แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องหลักเศรษฐศาสตร์และค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ระบบเศรษฐกิจไทยเป็นระบบเศรษฐกิจแบบผสม ทำให้การกำหนดราคาและค่าจ้างที่มี ในสังคมไทยเป็นไปทั้งการปล่อยให้เป็นไปตามกลไกราคาของตลาดและการแทรกแซงจากรัฐบาล ซึ่งเป็นผลให้ระบบเศรษฐกิจเกิดการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรมต่อทุกหน่วยเศรษฐกิจในระบบ 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/1 อภิปรายการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายความเป็นมาของระบบเศรษฐกิจกับการจัดสรรทรัพยากรในประเทศ (K) 3.2 จำแนกองค์ประกอบหลักของระบบเศรษฐกิจ (P) 3.3 ตระหนักถึงการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด โดยใช้ความรู้จากหลักเศรษฐศาสตร์ มาจัดสรรทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด (A) 4. ความรู้ (K) 4.1 ความเป็นมาของระบบเศรษฐกิจกับการจัดสรรทรัพยากรในประเทศ 4.2 องค์ประกอบหลักของระบบเศรษฐกิจ 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) 5.1 ทักษะกระบวนการเรียนความรู้ ความเข้าใจ 5.2 ทักษะกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณาญาณ
2 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) มุ่งมั่นในการทำงาน 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) 7.1 ความสามารถในการสื่อสาร 7.2 ความสามารถในการคิด 7.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา 7.4 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 7.5 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 8. ค่านิยม 12 ประการ 8.1 ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 8.2 รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9. กิจกรรมการเรียนรู้(กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs)) 9.1 สังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1) นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนแบบออนไลน์ (Google Form) เรื่อง หลักเศรษศาสตร์ และค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ จำนวน 10 ข้อ 2) ครูแนะนำรายวิชาให้นักเรียนทราบ จากนั้นครูนำเสนอเนื้อหาบทเรียน เรื่องความเป็นมา ของระบบเศรษฐกิจกับการจัดสรรทรัพยากรในประเทศ โดยใช้ภาพเกี่ยวกับการตัดสินใจเลือก เพื่อกระตุ้นความสนใจ และเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน 9.2 คิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) 3) ครูให้นักเรียนยกตัวอย่างการตัดสินใจเลือกสินค้าและบริการ พร้อมทั้งบอกเหตุและผล ของการตัดสินใจเลือก จากนั้นให้ร่วมกันสรุปองค์ความรู้เกี่ยวกับการตัดสินใจเลือกในทาง เศรษฐศาสตร์
3 9.3 ปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) 4) ให้นักเรียนศึกษาความหมายของเศรษฐศาสตร์ โดยใช้คำถามดังนี้ - เศรษฐศาสตร์มีความหมายว่าอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เศรษฐศาสตร์คือวิชาที่ว่าด้วย การจัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด เพื่อตอบสนองความต้องการที่ไม่มีขีดจำกัด) จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมเรื่องระบบเศรษฐกิจกับการจัดสรรทรัพยากรในประเทศ 5) ให้นักเรียนศึกษาหน่วยเศรษฐกิจ จากนั้นร่วมกันอภิปราย ถึงลักษณะของแต่ละหน่วย เศรษฐกิจ โดยการใช้คำถาม แล้วให้นักเรียนบันทึกข้อสรุปลงในสมุด ดังนี้ - หน่วยเศรษฐกิจแต่ละหน่วยมีความสัมพันธ์กันหรือไม่อย่างไร - ลักษณะของหน่วยเศรษฐกิจ (สรุปเป็นแผนภาพความคิด) - ข้อดี ข้อเสียของแต่ละหน่วยเศรษฐกิจ 9.4 สื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 6) ร่วมกันวิเคราะห์ถึงความสัมพันธ์ของเศรษฐกิจแต่ละหน่วย จากหน้า 10 ในหนังสือเรียน เศรษฐศาสตร์ ม.4-6 จากนั้นสุ่มนักเรียน 2 – 3 คนให้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความสำคัญของ หน่วยเศรษฐกิจ 9.5 ประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 7) นักเรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลังการเรียน ในประเด็นต่อไปนี้ - สิ่งที่นักเรียนได้เรียนรู้ในวันนี้คืออะไร - นักเรียนพอใจกับการเรียนในวันนี้หรือไม่เพียงใด - นักเรียนจะนำความรู้ที่ได้นี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว สังคมได้อย่างไร 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ - สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง หลักเศรษฐศาสตร์ - หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน เศรษฐศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 หน่วยเศรษฐกิจ หน่วยครัวเรือน หน่วยธุรกิจ หน่วยรัฐบาล
4 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1. อธิบายความเป็นมาของระบบ เศรษฐกิจกับการจัดสรรทรัพยากรใน ประเทศ (K) แบบทดสอบก่อน-หลัง เรียนหน่วยที่ 1 ร้อยละ 60 ขึ้นไปผ่าน เกณฑ์ 2. จำแนกองค์ประกอบหลักของระบบ เศรษฐกิจ (P) แบบสังเกตพฤติกรรม การเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2 รายการ ผ่าน เกณฑ์ 3. ตระหนักถึงการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ อย่างจำกัด โดยใช้ความรู้จากหลัก เศรษฐศาสตร์(A) แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่าน เกณฑ์ 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน นักเรียนศึกษาหน่วยเศรษฐกิจ จากนั้นร่วมกันอภิปราย ถึงลักษณะของแต่ละหน่วย เศรษฐกิจโดยการใช้คำถาม แล้วให้นักเรียนบันทึกข้อสรุปลงในสมุด 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น วิทยาศาสตร์การวิเคราะห์ การใช้หลักเหตุและผล คณิตศาสตร์การคำนวณในเรื่องต้นทุน กำไร
5 14. แบบบันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
6 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องระบบเศรษฐกิจและตลาดในระบบเศรษฐกิจ เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ระบบเศรษฐกิจของโลกประกอบด้วยระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม สังคมนิยม และ แบบผสมโดยระบบเศรษฐกิจไทยเป็นระบบแบบผสม 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/1 อภิปรายการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายลักษณะของระบบเศรษฐกิจต่าง ๆ (K) 3.2 จำแนกลักษณะ ข้อดีข้อเสียของแต่ละระบบเศรษฐกิจ (P) 3.3 เห็นความสำคัญ และสนใจศึกษาเรียนรู้ระบบเศรษฐกิจต่าง ๆ เพื่อประโยชน์ในการศึกษา และดำเนินชีวิตทั้งปัจจุบันและอนาคต (A) 4. ความรู้ (K) - ระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) 5.1 ทักษะกระบวนการเรียนความรู้ ความเข้าใจ 5.2 ทักษะกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณาญาณ 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) มุ่งมั่นในการทำงาน
