The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Азиз китобхон, қўлингиздаги китобга киритилган шеърлар шоирнинг “эълон қилинмаган шеърлар” туркумидан жамланди. Китобга айрим шеърларнинг қўлёзмасини ҳам эълон қилишни лозим топдик. Баъзи шеърлардаги қофиялар, жумлалар шоирнинг ишлаш услубига кўра, шеърнинг мазмунига таъсир қилмаган ҳолда қисман ўзгартирилди. Шеърлар муаллифнинг асосан 1957–1965 йиллар ора- лиғидаги илк ижод намунасидир. Китоб номини ҳам Абдулла Ориповнинг ўзлари қўйганлар.

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by Абдулла Орипов Кутубхонаси, 2023-01-04 11:52:27

Шоирнинг туғилиши

Азиз китобхон, қўлингиздаги китобга киритилган шеърлар шоирнинг “эълон қилинмаган шеърлар” туркумидан жамланди. Китобга айрим шеърларнинг қўлёзмасини ҳам эълон қилишни лозим топдик. Баъзи шеърлардаги қофиялар, жумлалар шоирнинг ишлаш услубига кўра, шеърнинг мазмунига таъсир қилмаган ҳолда қисман ўзгартирилди. Шеърлар муаллифнинг асосан 1957–1965 йиллар ора- лиғидаги илк ижод намунасидир. Китоб номини ҳам Абдулла Ориповнинг ўзлари қўйганлар.

АБДУЛЛА ОРИПОВ

БАҲОР

Ойна каби мусаффо осмон,
Кўкда ҳоким – баҳор қуёши.
Ажиб ҳусн касб этган ҳар ён,
Гупуради кўклам нафаси.
Уфққача бўй чўзган яйлов,
Шаббодада жимирлар кўкат.
Ўйин қурар қушлар галаси,
Япроқ ёзар шу йилги кўчат.
Завқли турмуш, меҳнат нафаси
Баҳор бўлиб кирар юракка.
Кўклам завқи кирар боғбон чол
Кетмонини кўтариб боққа.
Далаларда авжга минар иш,
Ҳаёт қайнар дастгоҳ ёнида.
Яшаш – меҳнат завқи урар жўш,
Ғайрат оқар элнинг қонида.
Ўлкам каби гўзалсан, баҳор!
Тенгсиз чирой билан кулгансан.
Сен қалбларга ҳусн бергувчи –
Меҳнат, ижод бўлиб келгансан.

102

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

103

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

АНЧАР БАРГИ

Дубовый листок оторвался от ветки
родимой.

М.Ю.Лермонтов

Анчар – заҳар дарахтидан барг узилди ногаҳон,
Ваҳший еллар қуршовида саҳроларга йўл олди.
Унинг заққум-заҳарини сочаркан ваҳший бўрон,
Яшил ўтлар сарғайишиб, олис уфқда қолди.
Барг учади зангор кўкда чизиб қонли доира,
Тилга кирар тирикликнинг одил ҳукмфармоси:
“Йўқ! Тингламоқ истамайман сени, мунгли хотира”,
Анчар заҳри! Сен қадимий қуллик ва қон садоси.
Олис жануб боғлари ҳам ортда қолиб кетдилар,
Барг учар қаҳқаҳа-ла ваҳший эркдан, мамнун, шод.
Дов-дарахт, паррандалар лаънат ўқин отдилар,
“Чекил, қора анчар заҳри, тирикликка кулфат, дод”.
Заҳар барги учиб етди олис денгиз бўйига,
Заҳрин сочиб тин оларкан, тилка-пора ҳорғин тан.
Азим денгиз шовуллайди зангор тўлқин кетида,
Кўкка мағрур бўй чўзганча, куйлар унда ёш эман.
“Ҳей, ёш Эман, сайёҳ баргни қабул этгин бир нафас,
Япроқларинг орасидан мен ҳам боқай тўлқинга.
Жаҳонгашта сайёҳларни этмайсанми сен ҳавас,
Кўп сеҳрли қўшиқларни куйлаб берурман сенга”.
Мағрур Эман жавоб берар: “Анчар барги, биламан,
Кимлигинг-ку кўпдан аён, чекил бундан, сен якка.
Томирларим бахтни тинглар, мен яшнамоқ истайман,
Япроқларим соф ҳаводан зангори ранг эммоқда”.

