124 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ยข้อคิด ก ย ม างที่ดี สนิกชน ของพุทธสาวก และเสนอแนว ทางการ แบบอย่างมา ปฏิบัติ วิเคราะห์ข้อคิด และนำข้อคิด จากชาดกไปใช้ ในการดำเนิน ชีวิต วิเคราะห์การ นำคุณธรรม แบบอย่างที่ดี ของ พุทธศาสนิกชน สมเด็จพระญาณสังวร (ศุข ไก่เถื่อน) สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช (เจริญ สุวฑฺฒโน) ลักการ นตาม มเบญจ ัวอย่าง บได้ ลการ ามหลัก 1.ความสามารถ ในการคิด 2.ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.เห็นคุณค่า ของการทำ ความดี ➢ พระรัตนตรัย ศรัทธา ➢ โอวาท 3 ไม่ทำชั่ว °เบญจศีล ทำความดี °เบญจธรรม ° หิริ-โอตตัปปะ
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ Kนับถือตามที่กำหนด เบญจธรรโอตตัปปสังคหวัตฆราวาสธและนำไปปฏิบัติได้3.บอกผลกระทำที่ถึงความกและสงเคญาติ แลปฏิบัติได้4.บอก ความสำคพระรัตน5.บอก ความสำคพุทธศาสสุภาษิต นำไปเป็นในการปฏิตนได้
125 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รม หิริ- ะ ถุ 4 ธรรม 4 ป ด้ ลการ แสดง กตัญญู คราะห์ ะนำไป ด้ คัญของ ตรัยได้ คัญของ สน และ นหลัก ฏิบัติ 5.แสดงความ ศรัทธาต่อพระ รัตนตรัยโดย การกราบไหว้ บูชา ระลึกคุณ พระรัตนตรัยได้ 6.แสดงความ ศรัทธาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ได้ ° สังคหวัตถุ 4 °ฆราวาสธรรม 4 ° กตัญญูกตเวทีต่อครู อาจารย์ และโรงเรียน °มงคล 38 - กตัญญู - สงเคราะห์ญาติพี่น้อง ทำจิตให้บริสุทธิ์ (บริหารจิต และเจริญปัญญา) ➢ พุทธศาสนสุภาษิต นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญ กตเวทิตา ความกตัญญ กตเวทีเป็นเครื่องหมาย ของ คนดี พฺรหฺมาติ มาตาปิต โร มารดา บิดาเป็นพรหมของบุตร
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ K5. ชื่นชมการทำ ความดีของตนเอง บุคคลในครอบครัว และในโรงเรียน ตาม หลักศาสนา 1.การปฏิบัติตนตาม หลักธรรมคำสอนของ ศาสนาที่ตนนับถือ และการศึกษาการทำ ความดีของบุคคลจาก ตัวอย่างต่างๆ รวมทั้ง เห็นคุณค่าของการทำ ความดีเหล่านั้น ช่วย ให้พัฒนาตนเพื่อการ อยู่ร่วมกันได้อย่างสงบ สุขในสังคม 1.อธิบายประวัติขสามเณรรได้ 2.วิเคราะคุณธรรมเป็นแบบในการดำชีวิตของ สามเณรรและนำไปปฏิบัติได้3.วิเคราะคุณธรรมจากวรุณและวานริชาดกแลประยุกต์แนวทางกปฏิบัติตน4.เล่าปรของสมเด็อริยวงษญ
126 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ย อง ราหุล ะห์ มอัน อย่าง ำเนิน ราหุล ป ด้ ะห์ มที่ได้ ณชาดก รินท ะนำไป ์เป็น การ นได้ ระวัติ ด็จพระ ญาณ 1.ความสามารถ ในการคิด 2.ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ ตัวอย่างการกระทำความดีของตนเอง และบุคคลในครอบครัว และใน โรงเรียน (ตามสาระในข้อ 4)
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ Kสมเด็จ พระสังฆ(ศุข ไก่เถืและสมเด็ญาณสังวสมเด็จ พระสังฆสกลมหาริณายก สุวฑฺฒโน6. เห็นคุณค่าและ สวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐาน ของสมาธิในพระ พุทธ-ศาสนา หรือ การพัฒนาจิตตาม แนวทางของศาสนา ที่ตนนับถือ ตามที่ กำหนด 1.ชาวพุทธที่ดีพึง ปฏิบัติตนตามมรรยาท ชาวพุทธ ศาสนพิธี พีธี กรรม และวันสำคัญ ทางศาสนาได้ถูกต้อง และสวด-มนต์ แผ่ เมตตา มีสติที่เป็น พื้นฐานของสมาธิ 1.อธิบายความหมประโยชนสติและสและสามสมาธิเบื้อได้ 7. บอกชื่อศาสนา ศาสดา และ 1.ศาสนาทุกศาสนา ล้วนแต่มีความสำคัญ 1.บอกชื่อศาสนา แ
127 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ราช ถื่อน) ด็จพระ วร ราช าสังฆป (เจริญ น) ได้ ย ายและ น์ของ สมาธิ ารถฝึก องต้น 1.ความสามารถ ในการคิด 2.ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 3.ฝึกเคลื่อนไหว อย่างมีสติและมี สมาธิ 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.เห็นคุณค่า ของการสวด มนต์ แผ่เมตตา และการพัฒนา จิตตามแนวทาง ของศาสนา ◆ ฝึกสวดมนต์ไหว้พระและแผ่ เมตตา รู้ความหมายและประโยชน์ ของสติและสมาธิ ฝึกสมาธิเบื้องต้น ฝึกสติเบื้องต้นด้วยกิจกรรมการ เคลื่อนไหวอย่างมีสติ ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด การถาม และการเขียน อ และ 1.ความสามารถ ในการคิด 1. ซื่อสัตย์ สุจริต2. มีวินัย ➢ ชื่อศาสนา ศาสดา และคัมภีร์ ของศาสนาต่าง ๆ
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ Kความสำคัญของ คัมภีร์ของศาสนาที่ ตนนับถือและ ศาสนาอื่นๆ และเป็นเครื่องยึด เหนี่ยวจิตใจให้กระทำ ความดี ซึ่งศาสนิกชน ทุกคนพึงศึกษาประวัติ ศาสดาของศาสนาที่ตน นับถือและนำ แบบอย่างที่ดีไปเป็น แนวปฏิบัติตน ศาสดาที่ถือได้ 2.บอกชื่อศาสนา ศและชื่อคัของศาสนได้
128 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ตนนับ อ ศาสดา ัมภีร์ นาอื่น 2.ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.เห็น ความสำคัญของ พระพุทธศาสนา ที่ก่อให้เกิด เอกลักษณ์ของ ชาติ 5.เห็น ความสำคัญของ ศาสดา และ คัมภีร์ของ ศาสนาได้ ◆ พระพุทธศาสนา o ศาสดา : พระพุทธเจ้า o คัมภีร์ : พระไตรปิฎก ศาสนาอิสลาม o ศาสดา : มุฮัมมัด o คัมภีร์ : อัลกุรอาน คริสต์ศาสนา o ศาสดา : พระเยซู o คัมภีร์ : ไบเบิล ศาสนาฮินดู o ศาสดา : ไม่มีศาสดา คัมภีร์ : พระเวท พราหมณะ อุปนิษัท อารัณยกะ
