แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ภาษาต่างประเทศในภาษาไทย เวลา ๑๖ ชั่วโมง เรื่อง คำไทยแท้ เวลา ๑ ชั่วโมง ครูผู้สอน นายนภัทร พันธุ์พรม โรงเรียนประจักษ์ศิลปาคาร วันที่สอน วันที่ ๑๖ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ เวลา ๑๐.๑๐-๑๑.๐๐ น ชั้น ม.๒/๖ วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ เวลา ๑๒.๔๐-๑๓.๓๐ น ชั้น ม.๒/๘ วันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๓๐-๑๔.๒๐ น ชั้น ม.๒/๑๐ ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลังของ ภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๒/๕ รวบรวมและอธิบายความหมายของคำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย ๒. สาระสำคัญ คำไทยแท้เป็นคำที่มีใช้ดั้งเดิมอยู่ในภาษาไทย คำไทยแท้มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเองที่ไม่เหมือนใคร และมีหลักในการสังเกตที่ทำให้เราสามารถแยกแยะ วิเคราะห์ได้ว่าคำไทยแท้นั้นมีลักษณะอย่างไร มีหลักการ สังเกต คือ เป็นคำโดด, มีเสียงวรรณยุกต์มีลักษณะนามใช้ไม่นิยมใช้ตัวการันต์ มักสะกดตรงตามมาตรา ไม่นิยมใช้พยัญชนะ ฆ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ธ ภ ศ ษ ฬ เป็นต้น ๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. ผู้เรียนสามารถอธิบายลักษณะของคำไทยแท้ได้ถูกต้อง (K) ๒. ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ลักษณะของคำไทยแท้ได้ถูกต้อง (P) ๓. ผู้เรียนให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมในชั้นเรียน (A) ๔. สาระการเรียนรู้ ลักษณะของคำไทยแท้
๕. สมรรถนะสำคัญ ๑. ความสามารถในการคิด ๒. ความสามารถในการสื่อสาร ๓. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๔. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี ๖. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. มุ่งมั่นในการทำงาน ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. มีวินัย ๗. ชิ้นงาน/ภาระงาน แบบฝึกทักษะเรื่อง การวิเคราะห์ลักษณะคำไทยแท้ ๘. กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (รูปแบบกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด) ๑. ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นที่ ๑ ขั้นสังเกต ๑.๑ ผู้เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนเรื่อง คำที่มาจากภาษาต่างประเทศ ๑.๒ ผู้เรียนเล่นเกมปริศนาคำไทยแท้และผู้สอนจะมีรูปภาพ ส่งตัวแทนออกมาหน้าชั้นเรียน ๓ คน สังเกตรูปภาพทำท่าทางใบ้คำให้ผู้เรียนในชั้นเรียนร่วมกันตอบ ซึ่งมีทั้งหมด ๖ ภาพ ดังนี้ ภาพที่ ๑ แมว ภาพที่ ๒ ก๋วยเตี๋ยว ภาพที่ ๓ ไฟ ภาพที่ ๔ คอมพิวเตอร์ ภาพที่ ๕ พ่อ ภาพที่ ๖ ไอศกรีม ๑.๓ ผู้สอนเขียนคำศัพท์ที่ผู้เรียนบนหน้ากระดาน จากนั้นผู้เรียนร่วมกันอ่าน ๒. ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นที่ ๒ ขั้นจำแนกความแตกต่าง ๒.๑ ผู้เรียนร่วมกันสังเกตคำตอบที่ครูเขียนไว้บนกระดาน คือคำว่า แมว ไฟ พ่อ ก๋วยเตี๋ยว คอมพิวเตอร์ ไอศกรีม จากนั้นผู้เรียนร่วมกันจัดกลุ่มที่มีลักษณะร่วมกันไว้กลุ่มที่ ๑ และลักษณะไม่ร่วมกันไว้ กลุ่มที่ ๒ ให้ผู้เรียนลองจำแนกคำศัพท์ที่อยู่กระดานออกเป็นสองกลุ่มด้วยตนเอง ดังนี้ กลุ่มที่ ๑ กลุ่มที่ ๒ - แมว - ก๋วยเตี๋ยว - ไฟ - คอมพิวเตอร์ - พ่อ - ไอศกรีม
ขั้นที่ ๓ ขั้นหาลักษณะร่วม ๒.๒ ผู้สอนยกตัวอย่างคำเพิ่มเติม ๔ คำ คือคำว่า ตะวัน เล่ม การ์ตูน บุปผา โดยให้ผู้เรียน นำคำศัพท์ทั้ง ๔ คำนี้ไปจำแนกลงในกลุ่มคำทั้ง ๒ กลุ่มอีกครั้ง ที่มีลักษณะร่วมเหมือนกัน ผู้เรียนร่วมกัน ตรวจสอบความคิดรวบยอดโดยบอกว่าใช่หรือไม่ใช่ กลุ่มที่ ๑ กลุ่มที่ ๒ - แมว - ก๋วยเตี๋ยว - ไฟ - คอมพิวเตอร์ - พ่อ - ไอศกรีม - ตะวัน - การ์ตูน - เล่ม - บุฟผา ๒.๓ ผู้เรียนร่วมกันตอบคำถาม โดยบอกลักษณะที่เหมือนกันของคำทั้งสองกลุ่ม แนวคำตอบ : คำศัพท์ทั้งสองกลุ่มคือคำที่มีความหมายในภาษาไทย และเป็นคำที่ใช้อยู่ใน ปัจจุบัน ขั้นที่ ๔ ขั้นระบุชื่อความคิดรวบยอด ๒.