- 74 - การแยกค่าเช่าออกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่ายและส่วนที่นําไปลดหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน ผู้เช่าต้องบันทึกจํานวนเงินที่จ่ายตามสัญญาเช่าแยกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่าย และส่วนท ี่ จะนําไปลดยอด คงเหลือของหนี้สินตามสญญาเชั ่าการเงิน ตลอดอายุสัญญาเช่า โดยใช้วิธีอัตราดอกเบ ี้ ยท ี่ แท้จริง (Effective Rate) ในการคํานวณ ซึ่งเป็นอัตราดอกเบ ี้ ยคงท ี่ เพ ื่ อคํานวณดอกเบ ี้ ยจากหนี้สินคงค้างแต่ละงวด ดังน ี้ ตารางคํานวณดอกเบ ี้ ยจ่ายและยอดคงเหลือหนี้สินตามสญญาเชัาการเง่ ิน (หน่วย : บาท) วันท ี่ ค่าเช่ารายปี (1) ดอกเบ ี้ ยจ่าย (2) = (4) x 5.6739% หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน ที่ลดลง (3) = (1) - (2) หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน คงค้าง (4) = (4) - (3) ๑ ต.ค. ๒๕x๑ 510,000.00 ๓๐ ก.ย. ๒๕x๒ 120,000.00 28,936.89 91,063.11 418,936.89 ๓๐ ก.ย. ๒๕x๓ 120,000.00 23,770.06 96,229.94 322,706.95 ๓๐ ก.ย. ๒๕x๔ 120,000.00 18,310.07 101,689.93 221,017.02 ๓๐ ก.ย. ๒๕x5 120,000.00 12,540.28 107,459.72 113,557.30 ๓๐ ก.ย. ๒๕x6 120,000.00 6,442.70 113,557.30 - รวม 600,000.00 90,000.00 510,000.00 การบันทึกบัญชีทางด้านผู้เช่า - ณ วันท ี่ 1 ตุลาคม 25x1 ซึ่งเป็นวันเร ิ่ มต้นสัญญาเช่า บันทึกรับรู้สินทรัพย์และหนี้สินตามสัญญาเช่า มูลค่า ที่ใช้บันทึก คือ มูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า เน ื่ องจากมีมูลค่าต ่ํ ากว่ามูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต่ํา ที่ต้องจ่าย ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 510,000.00 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 91,063.11 หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 418,936.89 ดอกเบ ี้ ยจ่าย คํานวณโดยใช้อัตรา 5.6739 % ต่อปี (อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่า) ของยอดคงเหลือของภาระหนี้สินในแต่ละงวด ส่วนท ี่ เหลือของค่าเช่ารายปี 120,000 บาท หลังจาก หักดอกเบ ี้ ยจ่ายแล้ว คือ ส่วนท ี่ ลดลงของหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงินที่ยังไม่ได้ชําระ การบันทึกบัญชีสําหรับ การชําระเงินตามสัญญาเช่าในแต่ละงวดแสดงดังน ี้ - ณ วันท 30 ี่ กันยายน 25x2 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 1 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 91,063.11 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 28,936.89 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 399
- 75 - เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 96,229.94 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 96,229.94 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x๓ เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 2 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 96,229.94 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 23,770.06 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 101,689.93 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 101,689.93 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x๔ เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 3 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 101,689.93 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 18,310.07 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 107,459.72 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 107,459.72 400
- 76 - - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x5 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 4 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 107,459.72 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 12,540.28 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 113,557.30 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 113,557.30 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x6 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 5 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 113,557.30 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 6,442.70 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 การบันทึกค่าเส ื่ อมราคาของสินทรัพย์ที่เช่า ผู้เช่าต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคาของครุภัณฑ์ที่เช่าท ี่ได้บันทึกเป็นสินทรัพย์ไว้โดยใช้วิธีเส้นตรง ตามอายุของสัญญาเช่า 5 ปีเน ื่ องจากผู้เช่าต้องคืนสินทรัพย์ที่เช่าให้กับผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า (หากไม่มี ความแน่นอนอย่างสมเหตุสมผลที่ผู้เช่าจะเป็นเจ้าของสินทรัพย์เม ื่ ออายุสัญญาเช่าส ิ้ นสุดลงผู้เช่าต้องตัดค่าเส ื่ อมราคา ของสินทรัพย์ให้หมดภายในอายุสัญญาหรืออายุการให้ประโยชน์แล้วแต่อายุใดจะสั้ นกว่า) การคํานวณค่าเส ื่ อมราคา สําหรับงวดแสดงได้ดังน ี้ ค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวด = (ราคาทุนของครุภัณฑ์ - มูลค่าคงเหลือ)/อายุสัญญาเช่า = (510,000 - 0)/5 = 102,000 บาท การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับแต่ละงวดในปี๒๕x๒ - ๒๕x5 แสดงได้ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 102,000.00 เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 102,000.00 401