สาระที่ ๒ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส 1.2 เขาใจตระหนัก และปฏิบัติตนเปนศาสนิก ชนที่ดี และธํารงรักษา พระพุทธศาสนา หรือ ศาสนาที่ตนนับถือ ๑.ปฏิบัติตนอยาง เหมาะสมตอสาวก ของ ศาสนาที่ตนนับ ถือตามที่กําหนดได ถูกตอง 1.ชาวพุทธที่ดีพึงปฏิบัติ ตนตามมรรยาทชาว พุทธ ศาสนพิธี พีธีกรรม และวันสำคัญทาง ศาสนาได้ถูกต้อง และ สวด-มนต์ แผ่เมตตา มี สติที่เป็นพื้นฐานของ สมาธิ 1.บอกกระทำของตนบุคคลใครอบคโรงเรีย2. . ปฏิในกิจกและพิธีเกี่ยวกับระเบียบการบูชรัตนตรัการทำตักบาต๒.ปฏิบัติตนในศาสน พิธี พิธีกรรม แลวัน สําคัญทางศาสนา ตามที่กําหนด ได ถูกตอง
129 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง การ ความดี นเอง ใน ครัวและ นได้ ฏิบัติตน รรม ธีกรรม บ บพิธี ชาพระ รัย และ บุญ ตรได้ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.เห็นคุณค่า ของศาสนพิธี พิธีกรรมและวัน สำคัญทาง ศาสนา การฝกปฏิบัติมรรยาทชาวพุทธ การพนมมือ การไหว การกราบ การนั่ง การยืนการเดิน การเขารวมกิจกรรมและพิธีกรรม ที่ เกี่ยวเนื่องกับวันสําคัญทางพุทธ ศาสนา ระเบียบพิธีการบูชาพระรัตนตรัย การทําบุญตักบาตร
สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติ ตนตามหน้าที่ของการเป็น พลเมืองดี มีค่านิยมที่ดี งามและธำรงรักษา ประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันใน สังคมไทยและสังคมโลก อย่างสันติสุข 1. ปฏิบัติตนตาม ข้อตกลง กติกา กฎ ระเบียบและ หน้าที่ที่ต้องปฏิบัติ ในชีวิตประจำวัน 1.ข้อตกลง กฎระเบียบ กฎหมาย เป็นสิ่งที่ กำหนดขึ้นเป็นข้อปฏิบัติ หรือข้อบังคับในการอยู่ ร่วมกัน เพื่อให้คน จำนวนมากสามารถอยู่ ร่วมกันได้โดยไม่ขัดแย้ง กัน โดยจะต้องยอมรับ ความคิด ความเชื่อ และ การปฏิบัติของบุคคลอื่น ที่แตกต่างกันโดย ปราศจากอคติ ตลอดทั้ง ต้องเคารพในสิทธิ เสรีภาพของตนเองและ ผู้อื่น 1.อธิบข้อตกลกติกา กระเบียบหน้าที่ทีปฏิบัติใครอบค2.ปฏิบัตามข้อกติกา กระเบียบหน้าที่ทีปฏิบัติใครอบค3.ปฏิบัตามข้อกติกากระเบียบหน้าที่ทีปฏิบัติใ
130 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง าย ลง กฎ บ และ ที่ต้อง ใน ครัว บัติตน อตกลง กฎ บ และ ที่ต้อง ใน ครัวได้ บัติตน อตกลง กฎ บ และ ที่ต้อง ใน 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ ข้อตกลง กติกา กฎ ระเบียบ หน้าที่ที่ต้องปฏิบัติในครอบครัว โรงเรียน สถานที่สาธารณะ เช่น โรง ภาพยนต์ โบราณสถาน ฯลฯ
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ชีวิตปรได้ 2. ปฏิบัติตนตนตาม มารยาทไทย 1.การปฏิบัติตนตาม มรรยาทไทยเกี่ยวกับ ความเคารพ การยืน การเดิน การฟัง การ ทักทาย การพูด การ แต่งกายอย่างเหมาะสม ย่อมทำให้เป็นผู้ที่มี บุคลิก- ภาพที่ดี เป็นที่ ยอมรับของสังคม 1.ปฏิบัตามมรไทยเกี่ยการนั่ง การเดินทักทายการพูดอย่างเห2.ปฏิบัการแต่โอกาสตได้อย่างเหมาะส3. แสดงพฤติกรรม ในการยอมรับ ความคิด ความเชื่อ และการปฏิบัติของ บุคคลอื่นที่แตกต่าง กันโดยปราศจาก อคติ 1.ข้อตกลง กฎระเบียบ กฎหมายเป็นสิ่งที่ กำหนดขึ้นเป็นข้อปฏิบัติ หรือข้อบังคับในการอยู่ ร่วมกัน เพื่อให้คน จำนวนมากสามารถอยู่ ร่วมกันได้โดยไม่ขัดแย้ง กัน โดยจะต้องยอมรับ 1. . ปฏิที่แสดงเคารพสิเสรีภาพตนเองแผู้อื่นได้2.ยอมความคิ
131 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ระจำวัน บัติตน รรยาท ยวกับ การยืน น การ ย และ ดกันได้ หมาะสม บัติตนใน งกายใน ต่างๆ ง สม 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.รู้คุณค่าของ มรรยาทไทย มารยาทไทย เช่น การแสดงความ เคารพ การยืน การเดิน การนั่ง การ นอน การทักทาย การ รับประทาน ฏิบัติตน งถึงการ สิทธิ พของ และ ้ รับ คิด 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.เห็นคุณค่า ของการปฏิบัติ ตนในการ เคารพสิทธิ การยอมรับความแตกต่างของคน ในสังคม ในเรื่อง ความคิด ความ เชื่อ ความสามารถและการปฏิบัติ ตนของบุคคลอื่นที่ แตกต่างกัน เช่น - บุคคลย่อมมีความคิดที่มี เหตุผล
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ความคิด ความเชื่อ และ การปฏิบัติของบุคคลอื่น ที่แตกต่างกันโดย ปราศจากอคติ ตลอดทั้ง ต้องเคารพในสิทธิ เสรีภาพของตนเองและ ผู้อื่น ความเชืการปฏิบุคคลอืแตกต่าปราศจ4. เคารพในสิทธิ เสรีภาพของผู้อื่น ส ๒.๒ เขาใจระบบ การเมืองการปกครองใน สังคมปจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธาและธํารงรักษา ไว ซึ่งการปกครองระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระ มหากษัตริยทรงเป นประมุข ๑.อธิบายความ สัมพันธของตนเอง และ สมาชิกใน ครอบครัวในฐานะเป นสวนหนึ่ง ของ ชุมชน 1.สมาชิกทุกคนใน ชุมชนมีความสัมพันธ์ที่ดี ต่อกัน มีการช่วยเหลือ ในกิจกรรมของชุมชน การดำเนินงานใน โรงเรียนและชุมชนจะ เป็นไปอย่างมีประสิทธิ- ภาพ โดยผู้มีอำนาจใน การตัดสินใจ 1.อธิบความสัของสมครอบคชุมชนไ2.บอกช่วยเหลืกิจกรรของครกับชุมช3.บอกเข้าร่วม
132 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ชื่อและ ฏิบัติของ อื่นที่ างโดย จากอคติ เสรีภาพของ ตนเองและผู้อื่น - การปฏิบัติตนตามพิธีกรรม ตามความ เชื่อของบุคคล - บุคคลย่อมมีความสามารถ แตกต่างกัน - ไม่พูดหรือแสดงอาการดูถูก รังเกียจผู้อื่น ในเรื่องของรูปร่างหน้าตา สีผม สีผิว ที่แตกต่างกัน สิทธิส่วนบุคคล เช่น - สิทธิแสดงความคิดเห็น - สิทธิเสรีภาพในร่างกาย - สิทธิในทรัพย์สิน าย สัมพันธ์ มาชิกใน ครัวกับ ได้ วิธีการ ลือ มต่างๆ รอบครัว ชนได้ วิธีการ ม 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้4.มี จิตสำนึกในการ ทำกิจกรรม ร่วมกับชุมชน 5.แสดงความ สนใจใน การศึกษาหา ความรู้ ความสัมพันธของตนเองและสมาชิก ใน ครอบครัว กับชุมชนเชน การชวยเหลือกิจกรรม ของชุมชน
