208 ใบงานที่ ๑.๒ เรื่อง เครื่องดื่มสมุนไพรในท้องถิ่น โดยครูและนักเรียนร่วมกันกำหนดระยะเวลาในการส่งใบงาน ตามความเหมาะสม เรื่องที่ ๒ ภูมิปัญญาท้องถิ่น เวลา ๑-๒ ชั่วโมง วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรู้แบบวัฏจักรการเรียนรู้ (4 MAT) ขั้นที่ ๑ สร้างคุณค่าและประสบการณ์ของสิ่งที่เรียน (พัฒนาสมองซีกขวา) ๑. ครูให้นักเรียนดูบัตรภาพ จากนั้นให้นักเรียนพิจารณาว่า หากต้องการย้อมผ้าด้วยสีที่ครูกำหนด จะใช้วัสดุ ธรรมชาติจากบัตรภาพใดมาย้อมผ้า ๒. นักเรียนแสดงความคิดเห็นว่า การย้อมผ้าจากสีที่ได้จากวัสดุธรรมชาติเป็นภูมิปัญญาที่มีคุณค่าอย่างไร ๓. ครูให้นักเรียนยกตัวอย่างภูมิปัญญาในท้องถิ่นที่นักเรียนภาคภูมิใจ และนำมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ขั้นที่ ๒ วิเคราะห์ประสบการณ์ (พัฒนาสมองซีกซ้าย) ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายว่า เหตุใดนักเรียนจึงภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นดังกล่าว ขั้นที่ ๓ ปรับประสบการณ์เป็นความคิดรวบยอด (พัฒนาสมองซีกขวา) ครูนำบัตรภาพเกี่ยวกับสิ่งของเครื่องใช้ที่เกิดจากภูมิปัญญาท้องถิ่น มาแสดงให้นักเรียนดู จากนั้นให้นักเรียน ร่วมกันสรุปเป็นความคิดรวบยอดถึงความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการดำเนินชีวิต ขั้นที่ ๔ พัฒนาความคิดรวบยอด (พัฒนาสมองซีกซ้าย) ๑. นักเรียนรวมกลุ่มเดิมให้แต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เรื่อง ตัวอย่างภูมิปัญญาท้องถิ่น จากหนังสือเรียน และ ห้องสมุด โดยให้สมาชิกกลุ่มกำหนดหมายเลขประจำตัวเป็นหมายเลข ๑-๔ แล้วแบ่งหน้าที่กันศึกษา ใน หัวข้อที่ครูกำหนดให้ ๒. สมาชิกในแต่ละกลุ่มสรุปความรู้เกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ตนเองได้ศึกษา จากนั้นผลัดเปลี่ยนกันอธิบาย และยกตัวอย่างภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ตนเองรับผิดชอบให้สมาชิกกลุ่มเข้าใจ ขั้นที่ ๕ ลงมือปฏิบัติจากกรอบความคิดที่กำหนด (พัฒนาสมองซีกซ้าย) นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันทำใบงานที่ ๒.๑ เรื่อง ภูมิปัญญาท้องถิ่น จากนั้นครูและนักเรียนช่วยกันเฉลย คำตอบในใบงาน ขั้นที่ ๖ สร้างชิ้นงานที่สะท้อนความเป็นตนเอง (พัฒนาสมองซีกขวา) • ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเลือกภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สมาชิกในกลุ่มสนใจ แล้วนำมาจัดป้ายนิเทศ เรื่อง ภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยให้ครอบคลุมประเด็นตามที่กำหนด ขั้นที่ ๗ วิเคราะห์คุณค่าและการประยุกต์ใช้ (พัฒนาสมองซีกซ้าย) สมาชิกแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์วิธีการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เลือกมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวัน ตามประเด็นที่กำหนด และปรับปรุงแก้ไขให้เหมาะสม จากนั้นคัดเลือกตัวแทนที่นำเสนอความรู้ได้ดีที่สุด ๑ คน ออกมานำเสนอผลงาน
209 ขั้นที่ ๘ แลกเปลี่ยนประสบการณ์เรียนรู้กับผู้อื่น (พัฒนาสมองซีกขวา) ตัวแทนนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน โดยมีครูตรวจสอบความถูกต้อง จากนั้นครู และนักเรียนช่วยกันสรุปคุณค่า ความสำคัญ และประโยชน์ของภูมิปัญญาท้องถิ่น พร้อมทั้งเสนอแนะแนวทางใน การอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 เรื่อง วัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่น่าภูมิใจ (๒) ๙. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๙.๑ สื่อการเรียนรู้ ๑) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ป.๒ ๒) ใบความรู้ เรื่อง เครื่องดื่มสมุนไพร ๓) บัตรภาพ ๔) แก้วใส่เครื่องดื่ม ๕) ใบงานที่ ๑.๑ เรื่อง ภูมิปัญญาไทย ๖) ใบงานที่ ๑.๒ เรื่อง เครื่องดื่มสมุนไพรในท้องถิ่น ๗) ใบงานที่ ๒.๑ เรื่อง ภูมิปัญญาท้องถิ่น ๙.๒ แหล่งการเรียนรู้ - ห้องสมุด
210 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมินป้ายนิเทศ เรื่อง ภูมิปัญญาท้องถิ่น รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. การเลือกภูมิปัญญา ท้องถิ่นและการ นำมา ประยุกต์ใช้ เลือกภูมิปัญญาท้องถิ่น ได้น่าสนใจ และบอก แนวทาง การนำมาประยุกต์ใช้ใน ชีวิตประจำวันได้ถูกต้อง เหมาะสม เลือกภูมิปัญญาท้องถิ่น ได้น่าสนใจ และบอก แนวทาง การนำมาประยุกต์ใช้ใน ชีวิตประจำวันได้ถูกต้อง เหมาะสมเป็นส่วนใหญ่ เลือกภูมิปัญญาท้องถิ่น ได้ ไม่ค่อยน่าสนใจ และบอก แนวทางการนำมา ประยุกต์ใช้ใน ชีวิตประจำวันได้ไม่ เหมาะสม 2. การบอกคุณค่าและ ประโยชน์ของภูมิ ปัญญา ท้องถิ่น บอกคุณค่าและประโยชน์ ของภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ ถูกต้อง ชัดเจน และ เข้าใจง่าย บอกคุณค่าและประโยชน์ ของภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ ถูกต้อง ชัดเจน และ เข้าใจง่าย เป็นส่วนใหญ่ บอกคุณค่าและประโยชน์ ของภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ ถูกต้องเพียงบางส่วน 3. การบอกแนวทางใน การ อนุรักษ์ภูมิปัญญา ท้องถิ่น บอกแนวทางในการ อนุรักษ์ ภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ ถูกต้อง เหมาะสม และนำไป ปฏิบัติ ได้ง่าย บอกแนวทางในการ อนุรักษ์ ภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ ถูกต้อง เหมาะสมเป็นส่วนใหญ่ และนำไปปฏิบัติได้ง่าย บอกแนวทางในการ อนุรักษ์ ภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ ถูกต้อง เหมาะสม แต่นำไป ปฏิบัติ ได้ยาก เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่ำกว่า 5 ปรับปรุง
211 ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส ๑.๑ รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ๑. อธิบายความสำคัญของ พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับ ถือ ในฐานะที่เป็นรากฐานสำคัญ ของวัฒนธรรมไทย • ความสำคัญของพระพุทธศาสนากับการดำเนินชีวิตประจำวัน เช่น การสวดมนต์ การทำบุญใส่บาตร การแสดงความ เคารพ การใช้ภาษา • พระพุทธศาสนามีอิทธิพลต่อการสร้างสรรค์ผลงานทาง วัฒนธรรมไทยอันเกิดจากความศรัทธาเช่น วัด ภาพวาด พระพุทธรูป วรรณคดีสถาปัตยกรรมไทย 2 สรุปพุทธประวัติ ตั้งแต่การบำเพ็ญ เพียรจนถึง ปรินพพาน หรือประวัติ ของศาสดาที่ตนนับถือตามที่กำหนด • สรุปพุทธประวัติ - การบำเพ็ญเพียร - ผจญมาร - ตรัสรู้ - ปฐมเทศนา - ปรินิพพาน 3 ชื่นชมและบอกแบบอย่างการ ดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติ สาวก ชาดก เรื่องเล่าและ ศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด • พุทธสาวก พุทธสาวิกา - สามเณรสังกิจจะ • ชาดก - อารามทูสกชาดก - มหาวาณิชชาดก • ศาสนิกชนตัวอย่าง - สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรงสี) - สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช) 4 บอกความหมาย ความสำคัญของ พระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ของศาสนา ที่ตนนับถือ • ความสำคัญของพระไตรปิฎก เช่น เป็นแหล่งอ้างอิงของ หลักธรรมคำสอน 5 แสดงความเคารพพระรัตนตรัย และปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนา หรือหลักธรรม ของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด • พระรัตนตรัย - ศรัทธา • โอวาท ๓ - ไม่ทำชั่ว : เบญจศีล - ทำความดี