7 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) 7.1 ความสามารถในการสื่อสาร 7.2 ความสามารถในการคิด 7.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา 7.4 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 7.5 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 8. ค่านิยม 12 ประการ 8.1 ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 8.2 รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9. กิจกรรมการเรียนรู้(กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs)) 9.1 สังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1) ให้นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับภาพความแตกต่างของวิถีชีวิตความเป็นอยู่ ดังนี้ - บทบาทรัฐบาลกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจของ 2 ประเทศ มีความเหมือนหรือแตกต่างกันขึ้นอยู่ กับอะไร (ตัวอย่างคำตอบ ขึ้นอยู่กับแต่ละประเทศมีระบบเศรษฐกิจแบบใด) จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติม เกี่ยวกับระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ เพื่อนำเข้าสู่บทเรียน 9.2 คิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) 2) ให้นักเรียนศึกษาเรื่องระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ และอภิปรายถึงลักษณะสำคัญของระบบ เศรษฐกิจ โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม แบบสังคมนิยม และแบบผสมมีลักษณะสำคัญอย่างไร โดยให้นักเรียนสรุปลักษณะสำคัญของระบบเศรษฐกิจในตาราง ดังตัวอย่าง นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา เกาหลีเหนือ
8 3) ให้นักเรียนคิดประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าเกี่ยวกับระบบเศรษฐกิจ แล้วสรุปเป็นความคิด รวบยอด โดยใช้คำถาม ดังนี้ - ระบบเศรษฐกิจมีความสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ระบบเศรษฐกิจช่วยในการ จัดสรรทรัพยากรที่จำเป็นต่อการอุปโภคบริโภคในชีวิตประจำวัน) - ในฐานะที่นักเรียนเป็นผู้บริโภค ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจ นักเรียนควรปฏิบัติ ตนอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เลือกใช้สินค้าให้คุ้มค่า เป็นประโยชน์สูงสุด) 9.3 ปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) 4) ให้นักเรียนศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อดี ข้อเสียของแต่ละระบบเศรษฐกิจ แล้วสรุปเป็น ความคิดรวบยอด และจากนั้นร่วมกันสรุปหลักการดังนี้ ระบบเศรษฐกิจเป็นระบบที่รัฐบาลจะเลืออกนำมาใช้กับประเทศ เพื่อให้เกิดการจัดสรร ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดให้เกิดความเป็นธรรมและมีประสิทธิภาพมากที่สุด 9.4 สื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 5) ร่วมกันวิเคราะห์ถึงข้อดี ข้อเสียของระบบเศรษฐกิจ จากนั้นสุ่มนักเรียน 2 – 3 คนให้แสดง ความคิดเห็นและสรุปองค์ความรู้ร่วมกัน 9.5 ประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 6) ให้นักเรียนร่วมกันเสนอแนวทางการใช้ทรัพยากรธรรมชาติต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันให้ คุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุด 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ - สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง หลักเศรษฐศาสตร์ ระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม ระบบเศรษฐกิจแบบผสม ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… …………………………………………. ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… …………………………………………. ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………… ………………………………………….
9 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1. อธิบายลักษณะของระบบเศรษฐกิจ ต่าง ๆ (K) แบบทดสอบก่อน-หลัง เรียนหน่วยที่ 1 ร้อยละ 60 ขึ้นไปผ่าน เกณฑ์ 2. จำแนกลักษณะ ข้อดีข้อเสียของแต่ ละระบบเศรษฐกิจ (P) แบบสังเกตพฤติกรรมการ เข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2 รายการ ผ่าน เกณฑ์ 3. เห็นความสำคัญ และสนใจศึกษา เรียนรู้ระบบเศรษฐกิจต่าง ๆ เพื่อ ประโยชน์ในการศึกษาและดำเนินชีวิต ทั้งปัจจุบันและอนาคต (A) แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่าน เกณฑ์ 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน ให้นักเรียนศึกษาเรื่องระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ และอภิปรายถึงลักษณะสำคัญของระบบ เศรษฐกิจ แล้วสรุปเป็นผังความคิดลงในสมุดบันทึก 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น วิทยาศาสตร์การวิเคราะห์ การใช้หลักเหตุและผล คณิตศาสตร์การคำนวณในเรื่องต้นทุน กำไร
10 14. แบบบันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
11 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องตลาดในระบบเศรษฐกิจ เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ตลาดในทางเศรษฐศาสตร์ประกอบด้วย ผู้ซื้อ และผู้ขายในการตกลงซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้า และบริการ รวมถึงประเภทของตลาดในระบบเศรษฐกิจ 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/1 อภิปรายการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายความหมายของตลาดในระบบเศรษฐกิจ (K) 3.2 จำแนกประเภทของตลาด ข้อดี ข้อเสียของตลาดแต่ละประเภท (P) 3.3 เห็นความสำคัญ และสนใจศึกษาเรียนรู้ตลาดในระบบเศรษฐกิจ เพื่อประโยชน์ในการศึกษา และดำเนินชีวิตทั้งปัจจุบันและอนาคต (A) 4. ความรู้ (K) - ตลาดในระบบเศรษฐกิจ 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) 5.1 ทักษะกระบวนการเรียนความรู้ ความเข้าใจ 5.2 ทักษะกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณาญาณ 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) มุ่งมั่นในการทำงาน