๔ ผู้เรียนร่วมกันสังเกตคำศัพท์ทั้งหมดที่อยู่หน้ากระดาน โดยให้ผู้เรียนเปรียบเทียบคำศัพท์ ในกลุ่มที่ ๑ กับคำศัพท์ในกลุ่มที่ ๒ ว่ามีลักษณะแตกต่างกันอย่างไรบ้าง แนวคำตอบ : ความแตกต่างระหว่างคำศัพท์ในกลุ่มที่ ๑ กับกลุ่มที่ ๒ คือ กลุ่มที่ ๑ คำส่วนมากจะมีพยางค์เดียว เป็นคำโดด สะกดตรงมาตราตัวสะกด มีคำลักษณะนาม ส่วนคำศัพท์ในกลุ่มที่ ๒ เป็นคำที่มีหลายพยางค์ เป็นคำทับศัพท์ สะกดไม่ตรงตามมาตราตัวสะกด เป็นต้น ๒.๕ ผู้เรียนร่วมกันศึกษาความคิดรวบยอด (คำไทยแท้) โดยศึกษาจากใบความรู้เรื่อง ลักษณะของคำไทยแท้และผู้เรียนฟังผู้สอนอธิบายเพิ่มเติมเรื่อง ลักษณะของคำไทยแท้ ๑. คำไทยแท้ส่วนมากเป็นคำพยางค์เดียว เรียกว่าเป็น ภาษาคำโดด แต่ละคำมี ความหมายสมบูรณ์ในตัวเอง ๒. คำไทยแท้เป็นคำที่มีตัวสะกดเดียว และสะกดตรงตามมาตรา ๓. คำไทยแท้จะไม่ใช้พยัญชนะ ฆ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ธ ภ ศ ษ ฬ ๔. คำไทยแท้จะใช้ “ ใ ” (ไม้ม้วน) มี ๒๐ คำ ๕. คำไทยแท้จะมีรูปวรรณยุกต์กำกับ ทำให้ออกเสียงต่างกัน มีความหมายต่างกัน ๖. คำไทยแท้ไม่นิยมใช้ตัวการันต์และคำควบกล้ำ ๗. ภาษาไทยมีการสร้างคำแบบคำประสม คำซ้ำ และคำซ้อน ๘. ภาษาไทยเรียงลำดับประโยคแบบ ประธาน กริยา กรรม เช่น พ่อปลูกผัก แม่ไปตลาด ลูกกินนม เป็นต้น ๙. คำไทยแท้มีลักษณะนามใช้ลักษณะนามเป็นนามที่บอกลักษณะของนามที่อยู่ ข้างหน้า ซึ่งในภาษาไทยจะใช้คำเหล่านี้แตกต่างจากภาษาอื่นชัดเจน เช่น หนังสือ ๒ เล่ม พระภิกษุ ๕ รูป พลู ๓ จีบ ดอกไม้ ๓ ดอก แหวน ๑ วง ดินสอ ๒ แท่ง ฟุตบอล ๓ ลูก ขนมจีบ ๕ จับ
๒.๖ ผู้เรียนร่วมกันตอบคำถามเกี่ยวกับลักษณะคำไทยแท้ เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของ ความคิดรวบยอด ดังนี้ - ลักษณะของคำไทยแท้แบ่งออกได้กี่ข้อ และมีอะไรบ้าง - คำไทยแท้ที่มีมากกว่า ๑ พยางค์ มาจากสาเหตุใด -คำที่สะกกดไม่ตรงตามมาตราในภาษาไทยเป็นคำไทยแท้หรือไม่ เพราะเหตุใด ขั้นที่ ๕ ขั้นทดสอบและนำไปใช้ ๒.๗ ผู้เรียนทำกิจกรรม “คำใดคือคำไทยแท้” ผู้เรียนฟังผู้สอนอธิบายเกี่ยวกับวิธีการเล่นเกม กติกาต่างๆ รวมถึงการให้คะแนนให้ผู้เรียนเข้าใจ ดังนี้ เกมการแข่งขันนี้เป็นเกมการแข่งขันตอบคำถาม ออนไลน์โดยใช้แพลตฟอร์มออนไลน์ คือ Quizizz หรือ https://quizizz.com/join คำถามที่ใช้ถามจะเป็น คำถามชุดเดียวกันทั้งหมดคำถามทั้งหมด ๑๐ ข้อ ๓. ขั้นสรุป ๓.๑ ผู้เรียนและผู้สอนร่วมกันสรุปเรื่องคำไทยแท้ที่ได้รับในชั่วโมงนี้ ๓.๒ ผู้เรียนทำแบบฝึกทักษะเรื่อง การจำแนกคำไทยแท้ส่งในท้ายชั่วโมง ๙. การสร้างบรรยากาศเชิงบวก ๑. สร้างบรรยากาศในห้องเรียนแบบเป็นกันเอง ๒. ให้รางวัลและคำชมเชยเพื่อเป็นการเสริมแรง ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑. หนังสือหลักภาษาและการใช้ภาษา ม.๒ ๒. ใบความรู้เรื่อง ลักษณะของคำไทยแท้ ๓. แบบฝึกทักษะเรื่อง การจำแนกคำไทยแท้ ๔. คำถามจากแอปพลิเคชัน Quizizz
๑๑. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์ วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ๑. ผู้เรียนสามารถอธิบายลักษณะของคำ ไทยแท้ได้ถูกต้อง (K) การถามตอบ คำถามในชั้นเรียน ผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ขึ้นไป ๒. ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ลักษณะของ คำไทยแท้ได้ถูกต้อง (P) การทำกิจกรรม จากแอปพลิเคชัน Quizizz คำถามจาก แอปพลิเคชัน Quizizz ผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ขึ้นไป ๓. ผู้เรียนให้ความร่วมมือในการทำ กิจกรรมในชั้นเรียน (A) การสังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ขึ้นไป
บันทึกการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๒. บันทึกผลหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๒.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๒.๒ ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๒.๓ ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ........................................................... (นายนภัทร พันธุ์พรม) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ.…………
๑๑.๔ ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ........................................................... (นางพนิดา อินทะสีดา) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ.…………..