212 ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง : เบญจธรรม : สติ-สัมปชัญญะ : สังคหวัตถุ ๔ : ฆราวาสธรรม ๔ : อัตถะ ๓ (อัตตัตถะ ปรัตถะ อุภยัตถะ) : ความกตัญญูกตเวทีต่อชุมชนและ สิ่งแวดล้อม : มงคล ๓๘ ➢รู้จักให้ ➢พูดไพเราะ ➢อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี - ทำจิตให้บริสุทธิ์ (บริหารจิตและเจริญปัญญา) • พุทธศาสนสุภาษิต - ททมาโน ปิโย โหติ ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก - โมกโข กลยาณิยา สาธุ เปล่งวาจาไพเราะให้สำเร็จประโยชน์ 6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิใน พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนา จิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับ ถือตามที่กำหนด • ฝึกสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัย และแผ่ เมตตา - รู้ความหมายและประโยชน์ของสติและสมาธิ - รู้ประโยชน์ของการฝึกสติ - ฝึกสมาธิเบื้องต้นด้วยการนับลมหายใจ - ฝึกการยืน การเดิน การนั่ง และการนอนอย่าง มีสติ - ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด การถามและ การเขียน 7 บอกชื่อ ความสำคัญและปฏิบัติตน ได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และศาสนบุคคลของ ศาสนาอื่นๆ • ชื่อและความสำคัญของศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และศาสน บุคคล ในพระพุทธศาสนา ศาสนาอิสลาม คริสต์ศาสนา ศาสนาฮินดู การปฏิบัติตนที่เหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถานและศาสน บุคคลในศาสนาอื่นๆ
213 สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส ๑.๒ เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ ตนนับถือ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1 ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อสาวก ศาสนสถาน ศาสนวัถุของศาสนาที่ตน นับถือตามที่กำหนดได้ถูกต้อง • ฝึกปฏิบัติมรรยาทชาวพุทธ - การลุกขึ้นยืนรับ - การต้อนรับ - การรับ-ส่งของแก่พระภิกษุ - มรรยาทในการสนทนา - การสำรวมกิริยามารยาท - การแต่งกายที่เหมาะสมเมื่ออยู่ในวัดและพุทธสถาน - การดูแลรักษาศาสนวัตถุ และศาสนสถาน 2 เห็นคุณค่าและปฏิบัตติตนในศาสน พิธี พิธีกรรมและวันสำคัญทาง ศาสนาตามที่กำหนดได้ถูกต้อง • ปฏิบัติตนในศาสนพิธี - การอาราธนาศีล - การสมาทานศีล - เครื่องประกอบโต๊ะหมู่บูชา การจัดโต๊ะหมู่บูชา 3 แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือ แสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ ตนนับถือ • ความเป็นมาของการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ • การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ - ขั้นเตรียมการ - ขั้นพิธีการ
214 สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส ๒.๑ เข้าใจ และปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงามและธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1 สรุปประโยชน์และปฏิบัติตนตาม ประเพณีและวัฒนธรรมใน ครอบครัวและท้องถิ่น • ประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัว เช่น การแสดงความ เคารพ และการเชื่อฟังผู้ใหญ่ การกระทำกิจกรรมร่วมกันใน ครอบครัว • ประเพณีและวัฒนธรรมในท้องถิ่น เช่น การเข้าร่วมประเพณี ทางศาสนา ประเพณีเกี่ยวกับการดำเนินชีวิต ประโยชน์ของ การปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัวและ ท้องถิ่น 2 บอกพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของ ตนเองและผู้อื่นที่อยู่ในกระแส วัฒนธรรมที่หลากหลาย • พฤติกรรมของตนเอและเพื่อนๆในชีวิตระจำวัน เช่น การ ทักทาย การทำความเคารพ การปฏิบัติตามศาสนพิธี การ รับประทานอาหาร การใช้ภาษา (ภาษาถิ่นกับภาษาราชการ และภาษอื่นๆ) • สาเหตุที่ทำให้พฤติกรรมการดำเนินชีวิตในปัจจุบันของนักเรียน และผู้อื่นแตกต่างกัน 3 อธิบายความสำคัญของ วันหยุดราชการที่สำคัญ • วันหยุดราชการที่สำคัญ เช่น - วันหยุดเกี่ยวกับชาติและพระมหากษัตริย์ เช่น วันจักรี วันรัฐธรรมนูญ วันฉัตรมงคล วันเฉลิมพระชนมพรรษา - วันหยุดราการเกี่ยวกับศาสนา เช่น วัน มาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา - วันหยุดราชการที่เกี่ยวกับประเพณีและ วัฒนธรรมไทย เช่น วันสงกรานต์ วันพืชมงคล 4 ยกตัวอย่างบุคคลซึ่งมีผลงานที่เป็น ประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถิ่นของ ตนเอง • บุคคลที่มีผลงานเป็นประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถิ่นของตน • ลักษณะผลงานที่เป็นประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถิ่น
215 สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรงรักษาไว้ซึ่ง การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1 ระบุบทบาทหน้าที่ของสมาชิกของ ชุมชนในการมีส่วนร่วมในกิจกรรม ต่างๆ ตามกระบวนการ ประชาธิปไตย • บทบาทหน้าที่ของสมาชิกในชุมชน • การมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆตามกระบวนการประชาธิปไตย 2 วิเคราะห์ความแตกต่างของ กระบวนการการตัดสินใจในชั้นเรียน โรงเรียนและชุมชนโดยวิธีการออก เสียงโดยตรงและการเลือกตัวแทน ออกเสียง • การออกเสียงโดยตรงและการเลือกตัวแทนออกเสียง 3 ยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงในชั้น เรียน โรงเรียนและชุมชน ที่เป็นผล จากการตัดสินใจของบุคคลและกลุ่ม • การตัดสินใจของบุคคลและกลุ่มที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงใน ชั้นเรียน โรงเรียนและชุมชน - การเปลี่ยนแปลงในชั้นเรียน เช่น การเลือก หัวหน้าห้อง คณะกรรมการห้องเรียน - การเปลี่ยนแปลงในโรงเรียน เช่น การเลือกประธาน นักเรียน คณะกรรมการนักเรียน - การเปลี่ยนแปลงในชุมชน เช่น การเลือก ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน สมาชิก อบต. อบจ.