12 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) 7.1 ความสามารถในการสื่อสาร 7.2 ความสามารถในการคิด 7.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา 7.4 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 7.5 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 8. ค่านิยม 12 ประการ 8.1 ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 8.2 รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9. กิจกรรมการเรียนรู้(กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs)) 9.1 สังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1) ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับตลาด โดยใช้คำถาม ดังนี้ - นักเรียนเคยซื้อสินค้าผ่านอินเทอร์เน็ตหรือไม่ (เคย/ไม่เคย) - สินค้าซื้อขายผ่านอินเทอร์เน็ตที่นักเรียนเคยซื้อหรือเคยเห็นมีอะไรบ้าง (ตัวอย่างตำตอบ กระเป๋า เสื้อผ้า รองเท้า อาหาร) - การซื้อสินค้าผ่านอินเทอร์เน็ตมีข้อดี ข้อเสียอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ข้อดี คือ มีสินค้า ให้เลือกซื้อหลากหลายสามารถเปรียบเทียบราคาได้ ข้อเสีย คือ อาจได้รับสินค้าไม่เป็นไปตามที่ตกลง ไว้ เนื่องจากไม่ได้เห็นสินค้าจริงก่อนซื้อหรืออาจถูกหลอกได้) จากนั้นครูอธิบายว่าตลาดไม่จำเป็นต้องมีสถานที่และไม่จำเป็นต้องพบกันโดยตรงระหว่างผู้ ซื้อกับผู้ขาย แต่การซื้อขายผ่านอินเทอร์เน็ตและโอนเงินผ่านทางธนาคารจึงเป็นตลาดด้วยเช่นกัน 2) ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาเรื่องตลาดในระบบเศรษฐกิจ 9.2 คิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) 3) ให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงการจำแนกประเภทของตลาดและสรุปเป็นแผนภาพ ความคิดดังตัวอย่าง ตลาดปัจจัยการผลิต ตลาดกลาง แข่งขันสมบูรณ์ ประเภทของตลาด ตลาดการค้า ตลาดการเงิน ตลาดขายส่ง ตลาดขายปลีก แข่งขันไม่สมบูรณ์ จำแนกตามชนิดของผลผลิต จำแนกตามลักษณะการซื้อขาย จำแนกตามลักษณะการแข่งขัน
13 4) ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาเรื่อง ตลาดแข่งขันสมบูรณ์ โดยครูจะใช้คำถาม ดังนี้ - ตลาดแข่งขันสมบูรณ์มีลักษณะสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นตลาดที่มีการแข่งขัน กันอย่างเต็มที่ในระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายทำให้ราคาสินค้าหรือปริมาณซื้อขายสินค้าในตลาดมิได้อยู่ ภายใต้อิทธิพลของผู้ซื้อหรือผู้ขายแต่จะกำหนดโดยกลไกตลาดเป็นหลัก) 5) ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาเรื่องตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์ และอภิปรายร่วมกันในชั้นเรียนถึง ลักษณะสำคัญและประเภทของตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์มีลักษณะสำคัญอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นตลาดที่ผู้ซื้อผู้ขาย จะมีอิทธิพลในการกำหนดราคาซื้อขายสินค้าในตลาดมากน้อยตามความไม่สมบูรณ์ของตลาด) - ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์มีกี่ประเภท อะไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ 3 ประเภท ไดแก่ ตลาด ผูกขาดสมบูรณ์ ตลาดผู้ขายน้อยราย ตลาดกึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด) จากนั้นครูอธิบายลักษณะเพิ่มเติมของทั้ง 3 ตลาดของตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์ 9.3 ปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) 6) ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปลักษณะสำคัญ ข้อดี ข้อเสียของตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์ แต่ละประเภทและจัดทำเป็นตารางวิเคราะห์ ดังตัวอย่าง จากนั้นบันทึกข้อมูลลงในสมุด ประเภท ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์ ตลาดผูกขาด ตลาดผู้ขายน้อยราย ตลาดกึ่งแข่งขันกึ่ง ผูกขาด สาเหตุ ข้อดี ข้อเสีย ตัวอย่างสินค้า 9.4 สื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 7) สุ่มนักเรียน 2-3 คน นำเสนอตารางวิเคราะห์ พร้อมทั้งอธิบายข้อมูลต่าง ๆ จากนั้นสรุป เป็นองค์ความรู้ร่วมกัน 9.5 ประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 8) ให้นักเรียนเสนอแนวทางการซื้อสินค้าและบริการอย่างชาญฉลาดรู้เท่าทันกลยุทธ์ของ ตลาดแต่ละประเภท 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ - สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง หลักเศรษฐศาสตร์
14 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1. อธิบายความหมายของตลาดในระบบเศรษฐกิจ (K) แบบทดสอบก่อนหลังเรียนหน่วยที่ 1 ร้อยละ 60 ขึ้นไป ผ่านเกณฑ์ 2. จำแนกประเภทของตลาด ข้อดี ข้อเสียของ ตลาดแต่ละประเภท (P) แบบสังเกตพฤติกรรม การเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2 รายการ ผ่านเกณฑ์ 3. เห็นความสำคัญ และสนใจศึกษาเรียนรู้ตลาดใน ระบบเศรษฐกิจ เพื่อประโยชน์ในการศึกษา และดำเนินชีวิตทั้งปัจจุบันและอนาคต (A) แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่านเกณฑ์ 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปลักษณะสำคัญ ข้อดี ข้อเสียของตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์ แต่ละประเภทและจัดทำเป็นตารางวิเคราะห์ จากนั้นบันทึกข้อมูลลงในสมุด 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น วิทยาศาสตร์การวิเคราะห์ การใช้หลักเหตุและผล
15 14. แบบบันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
16 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องการกำหนดราคาในระบบเศรษฐกิจ เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ค่านิยมและพฤติกรรมที่มีผลต่อการบริโภคของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นราคาของสินค้าและบริการ รายได้ของผู้บริโภค รสนิยม ย่อมส่งผลต่อทฤษฎีราคา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดความต้องการ ซื้อและความต้องการขายสินค้าและบริการนั้น 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/1 อภิปรายการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายความหมาย และกฎของอุปสงค์และอุปทานได้(K) 3.2 วิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดอุปสงค์และอุปทานได้(P) 3.3 เห็นความสำคัญ และสนใจศึกษาเรียนรู้เรื่องอุปสงค์ อุปทาน เพื่อประโยชน์ในการศึกษา และดำเนินชีวิตทั้งปัจจุบันและอนาคต (A) 4. ความรู้ (K) 4.1 ความหมายและกฎอุปสงค์ อุปทาน 4.2 ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดอุปสงค์และอุปทาน 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) 5.1 ทักษะการคิดวิเคราะห์ 5.2 ทักษะการเรียนรู้ด้วยตนเอง
