นวัตกรรม

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๑๒

ได้คะแนน.......................คะแนน สรุปผล ผา่ น ๐ – ๔ = ปรบั ปรุง
ไม่ผ่าน ผู้ประเมิน..............................

แบบฝกึ ทกั ษะที่ ๔ สัมพันธส์ ว่ นขยาย

คำชแ้ี จง จากบทร้อยกรองต่อไปน้ี ใหน้ กั เรียนแยกประโยคท่ีเปน็ ใจความสำคญั และ
ส่วนขยายใจความสำคญั (ข้อละ ๕ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน)

เด็กไทยรู้อยพู่ อเพียง ยดึ ถืออยา่ งเยยี่ งคำสอน

พอกนิ พออยู่พอนอน ไมร่ ีบไม่รอ้ นพอดี

ใชเ้ งนิ ใชท้ องรู้ค่า ปัญญาพูนเพ่ิมศักด์ศิ รี

รู้เก็บรจู้ า่ ยทงั้ ปี ชวี มี ิมลี ่มจม

ทีม่ า : ชวี ิตงาม ความพอเพียง,เจตนา พรมประดษิ ฐ์

ข้อท่ี ๑.

(๑) เดก็ ไทยรอู้ ยพู่ อเพียง ยึดถอื อยา่ งเย่ียงคำสอน

(๒) พอกินพออยู่พอนอน ไมร่ ีบไมร่ ้อนพอดี

ใจความสำคัญ.................................................................................................

ส่วนขยายใจความสำคญั .................................................................................................

ข้อท่ี ๒.

(๑) ใช้เงินใช้ทองรคู้ า่ ปัญญาพูนเพมิ่ ศกั ด์ิศรี

(๒) รูเ้ ก็บร้จู ่ายทั้งปี ชวี ีมิมีล่มจม

ใจความสำคัญ.................................................................................................

๑๓
สว่ นขยายใจความสำคญั .................................................................................................

การวัดและประเมินผล คะนนเตม็ ๑๐ คะแนน เกณฑก์ ารผา่ น ตอ้ งไดร้ บั ผลการประเมินไมต่ ำ่ กว่าระดบั ดี

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๐ – ๔ = ปรับปรุง

ได้คะแนน.......................คะแนน สรปุ ผล ผา่ น ไมผ่ า่ น ผู้ประเมิน..............................

แบบฝึกทกั ษะที่ ๕ หลากหลายขอ้ เทจ็ จรงิ

คำช้ีแจง พิจารณาบทรอ้ ยกรองวา่ เป็นประโยคทแี่ สดงข้อเท็จจริงหรือขอ้ คิดเห็น โดยทำ
เครื่อง ✓ ลงในชอ่ ง  (ขอ้ ละ ๒ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน)

โคโรน่านัน่ คอื ช่อื โรครา้ ย โรคทำลายร่างกายพาไหวหวน่ั
เราทกุ คนควรรว่ มใจจับมือกนั กา้ วฝา่ ฟันวกิ ฤตน้ีใหพ้ ้นภัย
หมน่ั ลา้ งมือเว้นหา่ งไกลโควดิ รักชีวติ รกั สะอาดเป็นนิสยั
หวงั ไม่นานเราจะรอดทกุ เพศวัย ไทยมชี ัยหมดโควิดร่วมยินดี

ที่มา : กนกขวญั โรจนศวิญญา

ขอ้ ที่ ๑ เราทุกคนควรร่วมใจจับมอื กนั ก้าวฝ่าฟันวกิ ฤตนี้ให้พน้ ภยั
 ขอ้ เทจ็ จริง
 ข้อคดิ เห็น

๑๔

ขอ้ ที่ ๒ หม่ันลา้ งมอื เวน้ ห่างไกลโควิด รักชีวติ รักสะอาดเป็นนิสัย
 ขอ้ เทจ็ จริง
 ขอ้ คิดเห็น

ข้อท่ี ๓ หวังไม่นานเราจะรอดทกุ เพศวัย ไทยมีชัยหมดโควิดร่วมยนิ ดี
 ขอ้ เทจ็ จรงิ
 ขอ้ คิดเหน็

ทกุ ชวี ติ มปี ัญหามาพานพบ ต้องประสบพบเจอทั้งดีร้าย
อาจจะมากหรือน้อยท้ังหญงิ ชาย ทง้ั ใจกายควรสไู้ มห่ วั่นเกรง

ท่มี า : กนกขวญั โรจนศวญิ ญา

ข้อที่ ๔ ทกุ ชีวิตมปี ัญหามาพานพบ ต้องประสบพบเจอทง้ั ดีรา้ ย
 ขอ้ เทจ็ จรงิ
 ขอ้ คดิ เหน็

ข้อท่ี ๕ อาจจะมากหรอื น้อยทั้งหญงิ ชาย ทงั้ ใจกายควรสไู้ ม่หว่นั เกรง
 ข้อเทจ็ จรงิ
 ขอ้ คิดเห็น

การวดั และประเมนิ ผล คะนนเตม็ ๑๐ คะแนน เกณฑ์การผา่ น ต้องได้รบั ผลการประเมนิ ไมต่ ำ่ กว่าระดบั ดี

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๑๕

ได้คะแนน.......................คะแนน สรุปผล ผา่ น ๐ – ๔ = ปรับปรงุ
ไม่ผา่ น ผู้ประเมนิ ..............................

แบบทดสอบหลงั เรยี นแบบฝกึ ทักษะการอา่ นจับใจความ
เลม่ ที่ ๔ การอา่ นจบั ใจความจากบทรอ้ ยกรอง

คำชี้แจง ใหน้ ักเรียนทำเคร่อื งหมาย X ลงในช่องคำตอบท่ีถกู ต้องในกระดาษคำตอบ

อ่านข้อความต่อไปน้แี ลว้ ตอบคำถามขอ้ ๑-๕

“อันความคดิ วิทยาเหมือนอาวุธ ประเสรฐิ สุดซอ่ นใส่เสยี ในฝกั

สงวนคมสมนกึ ใครฮกึ ฮัก จงึ คอ่ ยชักเชอื ดฟันให้บรรลยั

จับใหม้ น่ั คน้ั หมายให้วายวอด ชว่ ยใหร้ อดรักให้ชดิ พสิ มัย

ตัดให้ขาดปรารถนาหาสิ่งใด เพยี งจงไดด้ ังประสงค์คงจะด”ี

ทีม่ า :เพลงยาวถวายโอวาท,ห้องสมดุ ดิจทิ ัลวชั รญาณ

๑๖

๑. จากบทร้อยกรอง เปรยี บเทียบความร้กู บั สงิ่ ใด
ก. ขวาน
ข. ธนู
ค. ดาบ
ง. ปนื

๒. บทรอ้ ยกรองนี้ตรงกับสำนวนไทยว่าอยา่ งไร
ก. คมในฝัก
ข. ดาบสองคม
ค. กลา้ นกั มกั บิ่น
ง. หอกข้างแคร่

อ่านข้อความต่อไปนี้แลว้ ตอบคำถามข้อ ๓

“เพ่อื นกนิ สน้ิ ทรัพยแ์ ล้ว แหนงหนี
หาง่ายหลายหม่นื มี มากได้
เพ่อื นตายถ่ายแทนชี- วาอาตม์
หายากฝากผีไข้ ยากแทจ้ ักหา”

ทีม่ า:ประชมุ โคลงโลกนิติ,กรมวชิ าการ

๓. ใจความสำคญั ของคำประพันธน์ ้ตี อ้ งการบอกถงึ ส่งิ ใด
ก. การคบเพอื่ น

๑๗

ข. การมเี พือ่ นมาก
ค. การรักษาตวั รอด
ง. การใช้จา่ ยเงินทอง

อ่านข้อความต่อไปนแ้ี ลว้ ตอบคำถามขอ้ ๔-๕

หน่ึงกินอาหารดี คุณค่ามอี ยา่ เผลอไผล

สองนกึ ฝึกฝนใจ ให้สดใสและร่ืนรมย์

สามเวน้ สิ่งเสพตดิ ทุกชนดิ ไม่สั่งสม

สน่ี ้ันพึงนิยม พักผอ่ นกายให้พอดี

ห้าออกกำลังกาย หมโู่ รครา้ ยจะไมม่ ี

ตวั ยาห้าสิง่ น้ี คอื ยาดวี ิเศษเอย

ท่มี า : http://www.thaigoodview.com/node/98744

๔. ผู้แตง่ บทร้อยกรองน้ีต้องการให้ระวงั สิ่งใดมากท่สี ุด
ก. ชีวติ
ข. รา่ งกาย
ค. สตปิ ัญญา
ง. สุขภาพอนามยั

