- 24 - รายการ การบนทักบึญชั ี กรณีได้รับการชําระเงินคืนจาก ผู้กู้ยืมเงินทุนโครงการเศรษฐกิจ ชุมชน กรณีคืนเงินทุนโครงการเศรษฐกิจ ชุมชนให้อําเภอ เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน กรณีตั้งงบประมาณชดใช้เงินทุน โครงการเศรษฐกิจชุมชน เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ปรับปรุงบัญชีเงินฝากธนาคาร และเงินให้กู้ยืม ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต เงินให้กู้ยืมระยะสั้น - เงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน สัญญาเงินให้กู้ยืมท ี่ จะถึงกําหนดชําระคืนภายใน 1 ปี - เงินทุน โครงการเศรษฐกิจชุมชน เงินรับฝากเงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน - ระยะยาว (ค่าปรับ) ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เงินรับฝากเงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน - ระยะยาว เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่าใช้จ่ายอุดหนุนเพ ื่ อชดเชยจากทุนหมุนเวียน เครดิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (เงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน) เครดิต เงินให้กู้ยืมระยะสั้น - เงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน สัญญาเงินให้กู้ยืมท ี่ จะถึงกําหนดชําระคืนภายใน 1 ปี - เงินทุน โครงการเศรษฐกิจชุมชน เงินให้กู้ยืมระยะยาว - เงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน เดบิต ลูกหนี้อื่น - บุคคลภายนอก เครดิต ค่าใช้จ่ายอุดหนุนเพ ื่ อชดเชยจากทุนหมุนเวียน การยืมเงิน การยืมเงนงบประมาณ ิเงนอิุดหนุน และเงินรบฝาก ั กรณียืมเงิน เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ลูกหน ี้ เงินยืม เครดิต เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น 349
- 25 - รายการ การบนทักบึญชั ี เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน กรณีคืนเงิน (1) ส่งใช้เงินยืม เท่ากับ ที่ยืม เม ื่ อจัดทําฎีกาส่งใช้เงินยืมและ ตรวจรับฎีกา (2) ส่งใช้เงินยืม น้อยกว่า ที่ยืม เม ื่ อจัดทําฎีกาส่งใช้เงินยืมและ ตรวจรับฎีกา ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืม กรณีจ่ายจากเงินรับฝากกรณีมีผู้อุทิศให้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต รายได้จากการบริจาคเพ ื่อใช้ตามวัตถุประสงค์ รายได้เงินสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นอื่น กรณีจ่ายจากเงินอุดหนุน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้เงินอุดหนุนรับล่วงหน้า เครดิต รายได้เงินอุดหนุนเพ ื่อเป็นเงินรางวัลสําหรับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถ ิ่ นที่มีการบริหารจัดการที่ดี รายได้เงินอุดหนุนท ั่วไปที่รัฐกาหนดวํ ัตถุประสงค์ รายได้เงินอุดหนุนเฉพาะกิจ รายได้เงินอุดหนุนจากหน่วยงานอื่น ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืม กรณีจ่ายจากเงินรับฝากกรณีมีผู้อุทิศให้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต รายได้จากการบริจาคเพ ื่อใช้ตามวัตถุประสงค์ รายได้เงินสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นอื่น 350
- 26 - รายการ การบนทักบึญชั ี (3) ส่งใช้เงินยืม มากกว่า ที่ยืม เม ื่ อจัดทําฎีกาส่งใช้เงินยืมและ ตรวจรับฎีกา กรณีจ่ายจากเงินอุดหนุน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้เงินอุดหนุนรับล่วงหน้า เครดิต รายได้เงินอุดหนุนเพ ื่อเป็นเงินรางวัลสําหรับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถ ิ่ นที่มีการบริหารจัดการที่ดี รายได้เงินอุดหนุนท ั่วไปที่รัฐกาหนดวํ ัตถุประสงค์ รายได้เงินอุดหนุนเฉพาะกิจ รายได้เงินอุดหนุนจากหน่วยงานอื่น ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืม ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืม กรณีจ่ายจากเงินรับฝากกรณีมีผู้อุทิศให้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต รายได้จากการบริจาคเพ ื่อใช้ตามวัตถุประสงค์ รายได้เงินสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นอื่น กรณีจ่ายจากเงินอุดหนุน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้เงินอุดหนุนรับล่วงหน้า เครดิต รายได้เงินอุดหนุนเพ ื่อเป็นเงินรางวัลสําหรับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถ ิ่ นที่มีการบริหารจัดการที่ดี รายได้เงินอุดหนุนท ั่วไปที่รัฐกาหนดวํ ัตถุประสงค์ รายได้เงินอุดหนุนเฉพาะกิจ รายได้เงินอุดหนุนจากหน่วยงานอื่น เบิกเงินส่วนเพ ิ่ มเติม (กรณีข้ามปีงบประมาณ ไม่สามารถเบิกจ่ายเงินส่วนเกินได้) ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) เครดิต เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น 351
- 27 - รายการ การบนทักบึญชั ี เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน กรณีจ่ายจากเงินรับฝากกรณีมีผู้อุทิศให้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต รายได้จากการบริจาคเพ ื่อใช้ตามวัตถุประสงค์ รายได้เงินสนับสนุนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นอื่น กรณีจ่ายจากเงินอุดหนุน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้เงินอุดหนุนรับล่วงหน้า เครดิต รายได้เงินอุดหนุนเพ ื่อเป็นเงินรางวัลสําหรับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถ ิ่ นที่มีการบริหารจัดการที่ดี รายได้เงินอุดหนุนท ั่วไปที่รัฐกาหนดวํ ัตถุประสงค์ รายได้เงินอุดหนุนเฉพาะกิจ รายได้เงินอุดหนุนจากหน่วยงานอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) การยืมเงนสะสมิ กรณียืมเงินสะสม เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน กรณีคืนเงินยืมเงินสะสม (1) กรณีคืนเงินที่ยืมไปเพื่ อกิจการ เฉพาะการ เม ื่อได้รับคืนเงินยืม (2) กรณีคืนเงินยืมเงินบําเหน็จ บํานาญ (ย้ายภูมิลําเนา) เม ื่อได้รับคืนเงินยืม ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ลูกหน ี้ เงินยืมเงินสะสม ลูกหน ี้ เงินยืมเงินสะสมกิจการเฉพาะการ (กรณีกิจการเฉพาะการยืม) เครดิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืมเงินสะสมกิจการเฉพาะการ รายได้ดอกเบ ี้ ยอื่น (ถ้ามี) ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต เงินรับฝาก ก.บ.ท. ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินรับฝาก ก.บ.ท. เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืมเงินสะสม 352
- 28 - รายการ การบนทักบึญชั ี (3) กรณีคืนเงินยืมเป็นค่าใช้จ่าย เม ื่ อจัดทําฎีกาส่งใช้เงินยืมและ ตรวจรับฎีกา (4) กรณีคืนเงินยืมเป็นเงิน เม ื่อได้รับคืนเงินยืม ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืมเงินสะสม ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ เงินยืมเงินสะสม การจาหนํ ่ายหนี้สูญ กรณีได้รับอนุมัติให้ตัดจําหน่าย หนี้สูญ กรณีได้รับคืนเงินจากการจําหน่าย หนี้สูญไปแล้ว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สูญ เครดิต ลูกหน ี้ (ระบุประเภท) เดบิต ค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสยจะสัูญ - ระบุประเภท เครดิต หนี้สงสัยจะสูญ - ระบุประเภท หมายเหตุกรณีไม่มีการต ั้ งค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสัยจะสูญ เม ื่ อตัดหนี้สูญไม่ต้องบันทึกบัญชี กลับรายการบัญชีค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสัยจะสูญและหน ี้ สงสัยจะสูญ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต หนี้สูญได้รับคืน การบนทักบึญชั ีเก ี่ ยวกบสันทริพยั ์ กรณีจัดซื้อ/จ้าง เพ ื่อให้ได้มาซ ึ่ งสนทริพยั ์ เม ื่ อตรวจรับพัสดุกรณีตรวจรับพัสดุ ตามงวดงาน เม ื่ อตรวจรับงานระหว่างทําหรือ งานระหว่างก่อสร้างงวดสุดท้าย แล้วเสร็จ ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต พักครุภัณฑ์ (ระบุประเภท) งานระหว่างก่อสร้าง สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก หมายเหตุกรณีจัดซื้อจัดจ้างเพ ื่อให้ได้มาซ ึ่ งสินทรัพย์ที่ต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคา และตรวจรับพัสดุเพียงงวดเดียวให้บันทึกบัญชีเป็นสินทรพยั ์ (ระบุประเภท) และไม่ต้องบันทึกบัญชีเป็นบัญชีพักครุภัณฑ์/งานระหว่างก่อสร้าง ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) เครดิต พักครุภัณฑ์ (ระบุประเภท) งานระหว่างก่อสร้าง 353
- 29 - รายการ การบนทักบึญชั ี กรณีได้รับโอน/บริจาค เปนต็ ัวสินทรพยั ์ กรณีได้รับสินทรัพย์จากการบริจาค หรือรับโอนสินทรัพย์ที่ไม่ต้องคิด ค่าเส ื่ อมราคา กรณีได้รับสินทรัพย์จากการบริจาค หรือรับโอนสินทรัพย์ที่ต้องคิด ค่าเส ื่อมราคาโดยไม่มีเง ื่อนไข การส่งคืน กรณีได้รับสินทรัพย์จากการบริจาค หรือรับโอนสินทรัพย์ที่ต้องคิด ค่าเส ื่อมราคาโดยมีเง ื่อนไข การส่งคืน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ที่ดิน ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต รายได้จากการบริจาคสินทรัพย์ (บุคคลภายนอก) รายได้จากการรับโอนสินทรัพย์ระหว่างหน่วยงาน (หน่วยงานภาครัฐ) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) (ใช้มูลค่ายุติธรรมหรือมูลค่าสทธุิในการบันทกบึ ัญชี) เครดิต รายได้จากการบริจาคสินทรัพย์ (บุคคลภายนอก) รายได้จากการรับโอนสินทรัพย์ระหว่างหน่วยงาน (หน่วยงานภาครัฐ) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบประเภทสุินทรพยั ์) (ใช้มูลคาย่ ุติธรรมหรือมลคู่าสทธุิในการบนทักบึ ัญช) ี เครดิต รายได้รอการรับรู้-ระยะยาว กรณขายทอดตลาดสี ินทรพยั ์จากการซื้อ/จ้าง และท ี่ได้รับบริจาค/โอน แบบไม่มีเง ื่อนไขการส่งคืน เม ื่อได้รับเงินจากการจําหน่าย สินทรัพย์ เม ื่ อนําเงินสดฝากธนาคารในวัน ทําการถัดไป คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณถึงวันท ี่ จําหน่ายสินทรพยั ์นั้น ตัดสินทรัพย์ออกจากงบการเงิน ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินสดในมือ (กรณียังไม่ได้นําเงินฝากธนาคารในวันนั้น) เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต รายได้จากการขาย (ระบุประเภทสินทรัพย์) เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต เงินสดในมือ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย ์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม – ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสนทริ ัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม – ระบุประเภทสินทรพยั ์ ค่าจําหน่าย (ระบุประเภทสินทรัพย์) เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) 354
- 30 - รายการ การบนทักบึญชั ี กรณบรี ิจาคหรือโอนสนทริพยั ์จากการซื้อ/จ้าง ที่ได้รับบริจาค/โอน แบบไม่มีเง ื่อนไขการส่งคืน คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณถึงวันท ี่ บริจาค/โอนสินทรัพย์นั้น ตัดสินทรัพย์ออกจากงบการเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย ์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม – ระบุประเภทสินทรพยั ์ โอนสินทรัพย์ให้หน่วยงานของรัฐ บริจาคสินทรัพย์ให้หน่วยงานภายนอก บริจาคสินทรัพย์ให้บุคคลภายนอก เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) การโอนคนสืนทริพยั ์ที่ได้รับบริจาคแบบมีเง ื่อนไขการส่งคืน คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณถึงวันท ี่ โอนคืนสินทรพยั ์นั้น ตัดสินทรัพย์ออกจากงบการเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย ์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม – ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ เดบิต รายได้รอการรับรู้ - ระยะยาว เครดิต รายได้จากการบริจาคสินทรัพย์ (บุคคลภายนอก) รายได้จากการรับโอนสินทรัพย์ระหว่างหน่วยงาน (หน่วยงานภาครัฐ) (ถ้าปีสุดท้ายที่คิดค่าเส ื่ อมราคา ให้ลดยอดรายได้รอการรับรู้ระยะยาวท ั้ งจํานวน ที่เหลือให้เป็นศูนย์) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม – ระบุประเภทสินทรพยั ์ โอนสินทรัพย์ให้หน่วยงานของรัฐ บริจาคสินทรัพย์ให้หน่วยงานภายนอก บริจาคสินทรัพย์ให้บุคคลภายนอก รายได้รอการรับรู้-ระยะยาว (เฉพาะสินทรัพย์ที่ยังไม่หมดอายุการใช้งาน) เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) การแลกเปลี่ ยนสนทริพยั ์ระหวางหน่ ่วยงาน กรณีสินทรัพย์ที่คิดค่าเส ื่ อมราคา 1. คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณถึงวันท ี่ แลกเปลี่ ยนสินทรัพย์ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ 355