บันทึกการตรวจสอบ/นิเทศ/เสนอแนะ/รับรอง ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ๑. จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๒. สาระสำคัญ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๓. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๔. คุณลักษณะพึงประสงค์ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๕. ชิ้นงาน/ภาระงาน เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๖. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๗. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘.๑ วิธีการวัดและประเมินผล เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘.๒ เครื่องมือและประเมินผล เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘.๓ เกณฑ์การวัดและประเมิน เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ข้อเสนอแนะ …………………………………………………………………………………………..……………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ลงชื่อ ................................................................ (นางกฤษดา อุดมศักดิ์) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ข้อเสนอแนะของผู้อำนวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย(ตรวจสอบ/นิเทศ/เสนอแนะ/รับรอง) ๑. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่จัดกิจกรรมโดยนำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป ๒. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ ข้อเสนอแนะ …………………………………………………………………………………………..……………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ลงชื่อ ....................................................... (ดร.ชนากานต์ จันทร์มงคล) รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารวิชาการ
แบบการประเมินพฤติกรรมในชั้นเรียน รายวิชาภาษาไทย ท๒๒๑๐๑ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒/......... เลขที่ พฤติกรรม ชื่อ-สกุล พฤติกรรมและระดับคะแนน รวม ๑๒ ความตรงต่อ เวลาและ ความพร้อมใน การเรียน มุ่งมั่นใน การทำงาน ความสนใจ กระตือรือร้น ในการเรียน มีคุณธรรม ในการเรียน เช่นความมี วินัย ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ ” ๓๒ ลงชื่อ.............................................(ผู้ประเมิน) (นายนภัทร พันธุ์พรม) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ.…………
เกณฑ์การประเมินพฤติกรรมในชั้นเรียน รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง) ๑.ความตรงต่อเวลาและ ความพร้อมในการเรียน ๑. เข้าเรียนตรงเวลา ๒. อุปกรณ์การเรียนครบ ตามที่ครูกำหนด เช่น หนังสือเรียน สมุด ๑. เข้าเรียนช้ากว่า กำหนด แต่ไม่เกิน ๑๐ นาที ๒. อุปกรณ์การเรียนไม่ ครบตามที่ครูกำหนด ๑. เข้าเรียนช้าเกินกว่า ๑๐ นาที ๒. ไม่นำอุปกรณ์การเรียน มาเลยแม้แต่ชิ้นเดียว ๒.มุ่งมั่นในการทำงาน ๑. ทำงานด้วยความตั้งใจ ๒. ซักถามแสดงความ คิดเห็นบ่อยครั้ง ๑. ทำงานด้วยความ ตั้งใจ ๒. ซักถามแสดงความ คิดเห็นบ้างบางครั้ง ๑. ไม่ตั้งใจทำงาน ๒. ไม่ซักถามหรือแสดง ความคิดเห็นใดๆ ทั้งสิ้น ๓. ความสนใความ กระตือรือร้นในการเรียน ๑. ปฏิบัติงานที่ครูสั่งทันที ๒. จดบันทึก และตั้งใจฟัง ครูสอน ๑. ปฏิบัติงานตามที่ครู สั่ง ๒. จดบันทึกบ้างบางครั้ง ไม่ตั้งใจฟังเท่าที่ควร ๑. ไม่ทำงานตามที่ครูสั่ง ๒. ไม่จดบันทึกและไม่ ตั้งใจฟัง ๔. มีคุณธรรมในการเรียน เช่น ความมีวินัย ๑. นั่งอยู่กับที่ ไม่เล่น ๒. ไม่พูดคุยเวลาครูสอน ๑. นั่งอยู่กับที่ ไม่เล่น ๒. พูดคุยกับเพื่อนบ้าง เป็นบางครั้ง ๑. เดินในห้องโดยไม่ได้รับ อนุญาต เล่นกับเพื่อน ๒. พูดคุยกับเพื่อนตลอด เวลา ระดับคุณภาพ/การวัดประเมินผล คะแนนรวม ๙ – ๑๒ หมายถึง นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ดี คะแนนรวม ๕ - ๘ หมายถึง นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ พอใช้ คะแนนรวม ๐ - ๔ หมายถึง นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ควรปรับปรุง
QR กิจกรรม “คำใดคือคำไทยแท้”
\