104

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

105

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

МЕН ЁМОН КЎРАМАН

Мен ёмон кўраман қўпол одамларни,
Қўполлар ёқмайди менинг дилимга.
Мақтанчоқ, олифта, такаббур... бари,
Майда золим бўлиб кўринар менга.
Мана ёнимдаги ёш бир йигитча
Бўшаган папирос қутисин тепди.
Курсидан тураркан, ҳуштак чалди-ю,
Гердайиб қўлини чўнтакка тиқди.
Мен ёмон кўраман ҳуштак чалганларни,
Тентиб кетаётган, эй тенгдош дўстим,
Аниқ ишонаман бошқа замонда
Шилиб олишарди, албатта, пўстинг.
Чунки сен қўполсан...
Мен ёмон кўраман қўпол одамларни,
Гарчанд у бир гуноҳ қилмаса-да, гар
Аммо унинг сўзи, ҳаракатида
Золимликнинг асоси бўлар.
Мен ёмон кўраман қўпол одамларни,
Мана, айтиб берай бир ўқитувчим.
Ҳуркитмас, ҳаттоки, бойўғлини ҳам,
Кўринишдан шундоқ беозору жим!
Аммо ўзи етук жаноб бир зиқна,
Такаббур – бу, демак, яширин золим.
Ақлдан гап сотди кеча у дарсда,
Жавобсиз қолдирди бугун саломим.
Бундоқ фактлар кўпдир дунёда, майли,
Дўстлар, бас қилайлик майда гапларни.

106

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

107

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

Менга алам қилар, бироқ шу зайли,
Тез-тез учратаман бундай зотларни.
Гарчанд бир-бирига ўхшамас улар,
Аммо хислатларин жамласанг бирга.
Хаёлда жам бўлар, қаршимда шу зум
Кўзим тушар, ҳайҳот, золим-қонхўрга.
Балки, ул одамлар эҳтимол оқдир,
Балки, ўзларини яхши деб билар.
Балки, гапларимни тинглаб, шул замон,
Ким билсин, менинг ҳам устимдан кулар.
Қайдам, ёмондирман балки ўзим ҳам,
Ҳар ҳолда яхшилар кўпдир дунёда...
Ана, кўрдингизми анов капалак,
Нақадар беозор, нақадар содда...

108

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

109

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ВАГОНДА

Бир тунни уйқусиз бедор ўтказдим,
Ўйин, кулгу, шахмат... зерикиш қайда.
Лекин менинг учун кўпдан танқис иш,
Рўй берди, билсангиз, худди шу жойда.
Елпиниб борардим, баҳормасми денг,
Ҳа, бунинг устига одам ҳам тиғиз.
Эсда йўқ, қайси бир станциядан –
Нақ бизнинг вагонга чиқди-ку бир қиз.
Юрак дук-дук уриб, юзга қон чопди,
Ишга тушди дарров тароқ, дастрўмол.
Бахтимдан ўргилсам, билетидан ҳам –
Қаршимдан жой олди ўша ойжамол.
– Қаерга борасиз? – гап қотдим аста,
Манзилини айтди, вой-вой, жонидан!
Зўрроқ ҳаяжон йўқ дунёда ҳа-ҳа –
Билсангиз, бўйдоқнинг ҳаяжонидан.
– Нақ ўша жойга-я!
– Шундай. – Бўлмасам,
Мен учун ўша жой ипидан игна,
Аравада яқин, ўша жойдан
Керосин ташийди отбоқар Пинна!
Қиз ростдан жилмайди, очилиб қолди,
Жавобсиз қўймади қочириқни ҳам.
Ишва қаршисида тилим лол қотди,
Йўлига банд тушди нотиқликни ҳам.
– Манзилимга етдим, хайр, – деди у,
Кузатишга чиқдим лол ила ҳайрон.
– Раҳмат, – деб жилмайди.
– Манзилимни кўрсатиб берганинг учун.

