวกับพระไตรปิฎก 8.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับพระไตรปิฎก 9.นักเรียนทำแบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 10.นักเรียนสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัย 11.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเรื่อง พระรัตนตรัย และแนวทางปฏิบัติตนต่อพระรัตนตรัย 12.ครูให้นักเรียนดูภาพข่าว คลิปวิดีโอเกี่ยวกับการทำความชั่ว 13.นักเรียนศึกษาความรู้เรื่องเบญจศีล 14.นักเรียนทำใบงานที่ 2.3.1 เรื่อง เบญจศีล 15.นักเรียนผลัดกันเล่าประสบการณ์จากการพบเห็นบุคคลในชุมชนและสังคมที่ทำความดี พร้อมบอก ผลที่เกิดขึ้น 16.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม 7 กลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มแสวงหาความรู้ตามประเด็นที่กำหนด กลุ่มละ 1 ประเด็น 17.สมาชิกแต่ละกลุ่มนำข้อมูลความรู้มาอภิปรายภายในกลุ่ม 18.นักเรียนทำใบงานที่ 2.4.1 เรื่อง ทำความดี 19.ครูและนักเรียนร่วมกันยกตัวอย่างการปฏิบัติตนตามหลักธรรม
279 20.ให้นักเรียนเลือกหลักธรรมเดียวกันรวมกลุ่มกันวางแผนปฏิบัติตามหลักธรรม แล้วบันทึกลงในใบ งานที่ 2.4.2 เรื่อง การปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท 3 21.นักเรียนปฏิบัติตามแผนที่วางไว้เป็นระยะเวลา 1 เดือน 22.นักเรียนสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัย ฝึกทำสมาธิด้วยการนับลมหายใจเข้า-ออก 23.นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง ชื่อ ความสำคัญ และการปฏิบัติตนที่เหมาะสมต่อศาสนบุคคล ศาสน วัตถุ และศาสนสถานของศาสนาต่างๆ 24.นักเรียนเติมอักษรในบัตรภาพเกี่ยวกับศาสนบุคคล ศาสนวัตถุ และศาสนสถาน 25.นักเรียนทำชิ้นงานดังนี้ ชิ้นที่ 1 รายงานผลการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา ชิ้นที่ 2 ผังมโนทัศน์แสดงชื่อ ความสำคัญของศาสนบุคคล ศาสนวัตถุ และศาสนสถานของศาสนาต่างๆ ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ บทที่ 2 เครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ - แบบวัดและบันทึกผลฯ สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ บทที่ 2 เครื่องยึด เหนี่ยวจิตใจ - Powerpoint วิชาสังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ - บัตรคำเกี่ยวกับศาสนบุคคล ศาสนวัตถุ และศาสนสถานของศาสนาในประเทศไทย - บัตรภาพเกี่ยวกับศาสนบุคคล ศาสนวัตถุ และศาสนสถานของศาสนาในประเทศไทย - คลิปวิดีโอ - ใบงานที่ 2.3.1เรื่อง เบญจศีล - ใบงานที่ 2.4.1 เรื่อง ทำความดี - ใบงานที่ 2.4.2 เรื่อง หลักธรรม - ใบงานที่ 2.7.1 เรื่อง ศาสนบุคคล ศาสนวัตถุ และศาสนสถานของแต่ละศาสนา ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน
280 การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
281 หน่วยที่ 3 แบบอย่างที่ดี รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 3 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 1.1 ป.3/3 ตัวชี้วัด ส 1.1 ป.3/3 ชื่นชมและบอกแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด ๒. สาระสำคัญ การศึกษาประวัติสาวก ชาดก และศาสนิกชนตัวอย่างย่อมทำให้ได้ข้อคิดและคติธรรมอันเป็นแบบอย่างที่ ดี สามารถนำมาประยุกต์ ใช้ในการดำเนินชีวิตได้ ๓. สาระการเรียนรู้ 1) พุทธสาวก พุทธสาวิกา - สามเณรสังกิจจะ 2) ชาดก - อารามทูสกะชาดก - มหาวาณิชชาดก 3) ศาสนิกชนตัวอย่าง - สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) - สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ความรู้ - รู้ประวัติสาวก ชาดก และศาสนิกชน ตัวอย่าง ทักษะ - บอกแบบอย่าง การดำเนินชีวิต จากการศึกษา ประวัติสาวก ชาดกและศาสนิก ชนตัวอย่างได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน แผนผังความคิด เรื่อง แบบอย่างที่ดี ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.นักเรียนดูภาพการบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อนหรือคลิปการบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อนแล้วตอบ คำถาม 2.นักเรียนจับคู่กับเพื่อน แล้วอ่านประวัติของสามเณรกิจจะจากหนังสือเรียน สังคมศึกษาฯ ป.3 3.นักเรียนทำใบงานที่ 3.1.1 เรื่อง สามเณรสังกิจจะ 4.นักเรียนเล่าถึงเหตุการณ์ที่ประทับใจจากชาดกที่เคยศึกษามาจากในชั้นเรียนที่ผ่านมา
282 5.นักเรียนแต่ละกลุ่มจับคู่เป็น 2 คู่ แล้วให้แต่ละคู่ปฏิบัติ ดังนี้ คู่ที่ 1 ศึกษาเรื่อง อารามทูสกชาดก คู่ที่ 2 ศึกษาเรื่อง มหาวาณิชชาดก 6.นักเรียนดูภาพชาวพุทธตัวอย่าง คือ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) และสมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราช แล้วตอบคำถาม 7.นักเรียนแต่ละกลุ่มจับคู่ 2 คู่ แล้วให้แต่ละคู่ปฏิบัติ ดังนี้ คู่ที่ 1 ศึกษาเรื่อง สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) คู่ที่ 2 ศึกษาเรื่อง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช 8.นักเรียนทำชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แผนผังความคิด เรื่อง แบบอย่างที่ดี ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ บทที่ 3 แบบอย่างที่ ดี - ใบงานที่ 3.1.1 เรื่อง ชาดก - ใบงานที่ 3.2.1 เรื่อง พุทธสาวก - ใบงานที่ 3.3.1 เรื่อง ชาวพุทธตัวอย่าง - ภาพการบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน หรือคลิปวิดีโอการบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน - ภาพสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) และภาพสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช - PowerPoint วิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
283 หน่วยที่ 4 ชาวพุทธที่ดี รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 8 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 1.1 ป.3/6 ส 1.2 ป.3/1 ป.3/2 ป.3/3 ตัวชี้วัด ส 1.1 ป.3/6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนาหรือ การพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ส 1.2 ป.3/1 ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อสาวก ศาสนสถาน ศาสนวัตถุของศาสนาที่ตนนับถือตามที่ กำหนดได้ถูกต้อง ส 1.2 ป.3/2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนาตามที่กำหนดได้ ถูกต้อง ส 1.2 ป.3/3 แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถือ ๒. สาระสำคัญ การสวดมนต์ แผ่เมตตา ฝึกสติในอิริยาบถต่างๆ เป็นการฝึกทำจิตให้สะอาดเป็นสติพื้นฐานของสมาธิ ศา สนิกชนทุกคนพึงปฏิบัติตนต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถานและศาสน บุคคลของศาสนาอื่นอย่างเหมาะสม ปฏิบัติตน ในศาสนพิธี พิธีกรรมวันสำคัญทางศาสนา และแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ชาวพุทธที่ดีพึงปฏิบัติ ตนต่อพระสงฆ์ตามมรรยาทชาวพุทธในการลุกขึ้นยืนรับ การต้อนรับ การรับหรือส่ง สิ่งของแก่ พระสงฆ์ได้ถูกต้อง ๓. สาระการเรียนรู้ 1) ฝึกปฏิบัติมรรยาทชาวพุทธ - การลุกขึ้นยืนรับ - การต้อนรับ - การรับ ส่งสิ่งของแก่พระภิกษุ - มารยาทในการสนทนา - การสำรวมกิริยามารยาท - การแต่งกายที่เหมาะสมเมื่ออยู่ในวัดและพุทธสถาน - การดูแลรักษาศาสนวัตถุและศาสนสถาน 2) การปฏิบัติตนในศาสนพิธี - การอาราธนาศีล -การสมาทานศีล - เครื่องประกอบโต๊ะหมู่บูชา - การจัดโต๊ะหมู่บูชา 3) ความเป็นมาของการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ 4) การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ - ขั้นเตรียมการ - ขั้นพิธีการ 5) ฝึกสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัยและแผ่เมตตา