- 31 - รายการ การบนทักบึญชั ี 2. ตัดจําหน่ายสินทรัพย์เก่า และรับรู้สินทรพยั ์ใหม่ กรณีนําสินทรพยั ์ที่ไม่คิดค่าเส ื่ อม ราคาไปแลกเปลี่ ยน ตัดจําหน่ายสินทรัพย์เก่า และรับรู้สินทรพยั ์ใหม่ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ที่รับมาใหม่) ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ (ที่นําไปแลกเปลี่ ยน) ค่าใช้จ่ายอื่น (กรณีมีผลต่างระหว่างสินทรัพย์ใหม่และเก่า) เครดิต สินทรัพย์ (ที่นําไปแลกเปลี่ ยน) รายได้จากการแลกเปลี่ ยนสินทรัพย์ (กรณีมีผลต่างระหว่าง สินทรัพย์ใหม่และเก่า) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ที่รับมาใหม่ต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคา) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) (สินทรัพย์ที่รับมาใหม่ไม่ต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคา) ค่าใช้จ่ายอื่น (กรณีมีผลต่างระหว่างสินทรัพย์ใหม่และเก่า) เครดิต เงินสะสม (กรณีสินทรัพย์ที่นําไปแลกเปลี่ยนเป็นสินทรัพย์ที่ได้มา ในปีงบประมาณก่อน) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) (กรณีสินทรัพย์ที่นําไปแลกเปลี่ยนเป็น สินทรัพย์ที่ได้มาในปีงบประมาณปัจจุบัน) รายได้จากการแลกเปลี่ ยนสินทรัพย์ (กรณีมีผลต่างระหว่าง สินทรัพย์ใหม่และเก่า) การปรบปร ัุงบญชั ีระหวางป ่ งบประมาณ ี การตงล ั้ กหนูี้ค่าภาษี ให้ดําเนินการต ั้ งลูกหน ี้ ตาม รอบระยะเวลาของการชําระภาษีเช่น ภาษีที่ดินและสงปล ิู่กสร้างกําหนดให้ ชําระภายในเดือนเมษายนของทุกปี หากพ้นกําหนดให้ตั้งเป็นลูกหน ี้เป็นต้น ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหน ี้ - ภาษีป้าย ลูกหน ี้ - ภาษีที่ดินและส ิ่งปลูกสร้าง เครดิต รายได้ภาษีป้าย รายได้ภาษีที่ดินและส ิ่งปลูกสร้าง การตงล ั้ กหนูี้ค่าสินค้าและบริการประจําเดือน ณ วันส ิ้ นเดือน ให้บันทึกรายได้ ประจําเดือนที่ยังเรียกเก็บไม่ได้ ภายในเดือน เช่น ค่าน ้ําประปา ค่าขยะ และค่าเช่า เป็นต้น ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ - ระบุประเภท เครดิต รายได้ (ระบุประเภท) การบนทักบึญชั ีผิดประเภท เม ื่ อพบว่ามีการบันทึกบัญชีผิด ประเภทรายได้ เม ื่ อพบว่ามีการบันทึกบัญชีผิด ประเภทรายจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ (ระบุประเภทที่ผิด) เครดิต รายได้ (ระบุประเภทที่ถูก) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภทที่ถูก) เครดิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภทที่ผิด) 356
- 32 - รายการ การบนทักบึญชั ี การเรียกคืนเงนรายจิาย่ เม ื่ อมีการเรียกคืนเงินรายจ่าย ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภทที่จ่าย) (กรณีรับคืนในปีงบประมาณ) เงินสะสม (กรณีรับคืนข้ามปงบประมาณ ี ) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) การบนทักเงึนเกินบิญชั ี เม ื่ อพบว่านําฝากเงินเกินกว่าเงินท ี่ ปรากฏในใบเสร็จรับเงิน/หลักฐาน การรับเงิน เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา เพ ื่ อคืนเงินเกินบัญชี เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต เงินเกินบัญชี ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เงินเกินบัญชี เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) การบนทักเงึนขาดบิญชั ี เม ื่ อพบว่าจ่ายเงินเกินกว่าใบสําคัญ คู่จ่าย หรือจ่ายโดยไม่มีใบสําคัญ คู่จ่าย เม ื่อได้รับเงินคืนจากเงินรอรับคืน/ เงินขาดบัญชี ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินรอรับคืน เงินขาดบัญชี เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภทที่จ่าย) (กรณีตรวจพบในปีงบประมาณ) เงินสะสม (กรณีตรวจพบข้ามปีงบประมาณ) ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต เงินรอรับคืน เงินขาดบัญชี 357
- 33 - รายการ การบนทักบึญชั ี การตงล ั้ กหนูี้อื่น ๆ เม ื่ อตรวจสอบพบว่ามีการเบิกเงิน ค่าใช้จ่ายโดยมิชอบและต้อง ดําเนินการตามวิธีปฏิบัติราชการ ทางปกครองหรือมีกรณีอื่นใดที่ต้อง บันทึกลูกหนี้อื่น เม ื่อได้รับเงินคืนจากการต ั้ งลูกหน ี้ อื่น ๆ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหน ี้ ความรับผิดทางแพ่ง ลูกหน ี้ ความรับผิดทางละเมิด ลูกหนี้อื่น - บุคคลภายนอก เครดิต เงินรอรับคืน (กรณีตั้งลูกหน ี้ จากเงินรอรับคืน) เงินขาดบัญชี (กรณีตั้งลูกหน ี้ จากเงินขาดบัญชี) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) (กรณีตรวจพบในปีงบประมาณ) เงินสะสม (กรณีตรวจพบข้ามปีงบประมาณ) ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ ความรับผิดทางแพ่ง ลูกหน ี้ ความรับผิดทางละเมิด ลูกหนี้อื่น - บุคคลภายนอก การขอคนเงื ินรายได้ เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต รายได้ (ระบุประเภท) (กรณีคืนในปีงบประมาณ) เงินสะสม (กรณีคืนข้ามปีงบประมาณ) เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) การตดจัาหนํ ่ายสินทรพยั ์ที่มีไว้เพ ื่ อการบรจาคิ เม ื่ อเบิกและจ่ายสินทรัพย์ออกจาก คลัง ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต สินค้าเพ ื่ อการบริจาค การโอนเงนระหวิางธนาคาร่ เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) (ที่รับโอนเงิน) เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) (ที่จ่ายเงิน) 358
- 34 - รายการ การบนทักบึญชั ี การปรบปร ัุงบญชั ีณ วันส ิ้นปงบประมาณ ี การตงล ั้ กหนูี้ค้างชาระํกรณีที่ตั้งลกหนูี้ไม่ครบถ้วนระหวางป ่ ีงบประมาณ ลูกหนี้ค่าภาษี ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ เดือนกันยายน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหน ี้ - ภาษีป้าย ลูกหน ี้ - ภาษีที่ดินและส ิ่งปลูกสร้าง เครดิต รายได้ภาษีป้าย รายได้ภาษีที่ดินและส ิ่งปลูกสร้าง ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ - ระบุประเภท เครดิต รายได้ (ระบุประเภท) การตงค ั้ าเผ่ ื่ อหน ี้ สงสัยจะสูญ (ให้คํานวณเป็นร้อยละจากยอดลูกหน ี้ คงค้างตามท ี่ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ ิ่ นกําหนด) 1) การตงค ั้ าเผ่ ื่ อหนสงส ี้ ัยจะสญในป ูแรกี เม ื่ อต ั้ งค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสัยจะสูญ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สงสัยจะสูญ - ระบุประเภท เครดิต ค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสยจะสัูญ - ระบุประเภท 2) การต ั้ งคาเผ่ ื่ อหนสงส ี้ ัยจะสญในป ูีถัดไป กรณีคํานวณแล้วค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสัย จะสูญมียอดเพมข ิ่ ึ้นจากปีก่อน กรณีคํานวณแล้วค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสัย จะสูญมียอดลดลงจากปีก่อน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สงสัยจะสูญ - ระบุประเภท (ยอดท ี่ เพ ิ่ มขึ้น) เครดิต ค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสยจะสัูญ - ระบุประเภท (ยอดท ี่ เพ ิ่ มขึ้น) เดบิต ค่าเผ ื่ อหน ี้ สงสยจะสัูญ - ระบุประเภท (ยอดท ี่ ลดลง) เครดิต หนี้สงสัยจะสูญ - ระบุประเภท (ยอดท ี่ ลดลง) การรบรัเงู้ นฝากกระทรวงการคล ิ ัง เม ื่ อรับรู้เงินที่รัฐบาลให้กับองค์กร ปกครองส่วนท้องถ ิ่ นแต่องค์กร ปกครองส่วนท้องถ ิ่ นยังไม่ได้ บันทึกรายการขอเบิกเงินในระบบ GFMIS ณ วันส ิ้นปีงบประมาณ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินฝากกระทรวงการคลัง เครดิต รายได้ (ระบุประเภท) การรบรัดอกเบ ู้ ี้ ยค้างรบและดอกเบัยค ี้ างจ้าย่ เม ื่อได้รับการยืนยันยอดดอกเบี้ย ค้างรับและดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ระหว่างเดือนท ี่ได้รับหรือ จ่ายดอกเบ ี้ ยล่าสุดถึงเดือนกันยายน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ค้างรับ - หน่วยงานภาครัฐ รายได้ค้างรับ - บุคคลภายนอก เครดิต รายได้ดอกเบ ี้ ยเงินฝากที่ สถาบันการเงิน รายได้ดอกเบ ี้ ยเงินลงทุน เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่าย - ในประเทศ (ระบุระยะเวลาของเงินกู้) เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 359
- 35 - รายการ การบนทักบึญชั ี การคดคิาเส่ ื่ อมราคาสนทริพยั ์ เม ื่ อคิดค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ ประจําปี กรณีเป็นสินทรัพย์ที่ได้รับบริจาค หรือรับโอนแบบมีเง ื่อนไขการส่งคืน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย ์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย ์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ เดบิต รายได้รอการรับรู้ - ระยะยาว เครดิต รายได้จากการบริจาคสินทรัพย์ (บุคคลภายนอก) รายได้จากการรับโอนสินทรัพย์ระหว่างหน่วยงาน (หน่วยงานภาครัฐ) การตงบ ั้ ญชั ีค่าใช้จ่ายทเปี่ นล็ ักษณะค่าใช้จ่ายประจาเดํ อนเป ืนค็ าใช ่ ้จ่ายค้างจ่าย เช่น ค่าไฟฟ้า ค่าน ้ําประปา ค่าโทรศพทั ์ค่าอินเทอร์เน็ต เป็นต้น ค่าใช้จ่ายขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น ค่าใช้จ่ายท ี่ องค์กรปกครอง ส่วนท้องถ ิ่ นจ่ายแทนหน่วยงาน ภายใต้สังกัด ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภทที่จ่าย) เครดิต ค่าสาธารณูปโภคค้างจ่าย ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (ระบุประเภท) เดบิต ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน - งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) เครดิต ค่าสาธารณูปโภคค้างจ่าย ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (ระบุประเภท) การเปลี่ยนประเภทสนทริพยั ์หรือหนี้สินที่มีระยะเวลาจากระยะยาวเปนระยะส็ ั้น เช่น เงนฝากประจ ิ ํา เจาหน้เง ี้ ินกู้ เงินประกนสัญญาทั ี่ จะครบกําหนดในปีงบประมาณถดไป ั เปนต็ ้น เงินฝากประจําระยะยาว เงินให้กู้ยืม-เงินทุนโครงการเศรษฐกิจ ชุมชน เงินกู้ยืม เงินประกันสัญญา เงินรับฝากอื่น หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินฝากประจํา - ระยะสั้น เครดิต เงินฝากประจํา - ระยะยาว เดบิต ส่วนของเงินให้กู้ยืมระยะยาวที่ถึงกําหนดชําระภายใน 1 ปี - เงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน เครดิต เงินให้กู้ยืมระยะยาว-เงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน เดบิต เงินกู้ (ระบุหน่วยงาน/สถาบันการเงิน) - ระยะยาว เครดิต ส่วนของเงินกู้ระยะยาวที่ถึงกําหนดชําระภายใน 1 ปี (ระบุหน่วยงาน/สถาบันการเงิน) เดบิต เงินประกันสัญญา - ระยะยาว เครดิต เงินประกันสัญญา - ระยะสั้น เดบิต เงินรับฝาก (ระบุประเภท) - ระยะยาว เครดิต เงินรับฝาก (ระบุประเภท) - ระยะสั้น เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 360