17 5.3 ทักษะการแก้ไขปัญหา 5.4 ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) มุ่งมั่นในการทำงาน 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) 7.1 ความสามารถในการสื่อสาร 7.2 ความสามารถในการคิด 7.3 ความสามารถในการแก้ปัญหา 7.4 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 7.5 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 8. ค่านิยม 12 ประการ ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 9. กิจกรรมการเรียนรู้(กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs)) 9.1 สังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1) ให้นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาเรื่อง การซื้อสินค้าและบริการในชีวิตประจำวัน โดยครูใช้ คำถามดังนี้ - ในการเลือกซื้อสินค้าและบริการในชีวิตประจำวันของนักเรียนต้องคำนึงถึงสิ่งใดบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ราคาสินค้าและบริการ ความจำเป็น ความต้องการ ความคุ้มค่า) 2) ครูอธิบายเชื่อมโยงถึงการกำหนดราคาในระบบเศรษฐกิจและให้นักเรียนศึกษาเนื้อหา เพิ่มเติมเรื่อง การกำหนดราคาในระบบเศรษฐกิจ 3) ให้นักเรียนศึกษาแผนภาพแสดงการกำหนดราคาในสังคมไทยจากระบบเศรษฐกิจแบบ ผสม แล้วให้นักเรียนอภิปรายร่วมกันโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - ผู้ที่มีบทบาทหลักในการกำหนดราคาคือใครบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ รัฐและเอกชน) - การกำหนดราคาโดยเอกชนได้แก่อะไรบ้าง (ตัวอย่างคำตอบ ปล่อยให้เป็นไปตามกลไก ราคาและกำหนดราคาเชิงกลยุทย์) 9.2 คิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) 4) ให้นักเรียนแสดงบทบาทสมมุติหน้าชั้นเรียนเกี่ยวกับการซื้อขายสินค้าและบริการโดย สมมุติให้ผู้ขาย 2 ราย รายหนึ่งตั้งราคาปกติ อีกรายตั้งราคาแพง สมมุติให้นักเรียนคนอื่นเป็นผู้ซื้อโดย ครูใช้คำถาม ดังนี้
18 - นักเรียนจะซื้อสินค้าจากผู้ขายรายใด (ตัวอย่างคำตอบ รายที่ขายราคาปกติ) - รายที่ขายแพงกว่าหากต้องการขายสินค้าให้ได้ต้องทำอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ลดราคา สินค้า) 5) ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปถึงกิจกรรมว่าลักษณะเหตุการณ์ดังกล่าวคือลักษณะของ กลไกราคา จากนั้นอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับกลไกราคาและหลักเศรษฐศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับกลไกราคา ซึ่งได้แก่ อุปสงค์และอุปทาน 9.3 ปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) 6) ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาเรื่อง อุปสงค์ (Demand) และอุปทาน (Supply) โดยสรุป ความหมาย ปัจจัยกำหนด กฎของอุปสงค์ อุปทาน รวมถึงเรื่องราคาดุลยภาพ และภาวะไม่ดุลยภาพ เป็นแผนภาพความคิด ลงในสมุดบันทึก จากนั้นคุณครูอธิบายเพิ่มเติม 9.4 สื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 7) สุ่มนักเรียน 8 คน เป็นตัวแทนนำเสนอแผนภาพความคิดตามหัวข้อ ดังนี้ - ความหมายของอุปสงค์ อุปทาน (2 คน) - ปัจจัยกำหนดอุปสงค์ อุปทาน (2 คน) - กฎอุปสงค์ อุปทาน (2 คน) - ราคาดุลยภาพ (1 คน) - ภาวะไม่ดุลยภาพ (1 คน) พร้อมทั้งอธิบายข้อมูลต่าง ๆ จากนั้นสรุปเป็นองค์ความรู้ร่วมกัน โดยครูมีหน้าที่เสริมความรู้ 9.5 ประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 8) ให้นักเรียนร่วมกันเสนอแนวทางการเลือกซื้อสินค้าและบริการอย่างชาญฉลาดและรู้เท่า ทันการซื้อขาย เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรในการผลิตอย่างคุ้มค่า 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ - สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง หลักเศรษฐศาสตร์ 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1 อธิบายความหมาย และกฎของอุปสงค์และ อุปทานได้(K) แบบทดสอบก่อน-หลัง เรียนหน่วยที่ 1 ร้อยละ 60 ขึ้นไป ผ่านเกณฑ์ 2 วิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดอุป สงค์และอุปทานได้(P) แบบสังเกตพฤติกรรม การเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2 รายการ ผ่านเกณฑ์
19 จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 3 เห็นความสำคัญ และสนใจศึกษาเรียนรู้เรื่อง อุปสงค์ อุปทาน เพื่อประโยชน์ในการศึกษา และดำเนินชีวิตทั้งปัจจุบันและอนาคต (A) แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่านเกณฑ์ 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน ให้นักเรียนศึกษาเนื้อหาเรื่อง อุปสงค์ (Demand) และอุปทาน (Supply) โดยสรุปความหมาย ปัจจัยกำหนด กฎของอุปสงค์ อุปทาน รวมถึงเรื่องราคาดุลยภาพ และภาวะไม่ดุลยภาพ เป็นแผนภาพ ความคิด ลงในสมุดบันทึก 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น วิทยาศาสตร์การวิเคราะห์ การใช้หลักเหตุและผล คณิตศาสตร์การคำนวณในเรื่องต้นทุน กำไร
20 14. แบบบันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
21 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 แผนที่ 5 บทบาทรัฐในการแทรกแซงราคาและควบคุมราคา เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การแทรกแซงด้วยการกำหนดราคาขั้นสูงหรือราคาเพดาน และการแทรกแซงราคาด้วยการ กำหนดราคาขั้นต่ำ 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/1 อภิปรายการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายบทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคา (K) 3.2 จำแนกบทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคา (P) 3.3 สนใจศึกษาเรียนรู้บทบาทของรัฐทางด้านเศรษฐกิจ เพื่อประโยชน์ทางด้านการศึกษา ทั้งในปัจจุบันและอนาคต (A) 4. ความรู้ (K) 4.1 การแทรกแซงด้วยการกำหนดราคาขั้นสูงหรือราคาเพดาน 4.2 การแทรกแซงราคาด้วยการกำหนดราคาขั้นต่ำ 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) 5.1 ทักษะกระบวนการเรียนความรู้ ความเข้าใจ 5.2 ทักษะกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณาญาณ
22 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) มุ่งมั่นในการทำงาน 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) 7.1 ความสามารถในการคิด 7.2 ความสามารถในการแก้ปัญหา 7.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 7.4 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 8. ค่านิยม 12 ประการ 8.1 ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 8.2 รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9. กิจกรรมการเรียนรู้(กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs)) 9.1 สังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1) ครูนำภาพข่าวสถานการณ์การแก้ปัญหาราคาพืชผลทางการเกษตรของรัฐบาลมาให้ นักเรียนอ่านและศึกษาเพื่อวิเคราะห์และตอบคำถามร่วมกัน ดังตัวอย่าง - สถานการณ์ข่าว รัฐบาลมีบทบาทอย่างไรในการแก้ปัญหาทางด้านเศรษฐกิจ (ตัวอย่าง คำตอบ การเข้าไปแทรกแซงเพื่อพยุงราคาราคาข้าวให้สูงขึ้นเพื่อช่วยเหลือประชาชนโดยส่วนใหญ่ของ ประเทศที่ประกอบอาชีพทำนา) - บทบาทการทำงานของรัฐบาลมีผลดีต่อระบบเศรษฐกิจอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เป็นการ ช่วยเหลือและสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นในระบบเศรษฐกิจ)
23 9.2 คิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) 2) ให้นักเรียนเลือกหัวข้อศึกษาสืบค้นบทบาทของรัฐบาลในการแทรกแซงราคาและการ ควบคุมราคาเพื่อการแจกจ่ายและจัดสรรในทางเศรษฐกิจมาคนละ 1 ตัวอย่าง วิเคราะห์และบันทึกลง ในสมุด 3) ครูนำเสนอแผนภาพการแทรกแซงด้วยการกำหนดราคาขั้นสูงหรือราคาเพดาน จากนั้น อธิบายให้นักเรียนฟัง ดังนี้ 4) จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - การกำหนดราคาขั้นสูงก่อให้เกิดผลกระทบอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ เกิดภาวะอุปสงค์ ส่วนเกิน ทำให้สินค้าขาดตลาด ผู้บริโภคเดือดร้อน) 5) ครูนำเสนอแผนภาพการแทรกแซงราคาด้วยการกำหนดราคาขั้นต่ำ จากนั้นอธิบาย ให้นักเรียนฟัง ดังนี้
24 6) จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - การกำหนดราคาขั้นต่ำก่อให้เกิดผลกระทบอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ส่งผลให้สินค้าล้น ตลาด รัฐบาลจึงต้องรับซื้อผลผลิตส่วนเกินนั้นในราคาประกัน ทำให้รัฐต้องรับภาระเพิ่มมากขึ้น) 9.3 ปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) 7) ให้นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ บทบาทของรัฐในการแทรกแซงและควบคุมราคาเพื่อช่วยเหลือและสร้างความเป็นธรรม ให้เกิดในระบบเศรษฐกิจ 9.4 สื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 8) ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ - เพราะเหตุผลใดรัฐบาลจึงจำเป็นต้องมีมาตรการแทรกแซงราคาและควบคุมราคาสินค้า ในระบบเศรษฐกิจ จากนั้นสุ่มนักเรียน 2 – 3 คนให้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคำถาม 9.5 ประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 9) นักเรียนประเมินตนเอง โดยเขียนแสดงความรู้สึกหลังการเรียน ในประเด็นต่อไปนี้ - สิ่งที่นักเรียนได้เรียนรู้ในวันนี้คืออะไร - นักเรียนพอใจกับการเรียนในวันนี้หรือไม่เพียงใด - นักเรียนจะนำความรู้ที่ได้นี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ตนเอง ครอบครัว สังคมได้อย่างไร 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ - สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง หลักเศรษฐศาสตร์ - หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน เศรษฐศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1. อธิบายบทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคา และการควบคุมราคา (K) แบบทดสอบก่อน-หลัง เรียนหน่วยที่ 1 ร้อยละ 60 ขึ้นไป ผ่านเกณฑ์ 2. จำแนกบทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคา และการควบคุมราคา (P) แบบสังเกตพฤติกรรม การเข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2 รายการ ผ่านเกณฑ์ 3. สนใจศึกษาเรียนรู้บทบาทของรัฐทางด้าน เศรษฐกิจ เพื่อประโยชน์ทางด้านการศึกษา แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่านเกณฑ์
25 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน ให้นักเรียนเลือกหัวข้อศึกษาสืบค้นบทบาทของรัฐบาลในการแทรกแซงราคาและการ ควบคุมราคาเพื่อการแจกจ่ายและจัดสรรในทางเศรษฐกิจมาคนละ 1 ตัวอย่าง วิเคราะห์และบันทึก ลงในสมุด 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น วิทยาศาสตร์การวิเคราะห์ การใช้หลักเหตุและผล คณิตศาสตร์การคำนวณในเรื่องต้นทุน กำไร
26 14. แบบบันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
27 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 แผนที่ 5 การกำหนดค่าจ้างในสังคมไทย เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ตลาดแรงงานมี“ค่าจ้าง” เป็นตัวกำหนดปริมาณซื้อขายแรงงาน ตลาดแรงงานจึงมีกลไก ตลาด เช่นเดียวกับกลไกราคาสินค้าและบริการ และรัฐมีมาตรการแทรกแซงการกำหนดอัตราค่าจ้าง ในลักษณะการแทรกแซงราคาสินค้าและบริการเช่นเดียวกัน เพื่อช่วยเหลือและสร้างความเป็นธรรมใน สังคม 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/1 อภิปรายการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายตลาดแรงงานและการแทรกแซงกลไกตลาดในตลาดแรงงาน (K) 3.2 วิเคราะห์ตลาดแรงงานและการแทรกแซงกลไกตลาดในตลาดแรงงาน (P) 3.3 สนใจศึกษาเรียนรู้ตลาดแรงงานและการแทรกแซงกลไกตลาดในตลาดแรงงาน เพื่อประโยชน์ ทางด้านการศึกษาทั้งในปัจจุบันและอนาคต (A) 4. ความรู้ (K) 4.1 ตลาดแรงงาน 4.2 การแทรกแซงกลไกตลาดในตลาดแรงงาน
28 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) 5.1 ทักษะกระบวนการเรียนความรู้ ความเข้าใจ 5.2 ทักษะกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณาญาณ 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) มุ่งมั่นในการทำงาน 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) 7.1 ความสามารถในการคิด 7.2 ความสามารถในการแก้ปัญหา 7.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 7.4 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 8. ค่านิยม 12 ประการ 8.1 ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 8.2 รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9. กิจกรรมการเรียนรู้(กระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ( 5 STEPs)) 9.1 สังเกต รวบรวมข้อมูล (Gathering) 1) ครูนำภาพแรงงานและการผลิตสินค้าให้นักเรียนดู และให้นักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่วกับ ตลาดแรงงานและกำหนดค่าจ้าง จากนั้นให้นักเรียนสรุปองค์ประกอบของตลาดแรงงานเป็นแผนภาพ ความคิด ดังตัวอย่าง
