1 DIREKTORI KREATIF NEGERI PERAK PERAK CREATIVE DIRECTORY 霹雳州创意名人录 Bab Artis-artis Seni Visual & Artisan The Chapter of Visual Artists & Artisans 视觉艺术与手工艺创作者章节
DIREKTORI KREATIF NEGERI PERAK PERAK CREATIVE DIRECTORY 霹雳州创意名人录 Bab Artis-artis Seni Visual & Artisan The Chapter of Visual Artists & Artisans 视觉艺术与手工艺创作者章节 NICOLE. S.F. CHANG
Direktori ini merupakan salah satu inisiatif dokumentasi bagi sektor kreatif Negeri Perak. Segala usaha penyelidikan, penulisan and penerbitan direktori ini adalah di bawah tajaan Dana Kreatif Perak@PORT. This directory is one of the documentation initiatives for Perak’s creative sector. All efforts in research, writing and publication of this directory are funded by the Dana Kreatif Perak@PORT (Perak Creative Fund). © 2021 Penerbit Publisher | Kampung Karyawan Amanjaya Sdn. Bhd. © 2021 Pengarang Author © 2021 Artis Artists ISBN 978-967-17685-4-9 Hakcipta terpelihara. Segala penulisan yang disiarkan di dalam penerbitan ini tidak boleh diterbitkan semula dalam apa-apa jua bentuk dan dengan apa-apa jua cara sama ada secara elektronik, fotokopi, mekanik, rakaman atau cara lain sebelum mendapat izin bertulis daripada pihak penerbit. Penerbit Publisher Kampung Karyawan Amanjaya Sdn. Bhd. No 9 & 11, Jalan Sultan Azlan Shah, 31400 Ipoh Perak MALAYSIA T: +60 5 - 241 2287 F: +60 5 - 241 2394 E: [email protected] W: http://portipoh.com.my FB: port ipoh Pengarang Author Dr. Nicole S.F. Chang Editor Penasihat Consulting Editor Nur Hanim Khairuddin Pengurusan Penerbitan Publication Management Syed Zarul Hisham Nur Najatul Nabila Nur Farisha Zulaikha Reka bentuk Grafik Graphic Design Nor Azian A Hasan Dicetak oleh Printed by United Mission Press Sdn Bhd Lorong Thambi 2 Off Jalan Pudu 55100 Kuala Lumpur
3 PRAKATA PREFACE | 前言 Penerbitan direktori ini adalah sebahagian usaha dari pengumpulan data dan profil bakatbakat kreatif seni visual dan artisan negeri Perak. Projek dokumentasi ini disokong oleh People of Remarkable Talents (PORT) di bawah tajaan Dana Kreatif Perak@PORT (DKP) 2020. Objektif penerbitan direktori ini adalah untuk mengatursusun dan mendokumentasikan profil artis-artis seni visual dan artisan yang dilahirkan di negeri Perak ataupun yang menetap di Perak selama sekurang-kurangnya sepuluh tahun. Direktori ini boleh dijadikan rujukan bagi pihak-pihak berkepentingan atau pengamal-pengamal industri seni kreatif di negeri Perak. Akhirnya, direktori ini bertujuan untuk mengiktiraf usaha-usaha kreatif para bakat kreatif negeri Perak. Inisiatif dokumentasi ini merupakan usaha yang berterusan, di mana senarai para artis seni visual dan artisan dalam direktori ini akan dikembangkan pada edisi masa akan datang. The publication of this directory is part of an effort to compile and document data and profiles of Perak’s creative talents in the field of visual and artisanal art. This documentation project is supported by the People of Remarkable Talents (PORT) and funded by Dana Kreatif Perak@PORT (DKP) 2020. The objective of this directory is to compile and document the profiles of visual artists and artisans born in Perak or residing in Perak for at least ten years. This directory is a useful reference for Perak’s creative arts industries, especially the stakeholders or practitioners. Ultimately, this directory seeks to recognise creative endeavours of Perak’s creative talents. The documentation initiative is an ongoing effort, and the list of visual artists and artisans in this directory will be expanded in future editions. 本名录的出版是为了汇编有关霹雳州视觉艺术与手工艺领域之创作人才的资料与档案的其中 一部分。本文档记载是在People of Remarkable Talents (PORT)支持下，由Dana Kreatif Perak@PORT (DKP) 2020资助的其一项目。目的是为了把出生于霹雳州或已居住于霹雳州至 少10年以上的视觉艺术与手工艺领域的创作人才的个人资料汇编并记载入名录中。本名录可 供霹雳州创意艺术产业的利益相关者或从业者参考。最终，本名录旨在认可霹雳州创作人才 所作出的创作努力。文档记载计划将是一项持续项目，本名录记载的视觉艺术与手工艺创作 人才名单将会在未来之版本中扩展。 Dr. Nicole S.F. Chang
5 PENGHARGAAN ACKNOWLEDGEMENT | 致谢 Usaha dokumentasi dan penerbitan direktori ini tidak akan terhasil tanpa sokongan People of Remarkable Talents (PORT) dan Dana Kreatif Perak@PORT (DKP) 2020. Di sini, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan kepada PORT atas segala sokongan yang diberikan sepanjang proses penyelidikan, pengumpulan data dan juga penerbitan direktori ini. Saya juga amat berterima kasih kepada Pengurus Besar PORT, Puan Nur Hanim Bt. Dato’ Mohamed Khairuddin (yang juga seorang artis, penulis, kurator dan penyunting yang berpengalaman) di atas bimbingan, sokongan, nasihat profesional serta maklum balas yang membina demi penambahbaikkan hasil dokumentasi dan penerbitan direktori ini. Selain itu, saya ingin mengucapkan terima kasih kepada Kerajaan Negeri Perak atas sokongan yang disalurkan kepada sektor kreatif negeri Perak melalui penubuhan Dana Kreatif Perak@ PORT (DKP). Sejak dilancarkan pada tahun 2019, DKP telah berjaya merealisasikan pelbagai projek yang diusahakan oleh bakat-bakat tempatan dalam pelbagai bidang kreatif. Saya juga ingin mengucapkan terima kasih kepada Y.A.B. Dato’ Seri Saarani Mohamad, Y.B. Dato’ Nolee Ashilin serta Puan Nur Hanim Bt. Dato’ Mohamed Khairuddin kerana sudi meluangkan masa untuk merakamkan kata-kata pengantar dalam direktori ini. Di samping itu, saya ingin merakamkan setinggi-tinggi penghargaan kepada semua artis dan artisan yang telah banyak menyumbang kepada projek dokumentasi ini. Direktori ini tidaklah mungkin dapat dijayakan tanpa kesudian mereka untuk berkongsi kisah-kisah pengusahaan kreatif serta pengkaryaan seni mereka. Khususnya, saya ingin mengucapkan ribuan terima kasih kepada Dr. Choong Kam Kow kerana sudi meluangkan masa untuk menyemak serta memberikan komen dan nasihat bagi manuskrip saya. Akhir sekali, saya ingin merakamkan penghargaan dan terima kasih kepada Puan Sharifah Nor Akmar Syed Nahar. Tanpa bantuan beliau, saya tidak mungkin dapat berhubung dengan anak perempuan artis Yeoh Jin Leng untuk mengatur sesi temuramah dengan tokoh seniman tersebut. Di sini, saya juga mengambil kesempatan mengucapkan terima kasih kepada anak perempuan Yeoh Jin Leng, Sharon Mcdonald Yeoh atas segala bantuan dan sokongan yang diberikannya demi menjayakan sesi temuramah tersebut serta membekalkan maklumat yang diperlukan. The documentation efforts and publication of this directory would not be successul without the support of the People of Remarkable Talents (PORT) and Dana Kreatif Perak@PORT (DKP) 2020. I would like to express my deepest gratitude to the management team of PORT for supporting the project’s research, data collection and publication processes. I am incredibly grateful to PORT General Manager, Puan Nur Hanim Bt. Dato’ Mohamed Khairuddin – who
6 is an experienced artist, writer, curator and editor – for her professional guidance, advice and constructive feedback towards the improvement of the documentation and publication of this directory. I would like to thank the Perak State Government for funding the state’s creative sector by creating the Dana Kreatif Perak@PORT (DKP). Since its launch in 2019, DKP has successfully realised a series of projects initiated by local talents in diverse creative fields. I am greatly honoured to have Y.A.B. Dato’ Seri Saarani Mohamad, Y.B. Dato’ Nolee Ashilin Bt. Dato’ Mohammed Radzi and Puan Nur Hanim Bt. Dato’ Mohamed Khairuddin writing a foreword in this directory. I would like to also express my sincere appreciation to all the artists and artisans who have contributed to this documentation project. Without the stories of their creative endeavours and artistic creations, the publication of this directory would not be possible. In particular, I would like to thank Dr. Choong Kam Kow for taking his time to review and comment on my manuscript. Finally, I want to extend my appreciation and gratitude to Puan Sharifah Nor Akmar Syed Nahar. Without her help, I could not have reached out to artist Yeoh Jin Leng’s daughter to arrange an interview with Yeoh Jin Leng. I would like to take the opportunity to thank Yeoh Jin Leng’s daughter, Sharon McDonald Yeoh, for her assistance and support to schedule the interview session and provide me with the necessary information. 如果没有 People of Remarkable Talents (PORT) 与 Dana Kreatif Perak@PORT (DKP) 2020的支持，本 名录的文档汇编与出版计划将无法顺利进行并完成。所以，在此我衷心地感谢 PORT 管理团队在整个项目 当中的研究、档案收集以及名录汇编与出版的过程中，极力地给予支持。我特别感谢 Puan Nur Hanim Bt. Dato’Mohamed Khairuddin（即PORT的总经理兼经验丰富的艺术家、作家、策展人以及编辑），感恩有 她的无私支持以及指点，为改进本名录的汇编与出版提供了专业建议与十分有建设性的反馈。 在此，我要感谢霹雳州政府，通过创建 Dana Kreatif Perak@PORT (DKP)，继续资助与支持霹雳州创意产业的 发展。自 2019 年推出以来，DKP 已成功实现了一系列由来自不同创意领域的本土创意创作人才发起的项目。 除此以外，能有 Y.A.B. Dato’Seri Saarani Mohamad, Y.B. Dato’Nolee Ashilin Bt. Dato’Mohammed Radzi 与 Puan Nur Hanim Bt. Dato’Mohamed Khairuddin为本名录撰写前言，我感到无比荣幸与感恩。 此外，我也要向在整个文档汇编过程中给予了他们宝贵的支持的艺术家以及手工艺创作者们表示衷心的感谢。 如果没有他们分享关于他们的创意创作故事，本名录汇编是不可能完成的。在此，感谢各位的支持与协助！我 特别要感谢锺金钩博士花时间审阅我的手稿并提供了高度建设性的评论。 最后，我要向Puan Sharifah Nor Akmar Syed Nahar表示感谢。没有她的协助，我不可能成功与杨仁龄的女儿联系，以安排与杨仁龄的采访。 我借此机会感谢杨仁龄的女儿Sharon McDonald Yeoh，助我安排采访会议，并为我提供必要的资料。 Dr. Nicole S.F. Chang 曾淑芬