284 - รู้ความหมายและประโยชน์ของสติและสมาธิ - รู้ประโยชน์ขของการฝึกสติ - ฝึกสมาธิเบื้องต้นด้วยการนับลมหายใจ - ฝึกการยืน การเดิน การนั่ง และการนอนอย่างมีสติ - ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด การถาม และการเขียน ความรู้ - รู้เกี่ยวกับการอาราธนาศีล - รู้ขั้นตอนการแสดงตนเป้นพุทธมามกะ ทักษะ - สวดมนต์แปล แผ่เมตตา และฝึก สติและสมาธิได้ - ฝึกการยืน การ เดิน การนั่ง และ การนอนอย่างมี สติได้ 3.ฝึกให้มีสมาธิใน การฟัง การอ่าน การคิดการ ถาม และการเขียนได้ - บอกวิธีการปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ในการลุกขึ้น ยืนรับการต้อนรับ และการรับหรือส่งสิ่งของได้ - ปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ในการลุกขึ้นยืนรับ การต้อนรับ และการรับหรือส่งสิ่งของ - อาราธนาศีล และสมาทานศีล ในศาสนพิธีได้ 2.สาธิตการจัด โต๊ะหมู่บูชาในศาสนพิธีได้ - ปฏิบัติตนตาม ขั้นตอนในการ แสดงตนเป็นพุทธ มามกะได้ถูกต้อง คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน การสาธิตการปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธที่ดี ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูให้นักเรียนดูวีดิทัศน์ หรือ PowerPoint หรือภาพเกี่ยวกับการปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ 2.ครูเตรียมการสาธิตโดยให้นักเรียนดูวีดิทัศน์ หรือPowerpoint หรือภาพ หรืออ่านหนังสือเรียน สังคม ศึกษาฯ ป.3 เกี่ยวกับมรรยาทชาวพุทธ 3.ครูแบ่งนักเรียนเป็น 7 กลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มจับฉลากเลือกสถานการณ์ที่กำหนด โดยให้กลุ่มละ 1 สถานการณ์ 4.นักเรียนแต่ละกลุ่มสาธิตการแสดงมรรยาทชาวพุทธ 5.นักเรียนดูคลิปวิดีโอเกี่ยวกับศาสนพิธีและการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ แล้วให้นักเรียนตอบคำถาม 6.ครูเตรียมอุปกรณ์สำหรับจัดโต๊ะหมู่บูชา 7.นักเรียนจัดโต๊ะหมู่บูชา และปฏิบัติศาสนพิธีตามแบบที่ได้ศึกษาจากสื่อ 8.ครูให้นักเรียนร่วมกันสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัยและแผ่เมตตา จากนั้นให้นักเรียนบอกความรู้สึกขณะ ทำกิจกรรมดังกล่าว 9.นักเรียนแต่ละคนปฏิบัติตนเกี่ยวกับการพัฒนาจิตตามแนวทางของพระพุทธศาสนา 10.นักเรียนทำแบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3
285 ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ บทที่ 4 ชาวพุทธที่ดี - Powerpoint วิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ศาสนาน่ารู้ - บัตรภาพเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อพระสงฆ์ - ใบงานที่ 3.3.1 เรื่อง ชาวพุทธตัวอย่าง - วีดิทัศน์ เรื่อง การปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ ศาสนสถาน และศาสนวัตถุ - คลิปวิดีโอเกี่ยวกับ ศาสนพิธีและการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ - คลิปวีดิโอเกี่ยวกับ การฝึกสติและสมาธิ 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
286 หน่วยที่ 5 กระบวนการประชาธิปไตย (บูรณาการหลักสูตรต้านทุจริต) รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 8 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 2.2 ป.3/1 ป.3/2 ป.3/3 ตัวชี้วัด ป.3/1 ระบุบทบาทหน้าที่ของสมาชิกของชุมชนในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ตามกระบวนการ ประชาธิปไตย ป.3/2 วิเคราะห์ความแตกต่างของกระบวนการการตัดสินใจในชั้นเรียน/โรงเรียนและชุมชนโดยวิธีการ ออกเสียงโดยตรงและการเลือกตัวแทนออกเสียง ป.3/3 ยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงในชั้นเรียน โรงเรียน และชุมชนที่เป็นผลจากการตัดสินใจของบุคคล และกลุ่ม ๒. สาระสำคัญ สมาชิกทุกคนในชุมชน ต้องปฏิบัติตนให้ถูกต้อง เหมาะสมตามบทบาท หน้าที่ของสมาชิกที่ดีใน ชุมชน ตัวแทนในชั้นเรียนและ โรงเรียนจะต้องมี คุณสมบัติเหมาะสมตาม ลักษณะของตัวแทนใน ชั้นเรียนและโรงเรียน การเปลี่ยนแปลงในชั้น เรียนและโรงเรียนซึ่งเกิด จากการตัดสินใจของ บุคคลและกลุ่มคนย่อม ส่งผลต่อสมาชิก พลเมืองต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม และต่อต้านการทุจริต ๓. สาระการเรียนรู้ 1) บทบาทหน้าที่ของสมาชิกในชุมชน 2) การมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ตามกระบวนการประชาธิปไตย 3) การออกเสียงโดยตรงและการเลือกตัวแทนออกเสียง 4) วิธีการเลือกตัวแทนอย่างถูกต้องและเหมาะสม 5) การตัดสินใจของบุคคลและกลุ่มที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงในชั้นเรียน โรงเรียน และชุมชน - การเปลี่ยนแปลงในชั้นเรียน เช่น การเลือกหัวหน้าห้อง การเลือกคณะกรรมการห้องเรียน - การเปลี่ยนแปลงในโรงเรียน เช่น เลือกประธานนักเรียน เลือกคณะกรรมการนักเรียน - การเปลี่ยนแปลงในชุมชน เช่น การเลือกผู้ใหญ่บ้าน กำนัน สมาชิก อบต. อบจ. ความรู้ - รู้ความหมายหน้าที่ของสมาชิกในชุมชน - รู้เรื่องราวเกี่ยวกับวันหยุดราชการสำคัญของไทย ทักษะ - บอกบทบาท หน้าที่ของบุคคล ต่างๆ ในชุมชนได้ - บอกลักษณะ ของตัวแทนในชั้น เรียนและโรงเรียนได้ - บอกการ เปลี่ยนแปลงใน ชั้นเรียนและ โรงเรียนซึ่งเกิด จากการตัดสินใจของบุคคลและ กลุ่ม คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้
287 - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ - พลเมืองต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม และต่อต้านการทุจริต ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - แผ่นพับ เรื่องกระบวนการประชาธิปไตย - ใบงานเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคม และต่อต้านทุจริต ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูนำข่าวหรือภาพข่าวกิจกรรมต่างๆ ของสมาชิกในชุมชนมาเล่าให้นักเรียนฟัง แล้วให้นักเรียนตอบ คำถามเกี่ยวกับบทบาทของสมาชิกในชุมชนในการร่วมกิจกรรมดังกล่าว 2.นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความรับผิดชอบต่อสังคมของคนในชุมชน 3.นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ของสมาชิกในชุมชนตามหัวข้อที่กำหนด 4.นักเรียนนำความรู้ที่ได้จากการสืบค้นมาอภิปรายร่วมกัน จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติม 5.ครูและนักเรียนร่วมกันกำหนดบุคคลที่มีสถานภาพ สาขาอาชีพ บทบาทหน้าที่ในชุมชน แล้วให้ นักเรียนแต่ละคนไปสัมภาษณ์เกี่ยวกับอาชีพ บทบาทหน้าที่ และผลของการปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่ ต่อชุมชน แล้วบันทึกข้อมูลลงในใบงานที่ 1.1.1 เรื่อง บุคคลในชุมชน 6.นักเรียนดูข่าว ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับกิจกรรมที่แสดงถึงการร่วมมือกันของบุคคล ในชุมชนและการต่อต้านทุจริต แล้วให้นักเรียนตอบคำถาม 7.นักเรียนสืบค้น รวบรวมข่าวสารข้อมูลเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมตามกระบวนการประชาธิปไตย ตาม ประเด็นที่กำหนดให้ แล้วร่วมกันสรุป 8.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มตามความเหมาะสม ร่วมกันวิเคราะห์คุณค่าและประโยชน์ของกิจกรรมใน ชุมชนตามหัวข้อในใบงานที่ 1.2.1 เรื่อง ประโยชน์ของการมีส่วนร่วมในกิจกรรมตามกระบวนการ ประชาธิปไตย แล้วนำเสนอผลงาน 9.ครูให้นักเรียนผลัดกันเล่าประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับกรเลือกหัวหน้าห้อง การเลือกประธานนักเรียนใน ประเด็นที่กำหนดให้ 10.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม แล้วให้ร่วมกันสืบค้นข้อมูล เรื่อง การเลือกตัวแทนในชั้นเรียนและใน โรงเรียนตามวิถีประชาธิปไตยตามหัวข้อที่กำหนดให้ 11.นักเรียนนำความรู้ที่ได้จากการสืบค้นมาเล่าสู่กันฟัง แล้วช่วยกันสรุปลงในใบงานที่ 1.3.1 เรื่อง การเลือกตัวแทนในชั้นเรียน โรงเรียน และการเปลี่ยนแปลง และนำเสนอผลงานหน้าชั้น 12.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละความสามารถ แล้วให้สมาชิกในกลุ่มจับคู่กัน ร่วมกัน สืบค้นความรู้เกี่ยวกับการเลือกตัวแทนในชุมชนตามหัวข้อที่กำหนดให้ 13.สมาชิกแต่ละคู่นำข้อมูลที่สืบค้นมาเล่าสู่กันฟัง แล้วสรุปเป็นผลงานกลุ่ม จากนั้นนำเสนอผลงาน หน้าชั้นเรียน 14.นักเรียนทำใบงานเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคม และต่อต้านทุจริต ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พลเมืองดีของชาติ บทที่ 1 กระบวนการประชาธิปไตย - PowerPoint สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พลเมืองดีของชาติ