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ กิจกรรตนเองกชุมชนใลักษณได้ 4.บอกหน้าที่ อำนาจตัดสินใบริหารโรงเรีย๒.ระบุผูมีบทบาท อํานาจในการ ตัดสินใจ ในโรงเรียน และชุมชน
133 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง มของ กับ ใน ะต่างๆ บทบาท และ ในการ ใจของผู้ รงานใน นได้ ผูมีบทบาทอํานาจในการตัดสินใจ ใน โรงเรียนและ ชุมชนเชนผูบริหาร สถานศึกษาผูนําท องถิ่น กํานัน ผูใหญบาน
สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ ส 3.1 เข้าใจและ สามารถบริหารจัดการ ทรัพยากรในการผลิตและ การบริโภค การใช้ ทรัพยากร ที่มีอยู่จำกัดได้ อย่างมีประสิทธิภาพและ คุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจ หลักการของเศรษฐกิจ พอเพียง เพื่อการ ดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ๑. บอกที่มาของ รายได้และรายจ่าย ของตนเองและ ครอบครัว 1.อาชีพที่สุจริตเป็นที่มา ของรายได้ที่สุจริตและ เหมาะสมของครอบครัว 1.บอกสุจริตขครอบค2.อธิบแสวงหสุจริตแเหมาะส3.บอกรายรับรายจ่ายตนเองแรายได้แรายจ่ายครอบค๒. บันทึกรายรับ รายจ่ายของตนเอง 1.การใช้จ่ายที่เหมาะสม ย่อมส่งผลดีต่อการ ดำรงชีวิต มีเงินออมและ สมาชิกในครอบครัวมี สภาพความเป็นอยู่อย่าง เป็นสุข 1.อธิบของกาเหมาะสรายได้2.อธิบความเป็
134 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง อาชีพที่ ของ ครัวได้ ายการ หารายได้ที่ และ สมได้ ที่มาของ และ ยของ และ และ ยของ ครัวได้ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ ทักษะชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 1.การประกอบอาชีพของครอบครัว 2.การแสวงหารายได้ที่สุจริตและ เหมาะสม 3.รายได้และรายจ่ายในภาพรวมของ ครอบครัว 4.รายได้และรายจ่ายของตนเอง ายผลดี รใช้จ่ายที่ สมกับ ายสภาพ ป็นอยู่ของ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ วิธีการทำบัญชีรายรับรายจ่ายของ ตนเองอย่างง่าย ๆ รายการของรายรับที่เป็นรายได้ที่ เหมาะสม และไม่เหมาะสม รายการของรายจ่ายที่เหมาะสม และ ไม่เหมาะสม
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ 4. สรุปผลดีของการ ใช้จ่ายที่เหมาะสม กับรายได้และการ ออม ครอบคเกิดจากจ่ายที่เหได้ 3.บอกและราตนเองไ4.บันทึรายจ่ายตนเองไ5.บอกการออ1.ระบุทรัพยากรที่ นำมาผลิตสินค้าและ บริการที่ใช้ใน ชีวิตประจำวัน 1.สินค้าและบริการล้วน มาจากทรัพยากรจึงควร ใช้ให้เกิดประโยชน์ที่ คุ้มค่ามากที่สุด 1.บอกของปัจผลิตได้2.จำแนประเภททรัพยา3.ระบุทที่นำมาสินค้าแบริการชีวิตปร
135 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ครัวอัน กการใช้ หมาะสม รายรับ ยจ่ายของ ได้ ทึกรายรับยของ ได้ ผลดีของ มได้ ในการใช้ ทักษะชีวิต 4.ตระหนักถึง การใช้จ่ายที่ เหมาะสม 5.ตระหนักถึง ผลดีของการ ออม ที่มาของรายได้ที่สุจริต การใช้จ่ายที่เหมาะสม ผลดีของการใช้จ่ายที่เหมาะสมกับ รายได้ การออมและผลดีของการออม การนำเงินที่เหลือมาใช้ให้เกิด ประโยชน์ เช่น การช่วยเหลือสา ธารณกุศล ประเภท จจัยการ ้ นก ทของ ากรได้ ทรัพยากร าผลิต และ ที่ใช้ใน ระจำวันได้ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ ทักษะชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.เห็นคุณค่า ของทรัพยากรที่ ใช้ในการผลิต 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.เห็นคุณค่าของทรัพยากรที่ใช้ในการ ผลิต
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ 4.บอกการใช้ทในการผหลากหส 3.2 เข้าใจระบบและ สถาบันทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ความสัมพันธ์ทาง เศรษฐกิจและความจำเป็น ของการร่วมมือกันทาง เศรษฐกิจในสังคมโลก 1. อธิบายการ แลกเปลี่ยนสินค้า และบริการโดยวิธี ต่าง ๆ 1.การแลกเปลี่ยนสินค้า และบริการสามารถทำ ได้ทั้งใช้เงินเป็นสื่อกลาง และไม่ใช้เงิน ทั้งผู้ซื้อ และผู้ขายต่างก็มี บทบาทสำคัญ และมี ความสัมพันธ์กัน 1.บอกความสำการแลสินค้าแบริการไ2.อธิบรูปแบบแลกเปสินค้าแบริการไ3.ยกตัการแลสินค้าแบริการโเงินเป็นได้ 4.อธิบรูปแบบแลกเป2. บอก ความสัมพันธ์ ระหว่างผู้ซื้อและ ผู้ขาย
136 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง ผลของ ทรัพยากร ผลิตอย่าง หลายได้ สำคัญของ กเปลี่ยน และ ได้ าย บการ ลี่ยน และ ได้ ัวอย่าง กเปลี่ยน และ โดยไม่ใช้ นสื่อกลาง าย บการ ลี่ยน 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ ทักษะชีวิต 1. ซื่อสัตย์ สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.แบ่งปันและ ช่วยเหลือผู้อื่น ด้วยความเต็มใจ ความหมายและความสำคัญของ การแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการ ลักษณะของการแลกเปลี่ยนสินค้า และบริการโดยไม่ใช้เงิน รวมทั้ง การแบ่งปัน การช่วยเหลือ ลักษณะการแลกเปลี่ยนสินค้าและ บริการโดยการใช้เงิน ความหมายและบทบาทของผู้ซื้อ และผู้ขาย ผู้ผลิตและผู้บริโภคพอ สังเขป ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อและ ผู้ขายในการกำหนดราคาสินค้า และบริการ ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อและ ผู้ขาย ทำให้สังคมสงบสุข และ ประเทศมั่นคง
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ สินค้าแบริการไ5.อธิบยกตัวอแลกเปสินค้าแบริการโเป็นสื่อ6.บอกความสัระหว่าผู้ขายได7.บอกปฏิบัติตเหมาะสฐานะผู้ผู้ขายได