- 77 - การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวดในปี๒๕x6 แสดงได้ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 101,999.00 เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 101,999.00 การส่งคืนครุภัณฑ์เม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า เม ื่ อส ิ้ นสุดอายุของสัญญาเช่า ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x6 ผู้เช่าต้องบันทึกการโอนครุภัณฑ์ที่เช่า กลับคืนให้ผู้ให้เช่า ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 509,999.00 ค่าจําหน่าย - ครุภัณฑ์อื่น 1.00 เครดิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 510,000.00 ตัวอย่างท ี่ 4 ข้อมูลเก ี่ ยวกับสัญญาเช่ามีดังน ี้ ๑) สัญญาเช่าครุภัณฑ์เร ิ่ มวันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๑ คาดว่าครุภัณฑ์มีอายุการให้เป็นประโยชน์ เชิงเศรษฐกิจ 5 ปีและหน่วยงานจะส่งคืนครุภัณฑ์กลับเป็นของผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดอายุสัญญาเช่า ๒) ครุภัณฑ์มีมูลค่ายุติธรรม ณ วันที่ทําสัญญาเช่าเป็นจํานวนเงิน 500,000 บาท และหน่วยงาน จ่ายค่าจดทะเบียนรถ 10,000 บาท 3) สัญญาเช่ามีอายุ 5 ปีโดยต้องจ่ายค่าเช่าเป็นงวดทุกต้นปีงบประมาณ รวม 5 งวด งวดละ 120,000 บาท (การจ่ายค่าเช่าทุกต้นปีงบประมาณ ทําให้การคํานวณมูลค่าปัจจุบันแตกต่างจากตัวอย่างท ี่ 3) 4) อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่าเท่ากับร้อยละ 8.8558 ต่อปี การจําแนกประเภทสัญญาเช่า ในการจัดประเภทของสัญญาเช่าพบว่ามี 2 ข้อท ี่ เก ี่ ยวข้องกับสัญญาเช่า ดังน ี้ 1. อายุสัญญาเช่าพบว่าสัญญาเช่ามีอายุ 5 ปีซึ่งเท่ากับอายุการให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจของครุภัณฑ์ ที่เช่า 2. มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายตามสัญญา ผู้เช่าต้องคํานวณมูลค่าดังกล่าว โดยใช้อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่า ซึ่งเท่ากับร้อยละ 8.8558 ต่อปีในกรณีข้างต้นจํานวนเงินข ั้ นต่ํา ที่ผู้เช่าต้องจ่ายประกอบด้วยจํานวนค่าเช่ารายปีซึ่งผู้เช่าจ่ายทุกวันส ิ้นปีเป็นเวลา 5 ปีดังน ี้ มูลค่าปัจจุบันของค่าเช่ารายปี (120,000 x 4.2500**) = 510,000 บาท ค่าจดทะเบียนรถยนต์ = 10,000 บาท มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย = 520,000 บาท *มูลค่าปัจจุบันของเงิน 1 บาท รับทุกงวดเวลาต่อเน ื่ อง 5 งวด ณ อัตราดอกเบี้ย 8.8558 % = 4.2500 (PVIFAD Table) 402
- 78 - มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายเทียบกับมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า พบว่ามูลค่าปัจจุบัน ของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย เท่ากับ 520,000 บาท มีจํานวนมากกว่ามูลค่ายุติธรรมของครุภัณฑ์ที่เช่า เท่ากับ 510,000 บาท ดังนั้น เม ื่ อพิจารณาสถานการณ์ของรายการสัญญาเช่า 2 ข้อข้างต้นแล้วสัญญาเช่า ดังกล่าวจัดเป็นสัญญาเช่าการเงิน การแยกค่าเช่าออกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่ายและส่วนที่นําไปลดหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน ผู้เช่าต้องบันทึกจํานวนเงินที่จ่ายตามสัญญาเช่าแยกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่าย และส่วนท ี่ จะนําไปลดยอด คงเหลือของหนี้สินตามสญญาเชั ่าการเงิน ตลอดอายุสัญญาเช่า โดยใช้วิธีอัตราดอกเบ ี้ ยท ี่ แท้จริง (Effective Rate) ในการคํานวณ ซึ่งเป็นอัตราดอกเบ ี้ ยคงท ี่ เพ ื่ อคํานวณดอกเบ ี้ ยจากหนี้สินคงค้างแต่ละงวด ดังน ี้ ตารางคํานวณดอกเบ ี้ ยจ่ายและยอดคงเหลือหนี้สินตามสญญาเชัาการเง่ ิน (หน่วย : บาท) วันท ี่ ค่าเช่ารายปี (1) ดอกเบ ี้ ยจ่าย (2) = (4) x 8.8558% หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน ที่ลดลง (3) = (1) - (2) หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน คงค้าง (4) = (4) - (3) 510,000.00 ๑ ต.ค. ๒๕x๑ 120,000.00 - 120,000.00 390,000.00 ๑ ต.ค. ๒๕x2 120,000.00 34,537.62 85,462.38 304,537.62 ๑ ต.ค. ๒๕x3 120,000.00 26,969.24 93,030.76 211,506.86 ๑ ต.ค. ๒๕x4 120,000.00 18,730.62 101,269.38 110,237.48 ๑ ต.ค. ๒๕x5 120,000.00 9,762.52 110,237.48 - รวม 600,000.00 90,000.00 510,000.00 การบันทึกบัญชีทางด้านผู้เช่า - ณ วันท ี่ 1 ตุลาคม 25x1 ซึ่งเป็นวันเร ิ่ มต้นสัญญาเช่า บันทึกรับรู้สินทรัพย์และหนี้สินตามสัญญาเช่า มูลค่า ที่ใช้บันทึกคือ มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายเน ื่ องจากมีมูลค่าต ่ํ ากว่ามูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 510,000.00 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 120,000.00 หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 390,000.00 ดอกเบ ี้ ยจ่าย คํานวณโดยใช้อัตรา 8.8558% ต่อปี (อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่า) ของยอดคงเหลือของภาระหนี้สินในแต่ละงวด ส่วนท ี่ เหลือของค่าเช่ารายปี 120,000 บาท หลังจากหัก ดอกเบ ี้ ยจ่ายแล้วคือส่วนท ี่ ลดลงของหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงินที่ยังไม่ได้ชําระการบันทึกบัญชีสําหรับการชําระเงิน ตามสัญญาเช่าในแต่ละงวดแสดงดังน ี้ 403