288 - บัตรภาพเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อพระสงฆ์ - ใบงาน - ใบงานเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคม และต่อต้านทุจริต - ภาพข่าว 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
289 หน่วยที่ 6 การดำเนินชีวิตในครอบครัวและท้องถิ่น (หลักสูตรต้านทุจริต) รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 8 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส2.1 ป.3/1 ป.3/2 ป.3/3 ป.3/4 ตัวชี้วัด ป.3/1 สรุปประโยชน์และปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถิ่น ป.3/2 บอกพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของตนเองและผู้อื่นที่อยู่ในกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย ป.3/3 อธิบายความสำคัญของวันหยุดราชการที่สำคัญ ป.3/4 ยกตัวอย่างบุคคลซึ่งมีผลงานที่เป็นประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถิ่นของตน ๒. สาระสำคัญ การศึกษาประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัว ท้องถิ่น การดำเนินชีวิตของผู้คนในแต่ละวัฒนธรรม ความสำคัญของวันหยุดราชการ ตลอดจนประวัติและผลงานของบุคคลที่ทำประโยชน์ให้กับชุมชน หรือท้องถิ่น และคุณค่าของการทำความดีย่อมเป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิตและการอยู่ร่วมกันในสังคมคิดแยกแยะระหว่าง ผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม วันจักรี วันรัฐธรรมนูญ วันปิยมหาราช วันคล้าย วันพระบรมราชสมภพ และวันเฉลิมพระชนม พรรษา เป็นวันหยุด ราชการที่เกี่ยวกับชาติและพระมหากษัตริย์ ซึ่ง ทุกคนควรปฏิบัติตนในวันหยุดราชการอย่าง เหมาะสมการศึกษาประวัติและ ผลงานของบุคคล ตัวอย่างของท้องถิ่นซึ่ง เป็นบุคคลที่ทำประโยชน์ให้กับชุมชน หรือท้องถิ่น ทำให้สามารถนำมาเป็น แนวทางปฏิบัติที่ดีได้ ๓. สาระการเรียนรู้ 1) ประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัว เช่น การแสดงความเคารพและการเชื่อฟังผู้ใหญ่ การกระทำ กิจกรรมร่วมกันในครอบครัว 2) ประเพณีและวัฒนธรรมในท้องถิ่น เช่น การเข้าร่วมประเพณีทางศาสนา ประเพณีเกี่ยวกับการดำเนิน ชีวิต 3) ประโยชน์ของการปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถิ่น 4) พฤติกรรมของตนเองและเพื่อนๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น การทักทาย การทำความเคารพ การปฏิบัติ ตามศาสนพิธี การรับประทานอาหาร การใช้ภาษา (ภาษาถิ่นกับภาษาราชการ และภาษาอื่นๆ ฯลฯ) 5) สาเหตุที่ทำให้พฤติกรรมการดำเนินชีวิตในปัจจุบันของนักเรียนและผู้อื่นแตกต่างกัน 6) วันหยุดราชการที่สำคัญ เช่น - วันหยุดเกี่ยวกับชาติและพระมหากษัตริย์ เช่น วันพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราชและวันที่ระลึกมหาจักรีบรมราชวงศ์ วันรัฐธรรมนูญ วันฉัตรมงคล วันเฉลิมพระชนมพรรษาฯ - วันหยุดราชการเกี่ยวกับศาสนา เช่น วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา - วันหยุดราชการเกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรมไทย เช่น วันสงกรานต์ วันพระราชพิธีพืชมงคล จรดพระนังคัลแรกนาขวัญ 7) บุคคลที่มีผลงานเป็นประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถิ่นของตนเอง
290 8) ลักษณะผลงานที่เป็นประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถิ่น ความรู้ - รู้ความหมายของประเพณีและวัฒนธรรมไทย - รู้เรื่องราวเกี่ยวกับวันหยุดราชการสำคัญของไทย ทักษะ - อธิบายความหมายของประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัว ได้ - ยกตัวอย่างประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวได้ - บอกประโยชน์ และปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวได้ - บอกพฤติกรรมการดำเนินชีวิตที่แตกต่างกันของตนเองและผู้อื่นได้ - บอกความ สำคัญของวันหยุด ราชการที่เกี่ยวกับ ชาติและพระ มหากษัตริย์ได้ - บอกแนวทางการปฏิบัติตนเนื่องในวันหยุดราชการที่เกี่ยวกับชาติและพระมหากษัตริย์ได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ - คิดแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - สมุดภาพการดำเนินชีวิตในครอบครัวและท้องถิ่น - ใบงานเรื่องการคิดแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูให้นักเรียนดูคลิปวิดีโอ/ภาพจาก PowerPoint เกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรม ในครอบครัวและท้องถิ่น แล้วให้นักเรียนร่วมกันตอบคำถาม 2.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มตามความเหมาะสม จากนั้นให้สมาชิกแต่ละกลุ่มร่วมกันรวบรวมข้อมูล เกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถิ่น จากหนังสือเรียน สังคมศึกษาฯ ป.3 PowerPoint แหล่งเรียนรู้อื่นๆ เพิ่มเติม และนำข้อมูลที่ได้มาบันทึกลงในใบงานที่ 2.1.1 เรื่อง ประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถิ่น 3.สมาชิกแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์คุณค่าของการปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัว และท้องถิ่นลงในใบงานที่ 2.1.2 เรื่อง คุณค่าของประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและท้องถิ่น 4.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัว และท้องถิ่นอย่างเหมาะสมและประโยชน์คิดแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ ส่วนรวมที่ได้รับจากการปฏิบัติกิจกรรม 5.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มตามความเหมาสม แล้วให้ร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับพฤติกรรมการดำเนิน ชีวิตในกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย และสาเหตุที่ทำให้พฤติกรรมการดำเนินชีวิตแตกต่างกัน โดยให้ เลือกกลุ่มละ 1 หัวข้อตามความสนใจ 6.นักเรียนทำใบงานที่ 2.2.1 เรื่อง พฤติกรรมการดำเนินชีวิตในกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย 7.ครูให้นักเรียนผลัดกันเล่าความประทับใจเกี่ยวกับบุคคลที่นักเรียนรู้จักในชุมชน พร้อมทั้งอธิบาย เหตุผล
291 8.นักเรียนแต่ละคนกลับไปสำรวจ/สืบค้น/สอบถามจากผู้ปกครองหรือสัมภาษณ์บุคคลตัวอย่างในชุมชน และท้องถิ่นของตนในประเด็นที่กำหนดในใบงานที่ 2.3.2 เรื่อง บุคคลตัวอย่างในท้องถิ่นของฉัน 9.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 คน คละกันตามความสามารถ สมาชิกแต่ละกลุ่มเลือกหมายเลข ประจำตัว 1, 2, 3 10.นักเรียนกลุ่มผู้เชี่ยวชายไปสืบค้นข้อมูลและทำใบงานร่วมกัน ดังนี้ -หมายเลข 1 เรื่อง วันหยุดราชการที่สำคัญเกี่ยวกับชาติและพระมหากษัตริย์ -หมายเลข 2 เรื่อง วันหยุดราชการที่สำคัญเกี่ยวกับศาสนา -หมายเลข 3 เรื่อง วันหยุดราชการที่สำคัญเกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรม 11.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความสำคัญของวันหยุดราชการที่เกี่ยวกับชาติ ศาสนาพระมหากษัตริย์ และวันหยุดราชการที่เกี่ยวกับประเพณีและวัฒนธรรม 12.นักเรียนทำใบงานเรื่องการคิดแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พลเมืองดีของชาติ บทที่ 2 การดำเนินชีวิตในครอบครัวและท้องถิ่น - PowerPoint สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 พลเมืองดีของชาติ - บัตรภาพเกี่ยวกับการปฏิบัติต่อพระสงฆ์ - ใบงาน - ใบงานเรื่องการคิดแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม - ภาพข่าว 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน
292 การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