137 K P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง และ ได้ ายพร้อม อย่างการ ลี่ยน และ โดยใช้เงิน กลางได้ สัมพันธ์ งผู้ซื้อและ ด้ วิธีการ ตนอย่าง สมใน ้ซื้อและ ด้
สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ K ส 5.1 เข้าใจลักษณะ ของโลกทางกายภาพ และความสัมพันธ์ของ สรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน และกัน ในระบบของ ธรรมชาติ ใช้แผนที่และ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ในการค้นหา วิเคราะห์ สรุป และใช้ข้อมูลภูมิ สารสนเทศอย่างมี ประสิทธิภาพ 1. ระบุสิ่งต่างๆ ที่ เป็นธรรมชาติกับที่ มนุษย์สร้างขึ้น ซึ่ง ปรากฏระหว่าง โรงเรียนกับบ้าน 1. สิ่งแวดล้อมระหว่าง บ้านกับโรงเรียน ประกอบด้วย สิ่งแวดล้อมทาง ธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์ สร้างขึ้น 1.ระบุสิ่งแวทางธรรมชมนุษย์สร้างปรากฏระหบ้านกับโรง2. ระบุตำแหน่งอย่าง ง่ายและลักษณะทาง กายภาพของสิ่งต่างๆ ที่ ปรากฏในลูกโลก แผน ที่แผนผัง และ ภาพถ่าย 1.ลูกโลก แผนผัง แผน ที่ และรูปถ่าย สามารถ ใช้แสดงตำแหน่งและ ลักษณะทางกายภาพ ของสิ่งต่างๆ ได้ 1. ระบุตำแและลักษณกายภาพขอต่างๆ ที่ปรแผนที่ รูปถลูกโลกได้
138 P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง วดล้อม าติและที่ งขึ้นซึ่ง หว่าง เรียนได้ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ สิ่งต่างๆ ที่เป็นธรรมชาติกับที่ มนุษย์สร้างขึ้น ซึ่งปรากฏระหว่าง โรงเรียนกับบ้าน แหน่ง ณะทาง องสิ่ง ากฏใน ถ่าย และ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ ตำแหน่งอย่างง่ายและลักษณะทาง กายภาพของสิ่งต่างๆ ที่ปรากฏในลูกโลก แผนที่แผนผัง และภาพถ่ายเช่น ภูเขา ที่ราบ แม่น้ำ ต้นไม้ อากาศ ทะเล
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ K 3. อธิบาย ความสัมพันธ์ของ ปรากฏการณ์ ระหว่างโลก ดวง อาทิตย์และดวง จันทร์ 1.ความสัมพันธ์ ระหว่างโลก ดวง อาทิตย์ และดวงจันทร์ ทำให้เกิดปรากฏการณ์ ทางธรรมชาติที่มี อิทธิพลต่อการ ดำรงชีวิต 1.สังเกต ปรากฏการธรรมชาติได2. แสความสัมพันระหว่างโลกอาทิตย์ แลจันทร์ที่ทำใปรากฏการส 5.2 เข้าใจ ปฏิสัมพันธ์ระหว่าง มนุษย์กับสภาพแวดล้อม ทางกายภาพที่ก่อให้เกิด การสร้างสรรค์ วัฒนธรรม มีจิตสำนึก และมีส่วนร่วมในการ อนุรักษ์ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อ การพัฒนาที่ยั่งยืน 1. อธิบาย ความสำคัญและ คุณค่า ของ สิ่งแวดล้อมทาง ธรรมชาติและ ทางสังคม 1.สิ่งแวดล้อมระหว่าง บ้านกับโรงเรียน ประกอบด้วย สิ่งแวดล้อมทาง ธรรมชาติและแวดล้อม ที่มนุษย์สร้างขึ้น สิ่งแวดล้อมทาง ธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์ สร้างขึ้นมีผลต่อการ ดำเนินชีวิตของมนุษย์ 1.อธิบาย ความสำคัญสิ่งแวดล้อมต่อการดำเนิได้ 2.จำแนกปของ ทรัพยากรธได้ 2. แยกแยะและใช้ ทรัพยากรธรรมชาติ ที่ใช้แล้วไม่หมดไป และที่ใช้แล้วหมดไป ได้อย่างคุ้มค่า
139 P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง รณ์ทาง ด้ สดง นธ์ ก ดวง ละดวง ให้เกิด รณ์ได้ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ ความสัมพันธ์ของ ปรากฏการณ์ระหว่างโลก ดวง อาทิตย์และดวงจันทร์เช่น ข้างขึ้น ข้างแรม ฤดูกาลต่างๆ ญของ มที่มีผล นินชีวิต ประเภท ธรรมชาติ 1. ความสามารถ ในการคิด 2. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. มีวินัย 3. ใฝ่เรียนรู้ 4.ใช้ ทรัพยากรธรรมชาติ ได้อย่างคุ้มค่า คุณค่าของสิ่งแวดล้อมทาง ธรรมชาติ เช่น ในการประกอบ อาชีพ คุณค่าของสิ่งแวดล้อมทาง สังคม เช่น สิ่งปลูกสร้าง เพื่อการดำรงชีพ ความหมายของ ทรัพยากรธรรมชาติ ประเภททรัพยากรธรรมชาติ -ใช้แล้วหมดไป เช่น แร่
มาตรฐาน ตัวชี้วัด สาระสำคัญ K มนุษย์ต้องการใช้ ทรัพยากรธรรมชาติ อย่างคุ้มค่าเนื่องจากมี อยู่อย่างจำกัด การมีส่วนร่วมในการ จัดการสิ่งแวดล้อมใน โรงเรียนเป็นหน้าที่ของ ทุกคน 3.มีส่วนร่วจัดการสิ่งแในโรงเรียน4.ระบุตำแและลักษณกายภาพขอต่างๆ ที่ปรแผนผังได้ 3. อธิบาย ความสัมพันธ์ของ ฤดูกาลกับการ ดำเนินชีวิตของ มนุษย์ 4. มีส่วนร่วมในการ ฟื้นฟูปรับปรุง สิ่งแวดล้อมใน โรงเรียนและชุมชน
140 P A สาระการเรียนรู้แกนกลาง มในการ แวดล้อม นได้ แหน่ง ณะทาง องสิ่ง ากฏใน - ใช้แล้วไม่หมด เช่น บรรยากาศ น้ำ - ใช้แล้วมีการเกิดขึ้นมา ทดแทนหรือรักษาไว้ได้ เช่น ดิน ป่าไม้ สัตว์ป่า - วิธีใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ความสัมพันธ์ของฤดูกาลกับการ ดำเนินชีวิตของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงของ สิ่งแวดล้อม การรักษาและฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
141 โครงสร้างรายวิชา รหัส ส ๑๒๑๐๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ เวลาเรียน 80 ชั่วโมง ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง ๑ ศาสนาของเรา บทที่ 1 เรียนรู้ ศาสนา ส 1.1 ป.2/1 ป.๒/๒ ป.๒/๓ ป.๒/๖ ป.๒/๗ ป.๒/๔ ป.๒/๕ ศาสนาทุกศาสนาล้วน แต่มีความสำคัญ และเป็นเครื่องยึด เหนี่ยวจิตใจให้กระทำ ความดี ซึ่งศาสนิกชน ทุกคนพึงศึกษาประวัติ ศาสดาของศาสนาที่ตน นับถือและนำ แบบอย่างที่ดีไปเป็น แนวปฏิบัติตน ๓ ๕ ๒ ศาสนาของเรา บทที่ 2 หลักธรรม นำความสุข ส ๑.๑ ป.๒/๔ ป.๒/๕ การเคารพพระ รัตนตรัย ปฏิบัติตาม หลักธรรมโอวาท 3 ด้วยการไม่ทำชั่ว ทำ ความดี ทำจิตใจให้ผ่อง ใสบริสุทธิ์ ย่อมทำให้ผู้ ปฏิบัติดำเนินชีวิตไป ในทางที่ถูกต้อง ๘ ๑๐