ใบความรู้เรื่อง ลักษณะของค าไทยแท้ ๑. ค ำไทยแท้ส่วนมำกเป็นค ำพยำงค์เดียว เรียกว่ำเป็น ภำษำค ำโดด แต่ละค ำมีควำมหมำยสมบูรณ์ในตัวเอง เช่น ปู่ ย่ำ แขน ขำ หมำ แมว ฟ้ำ ฝน มีด ตู้ ฯลฯ ส่วนค ำไทยแท้ที่มีหลำยพยำงค์ เช่น มะพร้ำว กระโจน สะใภ้ ตะวัน มีสำเหตุดังนี้ ๑.๑ กำรกร่อนเสียง คือ ค ำ ๒ ค ำ เมื่อพูดเร็วๆ ท ำให้ออกเสียงค ำแรกสั้นลงกลำยเป็นค ำ ๒ พยำงค์ เช่น ตำวัน เป็น ตะวัน หมำกม่วง เป็น มะม่วง สำยดือ เป็น สะดือ ๑.๒ กำรแทรกเสียง คือ กำรเติมพยำงค์ลงไปตรงกลำงระหว่ำงค ำ ๒ ค ำ เช่น นกจอก เป็น นกกระจอก ลูกเดือก เป็น ลูกกระเดือก ๑.๓ กำรเติมพยำงค์หน้ำ คือ กำรเติมพยำงค์ที่หน้ำค ำมูลโดยให้มีควำมหมำยใกล้เคียงกัน เช่น ท ำ เป็น กระท ำ โจน เป็น กระโจน เดี๋ยว เป็น ประเดี๋ยว ๒. ค ำไทยแท้เป็นค ำที่มีตัวสะกดเดียว ไม่มีตัวตำมและสะกดตรงตำมมำตรำ คือ แม่กก สะกดด้วยตัว ก เช่น กัก เด็ก ลูก จอก แม่กง สะกดด้วยตัว ง เช่น เก่ง นั่ง พิง ถัง แม่กด สะกดด้วยตัว ด เช่น กด ปิด อวด ปูด แม่กน สะกดด้วยตัว น เช่น กิน นอน ฉุน เห็น แม่กบ สะกดด้วยตัว บ เช่น กับ แคบ จบ จับ ดับ แม่กม สะกดด้วยตัว ม เช่น ชำม หอม ดื่ม ตุ่ม แม่เกอวสะกดด้วยตัว ว เช่น แมว หิว ข้ำว หนำว แม่เกย สะกดด้วยตัว ย เช่น คอย ขำย ตำย ลำย ๓. ค ำไทยแท้จะไม่ใช้พยัญชนะ ฆ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ธ ภ ศ ษ ฬ ยกเว้นบำงค ำต่อไปนี้ที่เป็นค ำไทย ได้แก่ ฆ่ำ เฆี่ยน ระฆัง ฆ้อง ตะเฆ่ ใหญ่ หญ้ำ เฒ่ำ ณ ธ ธง เธอ ส ำเภำ ภำย เศร้ำ ศึก ศอก ศอ ศก
๔. ค ำไทยจะใช้ “ ใ ” (ไม้ม้วน) มี ๒๐ ค ำ คือ ผู้ใหญ่หำผ้ำใหม่ ให้สะใภ้ใช้คล้องคอ ใฝ่ใจเอำใส่ห่อ มิหลงใหลใครขอดู จะใคร่ลงเรือใบ ดูน้ ำใสและปลำปู สิ่งใดอยู่ในตู้ มิใช่อยู่ใต้ตั่งเตียง บ้ำใบ้ถือใยบัว หูตำมัวมำใกล้เคียง เล่ำท่องอย่ำละเลี่ยง ยี่สิบม้วนจ ำจงดี ๕. ค ำไทยจะมีรูปวรรณยุกต์ก ำกับ ท ำให้ออกเสียงต่ำงกัน มีควำมหมำยต่ำงกัน เช่น ปำ หมำยถึง ซัดไปด้วยอำกำรยกแขนขึ้นสูงแล้วเอี้ยวตัว ป่ำ หมำยถึง ที่ที่มีต้นไม้ต่ำงๆ ขึ้นมำ ป้ำ หมำยถึง พี่สำวของพ่อหรือแม่ ค ำเรียกหญิงที่ไม่รู้จักแต่มักมีอำยุแก่กว่ำพ่อหรือแม่ ๖. ค ำไทยไม่นิยมใช้ตัวกำรันต์และค ำควบกล้ ำ เช่น เด็ก วิ่ง เล่น ใน สวน ๗. ภำษำไทยมีกำรสร้ำงค ำแบบค ำประสม ค ำซ้ ำ และค ำซ้อน ๘. ภำษำไทยเรียงล ำดับประโยคแบบ ประธำน กริยำ กรรม เช่น พ่อปลูกผัก แม่ไปตลำด ลูกกินนม เป็นต้น ๙. ค ำไทยแท้มีลักษณะนำมใช้ลักษณะนำมเป็นนำมที่บอกลักษณะของนำมที่อยู่ข้ำงหน้ำ ซึ่งในภำษำไทยจะ ใช้ค ำเหล่ำนี้แตกต่ำงจำกภำษำอื่นชัดเจน เช่น หนังสือ ๒ เล่ม พระภิกษุ ๕ รูป พลู ๓ จีบ ดอกไม้ ๓ ดอก แหวน ๑ วง ดินสอ ๒ แท่ง ฟุตบอล ๓ ลูก ขนมจีบ ๕ จับ
แบบฝึกหัดเรื่อง การจ าแนกค าไทยแท้ ค าไทยแท้ ข้อสังเกต ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค ำต่อไปนี้ว่ำ ค ำใดเป็นค ำไทยน ำมำวิเครำะห์ข้อสังเกตของลักษณะค ำไทยแท้ แก้ว ป้า เขต สุนัข ฟุตบอล เฆี่ยน มะม่วง เก้าอี้ ข้าว พ่อ โคม่า เศรษฐี กระโดด สะใภ้ ภาพยนตร์ บ้าน คฤหาสน์ แท่ง ชื่อ.....................................................นามสกุล...................................................ชั้น.............เลขที่.................
แบบฝึกหัดเรื่อง การจ าแนกค าไทยแท้ ค าไทยแท้ ข้อสังเกต แก้ว เป็นค าที่มี่ตัวสะกดตรงมาตรา ป้า มีพยางค์เดียว เป็นค าโดด มะม่วง กร่อนเสียง จากค าว่า หมากม่วง ข้าว เป็นค าโดด และสะกดตรงตามมาตรา มีวรรณยุกต์ก ากับ พ่อ มีพยางค์เดียว เป็นค าโดด กระโดด การเติมพยางค์หน้า จาก โดด เป็น กระโดด สะใภ้ ค าไทยแท้จะใช้ “ ใ ” บ้าน เป็นค าโดด และสะกดตรงตามมาตรา แท่ง เป็นค าลักษณะนาม ค าชี้แจง ให้นักเรียนจ ำแนกค ำต่อไปนี้ว่ำ ค ำใดเป็นค ำไทยแท้ และ ค ำใดเป็นค ำที่มำจำกภำษำต่ำงประเทศ แก้ว ป้า เขต สุนัข ฟุตบอล เฆี่ยน มะม่วง เก้าอี้ ข้าว พ่อ โคม่า เศรษฐี กระโดด สะใภ้ ภาพยนตร์ บ้าน คฤหาสน์ แท่ง ชื่อ.....................................................นามสกุล...................................................ชั้น.............เลขที่.................
ใบความรู้เรื่อง ลักษณะของค าไทยแท้ ๑. ค ำไทยแท้ส่วนมำกเป็นค ำพยำงค์เดียว เรียกว่ำเป็น ภำษำค ำโดด แต่ละค ำมีควำมหมำยสมบูรณ์ในตัวเอง เช่น ปู่ ย่ำ แขน ขำ หมำ แมว ฟ้ำ ฝน มีด ตู้ ฯลฯ ส่วนค ำไทยแท้ที่มีหลำยพยำงค์ เช่น มะพร้ำว กระโจน สะใภ้ ตะวัน มีสำเหตุดังนี้ ๑.๑ กำรกร่อนเสียง คือ ค ำ ๒ ค ำ เมื่อพูดเร็วๆ ท ำให้ออกเสียงค ำแรกสั้นลงกลำยเป็นค ำ ๒ พยำงค์ เช่น ตำวัน เป็น ตะวัน หมำกม่วง เป็น มะม่วง สำยดือ เป็น สะดือ ๑.๒ กำรแทรกเสียง คือ กำรเติมพยำงค์ลงไปตรงกลำงระหว่ำงค ำ ๒ ค ำ เช่น นกจอก เป็น นกกระจอก ลูกเดือก เป็น ลูกกระเดือก ๑.๓ กำรเติมพยำงค์หน้ำ คือ กำรเติมพยำงค์ที่หน้ำค ำมูลโดยให้มีควำมหมำยใกล้เคียงกัน เช่น ท ำ เป็น กระท ำ โจน เป็น กระโจน เดี๋ยว เป็น ประเดี๋ยว ๒. ค ำไทยแท้เป็นค ำที่มีตัวสะกดเดียว ไม่มีตัวตำมและสะกดตรงตำมมำตรำ คือ แม่กก สะกดด้วยตัว ก เช่น กัก เด็ก ลูก จอก แม่กง สะกดด้วยตัว ง เช่น เก่ง นั่ง พิง ถัง แม่กด สะกดด้วยตัว ด เช่น กด ปิด อวด ปูด แม่กน สะกดด้วยตัว น เช่น กิน นอน ฉุน เห็น แม่กบ สะกดด้วยตัว บ เช่น กับ แคบ จบ จับ ดับ แม่กม สะกดด้วยตัว ม เช่น ชำม หอม ดื่ม ตุ่ม แม่เกอวสะกดด้วยตัว ว เช่น แมว หิว ข้ำว หนำว แม่เกย สะกดด้วยตัว ย เช่น คอย ขำย ตำย ลำย ๓. ค ำไทยแท้จะไม่ใช้พยัญชนะ ฆ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ธ ภ ศ ษ ฬ ยกเว้นบำงค ำต่อไปนี้ที่เป็นค ำไทย ได้แก่ ฆ่ำ เฆี่ยน ระฆัง ฆ้อง ตะเฆ่ ใหญ่ หญ้ำ เฒ่ำ ณ ธ ธง เธอ ส ำเภำ ภำย เศร้ำ ศึก ศอก ศอ ศก