293 หน่วยที่ 7 สินค้าและบริการกับการดำรงชีวิต รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 8 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 3.1 ป.3/1 ตัวชี้วัด ส 3.1 ป.3/1 จำแนกความต้องการและความจำเป็นในการใช้สินค้าและบริการในการดำรงชีวิต ๒. สาระสำคัญ สินค้าที่จำเป็น ประกอบด้วยปัจจัย 4 เป็นสิ่งที่มนุษย์มีความ จำเป็นต่อการดำรงชีวิต ๓. สาระการเรียนรู้ 1) สินค้าที่จำเป็นในการดำรงชีวิตที่เรียกว่า ปัจจัย 4 2) สินค้าที่เป็นความต้องการของมนุษย์ อาจเป็นสินค้าที่จำเป็นหรือไม่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต 3) ประโยชน์และคุณค่าของสินค้าและบริการที่สนองความต้องการของมนุษย์ 4) หลักการเลือกซื้อสินค้าที่จำเป็น ความรู้ - รู้ความหมายและองค์ประกอบของปัจจัย4 ทักษะ - อธิบายความ หมายและจำแนกประเภทของสินค้าที่เป็นสินค้าที่จำเป็นได้ - ยกตัวอย่างสินค้าที่มีความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของ มนุษย์ได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - แผ่นภาพ เรื่อง สินค้าและบริการกับการดำรงชีวิตประจำวัน ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูแจกภาพสินค้าและบริการให้นักเรียนคนละ 1 ภาพ จากนั้นนักเรียนจำแนกภาพที่ได้รับจากครู เป็นสินค้าและบริการที่จำเป็น และสินค้าและบริการที่ไม่จำเป็นในการดำรงชีวิตลงในกล่อง 2 ใบ 2.ครูแบ่งนักเรียนศึกษาข้อมูลความรู้เกี่ยวกับสินค้าและบริการในการดำรงชีวิต และประโยชน์และ คุณค่าของสินค้าและบริการที่เป็นความต้องการของมนุษย์ 3.สมาชิกแต่ละกลุ่มเล่าเรื่องที่ตนได้ศึกษาในกลุ่ม ร่วมกันอภิปราย แล้วสรุปเป็นองค์ความรู้ของกลุ่ม 4.นักเรียนทำใบงานที่ 1.1.1 เรื่อง สินค้าและบริการ 5.ครูและนักเรียนร่วมกันพิจารณาความถูกต้องของบัตรภาพในกล่องที่ร่วมกันจำแนกในขั้นกระตุ้น ความสนใจ
294 6.นักเรียนดูภาพสินค้าและบริการ ใน PowerPoint แล้วร่วมกันวิเคราะห์ภาพที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต ครูอธิบายเพิ่มเติมเรื่องสินค้าและบริการที่เกี่ยวกับปัจจัย 4 ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต 7.นักเรียนสังเกตใบแสดงสินค้า แล้วร่วมกันตอบคำถามเกี่ยวกับสินค้าดังกล่าว ครูตั้งคำถามเพื่อ เชื่อมโยงความรู้สู่การเรียน เรื่อง หลักการเลือกซื้อสินค้าที่จำเป็นในการดำรงชีวิต 8.นักเรียนแต่ละคนวางแผนการสืบค้นข้อมูลความรู้เกี่ยวกับหลักการเลือกซื้อสินค้าที่จำเป็นในการ ดำรงชีวิต 9.ครูแจกคูปองแทนเงินจริง ให้นักเรียนเลือกซื้อสินค้าที่เป็นสินค้าปัจจัย 4 นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอ สินค้าที่เลือกซื้อ พร้อมเหตุผล 10.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปหลักการเลือกซื้อสินค้าที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เศรษฐศาสตร์ใกล้ตัว บทที่ 1 สินค้าและบริการกับการดำรงชีวิต - PowerPoint สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เศรษฐศาสตร์ใกล้ตัว - บัตรภาพสินค้าและบริการ สินค้าที่จำเป็น สินค้าที่ต้องการ - บัตรภาพแสดงสินค้าที่เป็นปัจจัย 4 - ใบงาน 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
295 หน่วยที่ 8 การวางแผนการใช้จ่ายเงินของตนเอง รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 5 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 3.1 ป.3/2 ส 3.2 ป.3/1 ป.3/2 ตัวชี้วัด ส 3.1 ป.3/2 วิเคราะห์การใช้จ่ายของตนเอง ส 3.2 ป.3/1 บอกสินค้าและบริการที่รัฐจัดหาและให้บริการแก่ประชาชน ส 3.2 ป.3/2 บอกความสำคัญของภาษีและบทบาทของประชาชนในการเสียภาษี ๒. สาระสำคัญ การวางแผนการใช้จ่ายเงินทำให้มีการเตรียมตัวล่วงหน้าในการใช้จ่ายเงินให้เหมาะสมกับรายได้ สินค้าและบริการที่ตอบสนองความต้องการของมนุษย์มีอยู่หลายประเภทซึ่งจะต้องรู้หลักการเลือกซื้อสินค้าและ บริการที่จำเป็นก่อนตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าประชาชนทุกคนต้อง รู้จักวางแผนการใช้จ่ายเงินของตนและมีหน้าที่ เสียภาษีให้แก่รัฐทั้งทางตรงและทางอ้อมเพื่อรัฐจะได้นำมาเป็นค่าใช้จ่ายในการพัฒนาประเทศ มีความละอายและ ความไม่ทนต่อการทุจริต ๓. สาระการเรียนรู้ 1) ใช้บัญชีรับจ่ายวิเคราะห์การใช้จ่ายที่จำเป็นและเหมาะสม 2) วางแผนการใช้จ่ายเงินของตนเอง 3) วางแผนการแสวงหารายได้ที่สุจริตและเหมาะสม 4) วางแผนการนำเงินที่เหลือจ่ายมาใช้อย่างเหมาะสม 5) สินค้าและบริการที่ภาครัฐทุกระดับจัดหาและให้บริการแก่ประชาชน เช่น ถนน โรงเรียน สวนสาธารณะ การสาธารณสุข การบรรเทาสาธารณภัย 6) ความหมายและความสำคัญของภาษีที่รัฐนำมาสร้างความเจริญและให้บริการแก่ประชาชน 7) ตัวอย่างของภาษี เช่น • ภาษีทางตรง - ภาษีรายได้บุคคลธรรมดา - ภาษีนิติบุคคล • ภาษีทางอ้อม - ภาษีการขายทั่วไทย - ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีการค้า ฯลฯ 8) บทบาทหน้าที่ของประชาชนในการเสียภาษี ความรู้ - การวางแผนการ ใช้จ่ายเงินของ ตนเองได้ - ความหมายและ ความสำคัญของภาษีที่รัฐนำมาสร้างความเจริญและให้บริการแก่ประชาชน - ตัวอย่างของภาษี เช่นภาษีรายได้บุคคลธรรมดา - ภาษีมูลค่าเพิ่ม ฯลฯ บทบาทหน้าที่ของประชาชนในการเสียภาษี
296 ทักษะ - บอกความหมาย และความสำคัญ ของการจัดเก็บ ภาษีได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ - มีความละอายและความไม่ทนต่อการทุจริต ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - รายงาน เรื่อง การใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน - ใบงานเรื่องมีความละอายและความไม่ทนต่อการทุจริต ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.นักเรียนอาสาสมัครเล่าถึงการใช้จ่ายของตนเองที่ผ่านมา 1 สัปดาห์ แล้วครูบันทึกเป็นบัญชีรายรับรายจ่าย 2.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มศึกษาใบความรู้ เรื่อง การใช้จ่ายของตนเอง 3.นักเรียนแต่ละคนทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายของตนเอง 1 สัปดาห์ แล้วนำมาส่งครู 4.นักเรียนวิเคราะห์รายรับ-รายจ่ายของตนเองตามประเด็นที่กำหนดให้ แล้วบันทึกลงในใบงานที่ 2.1.1 เรื่อง วิเคราะห์การใช้จ่ายของตนเอง 5.นักเรียนวางแผนการใช้จ่ายเงินและหารายได้ของตนเอง แล้วบันทึกลงในใบงานที่ 2.1.2 เรื่อง การ วางแผนการใช้เงิน 6.นักเรียนทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายของตนเองอย่างสม่ำเสมอ 7.นักเรียนดูภาพตัวอย่างสินค้าและบริการที่รัฐจัดให้ประชาชน แล้วตอบคำถาม ครูเชื่อมโยงให้นักเรียน เข้าใจถึงการบริการของรัฐที่จัดให้ประชาชน 8.ครูนำป้ายประกาศของสินค้าและบริการที่รัฐจัดให้ตั้งไว้บนโต๊ะ ๆ ละ 1 ประเภท พร้อมแจกบัตรภาพ ที่เป็นสินค้าและบริการให้นักเรียนคนละ 1 ประเภท พร้อมแจกบัตรภาพที่เป็นสินค้าและบริการให้ นักเรียนคนละ 1 ภาพ 9.นักเรียนแข่งขันกันวางภาพให้ตรงกับประเภทของสินค้าและบริการ 10.ครูให้นักเรียนสังเกตใบเสร็จค่าน้ำประปา ไฟฟ้า รายการซื้อสินค้า และจาก PowerPoint แล้วตอบ คำถาม ครูอธิบายเพิ่มเติมถึงภาษีมูลค่าเพิ่ม แล้วเชื่อมโยงถึงการเสียภาษีของประชาชนใน ชีวิตประจำวัน 11.นักเรียนตอบคำถามเกี่ยวกับความสำคัญของภาษีและบทบาทหน้าที่ของประชาชนในการเสียภาษี (มีความละอายและความไม่ทนต่อการทุจริต) 12.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความหมายและความสำคัญของการเสียภาษี ประเภทของภาษี และ บทบาทของประชาชนในการเสียภาษี ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เศรษฐศาสตร์ใกล้ตัว บทที่ 2 การวางแผนการใช้จ่ายเงินของตนเอง
297 - PowerPoint สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เศรษฐศาสตร์ใกล้ตัว - บัตรภาพสินค้าและบริการที่รัฐจัดหาให้ เช่น โรงเรียน โรงพยาบาล สถานีดับเพลิง รถโดยสาร ถนน สะพาน สวนสาธารณะ สนามเด็กเล่น ไฟฟ้า ประปา - ใบงาน - ใบงานมีความละอายและความไม่ทนต่อการทุจริต 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