142 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง ๓ ศาสนาของเรา บทที่ 3 เราทำ ความดี ส ๑.๑ ป.๒/๖ ป.๒/๗ ป.๒/๔ การปฏิบัติตนตาม หลักธรรมคำสอนของ ศาสนาที่ตนนับถือ และการศึกษาการทำ ความดีของบุคคลจาก ตัวอย่างต่างๆ รวมทั้ง เห็นคุณค่าของการทำ ความดีเหล่านั้น ช่วย ให้พัฒนาตนเพื่อการ อยู่ร่วมกันได้อย่างสงบ สุขในสังคม ๔ ๕ ๔ ศาสนาของเรา บทที่ 4 ชาวพุทธที่ ดี ส ๑.๑ ป.๒/๖ ป.๒/๔ ป.๒/๕ ชาวพุทธที่ดีพึงปฏิบัติ ตนตามมารยาทชาว พุทธ ศาสนพิธี พีธี กรรม และวันสำคัญ ทางศาสนาได้ถูกต้อง และสวด-มนต์ แผ่ เมตตา มีสติที่เป็น พื้นฐานของสมาธิ ๕ ๖
143 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง ๕ คนดีของชุมชน บทที่ 1 กฎของ การอยู่ร่วมกัน ส ๒.๑ ป.๒/๑ ป.๒/๒ ข้อตกลง กฎระเบียบ กฎหมาย เป็นสิ่งที่ กำหนดขึ้นเป็นข้อ ปฏิบัติหรือข้อบังคับใน การอยู่ร่วมกัน เพื่อให้ คนจำนวนมากสามารถ อยู่ร่วมกันได้โดยไม่ ขัดแย้งกัน การคิด แยกแยะระหว่าง ผลประโยชน์ส่วนตน และผลประโยชน์ ส่วนรวม โดยจะต้อง ยอมรับความคิด ความ เชื่อ และการปฏิบัติ ของบุคคลอื่นที่ แตกต่างกันโดย ปราศจากอคติ ตลอด ทั้งต้องเคารพในสิทธิ เสรีภาพของตนเองและ ผู้อื่น ๘ ๑๐ ๖ คนดีของชุมชน บทที่ 2 เด็กดีมี มรรยาท ส ๒.๑ ป.๒/๒ ป.๒/๑ ป.๒/๓ การปฏิบัติตนตาม มารยาทไทยเกี่ยวกับ ความเคารพ การยืน การเดิน การฟัง การ ทักทาย การพูด การ แต่งกายอย่าง เหมาะสม ย่อมทำให้ เป็นผู้ที่มีบุคลิก- ภาพที่ ดี เป็นที่ยอมรับของ สังคม ๖ ๗
144 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง ๗ คนดีของชุมชน บทที่ 3 ชุมชนของ เรา ส ๒.๒ ป.๒/๒ ป.๒/๓ สมาชิกทุกคนในชุมชน มีความสัมพันธ์ที่ดีต่อ กัน ความละอายและ ความไม่ทนต่อการ ทุจริตมีการช่วยเหลือ ในกิจกรรมของชุมชน ความเป็นพลเมืองกับ การรับผิดชอบต่อ สังคม การดำเนินงาน ในโรงเรียนและชุมชน จะเป็นไปอย่างมีประ สิทธิ- ภาพ โดยผู้มี อำนาจในการตัดสินใจ ๖ ๗ ๘ เศรษฐศาสตร์น่ารู้ บทที่ 1 สินค้าและ บริการกับการใช้ จ่ายอย่าง เหมาะสม ส ๓.๑ ป.๒/๒ ป.๒/๓ ป.๒/๔ สินค้าและบริการล้วน มาจากทรัพยากรจึง ควรใช้ให้เกิดประโยชน์ ที่คุ้มค่ามากที่สุด การรู้ ที่มาของรายได้และ รู้จักบันทึกรายรับและ รายจ่ายของครอบครัว ทำให้วางแผนการใช้ จ่ายได้อย่างเหมาะสม กับรายได้ รวมทั้ง สามารถเก็บออมเงิน เพื่อใช้จ่ายในยาม จำเป็น ๑๔ ๑๔ ๙ เศรษฐศาสตร์น่ารู้ บทที่ 2 การ แลกเปลี่ยนสินค้า และบริการ ส ๓.๒ ป.๒/๑ ป.๒/๒ การแลกเปลี่ยนสินค้า และบริการสามารถทำ ได้ทั้งใช้เงินเป็น สื่อกลางและไม่ใช้เงิน ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายต่างก็ มีบทบาทสำคัญ และมี ความสัมพันธ์กัน ๖ ๕
145 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง ๑๐ รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 1 สิ่งแวดล้อมรอบตัว ส ๕.๑ ส ๕.๒ ป.๒/๒ ป.๒/๑ ป.๒/๑ ป.๒/๔ สิ่งแวดล้อมระหว่าง บ้านกับโรงเรียน ประกอบด้วย สิ่งแวดล้อมทาง ธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์ สร้างขึ้น สิ่งแวดล้อม ทางธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์ สร้างขึ้นมีผลต่อการ ดำเนินชีวิตของมนุษย์ มนุษย์ต้องการใช้ ทรัพยากรธรรมชาติ อย่างคุ้มค่า เนื่องจากมี อยู่อย่างจำกัด จิต พอเพียงต้านทุจริต การมีส่วนร่วมในการ จัดการสิ่งแวดล้อมใน โรงเรียนเป็นหน้าที่ของ ทุกคน ๘ ๘ ๑๑ รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 2 เครื่องมือ ทางภูมิศาสตร์ ส ๕.๑ ป.๒/๒ ป.๒/๑ ลูกโลก แผนผัง แผนที่ และรูปถ่าย สามารถใช้ แสดงตำแหน่งและ ลักษณะทางกายภาพ ของสิ่งต่างๆ ได้ ๖ ๕
146 ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐานการ เรียนรู้/ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก ระหว่างทาง ปลายทาง ๑๒ รอบรู้ภูมิศาสตร์ บทที่ 3 ความสัมพันธ์ ระหว่างโลก ดวง อาทิตย์ และ ดวงจันทร์ ส ๕.๑ ส ๕.๒ ป.๒/๓ ป.๒/๑ ป.๒/๓ โลก ดวงอาทิตย์ และ ดวงจันทร์มีความ สัมพันธ์กันทำให้เกิด ปรากฏการณ์ทาง ธรรมชาติต่างๆ เช่น กลางวัน-กลางคืน ข้างขึ้น-ข้างแรม น้ำ ขึ้น-น้ำลง ฤดูกาล เป็น ต้น ซึ่งปรากฏการณ์ ดังกล่าวล้วนมีผลต่อ การดำเนินชีวิตของ มนุษย์ ๖ ๕ คะแนนระหว่างปี 70 คะแนนสอบปลายปี 30 สอบ 80 100
147 โครงสร้างรายวิชา ประวัติศาสตร์ ชื่อรายวิชา ส 12102 ประวัติศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เวลารวม 40 ชั่วโมง หน่วยที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ / ตัวชี้วัด สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก (คะแนน) 1 คำบอกชวง เวลา และ ปฏิทิน ส 4.1 ป.2/1 คำที่แสดงชวงเวลาในอดีต ปจจุบัน อนาคต และวันสำคัญที่ปรากฏในปฏิทิน ทำให สามารถระบุเวลา และลำดับของเหตุการณ ที่ เกิดขึ้น 4 15 2 เรื่องราวของ ตนเอง และ ครอบครัว ส 4.1 ป.2/2 การสืบคนเรื่องราวของตนเองและ ครอบครัว จะตองใชหลักฐานที่เกี่ยวของเป นเครื่อง ยืนยันและใชเสนเวลาลำดับ เหตุการณที่ เกิดขึ้นในครอบครัวหรือใน ชีวิตของตนเอง 6 15 3 วิถีชีวิตของคน ในชุมชนจาก อดีต ถึงปจจุ บัน ส 4.2 ป.2/1 ป.2/2 การสืบคนขอมูลเกี่ยวกับวิถีชีวิตชุมชน ของ ตนจากอดีตถึงปจจุบัน จะทำใหสามารถ อธิบายผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงที่มี ตอการดำเนินของคนในชุมชน 9 20 4 บุคคลสำคัญ ในทองถิ่น ส .3 ป.2/1 บุคคลที่ทำคุณประโยชนตอทองถิ่นและ ประเทศชาติ สมควรไดรับการยกยอง และ ควรนำมาเปนแบบอยางที่ดี 8 16 5 วัฒนธรรม ประเพณีและ ภูมิปญญาไทย ส 4.3 ป.2/2 การอนุรักษวัฒนธรรม ประเพณีและ ภูมิป ญญาทองถิ่น เปนหนาที่ของทุกคน ที่จะต องชวยกันอนุรักษใหคงอยูคูกับ สังคมไทย สืบตอไป 10 20 6 วัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาที่น่า ภูมิใจ (2) ส 4.3 ป. 2/2 การอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นหน้าที่ของ ทุกคนที่จะต้องช่วยกันอนุรักษ์ให้คงอยู่คู่กับ สังคมไทย สืบต่อไป 4 รวมระหว่างปี 80 ปลายภาค 20 รวม 40 100