- 79 - - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๑ เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 1 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 120,000.00 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x2 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 34,537.62 เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 34,537.62 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 85,462.38 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 85,462.38 - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๒ กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 34,537.62 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 34,537.62 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 2 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 85,462.38 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 34,537.62 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบนทั ึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x3 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 26,969.24 เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 26,969.24 404
- 80 - ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 93,030.76 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 93,030.76 - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x3 กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 26,969.24 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 26,969.24 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 3 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 93,030.76 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 26,969.24 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x4 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 18,730.62 เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 18,730.62 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 101,269.38 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 101,269.38 - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x4 กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 18,730.62 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 18,730.62 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 4 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 101,269.38 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 18,730.62 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 405
- 81 - เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x5 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 9,762.52 เครดิต ดอกเบ้ยคี ้างจ่าย 9,762.52 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 110,237.48 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 110,237.48 - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x5 กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 9,762.52 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 9,762.52 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดสุดท้าย ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 110,237.48 ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 9,762.52 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 การบันทึกค่าเส ื่ อมราคาของสินทรัพย์ที่เช่า ผู้เช่าต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคาของครุภัณฑ์ที่เช่าท ี่ได้บันทึกเป็นสินทรัพย์ไว้โดยใช้วิธีเส้นตรง ตามอายุของสัญญาเช่า 5 ปีเน ื่ องจากผู้เช่าต้องคืนสินทรัพย์ที่เช่าให้กับผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า (หากไม่มี ความแน่นอนอย่างสมเหตุสมผลที่ผู้เช่าจะเป็นเจ้าของสินทรัพย์เม ื่ ออายุสัญญาเช่าส ิ้ นสุดลงผู้เช่าต้องตัดค่าเส ื่ อมราคา ของสินทรัพย์ให้หมดภายในอายุสัญญาหรืออายุการให้ประโยชน์แล้วแต่อายุใดจะสั้ นกว่า) การคํานวณค่าเส ื่ อมราคา สําหรับงวดแสดงได้ดังน ี้ 406
- 82 - การคํานวณค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวดแสดงได้ดังน ี้ ค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวด = (ราคาทุนของครุภัณฑ์ - มูลค่าคงเหลือ)/อายุการใช้งาน = (51๐,๐๐๐ - 0)/๕ = 102,0๐๐ บาท การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับแต่ละงวดในปี๒๕x๒ - ๒๕x5 แสดงได้ดังน ี้ เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 102,0๐๐.00 เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 102,0๐๐.00 การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับแต่ละงวดในปี๒๕x6 แสดงได้ดังน ี้ เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 101,999.00 เครดิตค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 101,999.00 การส่งคืนครุภัณฑ์เม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า เม ื่ อส ิ้ นสุดอายุของสัญญาเช่า ณ วันท ี่ 1 ตุลาคม ๒๕x5 ผู้เช่าต้องบันทึกการโอนครุภัณฑ์ที่เช่า กลับคืนให้ผู้ให้เช่า ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 509,999.00 ค่าจําหน่าย - ครุภัณฑ์อื่น 1.00 เครดิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 510,000.00 407
408
409
410