298 หน่วยที่ 9 การผลิตและการแข่งขันทางการค้า รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 6 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 3.1 ป.3/3 ส 3.2 ป.3/3 ตัวชี้วัด ส 3.1 ป.3/3 อธิบายได้ว่าทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดมีผลต่อการผลิตและการบริโภคสินค้าและบริการ ส 3.2 ป.3/3 อธิบายเหตุผลการแข่งขันทางการค้าที่มีผลทำให้ราคาสินค้าลดลง ๒. สาระสำคัญ ทรัพยากรที่เรานำมาใช้ในการผลิตสินค้าและบริการมีอยู่อย่างจำกัด การแข่งขันทางการค้ามีผลทำให้ ราคาสินค้าลดลง ๓. สาระการเรียนรู้ 1) ความหมายของผู้ผลิตและผู้บริโภค 2) ความหมายของสินค้าและบริการ 3) ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจที่เกิดจากความหายากของทรัพยากรกับความต้องการของมนุษย์ที่ไม จำกัด 4) ความสำคัญและผลกระทบของการแข่งขันทางการค้าที่มีผลทำให้ราคาสินค้าลดลง ความรู้ - ความหมายของ ผู้ผลิตและ ผู้บริโภค 2.ความหมายของ สินค้าและ บริการ - ความสำคัญและ ผลกระ ทบของการ แข่งขันทาง การค้า ที่มีผลทำให้ราคา สินค้าลดลง ทักษะ - สาธิตในการนำทรัพยากรมาใช้ในการผลิตสินค้า และบริการ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - แผ่นภาพ เรื่อง ทรัพยากรมีผลต่อการผลิตและการบริโภค - แผ่นภาพ เรื่อง การแข่งขันทางการค้า ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูให้นักเรียนดู PowerPoint เกี่ยวกับการจัดซื้อสินค้าทางออนไลน์ และส่งสินค้าทางไปรษณีย์นักเรียน ตอบคำถามเกี่ยวกับผู้ผลิต ผู้บริโภค สินค้า และการให้บริการ 2.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน แล้วจับคู่กลุ่มละ 2 คู่ นักเรียนค้นคว้าหาคำตอบตามประเด็น คำถามที่กำหนดเกี่ยวกับความหมายของการผลิต การบริโภค สินค้าและบริการ 3.นักเรียนดูป้ายราคาน้ำมันในแต่ละช่วงปี แล้วตอบคำถามเกี่ยวกับปัญหาพื้นฐานเกี่ยวกับน้ำมัน
299 4.นักเรียนดู PowerPoint เกี่ยวกับการเปรียบเทียบปั๊มน้ำมันที่มีรถเข้าใช้บริการไม่เท่ากัน แล้วตอบคำถาม เกี่ยวกับปัญหาเศรษฐกิจและทรัพยากร 5.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มให้ศึกษาความรู้เกี่ยวกับ ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจกับทรัพยากรที่อยู่อย่าง จำกัด 6.ครูนำใบรายการสินค้าของ 3 ห้างสรรพสินค้า ให้นักเรียนเปรียบเทียบสินค้าชนิดเดียวกันของผู้ขายแต่ละ ราย แล้วให้นักเรียนตัดสินใจซื้อจากผู้ขายรายใดรายหนึ่ง แล้วบอกเหตุผลในการเลือกซื้อจากผู้ขาย ครู อธิบายเชื่อมโยงว่า ตลาดที่มีผู้ขายสินค้าชนิดเดียวกันมากกว่า 2 รายขึ้นไป เรียกว่า การแข่งขันทางการค้า ซึ่งมีผลดีต่อผู้บริโภค เช่น ได้สินค้าราคาถูก ได้ปริมาณมากกว่า ได้การบริการที่ดีกว่า 7.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ศึกษาความรู้เรื่อง การแข่งขันทางการค้า ครูกำหนดให้นักเรียนทั้งชั้นหาสินค้าที่ เหมือนกันกลุ่มละ 5 ชนิด และมีปริมาณตามความเหมาะสม ครูแบ่งนักเรียนเป็นเจ้าของร้าน ร้านละ 3 คน จำนวน 3 ร้าน แล้วให้นักเรียนคนอื่นเป็นผู้ซื้อ จากนั้นครูแจกคูปองแทนเงินจริงให้ผู้ซื้อคนละ 50 บาท 8.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการศึกษา 9.นักเรียนทำชิ้นงานที่ได้รับมอบหมาย ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เศรษฐศาสตร์ใกล้ตัว บทที่ 3 การผลิตและการแข่งขันทางการค้า - PowerPoint สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เศรษฐศาสตร์ใกล้ตัว - บัตรภาพสินค้าและบริการที่รัฐจัดหาให้ เช่น โรงเรียน โรงพยาบาล สถานีดับเพลิง รถโดยสาร ถนน สะพาน สวนสาธารณะ สนามเด็กเล่น ไฟฟ้า ประปา - ใบงาน
300 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
301 หน่วยที่ 10 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 6 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 5.1 ป.3/1 ป.3/2 ตัวชี้วัด ส 5.1 ป.3/1 สำรวจข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในโรงเรียนและชุมชนโดยใช้แผนผัง แผนที่ และ รูปถ่าย เพื่อแสดงความสัมพันธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง ส 5.1 ป.3/2 วาดแผนผังเพื่อแสดงตำแหน่งที่ตั้งของสถานที่สำคัญในบริเวณโรงเรียนและชุมชน ๒. สาระสำคัญ แผนที่ แผนผัง และภาพถ่ายมีความสำคั ในการใช้หาข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในชุมชน แสดงที่ตั้งของสถานที่ สำคัญในบริเวณโรงเรียน และชุมชนนอกจากนั้นยังเป็นข้อมูลทำให้รู้ความสัมพันธ์ของลักษณะทางกายภาพกับ ลักษณะทางสังคมของชุมชน ๓. สาระการเรียนรู้ 1. ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในชุมชน 2. แผนที่ แผนผัง และรูปถ่าย 3. ความสัมพันธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง 4. ตำแหน่งที่ตั้งของสถานที่สำคัญในบริเวณโรงเรียนและชุมชน เช่น สถานที่ราชการ ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณีย์ ความรู้ - ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในชุมชน - แผนที่ แผนผัง และรูปถ่าย - ความสัมพันธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง - ตำแหน่งที่ตั้งของ สถาน ที่สำคัญใน บริเวณโรงเรียน และชุมชน เช่น สถานที่ ราชการ ตลาด โรงพยา บาล ไปรษณีย์ ทักษะ - สามารถบอกตำแหน่งที่ตั้งของโรงเรียนและชุมชนได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - สมุดภาพลักษณะทางกายภาพของโรงเรียนและชุมชน
302 ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูให้นักเรียนดูภาพหน้าหน่วยแล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับภาพจากหนังสือเรียน นักเรียนดูรูป ถ่ายโรงเรียนและชุมชนใกล้บริเวณโรงเรียน ครูถามนักเรียนว่า “จากรูปถ่าย นักเรียนได้ข้อมูลอะไรบ้าง” นักเรียนร่วมกันตอบคำถาม ครูเขียนคำตอบของนักเรียนบนกระดาน 2.นักเรียนศึกษาข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่สำคัญในโรงเรียนและชุมชนจากหนังสือเรียน จากนั้นทำแบบฝึก ปฏิบัติทักษะรวบยอด เรื่อง ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่สำคัญในโรงเรียนและชุมชน และทำใบงานที่ 1.1.1 เรื่อง ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ 3.ครูนำเครื่องมือทางภูมิศาสตร์มาให้นักเรียนดู ได้แก่ แผนผัง แผนที่ และรูปถ่ายของโรงเรียนและชุมชน นักเรียนดู PowerPoint ตัวอย่างที่ดีของแผนผัง แผนที่ และรูปถ่าย ที่ให้ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ ขั้นที่ 1 ตั้งคำถามเชิงภูมิศาสตร์ - ครูและนักเรียนร่วมกันตั้งคำถามเชิงภูมิศาสตร์ ดังนี้ • จากแผนผัง แผนที่ และรูปถ่าย สถานที่สำคัญมีอะไรบ้าง และตั้งอยู่ในตำแหน่งใด - นักเรียนศึกษาความหมาย ความสำคัญ ประโยชน์ ตัวอย่างของแผนผัง แผนที่ และรูปถ่าย ขั้นที่ 2 การรวบรวมข้อมูล - ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม จากนั้นครูแจกเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ให้กับนักเรียนแต่ละกลุ่ม - นักเรียนแต่ละกลุ่มออกสำรวจข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในโรงเรียนและชุมชนบริเวณใกล้เคียงโรงเรียน แล้ว บันทึกลงในใบงานที่ 1.2.1 เรื่อง ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในโรงเรียนและชุมชน ขั้นที่ 3 การจัดการข้อมูล - นักเรียนแต่ละกลุ่มนำข้อมูลที่ได้จากการสำรวจ มาอภิปรายกันภายในกลุ่มและร่วมกันแยกแยะ ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลโดยครูคอยแนะนำเพิ่มเติม ขั้นที่ 4 การวิเคราะห์ข้อมูล - นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันนำข้อมูลที่แยกแยะและตรวจสอบแล้ว นำมาวิเคราะห์หาคำตอบร่วมกัน ขั้นที่ 5 การสรุปเพื่อตอบคำถาม - สมาชิกแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนนำเสนอข้อมูลทางภูมิศาสตร์ของโรงเรียนและชุมชน - นักเรียนและครูร่วมกันสรุปคำตอบตามประเด็นคำถามที่กำหนดไว้ในขั้นที่ 1 4.นักเรียนและครูสรุปความรู้เกี่ยวกับหลักการวาดแผนผังที่แสดงตำแหน่งที่ตั้งของสถานที่สำคัญในบริเวณ โรงเรียนและชุมชน นักเรียนทำแบบปฏิบัติกิจกรรมทักษะรวบยอด สังคมศึกษาฯ ป.3 เป็นการบ้าน ครูให้ นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน จากนั้นครูเฉลยคำตอบ ครูให้นักเรียนทำชิ้นงานรวบยอด เรื่อง สมุดภาพ ลักษณะทางกายภาพของโรงเรียนและชุมชน ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - แผนผังโรงเรียนและชุมชน - รูปถ่ายโรงเรียนและชุมชน - แผนที่ชุมชน - ใบงาน
303 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