- 36 - รายการ การบนทักบึญชั ี ประมาณการหนี้สินระยะยาว เดบิต เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - บุคคลภายนอก เครดิต เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - บุคคลภายนอก วัสดุคงเหลือ (เฉพาะวิธีที่ 1) เม ื่ อตรวจนับวัสดุคงเหลือ ณ วันส ิ้นปี งบประมาณ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต วัสดุคงคลัง เครดิต ค่าวัสดุใช้ไป (วัสดุสิ้นเปลืองท ี่ใช้ในการดําเนินงาน) ค่าเช ื้ อเพลิง (กรณีมีเช ื้ อเพลิงท ี่ สต๊อกไว้) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) การปรบปร ัุงคาใช ่ ้จ่ายใหเป้นค็ ่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้าในปงบประมาณป ีจจั ุบัน เช่น ค่าประกนภั ัย เปนต็ ้น เม ื่อปรับปรุงค่าใช้จ่ายให้เป็น ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า ในปีงบประมาณปัจจุบัน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า เครดิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) การปรบปร ัุงรายไดเง้นอิดหนุ ุนทเหล ี่ ือจ่ายเป็นเงนริ บฝากรอส ั ่งคืน เม ื่อปรับปรุงรายได้เงินอุดหนุนจาก รัฐบาลรับล่วงหน้าเป็นเงินรับฝาก รอส่งคืน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้เงินอุดหนุนรับล่วงหน้า เครดิต เงินรับฝากรอส่งคืน การปดบิญชั ี ปิดบัญชีรายได้และค่าใช้จ่ายเข้า รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ (ประเภทที่รับ) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ (กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่าย) เครดิต ค่าใช้จ่าย (ประเภทที่จ่าย) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ (กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่าย) ปรับปรุงบัญชีกรณีรายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิเข้าเงินสะสม กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เครดิต เงินสะสม เดบิต เงินสะสม เครดิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ การปรบปร ัุงบญชั ีเม ื่อเปดปิ ีงบประมาณใหม่ ปรับปรุงบัญชีรายได้รับล่วงหน้าที่มี การชําระล่วงหน้าไว้แล้วเป็นรายได้ ในปีปัจจุบัน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ค่าสินค้าและบริการรบลั ่วงหน้า รายได้ค่าภาษีรับล่วงหน้า เครดิต รายได้ (ระบุประเภท) 361
- 37 - รายการ การบนทักบึญชั ี กลับรายการสวนของเง่ ินให้กู้ยืม ระยะยาวที่ถึงกําหนดชําระภายใน 1 ปี - เงินทุนโครงการเศรษฐกิจ ชุมชน เป็นสัญญาเงินให้กู้ยืม ที่จะถึงกําหนดชําระคืนภายใน 1 ปี ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สัญญาเงินให้กู้ยืมท ี่ จะถึงกําหนดชําระคืนภายใน 1 ปี - เงนทิุนโครงการ เศรษฐกิจชุมชน เครดิต ส่วนของเงินให้กู้ยืมระยะยาวที่ถึงกําหนดชําระภายใน 1 ปี - เงินทุนโครงการเศรษฐกิจชุมชน กลับรายการค้างรับและค้างจ่าย ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย ดอกเบ ี้ ยค้างรบและดอกเบัยค ี้ างจ้ ่าย ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า วัสดุคงเหลือ (เฉพาะวิธีที่ 1) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าสาธารณูปโภคค้างจ่าย ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (ระบุประเภท) เครดิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภทที่จ่าย) ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน - งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) เดบิต รายได้ดอกเบ ี้ ยเงินฝากที่ สถาบันการเงิน รายได้ดอกเบ ี้ ยเงินลงทุน เครดิต รายได้ค้างรับ - หน่วยงานภาครัฐ รายได้ค้างรับ - บุคคลภายนอก เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่าย - ในประเทศ (ระบุระยะเวลาของเงินกู้) เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า เดบิต ค่าวัสดุใช้ไป (วัสดุสิ้นเปลืองท ี่ใช้ในการดําเนินงาน) ค่าเช ื้ อเพลิง (กรณีมีเช ื้ อเพลิงท ี่ สต๊อกไว้) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต วัสดุคงคลัง 362
- 38 - การบนทักบึญชั ีวัสดุคงคลัง วิธีที่ 1 วิธีที่ 2 สําหรบองคั กรปกครองส ์ ่วนทองถ้ ิ่ นที่มีสินค้าและวสดัุคงเหลือ ที่ใชเพ้ ื่ อการดําเนินงานในหน่วยงานเพียงวัตถประสงคุ์เดียว เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา หรือเม ื่ อตรวจรับพัสดุ ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่าวัสดุใช้ไป ค่าเช ื้ อเพลิง ฯลฯ เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) รายได้ค่าปรับการผิดสัญญา (ถ้ามี) เม ื่ อส ิ้นปีงบประมาณให้ตรวจนับวัสดุคงคลัง ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต วัสดุคงคลัง ฯลฯ เครดิต ค่าวัสดุใช้ไป ค่าเช ื้ อเพลิง ฯลฯ สําหรบองคั กรปกครองส ์ ่วนทองถ้ ิ่ นที่มีสินคาและว้สดัคงเหลุือ ที่ใช้เพ ื่ อการดาเนํ ินงานในหน่วยงานหลายวัตถุประสงค์ เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา หรือเม ื่ อตรวจรับพัสดุ ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต วัสดุคงคลัง ฯลฯ เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) รายได้ค่าปรับการผิดสัญญา (ถ้ามี) ทุกส ิ้ นเดือนหากมีรายการเบิกสินค้าและวัสดุคงเหลือให้บันทึก ตัดเป็นค่าใช้จ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าวัสดุใช้ไป ค่าเช ื้ อเพลิง ฯลฯ เครดิต วัสดุคงคลัง ฯลฯ เม ื่ อส ิ้นปีงบประมาณ - ไม่ต้องบันทึกบัญชี - 363
- 39 - วิธีที่ 1 วิธีที่ 2 เม ื่อเปิดปีงบประมาณใหม่ ให้ปรับปรุงบัญชีวัสดุคงคลัง เป็นค่าใช้จ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าวัสดุใช้ไป ค่าเช ื้ อเพลิง ฯลฯ เครดิต วัสดุคงคลัง ฯลฯ เม ื่อเปิดปีงบประมาณใหม่ - ไม่ต้องบันทึกบัญชี - การบนทักบึญชั ีเก ี่ ยวกบสัญญาเชั ่าการเงิน รายการ การบนทักบึญชั ี ณ วันท ี่สามารถใช้สิทธิได้ตามสัญญา ในสินทรัพย์ที่เช่า ให้รับรู้ด้วยจํานวน เงินเท่ากับมูลค่ายุ ติธรรมของ สินทรัพย์ที่เช่า หรือมูลค่าปัจจุบันของ จํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย แล้วแต่ จํานวนใดจะต่ํ ากว่า ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน (ระบุประเภทสินทรัพย์) เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น (ที่ถึงกําหนดชําระในปีงบประมาณปัจจุบัน) หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว (ที่ถึงกําหนดชําระในปีงบประมาณถัดไป) เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตาม เง ื่อนไขการเช่า ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน (ถ้ามี) เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง (ระบุประเภท) สิ้นปีงบประมาณ 1. คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ ของสินทรัพย์ภายใต้สัญญาเช่ า การเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา – ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม – ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ 364
- 40 - รายการ การบนทักบึญชั ี 2. ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว เป็น เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น สําหรับยอดการชําระที่ถึงกําหนด ชําระ ในปีงบประมาณถัดไป 3. กรณีเป็นสัญญาที่มีดอกเบ ี้ ยจ่าย ให้บันทึกดอกเบ ี้ ยจากสัญญาเช่า การเงินค้างจ่าย ต้นปีงบประมาณ กลับรายการดอกเบ ี้ ยจากสัญญาเช่า การเงินค้างจ่าย เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน กรณีคืนสินทรัพย์ให้กับผู้ให้เช่า คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ตั้งแต่ ต้นปีงบประมาณถึงวันที่ ส่งคื น สินทรัพย์ ตัดสินทรัพย์ออกจากงบการเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา – ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม – ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น (กรณีสินทรัพย์ยังไม่หมดอายุการใช้งาน) หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว (กรณีสินทรัพย์ยังไม่หมดอายุการใช้งาน) ค่าจําหน่าย (ระบุประเภทสินทรัพย์) (กรณีสินทรัพย์หมดอายุการใช้งาน) เครดิต สินทรัพย์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน (ระบุประเภทสินทรัพย์) หมายเหตุกรณีหน่วยงานใช้สิทธิซื้อสินทรัพย์เม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า ไม่ต้องบันทึก คืนสินทรัพย์ให้กับผู้เช่า 365
- 41 - การบนทักบึญชั ีเก ี่ ยวกบการประมาณการหน ั ี้สิน รายการ การบนทักบึญชั ี ณ วันท ี่ประเมินว่าการฟ้องร้องคดี ดังกล่าวมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ว่า จะแพ้คดี ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ชดใช้ค่าเสียหาย เครดิต ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะสั้น (คาดว่าจะต้องชําระภายในปีงบประมาณปัจจุบัน) ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะยาว (คาดว่าจะต้องชําระภายในปีงบประมาณถัดไป) เม ื่ อวันที่มีคําพิพากษาหรือคําส ั่ งศาล 1. กรณีที่แพ้คดี 1.1 กรณีที่ต้องชดใช้ค่าเสียหายมากกว่า ที่ประมาณการหนี้สินไว้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะสั้น ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะยาว ชดใช้ค่าเสียหาย เครดิต เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - บุคคลภายนอก 1.2 กรณีที่ต้องชดใช้ค่าเสียหายน้อยกว่า ที่ประมาณการหนี้สินไว้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะสั้น ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะยาว เครดิต เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - บุคคลภายนอก ชดใช้ค่าเสียหาย (กรณีชดใช้ค่าเสียหายภายในปีงบประมาณ ที่ตั้งค่าใช้จ่าย) เงินสะสม (กรณีชดใช้ค่าเสียหายภายในปีงบประมาณถัดไป) สิ้นปีงบประมาณ ปรับปรุงระยะเวลา เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว เป็น เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น สําหรับยอดค่าเสียหายที่ถึงกําหนดชําระ ภายในปีงบประมาณถัดไป ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะยาว - บุคคลภายนอก เครดิต เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - บุคคลภายนอก เม ื่ อจัดทําฎีกา และตรวจรับฎีกา และเอกสาร ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่นชดใช้ค่าเสียหายระยะสั้น - บุคคลภายนอก เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก 366
- 42 - รายการ การบนทักบึญชั ี เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง (ระบุประเภท) 2. กรณีที่ชนะคดี ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะสั้น ประมาณการหนี้สินอื่น - ระยะยาว เครดิต ชดใช้ค่าเสียหาย (กรณีชนะคดีภายในปีงบประมาณที่ตั้ง ค่าใช้จ่าย) เงินสะสม (กรณีชนะคดีภายในปีงบประมาณถัดไป) ทั้งน ี้ กรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นอยู่ระหว่างการฟ้องร้องดําเนินคดีและมีความไม่แน่นอนว่าจะแพ้คดีหรือไม่ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่นเปิดเผยข้อมูลการฟ้องร้องคดีดังกล่าวไว้ในหมายเหตุ “หนี้สินท ี่ อาจจะเกิดขึ้น” แทนการบันทึกบัญชีประมาณการหนี้สิน 367
- 43 - การบนทักบึญชั ีระหว่างกัน รายการ การบนทักบึญชั ี กรณีหน่วยงานต้นสังกัดสนับสนุนเงิน สินทรัพย์เพ ื่อเป็นทุนในการจัดต ั้ งหน่วยงานภายใต้สังกัดคร ั้ งแรก องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภายใต้สังกัด เม ื่ อหน่วยงานต้นสังกัดให้เงิน ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เงินสะสม เครดิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ทุนดําเนินการ/รายได้สะสม/เงินสะสม เม ื่ อหน่วยงานต้นสังกัดให้สินทรัพย์ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินสะสม เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต ทุนดําเนินการ/รายได้สะสม/เงินสะสม สําหรับสินทรัพย์ที่เข้าเกณฑ์การคํานวณค่าเส ื่ อมราคา สินทรัพย์ 1. คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ ถึงวันท ี่โอน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภท สินทรัพย์ 2. ตัดบัญชีสินทรัพย์ออกจากงบการเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ เงินสะสม เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) สําหรับสินทรัพย์ที่ไม่เข้าเกณฑ์การคํานวณค่าเส ื่ อมราคา - สินทรัพย์ที่ได้มาในปีงบประมาณปัจจุบัน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินสะสม เครดิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) บันทึกรับรู้สินทรัพย์ที่ได้รับโอน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภท สินทรัพย์ ทุนดําเนินการ/รายได้สะสม/เงินสะสม และเร ิ่ มคํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์นับถัดจากวันท ี่ หน่วยงานที่รับโอนสินทรัพย์ได้รับสินทรัพย์จนกว่าจะ หมดอายุการใช้งาน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต ทุนดําเนินการ/รายได้สะสม/เงินสะสม 368