๕. ส่งิ ท่ีกลา่ วถึงในบทร้อยกรองนม้ี ลี ักษณะอย่างไร
ก. ใหส้ ูตรยา

๑๘

ข. ใหต้ วั อย่าง
ค. ใหค้ ำแนะนำ
ง. ให้เหตุผล

๖. ข้อใดกล่าวถงึ บทร้อยกรองได้ถกู ต้อง
ก. บทรอ้ ยกรองมคี วามซับซ้อน คำศัพท์ยากพอ ๆ กบั ร้อยแกว้
ข. การถอดความจากบทรอ้ ยกรองเป็นการสรปุ สาระสำคญั ทัง้ เรอ่ื ง
ค. การเทศน์มหาชาตไิ ม่ใชบ่ ทร้อยกรองเป็นเพยี งคำสอนธรรมะของพระสงฆ์
ง. บทร้อยกรองมีลักษณะบังคับฉันทลักษณ์ประเภทจำนวนวรรค
จำนวนคำชดั เจน

อา่ นข้อความต่อไปนีแ้ ล้วตอบคำถามข้อ ๗-๘

ไม่เคยหวังพลังใดจากใครด้วย ยอมมอดม้วยมใิ ห้ใครค้มุ หวั
ไม่ยอมให้ใครประมาทวา่ หวาดกลัว วานคนชวั่ ช่วยใดไม่เคยคดิ

ทีม่ า : เรอื นไทย.วชิ าการ.คอม, ๒๕๖๓

๗. คำว่า “คุ้มหวั ” หมายความว่าอย่างไร
ก. ปกป้อง
ข. หวงั ผลประโยชน์
ค. กดขีข่ ม่ เหง

๑๙

ง. เอาปรยี บ
๘. บคุ คลตามบทรอ้ ยกรองขา้ งต้นมีลักษณะอย่างไร

ก. เชอ่ื มัน่ ในตนเองสูง
ข. เขม้ แขง็ ไมย่ อมแพ้
ค. หยง่ิ ทะนงในศักด์ศิ รี
ง. มีความสัตยซ์ ่ือถอื คณุ ธรรม

อา่ นข้อความตอ่ ไปนแ้ี ลว้ ตอบคำถามข้อ ๙-๑๐

ไม้กวาดเก่ามือกร้านกรำงานกวาด ยืนหยุดปาดเหง่ือบ้างกลางถนน

ทำหนา้ ทีท่ ท่ี ำอย่างจำทน เพราะความจนต้อยต่ำกรรมกร

ก้มหนา้ งุดขดุ เงินจากงานงา่ ย เกบ็ ความกระดากอายเอาไว้ก่อน

ภาระมากปากท้องต้องอาทร ไมอ่ าจเลย้ี งเก่ยี งงอนเลือกงานงาม

ทม่ี า : ครอบครัวดวงตะวัน,ศวิ กานท์ ปทุมสตู ิ

๙. บคุ คลในบทรอ้ ยกรองนปี้ ระกอบอาชีพอะไร
ก. คนเก็บขยะ
ข. คนกวาดถนน
ค. คนขอทาน
ง. กรรมกรก่อสร้าง

๑๐. บคุ คลในบทร้อยกรองนมี้ ฐี านะอย่างไร
ก. ยากจน
ข. รวยมาก
ค. ปานกลาง
ง. คอ่ นข้างมีฐานะ

๒๐

บรรณานกุ รม

กรมวิชาการ กระทรวงศกึ ษาธิการ. (๒๕๔๕). ประชุมโคลงโลกนิติ. กรุงเทพมหานคร :
คุรุสภาลาดพร้าว.

เจตนา พรมประดิษฐ.์ (๒๕๕๐). ชีวติ งาม ความพอเพียง หนงั สอื วันเด็กแห่งชาติ
ปี ๒๕๕๐. กรงุ เทพมหานคร : คุรุสภาลาดพรา้ ว.

ไทยกู๊ดวิวดอทคอม. แบบฝึกหดั ภาษาไทย ป.๕. (ออนไลน์) เขา้ ถึงขอ้ มูลไดจ้ าก
http://www.thaigoodview.com/node/98744 (วันทค่ี ้นข้อมลู ๑๐
พฤศจกิ ายน ๒๕๖๒).

พทุ ธทาสภกิ ขุ. (๒๕๓๘). ธรรมะสำหรับเยาวชน. กรงุ เทพมหานคร : อดุ มศกึ ษา.
ราชบัณฑติ ยสถาน. (๒๕๔๖). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑติ ยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒.

กรุงเทพมหานคร : นานมีบ๊คุ ส์พับลิเคชนั่ ส์.
เรือนไทย.วิชาการ.คอม. (๒๕๔๘). วรรคทองในวรรณคดสี ุดโปรดของท่าน. (ออนไลน)์

เขา้ ถึงขอ้ มูลได้จากhttp://www.reurnthai.com/index.php?topic (วันที่คน้
ขอ้ มูล ๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๒).
ศิวกานท์ ปทุมสูติ. (๒๕๖๑). ครอบครัวดวงตะวนั . กรงุ เทพฯ: ทงุ่ สักอาศรม.
สมปอง มูลมณี และนชุ รยี า กูดซา้ ย. (๒๕๕๒). อรณุ ร่งุ หนังสือวันเดก็ แห่งชาติ ปี
๒๕๕๒. กรงุ เทพมหานคร : คุรุสภาลาดพรา้ ว.
สมศักด์ิ อมั พรวิสิทธิ์โสภา. (๒๕๕๑). ทักษะการอ่านจับใจความสำคัญ ป.๖. กรุงเทพฯ:
ภมู บิ ณั ฑิต.
สุภาษิตสอนหญิง. (๒๕๕๘). กระทรวงศึกษาธกิ าร, วรรณคดลี ำนำ ป.๖ (หน้า ๙๓).
กรงุ เทพฯ: สกสค.ลาดพร้าว.
ห้องสมดุ ดิจิทัลวชั รญาณ. เพลงยาวถวายโอวาท. (ออนไลน์) เขา้ ถึงข้อมลู ได้จาก
https://vajirayana.org/(วันท่คี ้นข้อมลู ๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๒).

๒๑

ภาคผนวก

๒๒

เฉลยแบบทดสอบก่อนและหลงั เรยี น
แบบฝึกทักษะการอา่ นจบั ใจความ เลม่ ที่ ๔ การอ่านจับใจความจากบทร้อยกรอง

กอ่ นเรียน หลังเรยี น
ข้อ เฉลย ข้อ เฉลย
๑ง ๑ค
๒ก ๒ก
๓ค ๓ก
๔ข ๔ง
๕ก ๕ค
๖ค ๖ง
๗ก ๗ก
๘ก ๘ค
๙ง ๙ข
๑๐ ค ๑๐ ก

๒๓

แบบฝึกทกั ษะที่ ๑ ทบทวนความรู้
คำชแ้ี จง จงตอบคำถามตอ่ ไปน้ี (ขอ้ ละ ๒ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน)
๑. บทร้อยกรอง หมายถงึ งานเขยี นทนี่ ำถ้อยคำมาประกอบกนั โดยมีลกั ษณะบงั คบั
จำกัดคำละวรรคตอน ใหร้ บั สมั ผัสกันไพเราะตามกฎเกณฑ์ทว่ี างไว้ในฉันทลกั ษณ์
๒. รปู แบบของบทร้อยกรองมกี ป่ี ระเภท อะไรบา้ ง

มี ๕ ประเภท ไดแ้ ก่ โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอนและร่าย
๓. การถอดความจากบทรอ้ ยกรองกระทำไดอ้ ย่างไร

๒๔
การถอดความกระทำได้โดยการเปลี่ยนแปลงถ้อยคำจากภาษารอ้ ยกรองเป็น
รอ้ ยแก้วท่ไี ดค้ วามชัดเจนตรงเนื้อความเดิมมากทสี่ ดุ
๔. หากพบเนื้อความตอนใดไมส่ มบูรณ์ เน่อื งจากผ้เู ขียนละคำบางคำไว้ ผู้ถอดความควร
ทำอย่างไร
ควรเตมิ คำเขา้ ไปให้เหมาะสม
๕. ถ้าจำเป็นตอ้ งแทรกความคิดเห็นลงไปในการถอดความควรปฏิบตั ิอยา่ งไร
ถ้าจำเป็นต้องทำให้ใชว้ งเล็บไว้

เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน ข้อละ ๒ คะแนน
- อธิบายถูกตอ้ งชดั เจน ได้ ๒ คะแนน
- อธบิ ายถกู ตอ้ งชดั เจนบางส่วน ได้ ๑ คะแนน

แบบฝกึ ทกั ษะท่ี ๒ อ่านดถู ูกผิด

คำชีแ้ จง อ่านขอ้ ความตอ่ ไปนีแ้ ลว้ ใสเ่ คร่ืองหมาย  หน้าขอ้ ความทก่ี ลา่ วถูกตอ้ งและใส่
เคร่ืองหมาย  หนา้ ข้อความทีก่ ลา่ วไม่ถูกตอ้ ง
(ขอ้ ละ ๒ คะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน)