110

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

111

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ВИЖДОН АЗОБИ

Йўлга бошла мени, виждон азоби,
Сенинг оловингда ёнаман бу дам.
Аламлидир ўтган кунимнинг ёди,
Мен гуноҳ қилдим-ку, гуноҳкор одам.
Мен гуноҳ қилдим-ку, кесил, каззоб тил,
Нечун сен эркимни қўлдан олдинг, айт?!
Башанг, олифтани кўролмас кўзим,
Нега сен адашдинг, адашдинг у пайт.
Булутли кун эди... соя-салқин боғ
Оғушида танҳо кезардим шу он –
Қуюқ қарағайзор соясида жим
Кимсага кўзларим тушди ногаҳон.
Унинг кўзларида қора кўзойнак,
Қайсидир куйни у куйларди сокин.
Дедим: “Соя-салқин боғда кўзойнак
Фойдасиз... ярашса, майлийди, тағин”.
Кўзойнагин олди. Ҳайҳот! Мажруҳ кўз,
Қаршисида қолдим сўзсиз, дилсиёҳ.
Уруш оқибати, англадим сўзсиз,
Сал ҳушёр бўлсам гар сезардим, эвоҳ!
Мумкин эди-ку менинг ҳам шу пайт,
Ёнидан тил тишлаб ўтмоқлигим ҳам.
Урушни лаънатлаб, балки мен яна,
У мажруҳ кўзларни ўпмоқлигим ҳам.
О, мумкин эди-ку; эзгу ниятим,
Наҳот тасодифга қул бўлдинг у чоқ.

112

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

113

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

У мажруҳ, кўзсиздир, мен-чи, очиқ кўз,
О, нақадар осон ғамни яратмоқ.
Сен мени бунчалар қийнайсан нечун,
Машъум соя каби у куннинг ёди.
Не қилай мен уни шод этмоқ учун?
Йўлга бошла ўзинг, виждон азоби.

***

Очилмаган ғунчасан дединг,
Очилайин қачон, ўзинг айт?!
Очилмаган ғунча нелигин,
Ўйлабмидинг, жоним, ўша пайт.
Тонг насими янглиғ ғунчанинг
Кўп бўлади ошиғи, зори.
О, гулнинг-чи, бўлса сенчалик
Бўлғусидир барқарор ёри.

114

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

115

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

САС

Қулуним, тинглагин, нор сасин,
Қаршининг чўлидан ёр саси:

...
Жўралар,

беозор оғалар суҳбати,
Гўзаллар, жононлар

бир қиё қиммати,
арзони, қиммати...
бари, бари; саҳродан нари,
осмоннинг бари
Тўшалар ёқларда...
Мен бунда кўпдандир
Зафарлар тутаман.
Танҳолик ўтгандир,
Кутаман, кутаман
Жўралар суҳбатин,
Жононлар ҳимматин,
Арзонин, қимматин...
Кутаман
Жанубнинг юлдузи
Дарёнинг қундузи
Ухлаган ёқларда...
Келингиз, жўралар,
Оғалар, юрсалар...
Сиз ҳам, эй нозик бел,
Латофат, нозга эл
Гўзаллар, юрсангиз, кўрсангиз
Оққанин дарёнинг ўнгига,
Саҳролар сўнгига...
Боққанин
Саксовул ўрнида
Минг чироқ ёққанин

116

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

117

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

Азалнинг ўзи-да.
Шўралар ёқларда...
Қулуним, тинглагин, нар саси,
Қаршининг йўлидан ёр саси.

***

Бир вақтлар самимий бизнинг даврамиз
Бепарво қаҳқаҳа билан ўтарди.
Мактаб партасими... қайда бўлмайлик,
Рости гап, шарафли кунни кутардик.
Улғайиш тонгида бизнинг орзулар
Шайланди, яратди бир ирмоқ кучин.
Мактаб партасидан учдик бир зумда,
Жаҳоннинг ёшлигин яратмоқ учун.

ТАНИШ ОЛИФТАГА

Рашк қиламан сенга, олифта,
Аммо асло юришинггамас.
Кийимингга, туришинггамас,
Сенга деган вақтим йўқ кўпам.
Қани, айт-чи, нечун юрибсан
Мен ўстирган паркда, уятсиз.
Қани, айт-чи, олган ҳордиғинг
Қайси меҳнатингнинг эвази?!

118

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

119

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ҲЕЙ ҚИЗ

Ҳей, нозсиз қиз, ҳей, вазмин гўзал,
Жим ўтасан истиқболимдан.
Айт, қалбингда қай ҳис яширин,
Воқиф этгил қани дардингдан.
Ё севгининг тутиб отини,
Топганмиди дилинг жароҳат?
Ким тингламас ишқнинг додини,
Ким артмайди кўзга тушса гард!?
Ишқда ҳар не! Янгилик эмас!
Майли, кўзларимни ёшлайин.
Қаршингга боқ, о синглим, бирпас,
Ҳаёт оқишига бошлайин...