29 9.2 คิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ (Processing) 2) ครูให้สถานการณ์การกำหนดอัตราค่าแรงจั้นต่ำ เช่น ราคาค่าจ้างดุลยภาพเท่ากับ 200 บาทต่อวัน รัฐกำหนดค่าแรงขั้นต่ำ 300 บาทต่อวัน จากนั้นให้นักเรียนเขียนแผนภาพแสดง สถานการณ์ดังกล่าวและวิเคราะห์ผลกระทบจากการกำหนดอัตราค่าแรงขั้นต่ำร่วมกัน ดังตัวอย่าง 4) จากนั้นให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - การที่รัฐกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำก่อให้เกิดผลกระทบอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ส่งผลให้ เกิดภาวะอุปทานแรงงานส่วนเกิน มีปริมาณเสนอขายแรงงานมากกว่าปริมาณการจ้างงาน จึง ก่อให้เกิดปัญหาการว่างงาน และการลงทุนที่น้อยลง) 9.3 ปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ (Applying and Constructing the Knowledge) ตลาดแรงงาน อุปสงค์แรงงาน อุปทานแรงงาน ค่าจ้าง ค่าจ้างดุลยภาพ อัตราค่าจ้าง จำนวนแรงงาน 200 300 0 L1 L2 ค่าจ้างขั้นต่ำที่กำหนดใหม่โดยรัฐ S D A B E อุปทานแรงงานส่วนเกิน ค่าจ้างดุลยภาพ (อุปสงค์แรงงาน) (อุปทานแรงงาน)
30 5) นักเรียนร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบทั้งผลดี และผลเสียจากการกำหนดอัตรา ค่าจ้างขั้นต่ำ จากนั้นร่วมกันอภิปรายเพื่อลงข้อสรุป 9.4 สื่อสารและนำเสนอ (Applying the Communication Skill) 8) สุ่มให้นักเรียนออกมานำเสนอผลการอภิปรายและลงข้อสรุปถึงผลดี ผลเสียของการ กำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ 9.5 ประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ (Self-Regulating) 9) ให้นักเรียนร่วมกันเสนอแนวทางการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ โดย คำนึงถึงปัจจัยในมิตืต่าง ๆ เพื่อให้เกิดความยุติธรรมและความเหมาะสมกับทุกฝ่าย 10) นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนแบบออนไลน์ (Google Form) เรื่อง หลักเศรษศาสตร์ และค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ จำนวน 10 ข้อ 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ - สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง หลักเศรษฐศาสตร์ - หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน เศรษฐศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1 อธิบายตลาดแรงงานและการแทรกแซงกลไก ตลาดในตลาดแรงงาน (K) แบบทดสอบก่อน-หลัง เรียนหน่วยที่ 1 ร้อยละ 60 ขึ้นไป ผ่านเกณฑ์ 2 วิเคราะห์ตลาดแรงงานและการแทรกแซง กลไกตลาดในตลาดแรงงาน (P) แบบประเมินชิ้นงาน อยู่ในเกณฑ์ระดับ ดี ผ่านเกณฑ์ 3 สนใจศึกษาเรียนรู้ตลาดแรงงานและการ แทรกแซงกลไกตลาดในตลาดแรงงาน เพื่อ ประโยชน์ทางด้านการศึกษาทั้งในปัจจุบันและ อนาคต (A) แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่านเกณฑ์ 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน ให้นักเรียนเลือกหัวข้อศึกษาสืบค้นบทบาทของรัฐบาลในการแทรกแซงราคาและการ ควบคุมราคาเพื่อการแจกจ่ายและจัดสรรในทางเศรษฐกิจมาคนละ 1 ตัวอย่าง วิเคราะห์และบันทึก ลงในสมุด 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น วิทยาศาสตร์การวิเคราะห์ การใช้หลักเหตุและผล คณิตศาสตร์การคำนวณในเรื่องต้นทุน กำไร
31 14. แบบบันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
32 ภาคผนวก
33 QR-Code สื่อการสอน PowerPoint หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 หลักเศรษฐศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
34 แบบทดสอบก่อน-หลังเรียนออนไลน์โดยใช้Google Form หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 หลักเศรษฐศาสตร์ ว่าด้วยการกำหนดราคาและค่าจ้าง ในระบบเศรษฐกิจ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
35 แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม (ในชั้นเรียน) คำชี้แจง : สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนรายบุคคลโดยทำเครื่องหมาย ✓ลงในช่องว่างที่ตรงกับความเป็นจริงเลขที่ รายการประเมิน รวม(เฉลี่ย) ผ่าน ไม่ผ่าน เลขที่ รายการประเมิน รวม(เฉลี่ย) ผ่าน ไม่ผ่าน ความสนใจ ในบทเรียน การตอบ คำถาม ความสนใจ ในบทเรียน การตอบ คำถาม 4 3 2 1 4 3 2 1 4 4 3 2 1 4 3 2 1 4 1 22 2 23 3 24 4 25 5 26 6 27 7 28 8 29 9 30 10 31 11 32 12 33 13 34 14 35 15 36 16 37 17 38 18 39 19 40 20 41 ลงชื่อ .................................................. ผู้ประเมิน (………………………………………………………….)
36 เกณฑ์การประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ 4 หมายถึง ดีมาก 3 หมายถึง ดี 2 หมายถึง พอใช้ 1 หมายถึง ปรับปรุง ระดับคุณภาพ ตั้งแต่ 2 ขึ้นไป ผ่านเกณฑ์ เกณฑ์การประเมินด้านพฤติกรรม พฤติกรรม ระดับคะแนน 4 3 2 1 ความสนใจ ในบทเรียน ตั้งใจเรียนไม่ หยอกล้อและไม่ คุยกัน นำอุปกรณ์มา เรียนครบ ตั้งใจเรียนแต่ อาจจะหยอกล้อ และคุยกัน บางครั้งนำ อุปกรณ์มาเรียน เกือบครบ ขาด เล็กน้อย ไม่ค่อยตั้งใจเรียน คุยกันค่อนข้าง เสียงดังนำอุปกรณ์ มาเรียนไม่ครบ (ขาดหลายอย่าง) ไม่ตั้งใจเรียน เลยไม่นำ อุปกรณ์มา เรียนเลย การตอบคำถาม มีความมั่นใจ กล้า ตอบ และตอบ คำถามได้ถูกต้อง มีความมั่นใจ กล้าตอบ แต่ อาจจะตอบไม่ ตรงกับประเด็น คำถามบ้าง เล็กน้อย ไม่ค่อยมีความ มั่นใจในการตอบ คำถามตอบไม่ตรง กับประเด็นคำถาม เป็นส่วนใหญ่ ขาดความมั่นใจ ในการตอบ คำถามและ ตอบคำถามไม่ ตรงตาม ประเด็นคำถาม เลย
37 แบบสรุปผลการประเมินคุณลักษณะที่พึงประสงค์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ....... ภาคเรียนที่ ......... ปีการศึกษา .............. ที่ ชื่อ - สกุล คุณลักษณะอันพึงประสงค์และตัวชี้วัด ใฝ่เรียนรู้ 6.2.1 6.2.2 6.2.3 รวม 3 2 1 0 3 2 1 0 3 2 1 0 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 ลงชื่อ .................................................. ผู้ประเมิน (………………………………………………………….)