๒๕

✓ พ่อแม่ไม่มีทองจะกองให้ จงต้ังใจพากเพยี รเรยี นหนงั สือ
ไดย้ ดึ ถอื เอาไว้ใช้เล้ยี งกาย
หาวชิ าความรเู้ ปน็ คมู่ ือ
จะเล้ียงเจ้าเรือ่ ยไปน้นั อยา่ หมาย
พ่อกับแม่มีแตจ่ ะแก่เฒ่า ลกู สบายแมพ่ ่อก็พอใจ

ใช้วชิ าชว่ ยตนไปจนตาย

ที่มา : พทุ ธทาสภิกขุ,ธรรมะสำหรับเยาวชน

......✓.........๑. ผแู้ ต่งคำประพันธ์ข้างตน้ กลา่ วดว้ ยความร้สู ึกเป็นหว่ งลูกซง่ึ เป็นความร้สู กึ

ของผู้ทเ่ี ป็นพอ่ แม่

.......X........๒. จากเนอ้ื หาของบทรอ้ ยกรองพอ่ แมห่ วังใหล้ ูกสามารถเลย้ี งพ่อแมไ่ ดใ้ นยาม

ทพี่ อ่ แม่แก่เฒา่ แลว้

.......X........๓. พอ่ แมห่ วังให้ลูกใชเ้ งนิ ทองไวเ้ ลี้ยงตนเอง ไมใ่ ช่วชิ าความรู้หรือสิ่งอน่ื ใด
.......X........๔. จากบทรอ้ ยกรองนต้ี ้องการสอนใหเ้ ราขวนขวายหาเงนิ ทองใหม้ ากท่ีสุดเพื่อ

ไว้ใช้ยามแกเ่ ฒ่าจะได้ไม่ลำบาก

.....✓..........๕. วรรคท่ีวา่ “ใช้วชิ าชว่ ยตนไปจนตาย” จากบทร้อยกรอง หมายถึง

สามารถใชว้ ชิ าความรู้ในการเลีย้ งชพี ได้ตลอดชวี ิต

เกณฑก์ ารให้คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน ขอ้ ละ ๒ คะแนน
- ตอบถูก ได้ ๒ คะแนน
- ตอบผดิ ได้ ๐ คะแนน

แบบฝกึ ทักษะที่ ๓ พินจิ ใจความสำคญั

๒๖

คำช้ีแจง ให้นักเรยี นอ่านจบั ใจความสำคัญจากบทร้อยกรองตอ่ ไปนี้
(คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน)

ยังมีววั สองตวั เปน็ วัวต่าง ตัวละอย่างแบกสนิ คา้ มาช้าหลาย

วัวตัวแรกแบกนำ้ ตาลงานไมว่ าย อีกหนง่ึ นายแบกสำลมี แี ต่งาน

มาวนั หน่งึ วัวน้ำตาลผู้งานกล้า เดนิ พลาดทา่ ตกลงไปในละหาน

ตอ้ งแหวกว่ายไปมาอยู่ชา้ นาน จนนำ้ ตาลสูญสิน้ ซ่งึ อนิ ทรีย์

พอขึ้นฝัง่ ตา่ งเปล่ากเ็ บาหววิ เดินตวั ปลวิ แปลกใจไฉนน่ี

ของบรรทกุ เคยหนักไม่ยักมี นำ้ น้ีดีชว่ ยเราให้เบากาย

ววั สำลตี นื่ เตน้ เม่ือเหน็ เพอ่ื น ลงไปเยือนละหานน้ำตาลหาย

เหลือกระสอบเปล่าเปลา่ เบาสบาย สะดวกกายขึ้นลงในดงดอย

พอคดิ แลว้ แกลง้ เพลนิ เดนิ ถลำ โดดลงนำ้ เฉยเฉยเลยคอหอย

สำลีชมุ่ อมุ้ นำ้ ไม่ซ้ำรอย วัวก็งอ่ ยผิดคาดแล้วขาดใจ

ที่มา : ทกั ษะการอา่ นจบั ใจความ,สมศักดิ์ อมั พรวสิ ทิ ธ์ิโสภา

ใคร/อะไร ววั แบกนำ้ ตาลและวัวแบกสำลี
ทำอะไร ววั ทั้งสองตวั แบบสง่ิ ของที่ต่างกัน
เมอื่ ไร ไม่ระบุ
อย่างไร วัวทแี่ บกนำ้ ตาลพลาดตกน้ำ ววั ที่แบกสำลแี กล้งพลาดตกน้ำตาม
ผลเปน็ อย่างไร น้ำตาลละลาย สว่ นสำลอี ุม้ นำ้ หนกั กว่าเดมิ
สรปุ ใจความสำคัญ วัวสองตวั แบกส่ิงของที่แตกต่างกนั ตัวหน่งึ แบกน้ำตาลและ
อกี ตัวหน่ึงแบกสำลี วัวทแี่ บกนำ้ ตาลพลาดตกน้ำ น้ำตาลที่แบกละลายหมด วัวจึงไม่
หนัก วัวแบกสำลเี ห็นดังนน้ั จึงแกล้งตกน้ำตาม หวังจะลดความหยักลง แต่กลับย่งิ หนกั
กว่าเดิมเพราะสำลีอุ้มนำ้ ไว้

๒๗

เกณฑ์การประเมนิ

เกณฑการใหคะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน
- ตอบคำถามในประเด็น ใคร/อะไร ทำอะไร เมือ่ ไร อย่างไร
ผลเป็นอยา่ งไรได้ถูกต้อง ขอ้ ละ ๑ คะแนน
- สรุปใจความสำคญั ๕ คะแนน
- บอกเนื้อหาสาระถูกตอ้ งไดใ้ จความต่อเนือ่ ง ๕ คะแนน
- บอกเนอ้ื หาสาระถกู ต้องแตว่ กวน ๓ คะแนน
- บอกเนื้อหาสาระไดบ้ ้าง ๑ คะแนน

๒๘

แบบฝึกทกั ษะท่ี ๔ สมั พันธส์ ว่ นขยาย

คำช้แี จง จากบทร้อยกรองต่อไปนี้ ให้นกั เรยี นแยกประโยคทีเ่ ป็นใจความสำคญั และ
ส่วนขยายใจความสำคัญ (ข้อละ ๕ คะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน)

เด็กไทยรูอ้ ยูพ่ อเพียง ยดึ ถืออยา่ งเย่ียงคำสอน
พอกินพออยู่พอนอน ไมร่ บี ไม่ร้อนพอดี
ใชเ้ งินใช้ทองรู้ค่า ปญั ญาพนู เพิม่ ศกั ดศิ์ รี
ร้เู ก็บรู้จา่ ยทง้ั ปี ชวี มี ิมีลม่ จม

ท่มี า : ชวี ิตงาม ความพอเพยี ง,เจตนา พรมประดษิ ฐ์

(๑) เด็กไทยรอู้ ยพู่ อเพียง ยดึ ถอื อยา่ งเยย่ี งคำสอน
ไม่รีบไม่ร้อนพอดี
(๒) พอกนิ พออยู่พอนอน
ยดึ ถอื อยา่ งเยี่ยงคำสอน
ใจความสำคัญ (๑) เดก็ ไทยรูอ้ ยูพ่ อเพยี ง ไมร่ บี ไม่รอ้ นพอดี

ส่วนขยายใจความสำคัญ (๒) พอกินพออยู่พอนอน

(๑) ใช้เงินใชท้ องร้คู ่า ปัญญาพนู เพ่ิมศักด์ิศรี
ชวี ีมิมีลม่ จม
(๒) รเู้ ก็บรูจ้ ่ายทั้งปี
ชีวีมิมีล่มจม
ใจความสำคัญ (๒) รเู้ กบ็ รจู้ ่ายท้งั ปี ปัญญาพนู เพม่ิ ศกั ด์ิศรี

ส่วนขยายใจความสำคญั (๑) ใช้เงินใชท้ องรคู้ า่

๒๙

เกณฑ์การใหค้ ะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน ข้อละ ๕ คะแนน
- ตอบถูก ได้ ๕ คะแนน
- ตอบผดิ ได้ ๐ คะแนน

แบบฝึกทักษะท่ี ๕ หลากหลายขอ้ เท็จจรงิ

คำช้แี จง พิจารณาบทร้อยกรองต่อไปนี้ แล้วแยกแยะว่าเป็นประโยคที่แสดงขอ้ เทจ็ จรงิ
หรอื ข้อคดิ เหน็ โดยทำเคร่ือง ✓ ลงในช่อง
(ขอ้ ละ ๒ คะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน)