๔. ค ำไทยจะใช้ “ ใ ” (ไม้ม้วน) มี ๒๐ ค ำ คือ ผู้ใหญ่หำผ้ำใหม่ ให้สะใภ้ใช้คล้องคอ ใฝ่ใจเอำใส่ห่อ มิหลงใหลใครขอดู จะใคร่ลงเรือใบ ดูน้ ำใสและปลำปู สิ่งใดอยู่ในตู้ มิใช่อยู่ใต้ตั่งเตียง บ้ำใบ้ถือใยบัว หูตำมัวมำใกล้เคียง เล่ำท่องอย่ำละเลี่ยง ยี่สิบม้วนจ ำจงดี ๕. ค ำไทยจะมีรูปวรรณยุกต์ก ำกับ ท ำให้ออกเสียงต่ำงกัน มีควำมหมำยต่ำงกัน เช่น ปำ หมำยถึง ซัดไปด้วยอำกำรยกแขนขึ้นสูงแล้วเอี้ยวตัว ป่ำ หมำยถึง ที่ที่มีต้นไม้ต่ำงๆ ขึ้นมำ ป้ำ หมำยถึง พี่สำวของพ่อหรือแม่ ค ำเรียกหญิงที่ไม่รู้จักแต่มักมีอำยุแก่กว่ำพ่อหรือแม่ ๖. ค ำไทยไม่นิยมใช้ตัวกำรันต์และค ำควบกล้ ำ เช่น เด็ก วิ่ง เล่น ใน สวน ๗. ภำษำไทยมีกำรสร้ำงค ำแบบค ำประสม ค ำซ้ ำ และค ำซ้อน ๘. ภำษำไทยเรียงล ำดับประโยคแบบ ประธำน กริยำ กรรม เช่น พ่อปลูกผัก แม่ไปตลำด ลูกกินนม เป็นต้น ๙. ค ำไทยแท้มีลักษณะนำมใช้ลักษณะนำมเป็นนำมที่บอกลักษณะของนำมที่อยู่ข้ำงหน้ำ ซึ่งในภำษำไทยจะ ใช้ค ำเหล่ำนี้แตกต่ำงจำกภำษำอื่นชัดเจน เช่น หนังสือ ๒ เล่ม พระภิกษุ ๕ รูป พลู ๓ จีบ ดอกไม้ ๓ ดอก แหวน ๑ วง ดินสอ ๒ แท่ง ฟุตบอล ๓ ลูก ขนมจีบ ๕ จับ
แบบฝึกหัดเรื่อง การจ าแนกค าไทยแท้ ค าไทยแท้ ข้อสังเกต ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค ำต่อไปนี้ว่ำ ค ำใดเป็นค ำไทยน ำมำวิเครำะห์ข้อสังเกตของลักษณะค ำไทยแท้ แก้ว ป้า เขต สุนัข ฟุตบอล เฆี่ยน มะม่วง เก้าอี้ ข้าว พ่อ โคม่า เศรษฐี กระโดด สะใภ้ ภาพยนตร์ บ้าน คฤหาสน์ แท่ง ชื่อ.....................................................นามสกุล...................................................ชั้น.............เลขที่.................
แบบฝึกหัดเรื่อง การจ าแนกค าไทยแท้ ค าไทยแท้ ข้อสังเกต แก้ว เป็นค าที่มี่ตัวสะกดตรงมาตรา ป้า มีพยางค์เดียว เป็นค าโดด มะม่วง กร่อนเสียง จากค าว่า หมากม่วง ข้าว เป็นค าโดด และสะกดตรงตามมาตรา มีวรรณยุกต์ก ากับ พ่อ มีพยางค์เดียว เป็นค าโดด กระโดด การเติมพยางค์หน้า จาก โดด เป็น กระโดด สะใภ้ ค าไทยแท้จะใช้ “ ใ ” บ้าน เป็นค าโดด และสะกดตรงตามมาตรา แท่ง เป็นค าลักษณะนาม ค าชี้แจง ให้นักเรียนจ ำแนกค ำต่อไปนี้ว่ำ ค ำใดเป็นค ำไทยแท้ และ ค ำใดเป็นค ำที่มำจำกภำษำต่ำงประเทศ แก้ว ป้า เขต สุนัข ฟุตบอล เฆี่ยน มะม่วง เก้าอี้ ข้าว พ่อ โคม่า เศรษฐี กระโดด สะใภ้ ภาพยนตร์ บ้าน คฤหาสน์ แท่ง ชื่อ.....................................................นามสกุล...................................................ชั้น.............เลขที่.................
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑๒ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ภาษาต่างประเทศในภาษาไทย เวลา ๑๖ ชั่วโมง เรื่อง คำยืมที่มาจากภาษาบาลี เวลา ๑ ชั่วโมง ครูผู้สอน นายนภัทร พันธุ์พรม โรงเรียนประจักษ์ศิลปาคาร วันที่สอน วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ เวลา ๐๘.๓๐-๐๙.๒๐ น ชั้น ม.๒/๖ วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ เวลา ๑๑.๕๐-๑๒.๔๐ น ชั้น ม.๒/๘ วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๖ เวลา ๑๓.๓๐-๑๔.๒๐ น ชั้น ม.๒/๑๐ ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลังของ ภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๒/๕ รวบรวมและอธิบายความหมายของคำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย ๒. สาระสำคัญ ภาษาบาลีสันสกฤตถือได้ว่าเป็นภาษาที่มีอิทธิพลต่อภาษาไทยมากที่สุด และมีความสัมพันธ์กับไทยมา เป็นเวลาช้านาน คนไทยใช้คำยืมภาษาบาลี สันสกฤตทั้งภาษาพูดในชีวิตประจำวัน การตั้งชื่อ การศึกษา และการแต่งคำประพันธ์ ซึ่งสาเหตุสำคัญที่ทำให้คำยืมบาลี สันสกฤตเข้ามาปะปนในภาษาไทยคือ ศาสนา ประเพณีวัฒนธรรม กล่าวคือ คนไทยส่วนมากนับถือพระพุทธศาสนา หลักคำสอนทางพุทธศาสนาได้จารึกไว้ ด้วยภาษาบาลี สันสกฤตใช้เผยแผ่คำสอนของพระพุทธเจ้า ด้วยอิทธิพลดังกล่าวทำให้ภาษาไทยเกิด การเปลี่ยนแปลงหลายประการ เช่น มีคำหลายพยางค์มีตัวสะกดไม่ตรงตามมาตรา นอกจากนี้ไทยเรายังใช้ ภาษาบาลี สันสกฤตมาบัญญัติศัพท์อีกด้วย คำภาษาบาลีสันสกฤตยังปรากฏในวรรณคดีไทยตั้งแต่สมัยสุโขทัย จนกระทั่งในสมัยปัจจุบันทั้งที่เป็นร้อยแก้วและร้อยกรอง ก่อให้เกิดความงามทั้งรูปคำเสียงและความหมาย ภาษาบาลีและสันสกฤตมีทั้งความเหมือนและแตกต่างกัน ผู้เรียนจำเป็นต้องศึกษาให้เข้าใจและจำแนกได้ว่า คำศัพท์นั้น ๆ เป็นคำบาลีหรือสันสกฤต ๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. ผู้เรียนสามารถอธิบายลักษณะของคำยืมภาษาบาลีได้ถูกต้อง (K) ๒. ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ลักษณะของคำยืมที่มาจากภาษาบาลีได้ถูกต้อง (P) ๓. ผู้เรียนให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมในชั้นเรียน (A)