38 เกณฑ์การให้คะแนน การให้และกรอกคะแนนคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของแต่ละข้อตามตัวชี้วัด ให้กรอกเป็น ตัวเลข ระดับ 0, 1, 2 และ 3 ซึ่งตัวเลขมีความหมาย ดังนี้ ระดับคุณภาพ 3 หมายถึง ระดับดีเยี่ยม ระดับคุณภาพ 2 หมายถึง ระดับดี ระดับคุณภาพ 1 หมายถึง ระดับผ่าน ระดับคุณภาพ 0 หมายถึง ระดับไม่ผ่าน เกณฑ์การให้คะแนน (ระดับคุณภาพ) 7 – 9 คะแนน อยู่ในเกณฑ์ ระดับ ดี 3 – 6 คะแนน อยู่ในเกณฑ์ ระดับ พอใช้ ต่ำกว่า 3 คะแนน อยู่ในเกณฑ์ ระดับ ปรับปรุง การประเมินผลคุณลักษณะอันพึงประสงค์ มุ่งมั่นในการทำงาน ตัวชี้วัดที่ 6.2 ทำงานด้วยความเพียรพยายามและอดทนเพื่อให้งานสำเร็จตามเป้าหมาย พฤติกรรมบ่งชี้ ไม่ผ่าน (0) ผ่าน (1) ดี (2) ดีเยี่ยม (3) 6.2.1 ทุ่มเททำงาน อดทนไม่ย่อท้อต่อ ปัญหาและอุปสรรค ในการทำงาน 6.2.2 พยายาม แก้ปัญหาและ อุปสรรคในการ ทำงานให้สำเร็จ 6.2.3 ชื่นชมผลงาน ด้วยความ ภาคภูมิใจ ไม่ขยัน อดทน ในการทำงาน ทำงานด้วยความ ขยันอดทน ไม่ย่อ ท้อต่อปัญหาใน การทำงาน พยายาม ให้งาน สำเร็จตาม เป้าหมาย ชื่นชม ผลงานด้วยความ ภาคภูมิใจ ทำงานด้วย ความขยัน อดทน ไม่ย่อท้อ ต่อปัญหา พยายาม แก้ปัญหา อุปสรรคในการ ทำงานพยายาม ให้งานสำเร็จ ตามเป้าหมาย ภายในเวลาที่ กำหนด ชื่นชม ผลงานด้วย ความภาคภูมิใจ ทำงานด้วยความ ขยันอดทน ไม่ย่อ ท้อ ต่อปัญหา พยายามแก้ปัญหา อุปสรรค ในการทำงานให้ งานสำเร็จตาม เป้าหมายก่อน เวลาที่กำหนด ชื่น ชมผลงานด้วย ความภาคภูมิใจ
39 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด เศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวพระราชดำริที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานแก่ ประชาชนชาวไทย นำไปปฏิบัติเพื่อดำรงชีวิตอยู่ในภาวะวิกฤตของเศรษฐกิจ 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/2 ตระหนักถึงความสำคัญของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่มีต่อเศรษฐกิจ สังคมของประเทศ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง (K) 3.2 เสนอแนวทางการนำเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิต (P) 3.3 เห็นคุณค่าและความสำคัญในการปฏิบัติตนตามหลักของเศรษฐกิจพอเพียง (A) 4. ความรู้ (K) ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) ทักษะการเสนอแนวทางการนำเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิต 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) อยู่อย่างพอเพียง - ตัวชี้วัดที่ 5.2 มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ปรับตัวเพื่ออยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข
40 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 8. ค่านิยม 12 ประการ 8.1 ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 8.2 รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9. กิจกรรมการเรียนรู้ 9.1 ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1) นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนแบบออนไลน์ (Google Form) เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง จำนวน 18 ข้อ 2) ครูแจ้งวัตถุประสงค์ให้นักเรียนทราบ 3) ครูสุ่มผู้แทนนักเรียน 4 คน อ่านพระราชดำรัสเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จฅ พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ดังนี้
41 9.2 ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ 4) ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวและความเป็นมาของแนวพระราชดำริเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงโดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงเกิดจากสาเหตุใด (ตัวอย่างคำตอบ พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงเห็นกลไกของปัญหาทางเศรษฐกิจของประเทศและของโลกจึง พระราชทานแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงให้แก่ประชาชนชาวไทย) - ประเทศไทยประสบปัญหาวิกฤติเศรษฐกิจปีใด และทำให้คนไทยปรับตัวทันวิกฤติ เศรษฐกิจครั้งนั้นอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ พ.ศ. 2540 ประเทศไทยประสบกับวิกฤติเศรษฐกิจอันเป็น ที่มาของแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง คนไทยเริ่มเห็นความสำคัญของการนำแนวพระราชดำริ เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำเนินชีวิตมากขึ้น)
42 5) ครูให้นักเรียนหาคำตอบหรือให้ความหมายการดำรงชีวิตตามแนวทางพระราชดำริ เศรษฐกิจพอเพียง มาคนละ 1 ความหมายหรือ 1 ตัวอย่าง แล้วครูสรุปคำตอบของนักเรียนเป็น แผนภาพใสไลด์ PowerPoint ดังนี้ 9.3 ขั้นสรุปความรู้ 6) ให้นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ เศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวพระราชดำริที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 พระราชทานแก่ประชาชนชาวไทยให้นำไปใช้ปฏิบัติเพื่อดำเนินชีวิตโดยพึ่งพาตนเองอยู่บนหลักความ พอประมาณ 7) ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นโดยครูใช้คำถามท้าทาย ดังนี้ - เศรษฐกิจพอเพียงมีคุณค่าต่อสังคมไทยอย่างไร 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ - สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง - หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน เศรษฐศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 - DLIT Narinukun
43 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1 อธิบายความหมายของเศรษฐกิจ พอเพียง (K) แบบทดสอบก่อน-หลัง เรียนหน่วยที่ 2 ร้อยละ 60 ขึ้นไปผ่าน เกณฑ์ 2 เสนอแนวทางการนำเศรษฐกิจพอเพียง มาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิต (P) แบบสังเกตพฤติกรรมการ เข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2 รายการ ผ่านเกณฑ์ 3 เห็นคุณค่าและความสำคัญในการปฏิบัติ ตนตามหลักของเศรษฐกิจพอเพียง (A) แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่านเกณฑ์ 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน ครูให้นักเรียนหาคำตอบหรือให้ความหมายการดำรงชีวิตตามแนวทางพระราชดำริเศรษฐกิจ พอเพียง มาคนละ 1 ความหมายหรือ 1 ตัวอย่าง แล้วครูสรุปคำตอบของนักเรียน จากนั้นบันทึก ข้อสรุปลงในสมุด 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น ภาษาไทย การสนทนาแสดงความคิดเห็น ศิลปะ : ทัศนศิลป์การนำเสนอภาพการทรงงานตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
