คู่มือการบูรณาการสิ่งแวดล้อมเข้ากับหลักสูตรลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ สู่การจัดตั้งโรงเรียนหน่วยลูกเสืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

2

2

คมํู อื การบรู ณาการส่งิ แวดลอ๎ มเข๎ากับหลักสตู รลกู เสือสามัญรุนํ ใหญํ
สกํู ารจัดตง้ั โรงเรยี นหนวํ ยลกู เสอื อนุรักษท๑ รัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ๎ ม

ทปี่ รึกษา
นายสรุ ชยั อจลบุญ อธิบดีกรมส่งเสรมิ คณุ ภาพส่งิ แวดลอ้ ม
นางภาวนิ ี ณ สายบรุ ี รองอธบิ ดกี รมส่งเสรมิ คุณภาพส่ิงแวดล้อม
นายวรพล จันทรง์ าม รองอธบิ ดกี รมสง่ เสรมิ คุณภาพสงิ่ แวดลอ้ ม

บรรณาธกิ ารบรหิ าร
นายจกั รชยั ชมุ่ จิตต์ ผอู้ าํ นวยการกองสง่ เสรมิ และเผยแพร่

กองบรรณาธกิ าร
นายเอกราช ขาํ มะโน ผูอ้ าํ นวยการกลุ่มสง่ เสริมกิจการเยาวชนและลกู เสอื

นายปภาวนิ หะวานนท์ นักวชิ าการเผยแพรช่ าํ นาญการ
นางสาวโศภิษฐ์ รตั นพนั ธ์ุ นกั วชิ าการเผยแพร่ชาํ นาญการ
นางปนัดดา สมบูรณส์ วสั ดี นักวชิ าการเผยแพร่ชาํ นาญการ
นางสาวอจั จมิ า หาญชนะ นักวชิ าการเผยแพร่ปฏบิ ัติการ

นายไพจิตร กาฬภกั ดี นกั วิชาการส่ิงแวดลอ้ ม
นายนติ ิ จันทนี นักวิชาการเผยแพร่
นายอนชุ า โยธี นักวิชาการเผยแพร่

นางสาวสุดคนึง ดีประเสรฐิ นกั วชิ าการเผยแพร่
นายเมธา ตเู้ พชร นกั วิชาการเผยแพร่

นางสาวสุภาวดี แสนวังศรี นกั วชิ าการเผยแพร่
นางสาวกัญญาภคั แยม้ ขยาย นักวิชาการสิ่งแวดล้อม

นางสาวจุฑามาศ ศิรปิ ระทมุ นกั วชิ าการเผยแพร่
นางสาวลลิลทิพย์ แหวนมงคล เจา้ พนักงานธรุ การ

นายสรวุฒิ บุนนาค เจ้าหน้าทธี่ ุรการ

ออกแบบ
หา้ งหนุ้ ส่วนจํากดั ชัยกร ซีแอนดพ์ ี ครเี อชั่น : Design by Magenta studio

จัดพิมพ๑
บรษิ ทั คอมพลีท จาํ กดั

พิมพ๑ครั้งที่ 2 : กนั ยายน 2564

ผจ๎ู ดั พิมพแ๑ ละเผยแพรํ
กรมส่งเสรมิ คุณภาพสิ่งแวดลอ้ ม กระทรวงทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ ม
49 ถนนพระราม 6 ซอย 30 แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

โทร. 022788400 – 19 ต่อ 1841 โทรสาร 02-2985616
อีเมล [email protected] เวบ๊ ไซต์ www.deqp.go.th

©สงวนสิทธ์ิ โดยกรมสํงเสริมคุณภาพสิง่ แวดลอ๎ ม
หา้ มการลอกเลยี น ทาํ ซํ้า หรอื ดดั แปลง เพ่ือจดั จําหนา่ ยโดยมิได้รับอนญุ าต
แต่สามารถทาํ ซา้ํ เพ่ือเป็นวทิ ยาทาน โดยการขออนญุ าตจากเจา้ ของลขิ สทิ ธ์ิ

3

3

คาํ นาํ

คู่มือการบูรณาการสิ่งแวดล้อมเข้ากับหลักสูตรลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ สู่การจัดต้ังโรงเรียนหน่วยลูกเสือ
อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จัดทําข้ึนเพื่อให้ผู้กํากับลูกเสือใช้เป็นคู่มือในการจัดการเรียนการสอน
วิชาลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ประกอบด้วย ระดับมัธยมศึกษาปีท่ี ๑ เครื่องหมายลูกเสือโลก ระดับมัธยมศึกษาปีท่ี ๒
เครื่องหมายลูกเสือชั้นพิเศษ และระดับมัธยมศึกษาปีที่ ๓ เคร่ืองหมายลูกเสือหลวง โดย กรมส่งเสริมคุณภาพ
สิ่งแวดลอ้ ม กลุ่มส่งเสรมิ กจิ การเยาวชนและลูกเสือ ได้เพิม่ เตมิ สาระสําคญั ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ในคู่มือส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสือทักษะชีวิตในสถานศึกษา ประเภทลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ซึ่งจัดทําโดย
สาํ นักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ปี พ.ศ. 2562 โดยผู้กํากับลูกเสือสามารถปรับแผนการจัดการเรียนการสอน
ให้เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนได้ และบันทึกผลการทํากิจกรรมดังกล่าวในสมุดบันทึกกิจกรรมของลูกเสือ
อนรุ ักษ์ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม

การบูรณาการด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมภายใต้แนวคิดลูกเสือ ร่วมกับการเรียนในรายวิชา
ลูกเสือสามารถส่งเสริมและพัฒนาเยาวชนให้เป็นพลเมืองดี มีความรับผิดชอบด้านส่ิงแวดล้อม สร้างความตระหนักรู้
และใช้ชีวติ ท่ีเปน็ มิตรกับสิง่ แวดล้อมได้ ดังนัน้ ลกู เสืออนรุ ักษท์ รพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จึงเป็นส่วนสําคัญ
ในการปลูกจิตสํานึกการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของเยาวชน สู่การเป็นพลเมืองดีและมีความ
รับผิดชอบต่อสงั คมดา้ นส่งิ แวดลอ้ มต่อไป

กลุ่มส่งเสรมิ กิจการเยาวชนและลูกเสือ
กองส่งเสรมิ และเผยแพร่

กรมส่งเสริมคุณภาพส่ิงแวดล้อม
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม

5

4

คําแนะนาํ การใชค๎ ูมํ ือ

คู่มือการบูรณาการส่ิงแวดล้อมเข้ากับหลักสูตรลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ สู่การจัดต้ังโรงเรียนหน่วยลูกเสือ
อนรุ ักษท์ รพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม เป็นคมู่ อื ทีจ่ ัดทําข้ึนเพอื่ ให้ผกู้ าํ กบั ลูกเสอื ใช้เป็นคูม่ ือในการจัดการเรียน
การสอนวชิ าลกู เสือสามัญรนุ่ ใหญ่ ในระดบั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๑ - ๓ ซ่ึงกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม
โดยกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้บูรณาการด้านส่ิงแวดล้อมเข้ากับคู่มือส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสือ
ทักษะชีวิตในสถานศึกษา ประเภทลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ ปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ในระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 - 3 ร้อยละ
53 ของเนื้อหาทั้งหมด โดยมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีแผนการจัดกิจกรรมทั้งส้ิน 23 แผนกิจกรรม บูรณาการด้าน
ส่ิงแวดล้อม 16 แผนกิจกรรม คิดเป็น ร้อยละ 70 มัธยมศึกษาปีท่ี 2 มีแผนการจัดกิจกรรมทั้งส้ิน 25 แผน
กิจกรรม บูรณาการด้านส่ิงแวดล้อม 12 แผนกิจกรรม คิดเป็น ร้อยละ 48 และมัธยมศึกษาปีที่ 3 มีแผนการจัด
กิจกรรมท้ังส้ิน 30 แผนกิจกรรม บูรณาการด้านสิ่งแวดล้อม 13 แผนกิจกรรม คิดเป็น ร้อยละ 43 ซ่ึงในแต่ละ
แผนการจัดกิจกรรมนั้น มีเน้ือหาสาระประกอบไปด้วย ๓ ส่วน ได้แก่ ๑) ประเด็นเพ่ิมเติม คือ ประเด็นด้าน
สิ่งแวดลอ้ มที่บรู ณาการเข้าไปในแผนการจัดกิจกรรมน้ัน ๒) ข้อความสําคัญ คือ ข้อความท่ีขยายความจากประเด็น
เพ่ิมเติม ซ่ึงเป็นข้อความที่พร้อมให้ผู้กํากับลูกเสือนําไปถ่ายทอดให้กับลูกเสือได้ และ ๓) เนื้อหาประกอบ คือ
เนอื้ หาที่ขยายความจากข้อความสาํ คัญ ซ่งึ เปน็ ขอ้ มลู เพิม่ เตมิ เพื่อใหผ้ กู้ าํ กบั ลกู เสอื ใช้สําหรับการสอนในแผนการจัด
กิจกรรมน้ันๆ ได้ ท้ังนี้ แนวคดิ การจัดทาํ คู่มอื บูรณาการฯ ที่มีเนื้อหาสาระท้ัง ๓ ส่วนนี้ มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้กํากับ
ลูกเสือสามารถนําคู่มือบูรณาการฯ ไปใช้ได้ง่ายและสะดวกย่ิงข้ึน โดยไม่เพ่ิมภาระให้กับผู้กํากับลูกเสืออีกด้วย
นอกจากนี้ในแต่ละแผนการจัดกิจกรรมจําเป็นต้องมีการบันทึกกิจกรรมโดยลูกเสือ ผ่านสมุดบันทึกกิจกรรมหรือ
ผา่ นระบบฐานขอ้ มลู ลูกเสืออนุรกั ษ์ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อมด้วย

การนําคู่มือบูรณาการฯ ไปใช้ในการเรียนการสอนน้ัน ผู้กํากับลูกเสือสามารถจัดแผนการเรียนการสอน
ตามความเหมาะสมในบริบทของแต่ละโรงเรียนได้ ทั้งในระดับมัธยมศึกษาปีท่ี 1 - ๓ อย่างไรก็ตามในระดับ
มัธยมศึกษาปี ๓ น้ัน มีการจัดทําโครงการด้านส่ิงแวดล้อมในโรงเรียน และโครงการด้านส่ิงแวดล้อมในชุมชน (ถ้ามี)
ซึง่ บางแผนการจดั กิจกรรมจึงมีความต่อเนือ่ งเชอ่ื มโยงกนั โดยมรี ายละเอียด ดงั นี้

ความเช่ือมโยงโครงการด๎านส่ิงแวดล๎อมในโรงเรียน : แผนการจัดกิจกรรมที่ ๒ เรารักษ๑โลก เป็นแผน
การจัดกิจกรรมที่ให้ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและมีการยกตัวอย่างป๎ญหาด้านสิ่งแวดล้อมพร้อมท้ังมีการแลกเปล่ียน
ความคิด แนวทางแก้ไขป๎ญหา ซ่ึงผู้กํากับลูกเสืออาจให้แนวทางหรือมอบหมายให้ลูกเสือจดประเด็นน้ันๆ ไว้สําหรับ
การจดั ทําโครงการสิง่ แวดล้อมในโรงเรียน ในแผนการจัดกิจกรรมที่ ๕ รวมพลงั รกั ษ๑สงิ่ แวดล๎อมได้

ความเช่ือมโยงโครงการด๎านส่ิงแวดล๎อมในชุมชน (ถ๎ามี) : แผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๐ แผนท่ีชุมชน
เป็นแผนการจัดกิจกรรมท่ีให้ลูกเสือลงพ้ืนท่ีสํารวจชุมชนท้ังในเรื่องของการทําแผนท่ีชุมชน และการสํารวจความ
ตอ้ งการของชุมชน ซงึ่ จะมีการเรยี นการสอนในแผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๑ ความต๎องการของชุมชน ก่อนจะนํามา
พัฒนาเป็นโครงการพัฒนาชุมชนในแผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๒ โครงการพัฒนาชุมชนและนําไปสู่แผนการจัด
กิจกรรมท่ี ๑๓ การรายงานโครงการดว้ ย

7

ความเช่ือมโยงการประชาสัมพันธ๑โครงการของลูกเสือ ในแผนการจัดกิจกรรมท่ี ๔ โลกสวยด๎วยมือเรา :
เน่ืองจากแผนการจัดกิจกรรมที่ ๔ โลกสวยด้วยมือเรา มีเน้ือหาเกี่ยวกับการจัดทําส่ือประชาสัมพันธ์ เช่น แผ่นพับ
หรือการวาดภาพรณรงค์รักษ์สิ่งแวดล้อม ดังน้ัน กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมจึงมีแนวทางให้ลูกเสือทําส่ือ
ประชาสัมพนั ธ์เพอื่ ประชาสัมพันธ์แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๓ สวนสวยดว๎ ยวสั ดเุ หลอื ใช๎ และ แผนการจัดกิจกรรมที่
๕ รวมพลังรกั ษ๑สิง่ แวดลอ๎ ม โดยใช้วัสดอุ ปุ กรณ์การจัดทาํ สื่อให้เป็นมติ รกับส่งิ แวดล้อมดว้ ย

ความเชื่อมโยงการนําเสนอโครงการของลูกเสือ ในแผนการจัดกิจกรรมที่ ๙ กิจกรรมน้ี...เราจอง :
เนือ่ งจากแผนการจดั กิจกรรมที่ ๙ กิจกรรมน.้ี ..เราจอง เป็นการจัดทํานิทรรศการนําเสนอผลงานของลูกเสือ ดังน้ัน
กรมส่งเสริมคุณภาพส่ิงแวดล้อมจึงมีแนวทางให้ลูกเสือนําเสนอผลงาน ในแผนการจัดกิจกรรมท่ี ๓ สวนสวยด๎วย
วัสดุเหลือใช๎, แผนการจัดกิจกรรมที่ ๕ รวมพลังรักษ๑ส่ิงแวดล๎อม และแผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๒ โครงการ
พฒั นาชุมชน (ถ้าม)ี หรอื สามารถนาํ ไปนาํ เสนอในกิจกรรมพเิ ศษของโรงเรียนได้

ท้ังน้ี การนําคู่มือบูรณาการฯ ไปใช้ในการเรียนการสอนวิชาลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่นั้น ผู้กํากับลูกเสือ
สามารถนําไปประยุกต์ใช้และสามารถบริหารจัดการเรียนการสอนได้ตามความเหมาะสมในบริบทของแต่ละ
โรงเรียน โดยลูกเสือต้องได้รับความรู้ความเข้าใจเพื่อการใช้ชีวิตท่ีคํานึงถึงสิ่งแวดล้อม อีกทั้งลูกเสือจําเป็นต้องมี
การบันทึกกจิ กรรมลงสมุดบนั ทึกกจิ กรรมหรือระบบฐานข้อมูลลูกเสืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดล้อมด้วย

กลุ่มสง่ เสรมิ กิจการเยาวชนและลกู เสือ
กองส่งเสริมและเผยแพร่

กรมสง่ เสรมิ คุณภาพส่ิงแวดล้อม
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม

8

สารบญั หนา๎
๕
คํานาํ ๗
คาํ แนะนาํ การใช๎คูมํ ือ ๑๓
ประเด็นเพมิ่ เตมิ และข๎อความสาํ คัญ มัธยมศกึ ษาปที ่ี ๑ 1๕
1๖
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑ การปฐมนเิ ทศ 1๙
แผนการจดั กจิ กรรมที่ 2 ความเข้าใจในเรอื่ งกิจการของลกู เสอื ๒๑
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๓ ดตี ดิ ดาว ๒๒
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๕ วถิ ไี ทยและภมู ิป๎ญญาทอ้ งถน่ิ ๒๔
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๖ เด็กติดเกม ๒๖
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๗ ปฏบิ ตั ติ ามคําปฏญิ าณและกฎของลกู เสือ 2๙
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๑๐ ขยะน้ีมมี ูลคา่ ๓๑
แผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๒ การกางเตน็ ท์และร้อื เตน็ ทท์ ี่พกั แรม 3๓
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๓ การบรรจุเครือ่ งหลังสําหรับการเดินทางไกลไปพักแรม 3๕
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑๔ การก่อและจุดไฟกลางแจง้ และการปรงุ อาหาร 3๘
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๕ การอ่านและใช้แผนทเ่ี ขม็ ทศิ 4๑
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๑๖ เง่อื นเชอื กลูกเสอื สามญั รุ่นใหญ่ 4๔
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๗ การปฐมพยาบาล 4๕
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑๘ ภยั สงั คมทางอินเทอรเ์ นต 4๗
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๙ เบอื้ งหลงั ก๋วยเต๋ียว 49
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๒๐ รเู้ ทา่ ทันสื่อ ๕๑
ประเด็นเพ่มิ เติมและข๎อความสําคัญ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๒ 52
แผนการจดั กจิ กรรมท่ี ๑ การปฐมนเิ ทศ 5๔
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๓ การพัฒนาตนเอง 5๖
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๔ การเยี่ยมหน่วยงาน 5๘
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๙ การเตรียมตัวก่อนสํารวจ ๕๙
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๐ กิจกรรมระหวา่ งการเดินทางสํารวจ 6๑
แผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๑ การรวบรวมข้อมลู และการรายงาน 6๔
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๑๒ การแสดงออกทางศลิ ปะ 6๖
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๘ การปฐมพยาบาล ๖๗
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๙ การรายงานการใหบ้ รกิ าร ๖๙
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๒๑ ปูมชีวิตปราชญช์ าวบ้าน 7๑
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๒๒ เสยี หายเพราะอะไร
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๒๓ โครงการอนั เนอื่ งมาจากพระราชดาํ ริ