7 Dr. Nicole Chang menyelidik tentang potensi sektor seni visual sebagai salah satu teras industri kreatif. Selain itu, beliau mengkaji peranan dan sumbangan seni visual dalam domain awam ke arah pembinaan sebuah bandar kreatif. Beliau terlibat secara aktif dalam penyelidikan akademik dan penulisan sejak tahun 2003. Kini, beliau adalah seorang perunding bebas yang mengusahakan projek-projek penulisan dan penyelidikan. Penyelidikan beliau tertumpu kepada ekonomi seni dan budaya; ekonomi kreatif / industri kreatif dan pembangunan bandar kreatif. Beliau mengkaji peranan seni, budaya dan kreativiti dalam pembentukan tempat atau bandar ke arah pembangunan mampan. Beliau menulis serta menjalankan penyelidikan bagi projek swasta serta projek kerajaan. Beliau sering menyumbangkan artikel kepada Penang Monthly, blog Penang Art District, BASKL (platform dalam talian CENDANA) dan ASEF CULTURE360. Selain itu, beliau mengajar secara sambilan di Equator College (sebuah kolej seni, media dan reka bentuk di Pulau Pinang). Beliau juga membimbing pelajar pascasiswazah universiti dalam penulisan tesis penyelidikan akademik mereka. Dr. Nicole Chang researches the potential of the visual arts sector as one of the core creative industries. Furthermore, she looks into the role and contribution of visual arts in public domain towards placemaking a creative city. She was actively involved in academic researches and writing since 2003. Currently, she is a freelance consultant working on project-based writings and researches. Her research interests centre around art and cultural economy; creative economy/creative industries and creative city development. She studies the role of art, culture and creativity in places–or city–making towards sustainable urban development. She writes and undertakes research for both private-commissioned projects and government-funded projects. She frequently contributes articles to Penang Monthly, Penang Art District’s blog, BASKL (an online platform by CENDANA) and ASEF CULTURE360. Besides, she lectures on a part-time basis at the Equator College (an art, media and design college in Penang). In addition, she coaches university postgraduate students in writing research thesis. 曾淑芬博士致力研究作为核心创意产业之一的视觉艺术产业潜力。此外，她探讨视觉艺术在公共领域对建立创意城 市的作用与贡献。自 2003 年以来，她积极参与学术研究与写作。目前，她是一名自由职业的研究顾问，从事于写作 和研究项目。她的研究兴趣主要集中于艺术与文化经济：创意经济/创意产业以及创意城市发展。她研究艺术、文化 与创造力，如何在迈向可持续性的城市发展下，对地方或城市建设作出贡献。她为私人委托或政府资助的项目撰写文 章、文档，并展开研究。她经常为 Penang Monthly, Penang Art District’s的博客 , BASKL （乃CENDANA 所拥有 的在线平台）以及 ASEF CULTURE360 撰稿。此外，她也在赤道艺术学院，Equator College（位于槟城的艺术、媒 体和设计学院）兼职授课。同时她也辅导大学研究生撰写学术研究论文。
ISI KANDUNGAN TABLE OF CONTENTS | 目录 PRAKATA PREFACE 前言 PENGHARGAAN ACKNOWLEDGEMENT 致谢 KATA PENGANTAR FOREWORD 序言 Y.A.B. Dato’ Seri Saarani Mohamad Menteri Besar, Perak Darul Ridzuan KATA PENGANTAR FOREWORD 序言 Y.B. Dato’ Nolee Ashilin Bt. Dato’ Mohammed Radzi Pengerusi Jawatankuasa Perumahan, Kerajaan Tempatan dan Pelancongan Negeri Perak Merangkap Ahli Lembaga Pengarah PORT KATA PENGANTAR FOREWORD 序言 Nur Hanim Bt. Dato’ Mohamed Khairuddin Pengurus Besar PORT PENDAHULUAN INTRODUCTION 绪论 Temuramah Bersama YEOH JIN LENG (seorang tokoh perintis dalam bidang seni visual Malaysia) An Interview with YEOH JIN LENG (a pioneering figure in the realm of Malaysian visual arts) 与马来西亚视觉艺术领域先驱杨仁龄的访谈 ARTIS-ARTIS SENI VISUAL & ARTISAN KREATIF NEGERI PERAK PERAK CREATIVE VISUAL ARTISTS & ARTISANS 霹雳州视觉艺术与手工艺创作者 SENI LUKISAN PAINTING 绘画 32. Yeoh Jin Leng 38. Abu Bakar Idris 40. Anthonie Chong Kah Leong 42. Chai Meng Yoke 44. Cheong Lam San 46. Chin Choong Kooi 48. Chin Kok Yan 50. Chong Kok Leng 52. Dr. Choong Kam Kow 3 5 12 14 16 19 25 35 37
54. Christina Chan 56. Gasur Kana 58. Hamdan Shaarani 60. Fadhli Ariffin 62. Dr. Hamidi Abdul Hadi 64. Hamidon Ahmed 66. Hasanul Isyraf Idris 68. Husin Hourmain 70. Lee Ben Thong 72. Lian Kim Keong 74. Loo Win 76. Lydia Chew Siew Ling 78. Mohd Daud Abdul Rahim 80. Mohd Fauzin Mustafa 82. Oh Chow Moy 84. Ong Kar Ping 86. Peter Liew 88. Raja Azhar Idris 90. Rozlina Mohd Khairi 92. Saiful Razman Mohd Kassim 94. Sam Karuna 96. Syaiful Bahri Ahmad Tajuddin 98. Tan Shi Shyang 100. Wong Kean Choon 102. Dr. Wong Seng-Tong 104. Zaim Durulaman 106. Zainon Abdullah SENI ARCA SCULPTURE 雕塑 110. Dr. Aznan Omar 112. Faerie Lee Yi Hui 114. Hilal Mazlan 109
10 116. Juhari Said 118. Raja Shahriman Raja Aziddin 120. Ramlan Abdullah 122. Dr. Sharmiza Abu Hassan 124. Yeong Wai Beng SENI SERAMIK CERAMIC ART 陶艺 128. Adil Bin Abdul Ghani 130. Ham Rabeah Kamarun 132. Ng Sook Peng 134. Dr. Salwa Ayob 136. Tan Vooi Yam SENI INSTALASI / SENI MEDIA BARU & RENTAS DISIPLIN INSTALLATION ART / NEW MEDIA & CROSS-DISCIPLINARY ART 装置艺术 * 新媒体与跨学科艺术 140. Fadly Sabran 142. Hasnul Jamal Saidon 144. Helmi Azam Tajul Aris 146. Dr. Mohammad Kamal Sabran 148. Mohd Nasir Baharuddin 150. Noor Azizan Rahman Paiman 152. Samsudin Abdul Wahab 154. Ng Kim Peow 156. Lee Lin Chee SENI FOTOGRAFI PHOTOGRAPHY ART 摄影艺术 160. Chan Wai Kheong 162. Lee Chee Wai 164. Ronnie Bahari 166. Steve Tan 168. Tan Chear Huai 159 127 139
11 KRAF ARTISAN ARTISANAL CRAFT 手工艺 172. Azhar Kamaruddin (Captain Jack) 174. Chuen Mun Wai 176. Duasa Bin Kamaruddin 178. Leong Chai Yuen 180. Poobalan Subramaniam 182. Yun Sau San 184. Sivabalan Doraisamy 186. Yu Azman Hamid 188. Zuraidi Rahman SENI JALANAN: GRAFFITI/ MURAL STREET ART: GRAFFITI/ MURAL 街头艺术：涂鸦 * 壁画 192. Chin Choon Yau 194. Emy Falizal Mohd Faidzul 196. Eric Lai Wai Kean 198. Johnny Wong 200. Muhammad Nur Afiq Hamidon 202. Nur Sirajuddin Shariffudin 204. Nurul Syakirah Saparudin 206. Sarudin Kana 191 171
12 KATA PENGANTAR FOREWORD | 序言 Dalam usaha mencapai misi kerajaan untuk “Memacu pembangunan sosioekonomi yang mapan, inklusif dan dinamik”, Kerajaan Negeri Perak sedang meneroka strategi untuk mempelbagaikan portfolio ekonomi negeri dengan menjelajah sektor-sektor ekonomi yang berpotensi dan sedang meningkat naik di negeri ini. Selaras dengan Rancangan Pembangunan Perak 2040, Rancangan Pembangunan Strategik NCER telah mengenal pasti beberapa sektor utama untuk diberikan lebih tumpuan. Rancangan tersebut mengambil pendekatan untuk menyamaratakan nilai ataupun aset negeri, yang turut melibatkan sektor eco-pelancongan, pelancongan warisan, pelancongan dalam bandar dan juga hab-hab ekonomi bagi industri kreatif, sepertimana yang telah mula dihidupkan semula di bandaraya Ipoh. Dengan suasana kreativiti yang semakin berkembang yang disokong oleh aktiviti-aktiviti seni dan budaya di Ipoh dan lain-lain daerah di Perak, kerajaan negeri sedang melihat beberapa kaedah untuk menyokong dan mempromosi industri kreatif tempatan dengan menyediakan lebih banyak peluang bagi golongan penggiat seni dan artisan dan juga pembuat kraf di kawasan-kawasan luar bandar. Melalui usaha-usaha yang dijalankan oleh pihak People of Remarkable Talents (PORT) yang sering melibatkan para seniman dan artisan tempatan dalam program atau projek yang disokong kerajaan negeri, bidang seni dan kreatif dapat berkembang dengan lebih pesat. Dana Kreatif PERAK @PORT yang dilancarkan pada tahun 2019, melalui Pejabat Menteri Besar, merupakan salah satu inisiatif kerajaan negeri untuk menyokong pengkaryaan para penggiat seni tempatan di dalam tiga kategori utama iaitu Seni Visual, Seni Muzik dan Seni Persembahan. Negeri Perak mempunyai begitu ramai penggiat seni yang sudah melakar nama bukan sahaja di peringkat tempatan dan nasional, malah melangkau ke persada antarabangsa. Perkembangan industri seni dan budaya yang turut mendapat sentuhan anak-anak Perak ini sewajarnya diraikan. Sudah tiba masanya bakat-bakat tempatan ini didokumentasikan di dalam sebuah direktori, yang boleh dijadikan rujukan berguna oleh ramai pihak berkepentingan dan para peminat seni. Melihat pada penerbitan ini, kerajaan negeri Perak merasa amat berbangga dengan kerencaman bakat seni dan kreatif yang merentas bangsa dan generasi. Tahniah diucapkan kepada penerima Dana Kreatif Perak 2020, Dr Nicole Chang, dan syabas kepada pihak PORT di atas usaha menerbitkan hasil penyelidikan ini dalam bentuk direktori. Penerbitan ini sesungguhnya menjadi pembuktian tentang sokongan berterusan kerajaan negeri untuk memartabatkan bidang seni dan kreativiti negeri Perak Darul Ridzuan.