- 44 - รายการ การบนทักบึญชั ี - สินทรัพย์ที่ได้มาเม ื่อปีงบประมาณก่อน จําหน่ายออกจากทะเบียนสินทรัพย์โดยไม่ต้องบันทึกบัญชี บันทึกสินทรัพย์ในทะเบียนคุม โดยไม่ต้องบันทึกบัญชี กรณีที่องคกรปกครองส ์ ่วนท้องถนให ิ่ เง้ ินแก่กิจการเฉพาะการและหนวยงานภายใต ่ ้สังกัด (ที่ไม่ใชการให ่เง้ ินเพ ื่อเป็นทุนในการจัดต ั้ งหน่วยงานภายใต้สังกัดครงแรก ั้ ) ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน – งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) เครดิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต รายได้เงินช่วยเหลือจากงบท ั่วไป กรณีที่องคกรปกครองส ์ ่วนท้องถนต ิ่ ั้งงบประมาณรายจ่ายเพ ื่อเปนค็ าใช ่ ้จ่ายใหหน้ วยงานภายใต ่ ้สังกัด เช่น เงินเดือน ค่าตอบแทนพนกงานจั ้าง ค่าไฟฟ้า ค่านาประปา ้ํ ค่าวสดัุฯลฯ ** กรณีการจ่ายค่าไฟฟ้า ค่าน ้ําประปา ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่นไม่ได้แยกมิเตอร์ออกจากหน่วยงานภายใต้สังกัด ให้ปันส่วนต้นทุนตามความเหมาะสม เช่น ปันสวนตามพ่ ื้ นท ี่ใช้งาน ปันส่วนตามรายหัว ปันส่วนตามการใช้งาน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภายใต้สังกัด ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน – งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ใบสําคัญค้างจ่ายอื่น เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินเดือน/เงินวิทยฐานะ/ค่าจ้าง/ เงินค่าตอบแทนพนักงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ค่าไฟฟ้า/ค่าน ้ําประปาและน้ํ าบาดาล ค่าใช้จ่ายด้านการฝึกอบรม-ในประเทศ ค่าเบ ี้ ยเล ี้ ยง/ค่าที่พัก/ค่าใช้จ่ายเดินทางไปราชการ ในประเทศ ฯลฯ เครดิต รายได้เงินช่วยเหลือจากงบท ั่วไป 369
- 45 - รายการ การบนทักบึญชั ี กรณีซื้อสนทริพยั ์ใหหน้ ่วยงานภายใต้สังกัด กรณเปีนส็นทริพยั ์ที่ต้องคํานวณคาเส่ ื่ อมราคา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภายใต้สังกัด กรณีจัดซ ื้ อจัดจ้างเพอให ื่ ้ได้มาซ ึ่ งสนทริพยั ์ที่ต้องคํานวณ ค่าเส ื่ อมราคา และตรวจรบพัสดัเพุียงงวดเดียว ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน – งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เม ื่ อตรวจรับงานแล้วเสร็จ ไม่ต้องบันทึกข้อมูลสินทรัพย์ ในระบบฯ กรณีจัดซ ื้ อจัดจ้างเพอให ื่ ้ได้มาซ ึ่ งสนทริพยั ์ที่ต้องคํานวณ ค่าเส ื่ อมราคา และตรวจรบพัสดัหลายงวดุ ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต พักครุภัณฑ์ (ระบุประเภท) งานระหว่างก่อสร้าง เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เม ื่ อตรวจรับงานงวดสุดท้ายแล้วเสร็จ ไม่ต้องบันทึกข้อมูล สินทรัพย์ในระบบฯ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์รอการโอน เครดิต พักครุภัณฑ์ (ระบุประเภท) งานระหว่างก่อสร้าง ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) เครดิต รายได้เงินช่วยเหลือจากงบท ั่วไป 370
- 46 - รายการ การบนทักบึญชั ี เม ื่อโอนสินทรพยั ์ให้หน่วยงานภายใต้สังกัด ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน – งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) เครดิต สินทรพยั ์รอการโอน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) เครดิต รายได้เงินช่วยเหลือจากงบท ั่วไป กรณเปีนส็นทริพยั ์ที่ไม่ต้องคานวณคํ ่าเส ื่ อมราคา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภายใต้สังกัด ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน – งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต รายได้เงินช่วยเหลือจากงบท ั่วไป กรณีโอนสนทริพยั ์ใหหน้ ่วยงานภายใต้สังกัด กรณีโอนสนทริพยั ์ใหหน้ ่วยงานภายใต้สังกัด (ที่ได้มากอน่ 1 ตุลาคม 2563) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภายใต้สังกัด ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม -ระบุประเภทสินทรัพย ์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ เงินสะสม รายได้รอการรับรู้ (เฉพาะสินทรัพย์ที่ได้รับ บริจาค หรือรบโอนแบบม ั ีเง ื่อนไขการส่งคืน) เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภทสินทรัพย์) เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ รายได้รอการรับรู้ (เฉพาะสินทรัพย์ที่ได้รับ บริจาคหรือรับโอนแบบมีเงื่อนไขการส่งคืน) ทุนดําเนินการ/รายได้สะสม/เงินสะสม หากสินทรัพย์ที่หน่วยงานต้นสังกัดโอนให้หน่วยงานภายใต้สังกัด หมดสภาพการใช้งานแล้ว หรือเปนส็ ินทรัพย์ที่ไม่ต้อง คํานวณค่าเสื่อมราคาให้หน่วยงานภายใต้สังกัดบันทึกสินทรัพย์ในทะเบียนคุมแต่ไม่ต้องบันทึกบัญชี 371
- 47 - รายการ การบนทักบึญชั ี กรณีโอนสนทริพยั ์ระหว่างหน่วยงานต้นสังกดและหนั ่วยงานภายใต้สังกดทั ี่ อยู่ในการใช้งาน รวมถึงสนทริพยั ์ที่หมดอายุ การใชงานแล้ ้ว ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เปนต็ นไป ้ (ไม่ใชเป่นการซ็อส ื้ นทริพยั ์ใหม่ใหหน้ วยงานภายใต ่ ้สังกัด) หน่วยงานท ี่โอนสนทริพยั ์หน่วยงานที่รับโอนสนทริพยั ์ สินทรัพย์ที่เข้าเกณฑ์การคํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ ถึงวันท ี่โอน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภท สินทรัพย์ ตัดบัญชีสินทรัพย์ออกจากงบการเงิน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน - งบท ั่วไปโอนให้ (ระบุกิจการ) (กรณีเป็นหน่วยงานต้นสังกัด) ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน - หน่วยงานภายใต้ สังกัดโอนให้งบท ั่วไป (กรณีเป็นหน่วยงานภายใต้ สังกัด) ค่าใช้จ่ายระหว่างหน่วยงาน - หน่วยงานภายใต้สังกัดโอนให้กิจการอื่น (กรณีหน่วยงานภายใต้สังกัดโอนระหว่างกัน) เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) บันทึกรับรู้สินทรัพย์ที่ได้รับโอน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภทสินทรัพย์ รายได้เงินช่วยเหลือจากงบท ั่วไป (กรณีเป็นหน่วยงานภายใต้สังกัด) รายได้ระหว่างหน่วยงาน - (ระบุกิจการ)โอนให้งบท ั่วไป (กรณีเป็นหน่วยงานต้นสังกัด) รายได้ระหว่างหน่วยงาน - หน่วยงาน ภายใต้สังกัดอ ื่นโอนให้กิจการ (กรณีหน่วยงานภายใต้สังกัดโอนระหว่างกัน) และเร ิ่ มคํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์นับถัดจากวันท ี่ หน่วยงานที่รับโอนสินทรัพย์ได้รับสินทรัพย์จนกว่าจะ หมดอายุการใช้งาน สินทรัพย์ที่ไม่เข้าเกณฑ์การคํานวณค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ หน่วยงานท ี่โอนสนทริพยั ์หน่วยงานที่รับโอนสนทริพยั ์ จําหน่ายออกจากทะเบียนสินทรัพย์โดยไม่ต้องบันทึกบัญชี บันทึกสินทรัพย์ในทะเบียนคุม โดยไม่ต้องบันทึกบัญชี 372
- 48 - การบนทักบึญชั ีกรณียุบรวมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรณียุบรวมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้บันทึกบัญชีดังน ี้ องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นที่ยุบกิจการ องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นที่รับโอน 1. ปรับปรุงบัญชีณ วันส ิ้นปีงบประมาณตามปกติ 2. โอนบัญชีไปให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่รับโอน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สิน (ระบุประเภท) เงินสะสม รายได้ (ระบุประเภท) เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) 1. เม ื่ อรับโอนบัญชีจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่ยุบกิจการ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต หนี้สิน (ระบุประเภท) เงินสะสม รายได้ (ระบุประเภท) หมายเหตุ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่ นที่รับโอนจัดทํารายงานการเงินรวม และเปิดเผยในหมายเหตุ ประกอบงบการเงิน หมายเหตุข้อมูลท ั่วไป เม ื่ อจัดทํารายงานการเงินประจําปี 373
- 49 - การบนทักบึญชั ีกรณียุบเลกกิ ิจการของหนวยงานภายใต ่ ้สังกัด 1. กรณียุบเลิกกิจการของหน่วยงานภายใต้สังกัดระหว่างปีให้บันทึกบัญชีดังน ี้ หน่วยงานภายใต้สังกัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 1. ปรับปรุงบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสินทรัพย์ตั้งแต่ต้นปี งบประมาณจนถึงวันที่ยุบเลิกกิจการ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ระบุประเภทสินทรัพย ์ ค่าตัดจําหน่าย - ระบุประเภทสินทรัพย ์ เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ระบุประเภท สินทรัพย์ ค่าตัดจําหน่ายสะสม - ระบุประเภท สินทรัพย์ กรณีสินทรัพย์ที่มีเง ื่อนไขการส่งคืน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้รอการรับรู้ - ระยะยาว เครดิต รายได้จากการบริจาคสินทรัพย์ (บุคคลภายนอก) รายได้จากการรับโอนสินทรัพย์ ระหว่างหน่วยงาน (หน่วยงานภาครัฐ) (ปีสุดท้ายที่คิดค่าเส ื่อมราคาให้ลดยอดรายได้รอการรับรู้ ระยะยาวท ั้ งจํานวน) 2. ตั้งลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการประจําเดือนที่ยังเรียกเก็บ ไม่ได้ภายในเดือน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ - (ระบุประเภท) เครดิต รายได้ (ระบุประเภท) 3. ปิดบัญชีรายได้และค่าใช้จ่ายเข้ารายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่าย เดบิต รายได้ (ประเภทที่รับ) เครดิต ค่าใช้จ่าย (ประเภทที่จ่าย) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ กําไร/ขาดทุนสุทธิ 1. เม ื่ อรับโอนบัญชีจากหน่วยงานภายใต้สังกัด ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ทุนเพิ่ม/ลด* เครดิต หนี้สิน (ระบุประเภท) เงินสะสม** ทุนเพิ่ม/ลด* หมายเหตุ *ใช้ยอดรายได้หักค่าใช้จ่ายจากงบทดลอง หลังปรับปรุงก่อนปิดบัญชีของหน่วยงานภายใต้สังกัด ก่อนการยุบเลิก **บัญชีส่วนทุนของหน่วยงานภายใต้สังกัด ที่ยุบเลิกกิจการ ให้บันทึกเข้าบัญชีเงินสะสมขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น 2. สิ้นปีงบประมาณให้คํานวณค่าเส ื่ อมราคาสนทริ ัพย์นับ ถัดจากวันท ี่ได้รับโอนสินทรัพย์จนกว่าจะหมดอายุ การใช้งาน 3. ใช้งบทดลองหลังปรับปรุงก่อนปิดบัญชีของหน่วยงาน ภายใต้สังกัดก่อนการยุบเลิกมาจัดทํารายงานการเงินรวม (เฉพาะหมวดรายได้และค่าใช้จ่าย) เดบิต ค่าใช้จ่าย ทุนเพิ่ม/ลด เครดิต รายได้ ทุนเพิ่ม/ลด จัดทําในระบบบัญชีคอมพิวเตอร์ขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น (e-LAAS) ที่เมนูระบบบัญชี > จัดทํา งบการเงินรวมประจําปี > บันทึกบัญชีของหน่วยงาน ภายใต้สังกัด 4. เปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุ ข้อมูลท ั่วไป เม ื่ อจัดทํารายงานการเงินประจําปี 374