9

ประเดน็ เพ่ิมเตมิ และขอ๎ ความสําคญั มัธยมศึกษาปีที่ ๓ หน๎า
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑ การปฐมนิเทศ 7๕
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๒ เรารกั ษ์โลก ๗๗
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๓ สวนสวยด้วยวัสดุเหลือใช้ ๗๘
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๕ รวมพลงั รักษ์สิง่ แวดลอ้ ม 8๒
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๔ โลกสวยดว้ ยมือเรา 8๔
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑๐ แผนที่ชมุ ชน 8๔
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๑ ความตอ้ งการของชุมชน 8๕
แผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๒ โครงการพฒั นาชมุ ชน ๘๙
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๑๓ การรายงานโครงการ 9๒
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๙ กิจกรรมน้.ี ..เราจอง 9๓
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๔ สารปนเปอ้ื นในอาหาร 9๓
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๒๑ รเู้ ท่าทนั สอื่ โฆษณา 9๕
แผนการจัดกิจกรรมที่ ๒๓ การช่วยเหลือผู้อืน่ 9๖
๙๘
เนื้อหาประกอบ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๑ 10๑
แผนการจดั กจิ กรรมท่ี ๑ การปฐมนิเทศ ๑๐๓
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี 2 ความเข้าใจในเรอ่ื งกิจการของลูกเสือ ๑๐๘
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๓ ดีติดดาว 11๐
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๕ วิถีไทยและภูมิป๎ญญาท้องถิน่ 1๑๓
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๖ เดก็ ตดิ เกม 1๑๘
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๗ ปฏิบัติตามคาํ ปฏญิ าณและกฎของลกู เสอื 12๒
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๐ ขยะน้ีมมี ูลค่า 1๒๓
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๑๒ การกางเต็นท์และรื้อเต็นท์ที่พักแรม 1๒๙
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๓ การบรรจุเครอื่ งหลงั สาํ หรับการเดินทางไกลไปพักแรม 1๓๓
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๔ การก่อและจุดไฟกลางแจ้ง และการปรงุ อาหาร 1๓๘
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๑๕ การอา่ นและใชแ้ ผนทเ่ี ข็มทศิ 1๔๕
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๑๖ เงื่อนเชือกลูกเสอื สามัญรุ่นใหญ่ 1๔๘
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๑๗ การปฐมพยาบาล 15๑
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๑๘ ภัยสงั คมทางอินเทอรเ์ นต 1๕๗
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๙ เบื้องหลังก๋วยเตีย๋ ว 1๕๙
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๒๐ ร้เู ท่าทนั สอื่ 16๑

10

เนื้อหาประกอบ มธั ยมศึกษาปีที่ ๒ หนา๎
แผนการจดั กจิ กรรมท่ี ๑ การปฐมนิเทศ 1๖๓
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๓ การพัฒนาตนเอง 1๖๕
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๔ การเยย่ี มหนว่ ยงาน 17๐
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๙ การเตรยี มตัวก่อนสํารวจ 1๗๓
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๑๐ กิจกรรมระหว่างการเดินทางสาํ รวจ 18๐
แผนการจดั กจิ กรรมท่ี ๑๒ การแสดงออกทางศิลปะ 1๘๗
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๘ การปฐมพยาบาล 19๑
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๑๙ การรายงานการให้บรกิ าร ๑๙๓
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๒๑ ปูมชวี ิตปราชญช์ าวบ้าน ๑๙๕
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๒๒ เสียหายเพราะอะไร ๑๙๗
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๒๓ โครงการอันเนอ่ื งมาจากพระราชดาํ ริ 20๐
2๐๕
เนือ้ หาประกอบ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๓ 2๑๗
แผนการจดั กจิ กรรมท่ี ๑ การปฐมนิเทศ ๒๑๙
แผนการจดั กิจกรรมที่ ๒ เรารักษ์โลก ๒๒๔
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๓ สวนสวยด้วยวัสดุเหลอื ใช้ 2๒๗
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๕ รวมพลงั รกั ษ์ส่ิงแวดลอ้ ม 23๑
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑๐ แผนท่ชี ุมชน 2๓๓
แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๑ ความตอ้ งการของชมุ ชน 2๓๘
แผนการจดั กิจกรรมท่ี ๑๒ โครงการพฒั นาชมุ ชน 2๔๔
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๙ กิจกรรมน้ี...เราจอง 2๔๖
แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑๔ สารปนเปอื้ นในอาหาร 2๔๘
แผนการจัดกจิ กรรมที่ ๒๑ รู้เท่าทันสอ่ื โฆษณา 2๕๒
แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๒๓ การชว่ ยเหลือผูอ้ น่ื 2๕๗
26๑
เอกสารอา๎ งองิ

11

12

5

1

14

คูํมือการบูรณาการสิ่งแวดล๎อมเข๎ากบั หลกั สตู รลูกเสอื สามัญสํูการจัดตงั้ โรงเรียนหนวํ ยลูกเสืออนุรักษท๑ รพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ๎ ม

มธั ยมศึกษา ปีที่ ๑

ที่ คูมํ อื สงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทักษะชีวิต คมูํ อื การบูรณาการสง่ิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสือสามัญรํนุ ใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพิม่ เตมิ ขอ๎ ความสําคญั

หนํวยที่ ๑ ปฐมนิเทศ

๑ แผนการจดั กิจกรรมท่ี 1 การปฐมนเิ ทศ (๑ ชม.) - อธิบายความเป็นมาของโรงเรียน ผู้กํากับลูกเสือเช่ือมโยงในการสนทนา หลังจากกล่าวเน้ือหา

กิจกรรม หนว่ ยลูกเสืออนรุ กั ษ์ หลักของลกู เสอื เสร็จแล้ว

๑) พธิ เี ปิด (ชกั ธงข้ึน สวดมนต์ สงบนิ่ง ตรวจ แยก) ทรัพยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดลอ้ ม กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้ทําบันทึกความร่วมมือ

๒) เพลงวันน้ยี ินดี, สขุ ดวงใจ - เครื่องแบบและอุปกรณ์เฉพาะ กับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม (ทส.) เพื่อ
๓) กิจกรรมตามจุดประสงคก์ ารเรียนรู้ สําหรับโรงเรียนหน่วยลูกเสืออนุรักษ์ สง่ เสริมกระบวนการเรยี นการสอน สรา้ งทักษะ ความรู้ ความ
เข้าใจ เกี่ยวกับแนวทางการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ
(๑) ผู้กํากับลูกเสือนําสนทนาถึงความหมายและ
ประโยชน์ของ “เคร่ืองแบบลูกเสือ” แนะนํา ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม สิ่งแวดล้อม ซึ่งโรงเรียนของเราได้เข้าร่วมกับกรมส่งเสริม
การแตง่ เครื่องแบบ การติดเคร่ืองหมายต่าง ๆ ได้แก่ ปูายโรงเรียนหน่วยฯ ธง คุณภ าพ สิ่งแว ด ล้อม เ พ่ือส่ง เสริมด้ านการ อนุรัก ษ์

ประกอบเครือ่ งแบบลูกเสอื ประจําโรงเรียนหน่วยฯ ผ้าผูกคอ ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมให้กับนักเรียนในวิชา

(๒) ผู้กํากับลูกเสือแนะนําข้ันตอนและวิธีการจัด และปลอกแขน สําหรับ 1 กอง ลูกเสอื โดยจะเพิ่มบทบาทของลูกเสือ ในการดําเนินกิจกรรม
กจิ กรรมลกู เสอื ตามหลักสูตร เคร่ืองหมายวิชา ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทั้ง
พิเศษ การวัดและประเมินผล ให้ลูกเสือรู้และ รวมทั้งแบดจ์ และสมุดบันทึก ภายในโรงเรยี นและร่วมกบั ชุมชน
เข้าใจ และสามารถเข้าร่วม กิจกรรมตาม กิจกรรม สําหรับลูกเสืออนุรักษ์
หลกั สูตรได้ ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อม เมื่อโรงเรียนดําเนินการขับเคล่ือนลูกเสืออนุรักษ์
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องและ
(๓) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันสรุปความรู้ - ความสําคัญและโอกาสในการร่วม เข้มแข็ง ทางโรงเรียนก็จะดําเนินการขอจัดตั้งเป็นโรงเรียน
และแนวทางในการปฏิบัติกิจกรรม ตาม เดินสวนสนาม วันลูกเสือแห่งชาติ หน่วยลูกเสืออนุรักษ์ฯ ได้ โดยโรงเรียนได้รับการสนับสนุน

หลกั สูตร ในวันที่ 1 กรกฎาคมของทุกปี เครื่องแบบลูกเสืออนุรักษ์ฯ จากกรมส่งเสริมคุณภาพ

4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองส้ันท่ีเป็นประโยชน์เร่ือง รว มทั้งมีการจัดงานวันคล้าย ส่ิงแวดล้อมเพ่ือใช้ในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์
ราชสีห์กบั หมาปุา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซ่ึงกรมส่งเสริมคุณภาพ

15

ท่ี คํมู อื สงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสือทักษะชวี ติ คูํมอื การบูรณาการสง่ิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสอื สามญั รํุนใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพ่ิมเตมิ ข๎อความสาํ คัญ

5) พธิ ีปดิ ประชมุ กอง (นัดหมาย ตรวจเครื่องแบบ ชกั วั น ส ถ า ป น า ลู ก เ สื อ อ นุ รั ก ษ์ สิ่งแวดล้อมมอบให้เพื่อเป็นสัญลักษณ์ของลูกเสืออนุรักษ์ฯ

ธงลง เลิก) ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม ประกอบด้วย ผ้าผูกคอ และปลอกแขน สําหรับใช้เมื่อลูกเสือ
ในวันที่ ๑ กุมภาพันธข์ องทุกปี ไปทํากิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมร่วมกับหน่วยงานต่างๆ หรือ

ร่วมกับชุมชนรอบโรงเรียนของเรา รวมท้ังแบดจ์ซึ่งเป็น

เครื่องหมายของลูกเสืออนุรักษ์ฯ และสมุดบันทึกลูกเสือ

อนุรักษ์ฯ ไว้ใช้ประโยชน์ในการบันทึกกิจกรรมต่างๆ ของ

ลูกเสืออนุรักษ์ฯ อีกด้วย อีกท้ังกรมส่งเสริมคุณภาพ

ส่ิงแวดล้อมจะปูายโรงเรียนหน่วยลูกเสืออนุรักษ์ฯ และมอบธง

ประจาํ โรงเรียนหน่วยฯ ให้กับโรงเรียนของเรา เพื่อเป็นเกียรติ

และเป็นตัวแทนด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ

สิ่งแวดล้อมในการเดินสวนสนามในงานสําคัญของชาวลูกเสือ

ต่อไป นอกจากนี้ในวนั ท่ี ๑ กุมภาพันธ์ของทกุ ปี เป็นวันคล้าย

วันสถาปนาลูกเสืออนุรักษ์ฯ ซ่ึงจะมีการทบทวนคําปณิธาน

ลูกเสอื อนรุ ักษท์ รัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม รวมไปถึง

การบําเพญ็ ประโยชน์เพอ่ื ส่วนรวมอีกดว้ ย

(เนอ้ื หาประกอบ หนา้ 10๓)

หนวํ ยที่ ๒ สาระสาํ คญั ของการลกู เสอื

๒ แผนการจดั กิจกรรมที่ ๒ ความเข๎าใจในเร่ืองกิจการ อธิบายบทบาทหน้าที่ของลูกเสือ ผกู้ ํากับลกู เสอื สอดแทรกและเช่ือมโยงในการสนทนาหลังจาก

ของลูกเสือ (๒ ชม.) อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ กลา่ วเน้ือหาหลกั ของลกู เสอื เสรจ็ แล้ว

กิจกรรมครั้งท่ี ๑ ส่งิ แวดลอ้ ม เ มื่ อ โ ร ง เ รี ย น ไ ด้ เ ป็ น ห น่ ว ย ลู ก เ สื อ อ นุ รั ก ษ์

๑) พธิ เี ปิดประชุมกอง (ชักธงขนึ้ สวดมนต์ สงบนงิ่ ตรวจ แยก) ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม สิ่งที่ทุกคนต้องเรียนรู้

๒) เพลงลูกเสอื ธรี ราช เพลงเกยี รติศักดลิ์ กูเสือ เข้าใจ และปรับเปล่ียนพฤติกรรมในการใช้ชีวิตท่ีเป็นมิตรกับ

๓) กจิ กรรมตามจุดประสงค์การเรียนรู้ ส่ิงแวดล้อม รวมทั้งเข้าใจบทบาทหน้าท่ีของลูกเสืออนุรักษ์ ฯ

16

ที่ คูมํ อื สงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสือทักษะชีวิต ประเดน็ เพ่มิ เติม คมํู อื การบูรณาการสิ่งแวดล๎อมฯ
ในสถานศึกษา ประเภทลกู เสอื สามญั รนํุ ใหญํ (ม.๑) ข๎อความสําคัญ

(๑) ผกู้ าํ กบั ลกู เสอื นาํ สนทนาดว้ ยคาํ ถาม ตอ่ ไปนี้ เก่ียวกับการดูแลและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และ
- การลกู เสือเริม่ ตน้ มาจากประเทศใด ส่ิงแวดล้อมใหม้ ากขน้ึ ดงั น้ี
- ลูกเสือไทยกับลูกเสือต่างประเทศมี
ความสัมพันธก์ ันอยา่ งไร (1) ต้องมีจติ อาสาดา้ นสงิ่ แวดล้อม

(๒) ผู้กํากับลูกเสือแบ่งงานให้หมู่ลูกเสือศึกษาใบ (2) สง่ เสริมการอนุรกั ษ์ทรพั ยากรธรรมชาติและ
ความรูต้ ่อไปนี้ แล้วส่งตัวแทนรายงานสรุป ใน
กองลูกเสอื ส่งิ แวดลอ้ ม
- กิจการของลูกเสือโลกและความสัมพันธ์
ระหว่างลกู เสอื นานาชาติ (3) ใชช้ วี ติ ให้เป็นมติ รกับส่ิงแวดลอ้ ม
- โครงสร้างการบริหารงานของคณะลูกเสือ
แห่งชาติ (เนอ้ื หาประกอบ หนา้ 10๘)

(๓) ตัวแทนหมู่ลูกเสือนําเสนอ กองลูกเสือซักถาม
เพ่ือความเข้าใจ และผู้กํากับลูกเสือช่วย
เพ่ิมเติม

(๔) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันวิเคราะห์
บทบาทของตนเอง ทจ่ี ะสามารถมีส่วนร่วม ใน
กิจการลูกเสือไทยและลูกเสือโลก เช่น การ
ร่วมกิจกรรมกับลูกเสือต่างโรงเรียน การร่วม
กิจกรรมและการประชุมกับลูกเสือนานาชาติ
การร่วมงานชมุ นมุ ลกู เสือโลก เปน็ ตน้

๔) ผกู้ ํากบั ลูกเสอื เลา่ เรือ่ งสั้นที่เปน็ ประโยชนเ์ ร่ืองสจั จะ
๕) พธิ ปี ิดประชุมกอง (นัดหมาย ตรวจเคร่ืองแบบ ชกั ธงลง เลกิ )

- ผู้กาํ กับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเขียนบันทึกความรู้

17

ท่ี คูํมอื สํงเสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสอื ทกั ษะชวี ิต คํมู อื การบรู ณาการสิง่ แวดล๎อมฯ
ในสถานศึกษา ประเภทลูกเสือสามญั รุนํ ใหญํ (ม.๑)
ความเข้าใจกิจการลูกเสือโลก โครงสร้าง ลูกเสือ ประเด็นเพ่มิ เตมิ ขอ๎ ความสําคัญ
ลงในสมุดบันทึกประจําตัว และบันทึกความจํา
ประสบการณ์ของตนเองในบทบาทหน้าที่จากการ
ท่ีเคย เป็นลูกเสือสํารอง ลูกเสือสามัญ เนตรนารี
สามัญ ยุวกาชาด หรอื ผบู้ ําเพ็ญประโยชน์

กจิ กรรมคร้ังที่ ๒
๑) พิธีเปิดประชุมกอง (ชักธงขนึ้ สวดมนต์ สงบนิ่ง ตรวจ แยก)
๒) เกมจบั หมี
๓) กจิ กรรมตามจดุ ประสงค์การเรยี นรู้

(๑) ผู้กํากับลูกเสือสุ่มให้ลูกเสือเล่าประสบการณ์ของ
ตนเอง ๒ – ๓ คน ท่ีเคยปฏิบัติ หน้าท่ีในฐานะลูกเสือ
สํารอง ลูกเสือสามัญ เนตรนารีสามัญ ยุวกาชาด หรือ
ผู้บําเพ็ญประโยชน์ โดยเปิดโอกาสให้เพ่ือนลูกเสือ
ซกั ถามและเลา่ ประสบการณ์เพ่ิมเติมได้

(๒) ผู้กํากับลูกเสือสรุปว่า “ในฐานะลูกเสือสามัญ
ร่นุ ใหญ่ลกู เสอื ทกุ คนก็จะต้องมีบทบาทหน้าที่ ที่
ตอ้ งรับผดิ ชอบเชน่ กนั ”

(๓) ผู้กํากับลูกเสือมอบหมายให้หมู่ลูกเสือร่วมกัน
ศึกษาใบความรู้เรื่อง “บทบาทของ ลูกเสือ
สามัญรุ่นใหญ่” และอภิปรายหาข้อสรุปในเร่ือง
“บทบาทหน้าที่ของตนเองในฐานะเป็นลูกเสือ
สามัญรุ่นใหญ่” ในประเด็นต่อไปน้ี และส่ง

18

ที่ คํูมอื สํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสอื ทกั ษะชีวติ คมํู อื การบรู ณาการสง่ิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศึกษา ประเภทลูกเสือสามญั รํนุ ใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพม่ิ เติม ข๎อความสาํ คญั

ตวั แทนรายงานในกองลกู เสือ

- บทบาทหน้าท่ีในการพัฒนากิจกรรมลูกเสือใน

โรงเรยี น

- การบริการชว่ ยเหลอื โรงเรียนและชุมชน

- การบําเพญ็ ตนใหเ้ ป็นประโยชน์

- การปฏบิ ัตติ นเปน็ ผู้มีเกยี รติ เชอื่ ถอื ได้

(๔) ผู้กํากับลูกเสือสุ่มให้ลูกเสือส่งตัวแทนรายงานหมู่

ละ ๑ ประเด็น ผู้กํากับลูกเสือ นําอภิปรายให้

หมอู่ ื่นเพิ่มเตมิ ทีละประเด็นจนครบ

(๕) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันสรุปและวาง

แผนการปฏิบัติงานในกองลูกเสือ ตามบทบาท

หน้าท่ีในฐานะเป็นลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ และ

ส่ ง เ ส ริ ม ใ ห้ ลู ก เ สื อ นํ า ไ ป ป ฏิ บั ติ จ ริ ง ใ น

ชวี ติ ประจาํ วนั

๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องส้ันที่เป็นประโยชน์เรื่อง

ลูกชาวนากบั มรดก

๕) พธิ ปี ิดประชมุ กอง(นัดหมายตรวจเครอ่ื งแบบชักธงลง เลิก)

๓ แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๓ ดตี ิดดาว (๑ ชม.) ลูกเสืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือบอกเล่าถึงความดีด้าน

กิจกรรม และส่ิงแวดล้อม บอกเล่าความดีด้าน สิ่งแวดล้อมของตนเองและบันทึกลงสมุดบันทึกกิจกรรม ๓

๑) พธิ เี ปิดประชมุ กอง (ชกั ธงขึน้ สวดมนต์ สงบนง่ิ ตรวจ แยก) สิง่ แวดล้อมของตนเอง ข้อ ยกตัวอยา่ งเช่น

๒) เพลงหนา้ ทข่ี องเดก็  ใชผ้ ้าแทนกระดาษทชิ ชู

๓) กจิ กรรมตามจดุ ประสงค์การเรียนรู้  ใชถ้ งุ พลาสติก ซ้ําหลายๆ คร้งั หรือใชถ้ ุงผ้า

(๑) หมู่ลูกเสือน่ังล้อมวง แจกกระดาษ ขนาด เอ ๔  การคัดแยกขยะก่อนท้งิ

19

ที่ คูํมือสํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสอื ทักษะชีวติ ประเดน็ เพิ่มเติม คูํมอื การบรู ณาการสงิ่ แวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามัญรํุนใหญํ (ม.๑)
ข๎อความสําคัญ
ที่แบ่งเปน็ ๔ ช่อง ให้คนละ ๑ แผ่น
(๒) ลูกเสือแต่ละคนเขียน ข้อดีของตนเอง คนละ  ปดิ สวติ ช์ไฟ และเคร่ืองใช้ไฟฟูาทุกชนิดเมื่อเลิกใชง้ าน
 เลือกซื้อเครื่องใชไ้ ฟฟาู ท่มี ีเคร่ืองหมายมาตรฐาน
๓ ข้อ ในกระดาษทีไ่ ด้รับ ช่องละ ๑ ข้อ ช่องที่
เหลือให้เขียนชือ่ ตนเองลงไป รับรอง
(๓) นํากระดาษมาวางเรียงกัน แจกสต๊ิกเกอร์รูป  ใชห้ ลอดไฟประหยัดพลังงาน ใชห้ ลอด LED แทน
ดาวใหล้ กู เสอื คนละ ๑๐ ดวง
(๔) ลูกเสือเดินดูกระดาษของหมู่ ถ้าเห็นด้วยกับ หลอดไส้
ข้อดีของเพื่อนข้อใด ให้ติดดาวลงในช่องนั้น ติด  การปลกู ตน้ ไม้ เพ่ิมพน้ื ที่สีเขียว
ได้แค่ช่องละ ๑ ดวง และต้องใช้ดาวจนหมด  ไม่เผาในทีโ่ ลง่
ดังน้ันแต่ละคนต้องเลือกให้ครบ ๑๐ ช่อง (เน้ือหาประกอบ หน้า 11๐)
(๕) เมื่อติดเสร็จลูกเสือแต่ละคนนํากระดาษของ
ตนกลับไปดู แล้วเข้ารวมในกองลูกเสือ
(๖) ผู้กํากับลูกเสือนําอภิปราย ในประเด็น
“ลูกเสือดูกระดาษของตนเองแล้วรู้สึกอย่างไร
และไดข้ อ้ คดิ อะไรบ้าง” และสรุป (ส่ิงท่ีลูกเสือ
คิดว่าเป็นข้อดีของตนเอง อย่างน้อยก็มีเพื่อน
เห็นด้วย ดังน้ันลูกเสือจึงควรภาคภูมิใจใน
ตนเอง และพัฒนาข้อดีเหลา่ นน้ั ให้มากขึ้น)
๔) ผู้กาํ กบั ลูกเสอื เลา่ เร่ืองส้ันท่ีเป็นประโยชน์เรื่องหมากับเด็ก
๕) พธิ ีปดิ ประชุมกอง(นัดหมายตรวจเครื่องแบบชกั ธงลงเลกิ )

20

ท่ี คมูํ อื สงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสอื ทกั ษะชวี ติ คูมํ อื การบรู ณาการส่งิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสอื สามญั รํนุ ใหญํ (ม.๑) ประเดน็ เพม่ิ เติม ข๎อความสําคญั

4 แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๕ วิถีไทยและภูมิปัญญา ลูกเสืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ผูก้ าํ กบั ลกู เสือ เริม่ กิจกรรมดว้ ยการต้งั คําถาม

ทอ๎ งถ่ิน (๑ ชม.) และสิ่งแวดล้อม มุ่งเน้นประเด็น ผู้กํากับลูกเสือ: วันน้ีลูกเสือ รับประทานอะไรมาบ้าง

กิจกรรม ภู มิ ป๎ ญ ญ า ท้ อ ง ถิ่ น เ กี่ ย ว กั บ พื ช รู้หรือไม่ว่าในอาหารนั้นมีส่วนประกอบท่ีเป็นพืชสวนครัว

๑) พิธีเปิดประชุมกอง (ชกั ธงขน้ึ สวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจ แยก) สมุนไพร พืชสวนครัว ท่ีมีสรรพคุณ อะไรบา้ งและมคี ณุ สมบตั ิเป็นพืชสมนุ ไพรหรือไม่

๒) เพลงเมอื งกงั วล เพลงสงกรานต์บ้านนา ปูองกันและรักษาโรค โดยปรับ ผู้กํากับลูกเสือ ยกตัวอย่างอาหาร ๑ อย่าง เช่น แกง

๓) กิจกรรมตามจุดประสงค์การเรยี นรู้ รูปแบบกิจกรรมเดิม ไม่ใช้การโต้วาที มะรุม (สามารถดูเพิ่มเติมได้ในเน้ือหาประกอบ) และให้

(๑)ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือจัดสถานที่สําหรับจัด อาจเปน็ การสอนและซกั ถามปกติ ลูกเสือช่วยกนั วเิ คราะห์สมุนไพรที่มีในอาหารชนิดนั้น โดยฝ๎ก

กิจกรรมการโต้วาที มะรุมท่ีใช้ประกอบอาหารในแกงนั้น มีสรรพคุณช่วยลดไข้

(๒) ผู้ดําเนินรายการ ดําเนินกิจกรรมโต้วาทีญัตติ แกห้ วดั

“คนไทยเป็นสุขไดด้ ้วยวถิ ไี ทย และภูมิป๎ญญาไทย” ผูก้ าํ กบั ลูกเสืออธิบายเพ่มิ เตมิ

- ฝุายเสนอและฝุายค้านต่างมีหัวหน้า ๑ คน วิถีภูมิป๎ญญาไทย และภูมิป๎ญญาท้องถ่ินเรื่องพืชสวน

และมีผู้สนบั สนนุ ๓ คน ครัวทท่ี ําให้รสชาดอาหารนา่ รับประทาน ยังสามารถใช้เป็นยา

- ลกู เสอื เลอื กกรรมการตัดสิน ๓ คน สมุนไพรในการปูองกันและรักษาโรคได้ด้วย โดยท่ัวไปเรา

(๓) หัวหน้าฝุายเสนอนําเสนอข้อมูล ๓ นาทีและ สามารถพบได้หลากหลายชนิด ที่มักจะมีอยู่ในห้องครัว เช่น

หวั หน้าฝาุ ยค้านนาํ เสนอขอ้ มลู ๓ นาที กะเพรา มีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการจุกเสียด แน่นท้อง

(๔) ผ้สู นบั สนนุ แต่ละฝาุ ยคนละ ๒ นาที และตะไคร้ มีสรรพคุณช่วยในการขับเหง่ือ ช่วยให้เจริญ

(๕) หวั หน้าฝุายเสนอและฝุายค้านสรุปคนละ ๑ นาที อาหาร บรรเทาอาการปวดศีรษะ

(๖) ผู้ดําเนนิ รายการใหก้ รรมการตดั สินผ้ชู นะการโตว้ าที ผกู้ ํากับลูกเสือให้ลูกเสือยกตัวอย่างพืชสวนครัวที่พบได้

(๗) ผู้กํากับลูกเสือให้ข้อเสนอแนะและกล่าวคํา ที่บ้านของตนเอง คนละ ๓ ชนิด และบันทึกลงในสมุดบันทึก

ชมเชยลูกเสอื กิจกรรมลกู เสืออนุรักษท์ รพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องสั้นที่เป็นประโยชน์ เรื่อง (เนือ้ หาประกอบ หน้า 11๓)

ค้างคาวเลอื กพวก

๕) พิธีปิดประชมุ กอง(นัดหมาย ตรวจเครอื่ งแบบชกั ธงลงเลกิ )

21

ที่ คมูํ ือสํงเสริมและพัฒนากจิ กรรมลูกเสอื ทกั ษะชวี ติ คํูมือการบรู ณาการส่งิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามญั รนํุ ใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพิ่มเติม ขอ๎ ความสาํ คัญ

5 แผนการจัดกิจกรรมที่ ๖ เด็กติดเกม (๒ ชม.) การใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ผู้กาํ กบั ลกู เสือสอดแทรกและเช่อื มโยงในการสนทนาหลักจาก

กจิ กรรมคร้งั ที่ ๑ แทนการเล่มเกม โดยการเล่นหรือ สอนกิจกรรมหลกั แลว้

๑) พิธเี ปิดประชุมกอง (ชกั ธงขนึ้ สวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจ แยก) เรียนรู้กับธรรมชาติ ยกตัวอย่าง ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือบอกเล่าถึงวิธีแก้ไขเพ่ือ

๒) เพลงตบมอื ใหด้ ัง เกมจ้ําจม้ี ะเขือเปราะ กิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น การปลูก ไม่ให้เดก็ เกิดพฤติกรรมติดเกม

๓) กจิ กรรมตามจุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ กระบองเพชร (CACTUS) การปลูก ผู้กาํ กบั ลกู เสอื เชอ่ื มโยงการสนทนา

(๑) ผู้กํากับลูกเสือมอบหมายให้หมู่ลูกเสือเตรียมการ ไ ม้ ฟ อ ก อ า ก า ศ แ ล ะ ส า ม า ร ถ การใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์แทนการเล่นเกมยังมี

แสดงบทบาทสมมติ อาการของเด็กติดเกม ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีมาช่วยในการ กิจกรรมต่างๆ ที่น่าสนใจ เช่น การเล่นกีฬา การทํา

หม่ลู ะ ๑ เรือ่ ง และนาํ เสนอในกองลูกเสือ ประชาสมั พันธ์ได้ สิ่งประดิษฐ์ การปลูกต้นไม้ และการทํากิจกรรมด้าน

(๒) ลูกเสอื แต่ละหม่รู ายงานในกองลูกเสอื สิ่งแวดล้อมท่ีน่าสนใจอ่ืนๆ โดยมีกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมที่

(๓) ผกู้ ํากบั ลูกเสือนําอภิปราย สรุป และเพ่ิมเติมใน น่าสนใจ เช่น กิจกรรมพืชพรรณสร้างรายได้ ซึ่งเป็นพืชท่ี

ประเด็นต่อไปน้ี กําลังเป็นท่ีนิยม สามารถนํามาประกอบเป็นอาชีพได้ และ

๑. ลักษณะ และพฤติกรรม ของเด็กติดเกม มี กิจกรรม D.I.Y. ดงั น้ี

อะไรบา้ ง การปลกู กระบองเพชร (CACTUS) ซ่ึงมีหลายสาย

๒. คิดว่าจํานวนเด็กติดเกมในประเทศไทยน้ัน พันธุ์ กระบองเพชรส่วนใหญ่มีถ่ินกําเนิดใน

มมี ากน้อยแคไ่ หน ทะเลทรายที่มีอากาศร้อน ดังน้ันกระบองเพชร จึง

๓. ผลกระทบที่สําคัญต่อเด็กติดเกมมี สามารถเพาะปลูกในประเทศไทยได้ และป๎จจุบัน

อะไรบา้ ง ต้นกระบองเพชรเป็นท่ีนิยมและมีความต้องการ

๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องสั้นที่เป็นประโยชน์ เร่ือง ทางการตลาด ดังน้นั ในยุคสมัยทเี่ ทคโนโลยีสามารถ

แม่เหยยี่ วกับลูก เข้าถึงผู้คนได้ทุกเพศทุกวัยแล้ว เราสามารถใช้สื่อ

๕) พิธปี ิดประชมุ กอง(นัดหมายตรวจเคร่ืองแบบชกั ธงลงเลิก) โซเชียลให้เกิดประโยชน์ เช่น การประชาสัมพันธ์

กิจกรรมครง้ั ท่ี ๒ ร้านขายกระบองเพชร หรือการสร้างเพจใน

๑) พธิ ีเปดิ ประชุมกอง (ชักธงขนึ้ สวดมนต์ สงบนิ่ง ตรวจ แยก) facebook เพอื่ จาํ หน่ายกระบองเพชรได้อกี ด้วย

สมุดทํามือหรือสมุด DIY เป็นกิจกรรมที่ทําได้ง่าย

22

ที่ คํมู อื สํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสอื ทักษะชวี ติ ประเด็นเพิ่มเตมิ คูมํ ือการบูรณาการส่ิงแวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามญั รํนุ ใหญํ (ม.๑) ข๎อความสําคญั

๒) เกมทายใจ ซ่ึงสามารถนํากระดาษที่ใช้แล้ว ๑ หน้า มาใช้ซํ้า
๓) กิจกรรมตามจุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ โดยการประดิษฐ์เป็นสมุดทํามือหรือสมุด DIY ไว้ใช้
ประโยชน์หรอื สร้างรายได้ต่อไป
(๑) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือแต่ละหมู่ร่วมกัน
อภิปรายในประเด็นต่อไปน้ี และส่งตัวแทน นอกจากน้ี การหันมาเลือกปลูกไม้เศรษฐกิจ เป็นไม้ที่
รายงานในกองลูกเสือ สามารถนาํ มาสรา้ งมูลค่าหรอื แปรรูปเปนผลิตภัณฑอื่นๆ รวม
๑. อะไรเป็นสาเหตุที่ทําให้เด็กและเยาวชน ท้ังใหประโยชน ท้ังทางตรงและทางอ อมแก่ผูปลูกก็เป็น
คล่ังไคล้ในเกม จนพัฒนาไปสู่การติดเกม กจิ กรรมท่นี ่าสนใจเช่นกัน “ไม้มีมูลค่าทางเศรษฐกิจบางชนิด
ในท่สี ุด ได้แก่ ไม้สัก ไม้ยาง ไม้ชิงชัน ไม้เก็ดแดง ไม้อีเม่ง ไม้พยุง
๒. ทาํ ไมจงึ มีเดก็ ท่ลี องเลน่ เกม แตไ่ ม่ตดิ แกลบ ไม้กระพี้ ไม้แดงจีน ไม้ขะยุง ไม้ซิก ไม้กระซิก ไม้
๓. ลูกเสือคิดว่าควรมีแนวทางอย่างไรในการ กระซิบ ไม้พะยูง ไม้หมากพลูตั๊กแตน ไม้กระพี้เขาควาย ไม้
เล่นเกมอย่างสร้างสรรค์ เป็นประโยชน์ เก็ดดํา ไม้อีเฒ่า ไม้เก็ดเขาควาย ไม่ว่าจะข้ึนอยู่ในที่ใดๆ ก็
และไม่เกิดป๎ญหาการตดิ เกมตามมา ตามในราชอาณาจักร ถือเป็นไม้หวงห้ามท้ังส้ิน”เพื่อส่งเสริม
ให้ประชาชนปลูกและตัดไม้ได้สะดวก ผลของการปรับแก้
(๒) ผู้กํากับลกู เสือสุ่มตวั แทนหมลู่ กู เสือรายงาน หมู่ละ กฎหมายฉบับน้ีใน พ.ร.บ.ปุาไม้ (ฉบับที่ 8) ปี พ.ศ.2562
๑ ประเด็น ผู้กํากับลูกเสือ นําอภิปรายให้ลูกเสือ เป็นต้นไป จะทําให้ประชาชนมีรายได้ท่ีม่ันคงจากการ
หม่อู ืน่ เพ่ิมเตมิ และสรปุ ทีละประเดน็ จนครบ ประกอบอาชีพทําไม้ปลูกปุาเศรษฐกิจ ส่งผลให้เศรษฐกิจของ
ไทยดีข้ึน ในอนาคตหากมีที่ดินสามารถปลูกไม้มีค่าในที่ดิน
(๓) ผู้กํากับลูกเสือมอบหมายให้หมู่ลูกเสือเขียนคํา ของตนเองได้ ถ้าไม้โตแล้วต้องการตัดไม้ไปขาย ทําได้โดยไม่
ขวัญการรณรงค์แก้ป๎ญหา “เด็กติดเกม” ใน ต้องขออนุญาตจากเจ้าหน้าที่ หรือหากนําไปเป็นหลักทรัพย์
โรงเรียน หมู่ละ ๑ คําขวัญ เขียนติดบอร์ดในท่ี คาํ้ ประกันกส็ ามารถทําได้เช่นกัน
เห็นไดช้ ัดเจน (เน้อื หาประกอบ หน้า 11๘)

๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องสั้นท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง
นกั โทษประหารกบั มารดา

๕) พิธปี ดิ ประชมุ กอง(นัดหมายตรวจเคร่ืองแบบชกั ธงลงเลกิ )

23

ท่ี คมํู อื สงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทักษะชวี ติ คํมู อื การบรู ณาการส่งิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศึกษา ประเภทลกู เสือสามัญรุํนใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพ่ิมเตมิ ข๎อความสําคัญ

หนํวยที่ ๓ คาํ ปฏิญาณและกฎของลูกเสือ

6 แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๗ ปฏบิ ตั ติ ามคําปฏิญาณและ คําปณิธานของลูกเสืออนุรักษ์ ผกู้ าํ กบั ลูกเสอื สอดแทรกและเชอ่ื มโยงในการสนทนาหลังจาก

กฎของลูกเสือ (๒ ชม.) ทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม กล่าวเนื้อหาหลักของลกู เสือเสร็จแลว้
กิจกรรมครั้งที่ ๑ เ ม่ื อ โ ร ง เ รี ย น ไ ด้ จั ด ตั้ ง เ ป็ น ห น่ ว ย ลู ก เ สื อ อ นุ รั ก ษ์

๑) พิธเี ปิดประชมุ กอง (ชักธงขึน้ สวดมนต์ สงบนง่ิ ตรวจแยก) ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม นอกจากทบทวนคํา

๒) เพลงกฎลูกเสอื ปฏิญาณของลูกเสือแล้ว ทบทวนคําปณิธานของลูกเสือ

๓) กจิ กรรมตามจุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ อนรุ ักษฯ์ ดงั นี้

(๑) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือทบทวนคําปฏิญาณ (1) ขา้ จะยึดม่นั แนวทางจิตอาสาดา้ นสง่ิ แวดลอ้ ม

และกฎของลูกเสือ (2) ขา้ จะอนรุ ักษท์ รัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดลอ้ ม
(๒) ผู้กํากับลูกเสือแจกใบความรู้ และแบ่งงานให้
( 3 ) ข้ า จ ะ ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร มี ส่ ว น ร่ ว ม ใ น ก า ร อ นุ รั ก ษ์
หมู่ลูกเสือวิเคราะห์ความหมาย การกระทําท่ี ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้กับประชาชน
แสดงออกถึงการยอมรับและปฏิบัติตามคํา ตลอดไป
ปฏิญาณและกฎของลกู เสอื ในเร่อื งต่อไปน้ี
๑. ความจงรกั ภักดตี ่อชาติ (เนอื้ หาประกอบ หน้า 12๒)

๒. ความรักและศรทั ธาในศาสนา

๓. ความจงรกั ภกั ดีตอ่ สถาบันพระมหากษตั รยิ ์

๔. การช่วยเหลือผู้อนื่ ทกุ เม่ือ

(๓) ผู้กํากับลูกเสือให้หมู่ลูกเสือรายงาน ผู้กํากับ

ลูกเสือนําอภิปรายให้หมู่อื่น ๆ เพิ่มเติม ผู้

กํากับลูกเสือช่วยเพิม่ เตมิ จนครบ

(๔) ผู้กํากับลูกเสือให้กองลูกเสือร่วมกันจัดทํา

ตารางกิจกรรมวันสําคัญของ ชาติ ศาสนา

พระมหากษัตรยิ ์ และกําหนดเป็นแผนงานของ

24

ที่ คูมํ อื สงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทักษะชวี ติ คมูํ ือการบูรณาการส่งิ แวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามัญรนุํ ใหญํ (ม.๑)
กองลูกเสือ ว่าจะทํากิจกรรมอะไรบ้างในวัน ประเดน็ เพ่มิ เติม ข๎อความสาํ คญั
สําคัญแตล่ ะวัน
๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นที่เป็นประโยชน์ เรื่อง
เพอ่ื นทรยศ
๕) พธิ ีปดิ ประชมุ กอง(นดั หมายตรวจเครอ่ื งแบบชกั ธงลงเลกิ )

กจิ กรรมครัง้ ที่ ๒
๑) พิธเี ปดิ ประชุมกอง(ชกั ธงขนึ้ สวดมนต์ สงบนงิ่ ตรวจแยก)
๒) เกมสง่ ไมง้ ่าม
๓) กิจกรรมตามจุดประสงค์การเรยี นรู้

(๑) ผู้กํากับลูกเสือให้กองลูกเสือกําหนดการปฏิบัติ
ในวันสําคัญ ตามแผนงาน ที่ได้กําหนดไว้ใน
กจิ กรรมครัง้ ที่ ๑ และบนั ทกึ ไว้เปน็ หลกั ฐาน

(๒) ผู้กํากับลูกเสือให้กองลูกเสือรวบรวมผลการ
ปฏิบัติ แล้วนําออกเผยแพร่ ตามส่ือต่าง ๆ ของ
โรงเรยี น หรือในโอกาสที่เหมาะสม

๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นที่เป็นประโยชน์ เร่ือง
กวางปาุ กบั พวงองุน่

๕) พธิ ีปดิ ประชมุ กอง(นดั หมายตรวจเครื่องแบบชักธงลงเลกิ )

25

ที่ คมูํ ือสํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสือทกั ษะชวี ิต คมูํ ือการบูรณาการสิ่งแวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสอื สามัญรุนํ ใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพ่มิ เติม ขอ๎ ความสาํ คัญ

7 แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๐ ขยะนม้ี ีมลู คํา (๓ ชม.) - การให้ความรู้เก่ียวกับการคัดแยก กจิ กรรมครง้ั ที่ ๑

กิจกรรมคร้ังที่ ๑ ขยะท่ีถูกวิธี เพ่ือสร้างวินัยในการ ผู้กาํ กบั ลกู เสอื อธิบายถึงการคัดแยกขยะ ดังนี้

๑) พธิ ีเปดิ ประชมุ กอง(ชกั ธงข้ึนสวดมนต์ สงบนงิ่ ตรวจแยก) ทิ้งขยะและรักษาส่ิงแวดล้อม การคัดแยกขยะ เป็นวิธีการหนึ่งในกระบวนการจัดการขยะ

๒) เกมแยกขยะ - การคั ดแยกขยะรี ไซเคิ ลเพื่ อ มูลฝอย ซ่ึงเป็นตัวการของป๎ญหามลพิษของส่ิงแวดล้อมใน

๓) กจิ กรรมตามจดปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้ นําไปใช้ประโยชน์ ป๎จจุบัน ขยะมูลฝอยที่เกิดจากการละเลยการคัดแยกขยะใน

(๑) ผู้กํากับลูกเสือนําสนทนาเร่ืองป๎ญหาขยะ และ - การจัดการขยะอินทรีย์และการนํา ชวี ิตประจําวนั ของเรา เป็นห่วงโซ่หนึ่งที่นําพาให้คุณภาพของ

ขออาสาสมัครอ่านใบความรู้เร่ือง “เมื่อไส้เดือน ขยะอนิ ทรียไ์ ปใชป้ ระโยชน์ สิ่งแวดลอ้ ม สุขภาพร่างกายและชวี ิตโดยรวมแยล่ ง โดยขยะที่

สรา้ งมูลคา่ และแก้ป๎ญหาขยะใหเ้ มอื งรังสิต” สามารถสร้างมูลค่าได้นั้น ส่วนใหญ่แล้วจะเป็น ขยะรีไซเคิล

(๒) สุ่มถามความคิดเห็นของลูกเสือ ๒ – ๓ คน ต่อ ซ่ึงเป็นขยะที่สามารถนําไปผ่านกระบวนการรีไซเคิล เพื่อนํา

เรอื่ งทีไ่ ด้ฟ๎ง กลับมาใชใ้ หมไ่ ด้ เชน่ กระดาษ ขวดแก้ว ขวดพลาสติก กล่องนม

(๓) ผู้กํากับลูกเสือเสนอกิจกรรมการเก็บขยะ เปน็ ตน้

รีไซเคิล โดยแจกตารางเทียบมูลค่าขยะ ให้หมู่ กิจกรรม ผ้กู าํ กับลูกเสือให้ลกู เสือหาขยะมาคนละ 1 ชิ้น และ

ลูกเสือรว่ มกนั วางแผนเพ่อื แข่งขันกันเก็บขยะให้ ผู้กํากับลูกเสือบอกมูลค่าของขยะนั้นๆ โดยอ้างอิงจากตาราง

ไดม้ ลู ค่าสูงสุด ในเวลา ๒๐ นาที ราคาในเนื้อหาประกอบหรือราคาจริงตามบริบทของแต่ละ

(๔) เม่ือครบเวลา หมู่ลูกเสือแยกประเภทขยะ ช่ัง พื้นที่ และใหล้ ูกเสอื จดบันทึกลงในสมุดบนั ทกึ กิจกรรม

และประเมินมูลค่าขยะที่ได้ รายงานในกอง

ลูกเสือ กจิ กรรมครัง้ ที่ ๒

(๕) ผู้กํากับลูกเสือประกาศหมู่ลูกเสือท่ีเก็บขยะได้ ผกู้ ํากับลูกเสอื นาํ กลอ่ งนม UHT หรอื กล่องน้าํ ผลไม้ นํามา

มูลค่าสูงสุด และสัมภาษณ์เคล็ดลับในการเก็บ ยกตัวอย่างในการสอน และให้ลูกเสือร่วมกันแสดงความคิดเห็น

ขยะใหไ้ ด้มลู คา่ มาก เกี่ยวกับกลอ่ งนมนส้ี ามารถนาํ ไปทาํ อะไรไดบ้ า้ ง?

(๖) ผู้กํากับลูกเสือรวบรวมมูลค่าขยะที่เก็บในเวลา หลังจบการรายงานผู้กํากับลูกเสืออธิบายเพ่ิมเติม

๒๐ นาทีของท้ังกองลูกเสือ และตั้งคําถามว่า เกี่ยวกับโครงการหลังคาเขยี ว

“ถ้ามีการทําเช่นน้ีอยา่ งต่อเนอ่ื งลูกเสือคิดว่า จะ โครงการหลังคาเขียว เกิดจากการร่วมมือกันของ

26

ที่ คูมํ อื สํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสอื ทกั ษะชีวิต ประเดน็ เพิม่ เตมิ คูมํ อื การบรู ณาการส่ิงแวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสือสามัญรุนํ ใหญํ (ม.๑) ข๎อความสาํ คัญ
เกดิ ประโยชนอ์ ย่างไรบ้าง” (เปดิ กวา้ ง ให้ลูกเสือ 27
แสดงความคดิ เห็น) บริษัท เต็ดตรา แพ้ค (ประเทศไทย) จํากัด บริษัทช้ันนําด้าน
(๗) ผู้กํากับลูกเสือรวบรวมคําตอบ สรุป และนัด กระบวนการผลิตและบรรจุภณั ฑส์ ําหรบั อาหารและเครื่องดื่ม
หมายการทํากิจกรรมครั้งต่อไป คือการแปลง ร่วมกับบริษัท บ๊ิกซีซูเปอร์เซ็นเตอร์ จํากัด (มหาชน) ศูนย์รี
ขยะให้เปน็ มูลคา่ จรงิ ไซเคิล กล่องเครื่องด่ืม โดย บริษัท ไฟเบอร์พัฒน์ จํากัด และ
๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นที่มีคติสอนใจ เร่ือง โลก กรมส่งเสริมคุณภาพส่ิงแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ
กว้าง และสิ่งแวดล้อม ที่มุ่งม่ันในการดําเนินโครงการรณรงค์เพ่ือ
๕) พิธปี ดิ ประชุมกอง(นัดหมายตรวจเครื่องแบบชักธงลงเลิก) สนับสนุนการคัดแยกจัดเก็บ และรีไซเคิลกล่องเครื่องดื่มใช้
แล้วให้ประสบความสําเร็จสูงสุด โครงการหลังคาเขียวมี
กิจกรรมคร้ังท่ี ๒ แนวคิดการทํางานด้านส่ิงแวดล้อมโดยการสร้างเครือข่าย
๑) พิธีเปดิ ประชมุ กอง(ชักธงขน้ึ สวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจแยก) อาสาสมัครตั้งจุดรับกล่องเครื่องดื่ม จัดเก็บกล่องเคร่ืองด่ืม
๒) เกมเช้อื โรคติดต่อ ผ่านทางมูลนิธิฯ และอาสาหลังคาเขียว ที่จะช่วยสร้างโลกสี
๓) กิจกรรมตามจุดประสงค์การเรียนรู้ (๑) ผู้กํากับ เขียวให้กับส่วนรวม โดยการช่วยจัดเก็บกล่องและนํากล่อง
เครื่องดื่มท่ีบริโภคแล้วกลับมารีไซเคิลเป็นแผ่นหลังคาซึ่งจะ
ลูกเสือชี้แจงสิ่งที่กองลูกเสือต้องทําในกิจกรรมคร้ัง ผลติ จากกล่องเครอื่ งดม่ื รีไซเคลิ เป็นคร้ังแรกในประเทศไทย
น้ี - รวบรวมและแยกประเภทขยะท้ังหมด จด
บนั ทึกประเภท และปรมิ าณ ของขยะที่ได้เพ่ือแปลง นอกจากน้ีกล่องนมยังสามารถนํามาทํากระดาษสา
เป็นมูลค่าจริง โดยการขายให้พ่อค้าท่ีมารับซ้ือ - หรอื ผลติ เปน็ ไม้กระดานได้ หากสนใจสามารถค้นคว้าเพิ่มเติม
ประชุมตกลงกันว่า จะนําเงินท่ีได้ไปทําประโยชน์ ไดต้ ่อไป
แก่ส่วนรวมอย่างไร - กองลูกเสือจะมีส่วนร่วม
ส่งเสริมการจัดการขยะในโรงเรียน และบริเวณ กิจกรรมครั้งที่ ๓
โดยรอบ อย่างไรให้เป็นระบบและต่อเนื่อง (๒) ขยะอินทรีย์หรอื ขยะยอ่ ยสลาย เป็นขยะที่สามารถย่อย
กองลูกเสือดําเนินการตามท่ีผู้กํากับลูกเสือได้ชี้แจง
และวางแผนการจัดการขยะ ในโรงเรียนและ สลายหรือเน่าเสียได้ในระยะเวลาที่รวดเร็ว เช่น เศษอาหาร
เศษผัก-ผลไม้ ต้นหญ้า ใบไม้ และภาชนะท่ีย่อยสลายเองได้
โดยเราสามารถนําขยะประเภทน้ีไปทําเป็นนํ้าหมักจุลินทรีย์

ที่ คูมํ ือสงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลูกเสือทกั ษะชีวิต ประเด็นเพิ่มเตมิ คมูํ อื การบรู ณาการสงิ่ แวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามญั รนํุ ใหญํ (ม.๑)
บริเวณโดยรอบ (๓) กองลูกเสือสรุปผลการประชุม ข๎อความสําคญั
และแบ่งงานให้หมู่ลูกเสือรับผิดชอบดําเนินการใน
คร้ังต่อไป (๔) ผู้กํากับลูกเสือรับทราบผลการ ปุ฻ยหมัก ป฻ุยชีวภาพ และใช้บํารุงดินหรือบํารุงต้นไม้ได้
ประชมุ และให้คําแนะนําเพิ่มเตมิ นอกจากน้ยี งั มีอีกหนึ่งวิธีที่น่าสนใจคือ การกําจัดขยะอินทรีย์
๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องสั้นที่เป็นประโยชน์ เรื่อง หรือขยะเศษอาหารโดยการเล้ียงไส้เดือนดินเพื่อทําป฻ุยมูล
บทเรียนจากกบ ไส้เดอื นดิน นํา้ หมกั มลู ไสเ้ ดือนดิน ซึ่งอาหารที่เหมาะนําไปให้
๕) พิธีปิดประชุมกอง (นัดหมาย ตรวจเครื่องแบบ ชัก ไส้เดือนดินกิน ได้แก่ เปลือกผัก เศษผัก เปลือกไข่ เปลือก
ธงลง เลกิ ) ผลไม้ เศษอาหารท่ีปรุงแล้ว เศษหนังสือพิมพ์ ถุงกระดาษ
กากกาแฟ ใบชา เปลือกหัวหอม เศษกระดาษ และอาหารที่
กจิ กรรมคร้ังท่ี ๓ ไม่เหมาะนําไปให้ใส้เดือนดินกิน ได้แก่ เปลือกส้ม ผลิตภัณฑ์
๑) พธิ เี ปิดประชุมกอง(ชกั ธงขึ้นสวดมนต์ สงบน่งิ ตรวจแยก) จากนม เน้ือ/ปลา มูลสุนัข มูลแมว ดอกไม้ที่ซื้อจากตลาด
๒) เพลงอย่าท้ิงขยะ เนอ่ื งจากมกี ารปนเปอ้ื นของสารเคมี
๓) กิจกรรมตามจุดประสงค์การเรียนรู้ (เนอื้ หาประกอบ หนา้ 12๓)

(๑) หมู่ลูกเสือร่วมกันปฏิบัติงานตามที่ได้รับ
มอบหมาย

(๒) ผู้กํากับลูกเสือให้คําปรึกษาแนะนําตามหมู่
ลกู เสือท่ีกําลงั ปฏบิ ตั ิงานท่ไี ดร้ ับมอบหมาย

(๓) ผู้กํากับลูกเสือให้รวมกองและต้ังคําถาม
“ลกู เสือได้ข้อคิดอะไรบ้างจากการทํากิจกรรม
เรอื่ งขยะ” ลกู เสือรว่ มกนั แสดงความคิดเห็น

๔) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องส้ันท่ีเป็นประโยชน์ เรื่อง
แพะกบั องนุ่

๕) พธิ ีปิดประชุมกอง(นดั หมายตรวจเครือ่ งแบบชกั ธงลงเลิก)

28

ที่ คํมู ือสงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทักษะชีวติ คํมู อื การบูรณาการสงิ่ แวดล๎อมฯ

ในสถานศึกษา ประเภทลกู เสือสามญั รนุํ ใหญํ (ม.๑) ประเดน็ เพม่ิ เตมิ ขอ๎ ความสําคัญ

หนวํ ยที่ ๕ กางเตน็ ท๑และร้อื เตน็ ท๑ทพ่ี กั แรม

8 แผนการจดั กจิ กรรมที่ ๑๒ การกางเตน็ ท๑และรื้อเต็นท๑ การเลือกพื้นที่กางเต็นท์ให้ กจิ กรรมครั้งท่ี 1

ท่ีพกั แรม (๒ ชม.) คาํ นึงถงึ ส่งิ มีชีวิตอ่นื ๆ ที่อยู่ในบริเวณ ผู้กํากับลูกเสือสอดแทรกและเช่ือมโยงในการสนทนา

กจิ กรรมคร้ังท่ี ๑ นั้น ไม่กระทบกับระบบนิเวศ และ หลังจากสอนกิจกรรมหลักแลว้

๑) พธิ เี ปดิ ประชุมกอง(ชักธงขึน้ สวดมนต์ สงบนง่ิ ตรวจแยก) ความสะอาดในพ้ืนท่ี ในการสาํ รวจพ้นื ที่เพื่อกางเต็นท์ และร้ือเต็นท์ท่ีพักแรม

๒) เพลงยามคา่ํ กอ่ นทีจ่ ะลงเสาเตน็ ท์เราสามารถสังเกตสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ใน

๓) กิจกรรมตามจุดประสงค์การเรยี นรู้ บริเวณน้ัน โดยไม่กระทบต่อระบบนิเวศในพ้ืนท่ีนั้นๆ โดยให้

(๑) ผู้กํากับลูกเสือสนทนาความรู้เก่ียวกับเรื่อง สังเกตความเช่ือมโยง ความหลากหลายทางชีวภาพและ

เตน็ ท์ของลูกเสอื รูปแบบต่าง ๆ ของเตน็ ท์ สายใยของสิ่งมีชีวิต เช่น ต้นไม้ใหญ่ทําไมถึงมีรังนก รังมด

(๒) ผู้กํากับลูกเสืออธิบายและสาธิตวิธีการกาง รังผึ้งไปอาศัยอยู่ โดยท่ีเราสามารถเช่ือมโยงการพ่ึงพาอาศัย

เตน็ ท์ 5 ชาย และเตน็ ทส์ ําเรจ็ รูปแบบตา่ ง ๆ ในระบบนิเวศเล็กๆ ในพ้ืนที่กางเต็นท์นี้ โดยเห็นคุณค่าของ

(๓) หมู่ลูกเสือวิเคราะห์รูปแบบของเต็นท์ และ สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด และเข้าใจถึงความสําคัญของ

การนําไปใช้ท่ีเหมาะสมกับสภาพการอยู่ค่าย ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม โดยที่ยังรักษา

พักแรมของหมู่ตนเองบนพ้ืนฐานข้อมูล ของ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ มด้วย

สถานท่ีพักแรม พร้อมกับป๎จจัยท่ีเกี่ยวข้องกับ กิจกรรมครั้งท่ี 2
การกางเต็นท์ เช่น วัสดุอุปกรณ์ พ้ืนที่รองรับ ทบทวนเนื้อหาท่สี นทนาในกิจกรรมท่ี 1 ถ้ามีเวลาพอให้
อปุ กรณเ์ สรมิ ต่าง ๆ
(๔) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันอภิปรายสรุป ลองเขียนการเชื่อมโยงของระบบนเิ วศอย่างง่าย
การปฏิบัติงาน ข้อดีและข้อจํากัดในการใช้ หลักการตั้งคํายพักแรมงํายๆ และวิธีกางเต็นท๑ และ
เต็นทแ์ ต่ละประเภท เช่น เต็นท์ ๕ ชาย เต็นท์
สาํ เรจ็ รูปแบบต่าง ๆ ฯลฯ เกบ็ เตน็ ท๑โดยไมสํ ํงผลกระทบตอํ ส่ิงแวดลอ๎ ม
๔) ผู้กาํ กับลูกเสือเลา่ เร่ืองสัน้ ที่เป็นประโยชน์ เรื่อง หมีกับผง้ึ ในการกางเต็นท์ ควรเลือกดูพื้นท่ีราบ หลีกเลี่ยงพ้ืนท่ีที่
๕) พิธปี ิดประชุมกอง(นดั หมายตรวจเครอ่ื งแบบชักธงลงเลิก)
มีตอไม้ หรือก้อนหิน ก่อนกางเต็นท์ควรจะตรวจสอบพื้นที่
สังเกตส่ิงมีชีวิตอื่นๆ ในบริเวณนั้น เช่น มด หรือแมลง เพื่อ
ปูองกนั การกางเต็นท์บนรงั มด หรือกางเต็นท์รบกวนส่ิงมีชีวิต

29

ที่ คูํมือสงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลูกเสอื ทกั ษะชีวิต ประเดน็ เพ่ิมเตมิ คมํู อื การบูรณาการสิ่งแวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามัญรนํุ ใหญํ (ม.๑)
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเตรียมอุปกรณ์ 30 ขอ๎ ความสําคญั
ปฏิบตั ิกิจกรรมในสปั ดาหต์ ่อไป
ชนิดอื่นๆ หลีกเล่ียงพ้ืนที่เปราะบาง ยกตัวอย่างเช่น บางภูมิ
กจิ กรรมครั้งที่ ๒ ประเทศอาจจะมีพืชหรือดอกไม้ข้ึนตามพื้นดิน ซ่ึงหลายชนิด
1) พิธีเปิดประชมุ กอง(ชกั ธงขึ้นสวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจแยก) จะเปน็ พชื หายาก เช่น สถานที่ท่เี ปน็ ลานหิน (ภูวัว, ทุ่งโนนสน ฯลฯ)
2) เกมการแขง่ เรอื บก ซึ่งดอกไม้มักจะข้ึนตามพื้นดินและก้อนหิน จึงควรจะหลีกเล่ียง
3) กิจกรรมตามจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ การพักแรมบริเวณน้ี เพราะถ้าเรากางเต็นท์พักแรม พืชหรือ
ดอกไม้เหล่านี้อาจจะโดนทําลายได้ และอีกกรณีห้ามกางเต็นท์
(1) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันสนทนา ในพ้นื ท่ีเนินที่เป็นแนวน้ําไหล เพราะหากฝนตก ที่กางเต็นท์ของ
ทบทวนเก่ียวกับเรื่องเต็นท์ของลูกเสือใน เราจะกลายเป็นทางนํ้า รวมท้ังไม่ควรกางเต็นท์ขวางทางเดิน
ชวั่ โมงทผ่ี า่ นมา สัตว์ เพราะสัตว์ปุาจะเดินออกหากินในตอนกลางคืน ซึ่งอาจ
ทําให้เกิดอันตรายได้ แนวทางการเลือกพ้ืนที่กางเต็นท์ท่ีพัก
(2) ผู้กํากับลูกเสือให้หมู่ลูกเสือฝึกปฏิบัติการกาง แรมท่ีดีท่ีสุดควรใช้พื้นที่ค่ายพักแรมที่มีอยู่ก่อนแล้ว เราอาจ
และรือ้ เต็นทใ์ นเวลาทกี่ ําหนด ใช้สถานท่ีนั้นเป็นท่ีพักแรมได้ โดยไม่จําเป็นต้องหาทําเลใหม่
ซ่ึงส่วนใหญ่พ้ืนที่เหล่านี้มักจะมีการปรับสภาพพื้นที่ไว้
(3) ลูกเสือร่วมกับเพื่อนอีกหนึ่งคน ปฏิบัติการกาง เรยี บรอ้ ย อาจจะมรี อยกองไฟเก่าท่ีเคยก่อไว้ ซึ่งเราก็สามารถ
และรอ้ื เต็นทโ์ ดยมีนายหมเู่ ป็นผู้ให้คําแนะนําท่ี กอ่ ไฟในบริเวณเดิมได้ โดยไม่ทาํ ลายธรรมชาติเพิ่มมากขึ้น
ถูกต้อง รวมท้ังวิธีการดูแลรักษาเต็นท์ และ
การเก็บเตน็ ท์ นอกจากนี้หากจะเข้าไปพักแรมในสถานที่ต่างๆ เช่น
อุทยาน ควรจะทําการขออนุญาตใช้พื้นท่ีนั้นๆ ก่อน หรือหาก
(4) ลูกเสือร่วมกนั อภปิ รายสรุปการปฏบิ ัตงิ าน เป็นการเข้าไปในปุาลึก ควรติดต่อและประสานเจ้าหน้าท่ีหรือ
4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองส้ันท่ีเป็นประโยชน์ เรื่อง วัว คนนําทางไว้ล่วงหน้า ไม่ควรเข้าไปโดยไม่ได้รับอนุญาต เพราะ
อาจเกิดอันตรายได้ และเม่ือเสร็จส้ินกิจกรรมแล้ว ในการเก็บ
สามเสย่ี ว เต็นทค์ วรคาํ นงึ ถึงสภาพแวดล้อมรอบๆ พื้นที่ให้มาก โดยไม่ให้มี
5) พิธีปดิ ประชุมกอง(นัดหมายตรวจเครือ่ งแบบชักธงลงเลกิ ) ผลกระทบต่อระบบนิเวศหรือสิง่ มีชวี ติ ท่ีอยู่ในพนื้ ท่นี ้ัน
(เนอ้ื หาประกอบ หน้า 1๒๙)
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเตรียมอุปกรณ์
ปฏิบัติกิจกรรมในสปั ดาห์ตอ่ ไป

ท่ี คูมํ อื สงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสือทกั ษะชีวติ คมํู ือการบรู ณาการส่งิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศึกษา ประเภทลูกเสอื สามญั รํุนใหญํ (ม.๑) ประเดน็ เพ่มิ เติม ข๎อความสําคญั

หนํวยท่ี ๖ การบรรจเุ ครื่องหลัง

9 แผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๓ การบรรจุเคร่ืองหลัง - อุปกรณ์ท่ีใช้ควรเน้นการใช้ซ้ํา ไม่ กจิ กรรมครงั้ ท่ี 1 และ 2

สาํ หรับการเดนิ ทางไกลไปพักแรม (๒ ชม.) ใช้พลาสติกช นิดใช้คร้ังเดียว ผู้กํากับลูกเสือ สอดแทรกและเช่ือมโยงในการสนทนา

กจิ กรรมครัง้ ที่ ๑ (Single use plastic) รวมท้ัง หลังจากสอนแผนกิจกรรมคู่มือส่งเสริมและพัฒนากิจกรรม

1) พธิ เี ปดิ ประชมุ กอง(ชกั ธงขนึ้ สวดมนต์ สงบน่งิ ตรวจแยก) ปฏเิ สธการรับพลาสตกิ เมอ่ื ซ้อื ของ ลกู เสือทกั ษะชวี ิตในสถานศกึ ษา ประเภทสามญั รุ่นใหญ่

2) เพลงเดินทางไกล - เลอื กวสั ดุทเี่ ป็นมิตรต่อสงิ่ แวดลอ้ ม ปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ตามปกติแลว้

3) กจิ กรรมตามจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ หรอื เน้นการพกขวดนํา้ และกลอ่ ง การจัดวัสดุ อุปกรณ์ในการบรรจุเคร่ืองหลัง ของใช้

(1) ผู้กํากับลูกเสือนําตัวอย่างสิ่งของเคร่ืองใช้ ข้าวมาใส่อาหารเอง ประจําตัวท่ีจําเป็นต้องใช้ เพ่ือเตรียมเข้าค่ายพักแรม เมื่อเรา

ส่วนตัว วสั ดุ อุปกรณส์ ําหรบั เดินทางไกล และ - บ ร ร จุ ภั ณ ฑ์ ท่ี เ ป็ น มิ ต ร กั บ เป็นลูกเสืออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม

อยู่ค่ายพักแรม เช่น ช้อน จาน ผ้าเช็ดตัว สบู่ สิ่งแวดล้อม ไม่ควรมีขนมซอง เราต้องตระหนักถึงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็น

แปรงสีฟ๎น ยาสีฟ๎น รองเท้าแตะ อาหาร พลาสตกิ สําคัญและเตรียมของใช้ส่วนตัว หรือสิ่งของอื่นๆ ที่เป็นมิตร

สําเร็จรูป ฯลฯ มาจัดเป็นนิทรรศการรูปแบบ - ใช้วสั ดทุ ้องถน่ิ เปน็ หลกั ต่อส่ิงแวดล้อม และสามารถใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่าได้ เช่น

ร้านค้า โดยกํากับราคาสิ่งของเหล่านั้นไว้ ทุก ถุงพลาสติกใช้ซ้ําในการใส่เสื้อผ้า หรือผ้าเช็ดตัวที่เปียกชื้นได้