216 สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการ ดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1 จำแนกความต้องการและความ จำเป็นในการใช้สินค้าและบริการใน การดำรงชีวิต • สินค้าที่จำเป็นในการดำรงชีวิต ที่เรียกว่า ปัจจัย ๔ • สินค้าที่เป็นความต้องการของมนุษย์ อาจเป็นสินค้าที่จำเป็นหรือไม่ จำเป็นต่อการดำรงชีวิต • ประโยชน์และคุณค่าของสินค้าและบริการที่สนองความต้องการ ของมนุษย์ • หลักการเลือกสินค้าที่จำเป็นความหมายของผู้ผลิตและผู้บริโภค 2 วิเคราะห์การใช้จ่ายของตนเอง • ใช้บัญชีรับจ่าย วิเคราะห์การใช้จ่ายที่จำเป็นและเหมาะสม • วางแผนการใช้จ่ายเงินของตนเอง • วางแผนการแสวงหารายได้ที่สุจริตและเหมาะสม • วางแผนการนำเงินที่เหลือจ่ายมาใช้อย่างเหมาะสม 3 อธิบายได้ว่าทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดมี ผลต่อการผลิตและบริโภคสินค้า และบริการ • ความหมายของผู้ผลิตและผู้บริโภค • ความหมายของสินค้าและบริการ • ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจที่เกิดจากความหายากของ ทรัพยากรกับความต้องการของมนุษย์ที่มีไม่จำกัด
217 สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส ๓.๒ เข้าใจระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจต่างๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็นของ การร่วมมือกันทางเศรษฐกิจในสังคมโลก ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1 บอกสินค้าและบริการที่รัฐจัดหาและ ให้บริการแก่ประชาชน • สินค้าและบริการที่ภาครัฐทุกระดับจัดหาและให้บริการแก่ ประชาชน เช่น ถนน โรงเรียน สวนสาธารณะ การ สาธารณสุข การบรรเทาสาธารณภัย 2 บอกความสำคัญของภาษีและ บทบาทของประชาชนในการเสียภาษี • ความหมายและความสำคัญของภาษีที่รัฐนำมาสร้างความเจริญ และให้บริการแก่ประชาชน • ตัวอย่างของภาษี - ภาษีทางตรง : ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา : ภาษีนิติบุคคล - ภาษีทางอ้อม : ภาษีการขายทั่วโลก ➢ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีการค้า ฯลฯ • บทบาทหน้าที่ของประชาชนในการเสียภาษี 3 อธิบายเหตุผลการแข่งขันทางการค้า ที่มีผลทำให้ราคาสินค้าลดลง • ความสำคัญและผลกระทบของการแข่งขันทางการค้าที่มีผลทำให้ ราคาสินค้าลดลง
218 ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๑ เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลา และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้ วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ๑. เทียบศักราชที่สำคัญตามปฏิทินที่ใช้ ในชีวิตประจำวัน • ที่มาของศักราชที่ปรากฏในปฏิทิน เช่น พุทธศักราช คริสต์ศักราชอย่างสังเขป (ถ้าเป็นมุสลิม ควรเรียนฮิจเราะห์ศักราชด้วย ) • วิธีการเทียบ พ.ศ. เป็น ค.ศ. หรือ ค.ศ.เป็น พ.ศ. • ตัวอย่างการเทียบศักราช ในเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้อง กับนักเรียน เช่น ปีเกิดของนักเรียน เป็นต้น ๒. แสดงลำดับเหตุการณ์สำคัญของ โรงเรียนและชุมชนโดยระบุหลักฐาน และแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง • วิธีการสืบค้นเหตุการณ์สำคัญของโรงเรียนและ ชุมชนโดยใช้หลักฐาน และแหล่งข้อมูล ที่เกี่ยวข้อง • ใช้เส้นเวลา (Time Line) ลำดับเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้น ในโรงเรียนและชุมชน สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๒ เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และการ เปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ๑. ระบุปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตั้งถิ่น ฐานและพัฒนาการของชุมชน • ปัจจัยการตั้งถิ่นฐานของชุมชนซึ่งขึ้นอยู่กับปัจจัยทาง ภูมิศาสตร์และปัจจัยทางสังคม เช่น ความเจริญทาง เทคโนโลยี การคมนาคม ความปลอดภัย • ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของชุมชนทั้งปัจจัยทาง ภูมิศาสตร์และปัจจัยทางสังคม ๒. สรุปลักษณะที่สำคัญของ ขนบธรรมเนียม ประเพณี และ วัฒนธรรมของชุมชน • ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรม ชุมชนของตนที่เกิด จากปัจจัยทางภูมิศาสตร์และปัจจัยทางสังคม • ขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมของชุมชน อื่น ๆ ที่มี ๓. ความเหมือนและความต่างกับชุมชนของตนเอง เปรียบเทียบความเหมือนและความ ต่างทางวัฒนธรรมของชุมชนตนเองกับ ชุมชนอื่น ๆ
219 สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ และธำรงความเป็นไทย ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ๑. ระบุพระนามและพระราชกรณียกิจ โดยสังเขปของพระมหากษัตริย์ไทย ที่เป็นผู้สถาปนาอาณาจักรไทย • พระราชประวัติพระราชกรณียกิจโดยสังเขปของพ่อขุนศรี อินทราทิตย์ สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ผู้สถาปนาอาณาจักรไทย • สุโขทัย อยุธยา ธนบุรี และรัตนโกสินทร์ ตามลำดับ • อาณาจักรไทยอื่นๆที่ผนวกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของชาติไทย เช่น ล้านนา นครศรีธรรมราช ๒. อธิบายพระราชประวัติและพระราช กรณียกิจของพระมหากษัตริย์ ใน รัชกาลปัจจุบันโดยสังเขป • พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจของ พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ โดยสังเขป ๓. เล่าวีรกรรมของบรรพบุรุษไทย ที่มีส่วนปกป้องประเทศชาติ • วีรกรรมของบรรพบุรุษไทยที่มีส่วนปกป้องประเทศชาติ เช่น ท้าวเทพสตรี ท้าวศรีสุนทร ชาวบ้านบางระจัน พระยาพิชัย ดาบหัก สมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราช
220 สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส ๕.๑ เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิ สารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1 สำรวจข้อมูลทางภูมิศาสตร์ใน โรงเรียนและชุมชนโดยใช้แผนผัง แผน ที่และรูปถ่าย เพื่อแสดงความสัมพันธ์ ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง • ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในชุมชน • แผนที่ แผนผัง และภาพถ่าย • ความสัมพันธ์ของตำแหน่ง ระยะ ทิศทาง 2 วาดแผนผังเพื่อแสดงตำแหน่งที่ตั้ง ของสถานที่สำคัญในบริเวณโรงเรียน และชุมชน • ตำแหน่งที่ตั้งสัมพันธ์ของสถานที่สำคัญในบริเวณโรงเรียนและ ชุมชน เช่น สถานที่ราชการ อำเภอ ตลาด โรงพยาบาล ไปรษณีย์ ฯลฯ
221 สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส ๕.๒ เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์วิถีการ ดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาที่ ยั่งยืน ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1 เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง สภาพแวดล้อมในชุมชนจากอดีตถึง ปัจจุบัน • สิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีตกับปัจจุบัน - สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ - สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น 2 อธิบายการพึ่งพาสิ่งแวดล้อมและ ทรัพยากรทางธรรมชาติในการสนอง ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์และ การประกอบอาชีพ • การพึ่งพาสิ่งแวดล้อมในการดำรงชีวิตของมนุษย์ เช่น การ คมนาคม บ้านเรือนและการประกอบอาชีพในชุมชน • การประกอบอาชีพที่มีผลมาจากสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติใน ชุมชน 3 อธิบายสาเหตุที่ทำให้เกิดมลพิษโดย มนุษย์ • ความหมายและประเภทของมลพิษโดยมนุษย์ สาเหตุของการเกิดมลพิษที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์ 4 อธิบายความแตกต่างของเมืองและ ชนบท • ลักษณะของเมืองและชนบท เช่น สิ่งปลูกสร้าง การใช้ที่ดิน การ ประกอบ 5 อธิบายความสัมพันธ์ระหว่าง ลักษณะทางกายภาพกับการดำเนิน ชีวิตของคนในชุมชน • ภูมิประเทศ และภูมิอากาศที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตของคนใน ชุมชน 6 มีส่วนร่วมในการ จัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน • ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมที่มีต่อชุมชน • การจัดการสิ่งแวดล้อมในชุมชน
222 รายวิชาพื้นฐาน สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ส ๑๓๑o๑ สังคมศึกษา ฯ ๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ เวลา ๘o ชั่วโมง / ปี คำอธิบายรายวิชา ศึกษาความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่เป็นรากฐานสำคัญของ วัฒนธรรมไทยพุทธประวัติตั้งแต่การบำเพ็ญเพียรจนถึงปรินิพพาน หรือประวัติของศาสดาที่ตนนับถือตาม กำหนดการดำเนินชีวิตและประวัติสาวกชาดก และศาสนิกชนตัวอย่างความหมาย ความสำคัญของพระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือ พระรัตนตรัย และปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท๓ ในพระพุทธศาสนาหรือ หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด สวดมนต์ แผ่เมตตา การพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับ ถือ ความสำคัญและปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนวัตถุ ศาสนสถาน และศาสนบุคคลของศาสนาอื่นๆ ปฏิบัติ ตนต่อสาวก ศาสนสถาน ศาสนวัตถุของศาสนาที่ตนนับถือปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสำคัญทางศาสนา การแสงดตนเป็นพุทธมามะกะหรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถือ ประเพณีและวัฒนธรรมใน ครอบครัวและท้องถิ่นพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของตนเองและผู้อื่นที่อยู่ในกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย ความสำคัญของวัดหยุดราชการที่สำคัญ บุคคลซึ่งมีผลงานในการสร้างพระรามราชนิเวศน์(วังบ้านปืน) ที่เป็น ประโยชน์ของแก่ชุมชนและท้องถิ่นของตน บทบาทหน้าที่ของสมาชิกของชุมชนในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ ตามกระบวนหารประชาธิปไตยความแตกต่างของกระบวนการตัดสินใจในชั้นเรียนโรงเรียนและชุมชน โดยวิธีการ ออกเสียงโดยตรงและการเลือกตั้งแทนออกเสียง การเปลี่ยนแปลงในชั้นเรียนโรงเรียน และชุมชนในศูนย์ศึกษา การพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่เป็นผลจากการตัดสินใจของบุคคลและกลุ่ม ความถูกต้อง และความจำเป็นในการใช้สินค้าและบริการในการดำรงชีวิต-การใช้จ่ายของตนเอง ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดมี ผลต่อการผลิตและบริโภคสินค้าและบริการ สินค้าและบริการที่รัฐจัดหาและให้บริการแก่ประชาชน ความสำคัญ ของภาษี เหตุผลการแข่งขันทางการค้าที่มีผลทำให้ราคาสินค้าลดลง