- 50 - หน่วยงานภายใต้สังกัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่าย เดบิต รายได้ (ประเภทที่รับ) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ กําไร/ขาดทุนสุทธิ เครดิต ค่าใช้จ่าย (ประเภทที่จ่าย) 4. ปรับปรุงบัญชีกรณีรายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เข้าส่วนของทุน กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ กําไร/ขาดทุนสุทธิ เครดิต กําไร/ขาดทุนสะสม รายได้สะสม เงินสะสม กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เดบิต กําไร/ขาดทุนสะสม รายได้สะสม เงินสะสม เครดิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ กําไร/ขาดทุนสุทธิ 5. นํางบทดลองก่อนปิดบัญชีและงบทดลองหลังปิด บัญชีส่งให้หน่วยงานต้นสังกัด 6. ปิดบัญชีเพ ื่ อเลิกกิจการ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สิน เงินสะสม รายได้สะสม ทุนดําเนินการ เครดิต สินทรัพย์ 5. เม ื่ อองค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่นปิดบัญชีรายได้ และค่าใช้จ่ายเข้ารายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ (ประเภทที่รับ) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ (กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่าย) เครดิต ค่าใช้จ่าย (ประเภทที่จ่าย) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ (กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่าย) 6. ปรับปรุงบัญชีกรณีรายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เข้าส่วนของทุน กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เครดิต เงินสะสม กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เดบิต เงินสะสม เครดิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ 7. ปิดบัญชีทุนเพิ่ม/ลด ตามข้อ 1. เข้าบัญชเงี ินสะสม กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ทุนเพิ่ม/ลด เครดิต เงินสะสม กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่าย เดบิต เงินสะสม เครดิต ทุนเพิ่ม/ลด 375
- 51 - 2. กรณียุบเลิกกิจการของหน่วยงานภายใต้สังกัดส ิ้นปีงบประมาณ ให้บันทึกบัญชีดังน ี้ หน่วยงานภายใต้สังกัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 1. ปรับปรุงบัญชีณ วันส ิ้นปงบประมาณ ี และปิดบัญชี ประจําปีตามปกติ 2. นํางบทดลองก่อนปิดบัญชและงบทดลองหลี ังปิดบัญชี ส่งให้หน่วยงานต้นสังกัด เพ ื่ อบันทึกรับโอนบัญชี และจัดทํารายงานการเงินรวม 3. ปิดบัญชีเพ ื่ อเลิกกิจการ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สิน เงินสะสม รายได้สะสม ทุนดําเนินการ เครดิต สินทรัพย์ 1. เม ื่ อรับโอนบัญชีจากหน่วยงานภายใต้สังกัด ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ทุนเพิ่ม/ลด* เครดิต หนี้สิน (ระบุประเภท) เงินสะสม** ทุนเพิ่ม/ลด* หมายเหตุ *ใช้ยอดรายได้หักค่าใช้จ่ายจากงบทดลอง หลังปรับปรุงก่อนปิดบัญชีของหน่วยงานภายใต้สังกัด ก่อนการยุบเลิก **บัญชีส่วนทุนของหน่วยงานภายใต้สังกัด ที่ยุบเลิกกิจการ ให้บันทึกเข้าบัญชีเงินสะสมขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น 2. ใช้งบทดลองหลังปรับปรุงก่อนปิดบัญชีของหน่วยงาน ภายใต้สังกัดก่อนการยุบเลิกมาจัดทํารายงานการเงินรวม (เฉพาะหมวดรายได้และค่าใช้จ่าย) เดบิต ค่าใช้จ่าย ทุนเพิ่ม/ลด เครดิต รายได้ ทุนเพิ่ม/ลด จัดทําในระบบบัญชีคอมพิวเตอร์ขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น (e-LAAS) ที่เมนูระบบบัญชี > จัดทํา งบการเงินรวมประจําปี > บันทึกบัญชีของหน่วยงาน ภายใต้สังกัด 3. เปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุ ข้อมูลท ั่วไป เม ื่ อจัดทํารายงานการเงินประจําปี 4. เม ื่ อองค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่นปิดบัญชีรายได้ และค่าใช้จ่ายเข้ารายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ (ประเภทที่รับ) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ (กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่าย) เครดิต ค่าใช้จ่าย (ประเภทที่จ่าย) รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ (กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่าย) 376
- 52 - หน่วยงานภายใต้สังกัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5. ปรับปรุงบญชั ีกรณีรายได้สูง/(ต่ํา) กว่าคาใช่ ้จ่าย สุทธิเข้าส่วนของทุน กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เครดิต เงินสะสม กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ เดบิต เงินสะสม เครดิต รายได้สูง/(ต่ํา) กว่าค่าใช้จ่ายสุทธิ 6. ปิดบัญชีทุนเพิ่ม/ลด ตามข้อ 1. เข้าบัญชเงี ินสะสม กรณีรายได้สูงกว่าค่าใช้จ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ทุนเพิ่ม/ลด เครดิต เงินสะสม กรณีรายได้ต่ํากว่าค่าใช้จ่าย เดบิต เงินสะสม เครดิต ทุนเพิ่ม/ลด 377
- 53 - การบนทักบึญชั ีกรณียุบรวมกิจการของหนวยงานภายใต ่ ้สังกัด กรณียุบรวมกิจการของหน่วยงานภายใต้สังกัดให้หน่วยงานภายใต้สังกัดที่ถูกยุบส่งงบทดลอง ณ วันทําการ สุดท้ายที่ยุบ ให้กับหน่วยงานภายใต้สังกัดที่นําไปรวม เพ ื่ อบันทึกรับรายการจากงบทดลองของหน่วยงานภายใต้สังกัด ที่ถูกยุบ ดังน ี้ หน่วยงานภายใต้สังกดทั ี่ถูกยุบ หน่วยงานภายใต้สังกดทั ี่นําไปรวม โอนบัญชีไปให้กับหน่วยงานภายใต้สังกัดท ี่ไปรวม ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สิน (ระบุประเภท) ส่วนของทุน (ระบุประเภท) รายได้ (ระบุประเภท) เครดิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เม ื่ อรับโอนบัญชีจากหน่วยงานภายใต้สังกัดที่ถูกยุบ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) เครดิต หนี้สิน (ระบุประเภท) ส่วนของทุน (ระบุประเภท) รายได้ (ระบุประเภท) หมายเหตุ 1. ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่นเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงิน หมายเหตุข้อมูลท ั่วไป .เม ื่ อจัดทํารายงานการเงินประจําปี 2. หน่วยงานภายใต้สังกัดที่ยุบรวมกิจการไม่ต้องคิดค่าเส ื่ อมราคาต ั้ งแต่ต้นปีงบประมาณจนถึงวันที่ยุบรวม ตามกรณียุบเลิกกิจการของหน่วยงานภายใต้สังกัด 378
- 54 - การบนทักบึญชั ีภาษีมูลคาเพ่ ิ่ม รายการ การบนทักบึญชั ี การบันทึกบัญชีด้านรับเงิน กรณีขายสินค้าหรือบริการเป็นเงินสด เม ื่อได้รับเงินรายได้ กรณีขายสินค้าหรือบริการเป็นเงินเชื่อ เม ื่อออกใบแจงหน้ ี้ค่าสินค้าและ บริการประจําเดือน เม ื่อได้รับชําระหนี้ค่าสินค้าหรือ บริการ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต รายได้ (ระบุประเภท) ภาษีขาย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ - หน่วยงานภาครัฐ ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ - บุคคลภายนอก เครดิต รายได้ (ระบุประเภท) ภาษีขายยังไม่ถึงกําหนดชําระ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ภาษีขายยังไม่ถึงกําหนดชําระ เครดิต ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ - หน่วยงานภาครัฐ ลูกหนี้ค่าสินค้าและบริการ - บุคคลภายนอก ภาษีขาย การบันทึกบัญชีด้านจ่ายเงิน กรณีการซ ื้ อสินค้าหรือบริการที่มีการ ออกใบกํากับภาษีเม ื่ อส่งมอบสินค้าหรือ บริการ เม ื ่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา หรือเม ื่ อตรวจรับพัสดุ (ข้อสังเกต ใบส่งของหรือใบแจ้งหน ี้ จะมีข้อความ “ใบกํากับภาษี” เช่น ใบส่งของ/ใบกํากับภาษีเป็นต้น) ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต พักครุภัณฑ์ (ระบุประเภท) งานระหว่างก่อสร้าง สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) ภาษีซื้อ เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก หมายเหตุกรณีจัดซ ื้ อจัดจ้างเพ ื่อให้ได้มาซ ึ่ งสินทรัพย์ที่ต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคา และตรวจรับพัสดุเพียงงวดเดียวให้บันทึกบัญชีเป็นสินทรพยั ์ (ระบุประเภท) และไม่ต้องบันทึกบัญชีเป็นบัญชีพักครุภัณฑ์/งานระหว่างก่อสร้าง 379
- 55 - รายการ การบนทักบึญชั ี เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน กรณีการซ ื้ อสินค้าหรือบริการที่มีการ ออกใบกํากับภาษีเม ื่ อจ่ายเงิน เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา หรือเม ื่ อตรวจรับพัสดุ เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน (ข้อสังเกต ใบเสร็จรับเงินจะมี ข้อความ “ใบกํากับภาษี” ได้แก่ ใบเสร็จรับเงิน/ใบกํากับภาษี) ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) รายได้ค่าปรับการผิดสัญญา (ถ้ามี) ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต พักครุภัณฑ์ (ระบุประเภท) งานระหว่างก่อสร้าง สินทรัพย์ (ระบุประเภท) ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) ภาษีซื้อยังไม่ถึงกําหนดชําระ เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก หมายเหตุกรณีจัดซ ื้ อจัดจ้างเพ ื่อให้ได้มาซ ึ่ งสินทรัพย์ที่ต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคา และตรวจรับพัสดุเพียงงวดเดียวให้บันทึกบัญชีเป็นสินทรพยั ์ (ระบุประเภท) และไม่ต้องบันทึกบัญชีเป็นบัญชีพักครุภัณฑ์/งานระหว่างก่อสร้าง ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เจ้าหนี้อื่น - บุคคลภายนอก ภาษีซื้อ เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ภาษีซื้อยังไม่ถึงกําหนดชําระ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง (ระบุประเภท) เงินรับฝาก (ระบุประเภท) รายได้ค่าปรับการผิดสัญญา (ถ้ามี) 380
- 56 - รายการ การบนทักบึญชั ี ณ วันส ิ้ นเดือน ให้บันทึกปิดบญชั ีภาษีมูลค่าเพ ิ่มประจําเดือน ดังน ี้ กรณีภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ไม่ต้องชําระภาษีมูลค่าเพ ิ่มในเดือนน ี้ แ ต่จะมียอดคงเหลือของ ภาษีมูลค่าเพ ิ่ มที่ต้องชําระในเดือน ถัดไป กรณีไม่ขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่ม ณ สิ้นเดือนถัดไป กรณีมีภาษีขาย มากกว่าภาษี ซื้ อ ใ ห้ นํายอด ภาษีมูลค่าเพ ิ่ มคงเหลือจากเดือนก่อน มาคํานวณยอดภาษีที่ต้องนําส่ง กรมสรรพากร และดําเนินการนําส่ง ภาษีให้กับกรมสรรพากรต่อไป กรณีขอคืนภาษีมูลค่าเพิ่ม เม ื่อได้รับเงินภาษีมูลค่าเพ ิ่ มท ี่ ขอคืน ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ภาษีขาย ลูกหนี้อื่น - กรมสรรพากร เครดิต ภาษีซื้อ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ภาษีขาย เครดิต ภาษีซื้อ ลูกหนี้อื่น - กรมสรรพากร เจ้าหนี้อื่น - กรมสรรพากร ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหนี้อื่น - กรมสรรพากร กรณีภาษีขายมากกว่าภาษีซื้อ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ภาษีขาย เครดิต ภาษีซื้อ เจ้าหนี้อื่น - กรมสรรพากร เม ื่ อนําภาษีมูลค่าเพ ิ่ มส่งกรมสรรพากร เม ื่ อจัดทําฎีกาและตรวจรับฎีกา เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหนี้อื่น - กรมสรรพากร เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) 381
- 57 - การบนทักบึญชั ีสําหรบรายได ั ้ของโรงพยาบาล และหน่วยบริการสาธารณสุข รายการ การบนทักบึญชั ี การรบเงั ินสทธิหลิ กประก ั ันสุขภาพถ้วนหน้า การบันทึกบัญชีในส่วนของแม่ข่าย (กรณีที่ไม่มีลูกขาย่ ) หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายได้รับเงิน จาก สปสช. ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รายได้กองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า - P&P แบบเหมาจ่ายต่อผู้มีสิทธิ รายได้กองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า - ตามเกณฑ์คุณภาพผลงานบริการ (QOF) รายได้เงินสนับสนุนงบค่าใช้จ่ายท ี่เป็นต้นทุนคงท ี่ จาก กองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Fixed cost) หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายจ่าย ค่ารักษาพยาบาลให้กับหน่วยบริการ ที่รักษาผู้ป่วยข้ามเขต ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่ารักษาพยาบาลตามจ่าย เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) การบันทึกบัญชีในส่วนของแม่ข่าย (กรณีที่มีลูกข่าย) หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายได้รับเงิน จาก สปสช. ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต เงินรับฝากกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ารอจัดสรร หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายจัดสรรเงิน ให้กับเครือข่ายของหน่วยบริการ ที่เป็นลูกข่าย หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายจัดสรรยา ห รือ วัสดุทางการแพทย์ให้ กั บ เครือข่ายของหน่วยบริการท ี่เป็น ลูกข่าย ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เงินรับฝากกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ารอจัดสรร เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินรับฝากกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ารอจัดสรร เครดิต ยา วัสดุที่มีไว้ใช้เพ ื่ อการแพทย์ ค่ายาใช้ไป ค่าวัสดุที่มีไว้ใช้เพ ื่ อการแพทย์ใช้ไป 382