БАҲОР КЕЛДИ

Куйланг, дўстлар, севганимизни,
Баҳор келди суйгани бизни.
Кўкда қушлар солар арғимчоқ,
Куртакчалар митти, кўзмунчоқ.
Олча гули дув-дув сочилди,
Қизғалдоқлар гул-гул очилди.
Тизилишиб барча-барчамиз,
Гул тергали қирга чиқамиз.
Митти мушук, майли, сен ҳам юр,
Бизнинг баҳор қандайлигин кўр.
Куйланг, дўстлар, севганимизни,
Баҳор келди суйгали бизни.

120

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

121

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ГУЛДОР КАПАЛАК

Май ёмғири қуйди шивирлаб,
Қўйнида капалак, яшнади гулбарг.
Эҳ, қандай соз кетмасанг агар,
Кимларга ўхшардинг гулдор капалак.
Ана ёмғир тинди, чарақлар офтоб,
Капалак учди-ю, гулбарг дол, вайрон.
Эҳ, ҳеч бир ўхшамас, шу ҳам ишқмикан,
Ёмғирда висол-у, офтобда ҳижрон.

ЁШЛИК

Ёшлик кулсин деймиз дилларда,
Сийналарга нурдан гул тақсин.
Ёшлик! Мазмуни бу – дилларда
Қудрати қуёшдек балқсин.
Довруғ солиб асрлар оша
Умрларга беролган сайқал.
Ёшлик! Ҳатто бир дақиқада
Минг йилларга қўёлган ҳайкал.
Ҳаётнинг долғали палласи
Сайқал топар асли ирода!
Ёшлик гўё она алласи
Рамзи бўлиб қолар дунёда.

122

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

123

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

***

Пиёлани тўкма, сабр қил,
Шом чўкмоқда, юлдуз чақнасин.
Мен сув тўла шу лим идишда
Юлдузларнинг кўрайин аксин.
Пиёланинг тубида қанддек,
Юлдуз эрир, шеър-чи шираси.
О, дўстгинам, биз-чун яралган
Гўзалликнинг борми сираси!?

***

“Муродга қасд қилиб югурган етур”.
У.Носир

Қув, қув уни, қолма ортидан,
То йўлини бурчингга тақа.
Кўрганлар ҳам десин: Ҳамиша –
Шундай эди... Ҳаёт шунақа.
Кимки, орзу йўлидан толмас
Оғринади сохта таҳсиндан.
Дегил: Кураш ҳосилсиз қолмас,
Ўргансалар яшашни сендан.

124

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

125

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

БАҲОР

Баҳор келди гул сепин ёйиб,
Тенгсиз чирой касб этди ўлка.
Гулбаҳорнинг нурли жилоси
Сўнгсиз севинч бахш этди қалбга.
Қир-адирда кўк майса гилам,
Бутоқларда жилмаяр куртак.
Яна келди эркатой кўклам,
Ёшликдек шўх, нурдай югурак.
Тошдан-тошга тўш уриб шошар
Қаёққадир зилол шалола.
Қандай гўзал баҳор туҳфаси!
Адирларда қирмизи лола.
Гулбаҳорнинг мафтуни бўлиб,
Сахий қуёш сочар заррин нур.
Баҳор! Дилни ром этди ўзга,
Жилвасида ёшлик ҳам ғурур.
Баҳор, баҳор, о гўзал баҳор!
Ёшлик каби дилга яқинсан.
Юрагимга шеър бўлиб кирган
Шодлик, илҳом, завққа тўкинсан.

126

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

127

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

БАХТ

Шеър ёзаман, қалбим дарёси,
Илҳом суви билан лиммо-лим.
Қайсин ёзай... ўйга толаман,
Қаҳрамонлар қуршовида жим...
Ҳар соҳа ҳам бой ва сермазмун,
Кўп қиррали ҳаёт фаровон.
Хоҳи кураш, хоҳ иншоотда,
Яратувчи халқим қаҳрамон.
Халқ идрокин, орзу-умидин,
Мадҳ этолмиш – бу улуғ меҳнат.
Шеърим элга манзур бўлолса,
Шунинг ўзи менинг учун бахт.