304 หน่วยที่ 11 ชุมชนของเรา รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 10 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 5.2 ป.3/1 ป.3/2 ป.3/4 ป.3/5 ตัวชี้วัด ส 5.2 ป.3/1 เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีตกับปัจจุบัน ส 5.2 ป.3/2 อธิบายการใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติในการสนอง ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ และการประกอบอาชีพ ส 5.2 ป.3/4 อธิบายความแตกต่างของลักษณะเมืองและชนบท ส 5.2 ป.3/5 อธิบายความสัมพันธ์ของลักษณะทางกายภาพกับการดำเนินชีวิตของคนในชุมชน ๒. สาระสำคัญ สภาพแวดล้อมในชุมชนจากอดีตถึงปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไป มีการพึ่งพาสิ่งแวดล้อม และ ทรัพยากรธรรมชาติในการตอบสนองความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ ๓. สาระการเรียนรู้ 1) สิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีตกับปัจจุบัน - สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ - สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น 2) การใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมในการดำเนินชีวิตของมนุษย์ เช่น การคมนาคม บ้านเรือน และ การประกอบอาชีพในชุมชน 3) การประกอบอาชีพที่เป็นผลมาจากสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติในชุมชน 4) ลักษณะของเมืองและชนบท เช่น สิ่งปลูกสร้าง การใช้ที่ดิน การประกอบอาชีพ 5) ภูมิประเทศ และภูมิอากาศที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตของคนในชุมชน ความรู้ - สิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีตกับปัจจุบัน - สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น - ศึกษาการใช้ ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมในการดำเนินชีวิตของมนุษย์ - ลักษณะของเมือง และชนบท เช่น สิ่งปลูกสร้าง การใช้ที่ดินการประกอบอาชีพ - ภูมิประเทศและภูมิอากาศที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตของคนในชุมชน ทักษะ - อธิบายความแตกต่างของชุมชนบทและชุมชนเมืองได้ - อธิบายลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศที่สงผลต่อการดำรงชีวิตของคนในชุมชนได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ
305 ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - กิจกรรมชุมชนของเรา ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.นักเรียนดูภาพหน้าหน่วยจากหนังสือเรียนรายวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 รอบรู้ ภูมิศาสตร์ บทที่ 2 ชุมชนของเรา จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับภาพและตอบ คำถามหน้าหน่วย 2.นักเรียนดูคลิปวิดีโอเกี่ยวกับวิถีการดำเนินชีวิตของผู้คนที่มีการดำรงชีวิตที่แตกต่างกัน จากนั้นให้นักเรียน ร่วมกันแสดงความคิดเห็นถึงวิถีของคนในชุมชนนั้น และบอกเหตุผลว่า “ทำไมวิถีการดำเนินชีวิตของผู้คนใน แต่ละชุมชนถึงมีความแตกต่างกัน” 3.ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพกับการดำเนินชีวิตในชุมชน จากหนังสือเรียน รายวิชา สังคม ศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 2 ชุมชนของเรา หัวข้อเรื่อง ลักษณะทาง กายภาพกับการดำเนินชีวิต ครูให้นักเรียนดูภาพเกี่ยวกับอาชีพ อาหาร สถานที่อยู่อาศัย การแต่งกาย ใน ชุมชน จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพที่ส่งผลต่อการดำเนิน ชีวิตของคนในชุมชน 4.ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 4 กลุ่ม จากนั้นให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาจับสลากหัวข้อเกี่ยวกับอาชีพ อาหาร สถานที่อยู่อาศัย การแต่งกาย นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนจัดทำสมุดภาพที่แสดงข้อมูลเกี่ยวกับการ ดำรงชีวิตของคนในชุมชนตามหัวข้อที่ได้รับมอบหมาย พร้อมอธิบายว่าภาพดังกล่าวเป็นผลมาจากลักษณะ ภูมิประเทศและภูมิอากาศอย่างไร โดยที่แต่ละกลุ่มต้องเตรียมวิธีการออกมานำเสนอหรือจัดแสดงภายในชั้น เรียนตามที่ครูกำหนดให้ 5.ครูให้นักเรียนเล่นเกม “จับคู่สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติกับการดำเนินชีวิตในชุมชน” ครูถาม ความคิดเห็นนักเรียนว่า “จากเกมที่ได้เล่นไปนักเรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับอะไรบ้าง” นักเรียนร่วมกันแสดง ความคิดเห็น 6.นักเรียนแต่ละคนศึกษาข้อมูลจากหนังสือเรียนรายวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 รอบรู้ ภูมิศาสตร์ บทที่ 2 ชุมชนของเรา หัวข้อเรื่อง การใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมเพื่อสนองความต้องการพื้นฐานและการประกอบ อาชีพ ครูให้นักเรียนแต่ละคนศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมและ ทรัพยากรธรรมชาติกับการดำเนินชีวิตในชุมชน 7.นักเรียนแต่ละคนศึกษาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีตกับปัจจุบันจากหนังสือเรียนสังคมศึกษา ป. 3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 2 ชุมชนของเรา หัวข้อเรื่อง สิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีต กับปัจจุบัน ครูอธิบายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีตกับปัจจุบันเพื่อเพิ่มเติมความรู้ให้กับนักเรียน ครู พานักเรียนไปสำรวจชุมชนที่อยู่ใกล้เคียงกับบริเวณโรงเรียน โดยหาผู้รู้เพื่อมาเป็นวิทยากรให้ความรู้กับ นักเรียนเกี่ยวกับสภาพชุมชนในอดีตและปัจจุบัน โดยให้นักเรียนจดบันทึกข้อมูลจากวิทยากรและถ่ายภาพ ประกอบ (หรือครูจัดหาวิทยากร (หน่วยงานราชการ) ภายในชุมชนเข้ามาให้ความรู้เกี่ยวกับสภาพชุมชนใน อดีตและปัจจุบันแก่นักเรียนภายในสถานศึกษา)
306 8.นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมรู้เรื่องภูมิศาสตร์ตามที่กำหนดให้จากหนังสือเรียนรายวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 2 ชุมชนของเรา หัวข้อเรื่อง ลักษณะของเมืองกับชนบท เสร็จ แล้วนำส่งครูนักเรียนและครูร่วมกันตอบคำถามเชิงภูมิศาสตร์ตามประเด็นคำถามที่ตั้งไว้ในขั้นที่ 1 9.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับลักษณะของเมืองกับชนบท นักเรียนทำแบบฝึกปฏิบัติทักษะรวบยอด เรื่อง ชุมชนของเรา นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 11 รอบรู้ภูมิศาสตร์ : ชุมชนของ เรา จากนั้นครูตรวจแบบทดสอบหลังเรียน ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - ใบงาน 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
307 หน่วยที่ 12 สิ่งแวดล้อมในชุมชน รหัสวิชา ส๑3๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ ๑ เวลา 4 ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้ / ตัวชี้วัด มฐ ส 5.2 ป.3/3 ป.3/6 ตัวชี้วัด ส 5.2 ป.3/3 อธิบายสาเหตุที่ทำให้เกิดมลพิษโดยมนุษย์ ส 5.2 ป.3/6 มีส่วนร่วมในการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน ๒. สาระสำคัญ ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ และการประกอบอาชีพ กิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ส่งผลให้เกิด มลพิษ สภาพแวดล้อมในชุมชนจากอดีตถึงปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไป มีการพึ่งพาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร ธรรมชาติ ในการตอบสนองความต้องการพื้นฐานของมนุษย์และการประกอบอาชีพกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ส่งผลให้เกิด มลพิษนอกจากนั้นยังมีความแตกต่างกันของเมืองและชนบท ๓. สาระการเรียนรู้ 1) ความหมายและประเภทของมลพิษโดยมนุษย์ 2) สาเหตุของการเกิดมลพิษที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ 3) ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมที่มีต่อชุมชน 4) การจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน ความรู้ - ความหมายและประเภทของมลพิษโดยมนุษย์ - สาเหตุของการเกิดมลพิษที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ - ศึกษาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมที่มีต่อชุมชนการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน ทักษะ - บอกสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมได้ คุณลักษณะที่พึงประสงค์ - ใฝ่เรียนรู้ - มุ่งมั่นในการทำงาน - มีความรับผิดชอบ ๔. ชิ้นงานและภาระงาน - กิจกรรมสิ่งแวดล้อมในชุมชน ๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 1.ครูเปิดข่าวเกี่ยวกับฝุ่นละออง PM 2.5 ให้นักเรียนดู จากนั้นครูตั้งคำถามเพื่อกระตุ้นความสนใจของ นักเรียนแล้วให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นครูอธิบายเสริมจากที่นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับ PM 2.5