โคโรน่านนั่ คอื ชื่อโรคร้าย โรคทำลายร่างกายพาไหวหวัน่
เราทุกคนควรร่วมใจจบั มอื กัน ก้าวฝา่ ฟันวกิ ฤตน้ีใหพ้ ้นภัย
หม่นั ล้างมือเว้นหา่ งไกลโควดิ รกั ชวี ิตรกั สะอาดเป็นนิสัย
หวังไม่นานเราจะรอดทุกเพศวยั ไทยมชี ัยหมดโควิดร่วมยินดี

ท่มี า : กนกขวัญ โรจนศวิญญา

ขอ้ ที่ ๑ เราทกุ คนควรร่วมใจจบั มือกัน ก้าวฝา่ ฟนั วกิ ฤตน้ีใหพ้ น้ ภัย
 ขอ้ เทจ็ จริง

✓ ข้อคิดเหน็

ขอ้ ที่ ๒ หม่ันล้างมอื เวน้ ห่างไกลโควิด รักชีวติ รกั สะอาดเปน็ นิสัย

✓

๓๐

 ขอ้ เทจ็ จริง
 ข้อคดิ เหน็

ขอ้ ที่ ๓ หวงั ไมน่ านเราจะรอดทุกเพศวัย ไทยมชี ยั หมดโควิดร่วมยินดี
 ขอ้ เทจ็ จริง

✓ข้อคิดเห็น

ทุกชวี ติ มปี ัญหามาพานพบ ตอ้ งประสบพบเจอท้ังดีร้าย
อาจจะมากหรือน้อยทง้ั หญงิ ชาย ท้งั ใจกายควรสู้ไมห่ ว่ันเกรง

ทีม่ า : กนกขวญั โรจนศวิญญา

ข้อที่ ๔ ทุกชีวิตมีปญั หามาพานพบ ตอ้ งประสบพบเจอท้ังดรี า้ ย

✓ ขอ้ เท็จจริง

 ข้อคิดเหน็

ขอ้ ท่ี ๕ อาจจะมากหรอื น้อยทง้ั หญงิ ชาย ทงั้ ใจกายควรสไู้ มห่ วนั่ เกรง
 ขอ้ เท็จจริง

✓ข้อคดิ เหน็

๓๑

เกณฑ์การให้คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน ข้อละ ๒ คะแนน
- ตอบถกู ได้ ๒ คะแนน
- ตอบผดิ ได้ ๐ คะแนน

แบบบนั ทึกคะแนนการทดสอบก่อนเรยี น/หลงั เรียน/แบบฝึกทกั ษะ

ชือ่ – สกลุ ................................................................. เลขท.่ี .................. ช้ัน ป.๖

แบบทดสอบ/แบบฝึกทกั ษะ คะแนน ผลการประเมิน
คะแนน คะแนนท่ี ผ / มผ
เต็ม ได้

๓๒

แบบฝกึ ทักษะท่ี ๑ ทบทวนความรู้ ๑๐ ................ ...........................

แบบฝึกทกั ษะที่ ๒ อ่านดถู ูกผิด ๑๐ ................ ...........................

แบบฝกึ ทักษะที่ ๓ พินิจใจความสำคัญ ๑๐ ................ ...........................

แบบฝึกทักษะท่ี ๔ สัมพนั ธ์สว่ นขยาย ๑๐ ................ ...........................

แบบฝกึ ทกั ษะท่ี ๕ หลากหลายข้อเท็จจริง ๑๐ ................ ...........................

รวมคะแนน ๕๐ ................

ทดสอบก่อนเรียน ๑๐ ................ ...........................
ทดสอบหลงั เรยี น ๑๐ ................ ...........................

แบบฝึกทักษะการอ่านจบั ใจความ

กล่มุ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย

เลม่ ที่ ๕ ช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๖

ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๖
เล่มที่ ๕ การอา่ นจับใจความจากเพลง

โรงเรยี นบ้านนาทวี
สานกั งานเขตพนื้ ท่ีการศึกษาประถมศกึ ษาสงขลา เขต ๓
ชอ่ื -สกลุ .......................................... เลขที่............ชนั้ ป.๖

๑

แบบทดสอบก่อนเรียนแบบฝึกทักษะการอ่านจับใจความ
เล่มที่ ๕ การอ่านจบั ใจความจากเพลง

คำชีแ้ จง ใหน้ ักเรียนทำเครือ่ งหมาย X ทบั ตัวอักษรหนา้ คำตอบท่ถี ูกตอ้ งทสี่ ดุ

อา่ นบทเพลงต่อไปนี้แล้วตอบคำถามขอ้ ๑ – ๕

เพลงของขวัญจากกอ้ นดนิ

ศลิ ปนิ เบริ ์ด ธงไชย แมคอนิ ไตย์

เนื้อรอ้ ง/ทำนอง นิตพิ งษ์ หอ่ นาค

เราทุกคนก็เหมอื นก้อนดนิ แค่กอ้ นหนงึ่ เปราะบาง ไรค้ า่ ไร้ความหมาย

อ่อนแอเหมือนโคลน ไหลไปตามทางเร่ือยไป เมอ่ื น้ำแห้งไป ก็แตกระแหง

มพี ลัง เพียงแค่แรงเดยี วทีย่ ดึ เรา เหนยี่ วรง้ั เราไว้ ให้กล้าแขง็

รวมผคู้ นมากมาย ใหท้ รงพลงั แขง็ แรง รวมเมด็ ดินทกุ เมด็ ให้เป็นแผน่ ดนิ

* เราก็รู้ พอ่ ต้องเหน่อื ยสักเพยี งไหน ต้องลำบากใจกาย ไม่เคยส้นิ

เพราะพ่อรู้ พ่อคือ... พลงั แห่งแผน่ ดิน ใหเ้ ราพออยู่พอกินกนั ตอ่ ไป

** หากจะหา ของขวญั ใหพ้ ่อสกั กล่อง เราทั้งผอง จะพร้อมกันไดไ้ หม

บวกกันเปน็ ดนิ เดยี ว ให้พ่อได้สขุ ใจ ไม่ต้องเหนอ่ื ยเกินไป อยา่ งท่ีเป็นมา

( ซ้ำ * , ** )

ชว่ ยกนั ทำความดี ให้พอ่ ได้สขุ ใจ ไม่ต้องเหนื่อยเกนิ ไป อยา่ งทีแ่ ลว้ มา

ทมี่ า : https://musicstation.kapook.com/ของขวญั จากก้อนดนิ

๑. จากบทเพลง “พอ่ ” หมายถงึ ใคร
ก. คนท่ีผู้แตง่ เพลงนบั ถอื
ข. ครูทส่ี อนเราตอนเดก็

๒

ค. พอ่ ของผู้ขับรอ้ ง
ง. ในหลวงรัชกาลท่ี ๙

๒. ของขวญั ท่มี อบใหพ้ ่อคอื สง่ิ ใด
ก. ร่วมกนั ทำความดี
ข. บรจิ าคเงนิ ให้รัฐบาล
ค. ตดิ รปู พอ่ ไวข้ ้างฝาบา้ น
ง. ชว่ ยเหลอื โรงเรยี นท่ีอยู่ในถนิ่ ทรุ กันดาร

๓. จากบทเพลง เปรียบประชาชนกบั สิ่งใด
ก. น้ำ
ข. ดนิ
ค. ทราย
ง. กรวด

๔. ใจความสำคัญของเพลงกลา่ วถงึ สิ่งใด
ก. การรว่ มงานวันพ่อ
ข. การทำความดเี พ่ือประเทศชาติ
ค. พระกรณยี กจิ ของในหลวงรชั กาลท่ี ๙
ง. ความเหนด็ เหนื่อยของในหลวงรชั กาลท่ี ๙ ทที่ รงทำเพ่อื คนไทย

๕. จากบทเพลงขอ้ ความท่ีกลา่ ววา่ “บวกกันเปน็ ดินเดียว” หมายถึงอะไร
ก. ความพอเพยี ง
ข. ความแข็งแกร่ง
ค. ความสามคั คี
ง. ความรักษากฎระเบยี บ

๓

อ่านบทเพลงต่อไปนแ้ี ล้วตอบคำถามขอ้ ๖ – ๑๐

เพลงสามัคคีชมุ นุม

คำร้อง : เจา้ พระยาพระเสด็จสุเรนทราธบิ ดี

พวกเราเหล่ามาชุมนุม ตา่ งกมุ ใจรัก สมัครสมาน
ลว้ นมติ ร จิตช่ืนบาน สราญเริงอยู่ ทกุ ผ้ทู ุกนาม
กันเป็นใจเดยี ว ประเสรฐิ ศรี
อนั ความกลมเกลยี ว จกั เสรจ็ สมได้ ด้วยสามัคคี
ทุกสิ่งประสงคจ์ งใจ ร่วมใจภักดี แด่พระจอมสยาม
ยากเยน็ เหน็ งา่ ย บห่ นา่ ยบจ่ าง
กจิ ใด ธ ประสงค์มี ที่อันตราย ขจัดขัดขวาง
พร้อมพร่บึ ดงั มือเดียวยาม กตเวทคิ ณุ พระกรุณา
จกั ชชู าติเชิด พระศาสนา
ที่หนกั กจ็ ักเบาคลาย ปรากฏเกียรตฟิ ุ้งเฟื่องกระเดอ่ื งแดนดิน
ฉลองพระเดชบ่จาง