รายการ พกกล่องข้าว ช้อนส้อม และแก้วน้ําเป็นของส่วนตัวเพ่ือ

(2) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือ เลือกวัสดุอุปกรณ์ สุขอนามัยที่ดี รวมทั้งทําให้ไม่มีขยะเพิ่มข้ึน และวัสดุอุปกรณ์

ส่ิงของเคร่ืองใช้สําหรับพักแรม ตามความ นั้น ตอ้ งเพยี งพอที่จะใช้ในการเขา้ ค่ายพักแรมไม่นําไปมากจน

จําเป็นโดยจัดรายการซื้อสิ่งของน้ัน จาก เกินความจาํ เป็น จนทําใหเ้ กิดขยะ

นิทรรศการร้านค้าในจํานวนเงินคนละไม่เกิน (เนือ้ หาประกอบ หน้า 13๓)

300 บาท ตามใบรายการท่ีได้กาํ หนดไว้

(3) ลูกเสือนํารายการท่ีได้ซื้อไว้จากร้านค้า มา

ตรวจสอบ และอภิปรายในกลุ่มถึงเหตุผล

ความจําเป็น แลว้ สรปุ เปน็ ขอ้ กําหนดของกลุ่ม

(4) ผู้กํากับลูกเสือสรุป และให้ข้อเสนอแนะในการ

31

ที่ คํมู ือสงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทักษะชีวติ คมํู อื การบรู ณาการสงิ่ แวดล๎อมฯ
ในสถานศึกษา ประเภทลูกเสอื สามัญรนุํ ใหญํ (ม.๑)
ประเดน็ เพิ่มเติม ข๎อความสําคญั
จัดเตรียม วัสดุอุปกรณ์ที่เป็นประโยชน์และ
คุ้มค่าในการอยู่ค่ายพักแรม โดยยึดหลัก
ปฏบิ ตั ใิ นเร่ืองความพอเพียง
4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องส้ันท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง
อีกากบั เหยอื ก
5) พธิ ปี ิดประชมุ กอง(นดั หมายตรวจเคร่อื งแบบชกั ธงลงเลิก)
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเตรียมอุปกรณ์
ปฏิบัติกิจกรรมและนัดหมาย นายหมู่ฝึกปฏิบัติการ
บรรจเุ ครื่องหลังเตรยี มสาธิตในสัปดาห์ต่อไป
กิจกรรมคร้ังที่ ๒
1) พิธเี ปดิ ประชมุ กอง(ชกั ธงขน้ึ สวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจแยก)
2) เพลงรวมเงิน เกมรวมเงิน
3) กจิ กรรมตามจดุ ประสงค์การเรียนรู้
(1) ผู้กํากับลูกเสือมอบหมายให้ นายหมู่ลูกเสือแต่
ละหมู่ บรรยายและสาธิตวิธีการบรรจุเครื่อง
หลังที่ถกู ต้อง
(2) ลูกเสือปฏิบัติการบรรจุวัสดุอุปกรณ์ส่ิงของ
ส่วนตัวที่เตรียมมาลงเคร่ืองหลังตามวิธีการท่ี
นายหมลู่ กู เสือไดส้ าธติ
(3) ลูกเสือประเมินน้ําหนักส่ิงของเครื่องใช้ ที่บรรจุ
เครื่องหลังว่าเหมาะสม และสามารถนําพา ไปได้
ดว้ ยตนเองในระยะทาง 15 กโิ ลเมตร ไดห้ รือไม่
(4) ลูกเสือนําเครื่องหลังของตนมาเปรียบเทียบ

32

ท่ี คมูํ อื สงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทักษะชวี ิต คมํู ือการบูรณาการสิ่งแวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสอื สามัญรุนํ ใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพ่ิมเติม ขอ๎ ความสาํ คญั

และแลกเปล่ียนความคิดเห็นกับลูกเสือคนอื่น

แล้วจัดเคร่ืองหลังของตนให้เหมาะสม

(5) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันสรุปการ

เตรียมวัสดุ อุปกรณ์ของใช้ส่วนตัวลงบรรจุ

เคร่ืองหลงั สําหรับการพกั แรมคา้ งคืน

4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นท่ีเป็นประโยชน์ เรื่อง กา

กับนกพิราบ

๕) พิธปี ดิ ประชมุ กอง(นัดหมายตรวจเครอื่ งแบบชักธงลงเลกิ )

หนํวยที่ ๗ กอํ และจุดไฟกลางแจง๎

๑0 แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๔ การกํอและจุดไฟ กิจกรรมครั้งท่ี 1 กิจกรรมครั้งท่ี 1

กลางแจ๎ง และการปรุงอาหาร (๒ ชม.) - การเลือกเศษวัสดุท่ีจะนาํ มาใช้เป็น กิจกรรมอีกอย่างหนึ่งที่ขาดไม่ได้สําหรับค่ายพักแรมก็

กิจกรรมครง้ั ที่ ๑ เชื้ อ เ พลิ ง กิ่ง ไ ม้ แห้ ง กา ร ใ ช้ คอื การก่อกองไฟ เพราะการก่อกองไฟมีประโยชน์ต่อการหุง

1) พิธเี ปดิ ประชมุ กอง(ชักธงขึ้นสวดมนต์ สงบนง่ิ ตรวจแยก) เชอื้ เพลงิ ให้คมุ้ คา่ หาอาหาร ซ่ึงการก่อกองไฟสามารถทําได้โดยใช้เศษวัสดุ

2) เพลงสม้ ตํา - การสร้างความตระหนักและ รอบตัว เช่น ใบไม้ กิ่งไม้แห้งๆ ที่อยู่ในบริเวณน้ันให้เกิด

3) กิจกรรมตามจุดประสงค์การเรียนรู้ ระมัดระวงั การเกิดไฟปุาจากนํ้ามือ ประโยชน์สูงสุด และระมัดระวังไม่จุดไฟในขณะที่มีลมแรง

(1) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันสนทนา มนุษย์ เมื่อไปค่ายพักแรม ควรดับ เพื่อปูองกนั การลกุ ลามของไฟ ดังน้ันสถานท่ีก่อกองไฟจึงควร

เก่ียวกับการก่อกองไฟ เพ่ือเป็นการแลกเปลี่ยน ไฟใหเ้ รียบร้อย เป็นบริเวณพ้ืนท่ีแห้ง อับลม เปิดโล่ง และควรดับกองไฟน้ัน

ประสบการณ์ กจิ กรรมคร้งั ท่ี ๒ ก่อนท่ีจะเข้านอนและฝ๎งกลบกองไฟก่อนเก็บเต็นท์กลับบ้าน

(2) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือดูรูปภาพกองไฟแบบ - การใช้วัตถุดิบทําอาหารให้คุ้มค่า ควรดแู ลระมดั ระวงั ฝง๎ กลบใหด้ ับสนิท เพอ่ื ปูองกนั การเกดิ ไฟปาุ

ต่างๆ ลูกเสือแสดงความคิดเห็นเรื่องรูปแบบ ไม่เหลือทิ้งเป็นขยะ

ของกองไฟที่ให้ความร้อน และท่ีให้แสงสว่าง - ใช้วัตถุดิบธรรมชาติท้องถ่ิน เพื่อ กิจกรรมครงั้ ที่ ๒

ในกจิ กรรมการอย่คู า่ ยพักแรม ลดการขนส่ง รับประทานผักผลไม้ ในการทาํ อาหาร ลูกเสอื อนรุ กั ษ์ฯ ต้องคาํ นงึ ถึงและควร

(3) ลกู เสอื และผู้กํากับลกู เสือร่วมกันสรุปประโยชน์ ตามฤดูกาล เลือกใช้วัตถุดิบท่ีมีอยู่ในท้องถิ่นนั้นๆ ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์

33

ที่ คูํมอื สงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสือทักษะชวี ิต ประเด็นเพ่ิมเติม คูํมอื การบูรณาการสงิ่ แวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสอื สามญั รุนํ ใหญํ (ม.๑)
ของกองไฟรูปแบบต่าง ๆ ข๎อความสาํ คัญ
(4) หมู่ลูกเสือฝึกปฏิบัติก่อกองไฟ 3 แบบ (แบบ
คอกหมู แบบกระโจม และแบบผสม) ผัก ผลไม้ เพื่อใช้ประกอบอาหาร เพราะนอกจากจะทําให้
(5) ผู้กํากับลูกเสือให้ข้อเสนอแนะ ลูกเสือนําทักษะ ประหยัดแล้ว ยังสามารถลดระยะเวลาและการใช้พลังงานใน
ประสบการณ์ไปใช้ในการอยู่ค่ายพักแรม การจัดหาวัตถุดิบเหล่าน้ันด้วย และควรใช้ภาชนะที่สามารถ
4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นท่ีเป็นประโยชน์ เรื่อง นํากลับมาใช้ใหม่ได้ เช่น แก้วนํ้า จาน ชาม เพื่อลดการเกิด
การต่อส้ขู องไกป่ าุ ขยะได้อีกดว้ ย
5) พธิ ปี ดิ ประชุมกอง(นัดหมายตรวจเครอ่ื งแบบชักธงลงเลิก) (เนือ้ หาประกอบ หนา้ 1๓๘)
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายให้ลูกเสือจับคู่ วาง
แผนการทําอาหารและการจัดเตรียมเคร่ืองปรุง
อาหาร รวมทง้ั วัสดุอปุ กรณ์ ในสปั ดาหต์ ่อไป

กจิ กรรมครัง้ ที่ 2
1) พธิ เี ปิดประชุมกอง(เชิญธงขึ้นสวดมนต์ สงบน่งิ ตรวจแยก)
2) เกมตอ้ นปลาเขา้ อวน
3) กิจกรรมตามจุดประสงค์การเรียนรู้

(1) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือแต่ละคู่ก่อไฟ และ
ประกอบอาหารตามที่ได้วางแผนไว้ ภายใน
เวลาที่กาํ หนด

(2) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือ ร่วมกันประเมินการ
ปฏิบตั งิ านและสรปุ

(3) ผู้กํากับลูกเสือให้ข้อเสนอแนะเพ่ิมเติม เร่ือง
การจัดเก็บทําความสะอาดภาชนะประกอบ

34

ที่ คมํู ือสํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสือทกั ษะชีวิต คูมํ อื การบรู ณาการส่งิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศึกษา ประเภทลกู เสือสามญั รุํนใหญํ (ม.๑) ประเดน็ เพิ่มเติม ข๎อความสาํ คัญ

อาหารและการฝึกฝนเพิ่มเติมในครอบครัว

เพอื่ เตรียมพรอ้ มในการอยคู่ ่ายพกั แรม

4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องส้ันท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง

ความโลภกบั คนขอี้ จิ ฉา

5) พิธปี ดิ ประชมุ กอง(นดั หมายตรวจเครื่องแบบชักธงลงเลกิ )

หนํวยท่ี ๘ แผนที่ เขม็ ทิศ

๑1 แผนการจดั กิจกรรมที่ ๑๕ การอํานและใช๎แผนท่ีเข็มทิศ การสงั เกตทรพั ยากรธรรมชาติใน กจิ กรรมครงั้ ท่ี 1

(๓ ชม.) โรงเรยี นโดยการใช้เข็มทิศหรือการหา ผู้กํากับลูกเสือสอนตามคู่มือส่งเสริมและพัฒนากิจกรรม

กจิ กรรมครัง้ ที่ 1 ทิศโดยอาศัยธรรมชาติเพื่อจัดทําแผน ลูกเสือทักษะชีวิตในสถานศึกษา ประเภทสามัญรุ่นใหญ่ ปี

1) พิธเี ปิดประชมุ กอง(ชักธงขึ้นสวดมนต์ สงบนิ่งตรวจแยก) ทีท่ รพั ยากรในโรงเรยี นอย่างงา่ ย พ.ศ. ๒๕๖๒ ตามปกติ

2) เพลงทศิ แปดทิศ

3) กิจกรรมตามจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ กิจกรรมครง้ั ท่ี 2

(1) ผกู้ าํ กับลูกเสือใหล้ ูกเสอื แยกแบบผึ้งแตกรัง เพื่อ ผู้กํากับลูกเสือกล่าวเช่ือมโยงว่า การใช้แผนที่และ

ศึกษาเรอ่ื งแผนที่ตามฐานให้ครบทั้ง 2 ฐานจาก เข็มทิศในป๎จจุบันน้ัน มีการใช้ในอาชีพเฉพาะ เช่น ทหาร

แผน่ ภาพโดยมนี ายหมู่ เป็นวิทยากรประจาํ ฐาน เจ้าหน้าที่ปุาไม้ คนที่ชอบเดินปุา ฯลฯ เพราะป๎จจุบันน้ีมี

- ฐานท่ี 1 ชนิดของแผนท่ี โทรศัพท์เคล่อื นท่ีท่ีสามารถใช้ดูพิกัดจาก GPS เพื่อหาทิศทาง

- ฐานที่ 2 การอา่ นแผนที่ ได้ แต่ในกรณีท่ีไม่มีเครื่องมืออํานวยความสะดวก การมี

(2) ลูกเสือกลับมารวมกอง ผู้กํากับลูกเสือ ความรู้เร่ืองแผนท่ีและเข็มทิศก็เป็นประโยชน์ในการค้นหา

มอบหมายให้ลูกเสือจัดทําแผนที่หมู่บ้านท่ี เส้นทาง สถานท่ีต้ังต่างๆ ได้ หากลูกเสือลองสังเกตในแผนท่ี

ตนเองอาศัยอยู่ โดยให้แสดงเคร่ืองหมาย จะมีทิศระบุอยู่ในแผนที่น้ันๆ ด้วย นอกจากนั้นยังอาศัย

สัญลักษณแ์ ละสใี นแผนท่ดี ้วย ธรรมชาติในการหาทิศทางได้ เช่น การสังเกตดวงอาทิตย์

4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง และดวงดาว เปน็ ต้น

แสงอาทติ ย์

35

ที่ คมูํ ือสํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสือทกั ษะชวี ิต ประเด็นเพ่ิมเติม คมํู ือการบูรณาการสง่ิ แวดล๎อมฯ
ในสถานศึกษา ประเภทลกู เสือสามญั รนุํ ใหญํ (ม.๑) ข๎อความสําคัญ
5) พิธีปิดประชมุ กอง(นัดหมายตรวจเคร่ืองแบบชกั ธงลงเลิก)
- ผ้กู าํ กบั ลูกเสือนัดหมายลกู เสือเร่ืองการจัดทําแผน ดังน้ันจึงให้ลูกเสือลองสังเกตทรัพยากรธรรมชาติใน
ที่ที่ต้ังหมู่บ้าน และนัดหมายนายหมู่ศึกษาเรื่อง โรงเรียนโดยการใช้เข็มทิศหรือการหาทิศโดยอาศัยธรรมชาติ
เข็มทิศนอกเวลาเพ่อื เป็นวทิ ยากรประจาํ ฐาน เพ่ือจัดทําแผนที่ทรัพยากรในโรงเรียนอย่างง่ายในกิจกรรม
คร้ังถดั ไป
กิจกรรมคร้งั ที่ 2
1) พิธีเปดิ ประชมุ กอง(ชกั ธงขึ้นสวดมนต์ สงบน่ิงตรวจแยก) กิจกรรมครั้งที่ 3
2) เพลงเดนิ วน เกมทศิ ทง้ั สี่ ผู้ กํ า กั บ ลู ก เ สื อ ส อ ด แ ท ร ก แ ล ะ เ ช่ื อ ม โ ย ง ใ น ก า ร ส น ท น า
3) กิจกรรมตามจุดประสงคก์ ารเรียนรู้ หลังจากสอนกิจกรรมหลักแล้ว

(1) ผู้กํากับลูกเสือให้นายหมู่ปฏิบัติการประจําฐาน การเป็นโรงเรียนหน่วยลูกเสืออนรุ กั ษท์ รัพยากรธรรมชาติ
เขม็ ทิศ และส่ิงแวดล้อม เราสามารถสังเกตทรัพยากรธรรมชาติและ
- ฐานท่ี 1 การอ่านและการใชเ้ ขม็ ทศิ สิ่งแวดล้อมโดยรอบในบริเวณพื้นท่ีโรงเรียน และสามารถทํา
- ฐานที่ 2 การใช้เข็มทิศหาพิกัดตําแหน่งใน แผนทท่ี รพั ยากรในโรงเรียนอย่างง่าย เพื่อให้เรามองเห็นภาพ
แผนที่ และเขา้ ใจสภาพแวดล้อมของโรงเรยี น
- ฐานที่ 3 การหาทศิ โดยอาศัยธรรมชาติ (เนือ้ หาประกอบ หนา้ 14๕)

(2) รองนายหมู่ลูกเสือนําลูกเสือศึกษาตามฐานต่างๆ
แลว้ ร่วมกนั สรปุ กจิ กรรมท่ศี ึกษา

(3) ผู้กํากับลูกเสือให้ข้อมูลเพิ่มเติมเร่ืองการหาทิศ
โดยอาศัยธรรมชาติ

(4) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันสรุปความรู้
เรื่องการใช้เข็มทิศ ประกอบกับแผนที่ และ
การหาทศิ โดยอาศยั ธรรมชาติ

4) ผู้กําลูกเสือกับเล่าเร่ืองส้ันที่เป็นประโยชน์ เร่ือง

36

ที่ คํมู อื สงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสอื ทักษะชีวิต คมูํ ือการบูรณาการส่งิ แวดล๎อมฯ
ในสถานศึกษา ประเภทลูกเสอื สามญั รุนํ ใหญํ (ม.๑)
ความฉลาดช่วยให้พ้นภัย ประเดน็ เพ่มิ เติม ข๎อความสาํ คญั
5) พิธีปดิ ประชมุกอง(นัดหมายตรวจเคร่อื งแบบชกั ธงลงเลกิ )
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเตรียมการจัด
กิจกรรมในสัปดาห์ต่อไป

กจิ กรรมครั้งที่ 3
1) พิธีเปดิ ประชมุ กอง(ชกั ธงขน้ึ สวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจแยก)
2) เกมหาสงิ่ ของ
3) กจิ กรรมตามจดุ ประสงค์การเรยี นรู้

(1) ผู้กํากับลูกเสือทบทวน เกี่ยวกับการใช้แผนที่ -
เข็มทศิ

(2) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือฝึกทักษะการใช้แผนที่ -
เขม็ ทศิ โดยเล่น เกมหามมุ อาซีมุท

(3) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือและลูกเสือร่วมกัน
สรุปความรเู้ ก่ียวกับแผนที่ - เข็มทิศ เพ่ือนําไป
ปฏิบตั ใิ นกจิ กรรมอยูค่ า่ ยพักแรม

4) ผ้กู ํากับลูกเสือเล่าเรื่องส้ันท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง พูด
ดีเป็นศรีแก่ปาก

5) พธิ ปี ดิ ประชมุ กอง(นดั หมายตรวจเครอื่ งแบบชักธงลงเลิก)

37

ท่ี คมํู ือสํงเสริมและพัฒนากจิ กรรมลูกเสือทกั ษะชีวิต คมูํ ือการบรู ณาการสิง่ แวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสือสามญั รนํุ ใหญํ (ม.๑) ประเดน็ เพิม่ เตมิ ขอ๎ ความสําคญั

หนวํ ยที่ ๙ ทกั ษะเง่ือนเชอื ก

๑2 แผนการจัดกิจกรรมที่ ๑๖ เง่ือนเชือกลูกเสือสามัญ การผูกเง่อื นแบบต่างๆ ท่ีสามารถ กจิ กรรมครงั้ ท่ี 1

รํนุ ใหญํ (๓ ชม.) นํามาประยุกต์ใช้ในกิจกรรมการ ผู้กํากับลูกเสือสอดแทรกและเช่ือมโยงในการสนทนา

กิจกรรมครงั้ ท่ี ๑ อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ หลังจากสอนกจิ กรรมหลกั แลว้

1) พิธเี ปิดประชมุ กอง(ชักธงข้นึ สวดมนต์ สงบนิ่งตรวจแยก) สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม อ ย่ า ง คุ้ ม ค่ า ใ ห้ เ กิ ด นอกจากการนําเชือกมาผูกเง่ือนแบบต่างๆ เพื่อ

2) เพลงเรามาสนกุ กัน ประโยชน์สูงสดุ ประโยชน์ในชีวิตประจําวันและเพื่อใช้ในสถานการณ์ฉุกเฉิน

3) กจิ กรรมตามจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ ในรปู แบบต่างๆ แล้ว เรายังสามารถนาํ มาประยุกต์ใช้เพ่ือเป็น

(1) ผู้กํากับลูกเสือให้ลูกเสือทบทวน ประโยชน์ของ ประโยชนก์ บั การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม

การใช้เงื่อนเชือกชนิดต่างๆ และทบทวนการผูก ในรูปแบบตา่ งๆ ไดอ้ ีกด้วย เชน่

เงื่อนจากแบบจําลองเง่ือน ต่อไปน้ี - การสร้างฝายชะลอนํ้า สามารถใช้การผูกแน่น (ผูก

- เงื่อนพิรอด กากบาท)

- เงื่อนขดั สมาธิ - การซอ่ มแซมสะพาน ท่อี าจเกิดจากภัยพิบัติธรรมชาติ

- เง่อื นกระหวดั ไม้ สามารถใช้การผูกแน่นเป็นตัวยึดไม้ให้ไม่แตกออก

- เงอ่ื นบว่ งสายธนู จากกนั และประกบไมใ้ หแ้ น่น

- เงอ่ื นตะกรุดเบด็ - การทําสวนแนวด่ิง ผูกวัสดุที่ใช้ปลูกพืช หรือการทํา

- เง่อื นประมง D.I.Y โดยใช้เง่ือนตะกรุดเบ็ด เง่ือนพิรอด เง่ือน

- เงื่อนผูกซงุ ขัดสมาธิ

- เง่ือนผกู ร้งั นอกจากนกี้ ารต่อเชือกขนาดเดียวกันในเวลาท่ีต้องการ

- เงอ่ื นปมตาไก่ ใช้เชือกยาวหลายเมตรก็ใช้เงื่อนพิรอดในการต่อเชือก (ถ้า

- เงื่อนผูกแน่น (ผูกประกบ ผูกทแยง ผูก ขนาดเชอื กตา่ งกันควรใช้เง่อื นขัดสมาธ)ิ

กากบาท) (เน้อื หาประกอบ หน้า 1๔๘)

(2) ลูกเสือฝึกปฏิบัติเง่ือนประจําฐาน โดยผู้กํากับ

ลูกเสือและนายหมู่ลูกเสือ อธิบายประโยชน์

38

ที่ คมูํ อื สงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลูกเสือทักษะชีวติ คูํมือการบูรณาการสิ่งแวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสือสามญั รํนุ ใหญํ (ม.๑)
พรอ้ มสาธติ การผูกเงื่อน ต่อไปน้ี ประเด็นเพิ่มเตมิ ขอ๎ ความสําคญั
ฐานที่ 1 เงอ่ื นปมตาไก่
ฐานที่ 2 เง่ือนผกู ซุง
ฐานท่ี 3 เงื่อนผูกร้ัง
ฐานที่ 4 เงอื่ นประมง
ฐานรวม ทบทวนและสรุปการปฏิบัติผูกเงื่อน
ท้ัง 4 ฐาน
4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องสั้นท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง
บตุ รดมี ีกตัญํู
5) พธิ ปี ดิ ประชุมกอง(นดั หมายตรวจเครื่องแบบ ชักธงลงเลกิ )
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเตรียมเชือกลูกเสือ
เพื่อปฏบิ ัติกิจกรรมในสปั ดาหต์ ่อไป

กจิ กรรมครง้ั ท่ี ๒
1) พธิ เี ปิดประชมุ กอง(ชกั ธงขนึ้ สวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจแยก)
2) เพลงเงือ่ น
3) กิจกรรมตามจุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

(1) ลูกเสือฝึกปฏิบัติประจําฐานผูกเงื่อน โดยผู้
กํากับลูกเสือ และนายหมู่สาธิตประกอบการ
อ ธิ บ า ย ก า ร นํ า เ ง่ื อ น ไ ป ใ ช้ ป ร ะ โ ย ช น์ ใ น
ชีวติ ประจาํ วัน
ฐานที่ 1 ผกู ประกบ
ฐานท่ี 2 ผูกทแยง

39

ที่ คูมํ ือสํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสือทักษะชวี ติ คํูมอื การบูรณาการสงิ่ แวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามัญรนุํ ใหญํ (ม.๑)
ฐานที่ 3 ผกู กากบาท ประเด็นเพิ่มเตมิ ขอ๎ ความสําคัญ
ฐานรวม ผกู แน่น
(2) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือสรุป ข้อสังเกต และ
ความปลอดภัยในการใช้เชือก การนําเง่ือนไปใช้
ประโยชนอ์ ย่างมีประสิทธิภาพ
4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองส้ันที่เป็นประโยชน์ เรื่อง คิด
ก่อนพดู
5) พธิ ปี ดิ ประชมุ กอง(นัดหมายตรวจเครื่องแบบชกั ธงลงเลกิ )
- ผู้กํากับลูกเสือมอบแบบจําลองเสาธงลอย ให้หมู่
ลูกเสือศึกษา วางแผน เตรียมการ สร้างเสาธง
ลอยจากไม้ง่ามประจําตัว ด้วยเง่ือนท่ีเรียนรู้มา
เพอ่ื ปฏบิ ัติในการประชุมกองครงั้ ตอ่ ไป

กิจกรรมครัง้ ที่ ๓
1) พธิ เี ปิดประชุมกอง(ชกั ธงข้นึ สวดมนต์ สงบนง่ิ ตรวจแยก)
2) เกมการแขง่ ขันผูกเงื่อน
3) กิจกรรมตามจุดประสงคก์ ารเรียนรู้

(1) ผู้กํากับลูกเสือชี้แจงวัตถุประสงค์การสร้างเสาธง
ลอย เพอ่ื การแข่งขนั “สร้างเสาธงลอยจากไม้งา่ ม”

(2) หมู่ลูกเสือร่วมกันสร้างเสาธงลอย ด้วยเงื่อน
เชือกและการผูกแน่นด้วยไม้ง่ามประจําตัว 8
อัน ตามแบบจําลองและแต่ละหมู่ได้วางแผน
เตรยี มการไว้

40

ที่ คูํมอื สงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสอื ทกั ษะชีวติ คํมู อื การบูรณาการสิ่งแวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามญั รุํนใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพ่ิมเติม ขอ๎ ความสาํ คญั

(3) เมื่อได้รับสัญญาณเริ่มต้น ให้ทุกหมู่เริ่มทําเสา

ธงลอย ภายในเวลา 30 นาที

(4) เม่ือหมดเวลาให้ทุกหมู่นําเสาธงลอยที่สร้าง

เสร็จมาส่งเพ่ือประเมินความสวยงาม มั่นคง

แขง็ แรงและใช้งานได้จริง

(5) หมู่ลูกเสือที่ชนะสรุปกระบวนการวางแผนการ

ปฏิบัติกิจกรรม ผู้กํากับลูกเสือให้ข้อเสนอแนะ

เพ่มิ เตมิ

4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นที่เป็นประโยชน์ เร่ือง

แมวกบั หนู

5) พธิ ีปิดประชุมกอง (นัดหมายตรวจเครือ่ งแบบชักธงลงเลกิ )

หนํวยท่ี ๑๐ การปฐมพยาบาล

๑3 แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๗ การปฐมพยาบาล การใช้ประโ ยช น์จากคว าม กจิ กรรมครั้งที่ ๑

(๒ ชม.) หลากหลายทางชีวภาพ เช่น การนํา ผู้กํากับลกู เสือสอดแทรกและเชอื่ มโยงในการสนทนาหลักจาก

กิจกรรมครั้งที่ ๑ พชื สมนุ ไพรพื้นบ้านหรือที่สามารถหา สอนกิจกรรมหลกั แล้ว

1) พิธีเปิดประชุมกอง(ชกั ธงข้นึ สวดมนต์ สงบน่งิ ตรวจแยก) ได้ทั่วไปมาใช้ในการปฐมพยาบาล ในโรงเรียน ในชุมชน มีพรรณพืชที่สามารถนํามาใช้

2) เพลงนม (ประกอบท่าทาง) เบ้ือ งต้ น เ นื่อ งจา กลั กษณ ะภู มิ ประโยชน์ได้เบ้ืองต้นเมื่อเกิดกรณีการบาดเจ็บเล็กๆ น้อยๆ

3) กิจกรรมตามจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ ประเทศของประเทศไทยมีความ เราสามารถใชป้ ระโยชน์จากพืชสมุนไพร เนอ่ื งจากในประเทศ

(1) ผู้กํากับลูกเสือสนทนากับลูกเสือเกี่ยวกับหลัก หลากหลายของชนิดพันธ์ุพืช ท่ี ไทยของเรามีความหลากหลายของชนิดพรรณพืชมาก จึงทํา

ทว่ั ไปของการปฐมพยาบาล สามารถนาํ มาใช้ในการปฐมพยาบาลได้ ให้เราสามารถนําพืชมาใช้ประโยชน์ได้อย่างมากมาย

(2) ผู้กํากับลูกเสือขออาสาสมัครลูกเสือ เล่า ยกตวั อย่างเช่น

ประสบการณ์ท่ีเคยปฏิบัติเก่ียวกับการปฐมพยาบาล ๑. การปฐมพยาบาลคนเป็นลมหมดสติหรือมีอาการวิงเวียน

และเพ่ือนลูกเสือใหข้ ้อเสนอแนะเพิม่ เติม ศีรษะสามารถฝานเปลือกมะกรูดชงในนํ้าเดือดใส่การบูร

41

ที่ คูมํ อื สํงเสริมและพัฒนากจิ กรรมลูกเสอื ทักษะชวี ติ ประเดน็ เพมิ่ เตมิ คํมู ือการบูรณาการสง่ิ แวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสอื สามัญรํุนใหญํ (ม.๑)
ข๎อความสําคัญ
(3) ผู้กํากับลูกเสือแบ่งงานให้ลูกเสือแต่ละหมู่
รับผิดชอบ จัดเตรียมอุปกรณ์ และเป็น หรือพิมเสนเลก็ น้อย ดื่มเพอ่ื แก้อาการได้
วิทยากร อธิบายประกอบการสาธิตการ ๒. การปฐมพยาบาลคนท่ีมีบาดแผลสามารถใช้ใบสาบเสือ
ปฐมพยาบาล ในกรณีต่อไปน้ี ให้เวลากรณีละ
5 นาที โขลกพอกบาดแผลห้ามเลือดได้
1) การปฐมพยาบาลคนเปน็ ลมหมดสติ ๓. การปฐมพยาบาลคนที่สัตว์มีพิษกัดต่อย สามารถใช้ใบ
2) การปฐมพยาบาลคนที่มีบาดแผล
3) การปฐมพยาบาลผถู้ กู สัตว์มพี ษิ กดั ต่อย เสลดพังพอน หมักไว้ 7 วัน ผสมกลีเซอร์ลีน นํานํ้ายาจาก
4) การปฐมพยาบาลผ้ถู ูกไฟไหม้นา้ํ รอ้ นลวก ใบเสลดพงั พอนท่หี มกั ไว้ใช้ทาแผลได้
5) การปฐมพยาบาลขอ้ เท้าแพลง ๔. การปฐมพยาบาลคนท่ีไฟไหม้น้ําร้อนลวก หลังจากทําความ
6) การผายปอด สะอาดบริเวณบาดแผลแล้ว สามารถใช้วา่ นหางจระเข้ทาแผลได้
๕. การปฐมพยาบาลคนที่ข้อเท้าแพลงสามารถใช้ต้นไพลทา
(4) ลูกเสือหมู่อื่น ฝึกปฏิบัติตามโดยจับคู่ฝึกปฏิบัติ หรือประคบบรเิ วณท่ปี วดเม่ือยได้
กบั ลูกเสอื อีกคนหนึง่ ท้งั น้ีหากมอี าการรุนแรงควรรบี พบแพทย์
(เนื้อหาประกอบ หนา้ 15๑)
(5) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันประเมินผล
การปฏบิ ตั ิ

4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองสั้นท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง นก
เหยี่ยวกับไก่ปุา

5) พิธีปดิ ประชุมกอง(นัดหมายตรวจเครอื่ งแบบชักธงลงเลิก)
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเตรียมอุปกรณ์
สําหรบั การปฏิบตั กิ ิจกรรมในสัปดาห์ต่อไป

กิจกรรมคร้ังที่ 2
1) พธิ เี ปดิ ประชุมกอง(ชักธงขน้ึ สวดมนต์ สงบนงิ่ ตรวจแยก)
2) เพลงมาร์ชปฐมพยาบาล

42

ที่ คํมู ือสํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสอื ทกั ษะชวี ิต คูํมือการบรู ณาการสิ่งแวดล๎อมฯ
ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสือสามญั รนํุ ใหญํ (ม.๑)
ประเดน็ เพิม่ เติม ข๎อความสําคญั
3) กจิ กรรมตามจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้
(1) ผู้กํากับลูกเสือนําสนทนากับลูกเสือเรื่อง
เก่ยี วกับการเคล่อื นย้ายผู้ปุวย
(2) ผู้กํากับลูกเสืออธิบายประกอบการสาธิต การ
เ ค ลื่ อ น ย้ า ย ผู้ ปุ ว ย โ ด ย ใ ช้ ร่ า ง ก า ย ห รื อ วั ส ดุ
อุปกรณ์ทีม่ อี ยรู่ อบตัว
(3) หมู่ลูกเสือฝึกปฏิบัติการเคลื่อนย้ายผู้ปุวยตาม
แบบสาธิต
(4) หมู่ลูกเสือแข่งขันเกมการเคลื่อนย้ายผู้ปุวย 2
รอบ โดยสมมุติลูกเสือเป็นผู้ปุวย 1 คน
เคลื่อนย้ายจากจุดเริ่มต้นไปยังจุดเส้นชัย หมู่
ใดถงึ เส้นชัยก่อนเปน็ ฝาุ ยชนะ
รอบแรก - เคล่ือนย้ายโดยใช้ร่างกาย โดย
ผูช้ ่วยเหลือ 1 คน
รอบที่ 2 - เคล่ือนย้ายโดยใช้วัสดุอุปกรณ์ท่ี
อย่ใู กล้ตวั ลกู เสือ
(5) หมู่ลูกเสือท่ีชนะนําเสนอวิธีการปฏิบัติงานท่ีทํา
ใหเ้ กดิ ความสาํ เร็จ

4) ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองส้ันท่ีเป็นประโยชน์ เร่ือง
หมาปาุ กับต้นไมศ้ กั ด์สิ ทิ ธิ์

5) พธิ ปี ิดประชุมกอง(นัดหมายตรวจเครอ่ื งแบบชักธงลงเลกิ )
- ผู้กํากับลูกเสือนัดหมายลูกเสือเตรียมอุปกรณ์
สาํ หรบั การปฏิบัติกจิ กรรมในสปั ดาห์ต่อไป

43

ท่ี คมูํ ือสงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสือทักษะชวี ติ คมํู อื การบูรณาการสงิ่ แวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสือสามัญรุํนใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพิม่ เตมิ ข๎อความสาํ คญั

หนวํ ยท่ี ๑๑ ความปลอดภัย

๑4 แผนการจัดกจิ กรรมท่ี ๑๘ ภัยสังคมทางอนิ เทอร๑เนต แนะนําส่ื อด้านส่ิง แว ดล้อ ม ป๎จจุบันมีเพจดีๆ ที่ให้สาระความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม

(๑ ชม.) การศกึ ษา ทน่ี ่าสนใจ และมปี ระโยชน์ มากมาย ยกตัวอย่างเช่น 1) Nature Toon การ์ตูนส่ือ

กิจกรรม ยกตัวอย่างเพจท่ีมีช่ือเสียงด้าน ความหมายธรรมชาติ เพจสื่อความหมายธรรมชาติท่ีส่ือสาร

1. พธิ เี ปดิ ประชมุ กอง (ชกั ธงขนึ้ สวดมนต์ สงบนิ่งตรวจแยก) สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม เ ช่ น Nature Toon เร่ืองราวเก่ียวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดย

2. เพลงมาสนกุ กับฉัน การ์ตนู สอ่ื ความหมายธรรมชาติ นําเสนอผ่านภาพการ์ตูนในการเล่าเร่ือง 2) Environman เพจ

3. กจิ กรรมตามจดุ ประสงค์การเรยี นรู้ ข่าวด้านส่ิงแวดล้อมของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการให้มนุษย์คํานึงถึง

1) ผู้กํากับลูกเสือนําสนทนาเร่ืองการใช้อินเทอร์เน็ต การกระทาํ ที่อาจส่งผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อม ผ่านการสื่อสารให้

และขออาสาสมัครลูกเสือร่วมกันให้ข้อมูลหรือ ความรู้ โดยการนําเสนอในรูปแบบที่เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน และ

ประสบการณ์ การใช้ส่ืออินเทอร์เน็ตในการ 3) ลุงซาเล้งกับขยะที่หายไป เพจที่เน้นให้ความรู้เรื่องการแยก

ส่ือสารทางสังคมออนไลน์ เช่น Facebook, ขยะและการรีไซเคิล ซึ่งมีประโยชน์มากสําหรับมือใหม่เพราะ

Twitter, Chatroom, Email, hi5 ฯลฯ โดยใช้ เพียงเปิดเข้าไปในเพจก็จะพบกับโพสต์เกี่ยวกับการแนะนําเรื่อง

เวลาประมาณ 5 นาที การจัดการขยะในแบบต่างๆ

2) ผู้กํากับลูกเสือขออาสาสมัครลูกเสืออ่านบทความ กรณีติดตามข่าวเก่ียวกับส่ิงแวดล้อม สามารถเลือกดู

เรือ่ ง ภัยจากอินเทอรเ์ น็ต เว็บไซต์ เช่น www.greenworld.or.th เว็บของมูลนิธิโลกสี

3) ผู้กํากับลูกเสือให้หมู่ลูกเสือร่วมกันอภิปราย เขียว นําเสนอเร่ืองราวด้านส่ิงแวดล้อมท่ีน่าส นใจ,

ประเด็นต่อไปนี้ และส่งตัวแทนรายงานในกอง www.igreenstory.co นําเสนอข่าวสาร และข้อมูลเกี่ยวกับ

ลูกเสอื สิ่ง แว ด ล้อ ม ตั้งแ ต่เรื่อง ใ กล้ตัว จ นถึง ระ ดับ โ ลก ใ น

(1) มคี วามคดิ เหน็ อยา่ งไรต่อบทความที่ไดฟ้ ๎ง หลากหลายแง่มุม เพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงป๎ญหา และ

( ๒ ) ลู ก เ สื อ คิ ด ว่ า ค ว ร มี แ น ว ท า ง ใ น ก า ร ส ร ้า ง แ ร ง บ ัน ด า ล ใ จ ใ ห ้เ ก ิด ก า ร เ ป ลี ่ย น แ ป ล ง ใ น

ตดิ ตอ่ สื่อสารในสังคมออนไลน์อย่างไร จึงจะ วิถีชีวิตประจําวันอย่างยั่งยืน, www.environnet.in.th เว็บ

เกิดประโยชน์สูงสุด และไม่เกิดผลเสียหรื ข้อมูลข่าวสารด้านส่ิงแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงสภาพ

อภัยอันตรายต่าง ๆ ตามมา (เปิดกว้างให้ ภูมิอากาศ เปน็ ต้น

44

ท่ี คูํมอื สงํ เสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทกั ษะชวี ิต คูมํ ือการบูรณาการส่งิ แวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลูกเสอื สามญั รํุนใหญํ (ม.๑) ประเด็นเพิ่มเตมิ ข๎อความสําคญั

ลูกเสือแสดงความคิดเห็น ผู้กํากับลูกเสือ (เน้อื หาประกอบ หนา้ 1๕๗)

รวบรวมเพ่ือเพ่ิมเติมสิ่งที่ยังขาด ตามใบ

ความรู้เรื่อง การตดิ ตอ่ กับเพ่ือนใหม่)

4) ผู้กํากับลูกเสือสุ่มให้หมู่ลูกเสือรายงานทีละ

ประเดน็ และนาํ อภปิ รายให้หมู่ท่ีเหลือเพ่ิมเติมจน

ครบทกุ ประเดน็

5) ผู้กํากับลูกเสือช่วยเพิ่มเติม (ใบความรู้เรื่อง

การติดต่อกับเพื่อนใหม่) และให้กองลูกเสือนํา

ข้อสรปุ ที่ได้ออกเผยแพรร่ ณรงคใ์ นโรงเรยี น

4. ผู้กํากับลูกเสือเล่าเรื่องสั้นที่เป็นประโยชน์ เร่ือง

สนุ ัขจ้งิ จอกกับนกกระสา

5. พธิ ปี ิดประชมุ กอง(นดั หมายตรวจเครอื่ งแบบชักธงลงเลกิ )

๑5 แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๑๙ เบ้ืองหลังก๐วยเต๋ียว - การทาํ เกษตรปลอดสารพษิ ในแต่ละวันเราต้องเผชิญกับสารพิษต่างๆ มากมาย ทั้ง

(๑ ชม.) - การเลือกบริโภคพืชผกั ตามฤดกู าล ในอากาศ เช่น ควัน ไอเสีย และฝุนละออง หรือแม้กระท่ังใน

กจิ กรรม อาหารที่เรารับประทานน้ันก็อาจมีสารปนเป้ือนอยู่ได้ หาก

1. พิธเี ปดิ ประชุมกอง(ชักธงขน้ึ สวดมนต์ สงบนิง่ ตรวจแยก) เราสามารถปลูกผักรับประทานได้เอง เราจะสามารถม่ันใจได้

2. เพลงกว๋ ยเตยี๋ วบะหม่ี ในระดับหนึ่งว่าผักที่เรารับประทานน้ันปลอดภัยจากสารพิษ

3. กจิ กรรมตามจุดประสงคก์ ารเรียนรู้ แน่นอน ข้อดีของการปลูกผักปลอดสารพิษ คือ ได้พืชผักท่ีมี

1) ผู้กํากับลูกเสือนําสนทนาด้วยคําถาม “ใครชอบ คุณภาพไม่มีสารพิษตกค้าง ปลอดภัยแก่ผู้บริโภค ทําให้

รับประทานก๋วยเตี๋ยวบ้าง” และ ”ทําไมจึงชอบ เกษตรกรผูป้ ลูกผกั มสี ขุ ภาพดีข้นึ เนอื่ งจากไมม่ กี ารใช้สารเคมี

รับประทาน” ลูกเสือร่วมกันนําเสนอเหตุผลใน นอกจากน้ัน เราควรรับประทานผักตามฤดูกาลเพื่อลดความ

การรบั ประทานกว๋ ยเตีย๋ ว เสี่ยงจากสารเคมีเร่งการเจริญเติบโต ถ้าทําได้ตามน้ีเราจะ

2) ผู้กํากับลูกเสือตั้งคําถามให้ลูกเสือช่วยกันตอบ รบั ประทานผักได้อยา่ งปลอดภัยไร้สารเคมแี นน่ อน

45

ที่ คูํมอื สํงเสริมและพัฒนากจิ กรรมลกู เสือทกั ษะชวี ติ ประเด็นเพิม่ เตมิ คูมํ ือการบรู ณาการส่งิ แวดล๎อมฯ
ในสถานศึกษา ประเภทลูกเสือสามญั รุํนใหญํ (ม.๑) ข๎อความสาํ คญั

“ในก๋วยเต๋ียวที่รับประทานมีส่วนผสมของ (เน้อื หาประกอบ หนา้ 1๕๙)
อะไรบ้าง และ เคร่ืองปรุงแต่ละอย่างมี
ประโยชนแ์ ละโทษตอ่ รา่ งกายอยา่ งไร”
3) ผู้กํากับลูกเสือขออาสาสมัครอ่านบทความเรื่อง
“สารพิษในก๋วยเต๋ียว ชีวิตผ่อนส่ง” ให้กอง
ลกู เสอื ฟง๎
4) ผู้กํากับลูกเสือแบ่งงานให้หมู่ลูกเสือทําการ
ทดสอบสารพิษ ในส่วนผสมของก๋วยเต๋ียวท่ีขาย
ในโรงเรียน เช่น เส้นก๋วยเต๋ียว เครื่องก๋วยเต๋ียว
ถั่วงอกและผัก เคร่ืองปรุงรส นํ้าซุป ผงชูรส
ฯลฯ โดยใช้ชุดตรวจของ อย. (ผู้กํากับลูกเสือ
ควรประสานทําความเข้าใจกับร้านก๋วยเตี๋ยว
ของโรงเรียน เพ่ือขอความร่วมมือให้ลูกเสือได้มี
ประสบการณ์ เพ่ือให้เห็นความสําคัญในความ
ปลอดภยั ของอาหารท่ตี นเองรับประทาน)
5) หมู่ลูกเสือทําการทดสอบตามที่ได้รับมอบหมาย
และวางแผนดําเนินการสืบค้นที่มาของส่วนผสม
ท่ีทําการตรวจว่ามีมาตรฐานและความปลอดภัย
เพียงใด เพื่อรายงานผลในคาบต่อไป (เช่น
นํ้าส้ม เปน็ นํา้ ส้มสายชูแท้หรือไม่ ย่ีห้ออะไร มีตรา
อย.รับรองหรือไม่ / ถั่วลิสงปุน มีที่มาอย่างไร ท่ี
ร้านค่วั เองใหม่ ๆ หรอื ซอ้ื มาจากที่ไหน เป็นตน้ )

46

ท่ี คํูมือสงํ เสริมและพัฒนากิจกรรมลกู เสือทกั ษะชวี ติ คมูํ อื การบูรณาการสิ่งแวดล๎อมฯ

ในสถานศกึ ษา ประเภทลกู เสอื สามญั รนํุ ใหญํ (ม.๑) ประเดน็ เพม่ิ เตมิ ขอ๎ ความสําคัญ

4. ผ้กู าํ กับลูกเสอื เลา่ เรื่องสนั้ ทเ่ี ปน็ ประโยชน์ เร่ือง ชาย

หนมุ่ กบั ต้นไผ่

5. พิธปี ดิ ประชมุ กอง(นัดหมายตรวจเครอื่ งแบบชกั ธงลงเลิก)

16 แผนการจัดกิจกรรมท่ี ๒๐ รู๎เทาํ ทนั สื่อ (๑ ชม.) การบริโภคท่ีจําเป็นแต่พอดี โดย ผู้กํากับลูกเสือสอดแทรกและเช่ือมโยงในการสนทนา

กิจกรรม การใช้ซ้ําวัสดุหรือส่ิงของต่าง ๆ การ หลังจากสอนกจิ กรรมหลกั แลว้

1. พธิ เี ปิดประชุมกอง(ชกั ธงข้ึนสวดมนต์ สงบนิ่งตรวจแยก) นํามาประยุกต์ใช้ให้เกิดเป็นของใช้ ทุกวันนสี้ ่ือชกั จูงใหใ้ ช้ของฟุมเฟอื ย ดังนั้นการซ้ือของใช้

2. เพลงชา่ งโชคดี ใหมไ่ ด้ เพื่อลดการซื้อของใหม่ โดยไม่ ในชีวิตประจําวันจึงต้องคํานึงถึงการใช้ทรัพยากรอย่างรู้

3. กิจกรรมตามจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ ตกอยู่ภายใตอ้ ทิ ธพิ ลของส่ือโฆษณา คุณค่า อย่าหลงเช่ือโฆษณาที่เกินจริง จนลืมคํานึงถึงการใช้

1) หมู่ลูกเสือ ร่วมกันตัดโฆษณา จากหนังสือพิมพ์ / ทรัพยากร หากเราหยุดคิดสักนิดก่อนซื้อ เราจะสามารถ

นิตยสาร จาํ นวนหมู่ละ 20 ชิน้ ประหยัดและช่วยลดปริมาณขยะให้น้อยลงได้อีกด้วย แนว

2) ลูกเสือแต่ละหมู่ร่วมกันวิเคราะห์และสรุปว่า ทางการใช้ชีวิตที่เป็นมิตรกับส่ิงแวดล้อม บริโภคอย่างพอดี

สินค้าในโฆษณาแต่ละช้ินน้ันเป็นสิ่งจําเป็นต่อ เทา่ ท่ีจาํ เปน็ และการปรบั เปลี่ยนพฤตกิ รรม เช่น การใช้ถุงผ้า

ครอบครัวของลูกเสือหรือไม่ แล้ววางแยก หรือตระกร้า เพื่อลดการใช้ถุงพลาสติก การใช้ผ้าเช็ดหน้า

ออกเปน็ 2 กอง คือ จําเป็น และไม่จําเปน็ แทนกระดาษทชิ ชู่ ฯลฯ

3) หม่ลู กู เสอื ส่งตัวแทนรายงานในกองลกู เสือ (เนือ้ หาประกอบ หน้า 16๑)

4) ผู้กํากับลูกเสือนําอภิปรายในประเด็น “สินค้า

ส่วนใหญ่ เม่ือวิเคราะห์อย่างละเอียดจะพบว่า

ไม่ใช่ของจําเป็นในชีวิตประจําวันเลย แต่เหตุใด

สนิ คา้ เหลา่ นจี้ ึงยังมผี ซู้ อื้ อยู่จาํ นวนมาก”

5) ผู้กํากับลูกเสือและลูกเสือร่วมกันสรุป (สินค้า

ส่วนใหญ่ ไม่เป็นสิ่งจําเป็นต่อครอบครัว แต่การ

โฆษณาของสื่อมีผลกระตุ้นให้เกิดความอยากซื้อ

ท้ังทไ่ี มจ่ าํ เปน็ )

47

ที่ คํมู อื สํงเสริมและพัฒนากิจกรรมลูกเสือทักษะชีวิต คูมํ ือการบูรณาการสง่ิ แวดล๎อมฯ
ในสถานศึกษา ประเภทลกู เสอื สามัญรุนํ ใหญํ (ม.๑)
ประเด็นเพิม่ เติม ข๎อความสาํ คญั
6) ผ้กู าํ กับลกู เสือเสนอแนะ เพ่ิมเติม เร่ืองการรู้เท่า
ทันสอ่ื

4. ผู้กํากับลูกเสือเล่าเร่ืองส้ันที่เป็นประโยชน์ เรื่อง
สุนัขจ้งิ จอกกับแพะ

5. พธิ ีปดิ ประชมุ กอง(นดั หมายตรวจเครอ่ื งแบบชักธงลงเลิก)

48