308 2.นักเรียนแบ่งกลุ่มเป็น 4 กลุ่ม สมาชิกในแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้จากหนังสือเรียน รายวิชา สังคม ศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 3 สิ่งแวดล้อมในชุมชน หัวข้อเรื่อง มลพิษและ ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมในชุมชน 3.ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 4 กลุ่ม แล้วให้สมาชิกแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาจับสลากหัวข้อต่างๆ ดังนี้ - มลพิษทางดิน - มลพิษทางน้ำ - มลพิษทางอากาศ - มลพิษทางเสียง โดยให้นักเรียนแต่ละกลุ่มไปศึกษาค้นคว้านอกเวลาเรียนตามประเด็นที่ครูกำหนดให้ 4.นักเรียนแต่ละกลุ่มนำข้อมูลที่ได้จากการจัดการข้อมูลแล้วนำมาวิเคราะห์ โดยจัดทำเป็นแผนผังความคิด พร้อมติดรูปถ่ายเกี่ยวกับมลพิษตามประเด็นที่สืบค้นและศึกษาค้นคว้ามา แล้วให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทน ออกมานำเสนอแผนผังความคิดของกลุ่มที่หน้าชั้นเรียน 5.ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน เพื่อร่วมกันหาวิธีการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชนและการ เข้าไปมีส่วนร่วมในการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน 6.ครูและนักเรียนจึงได้ร่วมกันตั้งคำถามเชิงภูมิศาสตร์ ดังนี้ - นักเรียนมีส่วนร่วมในการจัดการและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมในชุมชนได้อย่างไร 7.นักเรียนนำข้อมูลที่ได้จากการวางแผนมาจัดทำเป็นแนวทางปฏิบัติในการจัดการสิ่งแวดล้อมของชุมชน และฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมในชุมชน 8.ครูให้นักเรียนร่วมกันจัดกิจกรรมในการจัดการและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม หรือให้ความร่วมมือกับหน่วยงานที่ เกี่ยวข้องกับทางด้านสิ่งแวดล้อมในภาครัฐหรือภาคเอกชน เพื่อทำการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมภายในชุมชนตาม ประเด็นปัญหาที่นักเรียนภายในชั้นเรียนได้ร่วมกันคัดเลือกไว้ หลังจากที่นักเรียนได้ปฏิบัติกิจกรรมหรือได้ เข้าร่วมกิจกรรมกับหน่วยงานต่างๆ แล้วให้นักเรียนบันทึกผลการปฏิบัติกิจกรรมลงในสมุด 9.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเกี่ยวกับการจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน ๖. สื่อการเรียนรู้ - หนังสือเรียนวิชา สังคมศึกษาฯ ป.3 - ใบงาน - PowerPointสังคมศึกษาฯ ป.3 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 3 สิ่งแวดล้อมในชุมชน - ภาพเกี่ยวกับมลพิษทางดิน มลพิษทางน้ำ มลพิษทางอากาศ และมลพิษทางเสียง 7. ประเมินผล - ตรวจแบบฝึก/ใบงาน - ตรวจชิ้นงาน
309 การประเมินผลชิ้นงาน/ภาระงาน ประเด็นการประเมิน ระดับคุณภาพ ๔ ๓ ๒ ๑ ๑. ความตั้งใจในการร่วม กิจกรรม ไม่พูดคุยเลย ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๒ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย๓ ครั้ง ในขณะร่วม กิจกรรม พูดคุย ๓ ครั้งขึ้น ไปตั้งแต่ร่วม กิจกรรม ๒. การเขียน เขียนตัวอักษร ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ถูกที่ มีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษร ถูกต้อง แต่วาง สระวรรณยุกต์ ผิดที่ ๒ คำ แต่ งานมีระเบียบ เรียบร้อยและ สะอาด เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง ๓ตัวและ วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ๓ คำ งาน เรียบร้อยเป็น บางส่วน เขียนตัวอักษรไม่ ถูกต้อง วางสระ วรรณยุกต์ผิดที่ ตั้งแต่ ๓ คำขึ้น ไปและงานไม่ เรียบร้อย ๓. ตรวจผลงาน - แบบฝึกหัด - ใบงาน ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๘๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๗๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๖๐ ผลงานผ่าน เกณฑ์อย่างน้อย ร้อยละ ๕๐
310 ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับ ถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. อธิบายความสำคัญของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือ ในฐานะเป็นศูนย์ รวมจิตใจของ ศาสนิกชน • ความสำคัญของพระพุทธศาสนา -พระพุทธศาสนา ในฐานะที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ -เป็นศูนย์รวมการทำความดี และพัฒนาจิตใจ เช่น ฝึกสมาธิ สวด มนต์ ศึกษา หลักธรรม -เป็นที่ประกอบศาสนพิธี (การทอดกฐิน การทอดผ้าป่า การเวียนเทียน การทำบุญ) -เป็นแหล่งทำกิจกรรมทางสังคม เช่น การจัดประเพณีท้องถิ่น การ เผยแพร่ข้อมูล ข่าวสารชุมชน และการส่งเสริมพัฒนาชุมชน 2. สรุปพุทธประวัติตั้งแต่บรรลุธรรม จนถึงประกาศธรรม หรือประวัติศาสดาที่ ตนนับถือตามที่กำหนด • สรุปพุทธประวัติ (ทบทวน) - ตรัสรู้ - ประกาศธรรม ได้แก่ : โปรดชฎิล : โปรดพระเจ้าพิมพิสาร : พระอัครสาวก : แสดงโอวาทปาฏิโมกข์ 3. เห็นคุณค่า และปฏิบัติตนตามแบบอย่าง การดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติ สาวก ชาดก/เรื่องเล่า และศาสนิกชน ตัวอย่าง ตามที่กำหนด ➢ พุทธสาวก พุทธสาวิกา - พระอุรุเวลกัสสปะ ➢ ชาดก - กุฏิทูสกชาดก - มหาอุกกุสชาดก ➢ ศาสนิกชนตัวอย่าง - สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก - สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
311 ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 4.แสดงความเคารพ พระรัตนตรัย ปฏิบัติตาม ไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท 3 ในพระพุทธศาสนา หรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ➢ พระรัตนตรัย : ศรัทธา 4 - พระพุทธ : พุทธคุณ 3 - พระธรรม : หลักกรรม - พระสงฆ์ • ไตรสิกขา - ศีล สมาธิ ปัญญา ➢ โอวาท 3 - ไม่ทำชั่ว : เบญจศีล :ทุจริต 3 - ทำความดี : เบญจธรรม : สุจริต 3 : พรหมวิหาร 4 : กตัญญูกตเวทีต่อประเทศชาติ : มงคล 38 ➢ เคารพ ➢ ถ่อมตน ➢ ทำความดีให้พร้อมไว้ก่อน - ทำจิตให้บริสุทธิ์ (บริหารจิตและเจริญปัญญา) ➢ พุทธศาสนสุภาษิต - สุขา สงฺฆสฺส สามคฺคี : ความพร้อมเพรียงของหมู่ให้ เกิดสุข - โลโกปตฺถมฺภิกา เมตฺตา : เมตตาธรรม ค้ำจุนโลก 5.ชื่นชมการทำความดีของตนเอง บุคคลใน ครอบครัว โรงเรียนและชุมชนตามหลักศาสนา พร้อมทั้งบอกแนวปฏิบัติในการดำเนินชีวิต ➢ ตัวอย่างการกระทำความดีของตนเองและบุคคลใน ครอบครัว ในโรงเรียน และในชุมชน
312 ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 6.เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็น พื้นฐานของสมาธิใน พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทาง ของศาสนาที่ตนนับถือ ตามที่กำหนด ➢ สวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัย และแผ่ เมตตา - รู้ความหมายของสติสัมปชัญญะ สมาธิและปัญญา - รู้วิธีปฏิบัติของการบริหารจิตและเจริญปัญญา - ฝึกการยืน การเดิน การนั่ง และการนอน อย่างมีสติ - ฝึกการกำหนดรู้ความรู้สึก เมื่อตาเห็นรูป หูฟังเสียง จมูกดมกลิ่น ลิ้นลิ้มรส กายสัมผัสสิ่งที่มากระทบ ใจรับรู้ธรรมารมณ์ - ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด การถาม และการเขียน 7.ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ เพื่อ การอยู่ร่วมกันเป็นชาติได้ อย่างสมานฉันท์ ➢ หลักธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสมานฉันท์ - เบญจศีล – เบญจธรรม - ทุจริต 3 – สุจริต 3 - พรหมวิหาร 4 - มงคล 38 : เคารพ : ถ่อมตน : ทำความดีให้พร้อมไว้ก่อน - พุทธศาสนสุภาษิต : ความพร้อมเพรียงของหมู่ให้ เกิดสุข : เมตตาธรรมค้ำจุนโลก : กตัญญูกตเวทีต่อประเทศชาติ 8.อธิบายประวัติศาสดาของศาสนาอื่นๆ โดยสังเขป ➢ ประวัติศาสดา - พระพุทธเจ้า - มุฮัมมัด - พระเยซู