สามคั คนี ีแ่ หละล้ำเลศิ
สยามรัฐจกั วฒั นา

ทม่ี า : https://th.wikisource.org/wiki/

๔

๖. เนอ้ื เพลงนกี้ ลา่ วถงึ เรอื่ งใด
ก. ความมีน้ำใจ
ข. ความสามัคคี
ค. ความพอเพียง
ง. ความประหยัด

๗. “พวกเราเหล่ามาชมุ นุม ตา่ งกมุ ใจรกั สมคั รสมาน” คำที่ขดี เสน้ ใต้ หมายถึงใคร
ก. นกั การเมอื ง
ข. คนไทยทุกคน
ค. ลกู เสือชาวบ้าน
ง. นกั เรียนนกั ศกึ ษา

๘. “กิจใด ธ ประสงค์มี รว่ มใจภกั ดี แด่พระจอมสยาม” คำท่ีขดี เสน้ ใต้ หมายถงึ ใคร
ก. พระราชนิ ี
ข. พระเจ้าอย่หู ัว
ค. พระสงั ฆราช
ง. ถกู ทกุ ข้อ

๙. ข้อใดกลา่ วถกู ต้อง
ก. ความสามคั คีช่วยให้ประเทศเจรญิ
ข. ความสามัคคที ำใหง้ านทีย่ ากสำเร็จโดยง่าย
ค. ความสามัคคีปกปอ้ งอันตรายใหแ้ กค่ นไทย
ง. ถูกทุกขอ้

๑๐. เม่ือร้องเพลงนกั เรยี นร้สู กึ อย่างไร
ก. ดีใจ

๕

ข. ภูมิใจ
ค. น้อยใจ
ง. เศรา้ ใจ

ใบความรูเ้ รอ่ื ง การอ่านจับใจความจากเพลง

ความหมายของเพลง
เพลง หมายถึง ถ้อยคำที่นักประพันธ์เรียงร้อยหรือเรียบเรียงขึ้น ประกอบด้วย

เน้ือรอ้ ง ทำนอง จังหวะ ทำให้เกิดความไพเราะสรา้ งความเพลิดเพลินให้แก่ผฟู้ งั มีคณุ ค่า
ด้านวรรณศิลป์ทั้งด้านการเลือกสรรคำท่ใี ช้ในการแตง่ การเรยี บเรียงประโยค และการใช้

๖

โวหาร เพลงน้ันอาจให้ขอ้ คิดแก่ผู้ฟงั ในการดำเนนิ ชีวติ ดว้ ยสำเนียง ขบั ร้อง ทำนองดนตรี
กระบวนวธิ ีรำระบำ โดยเพลงสร้างสรรคจ์ ากเครอ่ื งดนตรีหรือการขับรอ้ ง

ประเภทของเพลงตามเครื่องดนตรีและเนอ้ื หา
๑. เพลงไทยเดมิ
เพลงไทยเดิม หมายถงึ เพลงทีม่ ีการขบั รอ้ งด้วยวธิ กี ารแบบไทย เชน่

การเอื้อน ลงทรวง เป็นต้น พร้อมด้วยการบรรเลงดนตรีไทยไปด้วยในขณะที่กำลังขับ
ร้องหรือบรรเลงเฉพาะดนตรีไม่มีการขับร้อง เครื่องดนตรีที่ใช้เป็นเครื่องดนตรีไทยที่
ปรากฏในปัจจุบัน แม้ว่าจะมีการสันนิษฐานถึงที่มาของเครื่องดนตรีไทยในบางเครื่องว่า
กำเนิดมาจากต่างชาติ แต่บรรพบุรุษไทยก็ได้เปลี่ยนแปลงและประยุกต์ให้เข้ากับเพลง
ไทยเดมิ

๒. เพลงลูกกรงุ
เพลงลูกกรุงเป็นเพลงไทยสากลประเภทหนึ่ง โดยเป็นเพลงที่บอกเล่า ถ่ายทอด
ความรู้สึกของสังคม และคนเมืองหลวง ตลอดจนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น การถ่ายทอด
อารมณ์ การขับร้อง น้ำเสียงของกลุ่มนักร้อง นักแต่งเพลง และนักดนตรีจะมีรูปแบบ
ประณีต ละเอียดอ่อน ออกมานุ่มนวล เนื้อร้องจะมีลักษณะเป็นร้อยแก้ว ร้อยกรองมี
ความหมายสลบั ซบั ซ้อน ยอกยอ้ น
๓. เพลงลูกทุ่ง
เพลงลูกทุ่ง คือ เพลงที่สะท้อนวิถีชีวิต สภาพสังคมอุดมคติและวัฒนธรรมไทย
โดยมีท่วงทำนอง คำร้อง สำเนียง และลีลาการร้องการบรรเลงทเ่ี ปน็ แบบแผน มีลักษณะ
เฉพาะซึง่ ใหบ้ รรยากาศ ความเปน็ ลกู ทุง่

๔. เพลงไทยสากล

๗

เพลงไทยสากล เป็นเพลงทีข่ ับร้องในภาษาไทย โดยเริ่มจากนำทำนองไทยเดิมใส่
เนื้อร้องบรรเลงและขับร้อง โดยใช้มาตรฐานของโน้ตเพลงแบบสากล จนเป็นเพลงไทย
แนวใหม่ โดยตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๗๖ มีละครเวที ละครวิทยุ และภาพยนตร์ไทย มีบทบาท
สำคัญทำให้เพลงไทยสากลได้รับความนิยม จนในปัจจุบันแตกสาขาไปอีกหลากหลาย
แนวเพลง

๕. เพลงสากล
เพลงสากล หมายถึง เพลงทุกชาติทุกภาษาที่ใช้ระบบเสียงดนตรีสากลเป็นหลัก
ในการแต่งเพลง

หลักการอา่ นจับใจความของเพลง
การอ่านบทเพลงให้ถูกตอ้ งและรวดเร็วมีแนวพจิ ารณาในประเดน็ ตอ่ ไปนี้
๑. ชื่อเพลง
เป็นจุดชี้แนะใจความสำคัญไว้เป็นอันดับแรก เพราะชื่อเพลงจะสอดคล้องกับ

เน้ือหาทีผ่ ูแ้ ต่งตอ้ งการสือ่ จากเพลง
๒. แกน่ เรอื่ ง
พบในเนื้อเพลงซึ่งเป็นคำประพันธ์ชนิดหนึ่ง มีคำสัมผัสคล้องจองซึ่งมักจะ

ถ่ายทอดอารมณ์ เหตกุ ารณบ์ ้านเมือง สภาพสังคมในเวลานั้น ซง่ึ เนอ้ื เพลงจะมี ความ
ยาวหลายบท เมื่อนำใจความสำคัญในแต่ละบทซึ่งมีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกันมา
พจิ ารณาร่วมกันจึงจะคน้ พบใจความสำคญั ทส่ี ดุ ของเพลงนนั้

๓. นำ้ เสยี งหรือหางเสียงของผแู้ ต่ง
บางคร้ังความหมายทีแ่ ท้จรงิ ของเรื่อง อาจจะไมต่ รงกับความหมายของถ้อยคำใน
เพลงเสมอไป การพยายามจบั นำ้ เสยี งหรือหางเสยี งของผแู้ ตง่ ให้ไดว้ ่า ดีใจ เสยี ใจ เสียดสี
ประชด ฯลฯ จะช่วยใหจ้ ับใจความไดถ้ ูกต้องและชดั เจนยิง่ ข้ึน
๔. อารมณส์ ะเทอื นใจ
เป้าหมายที่สำคัญที่สุดของเพลง คือ เพื่อให้ผู้ฟังเพลิดเพลินอารมณ์หรือเกิด
อารมณ์สะเทือนใจและคล้อยตามความต้องการของผู้แต่ง ฉะนั้นหากมุ่งจับใจความ
สำคัญมากเกินไปก็อาจจะทำให้ขาด ความไพเราะและอารมณ์สะเทอื นใจไปได้