- 58 - รายการ การบนทักบึญชั ี หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายรับรู้รายได้ ค่ารักษาพยาบาลในส่วนที่รักษา ผู้ป่วยในเขตของตนเอง ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินรับฝากกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ารอจัดสรร เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รายได้กองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า - P&P แบบเหมาจ่ายต่อผู้มีสิทธิ รายได้กองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า - ตามเกณฑ์คุณภาพผลงานบริการ (QOF) รายได้เงินสนับสนุนงบค่าใช้จ่ายท ี่เป็นต้นทุนคงท ี่ จากกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Fixed cost) หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายจ่าย ค่ารักษาพยาบาลให้กับหน่วยบริการ ที่รักษาผู้ป่วยข้ามเขต ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต ค่ารักษาพยาบาลตามจ่าย เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) การบันทึกบัญชีในส่วนของลูกข่าย เม ื่ อหน่วยบริการท ี่เป็นลูกข่าย ส่งเบิกเงินชดเชยจากแม่ข่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายสนับสนุน การบริหารจัดการผู้ป่วยภายนอก ทั่วไปประเภทบริการที ่จ ่ายแบบ เหมาจ่ายต่อผู้มีสิทธิให้หน่วยบริการ ที่เป็นลูกข่ายเป็นเงิน กรณีได้รับเงินมากกว่าท ี่ได้ขอเบิก ชดเชย กรณีได้รับเงินน้อยกว่าท ี่ได้ขอเบิก ชดเชย ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) (กรณีแม่ข่ายหักค่าใช้จ่ายท ี่ เก ี่ ยวข้อง) เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าใช้จ่าย (ระบุประเภท) (กรณีแม่ข่ายหักค่าใช้จ่ายท ี่ เก ี่ ยวข้อง) รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า 383
- 59 - รายการ การบนทักบึญชั ี หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายสนับสนุน การบริหารจัดการผู้ป่วยภายนอก ทั่วไปประเภทบริการที่จ่ายแบบเหมาจ่าย ต่อผู้มีสิทธิให้หน่วยบริการท ี่เป็น ลูกข่ายเป็นยาหรือวัสดุทางการแพทย์ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ยา วัสดุที่มีไว้ใช้เพ ื่ อการแพทย์ ค่ายาใช้ไป ค่าวัสดุที่มีไว้ใช้เพ ื่ อการแพทย์ใช้ไป เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายโอนเงิน รายได้อื่น ๆ ที่เก ี่ ยวข้องให้กับหน่วย บริการท ี่เป็นลูกข่าย ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต รายได้กองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า - P&P แบบเหมาจ่ายต่อผู้มีสิทธิ รายได้กองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า - ตามเกณฑ์คุณภาพผลงานบริการ (QOF) รายได้เงินสนับสนุนงบค่าใช้จ่ายท ี่เป็นต้นทุนคงท ี่ จากกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Fixed cost) ทุกส ิ้นปีงบประมาณ กรณีที่หน่วย บริการท ี่เป็นแม่ข่ายแจ้งว่าไม่มีการ สนับสนุนการบริหารจัดการผู้ป่วย ภายนอกท ั่วไปประเภทบริการที่จ่าย แบบเหมาจ่ายต่อผู้มีสิทธิในส่วนท ี่ หน่วยบริการท ี ่เป็นลูกข่ายเบิก ชดเชยระหว่างปีงบประมาณ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ปีงบประมาณใหม่กรณีหน่วยบริการ ที่เป็นแม่ข่ายสนับสนุนการบริหาร จัดการผู้ป่วยภายนอกท ั่วไปประเภท บริการที่จ่ายแบบเหมาจ่ายต่อผู้มีสิทธิ ให้หน่วยบริการท ี่เป็นลูกข่ายเป็นเงิน สําหรับการเบิกชดเชยของ ปีงบประมาณที่ผ่านมา ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบญชั ีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รายได้สะสม (กรณีได้รับเงินมากกว่าท ี่ได้ขอเบิกชดเชย) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้สะสม (กรณีได้รับเงินน้อยกว่าท ี่ได้ขอเบิกชดเชย) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า การบันทึกบัญชีเม ื่อได้รับค่าบริการทางการแพทย์ที่เบิกจ่ายในลักษณะงบลงทุน (งบค่าเส ื่ อม) สําหรับบริการภาครัฐสังกัดอื่น และภาคเอกชนจากสํานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติหรือเงินอ ื่นใดในลักษณะเดียวกันจากหน่วยงานภาครัฐอื่น ให้บันทึกบัญชีตามการรับเงินอุดหนุนจากหน่วยงานอื่น การรับเงินสิทธิประกันสังคม การบันทึกบัญชีในส่วนของแม่ข่าย (กรณีที่ไม่มีลูกข่าย) หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายได้รับเงิน จากสํานักงานประกันสังคม ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - ประกันสังคม 384
- 60 - รายการ การบนทักบึญชั ี การบันทึกบัญชีในส่วนของแม่ข่าย (กรณีที่มีลูกข่าย) หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายได้รับเงิน จากสํานักงานประกันสังคม ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต เงินรับฝากกองทุนประกันสังคมรอจัดสรร หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายจัดสรรเงิน ให้กับเครือข่ายของหน่วยบริการ ที่เป็นลูกข่าย ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เงินรับฝากกองทุนประกันสังคมรอจัดสรร เครดิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหนี้อื่น - หน่วยงานภาครัฐ เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายรับรู้รายได้ ค่ารักษาพยาบาลในส่วนที่รักษา พยาบาลในเขตของตนเอง ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต เงินรับฝากกองทุนประกันสังคมรอจัดสรร เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - ประกันสังคม การบันทึกบัญชีในส่วนของลูกข่าย เม ื่ อหน่วยบริการท ี่เป็นลูกข่ายส่งเบิก เงินชดเชยจากหน่วยบริการท ี่เป็น แม่ข่าย เม ื่อได้รับเงินชดเชยจากหน่วยบริการ ที่เป็นแม่ข่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิประกันสังคม เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - ประกันสังคม กรณีได้รับเงินมากกว่าการต ั้ งลูกหน ี้ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิประกันสังคม รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - ประกันสังคม (กรณีได้รับเงินภายในปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) รายได้สะสม (กรณีได้รับเงินภายหลังปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) กรณีได้รับเงินน้อยกว่าการต ั้ งลูกหน ี้ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิประกันสังคม ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - ประกันสังคม (กรณีได้รับเงินภายในปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) รายได้สะสม (กรณีได้รับเงินภายหลังปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาลสิทธิประกันสังคม การรับเงินสิทธิเบิกจ่ายตรงจากกรมบัญชีกลาง องค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่นโดยผ่านสํานักงานหลักประกันสุขภาพ แห่งชาติกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา หน่วยบริการท ี่เป็นแม่ข่ายหรือ ลูกข่ายส่งเบิกเงินชดเชยจาก หน่วยงานต้นสังกัด ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาล (ระบุสิทธิการเบิก) เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - (ระบุสิทธิการเบิก) 385
- 61 - รายการ การบนทักบึญชั ี เม ื่อได้รับเงินชดเชยจากหน่วยงาน ต้นสังกัด กรณีได้รับเงินเท่ากับการต ั้ งลูกหน ี้ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาล (ระบุสิทธิการเบิก) กรณีได้รับเงินมากกว่าการต ั้ งลูกหน ี้ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาล (ระบุสิทธิการเบิก) รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - (ระบุสิทธิการเบิก) (กรณีได้รับเงินภายในปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) รายได้สะสม (กรณีได้รับเงินภายหลังปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) กรณีได้รับเงินน้อยกว่าการต ั้ งลูกหน ี้ ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาล (ระบุสิทธิการเบิก) ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต รายได้ค่ารักษาพยาบาลสิทธิ - (ระบุสิทธิการเบิก) (กรณีได้รับเงินภายในปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) รายได้สะสม (กรณีได้รับเงินภายหลังปีงบประมาณที่ ขอเบิกชดเชย) เครดิต ลูกหน ี้ - ค่ารักษาพยาบาล (ระบุสิทธิการเบิก) การรับเงินค่ารักษาพยาบาลกรณีผู้รับการรักษาชําระเงินเอง เม ื่อได้รับเงินค่ารักษาพยาบาล ใบผ่านรายการรับ เดบิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน (ระบุประเภทบัญชีเงินฝาก) เครดิต รายได้ค่ารักษาพยาบาล - ชําระเงิน สําหรับการเบิกเงินชดเชยของทุกสิทธิที่เบิกก่อนวันท ี่ 1 ตุลาคม 2563 และได้รับเงินชดเชยในปีปัจจุบัน ให้บันทึกเป็นรายได้ปีปัจจุบัน 386
- 62 - กรณการเปล ี ี่ยนแปลงประกาศอายการใชุ้งานของสินทรพยั ์ กรณีการเปลี่ยนแปลงประกาศอายุการใช้งานของสินทรัพย์เน ื่ องจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการทบทวนประมาณการอายุการใช้งานของสินทรัพย์ที่มีอยู่เดิม หรือการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการใช้ประโยชน์ เชิงเศรษฐกิจหรือศักยภาพในการให้บริการของสินทรัพย์ที่มีการเส ื่ อมค่า หากสถานการณ์ที่ใช้เป็นเกณฑ์ ในการประมาณการได้เปลยนแปลงไป ี่ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถ ิ่นได้รับประสบการณ์ใหม่หรือมประสบการณ ี ์ เพ ิ่ มเติมจากเดิม จะมีผลกระทบต่องวดบัญชีปัจจุบันที่มีการเปลี่ยนแปลง และงวดบัญชีในอนาคตแต่ละงวด ตามอายุการใช้งานเชิงเศรษฐกิจของสินทรัพย์ที่เหลืออยู่ ให้คํานวณค่าเส ื่อมราคาประจําปีใหม่ดังน ี้ ค่าเส ื่อมราคาประจําปีที่คํานวณใหม่ = ราคาทุน – ค่าเส ื่ อมราคาสะสมยกมา อายุการใช้งานใหม่ – อายุการใช้งานท ี่ใช้มาแล้ว ตัวอย่างท ี่ 1 หน่วยงานได้อาคารสํานักงานมาเม ื่ อวันท ี่ 11 กันยายน 2560 ราคาทุน 5,000,000 บาท ซึ่งประกาศอายุการใช้งานของอาคารสานํ ักงานไว้ 20 ปีต่อมาปี 2566 ได้เปลี่ยนแปลงอายุการใช้งาน ของอาคารสํานักงานเป็น 25 ปีอาคารใช้งานมาแล้ว 5 ปี 20 วัน เดิมคิดค่าเส ื่อมราคาปีละ 250,000 บาท ค่าเส ื่ อมราคาสะสม ณ วันท ี่ 30 กันยายน 2565 เท่ากับ 1,270,833.33 บาท ค่าเส ื่อมราคาประจําปี 2566 ที่คํานวณใหม่ = 5,000,000 – 1,270,833.33 25 ปี – 5 ปี 20 วัน = 3,729,166.67 19 ปี 345 วัน = 3,729,166.67 7,280 วัน = 512.248168956044 บาท/วัน ค่าเส ื่อมราคาประจําปี จํานวน (บาท/ปี) ปี 2560 20,833.33 ปี 2561 - 2565 250,000.00 ปี 2566 - 2579 (หลังเปลี่ ยนอายุการใช้งาน) 186,970.58 (512.248168956044 × 365) ปี 2580 176,724.65 [3,729,166.67 - (186,970.58 × 19 ปี) - 1] 387