148 หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ศาสนาของเรา รหัสวิชา ส๑๒๑๐๑ ชื่อรายวิชาสังคมศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒ ภาคเรียนที่ ๑-๒ เวลา ๒๐ ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ส 1.1 ป.2/1 บอกความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ ป.2/2 สรุปพุทธประวัติตั้งแต่ประสูติจนถึงการออกผนวชหรือประวัติศาสดาที่ตนนับถือตามที่ กำหนด ป.2/3 ชื่นชมและบอกแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่างตามที่กำหนด ป. 2/4 บอกความหมาย ความสำคัญ และเคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท 3 ใน พระพุทธศาสนาหรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ป.2/5 ชื่นชมการทำความดีของตนเอง บุคคลในครอบครัวและในโรงเรียนตามหลักศาสนา ป.2/6 เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนาหรือ การ พัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด ป.2/7 บอกชื่อศาสนา ศาสดา และความสำคัญของคัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือและศาสนา อื่นๆ ส 1.2 ป.2/1 ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อสาวกของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนดได้ถูกต้อง ป.2/2 ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนาตามที่กำหนดได้ถูกต้อง 2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ศาสนาทุกศาสนาล้วนแต่มีความสำคัญ และเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจให้กระทำความดี ซึ่งศาสนิกชนทุกคนพึง ศึกษาประวัติศาสดาของศาสนาที่ตนนับถือ และนำแบบอย่างที่ดีไปเป็นแนวปฏิบัติตน การเคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท 3 ด้วยการไม่ทำชั่ว ทำความดี ทำจิตใจให้ผ่องใสบริสุทธิ์ ซึ่งทำให้ผู้ปฏิบัติดำเนินชีวิตไปในทางที่ถูกต้อง การปฏิบัติตนตามหลักธรรมคำสอนของศาสนาที่ตนนับถือ และการศึกษาการทำความดีของบุคคลจากตัวอย่าง ต่างๆ รวมทั้งเห็นคุณค่าของการทำความดีเหล่านั้น ช่วยให้พัฒนาตนเพื่อการอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข ชาวพุทธที่ดีพึงปฏิบัติตนตามมรรยาทชาวพุทธ ศาสนพิธี พีธีกรรม และวันสำคัญทางศาสนาได้ถูกต้อง และสวด มนต์ แผ่เมตตา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิ 3. สาระการเรียนรู้ 3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) พระพุทธศาสนาเป็นเอกลักษณ์ของชาติไทย 2) สรุปพุทธประวัติ - ประสูติ - เหตุการณ์หลังประสูติ - แรกนาขวัญ - การศึกษา - การอภิเษกสมรส - เทวทูต 4 - การออกผนวช 3) ชื่อศาสนา ศาสดา และคัมภีร์ของศาสนาต่างๆ (1)พระพุทธศาสนา
149 - ศาสดา : พระพุทธเจ้า - คัมภีร์ : พระไตรปิฎก (2) ศาสนาอิสลาม - ศาสดา : มุฮัมมัด - คัมภีร์ : อัลกุรอาน (3) ศริสต์ศาสนา - ศาสดา : พระเยซู - คัมภีร์ : ไบเบิล (4) ศาสนาฮินดู - ศาสดา : ไม่มีศาสดา - คัมภีร์ : พระเวท พราหมณะ อุปนิษัท อารัณยกะ 4) พระรัตนตรัย - ศรัทธา 5) โอวาท (1) ไม่ทำชั่ว - เบญจศีล (2) ทำความดี - เบญจธรรม - หิริ-โอตตัปปะ - สังคหวัตถุ 4 - ฆราวาสธรรม 4 - กตัญญูกตเวทีต่อครู อาจารย์ และโรงเรียน - มงคล 38 ⚫ ความกตัญญู ⚫ สงเคราะห์ญาติพี่น้อง (3) ทำจิตให้ผ่องใสบริสุทธิ์ (บริหารจิตและเจริญปัญญา) 6) พุทธศาสนสุภาษิต (1) นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญูกตเวทิตา : ความกตัญญูกตเวที เป็นเครื่องหมายของคนดี (2) พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร : มารดาบิดาเป็นพรหมของบุตร 7) พุทธสาวก พุทธสาวิกา - สามเณรราหุล 8) ชาดก - วรุณชาดก - วานรินทชาดก 9) ศาสนิกชนตัวอย่าง - สมเด็จพระอริยวงษญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ศุข ไก่เถื่อน) - สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (เจริญ สุวฑฺฒโน) 10) ตัวอย่างการกระทำความดีของตนเอง และบุคคลในครอบครัวและในโรงเรียน 11) ฝึกสวดมนต์ไหว้พระและแผ่เมตตา - รู้ความหมายและประโยชน์ของสติและสมาธิ - ฝึกสมาธิเบื้องต้น - ฝึกสติเบื้องต้นด้วยกิจกรรมการเคลื่อนไหวอย่างมีสติ - ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด การถาม และการเขียน