13 Y.A.B. Dato’ Seri Saarani Mohamad Menteri Besar, Perak Darul Ridzuan In order to achieve its mission of “Driving Sustainable, Inclusive and Dynamic Socioeconomic Development”, the Perak State Government is looking into strategies to diversify the state’s economic portfolio by exploring potential and emerging economic sectors within the state. In line with the Perak Development Plan 2040, the NCER Strategic Development Plan for Perak has identified several key priority sectors to focus on. The plan strategises to leverage on the state’s assets, including eco-tourism, heritage tourism, urban tourism and economic hubs for creative industries, some of which have begun to be revitalised in Ipoh City. Due to the flourishing art and creative scene in Perak, as indicated by various activities often held in Ipoh and other districts, the state government is exploring several means to develop and promote local art and creative industries by creating more support and opportunities for artists, artisans and creative practitioners, including those in the rural areas. Through the efforts of the People of Remarkable Talents (PORT) in organising numerous and diverse state-sponsored programmes and projects, which always involve local artists, artisans and creative practitioners, the local art and creative field has developed more rapidly in recent years. The Dana Kreatif PERAK @PORT, launched in 2019 and supported by the Menteri Besar’s Office, is one of the initiatives taken by the state government to support the production of works and projects by local artists, artisans and creative practitioners in three main categories, namely, Visual Arts, Music and Performing Arts. There are many artists, artisans and creative practitioners from Perak who have made their names not only locally and nationally but also internationally. Therefore, it is important to celebrate talents from Perak who help contribute to the development of our state’s as well as nation’s art and creative industries. It is time now to document local Perak art and creative talents in a directory that can be a useful reference for various stakeholders, enthusiasts and other interested parties. Looking at this publication, the Perak State Government is proud with the diversity of the fields, ethnic backgrounds and age groups of these artists, artisans and creative practitioners. Congratulations to Dr Nicole Chang, one of the recipients of the Dana Kreatif Perak 2020, and PORT for publishing this research finding in the form of a directory. This publication is indeed proof of the continuous support given by the state government to uplift the art and creative scene in Perak Darul Ridzuan.
14 KATA PENGANTAR FOREWORD | 序言 Negeri Perak Darul Ridzuan, juga bergelar ‘Land of Grace’, sesungguhnya adalah satu bumi yang bertuah kerana memiliki kekayaan alam semulajadi, aset-aset warisan dan paling penting, keunikan identiti budaya tempatan. Selain daripada hutan hujan tropika, guagua, persisiran pantai, air terjun dan lain-lain aset semulajadi yang memukau, bangunanbangunan kolonial, mercu tanda dan kebudayaan tradisi tetap terpelihara dan menjadi tarikan di negeri Perak. Sejajar dengan perancangan kerajaan negeri untuk memajukan negeri Perak, sektor pelancongan telah dijadikan sebagai komponen penting yang dapat memacu ekonomi dan menyumbang semula kepada masyarakat tempatan. Dengan sokongan serta usaha pelbagai pihak berkaitan seni dan kreativiti, para seniman dalam bidang seni visual, muzik, persembahan pentas dan seumpamanya, kita dapat menjana suasana seni-budaya yang lebih padu, segar dan progresif melalui penghasilan karya, program dan festival seni budaya, justeru berupaya menjadikan Perak sebagai pusat tumpuan ramai. Semenjak penubuhannya pada tahun 2011, People of Remarkable Talents (PORT) telah memainkan peranan penting untuk membantu menyokong dan memberi ruang dan peluang kepada begitu ramai seniman yang merentas generasi dan latar belakang. Pada tahun 2019, Dana Kreatif Perak@PORT, dengan sokongan Pejabat Menteri Besar Perak, telah dilancarkan sebagai satu bentuk sokongan untuk membantu pengkaryaan serta penyelidikan dalam konteks tempatan. Saya mengucapkan tahniah kepada Dr Nicole Chang, penerima Dana Kreatif Perak tahun 2020, di atas usaha-usaha penyelidikan tentang para seniman dan artisan Perak. Maklumat di dalam penerbitan Perak Creative Directory: The Chapter of Visual Artists & Artisans atau Direktori Kreatif Negeri Perak: Bab Artis-artis Visual & Artisan ini sudah pasti akan menjadi satu bentuk rujukan yang berguna bagi ramai pihak dan merupakan satu pengiktirafan oleh kerajaan negeri kepada lapan puluh orang seniman dan artisan yang diketengahkan. Syabas juga kepada pihak PORT sebagai penerbit yang mengambil berat mengenai kepentingan untuk mendokumentasi latarbelakang para seniman yang terpilih. Setiap daripada mereka sesungguhnya merupakan sebahagian daripada aset kreatif kita yang dapat memberi nilai kepada perkembangan seni dan budaya di negeri Perak.
15 Y.B. Dato’ Nolee Ashilin Bt. Dato’ Mohammed Radzi Pengerusi Jawatankuasa Perumahan, Kerajaan Tempatan dan Pelancongan Negeri Perak Merangkap Ahli Lembaga Pengarah PORT The state of Perak Darul Ridzuan, also known as the Land of Grace, is indeed a land blessed with the richness of natural and heritage assets as well as unique cultural identities and traditions. Apart from tropical rainforests, caves, beaches, waterfalls and other fascinating natural assets, many colonial buildings, landmarks and traditional cultures have remain preserved and have become Perak’s attractions. In line with the state government’s plans for the development of Perak, the tourism sector has been taken into consideration as an important component that can drive the economy and contribute to the local community. With the support and efforts of various parties involved in the art and creative scene, especially practitioners in the fields of visual arts, music, performance and others, we can generate a more cohesive, refreshing and progressive atmosphere through the active production and presentation of works, programmes and events, and eventually make Perak a focused destination for many people. Since its inception in 2011, People of Remarkable Talents (PORT) has been playing an important role in providing support, spaces and opportunities to many artists, artisans and creative practitioners across generations and backgrounds. In 2019, with the support of the Menteri Besar’s Office, the Dana Kreatif Perak@PORT was launched as a form of financial assistance to artists, artisans and others to create works and projects, including researches on local arts, culture and creativity. I would like to extend my congratulations to Dr. Nicole Chang, one of the recipients of the Dana Kreatif Perak 2020, for the research she has successfully carried out regarding Perak artists and artisans. Information in the “Perak Creative Directory: The Chapter of Visual Artists & Artisans” will definitely provide a useful reference for the public. This publication also serves as a recognition from the state government to the eighty artists and artisans featured therein. Congratulations as well to PORT, as the publisher of this directory, for recognising the importance of documenting these selected artists. Every one of them is surely part of our creative assets who can contribute to the development of arts, culture and creativity in Perak.