128

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

ТУШ

Юлдуз кўкда шода-шода дур,
Тунда ҳоким кўк маликаси.
Муҳаббатдан нақл айтиб секин
Кезар эди тун шабадаси.
Яна кутдим, хаёл, диққатим
Шарпаларнинг қув овушида.
Яна кутдим, келмадинг, балки,
Бошинг ўзга сиймо тўшида!
Бирдан чўчиб уйғониб кетдим,
Ухлар эдинг,
Боқдим алаҳсиб,
Хайриятки, уйғондим, йўқса,
Ўша маҳал
Кетармидим дайдиб, адашиб.

129

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

СУВРАТ

– Кўрманг, ака, ўхшатолмадим.
Кўзларингдан ўқидим маъно.
Аста босдинг кўкрагингга сан
Елканг оша бурилдинг: – Кўрманг,
– Ўхшамади...
Қўй, яширма, укам.
Кўрмоқдаман унинг суратин,
Аммо уни рассом чизмаган,
Миллион шуъла безамас отин.
Унинг содда, азиз сиймоси
Хаёлларда нурдай уринар.
У кўзларинг қорачиғида
Бахт тасвири бўлиб кўринар.

***

... Сўзларимга ишонма асло!
Майли, менинг гапларим ёлғон.
Майли, қалбим севги ўтида
Қовурилсин, берма ҳеч омон.
“Сизлар шундай дейсизлар ҳар вақт!..”
Ишонмасанг, кўзларимга боқ!?
Кўрган бўлсанг вафо алдоғин,
Бевафога қўл берма мутлоқ.

130

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

131

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

НЕГА МЕНИ ТОШКЎНГИЛ ДЕЙСАН?

“Йироқдан шеър”
(Анонимга)

Эсла мени тонглар отганда,
Эсла мени чиққанида кун.
Эсла мени фикрингни тунлар
Оғушига олганда гардун.
Эсингдами, узун тунларни
Бахш этганим ижодга, шеърга.
Эсингдами, хаёл боғида
Кезар эдик иккимиз бирга.
Ҳижрон ишқнинг ҳамроҳи дердинг,
У севгини тоблагувчи ўт.
Ҳижрон! Тобла, яллиғлан, севгим,
Сен-чи, мени фақат эсла, кут.

132

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

133

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ХИЖОЛАТ

Гул чаманин ора-оралаб,
Кўзим тушди шундай бир ҳолга.
Ўралибди бир туп қизил гул
Бирданига икки ниҳолга!..
Қизиқсиндим, чиқардим ҳукм,
Узиласан ноинсоф бир кун...
Ўз-ўзимдан ранжибман, билсам,
Ҳаётда ҳам учрар шу туркум.

БАҲОР

Қушлар яна чалдилар созин,
Қирлар кўм-кўк, осмон беғубор.
Яна дилхуш найнинг овози...
Тобга келган пўрсилдоқ шудгор.
Лолалардан тақиб исирға,
Пахтакор қиз шайлар отини.
Тракторлар тирмашар қирга,
Ўлка эмас баҳор тотини.

134

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

135

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ТАНҚИДЧИГА

Яна танқидчининг ҳузуридаман,
Яна ўша сўзлар, такрор, ҳар кунги...
“Шеърларингиз заиф, ижодингиз ғўр,
Кўпроқ ўқинг, ука, ўртоқ Пушкинни”.
Икки, уч... бор келдим, ҳамон ўша сўз,
Ҳатто ёдлаб олдим “ўртоқ Пушкинни”.
Кўзойнагин секин кўтариб, дер у:
“Кўпроқ ўқинг, ахир, ўртоқ Пушкинни”.
Ниҳоят, тоқатим тоқ бўлиб, бир кун
Пушкин шеърларидан тутқиздим бирин.
– Аттанг, – дейди менга, – шеърингиз кўп хом,
Ўрганиш керак, – дер, – Пушкиннинг сирин.

АТЕИСТ

Машҳур, донғи кетган “атеист лектор”
Динсиз деб кўрсатар минбарда ўзин.
Кўча-кўйда эса “Бисмиллоҳ”дан бошлаб,
“Астағфуруллоҳ” деб тугатар сўзин.