150 12) การฝึกปฏิบัติมรรยาทชาวพุทธ - การพนมมือ - การไหว้ - การกราบ - การนั่ง - การยืน การเดิน 13) การเข้าร่วมกิจกรรมและพิธีกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับวันสำคัญทางพุทธศาสนา - ระเบียบพิธีการบูชาพระรัตนตรัย - การทำบุญตักบาตร 3.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 4.1 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการสำรวจค้นหา 2) ทักษะการสรุปย่อ 3) ทักษะการสรุปลงความเห็น 4) ทักษะการทำให้กระจ่าง 5) ทักษะการตีความ 6) ทักษะการแปลความ 7) ทักษะการหาแบบแผน 8) ทักษะการหาความเชื่อพื้นฐาน 9) ทักษะการประยุกต์ใช้ความรู้ 10) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 4.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. รักความเป็นไทย 6. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) 1. สมุดบันทึกความรู้ เรื่อง ศาสนาที่ฉันนับถือ (ชิ้นงานที่ 1) 2. รายงานผลการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา (ชิ้นงานที่ 2) 3. แผ่นพับ เรื่อง เราต้องทำดี(ชิ้นงานที่ 3) 4. การสาธิตการปฏิบัติตนตามมรรยาทชาวพุทธ (ชิ้นงานที่ 4) 5. การสาธิตการปฏิบัติตนในศาสนพิธีในโอกาสที่เหมาะสม (ชิ้นงานที่ 5) 6. การฝึกสติและทำสมาธิเบื้องต้น (ชิ้นงานที่ 6)
151 7. การวัดและการประเมินผล 7.1 การประเมินก่อนเรียน - ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ศาสนาของเรา (K) 7.2 การประเมินระหว่างการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1) ตรวจใบงานที่ 1.1 เรื่อง ความสำคัญของพระพุทธศาสนา (K, A, P) 2) ตรวจใบงานที่ 1.2 เรื่อง สรุปพุทธประวัติ(K, P,A) 3) ตรวจใบงานที่ 1.3 เรื่อง ศาสนาอื่นๆ (K) 4) ตรวจใบงานที่ 1.4 เรื่อง การละเว้นความชั่ว (K, P) 5) ตรวจใบงานที่ 1.5 เรื่อง การทำความดี(K, P) 6) ตรวจใบงานที่ 1.6 เรื่อง ความกตัญญูและสงเคราะห์ญาติ(P) 7) ตรวจใบงานที่ 1.7 เรื่อง พระรัตนตรัย (K) 8) ตรวจใบงานที่ 1.8 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต (P) 9) ตรวจใบงานที่ 1.9 เรื่อง สามเณรราหุล (K, P) 10) ตรวจใบงานที่ 1.10 เรื่อง ชาดก (P) 11) ตรวจใบงานที่ 1.11 เรื่อง ชาวพุทธตัวอย่าง (K, P) 12) ตรวจใบงานที่ 1.12 เรื่อง การทำความดี(P, A) 13) ประเมินการนำเสนอผลงาน (P, A) 14) สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล (P, A) 15) สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม (P, A) 16) สังเกตคุณลักษณะอันพึงประสงค์(A) 7.3 การประเมินหลังเรียน - ตรวจแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ศาสนาของเรา (K) 7.4 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) 1) ตรวจสมุดบันทึกความรู้ เรื่อง ศาสนาที่ฉันนับถือ (ชิ้นงานที่ 1) (K, P) 2) ตรวจรายงานผลการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา (ชิ้นงานที่ 2) (P, A) 3) ตรวจแผ่นพับ เรื่อง เราต้องทำดี(ชิ้นงานที่ 3) (P, A) 4) สังเกตการสาธิตการปฏิบัติตนตามมรรยาทชาวพุทธ (ชิ้นงานที่ 4) (P) 5) สังเกตการสาธิตการปฏิบัติตนในศาสนพิธีในโอกาสที่เหมาะสม (ชิ้นงานที่ 5) (P) 6) สังเกตการฝึกสติและทำสมาธิเบื้องต้น (ชิ้นงานที่ 6) (P)
152 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมินสมุดบันทึกความรู้ เรื่อง เรียนรู้ศาสนา (ชิ้นงานที่ 1) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. การบอก ความสำคัญของศาสนา ที่ตนนับถือ บอกความสำคัญของ ศาสนาที่ตนนับถือได้ ถูกต้อง ครบถ้วนทุก ประเด็น บอกความสำคัญของ ศาสนาที่ตนนับถือได้ ถูกต้องเป็น ส่วนใหญ่ บอกความสำคัญของ ศาสนาที่ตนนับถือได้ ถูกต้อง เพียงเล็กน้อย 2.การอธิบายประวัติ ศาสดาของศาสนาที่ตน นับถือ สรุปพุทธประวัติหรือ ประวัติศาสดาของศาสนา ที่ตนนับถือได้ใจความ ถูกต้อง สรุปพุทธประวัติหรือ ประวัติศาสดาของศาสนา ที่ตนนับถือได้ใจความ ถูกต้องเป็น ส่วนใหญ่ สรุปพุทธประวัติหรือ ประวัติศาสดาของศาสนาที่ ตนนับถือได้ใจความถูกต้อง เพียงเล็กน้อย 3. การอธิบาย ความสำคัญของ คัมภีร์ ของศาสนาที่ตนนับ ถือ อธิบายความสำคัญของ คัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับ ถือได้ถูกต้อง ชัดเจน อธิบายความสำคัญของ คัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับ ถือได้ถูกต้องเป็นส่วนใหญ่ อธิบายความสำคัญของ คัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับ ถือได้ถูกต้องเพียงเล็กน้อย เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่ำกว่า 5 ปรับปรุง
153 แบบประเมินรายงานผลการปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา (ชิ้นงานที่ 2) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. การปฏิบัติตนที่ แสดงถึงการละเว้น ความชั่ว รายงานผลการปฏิบัติตน ที่ แสดงถึงการละเว้นความ ชั่ว พร้อมหลักฐานประกอบ ได้อย่างเหมาะสม รายงานผลการปฏิบัติตน ที่ แสดงถึงการละเว้นความ ชั่ว พร้อมหลักฐานประกอบ ได้อย่างเหมาะสมเป็น ส่วนใหญ่ รายงานผลการปฏิบัติตน ที่ แสดงถึงการละเว้นความ ชั่ว พร้อมหลักฐานประกอบ ได้อย่างเหมาะสมเป็น ส่วนน้อย 2.การปฏิบัติตนที่แสดง ถึงการทำความดีตาม หลักธรรมโอวาท 3 รายงานผลการปฏิบัติตน ที่แสดงถึงการทำความดี ตามหลักธรรมโอวาท 3 พร้อมมีหลักฐาน ประกอบ 4 พฤติกรรม ขึ้นไป รายงานผลการปฏิบัติตน ที่แสดงถึงการทำความดี ตามหลักธรรมโอวาท 3 พร้อมมีหลักฐาน ประกอบ 2-3 พฤติกรรม รายงานผลการปฏิบัติตน ที่แสดงถึงการทำความดี ตามหลักธรรมโอวาท 3 พร้อมมีหลักฐาน ประกอบ 1 พฤติกรรม 3. การวิเคราะห์ผลของ การปฏิบัติตนตาม หลักธรรมโอวาท 3 เขียนวิเคราะห์ผลการ ปฏิบัติตนตามหลักธรรม โอวาท 3 ได้อย่างถูกต้อง 3 ข้อขึ้น ไป เขียนวิเคราะห์ผลการ ปฏิบัติตนตามหลักธรรม โอวาท 3 ได้อย่างถูกต้อง 2 ข้อ เขียนวิเคราะห์ผลการ ปฏิบัติตนตามหลักธรรม โอวาท 3 ได้อย่างถูกต้อง 1 ข้อ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่ำกว่า 5 ปรับปรุง