16 KATA PENGANTAR FOREWORD | 序言 Pihak People of Remarkable Talents (PORT) merasa sangat berbangga kerana dapat menerbitkan sebuah lagi direktori seni pada tahun ini. Penerbitan pertama, Direktori Kartunis Perak, menghimpunkan data mengenai 66 orang kartunis Perak. Penerbitan kali kedua ini pula memberikan tumpuan kepada bidang seni visual. Maklumat ringkas dan padat mengenai 80 orang seniman visual Perak — yang terdiri daripada pelukis, pengarca, artisan dan sebagainya— dipaparkan di dalam Direktori Kreatif Negeri Perak. Direktori ini merupakan projek penyelidikan yang dilaksanakan oleh Dr Nicole Chang dengan sokongan Dana Kreatif Perak 2020. Pada mulanya ia dirancang untuk diterbitkan dalam bentuk e-book sahaja. Namun begitu, pihak PORT merasakan bahawa penerbitan dalam bentuk fizikal akan memberi lebih makna sebagai satu bentuk pengiktirafan dan penghargaan kepada para seniman yang ditampilkan di dalam direktori ini. Negeri Perak sesungguhnya memiliki sebilangan seniman visual yang aktif berkarya dan berpameran dan sudah menempa nama bukan sahaja di peringkat tempatan tetapi juga di peringkat serantau dan antarabangsa. Nama-nama seperti Yeoh Jin Leng, Choong Kam Kow, Ramlan Abdullah, Hasnul J Saidon, Juhari Said dan Sharmiza Abu Hassan adalah tokoh-tokoh seniman visual yang amat penting dan berpengaruh besar. Dengan adanya penerbitan ini, kami berharap lebih banyak pihak akan membuka mata dan sedar mengenai seniman-seniman visual dari negeri Perak yang turut memberi sumbangan kepada perkembangan dan kemeriahan dunia seni tanah air. Saya mengambil kesempatan ini untuk mengucapkan terima kasih dan syabas kepada Dr Nicole Chang kerana telah bekerja keras untuk menjayakan projek penerbitan ini.
17 Nur Hanim Bt. Dato’ Mohamed Khairuddin Pengurus Besar PORT The People of Remarkable Talents (PORT) is very proud to be able to publish another art directory this year. The first publication, Direktori Kartunis Perak (Perak Cartoonist Directory), features data on 66 Perak cartoonists. This second directory focuses on the field of visual art. Brief and concise information regarding 80 visual artists from Perak — consisting of painters, sculptors, artisans and others — is provided in Perak Creative Directory. This directory is a research project undertaken by Dr Nicole Chang with support of Dana Kreatif Perak 2020. It was initially intended to be published as an e-book. However, we believe that publishing this directory in physical format will be more meaningful as a form of recognition and appreciation towards the featured artists. Perak actually has quite a number of visual artists who are actively producing and showcasing their works and have carved their names not only at the local but also the regional and international levels. Names such as Yeoh Jin Leng, Choong Kam Kow, Ramlan Abdullah, Hasnul J Saidon, Juhari Said and Sharmiza Abu Hassan are significant and influential art figures. With this publication, we hope that more people will be aware of and get to know better visual artists from Perak who have helped contribute to the growth and development of the country’s art scene. I would like to take this opportunity to thank Dr. Nicole Chang for her hard work in making this publication project a success.
18
19 PENDAHULUAN INTRODUCTION | 绪论
20
21 ARTIS-ARTIS SENI VISUAL & ARTISAN KREATIF NEGERI PERAK PERAK CREATIVE VISUAL ARTISTS & ARTISANS 霹雳州之创意视觉艺术家与手工艺创作者 Inisiatif Direktori Kreatif Negeri Perak diilhamkan dari kajian kes ekosistem kreatif Ipoh yang telah saya jalankan pada awal tahun 2019 untuk mengumpul data dan maklumat bagi projek penulisan sebuah buku. Buku bertajuk Creative City as an Urban Development Strategy: The Case of Selected Malaysian Cities yang dikarang bersama dengan Profesor Madya Dr. Khoo Suet Leng, telah pun diterbitkan oleh Palgrave Macmillan baru-baru ini. Buku tersebut menerangkan dalam satu bab berkenaan potensi bandaraya Ipoh sebagai bandar kreatif dengan sokongan industri seni dan budaya yang semakin berkembang di Ipoh. Semasa kajian kes saya, saya kagum dengan bakat kreatif yang saya temui di habhab kreatif Ipoh, atau semasa acara-acara seni dan budaya yang dianjurkan di bandaraya Ipoh. Sepanjang kerja lapangan saya, saya melihat bagaimana aktiviti seni dan budaya yang meriah di Ipoh berjaya menarik bakat-bakat kreatif (iaitu artis, artisan, penggiat seni, pemuzik, pelakon, jurugambar, pereka dan banyak lagi dalam pelbagai bidang kreatif) dari tempat-tempat dalam serta luar negeri Perak. Penggiat seni berkumpul di Ipoh untuk pengkaryaan bersama, inisiatif kolaborasi dan perkongsian atau pertukaran inspirasi kreatif. Juga didapati bahawa sesetengah pengamal kreatif kelahiran Perak atau pun Ipoh yang telah berpindah dan menetap di negeri-negeri lain, kini, bermotivasi untuk meninjau kembali tempat-tempat negeri Perak sebagai lokasi berpotensi untuk inisiatif dan usaha kreatif. Disebabkan dokumentasi sektor kreatif Perak yang sedia didapati adalah terhad, saya menyematkan semangat untuk mengenal pasti dan mendokumentasikan bakatbakat kreatif kelahiran Perak serta yang bertapak di Perak dalam sebuah direktori. Semoga direktori ini dapat menjadi sumber rujukan bagi menyokong usaha pembangunan sektor kreatif negeri Perak. Inisiatif dokumentasi direktori ini dimulakan dengan bab pertamanya: Bab Artis-artis Seni Visual & Artisan. The Perak Creative Directory is inspired by a case study about Ipoh’s creative ecosystem, which I have conducted in 2019 to collect data and information for a book writing project. The book entitled Creative City as an Urban Development Strategy: The Case of Selected Malaysian Cities that I co-authored with Associate Professor Dr. Khoo Suet Leng was recently published by Palgrave Macmillan. The book documented a chapter written about Ipoh as
22 a potential creative city, supported by its growing artistic and cultural scene. During my case study, I was amazed by the creative talents I encountered in Ipoh’s creative hubs, or at the arts and cultural events held in the city of Ipoh. Throughout my field work, I observed how the vibrant artistic and cultural activities in Ipoh have attracted creative talents (i.e. artists, artisans, crafters, musicians, performers, photographers, designers and many more in various creative fields) from different places within Perak or other states in the country, to gather at Ipoh for co-creations, collaborations and creative inspirational sharing or exchange. Some Perak or Ipoh-born creative practitioners, who have moved and based in other states, are now motivated to revisit places in Perak as potential venues for creative initiatives. Knowing that limited documentation of Perak’s creative sectors is available, I am motivated to identify and document Perak’s born and Perak-based creative talents in a directory. Hopefully, the directory could become a source of reference to support the development of Perak’s creative sectors. This directory documentation begins with its first chapter: The Chapter of Visual Artists & Artisans. 汇编霹雳州创意名人录的举措实际上是受到之前我在2019 年初为了编写一本书而搜集与研究关于怡保 创意生态系统的数据和资料时所发现的启发。与 Dr. Khoo Suet Leng 副教授合著的“Creative City as an Urban Development Strategy: The Case of Selected Malaysian Cities 一 书，最近由 Palgrave Macmillan 出版了。这本书其中编写了一章，讲述怡保，在其不断增长与逐渐蓬勃的艺术与文化领域 的支持下，作为一个有潜能的创意城市。在我的案例研究中，我惊讶于我在怡保的创意中心 / 空间，或 在怡保市举办的艺术与文化活动中所遇到的创意人才。在实地考察中，我观察到怡保充满活力的艺术 与文化气息，还有其活动的蓬勃发展，如何成功吸引来自霹雳州各地或其他不同州属的创意人才（即艺 术家， 手艺创作者、音乐家、表演者、摄影师、设计师等，以及更多不同创意领域的人才），聚集在怡 保，共同创作、合作、分享或交流创意灵感。同时也激发了一些已移居到其他州属的霹雳州或怡保出生 的创意从业者，重新审视霹雳州各地区能作为创意项目或活动的潜在场所。在了解到霹雳州正缺乏有关 创意领域的文档，我意图识别与记载有关霹雳州出生与定居霹雳州的创意人才的名录。希望该名录记载 能够成为支持霹雳州创意产业发展的参考资料来源。此名录文档计划始于其第一章：视觉艺术与手工艺 创作者章节。 Bab ini menyenaraikan 80 artis seni visual dan artisan dari berbilang etnik yang berbakat dan kreatif, termasuk Melayu (39, 48%), Cina (35, 44%), India (3, 4%) dan Orang Asli (3, 4%). Di antara mereka, 71 orang adalah anak kelahiran Perak (89%) manakala 9 lagi berasal dari negeri Malaysia lain (11%), yang telah menetap di Perak selama sekurang-kurangnya 10 tahun. Penyenaraian artis/artisan lelaki (65, 81%) dan perempuan (15, 19%) dalam direktori ini disusun mengikut bidang tumpuan usaha seni kreatif mereka. Bakat-bakat kreatif muda dan juga pengamal seni visual yang lebih tua dan berpengalaman juga turut disenaraikan. Mereka ini berumur antara 24 hingga 92 tahun. This chapter captured a total of 80 talented and creative visual artists and artisans from various ethnicities, including Malay (39, 48%), Chinese (35, 44%), Indian (3, 4%) and Orang Asli (Indigenous peoples) (3, 4%). Among all, 71 of them are Perak-born (89%) while 9 of
23 them originate from other Malaysian states (11%) who have been residing in Perak for at least 10 years. The listing of both male (65, 81%) and female (15, 19%) artists and artisans in this directory is sorted according to their focused field of creative art endeavour. The list of artists/ artisans profiles in this directory captured the young emerging creative talents as well as the experienced senior artists and artisans. They are between 24 and 92 years old. 本章节共记载80位才华横溢、富有创作力的各民族视觉艺术家和手工艺创作者，包括巫裔（39 人，48%）、华裔（35人、44%）、印裔（3人、4%）与 土著（3人，4%）。其中71人是霹雳州出生 的（89%），9人来自其他马来西亚州属（11%），但他们已定居在霹雳州至少10年以上。本名录将所 列入的男性（65，81%）和女性（15，19%）艺术家以及手工艺创作者，根据其艺术创作的重点或主 要领域进行编排。本名录所列入的艺术家以及手工艺创作者简介，包括了年轻新锐创意创作人才以及 经验丰富的前辈们， 年龄从 24 岁至 92 岁之间。 Berdasarkan profil seni yang dikumpul daripada artis-artis seni visual dan artisan, penyenaraian dalam direktori ini meliputi tujuh (7) bidang seni kreatif yang berbeza, termasuklah seni lukisan; seni arca; seni seramik, seni instalasi/seni media baru & rentas disiplin; seni fotografi; kraf artisan; dan seni jalanan (graffiti/mural). Kebanyakan bakat seni yang disenaraikan dalam bab Direktori Kreatif Negeri Perak ini terdiri daripada pelukispelukis yang pakar dalam pelbagai medium (contohnya cat air, cat minyak, akrilik atau media campuran). Based on the collected art profiles from artists and artisans, the listing covers seven (7) different fields of creative art, including painting; sculpture; ceramic art; installation art/ new media & cross-disciplinary art; photography art; artisanal craft; and street art (graffiti/ mural). The majority of the talents listed in this chapter of Perak Creative Directory are passionate painters who specialise in different mediums (for example,. watercolour, oil, acrylic or mixed medium).