136

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

137

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

МЕНИНГ КЕМАМ

1
“Бор бўлинг, бахтга ёр бўлган инсонлар,
Бор бўл, ер юзида меҳнат ва илҳом.
Эй шодон кўнгиллар, сира ғам кўрманг,
Яшна, сайёрамиз – гулоб тўла жом!

2
“Тинчлик, фароғат, деб айланган ернинг
Фарзандлари учун ўқиб дуолар,
Қалби ҳур инсонга топинмоқ учун,
Кўкдан ер юзига тушинг, худолар”.

3
Юлдузлар милтиллаб ёнади бир-бир,
Шовуллар йироқда навқирон эман.
Хаёл қоғоз узра йўл қурар кўкка,
Очиқ фазо сари отилар кемам.

4
Отилар... ана, у учмоқда, уч, уч...
Уч тубсиз фазога, эй менинг кемам.
Майли, юлдузларга қиё боқмай ўт,
Майли, кўзларимдан ғойиб бўлсанг ҳам.

5
Уч, майли, учавер, учавер, кемам,
Қўшиқсан, йўлингдан қайтмагил ногоҳ.
Муқаддас даргоҳга етиб, Худони
Ернинг жаннатидан айла сен огоҳ.

138

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

139

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ХАЙРЛИ КЕЧ

Нур чақнар балконим истиқболида,
Сайргоҳ боғ узра чўкмоқда оқшом.
Гулсафсар беланди туннинг болига,
Гулзор чигирткаси излайди ором...
Гавжум майдонларга бошлар хиёбон,
Кўзим гулга кўмар эҳтиросимни.
Элдош хоналардан чақирар илҳом,
Ундан топ шеърият ихтиросини.
Шом чўкди... бошланди тунги тантана,
Шом бу – ишчи оға чиқарар ҳордиқ.
Шом бу – алласини айтаркан она,
Боғларни безайди шодлик, қийқириқ...
Кунимиз неларни гувоҳи бўлмас!
Ҳар бор янги нафас, гўзаллик бунёд.
Туғилган, ҳей фарзанд, кўзларингни оч!
Олим ихтироинг кутади дунё...
Ўғилчам тортқилар: Дада, уйга кир...
Кўзимда порлайди севинч ёшларим.
Илҳомим! Қалбимга ўзинг ором бер!
Хайрли кеч, азизлар, ватандошларим...

140

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

141

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ЁЛВОРИШ

Хотирамда жонланади ёшлик йилларим,
Мен боқаман ўтмишимга, муштоқ, ҳавасманд.
Севинтирар кечагина ўтган кунларим,
Ҳолбуки,
Мен қари эмасман.
Ҳолбуки,
Бош устимда қулоч ёзган йигирма бир ёш.
Танноз бир ёш, болаликдан кўра азизроқ,
Тағин нега соғинаман болаликни мен?
Совуқ ёстиқ узра тўкиб қайноқ-қайноқ ёш,
Унда нимам қолди менинг? – Софлигимми?
– Йўқ.
– Илҳомимми?
– Йўқ.
Ҳаммаси ҳам ўзим билан биргадир бу чоқ.
Юрагимга заррача ҳам ғубор тушмаган,
Ўн тўрт ёшда ўзим ёққан шамим ўчмаган,
Ўшал ўн тўрт ёшгинамни қўмсайман бироқ.
Болалигим, сенда нимам қолгандир менинг?
Сенда қолган, энди билсам, бутун борлиғим.
У шеър бўлиб жарангламас, у оддий армон,
Болалигим, сенда менинг қолди соғлиғим.
Бу дунёга фақат бир бор келади Инсон,
Қайта келмоқ имкони ҳам бўлсайди агар,
Мен соғликни ёзармидим? Эй, тор шахсият,
Мени йўлдан қолдирсанг гар, баттар бўл, баттар.

142

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

143

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ТОНГ

Қуёш билан туриб эрта тонг
Шабнам билан ювдим юзимни.
Жозибага, гўзалликка бой –
Тонгга ҳамроҳ сездим ўзимни.
Шунда сени, дилбар ёшлигим,
Тонгсан, дедим, чиройда тенгсиз.
Саодатга, мазмунга ошно
Сен қалбдаги – ижод, жўшқин ҳис.
Ҳей, оппоқ тонг, латофатли тонг,
Сен гулшанга гул бўлиб қўндинг.
Ҳур ёшлигим, нурли ёшлигим,
Сен умримни мазмунга кўмдинг.