313 สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนา หรือ ศาสนาที่ตนนับถือ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.อภิปรายความสำคัญ และมีส่วนร่วมในการ บำรุงรักษาศาสนสถานของศาสนาที่ตนนับถือ • ความรู้เบื้องต้นและความสำคัญของศาสนสถาน • การแสดงความเคารพต่อศาสนสถาน • การบำรุงรักษาศาสนสถาน • 2.มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดีตามที่ กำหนด มรรยาทของศาสนิกชน - การปฏิบัติตนที่เหมาะสมต่อพระภิกษุ - การยืน การเดิน และการนั่งที่เหมาะสมในโอกาสต่าง ๆ 3.ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสำคัญทาง ศาสนา ตามที่กำหนดได้ถูกต้อง ปฏิบัติตนในศาสนพิธี - การอาราธนาศีล - การอาราธนาธรรม - การอาราธนาพระปริตร - ระเบียบพิธีและการปฏิบัติตนในวันธรรมสวนะ
314 สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงามและธำรงรักษา ประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยใน ฐานะสมาชิกที่ดีของชุมชน • การเข้าร่วมกิจกรรมประชาธิปไตยของชุมชน เช่น การ รณรงค์การเลือกตั้ง แนวทางการปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของชุมชน เช่นอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อม สาธารณสมบัติ โบราณวัตถุและโบราณสถาน การพัฒนา ชุมชน ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 2. ปฏิบัติตนในการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี • การเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี - บทบาทและความรับผิดชอบของผู้นำ - บทบาทและความรับผิดชอบของผู้ตามหรือสมาชิก - การทำงานกลุ่มให้มีประสิทธิผลและประสิทธิภาพ และ ประโยชน์ของการทำงานเป็นกลุ่ม 3. วิเคราะห์สิทธิพื้นฐานที่เด็กทุกคนพึงได้รับตาม กฎหมาย • สิทธิพื้นฐานของเด็ก เช่น สิทธิที่จะมีชีวิต สิทธิที่จะได้รับ การปกป้อง สิทธิที่จะได้รับการพัฒนา สิทธิที่จะมีส่วนร่วม 4. อธิบายความแตกต่างทางวัฒนธรรมของกลุ่มคน ในท้องถิ่น • วัฒนธรรมในภาคต่างๆ ของไทยที่แตกต่างกัน เช่น การ แต่งกาย ภาษา อาหาร 5. เสนอวิธีการที่จะอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขใน ชีวิตประจำวัน • ปัญหาและสาเหตุของการเกิดความขัดแย้งใน ชีวิตประจำวัน • แนวทางการแก้ปัญหาความขัดแย้งด้วยสันติวิธี
315 สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรงรักษาไว้ซึ่งการ ปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. อธิบายอำนาจอธิปไตยและความสำคัญของ ระบอบประชาธิปไตย • อำนาจอธิปไตย • ความสำคัญของการปกครองตามระบอบประชาธิปไตย 2. อธิบายบทบาทหน้าที่ของพลเมืองในกระบวนการ เลือกตั้ง • บทบาทหน้าที่ของพลเมืองในกระบวนการเลือกตั้งทั้งก่อน • การเลือกตั้ง ระหว่างการเลือกตั้ง หลังการเลือกตั้ง 3. อธิบายความสำคัญของสถาบันพระมหากษัตริย์ ตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ ทรงเป็นประมุข • สถาบันพระมหากษัตริย์ในสังคมไทย • ความสำคัญของสถาบันพระมหากษัตริย์ในสังคมไทย สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากรที มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.ระบุปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกซื้อสินค้าและบริการ • สินค้าและบริการที่มีอยู่หลากหลายในตลาดที่มีความ แตกต่างด้านราคาและคุณภาพ • ปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกซื้อสินค้าและบริการที่มีมากมาย ซึ่งขึ้นอยู่กับผู้ซื้อ ผู้ขาย และตัวสินค้า เช่น ความพึงพอใจของผู้ซื้อ ราคาสินค้า การโฆษณา คุณภาพของ สินค้า 2. บอกสิทธิพื้นฐานและรักษาผลประโยชน์ของ ตนเองในฐานะผู้บริโภค • สิทธิพื้นฐานของผู้บริโภค • สินค้าและบริการที่มีเครื่องหมายรับรองคุณภาพ หลักการและวิธีการเลือกบริโภค 3. อธิบายหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงและ นำไปใช้ในชีวิตประจำวันของตนเอง • หลักการของเศรษฐกิจพอเพียง การประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงในการดำรงชีวิต เช่น การ แต่งกาย การกินอาหาร การใช้จ่าย
316 สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.2 เข้าใจระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็นของ การร่วมมือกันทางเศรษฐกิจในสังคมโลก ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. อธิบายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจของคนในชุมชน • อาชีพ สินค้าและบริการต่าง ๆ ที่ผลิตในชุมชน • การพึ่งพาอาศัยกันภายในชุมชนทาง ด้านเศรษฐกิจ เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อ ผู้ขาย การกู้หนี้ยืมสิน การสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนด้วยการใช้สิ่งของที่ผลิตใน ชุมชน 2. อธิบายหน้าที่เบื้องต้นของเงิน • ความหมายและประเภทของเงิน • หน้าที่เบื้องต้นของเงินในระบบเศรษฐกิจ • สกุลเงินสำคัญที่ใช้ในการซื้อขายแลกเปลี่ยนระหว่าง ประเทศ สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๑ เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการ ทาง ประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. นับช่วงเวลาเป็นทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ • ความหมายและช่วงเวลา ทศวรรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษ • การใช้ทศวรษ ศตวรรษ และสหัสวรรษเพื่อทำความเข้าใจ ช่วงเวลาที่ปรากฏในเอสารต่างๆ เช่น หนังสือพิมพ์ ๒. อธิบายยุคสมัยใน การศึกษาประวัติของ มนุษย์ชาติโดยสังเขป • เกณฑ์การแบ่งยุคสมัยในการศึกษาประวัติศาสตร์ที่แบ่งเป็นยุค ก่อนประวัติศาสตร์และยุคประวัติศาสตร์ • ยุคสมัยที่ใช้ในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทย เช่น สมัยก่อนสุโขทัย สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี สมัยรัตนโกสินทร์ ๓. แยกแยะประเภท หลักฐานที่ใช้ในการศึกษา ความเป็นมาของท้องถิ่น • ประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่แบ่งเป็นหลักฐาน ชั้นต้น และหลักฐานชั้นรอง • ตัวอย่างหลักฐานที่ใช้ในการศึกษาความเป็นมาของท้องถิ่นของ ตน • เกณฑ์การจำแนกหลักฐานที่พบในท้องถิ่นเป็นหลักฐานชั้นต้น และหลักฐานชั้นรอง อย่างง่ายๆ
317 สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๒ เข้าใจพัฒนาการของมนุษย์จากอดีตจนถึงปัจจุบันในด้านความสัมพันธ์และการ เปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถวิเคราะห์ ผลกระทบที่เกิดขึ้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายการตั้งหลักแหล่งและพัฒนาการของ มนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์และยุค ประวัติศาสตร์โดยสังเขป • พัฒนาการของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และยุคประวัติศาสตร์ในดินแดนไทย โดยสังเขป ๒. ยกตัวอย่างหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่พบ ในท้องถิ่นที่แสดงพัฒนาการของมนุษยชาติใน ดินแดนไทย • หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่แสดงการตั้ง หลักแหล่งของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และยุคประวัติศาสตร์ในดินแดนไทยโดย เฉพาะที่สามารถก่อตั้งเป็นอาณาจักรโบราณ ได้ โดยสังเขป • หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่พบในท้องถิ่นที่ แสดงพัฒนาการของมนุษยชาติในดินแดน ไทย โดยสังเขป สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ และ ธำรงความ เป็นไทย ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายพัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย โดยสังเขป • การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย โดยสังเขป • พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยทางด้าน การเมือง การปกครองและเศรษฐกิจ โดยสังเขป ๒. บอกประวัติและผลงานของบุคคลสำคัญสมัย สุโขทัย • ประวัติและผลงานของบุคคลสำคัญสมัย สุโขทัย เช่น พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ พ่อขุน รามคำแหงมหาราช พระมหาธรรมราชาที่ ๑ (พระยาลิไทย) โดยสังเขป ๓. ภูมิปัญญาไทยที่สำคัญสมัยสุโขทัยที่น่า ภาคภูมิใจและควรค่าแก่การอนุรักษ์ • ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย เช่น ภาษาไทย ศิลปกรรมสุโขทัย ที่ทำให้สุโขทัยได้รับการยก ย่องเป็นมรดกโลก • คุณค่าของภูมิปัญญาไทยที่สืบต่อถึงปัจจุบันที่ น่าภาคภูมิใจและควรค่าแก่การอนุรักษ์