154 แบบประเมินแผ่นพับ เรื่อง เราต้องทำดี (ชิ้นงานที่ 3) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. การบอกคติธรรมที่ได้ จากการศึกษาประวัติ พุทธสาวกและชาดก บอกคติธรรมที่ได้จาก การศึกษาประวัติ สามเณรราหุล วรุณชาดก และ วานรินทชาดกได้ ครบถ้วนทุกเรื่อง บอกคติธรรมที่ได้จาก การศึกษาประวัติ สามเณรราหุล วรุณชาดก และ วานรินทชาดกได้2 เรื่อง บอกคติธรรมที่ได้จาก การศึกษาประวัติ สามเณรราหุล วรุณชาดก และ วานรินทชาดกได้ 1 เรื่อง 2. การบอก แบบอย่างการดำเนิน ชีวิตและคุณธรรมอัน เป็นแบบอย่างของ ชาวพุทธตัวอย่าง บอกแบบอย่างการ ดำเนินชีวิตและคุณธรรม อันเป็นแบบอย่างของ สมเด็จ พระอริยวงษญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ศุข ไก่เถื่อน) และสมเด็จพระ ญาณสังวร สมเด็จ พระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (เจริญ สุวฑฺฒโน) ได้ ถูกต้องครบถ้วน บอกแบบอย่างการ ดำเนินชีวิตและคุณธรรม อันเป็นแบบอย่างของ สมเด็จ พระอริยวงษญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ศุข ไก่เถื่อน)และสมเด็จพระ ญาณสังวร สมเด็จ พระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (เจริญ สุวฑฺฒโน) ได้ ถูกต้อง เป็นส่วนใหญ่ บอกแบบอย่างการ ดำเนินชีวิตและคุณธรรม อันเป็นแบบอย่างของ สมเด็จ พระอริยวงษญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ศุข ไก่เถื่อน)และสมเด็จพระ ญาณสังวร สมเด็จ พระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (เจริญ สุวฑฺฒโน) ได้ ถูกต้อง เป็นส่วนน้อย 3.การวิเคราะห์ผลของ การทำความดีของ ตนเอง บุคคลใน ครอบครัว และบุคคลใน โรงเรียน วิเคราะห์ผลของการทำ ความดีของตนเอง บุคคล ในครอบครัว และบุคคล ในโรงเรียนได้ครบถ้วน ทุกหัวข้อ วิเคราะห์ผลของการทำ ความดีของตนเอง บุคคล ในครอบครัว และบุคคล ในโรงเรียนได้ 2 หัวข้อ วิเคราะห์ผลของการทำ ความดีของตนเอง บุคคล ในครอบครัว และบุคคล ในโรงเรียนได้ 1 หัวข้อ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่ำกว่า 5 ปรับปรุง
155 แบบประเมินการสาธิตการปฏิบัติตนตามมรรยาทชาวพุทธ (ชิ้นงานที่ 4) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1. การปฏิบัติตน ตามมรรยาทชาวพุทธใน การไหว้และการกราบ สาธิตการปฏิบัติตนตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ไหว้และการกราบได้ ถูกต้องทุกขั้นตอน สาธิตการปฏิบัติตนตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ไหว้และการกราบได้ ถูกต้องเกือบครบทุก ข ั ้ น ต อ น แ ต ่ ม ี จุ ด ผิดพลาดบ้างเล็กน้อย สาธิตการปฏิบัติตนตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ไหว้และการกราบได้ ถูกต้องเป็นบางขั้นตอน และมีจุดผิดพลาดเป็น ส่วนใหญ่ 2. การปฏิบัติตนตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ยืน การเดิน และการนั่ง สาธิตการปฏิบัติตนตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ยืน การเดิน และการนั่ง ได้ถูกต้องทุกขั้นตอน สาธิตการปฏิบัติตนตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ยืน การเดิน และการนั่ง ได้ถูกต้องเกือบครบทุก ข ั ้ น ต อ น แ ต ่ ม ี จุ ด ผิดพลาดบ้างเล็กน้อย สาธิตการปฏิบัติตนตาม มรรยาทชาวพุทธในการ ยืน การเดิน และการนั่ง ไ ด ้ ถ ู ก ต ้ อ งเ ป ็ น บ า ง ข ั ้ น ต อ น แ ล ะ ม ี จุ ด ผิดพลาดเป็นส่วนใหญ่ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 5 - 6 ดี 3 - 4 พอใช้ ต่ำกว่า 3 ปรับปรุง
156 แบบประเมินการสาธิตการปฏิบัติตนในศาสนพิธีในโอกาสที่เหมาะสม (ชิ้นงานที่ 5) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1.การปฏิบัติตนใน ศาสนพิธีเกี่ยวกับ การบูชาพระรัตนตรัย สาธิตการปฏิบัติตนในศา สนพิธีเกี่ยวกับการบูชา พระรัตนตรัยได้ถูกต้อง ทุกขั้นตอน สาธิตการปฏิบัติตนในศา สนพิธีเกี่ยวกับการบูชา พระรัตนตรัยได้ถูกต้อง เกือบทุกขั้นตอน สาธิตการปฏิบัติตนในศา สนพิธีเกี่ยวกับการบูชา พระรัตนตรัยได้ถูกต้อง บางขั้นตอน และมีจุด ผิดพลาดเป็นส่วนใหญ่ 2. การปฏิบัติตนในการ ทำบุญตักบาตร สาธิตการปฏิบัติตนใน การทำบุญตักบาตรได้ ถูกต้อง ทุก ขั้นตอน สาธิตการปฏิบัติตนใน การทำบุญตักบาตรได้ ถูกต้องเกือบทุกขั้นตอน สาธิตการปฏิบัติตนใน การทำบุญตักบาตรได้ ถูกต้องบางขั้นตอนและ มีจุดผิดพลาดเป็นส่วน ใหญ่ เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 5 - 6 ดี 3 - 4 พอใช้ ต่ำกว่า 3 ปรับปรุง
157 แบบประเมินการฝึกสติและทำสมาธิเบื้องต้น (ชิ้นงานที่ 6) รายการประเมิน คำอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1.การฝึกการยืน การ เดิน การนั่ง และการ นอนอย่างมีสติ ฝึกการยืน การเดิน การ นั่ง และการนอนอย่างมีสติ ครบทุกกิจกรรม และทำ อย่างมีสติ ฝึกการยืน การเดิน การ นั่ง และการนอนอย่างมีสติ ครบทุกกิจกรรม แต่ไม่ ค่อยสงบ ฝึกการยืน การเดิน การ นั่ง และการ นอนอย่างมีสติ ไม่ครบ ทุกกิจกรรม และไม่ค่อย สงบ 2. การมีสมาธิในการฟัง การอ่าน การคิด การ ถาม และการเขียน มีสมาธิในการฟัง การ อ่าน การคิด การถาม และกา ร เขีย น ต า ม ก ิ จ ก ร ร ม ท ี ่ ก ำ ห น ด ทุกกิจกรรม มีสมาธิในการฟัง การ อ่าน การคิด การถาม และการเขียน ตามกิจกรรมที่กำหนด เป็นส่วนใหญ่ มีสมาธิในการฟัง การ อ่าน การ คิด การถาม และการ เขียน ตามกิจกรรมที่ กำหนด เป็น บางกิจกรรม เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 5 - 6 ดี 3 - 4 พอใช้ ต่ำกว่า 3 ปรับปรุง