๘

ตัวอย่างการอ่านจบั ใจความจากเพลง

เพลง ดอกหญ้าในป่าปนู
ศิลปนิ : ตา่ ย อรทยั

“หัวใจติดดินสวมกางเกงยีนส์เก่าๆ ใส่เสื้อตัวร้อยเก้าเก้า กอดกระเป๋า
ใบเดียวติดกาย กราบลาแม่พ่อหลังจากเรียนจบม.ปลาย ลาทุ่งดอกคูน ไสวไป
อาศัยชายคาป่าปูน เอาแรงเป็นทุน แลกกับเงินเดือนต่ำๆ เก็บเงินเข้าเรียน
ภาคค่ำ ก่อความหวังบนทางเป้ือนฝนุ่ สงั คมเมืองใหญ่ ขาดแคลนน้ำใจเจือจนุ ใช้
ความอดทนเติมทุน ให้ยืนสู้ไหวทุกวัน อยู่เมืองสวรรค์แต่เป็นคนชั้นติดดิน เป็น
ผู้รับใช้จนชิน หูได้ยินแต่คำสั่งงาน แต่ยังยิ้มได้หัวใจเหมือนดอกหญ้าบาน ถึงอยู่
ในที่ต่ำชั้น แต่ก็บานได้ทุกเวลา หัวใจติดดินสวมกางเกงยีนส์เก่า ๆ ใส่เสื้อตัวร้อย
เก้า เก้า แต่ใจสาวบ่ดอ้ ยราคา หวังไว้วนั หน่ึงเรยี นจบช้นั ที่เฝ้ารอมา จะสวมมงกุฎ
ดอกหญา้ ถ่ายรูปปรญิ ญาหวนมาบ้านเรา”

ที่มา : https://xn--72c9bva0i.meemodel.com/

ใคร/อะไร - หญิงสาวตา่ งจังหวัด

ทำอะไร - เขา้ มาทำงานในเมอื งหลวง

เมอ่ื ไร - หลงั จากเรยี นจบมัธยมศกึ ษาตอนปลาย

อย่างไร - ทำงานทใี่ ชแ้ รงงาน ได้เงนิ เดอื นตำ่ และเก็บเงินเพอ่ื

ศึกษาตอ่ ภาคค่ำไปด้วย

ผลเป็นอยา่ งไร - ผหู้ ญงิ คนนม้ี คี วามพยายาม อุตสาหะต่อสกู้ ับอุปสรรค

ต่าง ๆ เพ่อื ความสำเร็จ

๙

แบบฝกึ ทักษะที่ ๑ ทบทวนความรู้

คำชแี้ จง ให้นักเรยี นตอบคำถามตอ่ ไปน้ี (ข้อละ ๒ คะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน)
๑. เพลง หมายถึงอะไร
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
๒. หลกั การอ่านจับใจความเพลงควรพจิ ารณาประเด็นใดบา้ ง
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
๓. ส่วนที่เปน็ จุดชี้แนะใจความสำคญั ของเพลงอนั ดับแรกคือส่วนใด
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
๔. เพลงมีกป่ี ระเภท อะไรบา้ ง
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

๑๐

๕. ลกั ษณะของเพลงลูกทงุ่ เป็นอยา่ งไร
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

การวัดและประเมนิ ผล คะนนเต็ม ๑๐ คะแนน เกณฑก์ ารผ่าน ตอ้ งได้รบั ผลการประเมนิ ไมต่ ำ่ กวา่ ระดับดี

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๐ – ๔ = ปรับปรุง

ได้คะแนน.......................คะแนน สรปุ ผล ผา่ น ไม่ผา่ น ผู้ประเมนิ ..............................

แบบฝึกทกั ษะท่ี ๒ อ่านดถู กู ผดิ

๑๑

คำชแ้ี จง อา่ นข้อความต่อไปน้ีแลว้ ใส่เครื่องหมาย  หน้าขอ้ ความที่กลา่ วถูกตอ้ งและ
ใส่เคร่อื งหมาย X หน้าขอ้ ความที่กล่าวไมถ่ กู ตอ้ ง (ขอ้ ละ ๒ คะแนน คะแนน
เตม็ ๑๐ คะแนน)

เพลงต่ืนเถิดชาวไทย

คำร้อง/ทำนอง : พลตรหี ลวงวิจิตรวาทการ

(สรอ้ ย) ตื่นเถดิ ชาวไทย อยา่ มัวหลับใหลลุ่มหลง

ชาติจะเรืองดำรง กเ็ พราะเราทง้ั หลาย

ถ้ามวั หลบั มัวหลง เรากค็ งมลาย

เราตอ้ งเร่งขวนขวาย ตืน่ เถิดชาวไทย

บ้านเมืองยามเฟอื่ งฟงุ้ ร่งุ เรือง ก็อยา่ ลมื ขวนขวาย

เผลอตวั ศกึ มา เราจะพากันตาย

จำไวเ้ ถอะสหาย ต่นื เถิดชาวไทย (สรอ้ ย)

ชาตไิ ทยเราไมน่ อ้ มยอมใคร จะสจู้ นชพี สลาย

หวงั ผดุงแหลมทอง เราพน่ี อ้ งหญงิ ชาย

อยา่ ใหช้ าติสูญหาย ตน่ื เถิดชาวไทย

ท่มี า : http://th.wikipedia.org/wiki/บทเพลงปลกุ ใจ

...............๑. เพลงนีผ้ ้แู ตง่ ตอ้ งการใหค้ นไทยนอนตืน่ แตเ่ ช้า
...............๒. เน้อื เพลงน้ีมงุ่ ใหค้ นไทยปกป้องประเทศของเรา
...............๓. ใจความสำคญั ของเพลงคือการปลกุ ใจใหร้ ักประเทศชาติ
...............๔. คำว่า “แหลมทอง” จากเนอ้ื เพลง หมายถึง ประเทศเพ่อื นบ้านของไทย
...............๕. วรรคทว่ี ่า “เราต้องเรง่ ขวนขวาย ตน่ื เถดิ ชาวไทย” จากเนื้อเพลง

หมายถงึ ใหเ้ ราอย่าใช้ชวี ิตประมาท ใหร้ ะมดั ระวงั และเตรยี มพร้อมอยูเ่ สมอ

การวัดและประเมินผล คะนนเต็ม ๑๐ คะแนน เกณฑ์การผา่ น ต้องไดร้ บั ผลการประเมินไมต่ ่ำกว่าระดับดี

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๐ – ๔ = ปรับปรงุ

ได้คะแนน.......................คะแนน สรุปผล ผา่ น ไม่ผ่าน ผูป้ ระเมิน..............................

๑๒

แบบฝกึ ทักษะท่ี ๓ พินจิ ใจความสำคัญ

คำช้ีแจง ใหน้ กั เรียนอ่านจบั ใจความสำคญั จากเพลงต่อไปนี้ แลว้ ตอบคำถาม
(ข้อละ ๒ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน)

เพลงเรียงความเรื่องแม่
เนือ้ รอ้ ง : สุทธพิ งษ์ สมบัติจินดา
ทำนอง : วุฒิชยั สมบัตจิ ินดา
เรียบเรียง : อนุชา อรรจนาวัฒน์

คณุ ครสู ่ังใหเ้ ขยี น เรยี งความเรื่องแม่ฉนั บอกให้ส่งใหท้ นั วันพรุ่งนี้
มันยากจังทำไม่ไหวหนแู ม่ไม่มี แล้วจะเขียนใหด้ ยี งั ไง

เป็นหว่ งก็ไม่รู้ ดูแลกไ็ มค่ ุ้น กอดแม่อ่นุ จริง ๆ มันจรงิ ไหม พร้อมหนา้
กันทานอาหาร เคยมีแคฝ่ ันไป ไม่มเี พลงกลอ่ มใด ไมม่ ี

หม่ ผ้าไม่เคยอุ่นเลย กอดหมอนไม่เคยอุน่ ใจ นอนหลบั ไปอย่างเดียวดายทุกที
ไมม่ อี ะไรจะเขยี น ใหค้ รูได้อา่ นพรุ่งนี้ บนหนา้ กระดาษก็เลอะน้ำตา

ถา้ แม่ฟังอยู่ ไมว่ า่ แมอ่ ยู่ไหน ไมว่ า่ แม่เปน็ ใคร ช่วยสง่ รกั กลบั มา
ถา้ แมไ่ ม่อยู่ คดิ ถึงหนหู น่อยนะ หนูขอสัญญาวา่ หนูจะเปน็ เด็กดี

ทม่ี า : https://musicstation.kapook.com/เรียงความเรือ่ งแม่

๑๓

ใคร/อะไร (๑ คะแนน)
...........................................................................................................................
ทำอะไร (๑ คะแนน)
...........................................................................................................................
เม่ือไร (๑ คะแนน)
...........................................................................................................................
อย่างไร (๑ คะแนน)
...........................................................................................................................
ผลเปน็ อย่างไร (๑ คะแนน)
...........................................................................................................................

สรุปใจความสำคญั (๕ คะแนน)
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

การวดั และประเมินผล คะนนเตม็ ๑๐ คะแนน เกณฑก์ ารผ่าน ต้องไดร้ บั ผลการประเมนิ ไมต่ ่ำกว่าระดับดี

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๐ – ๔ = ปรบั ปรงุ

ไดค้ ะแนน.......................คะแนน สรปุ ผล ผา่ น ไม่ผ่าน ผูป้ ระเมิน..............................