24 根据收集到的艺术家和手工艺创作者的艺术档案，本章节列入了七个不同的艺术创作领域, 包括绘画; 雕 塑；陶艺；装置艺术 /新媒体与跨学科艺术；摄影艺术；手工艺; 街头艺术 (涂鸦/壁画)。本霹雳州创意名 人录之首章节中所列出的大多数人才都是热衷于不同媒介（即水彩、油画、丙烯或综合媒介）, 充满热枕 的画家。 Di antara mereka, setiap artis/artisan mengalami perjalanan yang penuh inspirasi dalam usaha karya seni kreatif mereka. Sepanjang perjalanan berkarya, mereka masingmasing menemui keunikan elemen kreatif mereka yang menggalakkan mereka terus mengusahakan karya seni yang unik dan inovatif. Keghairahan mereka terhadap seni terus menggalakkan mereka untuk merentasi batas kreativiti dalam pengkaryaan seni mereka. Amongst all, every artist/artisan has an inspiring journey in their creative endeavour. Throughout their journeys, each of them found the uniqueness of their creativity that keep them continue creating unique and innovative works. Their relentless passion for the art keep expanding their creativity. 当中，每位艺术家或手工艺创作者各自都经历了鼓舞人心的艺术创作之旅。在整个旅程中，他们当中每 一位个别都发挥掘了各自的创意因子，使他们充满动力地继续前进。他们对艺术的热枕使他们不断地挑 战创意的极限。
25 Temuramah bersama YEOH JIN LENG (seorang tokoh perintis dalam bidang seni visual Malaysia) An Interview with YEOH JIN LENG (a pioneering figure in the realm of Malaysian visual arts) 与马来西亚视觉艺术领域先驱杨仁龄的访谈 By Dr. Nicole S.F. Chang
26
27 Mengenai Penglibatan Beliau dalam Pendidikan Seni Visual di Malaysia About His Involvement in Malaysian Visual Arts Education 关于他在马来西亚视觉艺术教育的参与 N: Bolehkah kita berbual tentang pengalaman serta penglibatan anda dalam pendidikan seni visual di Malaysia? Can we chat about your experience and involvement in the Malaysian art education? 我们可以谈谈您在参与马来西亚视觉艺术教育的经历吗？ Y: Selepas saya kembali dari Malayan Teachers College di Kirkby, Liverpool (1953), saya dihantar ke Kota Bahru oleh kerajaan kolonial. Beberapa tahun kemudian saya berpindah ke Kuala Terengganu. Pada masa itu, belum ada bandar di sana lagi. Saya menemui sebuah pondok beratap panjang di kawasan hutan, yang terletak kira-kira setengah batu dari istana Sultan Sulaiman. Saya mengambil keputusan untuk menjadikan pondok itu Sekolah Sultan Sulaiman. Lalu, saya mula mengadakan kelas seni di sana. Beberapa tahun kemudian, kami mendapat pembiayaan daripada kerajaan kolonial. Sebuah sekolah yang dibina dengan batu-bata (iaitu Sekolah Menengah Sultan Sulaiman) telah didirikan di atas tapak hutan bersebelahan istana Sultan Sulaiman. Saya turut mendirikan kelas-kelas dan mengembangkan kurikulum subjek seni. After I came back from Malayan Teachers College in Kirkby, Liverpool (1953), I was sent to Kota Bahru by the colonial government. I was there for a few years. Then I decided to move to Kuala Terengganu. At that period, there was no town yet. I found a long attap shed in the forest area, located about half a mile away from the Sultan Sulaiman’s palace. I decided to turn that shed into Sultan Sulaiman School. Then, I started some art classes there. Few years later, we got funding from the colonial government, a nice brick school (i.e. Sultan Sulaiman Secondary School) was built on the forest field next to the Sultan Sulaiman’s palace. I helped set up classrooms and developed a curriculum on art subject. 1953年，我从位于利物浦的Malayan Teachers College 回国后，被殖民政府派到哥打峇鲁。在那呆了几年后我决 定搬到瓜拉丁加奴。那个时期，那里还没有城镇。我在森林地区发现一个亚答长棚子，距离Sultan Sulaiman的宫殿 大约半英里。我决定把那棚子打造成Sultan Sulaiman学校。我在那里办了一些艺术课程。几年后，我们从殖民政 府那里获得了资金, 在Sultan Sulaiman宫殿旁边的林地上建造了一所砖瓦的学校（即Sultan Sulaiman Secondary School）。我协助建立和开了班级教室，并编制了美术教学课程。
28 N: Bolehkah anda berkongsi pengalaman anda dalam memulakan pendidikan seni visual di sebuah sekolah dari peringkat awalnya? Apakah cabaran yang anda hadapi? Can you share your experience in setting up the visual art education at a school from scratch at that period? What were the challenges that you have encountered? 您能分享一下您当时在一所学校从零开始设立美术教育的经验吗？您遇到了哪些挑战？ Y: Memang sukar. Kanak-kanak di sana tidak pernah menerima sebarang pendidikan Bahasa Inggeris. Pertuturan Bahasa Melayu mereka tidak seperti Bahasa Melayu yang biasa difahami. Ia merupakan dialek tempatan dalam kalangan masyarakat Melayu pantai timur. Disebabkan oleh halangan bahasa, tidak mudah untuk memperkenalkan seni sebagai subjek pembelajaran dalam kalangan kanak-kanak sana semasa itu. (*Jin Leng memegang jawatan sebagai guru seni di sekolah tersebut sehingga tahun 1957. Beliau kemudian meneruskan pengajian seni serta latihan pendidikan seni di London). Not easy at all. The children there had not received any English education. In addition, their spoken Malay was not like the version that we commonly understood. It was more like the local dialect among the East-coast Malay community. Due to the language barrier, it was not easy to introduce art as a learning subject for the children there at that period. (*Jin Leng holds the position as an art teacher in the school until 1957. He then pursued his art study and art teacher’s training in London) 一点也不容易。那里的孩子们没有接受过任何英语教育。此外，他们的马来语不像普遍常能理解的马来语。那是东海 岸马来人社群的当地方言。由于语言上沟通的问题，在那个时期，试图将美术介绍为那里的孩子们的学习科目，并不 容易。（*仁龄在学校担任艺术教师，直到1957年。然后，他在伦敦接受了艺术教育和艺术师资的培训） N: Pada tahun 1963 anda dilantik sebagai pensyarah seni visual di Specialist Teachers’ Training Institute, STTI Cheras, KL. Anda berkhidmat selama 20 tahun. Bolehkah anda ceritakan tentang pengalaman anda sebagai pensyarah yang mendidik serta melatih guru yang akan ditugaskan untuk mengajar seni visual di sekolah selepas tamat pengajian? In 1963 you were appointed as an art lecturer at Specialist Teachers’ Training Institute, STTI at Cheras, KL. You worked there for 20 years. Can you talk about your experience as an art lecturer, teaching and training teachers who are supposed to be teaching art in schools after graduation? 1963年，您被委任为吉隆坡蕉赖STTI专业教师学院的艺术讲师。你在那里工作了20年。您能谈谈您作为艺术讲师，教 学和训导那些毕业后将在各学校担任美术老师的学生的经历吗？ Y: Saya memulakan penubuhan jabatan seni di sana. Ianya satu perjalanan yang sukar. Para graduan dihantar ke sekolah yang terletak di negeri-negeri yang berbeza dalam negara. Pada masa itu, saya menerima dana untuk menyelia pengajaran mereka di negeri-negeri yang berbeza, terutamanya Terengganu, Kelantan, Pahang dan kemudian diperluaskan ke Sarawak. Sepanjang proses ini, saya menawarkan bimbingan untuk menyokong dan meningkatkan pendekatan mereka terhadap pendidikan seni. Saya mengasaskan susunan pengajaran seni yang sistematik untuk kanak-kanak supaya mereka dapat lebih memahami seni. I started the art department there. It’s been a tough time. The graduates were sent to schools in different states of the country. At that period, I was funded to supervise their teaching at different states, particularly Terengganu, Kelantan, Pahang and later extended to Sarawak. All along the process, I offer mentorship to support and enhance their approach to arts education. I founded a systematic order to teach art to children so they could better understand the art. 我在那里开始了艺术系。这是一段艰难的时期。这些毕业生被送到国内不同州属的学校。在那段时期，我得到了拨款 资助，让我到各州监督他们的教学进度，特别是丁加奴，吉兰丹，彭亨州，后来扩展到砂拉越。在整个过程中，我提 供指导，以支持与加强他们的美术教学方法。我建立了一个有系统的教学方法指导孩子们学习美术，以使他们能更理 解艺术。