แผนที่ แผนผัง และภาพถ่ายในการหาข้อมูล ทางภูมิศาสตร์ในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ การเขียนแผนผังง่ายๆ เพื่อแสดงตำแหน่งที่ตั้งของสถานที่สำคัญใน บริเวณโรงเรียน ชุมชน และพระรามราชนิเวศน์(วังบ้านปืน) ความสัมพันธ์ของลักษณะกายภาพกับลักษณะทาง สังคมของชุมชนการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในชุมชนจากอดีตถึงปัจจุบันของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ การพึ่งพาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติในการสนองความต้องการพื้นฐานของ มนุษย์ และการประกอบอาชีพ มลพิษ และการก่อให้เกิดมลพิษ โดยมนุษย์มีความแตกต่างของ เมือง และชนบท การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมในชุมชน ศึกษาเกี่ยวกับการแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนกับผลประโยชน์ส่วนรวม ความละอายและ ความไม่ทนต่อการทุจริต STRONG / จิตพอเพียงต่อต้านการทุจริต รู้หน้าที่ของพลเมืองและรับผิดชอบต่อ สังคมในการต่อต้านการทุจริต ศึกษาโดยใช้ทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ คิดสรุปความ คิดอธิบายความ ทักษะแสดงการเรียนรู้และ ลำดับความสำคัญ การปฏิบัติตนที่ถูกต้อง การคิดสังเคราะห์ และเห็นคุณค่า สรุปความ การคิด วิจารณญาณ การ คิดเชื่อมโยง การคิดสังเคราะห์ คิดรวบรวมข้อมูล คิดจำแนกนำเสนอความคิด คิดตีความ นำเสนอข้อมูลที่มี เหตุผล การคิดเปรียบเทียบเชื่อมโยงข้อมูล คิดลำดับเหตุการณ์ระบุข้อมูล คิดประยุกต์ใช้สรุปข้อมูลคิดรวบรวม ข้อมูล เขียนแผนผังความคิดนำเสนอข้อมูล คิดตระหนักและเห็นความสำคัญของการต่อต้านและการป้องกันการ
223 ทุจริต ซึ่งสอดคล้องตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม ตัวชี้วัด ส ๑.๑ ป. ๓/๑ , ป. ๓/๒, ป. ๓/๓, ป. ๓/๔, ป.๓/๕, ป.๓/๖, ป.๓/๗ ส ๑.๒ ป.๓/๑ , ป.๓/๒, ป.๓/๓ ส ๒.๑ ป. ๓/๑ , ป. ๓/๒,ป. ๓/๓, ป.๓/๔ ส ๒.๒ ป. ๓/๑ ,ป. ๓/๒, ป.๓/๓ ส ๓.๑ ป. ๓/๑ ,ป.๓/๒, ป.๓/๓ ส ๓.๒ ป. ๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓ ส ๕.๑ ป. ๓/๑ ,ป. ๓/๒ , ป.๓/๓ ส ๕.๒ ป ๓/๑ ,ป ๓/๒, ป. ๓/๓ , ป. ๓/4 , ป. ๓/5 , ป.3/6 รวม ๓1 ตัวชี้วัด (ตัวชี้วัดระหว่างทาง 24 ตัวชี้วัด , ตัวชี้วัดปลายทาง 7 ตัวชี้วัด)
224 รายวิชาพื้นฐานประวัติศาสตร์ ส ๑๓๑o๒ ประวัติศาสตร์ ๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ เวลา ๔o ชั่วโมง / ปี คำอธิบายรายวิชา ศึกษาค้นคว้า รวบรวมข้อมูล เปรียบเทียบพุทธศักราชที่เกี่ยวข้องกับตนเอง ลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นใน โรงเรียน และชุมชน ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงที่มีต่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตั้งถิ่น ฐาน พัฒนาการของชุมชน ระบุพระนามและพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ไทย ที่สถาปนาราชอาณาจักร ไทย ประวัติและพระราชกรณียกิจของรัชกาลปัจจุบัน วีรกรรมของบรรพบุรุษไทย และประวัติของการสร้าง พระราชวังรามราชนิเวศน์ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยใช้กระบวนการกลุ่ม การค้นหาความรู้ การสืบค้นข้อมูลการอภิปราย กระบวนการคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ วิธีทางประวัติศาสตร์ ของพระราชวังรามราชนิเวศน์ และศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอัน เนื่องมาจากพระราชดำริกระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการในการดำเนินชีวิต เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ความคิด ประยุกต์ความรู้มาใช้เพื่อป้องกันแก้ปัญหา ตัดสินใจอย่างมีหลักเกณฑ์ รู้จักสร้างความสัมพันธ์ระหว่าง บุคคลได้อย่างเหมาะสม มีความรับผิดชอบ ยอมรับและสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงตามสภาพแวดล้อม เห็นคุณค่าของการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน เพื่อให้ผู้เรียนมีความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ มีวินัย ซื่อสัตย์สุจริต มีคุณลักษณะใฝ่รู้ใฝ่เรียน มุ่งมั่นในการ ทำงาน มีค่านิยมที่ดีงาม มีความภาคภูมิใจในการทำความดี ความเป็นชาติไทย ประเพณี วัฒนธรรม ภูมิปัญญา ไทย รักความเป็นไทย มีเจตคติที่ถูกต้องในการปฏิบัติตนตามหลักธรรมศาสนา มีความซื่อสัตย์ และมีจิตสาธารณะ ซึ่งสอดคล้องตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีเหตุผล พอประมาณ สร้างภูมิคุ้มที่ดีในตนเอง และนำไปใช้ใน ชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้องเหมาะสม ตัวชี้วัด ส ๔.๑ ป.๓/๑ , ป.๓/๒ ส ๔.๒ ป.๓/๑ , ป.๓/2 , ป.๓/3 ส ๔.๓ ป.๓/๑ , ป๓./๒ , ป.๓/๓ รวม 8 ตัวชี้วัด (ตัวชี้วัดระหว่างทาง 6 ตัวชี้วัด , ตัวชี้วัดปลายทาง 2 ตัวชี้วัด)
ตารางการวิเคราะห์หลักสูตร กลุ่มสาระกระดับชั้นประสาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส๑.๑ รู้ และ เข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สุข ป.3/1 อธิบาย ความสำคัญของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือในฐานะที่ เป็นรากฐาน สำคัญของ วัฒนธรรมไทย • -พระพุทธศาสนาหรือ ศาสนาที่ตนนับถือมีความสำคัญต่อการ ดำเนินชีวิตของศาสนิกชน นอกจากนั้น พระพุทธศาสนายังมีอิทธิพลต่อการ สร้างสรรค์วัฒนธรรมไทยอันเกิดจาก ความศรัทธา