๑๔

แบบฝกึ ทกั ษะที่ ๔ สมั พนั ธส์ ่วนขยาย

คำชีแ้ จง จากเพลงตอ่ ไปน้ี ให้นักเรียนแยกขอ้ ความทเ่ี ป็นใจความสำคัญและส่วนขยาย
ใจความสำคญั (ขอ้ ละ ๕ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน)

เพลง Live And Learn
ศลิ ปนิ : กมลา สุโกศล

เม่ือวันทชี่ วี ิต เดนิ เข้ามาถึงจดุ เปลีย่ น
จนบางคร้งั คนเราไมท่ นั ไดต้ ระเตรียมหัวใจ
ความสุขความทุกข์ ไม่มีใครร้วู า่ จะมาเมอ่ื ไหร่
จะยอมรับความจรงิ ที่เจอได้แคไ่ หน
เพราะชีวิตคอื ชีวติ เมอื่ มีเข้ามาก็มเี ลิกไป
มีสขุ สมมผี ดิ หวัง หัวเราะหรอื หวน่ั ไหว เกิดขึน้ ได้ทกุ วนั
อยทู่ เ่ี รียนรู้ อยู่ที่ยอมรับมัน ตามความคดิ สติเราให้ทนั
อยกู่ ับสิ่งทม่ี ีไมใ่ ชส่ งิ่ ท่ีฝนั และทำส่งิ นั้นใหด้ ีท่ีสุด...

ท่ีมา : https://.meemodel.com

ขอ้ ที่ ๑
(๑) เม่ือวนั ทช่ี ีวติ เดินเขา้ มาถึงจดุ เปล่ียน จนบางครงั้ คนเราไมท่ ันไดต้ ระเตรียมหัวใจ
(๒) ความสุขความทุกข์ ไม่มีใครรูว้ า่ จะมาเมือ่ ไหร่จะยอมรบั ความจริงทีเ่ จอได้แคไ่ หน
ใจความสำคัญ
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

๑๕

ส่วนขยายใจความสำคญั
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

ข้อที่ ๒

(๑) เพราะชีวิตคือชวี ิต เมือ่ มเี ขา้ มาก็มเี ลกิ ไป มีสขุ สมมีผิดหวงั
หัวเราะหรือหวน่ั ไหว เกิดขึ้นไดท้ กุ วนั

(๒) อยทู่ เี่ รียนรู้ อยู่ท่ยี อมรับมนั ตามความคดิ สตเิ ราให้ทัน
อยูก่ ับส่ิงทมี่ ีไม่ใชส่ ง่ิ ท่ีฝัน และทำส่งิ นน้ั ให้ดที ีส่ ดุ

ใจความสำคัญ

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

สว่ นขยายใจความสำคัญ

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

การวดั และประเมนิ ผล คะนนเต็ม ๑๐ คะแนน เกณฑก์ ารผา่ น ตอ้ งไดร้ บั ผลการประเมนิ ไมต่ ่ำกว่าระดบั ดี

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๐ – ๔ = ปรับปรงุ

ไดค้ ะแนน.......................คะแนน สรปุ ผล ผา่ น ไมผ่ ่าน ผูป้ ระเมนิ ..............................

๑๖

แบบฝึกทกั ษะท่ี ๕ หลากหลายขอ้ เทจ็ จรงิ

คำช้ีแจง พจิ ารณาเพลงต่อไปน้วี า่ เป็นประโยคทแ่ี สดงข้อเท็จจริงหรือข้อคิดเห็น โดยทำ
เครอื่ ง ✓ ลงในช่อง (ขอ้ ละ ๒ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน)

เพลง สม้ ตำ
เนือ้ ร้อง : สมเดจ็ พระกนษิ ฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ

ทำนอง : สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจา้ กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ
เรียบเรยี ง : ประยงค์ ช่ืนเยน็

ตอ่ ไปน้ี จะเล่าถงึ อาหารอร่อย คอื สม้ ตำ กินบอ่ ยบ่อย รสชาติแซบดี

วธิ ที ำ กง็ า่ ยจะบอกได้ตอ่ ไปนี้ มนั เป็นวธิ ี วิเศษเหลอื หลาย

ไปซอ้ื มะละกอ ขนาดพอ เหมาะเหมาะ สับสับ เฉาะเฉาะ ไมต่ ้องมากมาย

ตำพรกิ กับกระเทยี ม ยอดเยีย่ มกลิน่ ไอ มะนาว นำ้ ปลานำ้ ตาลทราย นำ้ ตาลปป๊ิ ถา้ มี

ปรงุ รสให้แนห่ นอ ใส่มะละกอลงไป อ้ออยา่ ลืมใส่ กงุ้ แห้งปน่ ของดี

มะเขอื เทศเร็วเข้า เอาถว่ั ฝกั ยาวใสเ่ รว็ รี่ เสรจ็ สรรพแลว้ ซิ ยกออก จากครวั

กนิ กบั ข้าวเหนยี ว เที่ยวแจก ใหท้ ั่ว กล่นิ หอมยวนยวั่ น่านำ้ ลายไหล

๑๗

ข้อที่ ๑ ตอ่ ไปนี้ จะเล่าถึงอาหารอรอ่ ย คือส้มตำ กินบ่อยบ่อย รสชาตแิ ซบดี
 ข้อเท็จจริง
 ขอ้ คิดเห็น

ข้อที่ ๒ วิธีทำ กง็ ่ายจะบอกได้ตอ่ ไปน้ี มันเปน็ วธิ ี วิเศษเหลอื หลาย
 ข้อเท็จจรงิ
 ข้อคิดเหน็

ข้อที่ ๓ ปรุงรสให้แน่หนอ ใส่มะละกอลงไป ออ้ อยา่ ลืมใส่ กุง้ แห้งป่นของดี
 ข้อเท็จจรงิ
 ข้อคิดเห็น

๑๘

ขอ้ ท่ี ๔ มะเขือเทศเรว็ เข้า เอาถวั่ ฝักยาวใส่เร็วร่ี เสรจ็ สรรพแลว้ ซิ ยกออก จากครัว
 ข้อเท็จจริง
 ข้อคดิ เห็น

ข้อที่ ๕ จดตำราจำ สม้ ตำลาวตำเรามา ใครหม่ำเกินอตั รา ระวังท้อง จะพัง
 ขอ้ เทจ็ จริง
 ขอ้ คิดเหน็

การวดั และประเมนิ ผล คะนนเตม็ ๑๐ คะแนน เกณฑก์ ารผา่ น ต้องไดร้ บั ผลการประเมนิ ไม่ตำ่ กว่าระดบั ดี

๘ – ๑๐ = ดี ๕ -๗ = พอใช้ ๐ – ๔ = ปรบั ปรุง

ได้คะแนน.......................คะแนน สรุปผล ผ่าน ไม่ผ่าน ผู้ประเมนิ ..............................

แบบทดสอบกอ่ นเรยี นแบบฝึกทักษะการอา่ นจับใจความสำคัญ
เลม่ ที่ ๕ การอ่านจับใจความจากเพลง

คำชี้แจง ให้นกั เรยี นทำเคร่อื งหมาย X ทบั ตัวอักษรหน้าคำตอบท่ีถกู ตอ้ งทส่ี ุด

อ่านขอ้ ความต่อไปนีแ้ ลว้ ตอบคำถามข้อ ๑ – ๕

เพลงสามคั คชี มุ นมุ
คำร้อง : เจา้ พระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี

๑๙

๑. เนอื้ เพลงนี้กล่าวถึงเรือ่ งใด
ก. ความมนี ำ้ ใจ
ข. ความสามัคคี
ค. ความพอเพยี ง
ง. ความประหยัด

๒. “พวกเราเหลา่ มาชมุ นุม ตา่ งกุมใจรักสมัครสมาน” คำทีข่ ดี เส้นใต้ หมายถงึ ใคร
ก. นกั การเมือง
ข. คนไทยทุกคน

๒๐

ค. ลกู เสือชาวบา้ น
ง. นักเรยี นนกั ศกึ ษา

๓. “กิจใด ธ ประสงค์มี ร่วมใจภกั ดี แด่พระจอมสยาม” คำทีข่ ดี เส้นใต้ หมายถึงใคร
ก. พระราชนิ ี
ข. พระเจ้าอยหู่ วั
ค. พระสงั ฆราช
ง. ถูกทุกขอ้

๔. ข้อใดกลา่ วถกู ต้อง
ก. ความสามัคคีช่วยใหป้ ระเทศเจริญ
ข. ความสามคั คที ำให้งานทีย่ ากสำเร็จโดยง่าย
ค. ความสามัคคีปกปอ้ งอนั ตรายให้แกค่ นไทย
ง. ถกู ทกุ ข้อ