29 N: Apa pendapat anda tentang kepentingan pendidikan atau latihan formal bagi seorang guru seni? What do you think about the importance of such a formal education or training for an art teacher? 您如何看待这种正规教育或培训对艺术教师的重要性？ Y: Mereka perlu mempelajari dasarnya, dimulai dengan melukis, demi mengajar seni nanti. Apabila saya mengembara untuk menyelia amalan pengajaran (guru seni) mereka, di tempat-tempat yang berbeza di seluruh Malaysia, saya cuba sedaya upaya untuk memupuk dan menggalakkan pemahaman dan penghargaan mereka terhadap budaya tempatan. Saya memotivasi mereka untuk memupuk penghargaan tempatan terhadap tradisi budaya tempatan, seperti budaya kampung tempatan Malaysia, melalui karya seni, sepanjang praktik pengajaran mereka, dan bukan sekadar memperkenalkan tradisi budaya Inggeris yang dibawa ke negara kita semasa penjajahan British. They need to learn some basics, starting with drawing, in order to teach art. When I travelled around to supervise their (art teachers) teaching practice, at different places around Malaysia, I have always done my best to foster and promote their understanding and appreciation of the local culture. I motivated them to cultivate appreciation of local cultural traditions, such as our local Malaysian village culture, through art during their teaching career, rather than merely imposing an English cultural tradition that was put in place during British colonization. 他们需要学习一些基础知识，从绘画开始，以便教授艺术。当我到马来西亚各地四处去监督他们（艺术老师）的教学 实践时，我积极地尽我所能促进他们对当地文化的理解和欣赏。我鼓励他们在教学生涯中通过艺术培养对当地文化传 统的欣赏，例如我们当地的马来西亚乡村文化，而不仅仅是强加英国殖民时期建立的英国文化传统。 N: Ada sebarang komen mengenai pendidikan seni di Malaysia? Any comment about the art education in Malaysia? 关于马来西亚艺术教育，您有何评论？ Y: Kekurangan sistem pendidikan yang sesuai untuk pendidikan seni di Malaysia. Setiap sekolah harus memberi perhatian kepada kelas seni. Seni termasuk lukisan dan lain-lain akan membantu anda membuka minda dan lebih memahami budaya tempat-tempat yang berbeza di negara ini. There is a lack of an appropriate education system for arts education in Malaysia. Each school should insist on art classes in the classroom. Art including drawings, paintings and etc. would help you to open your eyes and better understand the culture of different parts of the country. 马来西亚缺乏适当或全面的艺术教育体系。每所学校都应该坚持在课堂上开设艺术课。艺术创作包括素描，绘画等将 帮助您打开视野，更明白地了解本国不同地区的文化。
30 Kisah di Sebalik Karya Seni Beliau The Stories behind His Artworks | 关于他作品的故事 Ovum Series (1972) Acrylic on canvas, 92 cm x 79 cm Y: Ketika saya berada di Kuala Terengganu, saya suka berenang dan menyelam di laut. Saya kagum ketika saya mencapai dasar laut, melihat aglomerasi karang dalam segala bentuk dan warna, kelihatan melambai-lambai seperti tumbuhan laut, dan rumpai laut tumbuh dari dasar laut. Saya menyelam agak kerap, bersama dengan ikan jerung (Yeoh ketawa dengan gembira). Jadi, sewaktu saya melukis, saya terinspirasi oleh karang, batu-batan dan sebagainya, yang saya dapat lihat di dasar laut. Akhirnya, saya melukis bentuk dan sebagainya. When I was in Kuala Terengganu, I like to swim and dive in the sea. I was amazed when I reached the seabed, seeing the coral agglomeration in all its colours and forms, seems to be moving like plants, and weeds growing from the bottom of the sea. I dived quite a bit, with the sharks (Yeoh laughs happily). So, while doing my painting, I was inspired by the corals, the rocks and so on that I saw on the seabed, then I painted shapes, forms and so on. 当我在瓜拉丁加奴时，我喜欢游泳和潜水。当我到达海底时，看到珊瑚群的各种形式，颜色和形态，似乎像植物一样 在挥动，海草从海底生长, 令我感到惊讶。我常和鲨鱼一起潜水（他开心地笑了）。所以，在画画的时候，我受到我 在海底看到的珊瑚、岩石等的启发，然后我画了形状、形式等等。 Lata Gala (1981) Acrylic on canvas, 101 cm x 158 cm Y: Saya telah mengembara ke Sabah dan Sarawak dengan kerap, terutamanya Sarawak. Lata Gala diilhamkan oleh cerun bukit yang terletak di suatu tempat di Sarawak, yang kemudiannya dibersihkan oleh kerajaan untuk pembangunan lapangan terbang. Penduduk kampung yang tinggal di rumah panjang akhirnya berpindah ke lokasi lain. Dengan menggunakan gaya abstrak, saya cuba menangkap landskap asli di sekeliling cerun bukit tersebut. I travelled to Sabah and Sarawak quite a bit, especially Sarawak. Lata Gala is inspired by a hillslope located somewhere in Sarawak which was later cleared by the government for the development of an airport. The villagers who were staying at the longhouses there were finally moved to another location. I painted this to capture the original landscape of the hillslope, in an abstract style. 我去过沙巴和砂拉越很多次，尤其是砂拉越。Lata Gala的灵感来自位于砂拉越某处的山坡，它后来被政府开发来建 机场了。住在长屋里的村民们最终必须搬到了另一个地方。以抽象的风格创作，我的画作捕捉了此山坡周围的原景。 Rainforest (1994) Wood sculpture for Belum Rainforest Project 1994 Y: Saya mendapati bahawa pokok-pokok di dalam hutan rimba telah ditebang dan kayu balak telah dikumpul untuk diangkut dan dieksport ke Jepun. Kayu balak dari hutan biasanya digunakan oleh penduduk kampung untuk membina rumah mereka. Saya menghasilkan karya arca dengan menggunakan salah satu kayu balak yang didapati dari hutan rimba. I found out that the trees of the forest were cut down and the logs were piled up to be transported and exported to Japan. Those logs were usually used by the villagers to build their wooden houses. I created the sculpture using one of the chopped off logs from the forest. 我在森林里发现树木被砍伐，原木被堆积起来准备被运出口到日本。这些原木通常是村民用来建造他们的木屋的材 料。我采取森林里砍下来的原木来创作这件雕塑品。
31 N: Mesej apa ingin anda sampaikan kepada artis lain, terutamanya artis-artis muda? What message would you like to convey to other artists, especially the young? 您想向其他艺术家传达什么信息吗，特别是正在发展艺 术创作的年轻艺术家一些勉励？ Y: Lepaskan iPad anda! (Yeoh ketawa). Lihatlah persekitaran anda! Lihat rumput atau lalang di atas tanah, atau pun hutan rimba dan sebagainya. Terdapat banyak bentuk semula jadi yang indah yang boleh anda perhatikan sebagai inspirasi berkarya. Anda boleh meneroka sejauh yang anda inginkan, misalnya berkarya seni abstrak dengan warna pada kanvas pilihan anda. Seni tiada batasannya. Get off your iPad! (Yeoh giggles). Look at your surroundings! Even just looking at the grass or the lalang on the ground or the rainforest and so on. There are lots of beautiful natural shapes that you can capture to create art. You can go as far as making abstract artworks with colours on your preferred shapes of canvas. Art has no limitation. 放下您的iPad！（Yeoh笑了）。看看你周围的环境！甚至只是看着草地或地面上的杂草或热带雨林等等。大自然有 许多美丽的自然形状，让您捕捉灵感来创造艺术作品。您可以尽情在您喜欢的画布形状上使用颜色创作，如抽象画 作。艺术是没有限制的。 N: Bagaimana seni mempengaruhi hidup anda? How has art influenced you in life? 艺术如何影响你的生活？ Y: Kita harus meneliti dan menikmati landskap alam semulajadi yang kita miliki. Walau bagaimanapun, adalah mengecewakan bahawa banyak hutan kita telah ditebang untuk penanaman kelapa sawit. Saya sering mengambil bahagian dalam aktiviti pemuliharaan alam semula jadi, cuba menggalakkan perlindungan alam semula jadi melalui aktiviti seni. Seni bolehlah dijadikan satu cara untuk memupuk sikap konservasi. Saya selalu melukis nama-nama spesis pohon pada papan lapis lalu memakukannya ke batang pohon supaya orang ramai akan tahu nama-nama pohon. Pokok-pokok tidaklah tumbuh dalam mingguan, tetapi selama bertahun-tahun. Tidaklah wajar kita menghancurkan mereka sematamata untuk tujuan ekonomi. We should look around and appreciate the landscape we have. However, it is disappointing to see that many of our forests have been cleared for the oil palm plantation. I was very much involved in nature conservation activities, encouraging preservation through artistic activities. Art could be a way to foster awareness of nature conservation. I used to paint the names of tree species on a piece of plywood and nail them to the tree trunks so that people would know the names of the trees. Each tree was grown not by weeks, but over many years. We should not simply destroy them just for the sake of the economic purposes. 我们应该环顾四周，欣赏我们拥有的自然景观。然而，令人失望的是，我们的许多森林已被砍伐用于油棕种植。我常 参与自然保护活动，试图通过艺术活动鼓励保护大自然。艺术可以成为培养自然保护意识的一种方式。我以前常在一 块板上画写树种的名字，并把它们钉在树干上，这样人们就会知道树的名字。每棵树不是按周生长，而是经过多年的 生长。我们不应该仅仅为了经济目的而摧毁它们。