225 การเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ะถมศึกษาปีที่ 3 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.อธิบาย ความ สำคัญของพระ พุทธศาสนา หรือ ศาสนาที่ตน นับถือ ที่มีอิทธิพลต่อ การ สร้างสรรค์ วัฒน ธรรมไทยได้ เขียนสรุป ความสำคัญของ พระพุทธศาสนา ได้ - • ความสัมพันธ์ของ พระพุทธศาสนากับการ ดำเนินชีวิตประจำวัน เช่น การ สวดมนต์ การทำบุญ ใส่บาตร การแสดง ความ เคารพ การใช้ภาษา • พระพุทธศาสนามี อิทธิพลต่อการ สร้างสรรค์ผลงานทาง วัฒนธรรมไทยอัน เกิดจากความศรัทธา เช่น วัด ภาพวาด พระพุทธรูป วรรณคดี สถาปัตยกรรมไทย
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส๑.๑ รู้ และ เข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สุข ป.3/๒. สรุปพุทธ ประวัติตั้งแต่การ บำเพ็ญเพียรจนถึง ปรินิพพาน หรือประวัติของ ศาสดาที่ตนนับ ถือตามที่กำหนด พระพุทธศาสนาหรือ ศาสนาที่ตนนับ ถือมี ความสำคัญต่อการ สร้าง สรรค์ วัฒนธรรมอัน เกิด จากความ ศรัทธา การศึกษาพุทธประวัติ และ ประวัติ ศาสดาของ ศาสนาอื่น ย่อมทำ ให้ได้ คุณธรรมอันเป็น แบบอย่างไป ประยุกต์ ปฏิบัติ
226 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.สรุปพุทธ ประวัติ ตั้งแต่ การบำเพ็ญ เพียรจนถึง ปรินิพพานได้ 2.สรุปประวัติ ศาสดาของ ศาสนา คริสต์ ศาสนา อิสลาม และ ศาสนา พราหมณ์-ฮินดู ได้ - - • สรุปพุทธประวัติ (ทบทวน) • การบำเพ็ญเพียร • ผจญมาร • ตรัสรู้ • ปฐมเทศนา • ปรินิพพาน
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส๑.๑ รู้ และ เข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สุข ป.3/๓. ชื่นชม และบอก แบบอย่าง การดำเนินชีวิต และข้อคิดจาก ประวัติสาวก ชาดก/เรื่องเล่า และศาสนิกชน ตัวอย่าง ตามที่ กำหนด - การศึกษาประวัติสาวก ชาดก และ ศาสนิกชน ตัวอย่างย่อมทำให้ได้ ข้อคิด และคติธรรมอัน เป็นแบบอย่างที่ดี สามารถนำมาประยุกต์ ใช้ในการดำเนิน ชีวิตได้
227 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รู้ประวัติสาวก ชาดก และ ศาสนิกชน ตัวอย่าง 1.บอก แบบอย่าง การ ดำเนินชีวิต จากการศึกษา ประวัติสาวก ชาดกและศา สนิก ชน ตัวอย่างได้ - • สามเณรสังกิจจะ • อารามทูสกชาดก • มหาวาณิชชาดก • สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหมร์สี) • สมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราช
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส๑.๑ รู้ และ เข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สุข ป.3/๔. บอก ความหมาย ความสำคัญ ของพระไตรปิฎก หรือคัมภีร์ ของศาสนาที่ตน นับถือ พระไตรปิฎกเป็นหนัง สือที่รวบรวม หลักคำ สอนของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธ ควรศึกษา ค้นคว้าพระไตรปิฎก เพื่อสืบ ทอดพระพุทธ ศาสนาให้ดำรงอยู่ต่อ ไป พระรัตนตรัยเป็นสิ่ง เคารพสูงสุดใน พระ พุทธศาสนาเราควร แสดงความ เคารพต่อ พระรัตนตรัยด้วยการ ปฏิบัติ ที่เหมาะสม
228 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.บอกความ หมาย ของ พระไตรปิฎก และพระ รัตนตรัย ได้ อย่างถูกต้อง 1.แสดงความ เคารพพระ รัตนตรัยได้ อย่าง เหมาะสม 1.แสดงความ คิดเห็น เกี่ยวกับ ความสำคัญ ของ พระไตรปิฎก และ พระ รัตนตรัยได้ อย่างเหมาะสม ㆍความสำคัญของพระไตรปิฎก เช่น เป็น แหล่งอ้างอิง ของหลักธรรมคำ สอน
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส๑.๑ รู้ และ เข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สุข ป.3/๕. แสดง ความเคารพพระ รัตนตรัย และ ปฏิบัติตาม หลักธรรมโอวาท ๓ ใน พระพุทธศาสนา หรือหลักธรรม ของศาสนาที่ตน นับถือตามที่ กำหนด มงคล 38 และพุทธ ศาสนสุภาษิตมี ข้อคิด เตือนใจที่เมื่อนำไป ปฏิบัติตาม ย่อมทำให้ ชีวิตดำเนินไปในทาง ที่ดีงาม
229 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง - 1.บอก แนวทาง การ ปฏิบัติตนตาม หลักอัตถะ 3 และ นำไป ปฏิบัติได้ - • พระรัตนตรัย - ศรัทธา • โอวาท ๓- ไม่ทำชั่ว : เบญจศีล- ทำความดี : เบญจธรรม : สติ-สัมปชัญญะ : สังคหวัตถุ ๔ : ฆราวาสธรรม ๔ : อัตถะ ๓ (อัตตัตถะ ปรัตถะ อุภยัตถะ) : ความกตัญญูกตเวที ต่อชุมชนและ สิ่งแวดล้อม : มงคล ๓๘ ➢รู้จักให้ ➢พูดไพเราะ ➢อยู่ในสิ่งแวดล้อม ที่ดี- ทำจิตให้บริสุทธิ์ (บริหารจิตและเจริญ ปัญญา)
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ
230 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง • พุทธศาสนสุภาษิต - ททมาโน ปิโย โหติ ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก - โมกโข กลยาณิยา สาธุ เปล่งวาจาไพเราะให้ สำเร็จประโยชน์
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส๑.๑ รู้ และ เข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สุข ป.3/6 เห็นคุณค่า และสวดมนต์ แผ่ เมตตา มีสติที่ เป็นพื้นฐานของ สมาธิใน พระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิต ตามแนวทางของ ศาสนาที่ตนนับถือ ตามที่กำหนด -การสวดมนต์ แผ่เมตตา ฝึกสติใน อิริยาบถต่างๆ เป็นการฝึกทำจิตให้ สะอาด เป็นสติพื้นฐาน ของสมาธิ