๕. เมอ่ื ร้องเพลงนักเรยี นรู้สึกอย่างไร
ก. ดใี จ
ข. ภมู ใิ จ
ค. น้อยใจ
ง. เศร้าใจ

๒๑

อ่านบทเพลงตอ่ ไปนีแ้ ล้วตอบคำถามขอ้ ๖-๑๐

เพลงของขวัญจากกอ้ นดนิ

ศลิ ปิน เบริ ์ด ธงไชย แมคอนิ ไตย์

เนอ้ื รอ้ ง/ทำนอง นิติพงษ์ หอ่ นาค

เราทกุ คนก็เหมอื นก้อนดินแคก่ ้อนหนึ่ง เปราะบาง ไรค้ ่า ไร้ความหมาย

อ่อนแอเหมอื นโคลน ไหลไปตามทางเรอื่ ยไป เมอื่ น้ำแห้งไป ก็แตกระแหง

มีพลงั เพียงแค่แรงเดยี วท่ยี ึดเรา เหน่ยี วรง้ั เราไว้ ให้กลา้ แข็ง

รวมผคู้ นมากมาย ใหท้ รงพลังแขง็ แรง รวมเมด็ ดินทุกเมด็ ใหเ้ ป็นแผ่นดนิ

* เรากร็ ู้ พ่อต้องเหนอื่ ยสักเพยี งไหน ต้องลำบากใจกาย ไม่เคยสน้ิ

เพราะพ่อรู้ พ่อคอื ... พลงั แห่งแผน่ ดิน ใหเ้ ราพออยู่พอกนิ กันต่อไป

** หากจะหา ของขวญั ให้พอ่ สักกล่อง เราทงั้ ผอง จะพร้อมกันไดไ้ หม

บวกกันเปน็ ดินเดยี ว ให้พ่อไดส้ ุขใจ ไมต่ อ้ งเหนื่อยเกนิ ไป อยา่ งทเ่ี ปน็ มา

( ซำ้ * , ** )

ช่วยกนั ทำความดี ให้พอ่ ได้สขุ ใจ ไม่ตอ้ งเหนอ่ื ยเกนิ ไป อยา่ งที่แลว้ มา

ท่มี า : https://musicstation.kapook.com/ของขวญั จากก้อนดิน

๖. จากบทเพลง “พอ่ ” หมายถึงใคร
ก. คนทีผ่ ้แู ต่งเพลงนบั ถือ
ข. ครูท่สี อนเราตอนเดก็
ค. พอ่ ของผูข้ ับรอ้ ง
ง. ในหลวงรัชกาลท่ี ๙

๗. ของขวญั ท่ีมอบใหพ้ อ่ คอื สิง่ ใด
ก. ร่วมกนั ทำความดี

๒๒

ข. บริจาคเงนิ ใหร้ ัฐบาล
ค. ติดรปู พอ่ ไวข้ า้ งฝาบา้ น
ง. ช่วยเหลือโรงเรียนที่อยูใ่ นถิ่นทรุ กนั ดาร

๘. จากบทเพลง เปรียบประชาชนกับส่ิงใด
ก. น้ำ
ข. ดิน
ค. ทราย
ง. กรวด

๙. ใจความสำคญั ของเพลงกล่าวถึงสง่ิ ใด
ก. การรว่ มงานวันพ่อ
ข. การทำความดเี พื่อประเทศชาติ
ค. พระกรณยี กิจของในหลวงรัชกาลท่ี ๙
ง. ความเหน็ดเหนือ่ ยของในหลวงรชั กาลท่ี ๙ ที่ทรงทำเพอื่ คนไทย

๑๐. จากบทเพลงขอ้ ความท่ีกล่าววา่ “บวกกนั เป็นดินเดยี ว” หมายถงึ อะไร
ก. ความพอเพียง
ข. ความแข็งแกรง่
ค. ความสามคั คี
ง. ความรกั ษากฎระเบียบ

๒๓

บรรณานกุ รม
วิกิพเี ดีย. (๒๕๖๔). บทเพลงปลกุ ใจ ต่นื เถดิ ชาวไทย. (ออนไลน)์ . เขา้ ถงึ ขอ้ มลู ได้

จาก : http://th.wikisource.org/wiki./บทเพลงปลกุ ใจ (วนั ทค่ี น้ ข้อมูล ๑๒
พฤศจกิ ายน ๒๕๖๒).
วกิ ิพีเดีย. (๒๕๕๕). เพลงพระราชนิพนธใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัวภูมิพลอดุย-
เดชฯ. (ออนไลน)์ . เขา้ ถงึ ขอ้ มลู ไดจ้ าก : http://th.wikisource.org/wiki.
(วันท่คี น้ ข้อมูล ๑๒ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๒).
Kapook.เนอื้ เพลง ของขวัญจากก้อนดิน เบริ ด์ ธงไชย. (ออนไลน์). เข้าถงึ ข้อมูล
ไดจ้ าก : https://musicstation.kapook.com/ของขวัญจากกอ้ นดิน_เบิรด์
ธงไชย. (วันท่ีค้นขอ้ มูล ๑๒ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๒).
Kapook.เนื้อเพลง เรยี งความเรอ่ื งแม่ รวมศิลปิน RS. (ออนไลน์). เข้าถงึ ขอ้ มูล
ไดจ้ าก : https://musicstation.kapook.com/เรยี งความเรอื่ งแม่ รวมศลิ ปิน
RS. (วนั ท่คี ้นขอ้ มูล ๑๒ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๒).
meemodel. (๒๕๕๙). เน้ือเพลงดอกหญ้าในป่าปนู (ออนไลน์). เขา้ ถงึ ขอ้ มูลได้จาก

๒๔

: https://xn--72c9bva0i.meemodel.com/. (วนั ทคี่ ้นข้อมูล ๑๒
พฤศจกิ ายน ๒๕๖๒).
meemodel. (๒๕๕๙). เนือ้ เพลง Live And Learn (ออนไลน)์ . เขา้ ถงึ ขอ้ มลู ได้
จาก : https://.meemodel.com. (วันท่ีคน้ ขอ้ มลู ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๒).
Sanook.เนื้อเพลง สม้ ตำ. (ออนไลน)์ . เข้าถงึ ข้อมลู ไดจ้ าก :
https://www.sac.or.th/exhibition/princess/writings/somtum/
(วันที่ค้นข้อมูล ๑๒ พฤศจกิ ายน ๒๕๖๒).

๒๕

ภาคผนวก

เฉลยแบบทดสอบก่อนและหลงั เรยี น
แบบฝึกทกั ษะการอ่านจับใจความ เลม่ ที่ ๕ การอ่านจับใจความจากเพลง

ก่อนเรยี น หลงั เรียน
ขอ้ เฉลย ข้อ เฉลย
๑ง ๑ข
๒ก ๒ข

๒๖

๓ข ๓ ข
๔ข ๔ ง
๕ค ๕ ข
๖ข ๖ ง
๗ข ๗ ก
๘ข ๘ ข
๙ง ๙ ข
๑๐ ข ๑๐ ค

๒๗

แบบฝึกทักษะที่ ๑ ทบทวนความรู้

คำชีแ้ จง ให้นกั เรียนตอบคำถามต่อไปนี้ (ข้อละ ๒ คะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน)
๑. เพลง หมายถึงอะไร

เพลง หมายถงึ ถอ้ ยคำทน่ี ักประพันธ์เรียงร้อยหรือเรียบเรียงขึน้ ซึง่ ประกอบด้วย
เนอ้ื ร้อง ทำนอง จงั หวะ
๒. หลักการอา่ นจับใจความเพลงควรพิจารณาประเดน็ ใดบ้าง

ชื่อเพลง แกน่ เรื่อง น้ำเสียงหรือหางเสียงของผแู้ ตง่ และอารมณส์ ะเทือนใจ
๓. สว่ นทีเ่ ปน็ จดุ ชี้แนะใจความสำคัญของเพลงอนั ดับแรกคือสว่ นใด

ชอ่ื เพลง
๔. เพลงมกี ป่ี ระเภท อะไรบ้าง

เพลงมี ๕ ประเภท ไดแ้ ก่ เพลงไทยเดิม เพลงลกู กรงุ เพลงลกู ทุง่ เพลงไทย
สากลและเพลงสากล
๕. ลกั ษณะของเพลงลูกทงุ่ เป็นอยา่ งไร

เพลงลกู ทุ่ง เป็นเพลงท่สี ะท้อนวถิ ีชวี ิต สภาพสังคมอดุ มคตแิ ละวัฒนธรรมไทย
โดยมีท่วงทำนอง คำรอ้ ง สำเนียง และลีลาการร้องการบรรเลงท่ีเป็นแบบแผน มี
ลกั ษณะเฉพาะซงึ่ ให้บรรยากาศความเป็นลกู ทุ่ง