32 YEOH JIN LENG 杨仁龄 Umur Age 年龄: 92 (b. 1929) Tempat Lahir Place of birth 出生于 : Ipoh, Perak Kini bertapak di Currently based in 现居 : Kuala Lumpur Alamat Emel Email address 电邮地址 : [email protected] Facebook FB 脸书 : - Instagram IG : - Laman web Website 网站 : - Bidang usaha kreatif Field of creative endeavour 创作领域 : *Seni Lukisan Painting 绘画 Yeoh Jin Leng seorang perintis artis kontemporari merangkap pendidik seni Malaysia yang terkenal. Sebagai pelajar aliran seni Malaysia yang pertama di U.K., beliau menamatkan diploma reka bentuk dan diploma seni lukis di Chelsea School of Art, London pada tahun 1961. Beliau melanjutkan pelajaran di Institute of Education, London University dan memperolehi Diploma Guru Seni pada tahun 1962. Sewaktu mengabdikan diri dalam pendidikan seni selepas kembali ke Malaysia, beliau juga mendalami pengkaryaan seni kreatif. Inspirasi berkaryanya banyak berkenaan identiti budaya dan tradisi tempat-tempat berlainan. Yeoh Jin Leng is a well-known pioneering Malaysian contemporary artist cum art educationist. Being the first Malaysian Federal Scholar for Art in U.K., he completed his diploma in design and diploma for painting from Chelsea School of Art, London in 1961. He furthered his study at Institute of Education, London University and obtained his Art Teacher’s Diploma in 1962. While devoting himself in art education after returning to Malaysia, he furthered his exploration in his artistic creativity. His creative inspiration often comes from cultural identities and traditions of different places. 他是马来西亚著名当代艺术创作兼艺术教育先驱。作为英国第一位马来西亚联邦艺术学 者，他于1961年在伦敦 Chelsea School of Art 完成了国家设计文凭和 Chelsea 绘画文 凭。之后，他在Institute of Education, London University继续深造, 并于1962年考获艺 术教师文凭。回到马来西亚后，他致力于艺术教育之余，也坚持不懈地探索与专研艺术创 作。他的创作灵感多来自于地方文化与传统特色。
33 Yeoh Jin Leng: “Saya bermula dengan melukis landskap kampung halaman saya, kemudian melukis berkenaan tempat-tempat pengembaraan saya di Malaysia dan rantau Asia Tenggara. Kesemuanya berhubungkait dari segi aspek budaya. Saya terinspirasi oleh identiti budaya tempatan masingmasing.” “I started by painting the landscapes of my hometown, then expanded to paint the places I travelled to in Malaysia and Southeast Asian region. They are all culturally connected in many ways. I’m inspired by each local cultural identity.” “从描绘家乡的风景开始，我扩展绘出我所到访过的马来西亚与东南亚地区各地方的风土人情。这些地方在文化方面 都存有多种联系。我的创作常受到当地文化特色所启发。” Ovum Series Acrylic on canvas 92 cm x 79 cm 1972 Lata Gala Acrylic on canvas 101 cm x 158 cm 1981
34 Rainforest Wood sculpture created for Belum Rainforest Project - an art event with international artists participant. 1994
35 ARTIS-ARTIS SENI VISUAL & ARTISAN NEGERI PERAK PERAK’S VISUAL ARTISTS & ARTISANS 霹雳州视觉艺术与手工艺创作者
36
37 SENI LUKISAN PAINTING | 绘画
38 ABU BAKAR IDRIS Umur Age 年龄 : 63 (b. 1958) Tempat Lahir Place of birth 出生于 : Pulau Pangkor, Perak Kini bertapak di Currently based in 现居 : Ulu Klang, Selangor Alamat Emel Email address 电邮地址 : [email protected] Facebook FB 脸书 : Abu Bakar Idris Instagram IG : idris.abu (Abu bakar idris) Laman web Website 网站 : - Bidang usaha kreatif Field of creative endeavour 创作领域 : *Seni Lukisan Painting 绘画 Abu Bakar Idris menamatkan pengajian dalam bidang seni dan reka bentuk di Malaysian Institute of Art (MIA) di Kuala Lumpur. Sejak tahun 1984, beliau telah melibatkan diri secara aktif dalam pameran seni tempatan dan antarabangsa. Pameran solo pertamanya diadakan pada tahun 1998. Selepas bersara, beliau bekerja sebagai artis sepenuh masa. Minat untuk meneroka nilai-nilai perubatan tanaman herba yang mendalam telah menjadi inspirasi utama yang mengekalkan minatnya dalam bidang seni. Abu Bakar Idris completed his art and design studies at Malaysian Institute of Art (MIA) in Kuala Lumpur. Since 1984, he has participated actively in local and international art exhibitions. He had his first solo exhibition in 1998. After his retirement, he became a full-time artist. His keen interest in exploring the medicinal values of herbal plants became the main inspiration to keep his passion for art in a meaningful way. 他在吉隆坡的马来西亚艺术学院（MIA）完成了他的艺术与设计课程。自1984年以来，他 积极参与了本地与国际的艺术展览。1998年，他办了首次的个展。退休后，他成为了一 名全职画家。他对探索草药植物药用价值的浓厚兴趣成为了他坚持对艺术的热忱之主要灵 感来源。 Selamat Pagi Capsaisin Acrylic on canvas 91 cm x 91 cm 2008
39 Abu Bakar Idris berkarya demi berkongsi penemuan penyelidikannya tentang keajaiban penyembuhan semula jadi dalam tanaman herba. He paints to share his research findings on natural healing wonders of herbal plants. 他以绘画来分享他对草药植物自然疗效之奥义的研究 。 Bila Rohani Berbisik Acrylic on canvas, 138 cm x 168 cm 2019 Bila Sendi pun Bercerita tentang Cinta pada Solat Acrylic on canvas 91.5 cm x 91.5 cm 2010
40 ANTHONIE CHONG KAH LEONG 張嘉量 Umur Age 年龄: 50 (b. 1971) Tempat Lahir Place of birth 出生于 : Ipoh, Perak Kini bertapak di Currently based in 现居 : Ipoh, Perak Alamat Emel Email address 电邮地址 : [email protected] Facebook FB 脸书 : Anthonie Chong Instagram IG : - Laman web Website 网站 : https://kahleongchong.wordpress.com/ Bidang usaha kreatif Field of creative endeavour 创作领域 : *Seni Lukisan Painting 绘画 Anthonie Chong tamat pengajiannya di Perak Institute of Art pada tahun 1990. Kemudian, beliau giat menghasilkan karya seni. Karya-karya seninya menggambarkan imej insan khayalannya yang diilhamkan oleh kuasa atau unsur-unsur semula jadi. Beliau mahir menggunakan sapuan berus dan pemakaian warna demi mempersembahkan adegan tiga dimensi serta ruang visual dalam karyanya. Pendekatan karya figuratif beliau yang tersendiri telah berjaya membentukkan gaya seni peribadinya. Anthonie Chong graduated from the Perak Institute of Art in 1990. Since then, he bacame prolific in his artmaking. His artworks portray his imaginary human images inspired by natural forces or elements. His skillful command of brush strokes and application of colours appropriately express the vivid sense of three dimensionality and visual space in his works. His personal figurative approach to express imaginary human forms has helped formulate his own style. 从1990年毕业于Perak Institute of Art 后积极投入艺术 创作。他的作品描绘了他受到自然力量或元素启发的虚 构人物形象。他以适当的色彩和笔触把人物形象的立体 和空间感表现得相当恰切。他运用具象的手法去表达想 象视觉造型, 成了自己的作品特征。 The Valley Series – Earth Guardian Oil on canvas 122 cm x 153 cm 2018
41 Anthonie Chong meluahkan perasaannya tentang subjek atau kejadian yang mengelilinginya ke atas kanvas dengan menggunakan pendekatan figuratif yang seterusnya membina gaya seninya. He expresses his feeling towards subjects or happenings surrounding him onto canvas by employing figurative approaches hence formulating his creative art style. 他善用创意与想象力，以扎实具象手法来表达对围绕着他的课题或事件的感受。 The Valley Series Oil on canvas 60 cm x 84.5 cm 2017 The Valley Series – Portraiture Oil on canvas 84 cm x 120 cm 2018