231 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.สวดมนต์ แปล แผ่เมตตา และฝึก สติ และสมาธิได้ 2.ฝึกการยืน การ เดิน การ นั่ง และ การ นอนอย่างมี สติได้3.ฝึกให้ มีสมาธิใน การ ฟัง การอ่าน การคิด การ ถาม และการ เขียนได้ • ฝึกสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระ รัตนตรัย และแผ่เมตตา - รู้ความหมายและ ประโยชน์ของสติและ สมาธิ - รู้ประโยชน์ของการฝึก สติ - ฝึกสมาธิเบื้องต้นด้วย การนับลมหายใจ - ฝึกการยืน การเดิน การนั่ง และการนอน อย่าง มีสติ - ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การ อ่าน การคิด การถามและ การเขียน
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส๑.๑ รู้ และ เข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรม ของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนา อื่น มีศรัทธาที่ ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สุข ป.3/7 บอกชื่อ ความสำคัญและ ปฏิบัติตนได้อย่าง เหมาะสมต่อศา สนวัตถุ ศาสน สถาน และศาสน บุคคลของศาสนา อื่นๆ ศาสนิกชนทุกคนพึง ปฏิบัติตนต่อศาสน วัตถุ ศาสนสถานและศาสน บุคคลของ ศาสนาอื่น อย่างเหมาะสมพุทธ ศาสนิก ชนทุกคนพึง ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสม ต่อสาวก ศาสน สถาน ศาสนวัตถุของ ศาสนา ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม วันสำคัญทาง ศาสนา และแสดง ตน เป็นพุทธมามกะ
232 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.ความสําคัญ และ ปฏิบัติตน ได้อย่าง เหมาะสมต่อ ศาสนวัตถุ ศาสน สถาน และศาสน บุคคลของ ศาสนา ต่าง ๆ ได้ 1.บอกชื่อ ความ สําคัญ และปฏิบัติ ตน ได้อย่างเหมาะ สมต่อศาสน วัตถุ ศาสน สถาน และ ศาสนบุคคล ของ ศาสนา ต่าง ๆ ได้ 1. เห็นคุณค่า ของ การ ปฏิบัติตนต่อ ศาสนวัตถุ ศาสน สถาน และศาสน บุคคลของ ศาสนา ต่าง ๆ • ชื่อและความสำคัญ ของศาสนวัตถุ ศาสน สถาน และศาสนบุคคล ในพระพุทธศาสนา ศาสนาอิสลาม คริสต์ ศาสนา ศาสนาฮินดู การปฏิบัติตนที่เหมาะสมต่อศา สนวัตถุ ศาสนสถานและศาสน บุคคลในศาสนาอื่นๆ
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐาน ส ๑.๒ เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตน เป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือ ป.3/1 ปฏิบัติตน อย่างเหมาะสมต่อ สาวก ศาสน สถาน ศาสนวัถุ ของศาสนาที่ตน นับถือตามที่ กำหนดได้ถูกต้อง ชาวพุทธที่ดีพึงปฏิบัติ ตนต่อพระสงฆ์ ตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ลุกขึ้นยืน รับ การต้อนรับ การรับหรือส่งสิ่งของ แก่ พระสงฆ์ได้ถูกต้อง
233 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.บอกวิธีการ ปฏิบัติตนต่อ พระ สงฆ์ใน การลุกขึ้น ยืน รับการต้อนรับ และการรับ หรือ ส่งสิ่งของ ได้2.ปฏิบัติ ตนต่อ พระสงฆ์ในการ ลุกขึ้นยืนรับ การ ต้อนรับ และการ รับ หรือส่งสิ่งของ • ฝึกปฏิบัติมรรยาทชาว พุทธ - การลุกขึ้นยืนรับ - การต้อนรับ - การรับ-ส่งของแก่ พระภิกษุ - มรรยาทในการสนทนา - การสำรวม กิริยามารยาท - การแต่งกายที่ เหมาะสมเมื่ออยู่ในวัด และพุทธสถาน - การดูแลรักษาศาสน วัตถุ และศาสนสถาน
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐาน ส ๑.๒ เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตน เป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือ ป.3/2 เห็น คุณค่าและปฏิบัต ติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวัน สำคัญทางศาสนา ตามที่กำหนดได้ ถูกต้อง พุทธศาสนิกชนทุกคน พึงปฏิบัติตน อย่าง เหมาะสมต่อสาวก ศาสน สถาน ศาสนวัตถุของ ศาสนา ปฏิบัติตนในศา สนพิธี พิธีกรรม วัน สำคัญทางศาสนา และ แสดงตนเป็นพุทธมามกะ
234 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รู้เกี่ยวกับการ อาราธนาศีล 1.อาราธนาศีล และสมาทาน ศีล ในศาสน พิธีได้2.สาธิต การจัด โต๊ะหมู่ บูชาในศาสน พิธีได้ - • ปฏิบัติตนในศาสนพิธี - การอาราธนาศีล - การสมาทานศีล - เครื่องประกอบโต๊ะ หมู่บูชา การจัดโต๊ะหมู่บูชา
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐาน ส ๑.๒ เข้าใจ ตระหนัก และปฏิบัติตน เป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษา พระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตน นับถือ ป.3/3 แสดงตน เป็นพุทธมามกะ หรือแสดงตน เป็นศาสนิกชน ของศาสนาที่ตน นับถือ ชาวพุทธทุกคนพึง ปฏิบัติตนอย่าง ถูกต้อง เหมาะสมตามขั้นตอน ของการ แสดงตนเป็น พุทธมามกะ
235 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รู้ขั้นตอนการ แสดงตนเป้น พุทธมามกะ 1.ปฏิบัติตน ตาม ขั้นตอน ในการ แสดง ตนเป็นพุทธ มามกะได้ ถูกต้อง • ความเป็นมาของการ แสดงตนเป็นพุทธมามกะ • การแสดงตนเป็นพุทธ มามกะ - ขั้นเตรียมการ - ขั้นพิธีการ
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐานส ๒.๑ เข้าใจ และปฏิบัติ ตนเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษา ประเพณีและ วัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ ร่วมกันใน สังคมไทยและ สังคมโลกอย่าง สันติสุข ป.3/1 สรุป ประโยชน์และ ปฏิบัติตนตาม ประเพณีและ วัฒนธรรมใน ครอบครัวและ ท้องถิ่น การศึกษาประเพณีและ วัฒนธรรมใน ครอบครัว ท้องถิ่น การดำเนินชีวิต ของ ผู้คนในแต่ละ วัฒนธรรม ความสำคัญ ของวันหยุดราชการ ตลอดจนประวัติ และ ผลงานของบุคคลที่ทำ ประโยชน์ ให้กับชุมชน หรือท้องถิ่น และคุณค่า ของการทำความดีย่อม เป็นประโยชน์ ต่อการ ดำเนินชีวิตและการอยู่ ร่วมกัน ในสังคม