- 63 - ตัวอย่างท ี่ 2 หน่วยงานได้อาคารสํานักงานมาเม ื่ อวันท ี่ 11 กันยายน 2560 ราคาทุน 5,000,000 บาท ซึ่งประกาศ อายุการใช้งานของอาคารสํานักงานไว้ 25 ปีต่อมาปี 2566 ได้เปลี่ยนแปลงอายุการใช้งานของอาคาร สํานักงานเป็น 20 ปีอาคารใช้งานมาแล้ว 5 ปี 20 วัน เดิมคิดค่าเส ื่อมราคาปีละ 200,000 บาท ค่าเส ื่ อม ราคาสะสม ณ วันท ี่ 30 กันยายน 2565 เท่ากับ 1,016,666.67 บาท ค่าเส ื่อมราคาประจําปี 2566 ที่คํานวณใหม่ = 5,000,000 – 1,016,666.67 20 ปี – 5 ปี 20 วัน = 3,983,333.33 14 ปี 345 วัน = 3,983,333.33 5,455 วัน = 730.216925756187 บาท/วัน ค่าเส ื่อมราคาประจําปี จํานวน (บาท/ปี) ปี 2560 16,666.67 ปี 2561 - 2565 200,000.00 ปี 2566 - 2579 (หลังเปลี่ ยนอายุการใช้งาน) 266,529.18 (730.216925756187 × 365) ปี 2580 251,923.81 [3,983,333.33 - (266,529.18 × 14 ปี) - 1] ตัวอย่างท ี่ 3 หน่วยงานได้อาคารสํานักงานมาเม ื่ อวันท ี่ 5 กันยายน 2545 ราคาทุน 10,000,000 บาท ซึ่งประกาศอายุการใช้งานของอาคารสํานักงานไว้ 20 ปีณ วันท ี่ 30 กันยายน 2565 อาคารหมดอายุการใช้งานแล้ว และมีค่าเส ื่ อมราคาสะสม 9,999,999 บาท ต่อมาปี 2566 หน่วยงานได้เปลี่ยนแปลงอายุการใช้งาน ของอาคารสํานักงานเป็น 25 ปีกรณีนี้หน่วยงานไม่ต้องปรับปรุงค่าเส ื่ อมราคาของอาคารสํานักงาน เน ื่ องจาก การเปลี่ยนประกาศอายุการใช้งานของสินทรัพย์จะมีผลกระทบต่องวดบัญชีปัจจุบันที่มีการเปลี่ยนแปลง และงวดบัญชีในอนาคตแต่ละงวดตามอายุการใช้งานเชิงเศรษฐกิจของสินทรัพย์ที่เหลืออยู่ ตัวอย่างท ี่ 4 หน่วยงานได้อาคารสํานักงานมาเม ื่ อวันท ี่ 5 กันยายน 2545 ราคาทุน 10,000,000 บาท ซึ่งประกาศอายุการใช้งานของอาคารสํานักงานไว้ 25 ปีค่าเส ื่ อมราคาสะสม ณ วันท ี่ 30 กันยายน 2565 เท่ากับ 8,033,333.33 ต่อมาปี 2566 ได้เปลี่ยนแปลงอายุการใช้งานของอาคารสํานักงานเป็น 20 ปี ทําให้อาคารหมดอายุการใช้งาน ณ วันท ี่ 5 กันยายน 2565 ให้หน่วยงานปรับปรุงบัญชีค่าเส ื่ อมราคา ณ วันส ิ้นปีที่เปลี่ยนแปลงประกาศอายุการใช้งาน ดังน ี้ ค่าเส ื่อมราคาประจําปี 2566 = 10,000,000 - 8,033,333.33 - 1 = 1,966,665.67 บาท 388
- 64 - ตัวอย่างแนวทางการบนทักบึญชั ีเก ี่ ยวกบสัญญาเชั ่าการเงิน ตัวอย่างท ี่ 1 ข้อมูลเก ี่ ยวกับสัญญาเช่ามีดังน ี้ ๑) สัญญาเช่าครุภัณฑ์เร ิ่ มวันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๑ คาดว่าครุภัณฑ์มีอายุการให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ 6 ปีและหน่วยงานจะส่งคืนครุภัณฑ์กลับเป็นของผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดอายุสัญญาเช่า ๒) ครุภัณฑ์มีมูลค่ายุติธรรม ณ วันที่ทําสัญญาเช่าเป็นจํานวนเงิน 500,000 บาท 3) สัญญาเช่ามีอายุ 5 ปีโดยต้องจ่ายค่าเช่าเป็นงวดทุกส ิ้นปีงบประมาณ รวม 5 งวด งวดละ 120,000 บาท 4) อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่าเท่ากับร้อยละ 6.4022 ต่อปี การจําแนกประเภทสัญญาเช่า ในการจัดประเภทของสัญญาเช่า พบว่ามี 2 ข้อ ที่เก ี่ ยวข้องกับสัญญาเช่า ดังน ี้ 1. ระยะเวลาของสัญญาเช่าครอบคลุมอายุการให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจส่วนใหญ่ของสินทรัพย์ แม้ว่าจะไม่มีการโอนกรรมสิทธ ิ์ เกิดขึ้น จากสถานการณ์ตัวอย่างจะเห็นว่าระยะเวลาสัญญาเช่าเกือบเท่าอายุ การให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ 2. มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายตามสัญญา ผู้เช่าต้องคํานวณมูลค่าดังกล่าว โดยใช้อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่าซึ่งเท่ากับร้อยละ 6.4022 ต่อปีในกรณีข้างต้นจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ผู้เช่า ต้องจ่ายประกอบด้วยจํานวนค่าเช่ารายปีซึ่งผู้เช่าจ่ายทุกวันส ิ้นปีเป็นเวลา 5 ปีดังน ี้ มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย (120,000 x 4.1667*) = 500,004 บาท *มูลค่าปัจจุบันของเงิน 1 บาท รับทุกงวดเวลาต่อเน ื่ อง 5 งวด ณ อัตราดอกเบี้ย 6.4022% = 4.1667 (PVIFA Table) มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายเทียบกับมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า พบว่ามูลค่าปัจจุบัน ของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย เท่ากับ 500,004 บาท มีจํานวนใกล้เคียงกับมูลค่ายุติธรรมของครุภัณฑ์ที่เช่า เท่ากับ 500,000 บาท ดังนั้น เม ื่ อพิจารณาสถานการณ์ของรายการสัญญาเช่า 2 ข้อข้างต้นแล้วสัญญาเช่า ดังกล่าวจัดเป็นสัญญาเช่าการเงิน การแยกค่าเช่าออกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่ายและส่วนที่นําไปลดหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน ผู้เช่าต้องบันทึกจํานวนเงินที่จ่ายตามสัญญาเช่าแยกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่าย และส่วนท ี่ จะนําไปลดยอด คงเหลือของหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน ตลอดอายุสัญญาเช่า โดยใช้วิธีอัตราดอกเบ ี้ ยท ี ่ แท้จริง (Effective Rate) ในการคํานวณ ซึ่งเป็นอัตราดอกเบ ี้ ยคงท ี่ เพ ื่ อคํานวณดอกเบ ี้ ยจากหนี้สินคงค้างแต่ละงวด ดังน ี้ 389
- 65 - ตารางคํานวณดอกเบ ี้ ยจ่ายและยอดคงเหลือหนี้สินตามสญญาเชัาการเง่ ิน (หน่วย : บาท) วันท ี่ ค่าเช่ารายปี (1) ดอกเบ ี้ ยจ่าย (2) = (4) x 6.4022% หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน ที่ลดลง (3) = (1) - (2) หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน คงค้าง (4) = (4) - (3) ๑ ต.ค. ๒๕x๑ 500,000.00 ๓๐ ก.ย. ๒๕x๒ 120,000.00 32,011.00 87,989.00 412,011.00 ๓๐ ก.ย. ๒๕x๓ 120,000.00 26,377.77 93,622.23 318,388.77 ๓๐ ก.ย. ๒๕x๔ 120,000.00 20,383.89 99,616.11 218,772.66 ๓๐ ก.ย. ๒๕x5 120,000.00 14,006.26 105,993.74 112,778.92 ๓๐ ก.ย. ๒๕x6 120,000.00 7,221.08 112,778.92 - รวม 600,000.00 100,000.00 500,000.00 การบันทึกบัญชีทางด้านผู้เช่า - ณ วันท ี่ 1 ตุลาคม 25x1 ซึ่งเป็นวันเร ิ่ มต้นสัญญาเช่า บันทึกรับรู้สินทรัพย์และหนี้สินตามสัญญาเช่า มูลค่า ที่ใช้บันทึก คือ มูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า เน ื่ องจากมีมูลค่าต ่ํ ากว่ามูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต่ํา ที่ต้องจ่าย ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 500,000.00 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 87,989.00 หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 412,011.00 ดอกเบ ี้ ยจ่าย คํานวณโดยใช้อัตรา 6.4022 % ต่อปี (อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่า) ของยอดคงเหลือของภาระหนี้สินในแต่ละงวด ส่วนท ี่ เหลือของค่าเช่ารายปี 120,000 บาท หลังจาก หักดอกเบ ี้ ยจ่ายแล้ว คือ ส่วนท ี่ ลดลงของหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงินที่ยังไม่ได้ชําระ การบันทึกบัญชีสําหรับ การชําระเงินตามสัญญาเช่าในแต่ละงวดแสดงดังน ี้ - ณ วันท 30 ี่ กันยายน 25x2 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 1 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 87,989.00 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 32,011.00 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 390
- 66 - ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 93,622.23 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 93,622.23 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x๓ เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 2 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 93,622.23 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 26,377.77 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 99,616.11 เครดิต เจ้าหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 99,616.11 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x๔ เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 3 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 99,616.11 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 20,383.89 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 105,993.74 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 105,993.74 391
- 67 - - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x5 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 4 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 105,993.74 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 14,006.26 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 112,778.92 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 12,778.92 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x6 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 5 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 112,778.92 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 7,221.08 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 20,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 18,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 การบนทักคึ ่าเส ื่ อมราคาของสินทรพยั ์ที่เช่า ผู้เช่าต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคาของครุภัณฑ์ที่เช่าท ี่ได้บันทึกเป็นสินทรัพย์ไว้โดยใช้วิธีเส้นตรง ตามอายุของสัญญาเช่า 5 ปีเน ื่ องจากผู้เช่าต้องคืนสินทรัพย์ที่เช่าให้กับผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า (หากไม่มี ความแน่นอนอย่างสมเหตุสมผลที่ผู้เช่าจะเป็นเจ้าของสินทรัพย์เม ื่ ออายุสัญญาเช่าส ิ้ นสุดลงผู้เช่าต้องตัดค่าเส ื่ อมราคา ของสินทรัพย์ให้หมดภายในอายุสัญญาหรืออายุการให้ประโยชน์แล้วแต่อายุใดจะสั้ นกว่า) การคํานวณค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวดแสดงได้ดังน ี้ ค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวด = (ราคาทุนของครุภัณฑ์ - มูลค่าคงเหลือ)/อายุสัญญาเช่า = (500,000-0)/5 = 100,000 บาท การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับแต่ละงวดในปี๒๕x๒ - ๒๕x5 แสดงได้ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 100,000.00 เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 100,000.00 392
- 68 - การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวดในปี 25x6 แสดงได้ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 99,999.00 เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 99,999.00 การส่งคืนครุภัณฑ์เม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า เม ื่ อส ิ้ นสุดอายุของสัญญาเช่า ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x6 ผู้เช่าต้องบันทึกการโอนครุภัณฑ์ที่เช่า กลับคืนให้ผู้ให้เช่า ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 499,999.00 ค่าจําหน่าย - ครุภัณฑ์อื่น 1.00 เครดิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 500,000.00 ตัวอย่างท ี่ 2 ข้อมูลเก ี่ ยวกับสัญญาเช่ามีดังน ี้ ๑) สัญญาเช่าครุภัณฑ์เร ิ่ มวันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๑ คาดว่าครุภัณฑ์มีอายุการให้เป็นประโยชน์เชิง เศรษฐกิจ 6 ปีและหน่วยงานจะส่งคืนครุภัณฑ์กลับเป็นของผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดอายุสัญญาเช่า ๒) ครุภัณฑ์มีมูลค่ายุติธรรม ณ วันที่ทําสัญญาเช่าเป็นจํานวนเงิน 500,000 บาท 3) สัญญาเช่ามีอายุ 5 ปีโดยต้องจ่ายค่าเช่าเป็นงวดทุกต้นปีงบประมาณ รวม 5 งวด งวดละ 120,000 บาท (การจ่ายค่าเช่าทุกต้นปีงบประมาณ ทําให้การคํานวณมูลค่าปัจจุบันแตกต่างจากตัวอย่างท ี่ 1) 4) อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่าเท่ากับร้อยละ 10.0467 ต่อปี การจําแนกประเภทสัญญาเช่า ในการจัดประเภทของสัญญาเช่า พบว่ามี 2 ข้อ ที่เก ี่ ยวข้องกับสัญญาเช่า ดังน ี้ 1. ระยะเวลาของสัญญาเช่าครอบคลุมอายุการให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจส่วนใหญ่ของสินทรัพย์ แม้ว่าจะไม่มีการโอนกรรมสิทธ ิ์ เกิดขึ้น จากสถานการณ์ตัวอย่างจะเห็นว่าระยะเวลาสัญญาเช่าเกือบเท่าอายุ การให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ 2. มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที ่ต้องจ่ายตามสัญญา ผู้เช่าต้องคํานวณมูลค่า ดังกล่าว โดยใช้อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่า ซึ่งเท่ากับร้อยละ 10.0467 ต่อปีในกรณีข้างต้นจํานวน เงินข ั้ นต่ํา ที่ผู้เช่าต้องจ่ายประกอบด้วยจํานวนค่าเช่ารายปีซึ่งผู้เช่าจ่ายทุกวันต้นปีเป็นเวลา 5 ปีดังน ี้ มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย (120,000 x 4.1667*) = 500,004 บาท *มูลค่าปัจจุบันของเงิน 1 บาท รับทุกงวดเวลาต่อเน ื่ อง 5 งวดณอัตราดอกเบี้ย 10.0467 % = 4.1667 (PVIFAD Table) มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายเทียบกับมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า พบว่ามูลค่าปัจจุบัน ของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย เท่ากับ 500,004 บาท มีจํานวนใกล้เคียงกับมูลค่ายุติธรรมของครุภัณฑ์ที่เช่า เท่ากับ 500,000 บาท ดังนั้น เม ื่ อพิจารณาสถานการณ์ของรายการสัญญาเช่า 2 ข้อข้างต้นแล้วสัญญาเช่า ดังกล่าวจัดเป็นสัญญาเช่าการเงิน 393