42 CHAI MENG YOKE蔡明玉 Umur Age 年龄: 57 (b. 1964) Tempat Lahir Place of birth 出生于 : Kampar, Perak Kini bertapak di Currently based in 现居 : Ipoh, Perak Alamat Emel Email address 电邮地址 : [email protected] Facebook FB 脸书 : Clemence Chai / Chai Clemence Instagram IG : - Laman web Website 网站 : - Bidang usaha kreatif Field of creative endeavour 创作领域 : *Seni Lukisan Painting 绘画 *Seni Mural Mural Art 壁画 Chai Meng Yoke mula melukis dengan belajar sendiri sejak 2011. Di bawah bimbingan beberapa mentor yang beliau temui sepanjang perjalanan kreatifnya, beliau mengembangkan kemahiran, teknik dan gaya artistiknya secara beransur-ansur. Sejak tahun 2017, beliau mula terlibat secara aktif dalam pameran seni, lelongan amal serta pertandingan. Seni dianggapnya minat sepanjang hayat. Beliau suka melukis apa sahaja yang menarik perhatiannya dalam kehidupan sehariannya, dengan menggunakan pelbagai medium dan bentuk ekspresi artistik. Chai Meng Yoke is a self-taught artist since 2011. Under the guidance of a few mentors whom she met throughout her creative journey, she gradually developed her skills, techniques and artistic style. She has been actively involved in art exhibitions, charity auctions and competitions since 2017. Art is her lifelong passion. She enjoys painting anything that appeals to her in her everyday life by exploring various mediums and forms of artistic expressions. 她是一位自学画家。从2011年开始，她深入研究与探索艺术。在 几位导师的指导下，她逐渐建立了自己的艺术创作技能、技巧与风 格。自 2017 年以来，她一直积极参与艺术展览、慈善拍卖和绘画 竞赛。艺术创作已成为她毕生的热忱。她喜欢通过探索各种媒介和 艺术表现形式来描绘任何在日常生活中吸引着她的事物。 Self Portrait Oil on canvas 90 cm x 120 cm 2020
43 Rasa ingin tahu serta minat Chai Meng Yoke terhadap seni menyemarakkan kegigihannya untuk berkarya seni Her curiosity and fascination with art enliven her perseverance in artistic creation. 对艺术的好奇与着迷激发了她在艺术创作中坚韧不拔的精神。 Self Portrait Oil on canvas 90 cm x 120 cm 2020 骏马奔腾 Galloping Horses Acrylic & Paints on wall 75 cm x 185 cm 2021 My Dream – A Life Closer to Nature Acrylic on canvas 90 cm x 120 cm 2018
44 CHEONG LAM SAN张南生 Umur Age 年龄: 79 (b. 1942) Tempat Lahir Place of birth 出生于 : Ipoh, Perak Kini bertapak di Currently based in 现居 : Ipoh, Perak Alamat Emel Email address 电邮地址 : [email protected] Facebook FB 脸书 : Cheong Lam San(张南生) Instagram IG : Laman web Website 网站 : - Bidang usaha kreatif Field of creative endeavour 创作领域 : *Seni Lukisan Painting 绘画 *Seni Kaligrafi Calligraphy Art书画 Cheong Lam San pakar dalam lukisan kuda, lukisan cat air, lukisan berus Cina dan kaligrafi Cina. Beliau berjaya meraih anugerah dalam beberapa pertandingan kaligrafi dan lukisan berus Cina peringkat kebangsaan serta antarabangsa yang diadakan di Malaysia. Beliau gemar melukis pemandangan jalanan, landskap semula jadi, persekitaran luar bandar serta kampungkampung nelayan di sekitar Perak. Sejak tahun 1970-an, beliau melibatkan diri secara aktif dalam pameran seni di Malaysia dan luar negara. Beliau juga salah seorang ahli pengasas Perak Art Society. Cheong Lam San specializes in horse drawings, watercolour painting, Chinese brush painting and calligraphy. He had won awards in several national and international Chinese calligraphy and painting competitions held in Malaysia. He loves to paint streetscapes, natural landscapes, rural settings and fishing villages around Perak. Since 1970s, he has actively participated in exhibitions in Malaysia and abroad. He was one of the founding members of the Perak Art Society. 他喜欢画马、擅长水彩画、中国水墨画以及书法。他曾经在马来西亚举办的多次国内与 国际中国书画比赛中获得奖项。他喜欢以画作描绘街景、自然景观以及霹雳州一带的乡 村环境与渔村景色。自70年代以来，他积极参与国内外举办的艺术展览。除此，他也是 霹雳美术协会的创始成员之一。 Ipoh Railway Station Watercolour on paper 79 cm x 59 cm 2017
45 Cheong Lam San cenderung melukis plein air, disebabkan tertarik dengan proses merakam suasana dan pemandangan di bawah kecerahan langit dan matahari. He enjoys plein air painting, as he is especially attracted by the process of capturing the atmosphere and scenes on-site, under the brightness of the sky and sunshine. 他偏爱写生作画，享受捕捉蓝天白云，阳光普照下的现场气氛与情景。 唐。白居易诗《 送王十八归山寄题 》 Chinese Calligraphy on rice paper 135 cm x 66 cm 2013 Red Crown Cranes & Plum Blossoms Chinese Brush Painting on rice paper 118 cm x 68 cm 2013
46 CHIN CHOONG KOOI 陈忠贵 Umur Age 年龄: 39 (b. 1982) Tempat Lahir Place of birth 出生于 : Ipoh, Perak Kini bertapak di Currently based in 现居 : Ipoh, Perak Alamat Emel Email address 电邮地址 : [email protected] Facebook FB 脸书 : Chin Choong Kooi Instagram IG : choongkooi Laman web Website 网站 : https://cksartphotography.wixsite.com/ cksartphotography/fine-art Bidang usaha kreatif Field of creative endeavour 创作领域 : *Seni Lukisan Painting 绘画 *Seni Ilustrasi Illustration 插画 Chin Choong Kooi berkelulusan diploma reka bentuk grafik dari Perak Institute of Art pada tahun 2004. Sejak tahun 2015, beliau aktif menghasilkan lakaran dan lukisan cat air. Beliau pernah memenangi anugerah dalam beberapa pertandingan seni lukis yang diadakan di Perak. Beliau gemar melakar atau melukis landskap, pemandangan jalanan, suasana atau aktiviti yang berlaku di sekelilingnya. Beliau juga suka melakar potret haiwan peliharaan dan orang yang ditemuinya dalam kehidupan seharian. Chin Choong Kooi graduated with a diploma in graphic design at Perak Institute of Art in 2004. Since 2015, he has been actively making sketches and watercolour paintings. He has won awards in several painting contests held in Perak. He enjoys sketching or painting landscapes, streetscapes, scenes or activities that happened around him. Additionally, he loves sketching pets and people he encounter in his daily life. 2004年，他在Perak Institute of Art考获了平面设计专科文凭。自 2015 年以来，他积极 投入素描和水彩画创作。他曾经在霹雳州所举办的几次绘画比赛中获得了奖项。除了喜欢 素描以及画风景，街景和在他周围发生的情景或活动。此外，他也喜欢素描宠物与一些他 在日常生活中所遇到的人的肖像。 HSBC Bank Ipoh Charcoal Sketch on paper 30 cm x 32 cm 2017
47 Chin Choong Kooi membuat karya seni demi ketenangan fikiran dan jiwa. He creates art to maintain a peaceful mind and soul. 艺术创作过程让他无意间进入冥想靜心的旅程 Childhood Watercolour on paper 28 cm x 38 cm 2019 Rendezvous Watercolour on paper 31 cm x 41 cm 2021
48 CHIN KOK YAN 陈国仁 Umur Age 年龄: 54 (b. 1967) Tempat Lahir Place of birth 出生于 : Ipoh, Perak Kini bertapak di Currently based in 现居 : Ipoh, Perak Alamat Emel Email address 电邮地址 : [email protected] Facebook FB 脸书 : ckyan 03 Instagram IG : yankc03 Laman web Website 网站 : - Bidang usaha kreatif Field of creative endeavour 创作领域 : *Seni Lukisan Painting 绘画 *Seni Fotografi Photography Art 摄影 Chin Kok Yan seorang artis grafik. Memiliki minat seni mendalam, beliau menceburi bidang lakaran, lukisan serta seni fotografi. Melakar dan melukis telah menjadi salah satu aktiviti yang kerap dilakukan dalam hidupan hariannya. Beliau gemar merakamkan suasana/kejadian yang disaksikannya sebagai karya seni. Pada tahun 2013, beliau telah mengasaskan Urban Sketchers Ipoh dan mula berusaha memupuk minat kesenian tempatan melalui aktiviti melakar secara berkumpulan yang diadakan di sekitar Perak. Chin Kok Yan works as a graphic artist. With a strong interest in art, he delves himself into sketching, painting and photography. Among all, sketching and painting have become part of his daily routines in life now. He enjoys documenting scenes/happenings that he witnessed as his works of art. In 2013, he founded Urban Sketchers Ipoh and began to promote local art interest through group sketching activities held around Perak. 他是一位平面设计师。持着对艺术有着浓厚的兴趣，他钻研素描、速写，绘画与摄影艺 术。特别是速写与绘画， 逐渐成为了他日常生活的一部分。他积极地通过画作记录目睹的 场景/事件。2013 年，他创立了Urban Sketchers Ipoh，并通过在霹雳州内举办的团体速 写活动，促进当地艺术兴趣。 Transmutative Digital art 20.5 cm x 30.5 cm 2019