144

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

145

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ТЎЛҚИНЛАР

Афсункор тўлқинларнинг сеҳрли оғушида,
Зарбоф қуёш кўзгуси энтиктирган қўш юрак.
Афсона гўзалларин кўрганмасман тушда ҳам,
Хаёл деб атамайман сени момиқ тўш-кўкрак.
Ўзингдек гўзалликни олиб кирдинг шеъримга,
У шундай гўзалликки, мазмунига мос; шодон!
Сиздаги шўхлик каби бахтиёрлик шеъримда,
Қалбимнинг ҳарорати ҳам қудратли, ҳам хандон.
Баъзан товлангувчи нур, баъзан эса атласдек,
Ёки барқут майсазор янглиғ дейдилар сизни.
Бўйнимга қўл солдингиз, завқ устида баҳслашдик,
Мангу хандон тўлқинлар, илҳом париси сизми!

146

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

147

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ЭСЛАЙМИЗ, ЭСЛАЙМИЗ...

Соя-салқин Ҳисор боғлари, салом!
Бепарво илҳомнинг шавқига тўлиб.
Кезгандим бир вақтлар бағрингда танҳо,
Сершовқин дарахтзор, эслайсанми?
– Йўқ,
Бағримда кезгувчи танҳога бойман,
Сенинг келганингни эслай олмайман...
Сўлим бир оқшомни дилдор ила мен
Сенинг оғушингда ўтказгандим шўх.
Ҳам қўшиқ куйловдим ул ёр ила мен,
Сершовқин дарахтзор, эслайсанми?
– Йўқ,
Қўшиқчи дилдорлар, дўстларга бойман,
Сен қайси бирисан, эслай олмайман...
Эсингдами бир тун яккаш ва чарчоқ,
Сенинг оғушингда тонггача қолдим.
Бевафо дилдорни лаънатлаб у чоқ,
Сўзсиз алам ила хаёлга толдим.
Унутилиш ҳиссин қарғадим у пайт,
Унутишни раво кўрмадим у пайт
Наинки инсонга, ҳаттоки сенга,
Сершовқин дарахтзор, эслайсанми?
– Ҳа.
Эслаймиз,
Эслаймиз...
Қўзғолди шу зум...
Азим қайрағочлар гувлади чунон
– Эслаймиз,
Эслаймиз...
Севгимни кўрдим
Содиқ бу дўстимнинг бағрида шу он.

148

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

149

Oyina.uz portali kutubxonasi

АБДУЛЛА ОРИПОВ

ҚИШЛОҚ

Приветствую тебя
Пустынный уголок.

А.С.Пушкин

Қутлайман гувиллаб турган ошиён,
Сен, эй ором, меҳнат ва бахт қучоғи.
Эринчак булутлар...кузгунгки осмон,
Яшил чодирларинг илҳом ўчоғи.
Бунда мен кўраман бебош ёшликни,
Тинч оқар Ангарнинг шаршарасида.
Боғларга чўкканда оқшом палласи,
Чақнаса юлдузлар тун қорасида.
Севаман, Некўзим1, порлоқ ҳаётим,
Осмонингда Ҳулкар имлайди хумор.
Қўзғотар ёшликнинг илк хотиротин
Эртакни кузатган тунларки, бедор...
Жонланар қаршимда ҳамма-ҳаммаси,
Сертўлқин тоғларинг ёш ва виқорли
Узоқ-узоқларда чертар ел тори,
Яшил толзорларнинг шовқинли сасин.
Мен бунда кўраман сўнгсиз воҳани,
Адирлар яшил тўн ёпинишини.
Мен бунда кўраман тонгда поданинг
Бўлиқ қояларга топинишини.
Кўраман, тераклар адл ва бўйчан
Олис-олислардан чорлайди меҳмон...
Митти болаларинг зийрак ва шўхчан,
Чўчитмас йўловчи отин ногаҳон.
Қутлайман, гувиллаб турган ошиён,
Севаман сеҳрли тўлқинларингни.
Чорларкан Неванинг буюк куйчисин

1 Некўз – қишлоқ номи.

150

Oyina.uz portali kutubxonasi

ШОИРНИНГ ТУҒИЛИШИ

151

Oyina.uz portali kutubxonasi


Click to View FlipBook Version