236 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รู้ความหมาย ของประเพณี และวัฒนธรรม ไทย 1.อธิบายความ หมายของประ เพณีและวัฒน ธรรมใน ครอบครัว ได้ 2.ยกตัวอย่าง ประเพณีและ วัฒนธรรมใน ครอบครัวได้ 3.บอก ประโยชน์ และ ปฏิบัติตน ตาม ประเพณีและ วัฒนธรรมใน ครอบครัวได้ • ประเพณีและวัฒนธรรม ในครอบครัว เช่น การ แสดงความเคารพ และ การเชื่อฟังผู้ใหญ่ การ กระทำกิจกรรมร่วมกัน ในครอบครัว • ประเพณีและวัฒนธรรม ในท้องถิ่น เช่น การ เข้าร่วมประเพณีทาง ศาสนา ประเพณี เกี่ยวกับการดำเนินชีวิต ประโยชน์ของการ ปฏิบัติตนตามประเพณี และวัฒนธรรมใน ครอบครัวและท้องถิ่น
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐานส ๒.๑ เข้าใจ และปฏิบัติ ตนเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษา ประเพณีและ วัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ ร่วมกันใน สังคมไทยและ สังคมโลกอย่าง สันติสุข ป.3/2 บอก พฤติกรรมการ ดำเนินชีวิตของ ตนเองและผู้อื่นที่ อยู่ในกระแส วัฒนธรรมที่ หลากหลาย วัฒนธรรมและประเพณี ของแต่ละ ครอบครัวมี ความแตกต่างกันซึ่ง ส่งผล ต่อพฤติกรรมการ ดำเนินชีวิตด้วย
237 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.บอก พฤติกรรม การ ดำเนินชีวิตที่ แตกต่างกัน ของ ตนเอง และผู้อื่นได้ • พฤติกรรมของตนเอและ เพื่อนๆในชีวิตระจำวัน เช่น การทักทาย การ ทำความเคารพ การ ปฏิบัติตามศาสนพิธี การรับประทานอาหาร การใช้ภาษา (ภาษาถิ่น กับภาษาราชการและ ภาษอื่นๆ) • สาเหตุที่ทำให้พฤติกรรม การดำเนินชีวิตใน ปัจจุบันของนักเรียน และผู้อื่นแตกต่างกัน
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐานส ๒.๑ เข้าใจ และปฏิบัติ ตนเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษา ประเพณีและ วัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ ร่วมกันใน สังคมไทยและ สังคมโลกอย่าง สันติสุข ป.3/๓. อธิบาย ความสำคัญขอ วันหยุดราชการที่ สำคัญ วันจักรี วันรัฐธรรมนูญ วันปิยมหาราช วันคล้าย วันพระบรมราชสมภพ และ วันเฉลิมพระชนม พรรษาเป็นวันหยุด ราชการที่เกี่ยวกับชาติ และ พระมหากษัตริย์ ซึ่ง ทุกคนควรปฏิบัติ ตนในวันหยุดราชการอย่าง เหมาะสม
238 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รู้เรื่องราว เกี่ยวกับ วันหยุดราชการ สำคัญของไทย 1.บอกความ สำคัญของ วันหยุด ราชการที่ เกี่ยวกับ ชาติ และพระ มหา กษัตริย์ได 2.บอก แนวทาง การ ปฏิบัติตน เนื่องใน วันหยุด ราชการที่ เกี่ยวกับ ชาติ และพระ มหา กษัตริย์ได้ • วันหยุดราชการที่สำคัญ เช่น - วันหยุดเกี่ยวกับชาติและ พระมหากษัตริย์ เช่น วันจักรี วัน รัฐธรรมนูญ วันฉัตร มงคล วันเฉลิมพระ ชนมพรรษา - วันหยุดราการเกี่ยวกับ ศาสนา เช่น วัน มาฆบูชา วันวิสาขบูชา วัน อาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา - วันหยุดราชการที่เกี่ยวกับ ประเพณีและ วัฒนธรรมไทย เช่น วัน สงกรานต์ วันพืชมงคล
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐานส ๒.๑ เข้าใจ และปฏิบัติ ตนเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และธำรงรักษา ประเพณีและ วัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ ร่วมกันใน สังคมไทยและ สังคมโลกอย่าง สันติสุข ป.3/4 ยกตัวอย่างบุคคล ซึ่งมีผลงานที่เป็น ประโยชน์แก่ ชุมชนและท้องถิ่น ของตนเอง การศึกษาประวัติและ ผลงานของ บุคคล ตัวอย่างของท้องถิ่นซึ่ง เป็น บุคคลที่ทำประโยชน์ ให้กับชุมชนหรือ ท้องถิ่น ทำให้สามารถนำมาเป็น แนวทางปฏิบัติที่ดีได้
239 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1.การศึกษา ประวัติ และ ผลงานของ บุคคลตัวอย่าง ของ ท้องถิ่น และนำมา เป็น แบบอย่างใน การดำเนินชีวิต • บุคคลที่มีผลงานเป็น ประโยชน์แก่ชุมชนและ ท้องถิ่นของตน • ลักษณะผลงานที่เป็น ประโยชน์แก่ชุมชนและ ท้องถิ่น
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบ การเมืองการ ปกครองในสังคม ปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรง รักษาไว้ซึ่ง การปกครอง ระบอบ ประชาธิปไตย อันมี พระมหากษัตริย์ ทรงเป็นประมุข ป.3/1 ระบุ บทบาทหน้าที่ของ สมาชิกของชุมชน ในการมีส่วนร่วม ในกิจกรรมต่างๆ ตามกระบวนการ ประชาธิปไตย -สมาชิกทุกคนในชุมชน ต้องปฏิบัติตน ให้ถูกต้อง เหมาะสมตามบทบาท หน้าที่ของสมาชิกที่ดีใน ชุมชน
240 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รู้ความหมาย หน้าที่ของ สมาชิกใน ชุมชน 1.บอกบทบาท หน้าที่ของ บุคคล ต่างๆ ในชุมชนได้ • บทบาทหน้าที่ของ สมาชิกในชุมชน • การมีส่วนร่วมใน กิจกรรมต่างๆตาม กระบวนการ ประชาธิปไตย
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบ การเมืองการ ปกครองในสังคม ปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรง รักษาไว้ซึ่ง การปกครอง ระบอบ ประชาธิปไตย อันมี พระมหากษัตริย์ ทรงเป็นประมุข ป.3/2 วิเคราะห์ ความแตกต่างของ กระบวนการการ ตัดสินใจในชั้น เรียน โรงเรียน และชุมชนโดย วิธีการออกเสียง โดยตรงและการ เลือกตัวแทนออก เสียง -ตัวแทนในชั้นเรียนและ โรงเรียน จะต้องมี คุณสมบัติเหมาะสมตาม ลักษณะของตัวแทนใน ชั้นเรียนและ โรงเรียน