๔. สาระการเรียนรู้ คำยืมที่มาจากภาษาบาลี ๕. สมรรถนะสำคัญ ๑. ความสามารถในการคิด ๒. ความสามารถในการสื่อสาร ๓. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๔. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี ๖. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๑. มุ่งมั่นในการทำงาน ๒. ใฝ่เรียนรู้ ๓. มีวินัย ๗. ชิ้นงาน/ภาระงาน แบบฝึกทักษะเรื่อง คำยืมที่มาจากภาษาบาลี ๘. กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ (รูปแบบกระบวนการสร้างความคิดรวบยอด) ๑. ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นที่ ๑ ขั้นสังเกต ๑.๑ ผู้เรียนทำกิจกรรมเปิดซองทายคำศัพท์ โดยผู้สอนจะมีซองคำศัพท์ทั้งหมด ๔ ซอง ให้ผู้เรียนเลือก ภายในซองคำศัพท์จะมีคำใบ้และความหมายของคำศัพท์นั้นๆ ผู้เรียนจะต้องอ่านออกเสียง เพื่อให้เพื่อนในห้องทาย และตอบคำศัพท์นั้นออกมาให้ถูกต้อง ๑. ที่หนึ่ง ที่แรก เบื้องต้น และเป็นคำที่ขึ้นต้นชื่อจังหวัดที่มีเจดีย์ขนาดใหญ่ แนวคำตอบ : ปฐม ๒. การแข่งขัน การต่อสู้ การออกกำลังกาย แนวคำตอบ : กีฬา ๓. กีฬาประเภทหนึ่งแบ่งเป็นประเภทลู่และลาน ประเภทลู่ ได้แก่ วิ่งระยะทางต่างๆ ประเภทลาน ได้แก่ ขว้างจักร กระโดดสูง ทุ่มน้ำหนัก แนวคำตอบ : กรีฑา ๔. ที่หนึ่ง ที่แรก เบื้องต้น และเป็นระบบการศึกษาระดับพื้นฐานซึ่งจัดขึ้นสำหรับเด็ก อายุระหว่าง ๖ - ๑๒ ปีโดยประมาณ แนวคำตอบ : ประถม ๑.๒ ผู้เรียนเขียนคำศัพท์ที่ถูกต้องบนกระดาน และผู้เรียนร่วมกันอ่านคำศัพท์
๒. ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นที่ ๒ ขั้นจำแนกความแตกต่าง ๒.๑ ผู้เรียนร่วมกันสังเกตคำตอบที่เขียนไว้บนกระดาน คือคำว่า ปฐม กีฬา กรีฑา ประถม จากนั้นผู้เรียนร่วมกันจัดกลุ่มที่มีลักษณะร่วมกันไว้กลุ่มที่ ๑ และลักษณะไม่ร่วมกันไว้กลุ่มที่ ๒ ให้ผู้เรียนลอง จำแนกคำศัพท์ที่อยู่กระดานออกเป็นสองกลุ่มด้วยตนเอง ดังนี้ กลุ่มที่ ๑ กลุ่มที่ ๒ - ปฐม - ประถม - กีฬา - กรีฑา ขั้นที่ ๓ ขั้นหาลักษณะร่วม ๒.๒ ผู้สอนยกตัวอย่างคำเพิ่มเติม ๖ คำ ได้แก่คำว่า กัณหา ลักขณา บุษบา กฤษณา ลักษณะ บุปผา โดยให้ผู้เรียนนำคำศัพท์ทั้ง ๖ คำนี้ไปจำแนกลงในกลุ่มคำทั้ง ๒ กลุ่มอีกครั้ง ที่มีลักษณะร่วมเหมือนกัน ผู้เรียนร่วมกันตรวจสอบความคิดรวบยอดโดยบอกว่าใช่หรือไม่ใช่ กลุ่มที่ ๑ กลุ่มที่ ๒ - กีฬา - กรีฑา - ปฐม - ประถม - กัณหา - กฤษณา - ลักขณา - ลักษณะ - บุปผา - บุษบา ๒.๓ ผู้เรียนร่วมกันตอบคำถาม โดยบอกลักษณะที่เหมือนกันของคำทั้งสองกลุ่ม แนวคำตอบ : คำศัพท์ทั้งสองกลุ่มคือคำที่มีความหมายในภาษาไทย และเป็นคำที่ยืมมาจาก ภาษาต่างประเทศ ขั้นที่ ๔ ขั้นระบุชื่อความคิดรวบยอด ๒.๔ ผู้เรียนสังเกตคำศัพท์ทั้งหมด โดยให้เปรียบเทียบคำศัพท์ในกลุ่มที่ ๑ กับคำศัพท์ในกลุ่ม ที่ ๒ ว่ามีลักษณะแตกต่างกันอย่างไรบ้าง แนวคำตอบ : ความแตกต่างระหว่างคำศัพท์ในกลุ่มที่ ๑ กับกลุ่มที่ ๒ คือ กลุ่มที่ ๑ เป็นคำ ยืมที่มาจากภาษาบาลีส่วนคำศัพท์ในกลุ่มที่ ๒ เป็นคำยืมที่มาจากภาษาสันสฤกต ๒.๕ ผู้เรียนร่วมกันศึกษาความคิดรวบยอด (ภาษาบาลี) โดยศึกษาจากใบความรู้เรื่อง ลักษณะของคำที่มาจากภาษาบาลีและผู้เรียนฟังผู้สอนอธิบายเพิ่มเติมเรื่อง ลักษณะของคำที่มาจากภาษาบาลี ๑. เสียงสระในภาษาบาลีมี ๘ เสียง คือ อะ อา อิ อี อุ อู เอ โอ ๒. พยัญชนะภาษาบาลีมี ๓๓ ตัว (ยกเว้น ศ ษ) ๓. หลักเกณฑ์การใช้ตัวสะกดตัวตามในภาษาบาลีมีหลักเกณฑ์ที่แน่นอนตายตัว ดังนี้ ๓.๑ พยัญชนะแถวที่ ๑ ของทุกวรรคเป็นตัวสะกด พยัญชนะแถวที่ ๑ หรือ ๒ ของทุกวรรค เป็นตัวตาม เช่น ทุกข์ อิจฉา วัตถุ
๓.๒ พยัญชนะแถวที่ ๓ ของทุกวรรค เป็นตัวสะกด พยัญชนะแถวที่ ๓ หรือ ๔ ของทุกวรรค เป็นตัวตาม เช่น อัคคี อัชฌาสัย มัชฌิมา พยัคฆ์ ๓.๓ พยัญชนะแถวที่ ๕ ของทุกวรรคเป็นตัวสะกด พยัญชนะแถวที่ ๑ ๒ ๓ ๔ หรือ ๕ ของทุกวรรคเป็นตัวตาม เช่น สงฆ์ สัญญา สันติ สัมผัส ๔. บาลีนิยมใช้ ฬ เช่น กีฬา โอฬาร อาสาฬหบูชา ๕. ไม่นิยมควบกล้ำและอักษรนำ เช่น ปฐม มัจฉา สามี ฐาน ปทุม ถาวร กิริยา ๖. นิยมใช้ "ริ" เช่น ภริยา จริยา อัจฉริยะ เป็นต้น ๗. นิยมใช้ ณ นำหน้าวรรค ฏะ เช่น มณฑล ภัณฑ์หรือ ณ นำหน้า ห เช่น กัณหา ตัณหา ขั้นที่ ๕ ขั้นทดสอบและนำไปใช้ ๒.๗ ผู้เรียนทำกิจกรรม “ใช่หรือไม่ภาษาบาลี” ผู้เรียนฟังผู้สอนอธิบายเกี่ยวกับวิธีการเล่น เกม กติกาต่างๆ รวมถึงการให้คะแนนให้ผู้เรียนเข้าใจ ดังนี้ เกมการแข่งขันนี้เป็นเกมการแข่งขันตอบคำถาม ออนไลน์โดยใช้แพลตฟอร์มออนไลน์ คือ Kahoot หรือ https://kahoot.it/ คำถามทั้งหมด ๑๐ ข้อ ๓. ขั้นสรุป ๓.๑ ผู้เรียนและผู้สอนร่วมกันสรุปเรื่องคำยืมที่มาจากภาษาบาลีที่ได้รับในชั่วโมงนี้ ๓.๒ ผู้เรียนทำแบบฝึกทักษะเรื่อง คำยืมที่มาจากภาษาบาลีส่งในท้ายชั่วโมง ๙. การสร้างบรรยากาศเชิงบวก ๑. สร้างบรรยากาศในห้องเรียนแบบเป็นกันเอง ๒. ให้รางวัลและคำชมเชยเพื่อเป็นการเสริมแรง ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑. หนังสือหลักภาษาและการใช้ภาษา ม.๒ ๒. ใบความรู้เรื่อง คำยืมที่มาจากภาษาบาลี ๓. แบบฝึกทักษะเรื่อง คำยืมที่มาจากภาษาบาลี ๔. คำถามจากแอปพลิเคชัน Kahoot ๑๑. กระบวนการวัดและประเมินผล
จุดประสงค์ วิธีการวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน ๑. ผู้เรียนสามารถอธิบายลักษณะของคำยืม ภาษาบาลีได้ถูกต้อง (K) การตอบคำถาม คำถาม ผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ขึ้นไป ๒. ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ลักษณะของคำ ยืมที่มาจากภาษาบาลีได้ถูกต้อง (P) กิจกรรม “ใช่หรือไม่ ภาษาบาลี” จากแอปพลิเคชัน Kahoot คำถามจาก แอปพลิเคชัน Kahoot ผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ขึ้นไป ๓. ผู้เรียนให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรม ในชั้นเรียน (A) การสังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ขึ้นไป
บันทึกการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๒. บันทึกผลหลังจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ๑๒.๑ ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๒.๒ ปัญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ๑๒.๓ ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ........................................................... (นายนภัทร พันธุ์พรม) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ.…………
๑๑.๔ ความคิดเห็นของครูพี่เลี้ยง .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ........................................................... (นางพนิดา อินทะสีดา) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ.…………..
บันทึกการตรวจสอบ/นิเทศ/เสนอแนะ/รับรอง ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ๑. จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๒. สาระสำคัญ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๓. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๔. คุณลักษณะพึงประสงค์ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๕. ชิ้นงาน/ภาระงาน เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๖. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๗. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘.๑ วิธีการวัดและประเมินผล เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘.๒ เครื่องมือและประเมินผล เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ๘.๓ เกณฑ์การวัดและประเมิน เหมาะสม ควรแก้ไข/เพิ่มเติม ข้อเสนอแนะ …………………………………………………………………………………………..……………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ลงชื่อ ................................................................ (นางกฤษดา อุดมศักดิ์) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ข้อเสนอแนะของผู้อำนวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย(ตรวจสอบ/นิเทศ/เสนอแนะ/รับรอง) ๑. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่จัดกิจกรรมโดยนำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป ๒. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ นำไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนนำไปใช้ ข้อเสนอแนะ …………………………………………………………………………………………..……………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ลงชื่อ ....................................................... (ดร.ชนากานต์ จันทร์มงคล) รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารวิชาการ
แบบการประเมินพฤติกรรมในชั้นเรียน รายวิชาภาษาไทย ท๒๒๑๐๑ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒/......... เลขที่ พฤติกรรม ชื่อ-สกุล พฤติกรรมและระดับคะแนน รวม ๑๒ ความตรงต่อ เวลาและ ความพร้อมใน การเรียน มุ่งมั่นใน การทำงาน ความสนใจ กระตือรือร้น ในการเรียน มีคุณธรรม ในการเรียน เช่นความมี วินัย ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ ” ๓๒ ลงชื่อ.............................................(ผู้ประเมิน) (นายนภัทร พันธุ์พรม) วันที่…..…..เดือน…………..……..พ.ศ.…………
เกณฑ์การประเมินพฤติกรรมในชั้นเรียน รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง) ๑.ความตรงต่อเวลาและ ความพร้อมในการเรียน ๑. เข้าเรียนตรงเวลา ๒. อุปกรณ์การเรียนครบ ตามที่ครูกำหนด เช่น หนังสือเรียน สมุด ๑. เข้าเรียนช้ากว่า กำหนด แต่ไม่เกิน ๑๐ นาที ๒. อุปกรณ์การเรียนไม่ ครบตามที่ครูกำหนด ๑. เข้าเรียนช้าเกินกว่า ๑๐ นาที ๒. ไม่นำอุปกรณ์การเรียน มาเลยแม้แต่ชิ้นเดียว ๒.มุ่งมั่นในการทำงาน ๑. ทำงานด้วยความตั้งใจ ๒. ซักถามแสดงความ คิดเห็นบ่อยครั้ง ๑. ทำงานด้วยความ ตั้งใจ ๒. ซักถามแสดงความ คิดเห็นบ้างบางครั้ง ๑. ไม่ตั้งใจทำงาน ๒. ไม่ซักถามหรือแสดง ความคิดเห็นใดๆ ทั้งสิ้น ๓. ความสนใความ กระตือรือร้นในการเรียน ๑. ปฏิบัติงานที่ครูสั่งทันที ๒. จดบันทึก และตั้งใจฟัง ครูสอน ๑. ปฏิบัติงานตามที่ครู สั่ง ๒. จดบันทึกบ้างบางครั้ง ไม่ตั้งใจฟังเท่าที่ควร ๑. ไม่ทำงานตามที่ครูสั่ง ๒. ไม่จดบันทึกและไม่ ตั้งใจฟัง ๔. มีคุณธรรมในการเรียน เช่น ความมีวินัย ๑. นั่งอยู่กับที่ ไม่เล่น ๒. ไม่พูดคุยเวลาครูสอน ๑. นั่งอยู่กับที่ ไม่เล่น ๒. พูดคุยกับเพื่อนบ้าง เป็นบางครั้ง ๑. เดินในห้องโดยไม่ได้รับ อนุญาต เล่นกับเพื่อน ๒. พูดคุยกับเพื่อนตลอด เวลา ระดับคุณภาพ/การวัดประเมินผล คะแนนรวม ๙ – ๑๒ หมายถึง นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ดี คะแนนรวม ๕ - ๘ หมายถึง นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ พอใช้ คะแนนรวม ๐ - ๔ หมายถึง นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ควรปรับปรุง
QR กิจกรรม “ใช่หรือไม่ภาษาบาลี”
ใบความรู้เรื่อง ค ายืมที่มาจากภาษาบาลี หลักสังเกตค าที่มาจากภาษาบาลี ๑. เสียงสระในภาษาบาลีมี ๘ เสียง คือ อะ อา อิ อี อุ อู เอ โอ ๒. พยัญชนะบาลีมี ๓๓ ตัว (ยกเว้น ศ ษ) ซึ่งแบ่งตามวรรคได้ดังนี้ ๓. หลักเกณฑ์การใช้ตัวสะกดตัวตามในภาษาบาลีมีหลักเกณฑ์ที่แน่นอนตายตัว ดังนี้ ๓.๑ พยัญชนะแถวที่ ๑ ของทุกวรรคเป็นตัวสะกด พยัญชนะแถวที่ ๑ หรือ ๒ ของทุกวรรค เป็นตัวตาม เช่น ทุกข์ อิจฉา วัตถุ ๓.๒ พยัญชนะแถวที่ ๓ ของทุกวรรค เป็นตัวสะกด พยัญชนะแถวที่ ๓ หรือ ๔ ของทุกวรรค เป็นตัวตาม เช่น อัคคี อัชฌาสัย มัชฌิมา พยัคฆ์ ๓.๓ พยัญชนะแถวที่ ๕ ของทุกวรรคเป็นตัวสะกด พยัญชนะแถวที่ ๑ ๒ ๓ ๔ หรือ ๕ ของ ทุกวรรคเป็นตัวตาม เช่น สงฆ์ สัญญา สันติ สัมผัส ๔. บาลีนิยมใช้ ฬ เช่น กีฬา โอฬาร อาสาฬหบูชา ๕. ไม่นิยมควบกล้้าและอักษรน้า เช่น ปฐม มัจฉา สามี มิต ฐาน ปทุม ถาวร เปม กิริยา เป็นต้น ๖. นิยมใช้ "ริ" เช่น ภริยา จริยา อัจฉริยะ เป็นต้น ๗. นิยมใช้ ณ น้าหน้าวรรค ฏะ เช่น มณฑล ภัณฑ์ หรือ ณ น้าหน้า ห เช่น กัณหา ตัณหา
แบบฝึกหัดเรื่อง ค ายืมที่มาจากภาษาบาลี ตอนที่ ๑ ค าชี้เจง : ให้นักเรียนเติมพยัญชนะวรรคบาลี ให้ถูกต้อง ตอนที่ ๒ ค าชี้แจง : ให้พิจารณาข้อความต่อไปนี้แล้วเติมค าว่า “ใช่” หน้าข้อความที่ถูกต้อง และค าว่า “ไม่ใช่” หน้าข้อความที่ไม่ถูกต้อง ..................... ๑. สระ อะ อา อิ อี อุ อู โอ ไอ เอา ฤ ฤา ฦ ฦา เป็นสระของภาษาบาลี ..................... ๒. ภาษาบาลีนิยมใช้พยัญชนะ “ฬ” ..................... ๓. ภาษาบาลีนิยมใช้ “รร” โดยเฉพาะการใช้ เช่น บรรจุ บรรทัด บรรพต ..................... ๔. ภาษาบาลีไม่นิยมใช้พยัญชนะ “ศ” และ ”ษ” ..................... ๕. ค้าว่า “กระดาษ” เป็นภาษาบาลี ..................... ๖. ค้าว่า “นิสิต” เป็นภาษาบาลี ..................... ๗.ค้าว่า “อาสาฬห์” เป็นภาษาบาลี ..................... ๘. ค้าว่า “เกษตร” เป็นภาษาบาลี วรรค แถว แถวที่ ๑ แถวที่ ๒ แถวที่ ๓ แถวที่ ๔ แถวที่ ๕ วรรค กะ วรรค จะ วรรค ฏะ วรรค ตะ วรรค ปะ เศษวรรค ชื่อ.....................................................นามสกุล...................................................ชั้น.............เลขที่.................
แบบฝึกหัดเรื่อง ค ายืมที่มาจากภาษาบาลี ตอนที่ ๓ ค าชี้เจง : ให้นักเรียนวิเคราะห์ค ายืมที่มาจากภาษาบาลี โดยจ าแนกตามลักษณะ ตัวสะกดตัวตาม ชื่อ.....................................................นามสกุล...................................................ชั้น.............เลขที่................. ค ายืมที่มาจากภาษาบาลี วิเคราะห์ลักษณะตัวสะกดตัวตาม อุกกาบาต ยุทธ วัตถุ ทัพพี สามัคคี เมตตา มัลลิกา นิสิต กัญญา คัมภีร์