- 69 - การแยกค่าเช่าออกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่ายและส่วนที่นําไปลดหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน ผู้เช่าต้องบันทึกจํานวนเงินที่จ่ายตามสัญญาเช่าแยกเป็นดอกเบ ี้ ยจ่าย และส่วนท ี่ จะนําไปลดยอด คงเหลือของหนี้สินตามสญญาเชั ่าการเงิน ตลอดอายุสัญญาเช่า โดยใช้วิธีอัตราดอกเบ ี้ ยท ี่ แท้จริง (Effective Rate) ในการคํานวณ ซึ่งเป็นอัตราดอกเบ ี้ ยคงท ี่ เพ ื่ อคํานวณดอกเบ ี้ ยจากหนี้สินคงค้างแต่ละงวด ดังน ี้ ตารางคํานวณดอกเบ ี้ ยจ่ายและยอดคงเหลือหนี้สินตามสญญาเชัาการเง่ ิน (หน่วย : บาท) วันท ี่ ค่าเช่ารายปี (1) ดอกเบ ี้ ยจ่าย (2) = (4) x 10.0467% หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน ที่ลดลง (3) = (1) - (2) หนี้สินตาม สัญญาเช่าการเงิน คงค้าง (4) = (4) - (3) 500,000.00 ๑ ต.ค. ๒๕x๑ 120,000.00 - 120,000.00 380,000.00 ๑ ต.ค. ๒๕x2 120,000.00 38,177.46 81,822.54 298,177.46 ๑ ต.ค. ๒๕x3 120,000.00 29,956.99 90,043.01 208,134.45 ๑ ต.ค. ๒๕x4 120,000.00 20,910.64 99,089.36 109,045.09 ๑ ต.ค. ๒๕x5 120,000.00 10,954.91 109,045.09 - รวม 600,000.00 100,000.00 500,000.00 การบันทึกบัญชีทางด้านผู้เช่า - ณ วันท ี่ 1 ตุลาคม 25x1 ซึ่งเป็นวันเร ิ่ มต้นสัญญาเช่า บันทึกรับรู้สินทรัพย์และหนี้สินตามสัญญาเช่า มูลค่า ที่ใช้บันทึก คือ มูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า เน ื่ องจากมีมูลค่าต ่ํ ากว่า มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต่ํา ที่ต้องจ่าย ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 500,000.00 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 120,000.00 หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 380,000.00 ดอกเบ ี้ ยจ่าย คํานวณโดยใช้อัตรา ๑0.0425% ต่อปี (อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่า) ของยอดคงเหลือของภาระหนี้สินในแต่ละงวด ส่วนท ี่ เหลือของค่าเช่ารายปี 120,000 บาท หลังจาก หักดอกเบ ี้ ยจ่ายแล้ว คือ ส่วนท ี่ ลดลงของหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงินที่ยังไม่ได้ชําระ การบันทึกบัญชีสําหรับ การชําระเงินตามสัญญาเช่าในแต่ละงวดแสดงดังน ี้ - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๑ เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 1 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 120,000.00 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 394
- 70 - เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x2 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 38,177.46 เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 38,177.46 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 81,822.54 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 81,822.54 - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๒ กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 38,177.46 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 38,177.46 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 2 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 81,822.54 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 38,177.46 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x3 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 29,956.99 เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 29,956.99 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 90,043.01 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 90,043.01 395
- 71 - - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x3 กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 29,956.99 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 29,956.99 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 3 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 90,043.01 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 29,956.99 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x4 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 20,910.64 เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 20,910.64 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 99,089.36 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 99,089.36 - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x4 กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 20,910.64 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 20,910.64 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดท ี่ 4 ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบติเจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 99,089.36 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 20,910.64 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 396
- 72 - - ณ วันท ี่ ๓๐ กันยายน ๒๕x5 บันทึกรับรู้ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 10,954.91 เครดิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 10,954.91 ปรับปรุงระยะเวลาหนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต หนี้สินตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะยาว 109,045.09 เครดิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 109,045.09 - ณ วันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x5 กลับรายการดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย เดบิต ดอกเบ ี้ ยค้างจ่าย 10,954.91 เครดิต ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 10,954.91 เม ื่ อตรวจรับพัสดุในแต่ละงวดตามเง ื่อนไขการเช่าสําหรับงวดสุดท้าย ใบผ่านรายการต ั้ งหน ี้ เดบิต เจ้าหน ี้ ตามสัญญาเช่าการเงิน - ระยะสั้น 109,045.09 ดอกเบ ี้ ยจ่ายตามสัญญาเช่าการเงิน 10,954.91 เครดิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เม ื่ อบันทึกการจ่ายเงิน ใบผ่านรายการจ่าย เดบิต เจ้าหน ี้ การค้า - บุคคลภายนอก 120,000.00 เครดิต เงินฝากที่ สถาบันการเงิน 118,878.50 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรอนําส่ง - ภาษีเงินได้นิติบุคคลจากบุคคลภายนอก 1,121.50 การบันทึกค่าเส ื่ อมราคาของสินทรัพย์ที่เช่า ผู้เช่าต้องคํานวณค่าเส ื่ อมราคาของครุภัณฑ์ที่เช่าท ี่ได้บันทึกเป็นสินทรัพย์ไว้โดยใช้วิธีเส้นตรง ตามอายุของสัญญาเช่า 5 ปีเน ื่ องจากผู้เช่าต้องคืนสินทรัพย์ที่เช่าให้กับผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า (หากไม่มี ความแน่นอนอย่างสมเหตุสมผลที่ผู้เช่าจะเป็นเจ้าของสินทรัพย์เม ื่ ออายุสัญญาเช่าส ิ้ นสุดลงผู้เช่าต้องตัดค่าเส ื่ อมราคา ของสินทรัพย์ให้หมดภายในอายุสัญญาหรืออายุการให้ประโยชน์แล้วแต่อายุใดจะสั้ นกว่า) การคํานวณค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวดแสดงได้ดังน ี้ ค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวด = (ราคาทุนของครุภัณฑ์ - มูลค่าคงเหลือ)/อายุการใช้งาน = (50๐,๐๐๐-0)/๕ = 100,0๐๐ บาท การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับแต่ละงวดในปี๒๕x๒ - ๒๕x5 แสดงได้ดังน ี้ เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 100,0๐๐.00 เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 100,0๐๐.00 การบันทึกบัญชีค่าเส ื่ อมราคาสําหรับงวดในปี๒๕x6 แสดงได้ดังน ี้ เดบิต ค่าเส ื่ อมราคา - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 99,999.00 เครดิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 99,999.00 397
- 73 - การส่งคืนครุภัณฑ์เม ื่ อส ิ้ นสุดสัญญาเช่า เม ื่ อส ิ้ นสุดอายุของสัญญาเช่า ณ วันท ี่ 1 ตุลาคม ๒๕x5 ผู้เช่าต้องบันทึกการโอนครุภัณฑ์ที่เช่า กลับคืนให้ผู้ให้เช่า ดังน ี้ ใบผ่านรายการบัญชีทั่วไป เดบิต ค่าเส ื่ อมราคาสะสม - ครุภัณฑ์ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 499,999.00 ค่าจําหน่าย - ครุภัณฑ์อื่น 1.00 เครดิต ครุภัณฑ์ - ภายใต้สัญญาเช่าการเงิน 500,000.00 ตัวอย่างท ี่ 3 ข้อมูลเก ี่ ยวกับสัญญาเช่ามีดังน ี้ ๑) สัญญาเช่ารถยนต์เร ิ่ มวันท ี่ ๑ ตุลาคม ๒๕x๑ คาดว่าครุภัณฑ์มีอายุการให้เป็นประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ 5 ปีและหน่วยงานจะส่งคืนครุภัณฑ์กลับเป็นของผู้ให้เช่าเม ื่ อส ิ้ นสุดอายุสัญญาเช่า ๒) ครุภัณฑ์มีมูลค่ายุติธรรม ณ วันที่ทําสัญญาเช่าเป็นจํานวนเงิน 500,000 บาท และหน่วยงาน จ่ายค่าจดทะเบียนรถ 10,000 บาท 3) สัญญาเช่ามีอายุ 5 ปีโดยต้องจ่ายค่าเช่าเป็นงวดทุกส ิ้นปีงบประมาณ รวม 5 งวด งวดละ 120,000 บาท 4) อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่าเท่ากับร้อยละ 5.6739 ต่อปี การจําแนกประเภทสัญญาเช่า ในการจัดประเภทของสัญญาเช่าพบว่ามี 2 ข้อท ี่ เก ี่ ยวข้องกับสัญญาเช่า ดังน ี้ 1. อายุสัญญาเช่าพบว่า สัญญาเช่ามีอายุ 5 ปีซึ่งเท่ากับอายุการให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ ของครุภัณฑ์ที่เช่า 2. มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายตามสัญญา ผู้เช่าต้องคํานวณมูลค่าดังกล่าว โดยใช้อัตราดอกเบ ี้ ยตามนัยของสัญญาเช่า ซึ่งเท่ากับร้อยละ 5.6739 ต่อปีในกรณีข้างต้นจํานวนเงินข ั้ นต่ํา ที่ผู้เช่าต้องจ่ายประกอบด้วยจํานวนค่าเช่ารายปีผู้เช่าจ่ายทุกวันส ิ้นปีเป็นเวลา 5 ปีและค่าจดทะเบียนรถยนต์ ดังน ี้ มูลค่าปัจจุบันของค่าเช่ารายปี (120,000 x 4.2500*) = 510,000 บาท ค่าจดทะเบียนรถยนต์ = 10,000 บาท มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย = 520,000 บาท *มูลค่าปัจจุบันของเงิน 1 บาท รับทุกงวดเวลาต่อเน ื่ อง 5 งวด ณ อัตราดอกเบี้ย 5.6739% = 4.2500 (PVIFA Table) มูลค่าปัจจุบันของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่ายเทียบกับมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่เช่า พบว่ามูลค่าปัจจุบัน ของจํานวนเงินข ั้ นต ่ํ าที่ต้องจ่าย เท่ากับ 520,000 บาท มีจํานวนมากกว่ามูลค่ายุติธรรมของครุภัณฑ์ที่เช่า เท่ากับ 510,000 บาท ดังนั้น เม ื่ อพิจารณาสถานการณ์ของรายการสัญญาเช่า 2 ข้อข้างต้นแล้วสัญญาเช่า ดังกล่าวจัดเป็นสัญญาเช่าการเงิน 398