44 14. แบบบันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
45 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 รายวิชา สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม (เศรษฐศาสตร์) รหัสวิชา ส32102 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องหลักปรัชญาและเป้าหมายของเศรษฐกิจพอเพียง เวลา 1 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวทอฟ้า ประสานทอง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด สังคมอยู่ดีมีสุขด้วยการดำเนินชีวิตทางสายกลาง มีความรู้คู่คุณธรรม มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน ในตนเอง รู้จักพอประมาณ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิต และการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่า รวมทั้งเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิต อย่างมีดุลยภาพ ตัวชี้วัด ส 3.1 ม.4-6/2 ตระหนักถึงความสำคัญของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่มีต่อเศรษฐกิจ สังคมของประเทศ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 อธิบายปรัชญาและเป้าหมายของเศรษฐกิจพอเพียง (K) 3.2 จำแนกหลักการและองค์ประกอบของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (P) 3.3 สนใจและให้ความสำคัญในการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติใช้ในการดำเนิน ชีวิตประจำวัน (A) 4. ความรู้ (K) หลักปรัชญา เป้าหมายของเศรษฐกิจพอเพียง 5. ทักษะ/กระบวนการ (P) ทักษะการจำแนกในเรื่องหลักการและองค์ประกอบของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) อยู่อย่างพอเพียง - ตัวชี้วัดที่ 5.2 มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ปรับตัวเพื่ออยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข
46 7. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (KPAC) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 8. ค่านิยม 12 ประการ 8.1 ใฝ่หาความรู้ หมั่นศึกษาเล่าเรียนทั้งทางตรง และทางอ้อม 8.2 รู้จักดำรงตนอยู่โดยใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 9. กิจกรรมการเรียนรู้ 9.1 ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1) ครูนำภาพการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาให้ดู จากนั้นให้นักเรียนร่วมกัน แสดงความคิดเห็น โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงประกอบพระราชกรณียกิจใด (ตัวอย่างคำตอบ เสด็จ เยี่ยมราษฎรในถิ่นทุรกันดาร) - เมื่อเห็นภาพนักเรียนรู้สึกอย่างไร (ตัวอย่างคำตอบ ภาคภูมิใจที่ได้เป็นคนไทยและอยู่ใต้ ร่มพระบารมีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว) 2) จากนั้นครูอธิบายให้นักเรียนฟังเพิ่มเติมว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระบรม ราโชวาทให้คนไทยดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ให้รู้จักพึ่งตนเอง มีความพอเพียง พอประมาณ 9.2 ขั้นกิจกรรมการเรียนรู้ 3) ครูนำแผนภาพหรือเขียนแผนภาพอธิบายหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงบนสไลด์ PowerPoint ให้นักเรียนร่วมกันศึกษา ดังนี้
47 ภาพหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 4) ให้นักเรียนร่วมกันศึกษาแผนภาพบนกระดานแล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็น โดยครูใช้ คำถาม ดังนี้ - แนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงให้รู้จักการดำเนินชีวิตแบบใด (ตัวอย่างคำตอบทาง สายกลาง คือ ไม่เอียงไปทางด้านใดด้านหนึ่ง ไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น) - หลักการและเงื่อนไขของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมีลักษณะอย่างไร ครูสรุปคำตอบของ นักเรียนเป็นแผนภาพ ตัวอย่างแผนภาพ เป้าหมาย สังคมอยู่ดีมีสุข มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน พอประมาณ หลักการ เงื่อนไข แนวคิด ทางสายกลาง
48 - เป้าหมายของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร ครูให้นักเรียนยกคำตอบของตนเอง มาคนละ 1 คำตอบ เสร็จแล้วครูสรุปคำตอบ บันทึกเป็นแผนภาพบนสไลด์ดังนี้ ตัวอย่างแผนภาพ 9.3 ขั้นสรุปความรู้ 5) นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้ ดังนี้ - หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นการดำเนินชีวิตทางสายกลาง มีความรู้คู่คุณธรรม มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันในตนเอง รู้จักพอประมาณ ทำให้สังคมอยู่ดีมีสุข 10. สื่อการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ 10.1 สื่อประกอบการสอน PowerPoint เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง 10.2 หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน เศรษฐศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 10.3 DLIT Narinukun 11. การวัดผลและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและ ประเมินผล 1 อธิบายปรัชญาและเป้าหมายของ เศรษฐกิจพอเพียง (K) แบบทดสอบก่อน-หลัง เรียนหน่วยที่ 2 ร้อยละ 60 ขึ้นไปผ่าน เกณฑ์ 2 จำแนกหลักการและองค์ประกอบของ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (P) แบบสังเกตพฤติกรรมการ เข้าร่วมกิจกรรม ผ่านตั้งแต่ 2 รายการ ผ่านเกณฑ์ 3 สนใจและให้ความสำคัญในการนำหลัก ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติใช้ใน การดำเนินชีวิตประจำวัน (A) แบบประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ พอใช้ ผ่านเกณฑ์ 12. กิจกรรมเสนอแนะ/ภาระงาน ให้นักเรียนร่วมกันศึกษาแผนภาพบนกระดานแล้วร่วมกันแสดงความคิดเห็น พร้อมตอบ คำถามลงในสมุด โดยครูใช้คำถาม ดังนี้
49 - หลักการและเงื่อนไขของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมีลักษณะอย่างไร - เป้าหมายของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร 13. การบูรณาการกับกลุ่มสาระอื่น ภาษาไทย การสนทนาแสดงความคิดเห็น ศิลปะ : ทัศนศิลป์การนำเสนอภาพการทรงงานตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
50 14. แบบบัทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………. (นางสาวทอฟ้า ประสานทอง) ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย