รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาตดิ ้านการทอ่ งเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการท่องเทยี่ วและกีฬา
ประเทศสามารถจาแนกได้เป็นรายจังหวัด (นักท่องเท่ียวรายจังหวัด หมายถึง inbound tourist ของ
จงั หวดั นน้ั ๆ)
การปรบั ปรุงการจัดหมวดหมู่
ในการจัดทา TSA ระยะที่ 3 ได้มีการปรับปรุงการจัดหมวดหมู่
(classification) ในส่วนของการจัดหมวดหมู่ของผลติ ภณั ฑ์ (Tourism product classification) และ
การจัดหมวดหมู่ของอุตสาหกรรมการผลิต (Tourism industrial classification) โดยมีจุดมุ่งหมาย
เพ่ือกาหนดความชัดเจนของรายการต่างๆ ที่สมควรจะนามารวมไว้ในสาขาที่ 11 และ 12 ซ่ึงในส่วน
ของผลิตภัณฑ์ก็คือ Country-specific tourism characteristic goods และ Country-specific
tourism characteristic services และการจัดหมวดหมู่ในรายการของ Other consumption
products ส่วนในด้านอุตสาหกรรมการผลิตก็คือสาขาที่ 11 Retail trade of country-specific
tourism characteristic goods และสาขาท่ี 12 Country-specific tourism characteristic
industries และรายการ Other industries
การทาความชัดเจนกับรายการต่าง ๆ ท้ังด้าน Products และ Industries
ดังกล่าวเป็นเรื่องที่จาเป็นอย่างย่ิงเพื่อให้เกิดความสอดคล้องกัน เมื่อต้องนาค่าของอุปสงค์ (ตารางที่
4) มาเทียบเคียงกับค่าอุปทาน (ตารางท่ี 5) ให้เกิดเป็นสมดุลทั้งสองด้านในตารางท่ี 6 นอกจากนี้ ยัง
ได้ทาการเช่ือมโยงความสอดคล้องดังกล่าวน้ีให้เข้ากับสาขาต่าง ๆ ของตารางปัจจัยการผลิตและ
ผลผลติ อีกดว้ ยเชน่ กัน
สาหรับในส่วนของการปรับปรุงหมวดหมู่รายการ Other consumption
products และ Other industries นั้น นอกจากการจัดวางรายการต่างๆให้ชัดเจนแล้ว ยังได้
แบง่ แยกระหว่าง goods และ services ออกจากกัน ท้ังน้ีเพราะทั้ง 2 ส่วนดังกล่าวจะมีผลต่อการนา
คา่ trade and transportation cost มาปรับใช้ เพอ่ื การคานวณหาค่า Tourism Direct GDP
หลักการของการนารายการ Products ใดท่ีจะกาหนดว่าเป็น Tourism
characteristic products เพื่อนาไปใส่ไว้ในรายการที่ 11 (กรณี goods) และ 12 (กรณี services)
ซง่ึ กค็ อื รายการ Country-specific tourism characteristic goods และรายการ Country-specific
tourism characteristic services การจัดทาของประเทศไทยได้นาหลักการเงื่อนไขของ share-of-
expenditure/demand condition หมายถึงการใช้จ่ายรายการนนั้ มีนัยสาคัญต่อการใช้จ่ายรวมของ
นกั ทอ่ งเที่ยว หรอื หลักการ share-of-supply condition ซงึ่ หมายถึงการใชจ้ า่ ยในผลิตภัณฑ์ดังกล่าว
นั้นมีสัดส่วนอย่างมีนัยสาคัญต่ออุปทานการผลิตของประเทศซึ่งเป็นหลักการพิจารณาตามท่ี IRTS
2008 กาหนดไว้ตามที่กล่าวแล้วข้างต้น ผลจากการกาหนด Tourism characteristic products
สาหรับประเทศไทยดังกล่าวนี้ เม่ือนาไปพิจารณาในเชิงของกิจกรรมการผลิตที่ทาการผลิตสินค้าและ
บริการดังกล่าว ก็จะได้ Tourism characteristic activities สาหรับประเทศไทย และเมื่อรวมสถาน
ประกอบการท่ีดาเนินกิจกรรม (activities) ดังกล่าวเดียวกันท้ังหมดเข้าด้วยกัน ก็จะได้เป็น Tourism
characteristic industries สาหรับกรณีประเทศไทย
สานักวิจยั เศรษฐกจิ และประเมินผล หนา้ ที่ 3-20
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาติดา้ นการท่องเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการท่องเทย่ี วและกฬี า
ส่วนรายการสินค้าและบริการใดท่ีนักท่องเที่ยวได้มีการใช้จ่ายอุปโภค
บริโภค แต่ไม่สามารถจัดเข้าเป็น Tourism characteristic products ได้ เพราะไม่เข้าเง่ือนไขของ
การเป็น share-of-expenditure/demand condition และหรือ share-of-supply condition
ก็จะนารายการส่วนที่เหลือดังกล่าวน้ีไปไว้ในรายการ Other consumption products ท้ังหมด
ทานองเดียวกับด้านการผลิตที่อุตสาหกรรมท่ีทาการผลิตสินค้าและบริการดังกล่าวนี้ก็จะถือเป็น
Other industries
2. แนวทางการปรับปรุงการจัดทาตารางบัญชีประชาชาติด้านการท่องเที่ยวให้เป็นปัจจุบัน การ
กาหน ดขน าดตัวอย่าง แ ละวิธี การสารวจเพื่อการจัดทาบัญชีประชาชาติด้ า น
การทอ่ งเทย่ี ว
แผนการดาเนนิ งานภายใตข้ อบเขตการดาเนนิ งาน ในส่วนที่2 มรี ายละเอยี ดดังต่อไปนี้
1) พัฒนา ปรับปรุง และจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเที่ยวของประเทศเป็น
รายปี ตารางที่ 1 ถึง 10 ตงั้ แต่ปี พ.ศ. 2553 จนถึงปี พ.ศ. 2560 เป็นรายไตรมาส ตารางท่ี 1 ถึง 6
ต้ังแต่ปี พ.ศ. 2556 จนถึงปี พ.ศ. 2560 รวมท้ังรายเขตพัฒนาการท่องเท่ียว ตารางที่ 1 ถึง 6
ตัง้ แตป่ ี พ.ศ. 2557 จนถงึ ปี พ.ศ. 2560 รวมทั้งพ้ืนที่หมู่เกาะทะเลใต้ ได้แก่ เกาะสมุย เกาะพะงัน
เกาะเตา่ และหมเู่ กาะอ่างทอง ประกอบด้วย
1.1) ออกแบบแบบสารวจข้อมูลภาคสนามภาษาไทย และภาษาต่างประเทศ
7 ภาษา ได้แก่ ภาษาอังกฤษ จีน ญ่ีปุ่น เกาหลี รัสเซีย ฝร่ังเศส อาหรับ และจัดทาการสารวจ
ภาคสนามเพ่ือนามาใช้ในการทาจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเท่ียวของประเทศ รวมทั้งส้ิน
30,000 ตวั อยา่ ง ได้แก่
(1) ด้านคา่ ใชจ้ ่ายนกั ทอ่ งเท่ียว ปี พ.ศ. 2560 เพอื่ นามาพัฒนาฐานข้อมูลของ
บญั ชปี ระชาชาตดิ ้านการทอ่ งเที่ยวทั้ง 10 ตาราง ให้ทนั สมยั จานวน 20,000 ตวั อย่าง
(2) สารวจข้อมูลภาคสนามด้านการสะสมทุนเพ่ือการท่องเท่ียว 12 สาขา
การผลิต จานวน 5,000 ตัวอย่าง เพื่อนามาจัดทาตารางที่ 8 คือ ตารางการสะสมทุนเพ่ือ
การทอ่ งเท่ียว ปี พ.ศ. 2560
(3) สารวจข้อมูลแรงงานในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว 12 สาขาการผลิต
ปี พ.ศ. 2560 จานวน 5,000 ตัวอยา่ ง
แนวทางการดาเนินงาน
แนวทางการดาเนินงานเพ่ือการพัฒนา ปรับปรุง และจัดทาบัญชีประชาชาติ
ดา้ นการทอ่ งเทีย่ วของประเทศได้กล่าวไวแ้ ล้วในส่วนที่ 1 สาหรับในส่วนนี้ จะเป็นการนาเสนอแนวคิด
ในการสารวจค่าใช้จ่ายของนักท่องเที่ยว การสะสมทุนเพ่ือการท่องเท่ียว และข้อมูลแรงงานใน
อตุ สาหกรรมการทอ่ งเทีย่ วใหเ้ ปน็ ปีปจั จบุ นั ดงั น้ี
สานักวจิ ยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หนา้ ที่ 3-21
บริษทั เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชปี ระชาชาตดิ ้านการทอ่ งเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเทยี่ วและกฬี า
(1) ด้านค่าใช้จ่ายนักท่องเท่ียว ปี พ.ศ. 2560 เพ่ือนามาพัฒนาฐานข้อมูล
ของบัญชีประชาชาติด้านการท่องเที่ยวทั้ง 10 ตาราง ให้ทันสมัย จานวน 20,000 ตัวอย่าง
มแี นวทางในการดาเนนิ งานดงั นี้
การสารวจพฤติกรรมการใช้จ่ายนักท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2561 เพื่อนามา
พัฒนาฐานข้อมูลทั้ง 10 ตารางให้ทันสมัย จานวน 20,000 ตัวอย่าง เพ่ือให้การจัดทาสถิติ
ค่าใช้จ่ายนักท่องเท่ียวมีรายละเอียดเพ่ิมขึ้นและอยู่ในรูปแบบที่เหมาะสมสาหรับการจัดทาบัญชี
ประชาชาติด้านการท่องเท่ียว (TSA) และสอดคล้องกับการจาแนกสาขาด้านสินค้าและบริการที่
แนะนาตามกรอบของ TSA: RMF 2008 ต่อเนื่องจากปี 2560 จึงกาหนดให้มีการสารวจนักท่องเท่ียว
ระหว่างประเทศจานวน 20,000 ตัวอย่าง และนาผลการสารวจท่ีสารวจน้ีไปจัดทาตารางบัญชี
ประชาชาตดิ า้ นการท่องเทีย่ วตารางที่ 3-1
สาหรับการสารวจข้อมูลนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ 20,000 ตัวอย่าง
และดาเนนิ การโดยใช้วิธกี ารสมุ่ หน่วยตวั อย่างแบบ Quota Sampling โดยกระจายหน่วยตวั อย่างตาม
โครงสร้างจานวนนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศปี พ.ศ. 2560 โดยการกระจายตัวอย่างแสดงใน ตารางที่
3-1 ท้ังนี้ในการสารวจจะดาเนินการครอบคลุมสนามบินนานาชาติและด่านตรวจคนเข้าเมืองท่ีสาคัญ
ได้แก่ สนามบินสุวรรณภูมิ สนามบินเชียงใหม่ สนามบินภูเก็ต สนามบินอู่ตะเภา ด่านตรวจคนเข้า
เมอื งสะเดา ดา่ นตรวจคนเข้าเมืองปาดังเบซาร์ และด่านตรวจคนเข้าเมอื งหนองคาย
ตารางท่ี 3-1 จานวนตัวอย่างจาแนกตามภมู ภิ าค
Country of Residence No. of Sample
East Asia 13,382
Europe 3,694
The Americas
South Asia 826
Oceania 872
Middle East 591
Africa 529
106
Grand Total
20,000
สานักวิจยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าที่ 3-22
บรษิ ทั เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชปี ระชาชาตดิ ้านการทอ่ งเท่ียว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเทยี่ วและกีฬา
ตารางท่ี 3-2 จานวนตวั อยา่ งจาแนกตามประเทศ No. of Sample
Country of Residence 13,382
5,411
East Asia
Asian 30
421
- Brunei 343
- Cambodia 870
- Indonesia 2,078
- Laos 224
- Malaysia 199
- Myanmar 715
- Philippines 531
- Singapore 5,398
- Vietnam 450
- China 871
- Hong Kong 891
- Japan 316
- Korea 45
- Taiwan 3,694
- Others in East Asia 60
Europe 69
- Austria 100
- Belgium 81
- Denmark 429
- Finland 508
- France 37
- Germany 153
- Italy 140
- Netherlands 83
- Norway 668
- Russia 103
- Spain 202
- Sweden 139
- Switzerland 591
- United Kingdom 233
- East Europe 826
- Others in Europe 30
The Americas 39
- Argentina
- Brazil
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าที่ 3-23
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการท่องเทย่ี วและกฬี า
ตารางท่ี 3-2 จานวนตัวอย่างจาแนกตามประเทศ (ตอ่ )
Country of Residence No. of Sample
- Canada 137
- USA 577
- Others in America 43
South Asia 872
- Bangladesh 64
- India 662
- Nepal 30
- Pakistan 44
- Sri Lanka 42
- Others in South Asia 30
Oceania 591
- Australia 500
- New Zealand 61
- Others in Oceania 30
Middle East 529
- Egypt 30
- Israel 99
- Kuwait 42
- Saudi Arabia 30
- U.A.E. 115
- Others in Middle East 213
- Africa 106
- South Africa 47
- Others in Africa 59
Grand Total 20,000
หมายเหตุ : สามารถปรับเปล่ยี นได้ตามความเหมาะสม
(2) สารวจข้อมูลภาคสนามด้านการสะสมทุนเพื่อการท่องเที่ยว 12 สาขา
การผลิต จานวน 5,000 ตัวอย่าง เพ่ือนามาจัดทาตารางท่ี 8 คือ ตารางการสะสมทุนเพื่อ
การท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2560 มแี นวทางในการดาเนินงานดงั นี้
การกาหนดขนาดตัวอย่างในการสารวจภาคสนาม
ในการสารวจข้อมูลภาคสนามเพื่อนามาจัดทาตารางบัญชีประชาชาติ
ด้านการท่องเที่ยว และจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้านการท่องเที่ยว จาเป็นต้องมี
การกาหนดขนาดของตัวอย่าง ในการสารวจภาคสนาม เพื่อให้มีข้อมูลเพียงพอที่เป็นตัวแทนใน
การจัดทาตารางดังกล่าวข้างต้น ซ่ึงแนวทางในการกาหนดขนาดของตัวอย่างโดยทั่วไป จะมีการ
พิจารณาด้านต่าง ๆ ดังนี้
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าท่ี 3-24
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาติดา้ นการทอ่ งเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกฬี า
ค่าใช้จา่ ย
ความตอ้ งการของผู้สนับสนนุ
ธรรมชาตขิ องประชากร
การวเิ คราะห์ขอ้ มูลประกอบ
ข้อจากดั อืน่ ๆ เชน่ เวลา กาลังคน
ตวั parameter ทีต่ อ้ งการประมาณค่า
กาหนดระดับความเช่ือมนั่
กาหนดขนาดความคลาดเคล่ือนท่ียอมให้เกดิ ขน้ึ
ซ่ึงได้เลือกการกาหนดตัวอย่างโดยคานึงถึงขอบเขตความผิดพลาดและ
ระดับความเช่ือมั่น โดยเป็นการหาขนาดตัวอย่างที่ประกันได้ด้วยความเชื่อม่ันระดับหนึ่ง เช่น 95%
หรอื (1- α)*100% ว่าคา่ ประมาณทไี่ ดจ้ ะแตกตา่ งไปจากคา่ ประชากรจริงไมเ่ กินกวา่ ที่กาหนด
โดยสตู รทใี่ ชใ้ นการกาหนดตวั อย่าง ดังนี้
n คอื จานวนขนาดตวั อยา่ งทตี่ ้องการ
N คอื จานวนประชากรทตี่ ้องการศึกษาทัง้ สิ้น
k คอื k = 1.96 ท่รี ะดับนัยสาคญั (α = 5%)
V คอื คา่ coefficient of variation (CV) ของตัวประมาณ
E' คือ ค่าสดั ส่วนความผดิ พลาดทย่ี อมรับได้
ในการกาหนดจานวนตัวอย่างเพ่ือการสารวจข้อมูลภาคสนามในแต่ละเรื่อง
จะใช้สตู รการกาหนดตัวอย่างท่ีกล่าวมาข้างต้น ประกอบกับข้อมูลในแต่ละเรื่องท่ีต้องการสารวจ เช่น
การสารวจขอ้ มูลการสะสมทุนดา้ นการทอ่ งเท่ียว จะใช้สูตรท่ีกล่าวมา ทั้งนี้จะนามาพิจารณาพร้อมกับ
มลู ค่าการสะสมทุนเพ่ือการท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2559 การสารวจข้อมูลด้านแรงงาน จะใช้สูตรดังกล่าว
และพจิ ารณาร่วมกับจานวนการจ้างงานปี พ.ศ. 2559 ของแต่ละสาขาการผลิต จากบัญชีประชาชาติ
ด้านการทอ่ งเทีย่ ว เปน็ ตน้
ออกแบบแบบสารวจขอ้ มูล
สารวจข้อมูลภาคสนามด้านการสะสมทุนเพ่ือการท่องเท่ียว 12 สาขา
การผลิต ปี พ.ศ. 2560 จานวน 5,000 ตัวอย่าง เพ่ือนามาจัดทาตารางท่ี 8 คือ ตารางการสะสมทุน
เพือ่ การทอ่ งเท่ียว ปี พ.ศ. 2560 ในการกระจายตัวอย่างของแต่ละสาขาการผลิต จะพิจารณาจานวน
สถานประกอบการทั้งหมด (N) จากข้อมูลการสารวจธุรกิจทางการค้าและธุรกิจทางการบริการ
ปี พ.ศ. 2559 ของสานักงานสถิติแห่งชาติ และมูลค่าการสะสมทุนเพื่อการท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2559
ของแตล่ ะสาขาการผลติ จากบัญชีประชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเทยี่ ว ตารางที่ 8 (TSA-Table 8)
สานักวิจยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าท่ี 3-25
บรษิ ทั เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชปี ระชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี า
ตารางที่ 3-3 จานวนตัวอยา่ งการสารวจข้อมูลการสะสมทุนดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว
กิจกรรม มลู คา่ การสะสมทุน จานวนสถาน จานวนตัวอย่าง
เพอ่ื การท่องเท่ยี ว ประกอบการ
ปี 2559 (ล้านบาท)
ท้งั หมด
การบริการโรงแรมและที่พกั 13,661 14,258 1,000
การบรกิ ารอาหารและเครือ่ งดม่ื 8,570 253,873 1,100
การขนส่งผโู้ ดยสารทางรถไฟ 2,345 4 4
การขนส่งผโู้ ดยสารทางรถยนต์ 27,406 45,744 400
การขนส่งผโู้ ดยสารทางนา้ ภายในประเทศ 5,599 1,090 100
การขนสง่ ผโู้ ดยสารทางอากาศ 23,717 66
การเช่ารถยนตแ์ ละจกั รยานยนตโ์ ดยไมม่ ีคนควบคมุ 1,357 1,030 100
การบรกิ ารดา้ นตวั แทนบรษิ ัทนาเที่ยว 1,101 5,581 200
กิจกรรมดา้ นศลิ ปะและวัฒนธรรม 460 1,703 100
กิจกรรมกีฬาและนนั ทนาการ 4,272 38,073 500
การขายสินคา้ เพื่อการทอ่ งเท่ยี ว 1,300 180,140 500
การบรกิ ารท่ีเก่ยี วกับการทอ่ งเที่ยวอนื่ ๆ เช่น 1,895 153,958 590
เสรมิ สวย ซักอบรดี
ภาครฐั 400
รวม 91,683 695,460 5,000
หมายเหตุ : จานวนตัวอย่างในแต่ละสาขาการผลิตสามารถปรับเปล่ียนได้ตามความเหมาะสม และขึ้นอยู่กับ
ความรว่ มมือของผู้ประกอบการ
(3) สารวจข้อมูลแรงงานในอุตสาหกรรมการท่องเท่ียว 12 สาขาการผลิต
ปี พ.ศ. 2560 จานวน 5,000 ตัวอย่าง มแี นวทางในการดาเนินงานดังนี้
สารวจข้อมูลแรงงานในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว 12 สาขาการผลิต
ในปี พ.ศ. 2560 จานวน 5,000 ตัวอย่าง ในการกระจายตัวอย่างในแต่ละสาขาการผลิต จะพิจารณา
จานวนสถานประกอบการท้ังหมด (N) จากขอ้ มลู การสารวจธุรกิจทางการค้าและธุรกิจทางการบริการ
ปี พ.ศ. 2559 ของสานักงานสถิติแห่งชาติ และจานวนการจ้างงานปี พ.ศ. 2559 ของแต่ละสาขา
การผลิต จากบัญชีประชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเท่ยี ว ตารางท่ี 7 (TSA -Table 7)
สานักวจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ที่ 3-26
บริษทั เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชปี ระชาชาติดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการท่องเทยี่ วและกฬี า
ตารางที่ 3-4 จานวนตัวอย่างการสารวจขอ้ มูลการจ้างงาน
จานวนการจา้ งงาน จานวนสถาน
กจิ กรรม ปี 2559 ประกอบการ จานวนตวั อย่าง
(คน) ทงั้ หมด
การบรกิ ารโรงแรมและทีพ่ ัก 532,616 14,258 1,000
การบรกิ ารอาหารและเคร่ืองดื่ม 2,198,336 253,873 1,500
การขนส่งผโู้ ดยสารทางรถไฟ 17,125 44
การขนส่งผโู้ ดยสารทางรถยนต์ 594,042 45,744 400
การขนส่งผโู้ ดยสารทางน้าภายในประเทศ 44,184 1,090 100
การขนส่งผโู้ ดยสารทางอากาศ 51,963 66
การเช่ารถยนต์และจกั รยานยนตโ์ ดยไมม่ ีคนควบคมุ 11,505 1,030 100
การบริการด้านตวั แทนบรษิ ัทนาเท่ียว 70,843 5,581 200
กจิ กรรมด้านศลิ ปะและวฒั นธรรม 54,873 1,703 100
กิจกรรมกฬี าและนนั ทนาการ 265,924 38,073 500
การขายสนิ คา้ เพือ่ การทอ่ งเท่ียว 242,117 180,140 500
การบรกิ ารทเ่ี ก่ยี วกบั การทอ่ งเทีย่ วอ่ืนๆ เชน่ 174,293 153,958 590
เสรมิ สวย ซักอบรดี
รวม 4,257,821 695,460 5,000
หมายเหตุ : จานวนตัวอย่างในแต่ละสาขาการผลิตสามารถปรับเปล่ียนได้ตามความเหมาะสม และข้ึนอยู่กับ
ความรว่ มมือของผู้ประกอบการ
1.2) รวบรวมข้อมูลทุติยภูมิที่เกี่ยวข้อง เพื่อนาข้อมูลมาประกอบการจัดทาบัญชี
ประชาชาตดิ า้ นการท่องเท่ียว
ข้อมลู ทตุ ิยภมู ิทส่ี าคัญของการจัดทา TSA ก็คือข้อมูลจากบัญชีประชาชาติและ
ข้อมูลรายจ่ายของการท่องเท่ียวในภาพรวมทั้งหมดที่ปรากฏอยู่ในรายการ export of service และ
import of service รายการการท่องเท่ียวซึ่งรวบรวมและรายงานโดยธนาคารแห่งประเทศไทย
นอกจากน้ียังมีแหล่งข้อมูลทุติยภูมิต่าง ๆ ที่สาคัญและเก่ียวข้องท่ีจะต้องทาการรวบรวมด้วยเช่นกัน
กล่าวโดยรวมแล้วขอ้ มลู ทตุ ยิ ภมู ิทจ่ี ะตอ้ งรวบรวมมีดังนี้
1.2.1) ข้อมูลทุติยภูมิเพื่อใช้สาหรับการจัดทา TSA ในด้านอุปสงค์ (TSA -
Table 1-4)
(1) ข้อมูลบัญชีประชาชาติ จากสานักงานคณะกรรมการพัฒนาการ
เศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ
(2) ข้อมลู จานวนนกั ทอ่ งเทยี่ วต่างประเทศที่เดินทางเข้ามาประเทศไทย
จากสานักงานปลัดกระทรวงการท่องเท่ยี วและกีฬา
สานักวจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมินผล หน้าท่ี 3-27
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาติดา้ นการทอ่ งเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเท่ยี วและกฬี า
(3) ข้อมูลจานวนนักท่องเท่ียวไทยที่เดินทางท่องเท่ียวในประเทศ
จากสานกั งานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
(4) ข้อมูลจานวนนักท่องเที่ยวชาวไทยท่ีเดินทางไปเที่ยวต่างประเทศ
จากสานกั งานปลดั กระทรวงการท่องเท่ยี วและกีฬา
(5) ข้อมูล Export service และ Import service รายการท่องเที่ยว
จากธนาคารแหง่ ประเทศไทย (ตาราง current account)
(6) รายงานผลการศึกษาวิจัยต่างๆ ท่ีเกี่ยวข้องกับการท่องเท่ียว
บทความต่างๆจากหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องท้ังท่ีรายงานบน website และสิ่งพิมพ์ ของหน่วยงานต่าง ๆ
ท่เี ก่ียวขอ้ ง เชน่ การท่องเทีย่ วแห่งประเทศไทย
(7) รายงานและความเห็นต่างๆท่ีเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวท่ีรายงาน
โดยภาคเอกชน เช่น สมาคมทีเ่ กีย่ วขอ้ งกบั การท่องเทยี่ ว สถาบันการศกึ ษา เปน็ ต้น
1.2.2) ข้อมลู ทตุ ยิ ภมู ิเพอื่ ใช้สาหรับการจดั ทา TSA ในดา้ นอปุ สงค์ (Table 5-6)
(1) ข้อมูลบัญชีประชาชาติ จากสานักงานคณะกรรมกรารพัฒนาการ
เศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ
(2) ข้อมูลจากตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตของประเทศ
จากสานกั งานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ
(3) ข้อมูลจากตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้านการท่องเที่ยว
สานักงานปลดั กระทรวงการท่องเทยี่ วและกฬี า
(4) ข้อมูลงบการเงินของธุรกิจท่ีเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรม
การทอ่ งเที่ยว กรมธรุ กจิ การคา้ กระทรวงพาณชิ ย์
(5) รายงานผลการศึกษาวิจัยต่างๆ ท่ีเก่ียวข้องกับการท่องเท่ียว
บทความต่าง ๆ จากหน่วยงานทีเ่ กย่ี วขอ้ งทงั้ ทร่ี ายงานบน website และสิง่ พิมพ์ ของหน่วยงานต่าง ๆ
ทเ่ี กยี่ วข้อง เชน่ การท่องเท่ยี วแหง่ ประเทศไทย เปน็ ต้น
(6) รายงานและความเหน็ ตา่ งๆทเี่ กย่ี วขอ้ งกับการท่องเที่ยวซึ่งรายงาน
โดยภาคเอกชน เช่น สมาคมท่เี ก่ียวข้องกบั การท่องเทย่ี ว สถาบันการศึกษา เปน็ ตน้
1.2.3) ข้อมูลทุติยภูมิเพ่ือใช้สาหรับการจัดทา TSA ในตารางการจ้างงาน
(table 7)
(1) ข้อมูลบัญชีประชาชาติ สานักงานคณะกรรมการพัฒนาการ
เศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ
(2) ข้อมูลผลการสารวจภาวะการมีงานทาของประชากร สานักงาน
สถติ ิแหง่ ชาติ
สานักวิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าที่ 3-28
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชปี ระชาชาติด้านการทอ่ งเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
(3) รายงานผลการศึกษาวิจัยต่างๆ ท่ีเกี่ยวข้องกับการท่องเท่ียว
บทความต่างๆ จากหน่วยงานทเี่ กี่ยวข้องท้ังท่ีรายงานบน website และส่ิงพิมพ์ ของหน่วยงานต่าง ๆ
ท่ีเก่ียวขอ้ ง เช่น การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เป็นตน้
(4) รายงานและความเห็นต่างๆ ท่ีเก่ียวข้องกับการท่องเที่ยว
ซ่งึ รายงานโดยภาคเอกชน เช่น สมาคมทีเ่ ก่ียวขอ้ งกบั การทอ่ งเท่ียว สถาบนั การศึกษา เป็นต้น
1.2.4) ข้อมูลทุติยภูมิเพื่อใช้สาหรับการจัดทา TSA ในตารางการสะสมทุน
(table 8)
(1) ข้อมูลบัญชีประชาชาติ จากสานักงานคณะกรรมการพัฒนาการ
เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ
(2) รายงานผลการศึกษาวิจัยต่าง ๆ ที่เก่ียวข้องกับการท่องเที่ยว
บทความต่าง ๆ จากหนว่ ยงานที่เก่ยี วข้องท้งั ท่ีรายงานบน website และสง่ิ พิมพ์ ของหน่วยงานต่าง ๆ
ที่เกยี่ วขอ้ ง เช่น การทอ่ งเทยี่ วแห่งประเทศไทย เปน็ ตน้
(3) รายงานและความเห็นต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว
ซง่ึ รายงานโดยภาคเอกชน เช่นสมาคมท่เี กย่ี วขอ้ งกับการทอ่ งเท่ียว สถาบนั การศกึ ษา เป็นตน้
1.2.5) ข้อมูลทุติยภูมิเพ่ือใช้สาหรับการจัดทา TSA ในตารางการใช้จ่ายของ
ภาครฐั (table 9)
(1) ข้อมูลบัญชีประชาชาติ จากสานักงานคณะกรรมกรารพัฒนาการ
เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ
(2) เอกสารงบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ 2560
สานกั งบประมาณ
1.2.6) ข้อมูลทุติยภูมิเพ่ือใช้สาหรับการจัดทา TSA ในตารางตัวชี้วัดที่มิใช่
การเงนิ (table 10)
(1) ข้อมูลจานวนนักท่องเท่ียว และอ่ืน ๆ ที่เกี่ยวข้อง จากสานักงาน
ปลัดกระทรวงการท่องเท่ยี ว
2) พฒั นาและจัดทาตารางปัจจัยการผลติ และผลผลิตดา้ นการท่องเท่ียวของประเทศ
ไทยปี พ.ศ. 2560 (Tourism I/O Table) ท่ีมีขนาด 89X89 สาขาการผลิต รวมท้ังศึกษาแนว
ทางการจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้านการท่องเที่ยว ขนาด 26x26 สาขาการผลิต
สาหรับพื้นที่หมู่เกาะทะเลใต้ ได้แก่ เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า และหมู่เกาะอ่างทอง
ประกอบดว้ ย
2.1) สารวจขอ้ มูลภาคสนามเพ่ือใช้จัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้าน
การท่องเที่ยวของประเทศ ขนาด 89X89 สาขาการผลิต ปี พ.ศ. 2560 รวมท้ังส้ิน 30,000
ตวั อยา่ ง ประกอบดว้ ย
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าที่ 3-29
บริษทั เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชปี ระชาชาติด้านการท่องเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกฬี า
(1) ดา้ นโครงสร้างการผลติ สินค้าและบริการของผู้ประกอบการในอุตสาหกรรม
ท่องเที่ยวและกิจกรรมท่ีเกี่ยวเนื่อง เพ่ือนามาจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้าน
การท่องเท่ียวที่มีขนาด 89X89 สาขาการผลิต ปี พ.ศ. 2560 จานวน 15,000 ตวั อย่าง
(2) ด้านโครงสร้างอุปสงค์ข้ันสุดท้ายในระดับครัวเรือนและนักท่องเท่ียว
จานวน 15,000 ตวั อย่าง
มีแนวทางในการดาเนินงานดังนี้
ด้านโครงสร้างการผลิตสินค้าและบริการของผู้ประกอบการในอุตสาหกรรม
ท่องเที่ยวและกิจกรรมท่ีเก่ียวเนื่อง เพ่ือนามาจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้าน
การท่องเท่ยี วท่ีมีขนาด 89X89 สาขาการผลติ ปี พ.ศ. 2560 จานวน 15,000 ตัวอย่าง
1) ด้านโครงสรา้ งการผลิตสินค้าและบริการของผู้ประกอบการในอุตสาหกรรม
ทอ่ งเทีย่ ว และกจิ กรรมท่เี กยี่ วเนื่อง จานวน 15,000 ตัวอย่าง ในการกระจายตัวอย่างของแต่ละสาขา
การผลิต จะพิจารณาจากมูลค่าผลผลิตปี พ.ศ. 2559 ตามการจาแนกสาขาการผลิตของตารางปัจจัย
การผลิตและผลผลิตด้านการท่องเท่ียว และจานวนสถานประกอบการท้ังหมด (N) ของแต่ละสาขา
การผลิต ซ่ึงแบ่งออกเปน็
- สาขาเกษตร (รหัส 001-008, 010) สาขาปศุสัตว์ (รหัส 009) สาขา
ประมง (รหสั 011) ใช้ขอ้ มูลจานวนครวั เรอื นทท่ี าการเพาะปลูก เลีย้ งสตั ว์ และทาการประมง ปี พ.ศ.
2559 จากสานักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
- สาขาเหมืองแร่ (รหัส 012-014) ใช้ข้อมูลผู้ประกอบการเหมืองแร่ จาก
กรมอุตสาหกรรมพนื้ ฐานและการเหมอื งแร่ กระทรวงอุตสาหกรรม
- สาขาอุตสาหกรรม (รหัส 015-046) ใช้ข้อมูลผู้ประกอบการที่ได้รับ
ใบอนุญาตประกอบกิจการและยังดาเนินกิจกรรมอยู่ปี พ.ศ. 2559 จากกรมโรงงานอุตสาหกรรม
กระทรวงอุตสาหกรรม
- สาขาบริการ (รหัส 047-088) ซึ่งประกอบด้วยสาขาการบริการหลาย
สาขาที่เกี่ยวข้องทางตรงและทางอ้อมกับการท่องเท่ียว ดังนั้น จึงต้องใช้ข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ
ไดแ้ ก่ ขอ้ มลู การสารวจธุรกจิ ทางการคา้ และธรุ กิจทางการบรกิ าร ปี พ.ศ. 2559 ขอ้ มูลจานวนผู้ท่ีได้รับ
อนุญาตให้ก่อสร้าง จาแนกตามชนิดของสิ่งก่อสร้าง จานวนสิ่งก่อสร้างและพื้นท่ีก่อสร้างอาคาร
โรงเรือน และที่มิใช่อาคารโรงเรือน จาแนกตามชนิดของสิ่งก่อสร้าง ท่ัวราชอาณาจักร ปี พ.ศ. 2559
จากสานักงานสถิติแห่งชาติ ข้อมูลการขนส่งผู้โดยสาร จากกรมการขนส่งทางบก และรัฐวิสาหกิจใน
สังกัดกระทรวงคมนาคม กระทรวงคมนาคม ข้อมูลธุรกิจประกันภัย จากสานักงานคณะกรรมการ
กากับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย ข้อมูลสถาบันการเงิน จากธนาคารแห่งประเทศ
ข้อมูลอุทยานแห่งชาติและสวนพฤกษศาสตร์ จากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธ์ุพืช
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ข้อมูลพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ และสถานท่ีทาง
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมินผล หนา้ ที่ 3-30
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชปี ระชาชาติดา้ นการทอ่ งเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการท่องเทีย่ วและกีฬา
ประวัติศาสตร์ จากฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย จากศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การ
มหาชน)
ตารางที่ 3-5 จานวนตัวอย่างด้านโครงสรา้ งการผลิตสินคา้ และบริการปี พ.ศ 2560 ขนาด 89x89
สาขาการผลิต
รหสั รายละเอียดกิจกรรม มูลคา่ ผลผลิต จานวนสถาน จานวน
ปี 2559 ประกอบการ ตวั อยา่ ง (n)
001 การทานา (ล้านบาท) ทง้ั หมด (N)
002 การปลูกขา้ วโพด 373,414 1,000
003 การทามนั สาปะหลัง 45,035 4,178,064 200
004 การปลกู พชื ตระกูลถว่ั 48,964 449,380 300
005 การทาสวนผกั และผลไม้ 7,184 573,996 50
006 การทาไรอ่ อ้ ย 463,627 34,485 500
007 การทาสวนยางพารา 62,101 719,027 150
008 การปลกู พชื ไรอ่ นื่ ๆ 194,624 364,708 300
009 การทาปศสุ ตั ว์ 157,461 190
010 การทาปา่ ไม้ 382,317 1,160,319 500
011 การทาประมง 33,933 264,141 30
012 การทาเหมืองแร่ถ่านหนิ และขดุ เจาะนา้ มันดิบ 145,016 883,376 100
013 การทาเหมืองแรโ่ ลหะ 465,201 66 30
014 การทาเหมืองแรอ่ โลหะ 3,190 26,757 50
015 การฆา่ สัตว์ 96,217 51 40
016 การถนอมอาหาร 397,441 306 50
017 โรงสขี า้ ว 604,879 4,803 150
018 การผลติ นา้ ตาล 674,916 443 150
019 การผลิตผลติ ภณั ฑอ์ าหารอน่ื ๆ 165,002 3,370 45
020 การผลิตอาหารสตั ว์ 324,487 6,155 90
021 การผลติ เครอื่ งดมื่ 74,402 146 30
022 การผลติ ยาสูบ 538,600 4,118 100
023 การป่นั การทอ การยอ้ มผ้า 85,120 758 30
024 การผลติ เครอ่ื งแต่งกายและเคร่อื งนุ่งห่ม 220,621 712 60
025 การผลติ กระดาษและผลิตภณั ฑก์ ระดาษ 395,409 109 100
026 การพิมพแ์ ละสงิ่ พมิ พ์ 171,463 1,547 50
027 การผลติ เคมีภณั ฑเ์ บือ้ งต้น 99,121 3,346 40
028 การผลิตปุ๋ยและยาฆ่าแมลง 640,128 3,232 100
51,474 6,286 30
1,033
1,136
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าท่ี 3-31
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาติดา้ นการท่องเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเทีย่ วและกีฬา
ตารางท่ี 3-5 จานวนตวั อย่างดา้ นโครงสร้างการผลติ สนิ คา้ และบริการปี พ.ศ 2560 ขนาด 89x89
สาขาการผลติ (ต่อ)
รหสั รายละเอยี ดกิจกรรม มูลคา่ ผลผลติ จานวนสถาน จานวน
ปี 2559 ประกอบการ ตัวอย่าง (n)
029 การผลติ ผลติ ภณั ฑเ์ คมภี ณั ฑอ์ น่ื ๆ (ลา้ นบาท) ทั้งหมด (N)
294,945 80
030 ผลคิ ภัณฑป์ โิ ตรเลยี ม 1,451,245 1,560 80
412,848 789 120
031 การผลติ ผลติ ภณั ฑ์จากยาง 411,337 150
194,701 2,615 70
032 การผลิตผลติ ภณั ฑจ์ ากพลาสติก 263,005 6,000 70
297,435 5,717 40
033 การผลิตซเี มนตแ์ ละคอนกรีต 96,774 2,568 100
383,097 1,466 200
034 การผลิตผลิตภณั ฑ์อโลหะอ่นื ๆ 491,277 3,416 200
3,598,481 10,249 150
035 การผลิตผลิตภณั ฑเ์ หล็กและเหล็กกลา้ 1,632,678 12,340 400
183,186 2,808 50
036 การผลิตผลติ ภณั ฑอ์ นื่ ๆ ท่ีไมใ่ ชเ่ หลก็ 126,380 65,823 50
220,951 200
037 การผลิตเครอ่ื งมือเครือ่ งใช้จากเหล็ก 1,107,655 407 150
1,300,008 688 30
038 การผลติ เคร่ืองจกั รอุตสาหกรรม 94,325 9,981 30
721,505 1,946 100
039 การผลติ เครอื่ งมือเคร่ืองใช้สานักงาน 510,944 1,100 100
195,387 147 150
040 การผลิตรถยนตแ์ ละจักรยานยนต์ 2,780,890 145,245 1,000
708,057 20,324 1,000
041 การผลิตยานยนตอ์ นื่ ๆ 12,384 180,140 100
2,488 720,579 50
042 การผลิตเครือ่ งหนงั 521,073 11,377 1,000
2,288
043 การผลิตไมแ้ ละผลติ ภัณฑจ์ ากไม้ 593
182,593
044 การผลติ อตุ สาหกรรมอ่ืน ๆ
045 การไฟฟ้า และก๊าซธรรมชาติ
046 การประปา
047 การกอ่ สรา้ งที่อย่อู าศัย
048 การกอ่ สรา้ งอืน่ ๆ
049 การขายสนิ คา้ เพอ่ื การท่องเท่ยี ว
050 การค้าปลกี คา้ สง่ อน่ื ๆ
051 โรงแรมรสี อรท์
052 เกสตเ์ ฮ้าส์
053 ท่ีพกั สัมผสั วฒั นธรรมชนบท
054 ภตั ตาคารและร้านอาหาร
055 การบรกิ ารอาหารบนแผงลอยในตลาดและแบบ 172,553 45,648 500
เคล่ือนที่
056 การบริการเครือ่ งดมื่ เปน็ หลกั ในรา้ น 178,364 4,740 100
50,534 20,892 150
057 การบรกิ ารเครอื่ งดมื่ ในรปู แบบอื่น ๆ
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หนา้ ที่ 3-32
บริษทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชีประชาชาติดา้ นการท่องเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกฬี า
ตารางท่ี 3-5 จานวนตัวอย่างด้านโครงสร้างการผลิตสนิ คา้ และบริการปี พ.ศ 2560 ขนาด 89x89
สาขาการผลิต (ต่อ)
รหัส รายละเอยี ดกจิ กรรม มูลค่าผลผลติ จานวนสถาน จานวน
ปี 2559 ประกอบการ ตวั อย่าง (n)
(ล้านบาท) ทัง้ หมด (N)
058 การขนส่งผโู้ ดยสารดว้ ยรถโดยสารประจาทาง 86,244 605 150
ระหว่างจงั หวัด
059 การขนส่งผโู้ ดยสารดว้ ยรถโดยสารประจาทาง 82,489 910 150
ระหวา่ งในเขตเมอื งและชนบท
65,568 37,195 300
060 การขนสง่ ผโู้ ดยสารดว้ ยรถโดยสารไมป่ ระจาทาง 133,608 7,034 200
65,025
061 การขนสง่ ผโู้ ดยสารด้วยรถยนต์ 210,019 4 4
355,452 1,090 100
062 การขนสง่ ผโู้ ดยสารทางรถไฟ
24,010 6 6
063 การขนส่งผโู้ ดยสารทางนา้ และชายฝ่งั
69,311 1,030 200
064 การขนสง่ ทางอากาศ 429,166
379,743 5,581 300
065 การใหเ้ ช่ารถยนตแ์ ละจักรยานยนตโ์ ดยไมม่ คี น 1,431,667 1248 150
ควบคมุ 468,648 10
650,028 10 30
066 ตวั แทนบริษัทนาเทยี่ ว 2,557,099 64 300
103,942 300
067 การขนสง่ อน่ื ๆ 5,957 33,792 200
41,034
068 การส่อื สารและโทรคมนาคม 13,507 50
12,589 277
069 การธนาคารและการประกัน 50
29,072 1,278 30
070 อสงั หารมิ ทรพั ย์ 148
67,277 30
071 การบรกิ ารดา้ นธรุ กจิ 25,313 298
12,073 100
072 การบริการภาครัฐ 4,920 13,423 50
42,672 200 50
073 กิจกรรมการแสดงการละเลน่ พน้ื บา้ นและ 26,576 916 30
การแสดงศลิ ปวฒั นธรรม 24,401 41 150
50
074 พิพธิ ภัณฑ์สถาน และสถานที่ทางประวัตศิ าสตร์ 17,409 30
5,418
075 อทุ ยานแหง่ ชาติ และสวนพฤกษศาสตร์
234
076 กจิ กรรมออกกาลังกายเพ่อื การผ่อนคลายทง้ั
ร่างกายและจิตใจ
077 สปาและการนวด
078 สนามกอล์ฟ
079 กิจกรรมผจญภัย
080 สวนสนุก
081 กจิ กรรมนันทนาการอืน่ ๆ
082 กิจกรรมด้านกีฬา
083 การจัดประชุมและแสดงสนิ คา้
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าท่ี 3-33
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชีประชาชาติด้านการทอ่ งเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกีฬา
ตารางท่ี 3-5 จานวนตัวอยา่ งดา้ นโครงสรา้ งการผลติ สินคา้ และบริการปี พ.ศ 2560 ขนาด 89x89
สาขาการผลิต (ต่อ)
รหัส รายละเอียดกจิ กรรม มูลค่าผลผลิต จานวนสถาน จานวน
ปี 2559 ประกอบการ ตวั อย่าง (n)
084 การเชา่ อุปกรณ์ดา้ นการท่องเท่ยี วอืน่ ๆ (ลา้ นบาท) ทง้ั หมด (N)
085 การให้บริการดา้ นสขุ ภาพ 6,311 30
086 การให้บริการฝึกอบรมและเรยี นรวู้ ฒั นธรรม 134 15
087 การใหบ้ รกิ ารส่วนบุคคลที่เกี่ยวกับทอ่ งเท่ียว 2,449 15 30
088 บริการอ่ืน ๆ 120 300
089 การผลติ อ่นื ๆ ที่ไม่สามารถระบุได้ 721 153,823 720
190 รวม 46,533
121,284 15,000
10,629,721
631,024
247,756
33,617,836
หมายเหตุ : จานวนตวั อย่างในแต่ละสาขาการผลติ สามารถปรบั เปลีย่ นไดต้ ามความเหมาะสม
ดา้ นโครงสรา้ งอุปสงค์ข้ันสุดท้ายในระดับครัวเรือนและนักท่องเที่ยว จานวน
15,000 ตวั อย่าง
การจัดทาข้อมูลด้านโครงสร้างอุปสงค์ข้ันสุดท้าย ปี 2560 กาหนดจานวน
15,000 ตัวอย่าง ครอบคลุม 7 ภูมิภาค ได้แก่ กรุงเทพฯและปริมณฑล ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาค
ตะวันออก ภาคตะวันตก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคใต้ รวมไม่น้อยกว่า 70 จังหวัด โดยแบ่ง
แบบสอบถามในการการสารวจออกเปน็ ดงั น้ี
แบบสอบถามท่ีหน่ึง สารวจค่าใช้จ่ายเพื่อการท่องเที่ยวของนักท่องเท่ียวชาว
ไทยทใ่ี ชจ้ า่ ยเพื่อการท่องเทย่ี วภายในจงั หวัด ตา่ งจังหวดั และตา่ งประเทศ
แบบสอบถามท่ีสอง สารวจค่าใช้จ่ายเพ่ือการท่องเท่ียวของนักท่องเท่ียว
ต่างชาติ
แบบสอบถามท่ีสาม สารวจค่าใช้จ่ายเพ่ือการอุปโภคและบริโภคของครัวเรือน
ในจงั หวดั ทส่ี ารวจ
1) การกาหนดตวั อยา่ งในการสารวจ
(1) การกาหนดตัวอย่างของแบบสอบถามที่หน่ึงและแบบสอบถามที่สอง
สารวจครอบคลุม 7 ภูมิภาค ไม่น้อยกว่า 70 จังหวัดทั่วประเทศ โดยใช้จานวนผู้เย่ียมเยือนชาวไทย
จานวนผู้เยี่ยมเยือนต่างชาติ จากสานักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา มาเป็นข้อมูลใน
กาหนดจานวนตัวอยา่ งในแต่ละแตล่ ะภมู ภิ าค รวมทั้งหมด 7,000 ตวั อยา่ ง
(2) การกาหนดตัวอย่างของแบบสอบถามที่สาม เป็นการสอบถามข้อมูล
ค่าใชจ้ า่ ยของครัวเรือน สารวจครอบคลมุ 7 ภูมิภาค ไม่นอ้ ยกว่า 70 จังหวัดท่ัวประเทศ ดังนั้น ในการ
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าท่ี 3-34
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชปี ระชาชาตดิ ้านการทอ่ งเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการท่องเทยี่ วและกีฬา
กาหนดจานวนตัวอยา่ ง จงึ ใชจ้ านวนครัวเรือนจากกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย มาเป็นข้อมูล
ในกาหนดจานวนตัวอย่างในแต่ละแต่ละภูมิภาค รวมทัง้ หมด 8,000 ตัวอย่าง
2) การคัดเลอื กตวั อยา่ งในการสารวจ
เมื่อกาหนดจานวนตัวอย่างที่จะสารวจแล้วในการลงสารวจภาคสนาม
จะตอ้ งมีการคัดเลือกตัวอย่างเพื่อที่จะสัมภาษณ์นักท่องเท่ียวให้ได้ข้อมูลกระจายครอบคลุมท้ังจังหวัด
โดยไม่กระจุกตัวอยู่เพียงกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง การคัดเลือกตัวอย่างจะแบ่งออกเป็นสองวิธี ซึ่งวิธีแรกจะ
เปน็ การคดั เลือกตวั อย่างที่ใชก้ บั แบบสอบถามทหี่ นึง่ และแบบสอบถามทสี่ อง สว่ นวธิ ีท่ีสอง จะเป็นการ
คดั เลือกตวั อย่างทใี่ ชก้ บั แบบสอบถามทส่ี าม ดังน้ี
(1) การเลือกตวั อยา่ งสมุ่ แบบงา่ ย (Simple Random Sampling, SRS)
การสารวจข้อมูลค่าใช้จ่ายเพื่อการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวที่มีถ่ิน
พานกั ในจงั หวดั ทีส่ ารวจ รวมถงึ คา่ ใชจ้ า่ ยเพ่ือการท่องเที่ยวภายในจังหวัด ต่างจังหวัด และต่างประเทศ
(แบบสอบถามทห่ี นึ่ง) และค่าใช้จา่ ยเพอื่ การทอ่ งเทยี่ วของนักท่องเท่ียวต่างชาติ หรือนักท่องเที่ยวไทยที่
มไิ ดม้ ีถน่ิ พานักในจงั หวัดที่สารวจ (แบบสอบถามท่ีสอง) จะใช้วิธีการเลือกตัวอย่างสุ่มแบบง่าย (Simple
Random Sampling, SRS) เป็นวิธีการเลือกตัวอย่างท่ีกาหนดให้ตัวอย่างในขนาดที่กาหนดทุกตัวอย่าง
ที่อาจเป็นไปได้มีโอกาสเกิดขึ้นเท่า ๆ กัน เช่น ประชากรขนาด N ถ้าต้องการเลือกตัวอย่างสุ่มแบบง่าย
ขนาด n เม่ือ n = N อยา่ งไม่ใส่คนื จะเห็นว่ามตี วั อยา่ งท่ีอาจเป็นได้อยู่ท้งั ส้ิน
N!
(N – n)! n!
แต่ละตัวอย่างที่เป็นไปได้น้ี จะได้รับโอกาสถูกเลือกเท่าๆ กัน คือ ความ
นา่ จะเปน็ เท่ากับ
1
N!/ (N – n)! n!
การสารวจจะกระจายตามแหล่งท่องเที่ยวทุกจังหวัด เพื่อก่อให้เกิด
ความน่าจะเป็นที่แต่ละตัวอย่างจะถูกเลือกในลักษณะเช่นนี้ วิธีการดังนี้จะทาให้หน่วยแต่ละหน่วยใน
ประชากรมโี อกาสถกู เลอื กเข้ามาในตัวอยา่ งเท่า ๆ กัน
(2) การเลอื กตวั อย่างแบบมีระบบ (Systematic Sampling)
การสารวจข้อมูลค่าใช้จ่ายเพื่อการอุปโภคและบริโภคของครัวเรือนใน
จงั หวัดที่สารวจ (แบบสอบถามทสี่ าม) จะใชว้ ิธีเลือกตัวอย่างแบบมรี ะบบ คอื ถา้ ตอ้ งการเลือกตัวอย่าง
แบบมีระบบขนาด n จากประชากร N (จากสามะโนประชากรและเคหะ ของสานักงานสถิติแห่งชาติ)
ถา้ ให้ k เปน็ เลขจานวนเต็มท่มี ีคา่ ใกล้เคียงกับ N/n มากท่ีสุด การเลือกตัวอย่างแบบมีระบบจะเริ่มต้น
ดว้ ยการใหเ้ ลขที่หนว่ ยตา่ ง ๆ ในประชากรโดยเรยี งลาดบั จาก 1-n
สานักวิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าท่ี 3-35
บรษิ ทั เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกีฬา
ในกรณที ่ี N/n มคี า่ เท่ากบั เลขจานวนเต็ม k พอดี การเลือกตัวอย่างจะ
กระทาโดยเลือกตัวเลขสุ่ม 1 ตัว จากเลข 1-k สมมติว่าเลขสุ่มได้คือเลข r หน่วยท่ีมีเลข r, r+k, r+2k
จะตกเป็นหน่วยตวั อยา่ ง เช่น N = 1,000 n = 50 ได้ k =1,000/50 = 20 สมมุติว่าเลือกเลขสุ่มหนึ่ง
ตัวจาก 1-20 ได้เลข 13 หน่วยท่ีมีหมายเลขเป็น 13, 33, 53, 73,…993 จะเป็นหน่วยตัวอย่าง รวม
ทั้งสน้ิ 50 หน่วย เป็นต้น วิธกี ารเลือกตัวอยา่ งแบบมีระบบนี้ มีลักษณะเช่นเดียวกับการแบ่งประชากร
ออกเป็นกลมุ่ หรอื อาจเรยี กว่าช้ันภูมิ โดยชั้นภูมิมีขนาดเท่า ๆ กันและเท่ากับ k หลังจากนั้น จะเลือก
1 หน่วยอย่างสมุ่ จากชั้นภูมิแรก และกาหนดใหห้ น่วยท่ีอยู่ในตาแหน่งหรือลาดับเดียวกันในชั้นภูมิอื่น ๆ
ตกอยู่ในตวั อย่างโดยอัตโนมตั ดิ ว้ ย
ตารางที่ 3-6 จานวนตัวอย่างการสารวจข้อมูลค่าใช้จ่ายเพื่อการอุปโภคและบริโภคของ
ครวั เรือนและนักทอ่ งเที่ยว
ลาดับ ภูมิภาค/จงั หวดั จานวนครัวเรือน จานวน จานวนผ้เู ยี่ยม จานวน
ตวั อยา่ ง เยอื น ตวั อยา่ ง
1 กรงุ เทพฯและปริมณฑล 2,816,711 950 42,452,892 1300
648,649 220 784,043 100
- กรงุ เทพมหานคร 567,974 190 640,185 100
- นนทบรุ ี 379,431 130 1,270,063 200
- ปทุมธานี 271,195 100 761,291 100
- นครปฐม 634,077 210 907,904 100
- สมุทรสาคร 1,800 46,816,378 1,900
- สมุทรปราการ 5,318,037
80 1,107,319 50
รวม 284,810 80
2 ภาคกลาง 311,329 90 1,582,905 80
261,955 30
- ลพบุรี 121,201 80 1,425,752 30
96,526 40 352,253 30
- พระนครศรอี ยุธยา 281,778 30 267,279 300
1,357,599 80 539,823
- สระบรุ ี 400 5,275,331
- ชัยนาท
- อ่างทอง
- ฉะเชงิ เทรา
รวม
3 ภาคเหนือ
- กาแพงเพชร 265,520 90 427,723 30
- เชียงราย 523,164 170 2,782,424 100
- เชยี งใหม่ 768,855 250 7,683,120 220
- พจิ ติ ร 189,807 60 461,883 30
- นครสวรรค์ 401,432 130 1,002,335 40
- ตาก 208,404 70 1,589,343 60
- พิษณโุ ลก 333,303 110 1,889,009 80
สานกั วิจยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ท่ี 3-36
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชปี ระชาชาติดา้ นการทอ่ งเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกีฬา
ตารางท่ี 3-6 จานวนตัวอย่างการสารวจข้อมูลค่าใช้จ่ายเพื่อการอุปโภคและบริโภคของ
ครวั เรือนและนกั ทอ่ งเทย่ี ว (ต่อ)
ลาดับ ภูมิภาค/จงั หวัด จานวนครวั เรอื น จานวน จานวนผูเ้ ยี่ยม จานวน
ตัวอย่าง เยอื น ตัวอย่าง
- พะเยา 185,971 292,133
- เพชรบูรณ์ 343,422 60 30
- แพร่ 173,038 1,768,926
- ลาปาง 285,257 110 374,235 70
- ลาพนู 173,199 60 540,518 30
- แม่ฮอ่ งสอน 105,535 90 317,333 30
- อตุ รดิตถ์ 166,035 60 800,662 30
- อุทยั ธานี 119,435 30 733,392 30
- สโุ ขทัย 211,524 50 318,404 30
- นา่ น 162,237 40 830,592 30
4,616,138 70 611,659 30
รวม 50 30
1,500 22,423,691 900
4 ภาคตะวนั ออก 102,355 40 1,881,496 80
226,913 70 1,344,081 50
- ตราด 94,340 30 1,652,117 70
- จันทบุรี 949,829 300 13,812,345 550
- นครนายก 197,427 60 828,031 30
- ชลบรุ ี 442,858 140 4,352,435 180
- ปราจนี บรุ ี 202,220 60 866,837 40
- ระยอง 2,215,942 700 24,737,342 1,000
- สระแกว้
รวม
5 ภาคตะวันตก 329,267 120 3,101,452 140
204,901 80 2,879,954 130
- กาญจนบุรี 248,179 90 3,108,886 140
- เพชรบุรี 304,876 110 732,044 40
- ประจวบครี ีขนั ธ์ 292,289 100 945,223 50
- ราชบรุ ี 1,379,512 500 10,767,559 500
- สุพรรณบุรี
รวม
6 ภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ 931,923 300 4,870,688 150
- นครราชสมี า 213,678 70 1,145,446 50
- เลย 292,328 90 306,222 30
- กาฬสินธ์ุ 597,845 190 2,941,461 100
- ขอนแก่น
สานักวจิ ยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าท่ี 3-37
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชีประชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกีฬา
ตารางท่ี 3-6 จานวนตัวอย่างการสารวจข้อมูลค่าใช้จ่ายเพื่อการอุปโภคและบริโภคของ
ครัวเรอื นและนกั ท่องเทย่ี ว (ต่อ)
ลาดบั ภมู ิภาค/จังหวัด จานวนครวั เรือน จานวน จานวนผเู้ ยย่ี ม จานวน
ตัวอย่าง เยือน ตวั อยา่ ง
- ชยั ภูมิ 380,266 752,652
- นครพนม 217,160 120 463,519 50
- บึงกาฬ 128,846 70 334,128 30
447,688 50 30
- บรุ รี ัมย์ 287,065 912,123 50
- มหาสารคาม 109,763 140 507,659 30
- มุกดาหาร 372,897 90 657,777 30
164,955 40 30
- รอ้ ยเอด็ 378,625 545,869 30
- ยโสธร 359,964 120 255,256 30
- ศรีสะเกษ 382,654 60 534,594 30
- สกลนคร 167,585 120 667,123 30
- สุรินทร์ 494,498 120 934,509 50
- หนองคาย 575,328 120 1,281,165 100
- อุดรธานี 6,503,068 50 2,270,322 50
- อุบลราชธานี 160 1,514,815 900
177,192 190 20,895,328
รวม 225,033 2,100 160
7 ภาคใต้ 223,740 50
549,883 60 3,673,635 50
- กระบ่ี 110,325 80 1,110,208 110
- ชุมพร 187,343 80 1,192,408 40
- ตรัง 242,742 190 2,611,841 30
- นครศรีธรรมราช 40 1,013,078 530
- พังงา 60 802,928 30
- พัทลงุ 80 12,709,415 230
- ภเู กต็ 50
30 775,220 220
- ระนอง 86,929 180 5,538,377 1,500
- สงขลา 518,284 40 962,224 7,000
- สตลู 100,199 160 5,111,896
- สุราษฎรธ์ านี 476,800 1,000 35,501,230
2,898,470 8,000 166,416,859
รวม 24,288,766
รวมทงั้ หมด
หมายเหตุ : สามารถปรับเปล่ยี นได้ตามความเหมาะสม
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ท่ี 3-38
บรษิ ทั เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชปี ระชาชาตดิ า้ นการท่องเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการท่องเทย่ี วและกีฬา
2.2) สารวจข้อมลู ภาคสนามเพือ่ ใชใ้ นการศึกษาแนวทางการจัดทาตารางปัจจัย
การผลิตและผลผลิตด้านการท่องเทย่ี ว ขนาด 26x26 สาขาการผลิต สาหรับพื้นท่ีหมู่เกาะทะเลใต้
ได้แก่ เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า และหมู่เกาะอ่างทอง รวมทั้งสิ้น 4,000 ตัวอย่าง
ประกอบดว้ ย
(1) ด้านโครงสร้างการผลิตสินค้าและบริการของผู้ประกอบการใน
อตุ สาหกรรมทอ่ งเท่ียวและกจิ กรรมทีเ่ ก่ียวเนื่อง เพ่ือนามาจดั ทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้าน
การท่องเท่ียวของพื้นที่หมู่เกาะทะเลใต้ ได้แก่ เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า และหมู่เกาะอ่างทอง
จานวน 2,000 ตวั อย่าง
(2) ด้านโครงสร้างอุปสงค์ข้ันสุดท้ายในระดับครัวเรือนและนักท่องเท่ียว
จานวน 2,000 ตวั อย่าง
มีแนวทางในการดาเนนิ งานดงั นี้
ด้านโครงสร้างการผลิตสินค้าและบริการของผู้ประกอบการใน
อตุ สาหกรรมท่องเทย่ี วและกิจกรรมท่ีเก่ียวเนื่อง เพ่ือนามาจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิต
ด้านการท่องเท่ียวของพื้นที่หมู่เกาะทะเลใต้ ได้แก่ เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า และหมู่เกาะ
อา่ งทอง จานวน 2,000 ตวั อย่าง
รวบรวมข้อมูลสถานประกอบการแต่ละสาขาการผลิตท้ังหมด (N) จาก
กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
สานกั งานเกษตรอาเภอเกาะพะงัน เทศบาลตาบลเกาะพะงัน เทศบาลนครเกาะสมุย องค์กรปกครอง
สว่ นท้องถิน่ สานกั งานประมงจังหวัดสรุ าษฎรธ์ านี
ตารางท่ี 3-7 จานวนตัวอย่างการสารวจข้อมูลโครงสร้างการผลิตสินค้าและบริการของ
ผปู้ ระกอบการหมู่เกาะทะเลใต้
จานวนผปู้ ระกอบการ จานวนตวั อยา่ งของ
รหัส รายละเอยี ดกิจกรรม ของหมู่เกาะทะเลใต้ หมเู่ กาะทะเลใต้
(N) (n)
001 เกษตรกรรม การล่าสัตว์ การปา่ ไม้ 2197 200
002 การทาเหมืองแรแ่ ละเหมืองหิน 00
003 การผลติ ผลติ ภณั ฑอ์ าหาร 17 10
004 การผลิตผลติ ภณั ฑส์ ่ิงทอ 00
005 การผลิตผลติ ภณั ฑ์ยางเคมภี ณั ฑ์ และพลาสตกิ 0 0
006 การผลิตผลติ ภณั ฑห์ นงั 00
007 การผลติ ผลติ ภณั ฑอ์ โลหะ โลหะ และเคร่ืองมอื เคร่อื งจกั ร 21 10
008 การผลิตผลติ ภณั ฑอ์ ่นื ๆ เช่น วสั ดุกอ่ สรา้ ง ของเลน่ 0 0
เครื่องประดับ เครื่องแต่งการ ฯลฯ
009 การไฟฟา้ กา๊ ซและการประปา 22
010 การก่อสรา้ ง 191 30
011 การคา้ สง่ และค้าปลกี 16,709 50
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าท่ี 3-39
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาตดิ ้านการทอ่ งเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี า
ตารางท่ี 3-7 จานวนตัวอย่างการสารวจข้อมูลโครงสร้างการผลิตสินค้าและบริการของ
ผู้ประกอบการหมเู่ กาะทะเลใต้ (ต่อ)
รหัส รายละเอยี ดกจิ กรรม จานวนผู้ประกอบการ จานวนตวั อยา่ งของ
ของหมูเ่ กาะทะเลใต้ หมู่เกาะทะเลใต้
(N) (n)
012 การบรกิ ารโรงแรมและที่พัก 1,592 450
013 การบริการอาหารและเครือ่ งดื่ม 2,661 450
014 การขนสง่ ผโู้ ดยสารทางรถไฟ 00
015 การขนสง่ ผโู้ ดยสารทางรถยนต์ 1,253 50
016 การขนส่งผโู้ ดยสารทางน้าภายในประเทศ 67 10
017 การขนส่งผโู้ ดยสารทางอากาศ 11
018 การเช่ารถยนตแ์ ละจักรยานยนต์โดยไมม่ คี นควบคมุ 308 30
019 การบรกิ ารด้านตวั แทน บริษทั นาเทีย่ ว 365 30
020 การธนาคารและการประกนั ภยั 115 20
021 กิจกรรมดา้ นศลิ ปะและวฒั นธรรม 32
022 กิจกรรมกฬี าและนันทนาการ 423 30
023 การขายสนิ คา้ เพอ่ื การทอ่ งเทีย่ ว 3,913 50
024 การบรกิ ารท่เี ก่ียวกับการท่องเท่ียวอน่ื ๆ 2,454 50
025 การบริการอน่ื ๆ 5,161 525
026 กิจกรรมทไ่ี มส่ ามารถระบไุ ด้ 00
รวม 37,453 2,000
หมายเหตุ : จานวนตัวอยา่ งในแตล่ ะสาขาการผลติ สามารถปรบั เปลย่ี นได้ตามความเหมาะสม
ด้านโครงสร้างอุปสงค์ข้ันสุดท้ายในระดับครัวเรือนและนักท่องเที่ยว
จานวน 2,000 ตัวอยา่ ง
ด้านโครงสร้างอุปสงค์ข้ันสุดท้ายในระดับครัวเรือนและนักท่องเท่ียว
จานวน 2,000 ตัวอย่าง ได้แบ่งจานวนตัวอย่างของครัวเรือนและนักท่องเท่ียวอย่างละ 1,000
ตัวอย่าง ซ่ึงในการกระจายจานวนตัวอยา่ งเพือ่ การสารวจขอ้ มูลภาคสนามของแต่ละเกาะ จะพิจารณา
จากข้อมูลจานวนนกั ทอ่ งเที่ยวท่ีมาเที่ยวในแต่ละเกาะ ซง่ึ จัดทาโดยกระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกีฬา
ตารางท่ี 3-8 จานวนตัวอย่างการสารวจข้อมูลโครงสร้างอุปสงค์ข้ันสุดท้ายในระดับครัวเรือนและ
นักท่องเทย่ี วของหมูเ่ กาะทะเลใต้
รหัส รายละเอยี ดกจิ กรรม หนว่ ย จานวนทั้งหมด จานวนตัวอย่าง
(N) (n)
301 ครวั เรือน ครวั เรอื น 55,247 1,000
306 นกั ทอ่ งเทยี่ ว คน 3,864,192 1,000
รวม 2,000
หมายเหตุ : จานวนตัวอย่างสามารถปรบั เปลี่ยนไดต้ ามความเหมาะสม
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าท่ี 3-40
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาติดา้ นการท่องเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกีฬา
2.3) สารวจและรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิที่เกี่ยวข้อง เพื่อนาข้อมูลมาประกอบ
การศึกษาแนวทางการจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้านการท่องเที่ยวของประเทศและ
ของพนื้ ทหี่ มเู่ กาะทะเลใต้ ได้แก่เกาะสมุย เกาะพะงนั เกาะเตา่ และหมเู่ กาะอ่างทอง
การรวบรวมข้อมลู ทุติยภูมิที่เกี่ยวขอ้ งกบั การท่องเที่ยว จะครอบคลุมทั้งข้อมูล
Demand side และ Supply side ที่เก่ียวกับการท่องเที่ยว รวมท้ังข้อมูลอ่ืนๆที่เก่ียวข้อง เพื่อนา
ข้อมูลมาใช้ประกอบการศึกษาแนวทางการจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้า นการท่องเที่ยว
ของประเทศ และของพ้ืนที่หมู่เกาะทะเลใต้ ได้แก่ เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า และหมู่เกาะ
อ่างทอง
2.3.1) แนวทางการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิท่ีเก่ียวข้องกับการท่องเที่ยว
เพ่ือนามาใช้ประกอบการพัฒนาและจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้านการท่องเท่ียว
(Tourism I/O Table) ของประเทศ
ตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้านการท่องเท่ียวของประเทศไทย
ที่จะจัดทาในคร้ังน้ีคือตารางปี พ.ศ. 2560 ที่มีขนาด 89x89 สาขาการผลิต เนื่องจากบริษัท เอ็กเซล
เลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัดได้เคยมีประสบการณ์ในการจัดทา Tourism I/O Table ขนาด
89X89 สาขาการผลิตเป็นผลสาเรจ็ มาแลว้ ในการดาเนนิ งานจัดทา TSA ระยะท่ี 2 จนถึงระยะท่ี 4 จึง
จะใช้แนวทางการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิท่ีได้จากการดาเนินงานแล้วดังกล่าวมาดาเนินการต่อไป
รวมท้ังพฒั นาแนวทางการรวบรวมและจัดทาข้อมูลทุติยภูมิให้มีความสมบูรณ์ครบถ้วนมากยิ่งข้ึน การ
จัดหมวดหมู่ของข้อมูลเพื่อเตรียมสาหรับการใช้ประโยชน์ในระยะต่อไป รวมท้ังพิ่มเติมการ
ประสานงานอย่างมีประสิทธิภาพกับหน่วยงานที่เป็นแหล่งข้อมูลปฐมภูมิต่างๆ ข้อมูลทุติยภูมิท่ีสาคัญ
ทจ่ี ะดาเนนิ การรวบรวมประกอบด้วย
(1) ข้อมูลบัญชีประชาชาติปี 2560 จากสานักงานคณะกรรมการ
พฒั นาการเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ
(2) รายจ่ายประจาและรายจ่ายลงทุนของรัฐบาลปี 2560 จาแนก
รายละเอยี ดรายการใชจ้ ่ายแตล่ ะประเภทจากเอกสารงบประมาณรายจา่ ยสานกั งบประมาณ
(3) รายจ่ายประจาและรายจ่ายลงทุนของกรุงเทพมหานคร
เมอื งพัทยา และองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่ ปี 2560 จาแนกรายละเอียดรายการใช้จ่ายแต่ละประเภท
จากเอกสารงบประมาณรายจ่ายสานกั งบประมาณ
(4) ข้อมูลการส่งออกและการนาเข้าสินค้าปี 2560 จาแนก
รายละเอยี ดตามรายการประเภทสินค้า จากกรมศลุ กากร
(5) ข้อมูลการส่งออกและการนาเข้าบริการปี 2560 จาแนก
รายละเอยี ดตามรายการบรกิ ารประเภทตา่ งๆ จากธนาคารแหง่ ประเทศไทย
(6) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายของการผลิตพืช
จากสานักงานเศรษฐกิจการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร สานักงานกองทุนสงเคราะห์การทาสวน
ยาง สานกั งานอ้อยและน้าตาล และพืชอืน่ ๆ จากหน่วยงานทีเ่ กยี่ วขอ้ ง
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมินผล หนา้ ท่ี 3-41
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชีประชาชาติดา้ นการท่องเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกีฬา
(7) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายในการผลิตปศุสัตว์
จากสานกั งานเศรษฐกิจการเกษตรและกรมปศุสตั ว์
(8) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายของการทาการ
ประมง ทง้ั การเพาะเลย้ี ง และการทาประมงธรรมชาตจิ ากกรมประมง
(9) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายของการทาป่าไม้
และการทาไม้ จากกรมป่าไมแ้ ละหน่วยงานอ่ืน ๆ ทเ่ี กี่ยวขอ้ ง
(10) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายของการทา
เหมืองแร่ เหมืองหิน การขุดดินและการขุดทราย การทาเหมืองเกลือ จากกรมทรัพยากรธรณี และ
การเหมืองแร่
(11) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายของอุตสาหกรรม
การผลติ จากสานกั งานเศรษฐกิจอตุ สาหกรรม กรมโรงงานอุตสาหกรรมและกรมสง่ เสริมอตุ สาหกรรม
(12) การผลิตทาเหมืองแร่ เหมืองหิน การขุดดินและการขุดทราย
การทาเหมอื งเกลือ จากกรมทรพั ยากรธรณแี ละการเหมอื งแร่
(13) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายของการผลิตและ
จาหน่ายไฟฟา้ จากการไฟฟ้าฝ่ายผลิต การไฟฟ้านครหลวง และการไฟฟ้าภมู ภิ าค
(14) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายในการผลิต
น้าประปาจากการประปานครหลวงและการประปาภูมภิ าค
(15) ข้อมูลผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนค่าใช้จ่ายในการผลิตของ
การผลติ ก๊าซ นา้ รอ้ น
(16) ขอ้ มลู ผลผลิตและโครงสร้างต้นทุนคา่ ใช้จา่ ยในการผลิตบริการ
ขนส่ง ทง้ั การขนส่งทางราง การขนส่งทางถนน การขนส่งทางน้า การขนส่งทางอากาศ การขนส่งทาง
ท่อ จากหน่วยงานตา่ งๆท่เี กี่ยวขอ้ ง
(17) ข้อมลู ผลผลิตและโครงสรา้ งตน้ ทุนคา่ ใช้จา่ ยในการผลิตบริการ
การสื่อสาร จากหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องกบั การสอ่ื สาร
(18) ข้อมูลผลการจัดทาสามะโนอุตสาหกรรม และธุรกิจการค้า
และบริการ จากสานักงานสถติ ิแหง่ ชาติ
(19) ข้อมูลผลการจัดทาสามะโนเกษตร และประมงจากสานักงาน
สถิติแห่งชาติ
(20) ข้อมูลผลการสารวจต่าง ๆ ที่เก่ียวข้อง จากสานักงานสถิติ
แหง่ ชาติ
(21) ข้อมูลต้นทุนค่าใช้จ่ายในการประกอบการจากรายงาน
งบการเงนิ ของนิติบุคคลต่าง ๆ
สานักวิจยั เศรษฐกจิ และประเมินผล หน้าที่ 3-42
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชีประชาชาติดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเทยี่ วและกีฬา
2.3.2) แนวทางการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิที่เก่ียวข้องกับการท่องเที่ยว
เพ่ือนามาใช้ประกอบการศึกษาแนวทางการจัดทาตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิตด้าน
การทอ่ งเท่ียวของพนื้ ที่หมู่เกาะทะเลใต้ ได้แก่ เกาะสมยุ เกาะพะงนั เกาะเต่า และหมู่เกาะอ่างทอง
เนื่องจากข้อมูลที่จะทาการรวบรวมเป็นข้อมูลที่มีลักษณะเป็นการ
เฉพาะพ้ืนท่ี ดังน้ัน จะมีข้อจากัดค่อนข้างมากในการรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิท่ีเกี่ยวข้อง แนวทางจึง
เปน็ การพิจารณาว่ามีข้อมูลทุติยภูมิใด ๆ ก็ตามท่ีสามารถรวบรวมได้ทั้งจากข้อมูลท่ีสามารถนามาใช้
ได้โดยตรงและหรือข้อมูลที่อาจนามาใช้ประโยชน์ในการดาเนินงานได้โดยอ้อม ก็จาเป็นจะต้องทา
การรวบรวมไว้เพื่อใช้ประโยชน์ในส่วนที่เก่ียวข้องได้ต่อไป ข้อมูลทุติยภูมิที่สาคัญท่ีประเมินว่าจะทา
การรวบรวม ประกอบดว้ ย
(1) รวบรวมจานวนและรายชื่อโรงแรมที่ต้ังอยู่ในพื้นท่ีหมู่เกาะทะเลใต้
ได้แก่ เกาะสมุย เกาะพะงัน เกาะเต่า และหมู่เกาะอ่างทองจากฐานข้อมูลของกรมการปกครอง
กระทรวงมหาดไทย
(2) รวบรวมข้อมูลจานวนนักท่องเที่ยวจาแนกตามประเภท
นักทอ่ งเท่ยี วประกอบดว้ ย Tourist และ Excursionist
(3) จานวนประชากรและบา้ นจากกระทรวงมหาดไทย
(4) จานวนวิสาหกิจท่องเท่ียวชุมชนในพื้นที่หมู่เกาะทะเลใต้ จาก
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา องค์การบริหารการพัฒนาพ้ืนที่พิเศษเพื่อ
การท่องเท่ยี วอยา่ งยัง่ ยืน (องค์การมหาชน)
(5) ข้อมลู การใชพ้ ลังงานไฟฟ้า จากการไฟฟ้าส่วนภูมภิ าค
(6) ข้อมูลงบการเงินของธุรกิจท่ีเก่ียวข้องกับอุตสาหกรรม
การท่องเทยี่ วท่ตี ้ังอยูใ่ นหม่เู กาะทะเลใต้ กรมธุรกิจการคา้ กระทรวงพาณิชย์
(7) รายงานผลการศึกษาวิจัยต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว
บทความต่างๆ จากหนว่ ยงานที่เกยี่ วข้องทง้ั ท่รี ายงานบน website และส่ิงพมิ พท์ ี่เกี่ยวข้องกับหมู่เกาะ
ทะเลใต้ ของหนว่ ยงานตา่ ง ๆ ที่เกย่ี วขอ้ ง เช่นการท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย
(8) รายงานและความเห็นต่างๆที่เก่ียวข้องกับการท่องเท่ียว
ซึง่ รายงานโดยภาคเอกชน เชน่ สมาคมที่เกีย่ วขอ้ งกบั การท่องเท่ยี ว สถาบนั การศึกษา เป็นตน้
สานักวิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าท่ี 3-43
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชปี ระชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกีฬา
บทที่ 4
การศึกษาแบบจาลองในการวเิ คราะห์การกระจายรายไดผ้ า่ นการท่องเทีย่ วโดยชุมชน
และแนวทางในการวดั การกระจายรายไดผ้ า่ นการท่องเท่ียวชุมชน
1. แนวทางการวัดการกระจายรายได้
แนวทางการวัดการกระจายรายได้ตามท่ีมีการศึกษาวิเคราะห์และใช้เพ่ือการกาหนดนโยบาย
เกย่ี วกับการกระจายรายได้โดยทั่วไป พบว่าสามารถจาแนกการวดั การกระจายรายได้ ได้เป็น 3 วธิ ี คอื
1.1 การวดั การกระจายรายได้โดยจาแนกตามชั้นของรายได้
การวัดการกระจายรายได้โดยจาแนกตามช้ันของรายได้หมายถึงการกระจายรายได้
ท่ีวัดจากจานวนครัวเรือนท่ีมีรายได้จาแนกตามระดับชั้นของรายได้ซ่ึงอาจแบ่งออกตาม percentile
หรือแบง่ ออกตามอตั ราภาคชน้ั ต่างๆ โดยแท้จริงแล้ว รายได้ท่ีใช้วัดดังกล่าวน้ีสามารถเป็นได้ทั้งรายได้
ของบุคคลก็ได้ แต่ในทางปฏิบัติจริงการเก็บข้อมูลของรายได้ส่วนใหญ่จะเป็นในระดับครัวเรือน
ซ่ึงแหล่งข้อมูลที่สาคัญดังกล่าวก็คือ การสารวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน (Household
Socio-Economic Survey) ที่ดาเนินงานโดยสานักงานสถิติแห่งชาติ รายได้ของครัวเรือนเป็นข้อมูล
รายไดข้ องของหวั หน้าครัวเรือนรวมกับสมาชกิ ในครัวเรือน ถ้าสามารถทราบรายได้ในส่วนของสมาชิก
ได้ ในกรณีของการแบ่งหรือจาแนกชั้นรายได้ตามอัตราภาคชั้น โดยท่ัวไปจะแบ่งออกเป็นจานวนเงิน
ทเ่ี ทา่ ๆ กันในแต่ละอัตราภาคชั้นอาจจาแนกไดด้ ังนี้
- ต่ากว่า 100,000
- 100,001-500,000
- 500,001-1,000,000
- 1,000,001-1,500,000
- สูงกว่า 1,500,001 ข้นึ ไป
โดยมหี นว่ ยของการวัดมลู คา่ ของรายได้เปน็ บาท/ครัวเรือน/ปี เปน็ ต้น การวัดด้วยวิธีนี้
มีข้อดีคือสามารถคานวณค่าออกมาเป็นค่าเชิงปริมาณท่ีสะท้อนถึงการกระจายรายได้ท่ีเรียกว่า
ค่า Gini-Coefficient ได้ ค่า Gini-Coefficient มีค่าตั้งแต่ 0-1 ถ้ามีค่าสูงหรือเข้าใกล้ 1 แสดงถึง
การกระจายรายได้ของครัวเรือนที่ไม่ดีอย่างมากท่ีสุดหรือไม่เป็นธรรมที่สุด (แสดงถึงมีครัวเรือนเพียง
1 ครวั เรือนทมี่ รี ายได้เมื่อเทียบกับครัวเรือนอ่ืนๆ ท่ีเหลือที่ไม่มีรายได้ใดๆ เลย และในทางตรงกันข้าม
ถ้ามคี า่ ต่าหรือเข้าใกล้ 0 แสดงว่ามีการกระจายรายได้ที่ดี (ถ้าเท่ากับ 0 หมายถึงทุกครัวเรือนมีรายได้
ท่ีเท่ากันโดยสมบูรณ)์ และแต่มจี ดุ อ่อนคือเมือ่ ทราบว่ามีค่าการกระจายรายได้ท่ีดีหรือไม่ดีอย่างไรแล้ว
จะไม่สามารถนามาใช้ในทางปฏิบัติเพื่อการกาหนดนโยบายลงไปแก้ไขการกระจายรายได้ให้ดีข้ึนได้
อย่างไร จึงเป็นการวัดที่ทราบเพียงสถานการณ์กระจายรายได้ แต่ไม่เหมาะสมสาหรับใช้เพ่ือ
การกาหนดนโยบายเพราะจะไม่ทราบสถานะครัวเรือนเป้าหมายได้ว่าคือใคร มีอาชีพอะไร อยู่ที่ใด
เปน็ ตน้
สานกั วิจยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าที่ 4-1
บริษัท เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาตดิ า้ นการท่องเท่ียว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกีฬา
1.2 การวัดการกระจายรายไดจ้ าแนกตามประเภทของรายได้
การวัดการกระจายรายได้จาแนกตามประเภทของรายได้หมายถึง การวัดรายได้
ที่กระจายหรือจาแนกออกตามรายการประเภทของรายได้ท่ีเป็นผลตอบแทนปัจจัยการผลิตประเภท
ตา่ งๆ รายได้ท่ีจาแนกในกรณีน้ี ที่มีการใช้กันเป็นหลักคอื การจาแนกประเภทของรายได้ตามท่ีปรากฏ
ในระบบบัญชีประชาชาติซึ่งเป็นการจาแนกรายได้ในทางเศรษฐศาสตร์ที่ประกอบด้วยค่าจ้าง
(compensation of employee) ซึ่งเป็นผลตอบแทนของการจ้างงาน กาไร (profit) เป็น
ผลตอบแทนของการประกอบการ ค่าเช่า (rent) เป็นผลตอบแทนของท่ีดิน และดอกเบี้ย (interest)
เป็นผลตอบแทนของเงินลงทุน ท้ังน้ี ในการจัดทาการสารวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน
ของสานักงานสถิติแห่งชาติตามที่กล่าวแล้วข้างต้น ก็ได้มีการรวบรวมข้อมูลรายได้โดยจาแนกตาม
ประเภทผลตอบแทนปัจจัยการผลิตด้วยเช่นกัน โดยได้จาแนกเป็นรายได้จากการทางานค่าจ้างและ
เงินเดือน กาไรสุทธิจากการทาธุรกิจ กาไรสุทธิจากการทาเกษตร เงินได้รับเป็นการช่วยเหลือ รายได้
จากทรพั ยส์ นิ ค่าเชา่ บา้ น/ทด่ี ินและทรัพยส์ นิ อน่ื ดอกเบยี้ เงนิ ฝากและเงนิ ปันผล ดอกเบี้ยแชร์และการ
ให้กู้ยืมเงิน การวัดการกระจายรายได้ด้วยวิธีน้ี มีข้อดีและข้อเสียท่ีตรงกันข้ามกับวิธีแรก กล่าวคือมี
ข้อดีที่สามารถนาไปใช้ในเชิงของการกาหนดนโยบายเพ่ือแก้ไขการกระจายรายได้ ได้ถ้าหากทราบว่า
รายการใดรายการหนึ่งไม่เป็นธรรม ตัวอย่างเช่น ถ้าประเมินว่าอัตราผลตอบแทนท่ีแรงงานได้รับ
ค่อนข้างต่าเมื่อเทียบกับผลิตภาพการผลิตท่ีเกิดจากแรงงาน รัฐบาลอาจแก้ไขเพื่อให้เกิดความ
เป็นธรรมโดยการบังคับให้เพ่ิมอัตราค่าจ้างขั้นต่าให้สูงขึ้น เป็นต้น ส่วนข้อเสียคือการวัดค่า
การกระจายในลักษณะของ percentile หรือวัดเป็นค่าในทานองเดียวกันกับ Gini coefficient
ไม่สามารถทาได้ แต่อาจวัดในแนวทางอ่ืนแทน เช่น คานวณหาค่าสัดส่วนของ Wages and salary
เทยี บกบั รายรบั ของธุรกิจ เป็นต้น
1.3 การวัดการกระจายรายได้ตามพน้ื ที่
การวัดการกระจายรายได้ตามพื้นท่ี หมายถึง มูลค่าของรายได้ท่ีเกิดข้ึนในแต่พ้ืนท่ี
ในกรณีของประเทศไทยก็คือ การพิจารณาจากค่าของผลิตภัณฑ์ภาคและจังหวัด (Gross Provincial
Product; GPP) หรือค่า per capita GPP เป็นรายจังหวัดเปรียบเทียบกัน จังหวัดที่มีค่า per capita
GPP ใกล้เคียงกัน ก็จะถือว่ามีการกระจายรายได้ที่ไม่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตามมีข้อพิจาณาท่ีควร
จะต้องทาความเข้าใจก็คือว่า ค่าของ GPP นั้นเป็นค่าท่ีสะท้อนถึงมูลค่าของการผลิตทั้งหมดท่ีเกิดข้ึน
ในพื้นท่ีของจังหวัดแต่ละจังหวัด การผลิตดังกล่าวเกิดจากสาขาการผลิตต่างๆ ท้ังของภาครัฐและ
เอกชนซ่ึงหน่วยการผลติ ต่างๆ จะเป็นสถานประกอบการในแต่ละประเภทที่ไม่ใช้ครัวเรือน (ครัวเรือน
มีการผลิตเพียงรายการเดียวคือ Real estate activities with own property GPP จึงเป็นมูลค่า
ของการผลิต มิใช่มูลค่าของรายได้ แต่ก็ถือว่า GPP สามารถสะท้อนค่าของรายได้ได้ด้วยเช่นกัน ทั้งน้ี
เพราะการผลิตก่อให้เกิดรายได้ (เม่ือพิจารณาเศรษฐกิจโดยรวมท้ังหมดของประเทศแล้ว การผลิต
จะต้องเท่ากับการใช้จ่ายและต้องเท่ากับรายได้เสมอ) การกระจายรายได้ตามพื้นที่มีข้อดีคือสามารถ
เปรยี บเทียบเป็นรายพ้ืนที่ซึ่งโดยท่ัวไปศักยภาพของแต่ละพ้ืนท่ีข้ึนอยู่กับทรัพยากรท่ีมีอยู่ในพื้นท่ีนั้นๆ
ข้อดีของการวัดการกระจายรายได้ด้วยวิธีน้ีคือ สามารถกาหนดนโยบายแก้ปัญหาการกระจายรายได้
ลงไปยังจังหวดั ทต่ี ้องการให้มกี ารกระจายรายได้ที่ดีขึ้นได้ แต่ก็มีจุดอ่อนท่ีขอบเขตและวิธีการวัด GPP
สานกั วจิ ยั เศรษฐกิจและประเมินผล หนา้ ที่ 4-2
บริษทั เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาติด้านการท่องเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกฬี า
ซึ่งเป็นการวัดที่มูลค่าการผลิตตามที่กล่าวแล้วซ่ึงมีหลายกรณีที่มีการผลิตเกิดขึ้นในพ้ืนท่ี แต่รายได้
อาจจะไมไ่ ดต้ กกับประชาชนท่ีอยู่ในพืน้ ท่นี นั้ เปน็ ตน้
2. การศึกษาเร่ืองการท่องเที่ยวทม่ี ีความเช่ือมโยงกบั การกระจายรายได้
หลักการที่สาคัญประการหน่ึงของการท่องเที่ยวตามที่ TSA ได้ระบุไว้ก็คือ การท่องเที่ยวเป็น
กิจกรรมที่นักท่องเที่ยวเดินทางเข้าไปในพื้นท่ี จึงเป็นผลทั้งทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมท่ีจะ
เกิดข้ึนกับพ้ืนท่ีที่นักท่องเท่ียวได้เดินทางเข้าไป (Tourism is a social, cultural and economic
phenomenon which entails the movement of people. The relationship of tourism
with a great variety of economic activities has fostered the interest in measuring its
economic contribution, mostly in place visited, and in assessing its interdependence
with other social and economic activities. ; TSA : RMF 2008, para. 1.2) การท่องเท่ียวจึง
สามารถท่ีจะส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจในพ้ืนที่ดังกล่าว โดยเฉพาะอย่างย่ิงการก่อให้เกิดรายได้และ
การกระจายรายได้ จากการทบทวนรายงานผลการศึกษาวิจัยท่ีเกี่ยวข้องกับการท่องเท่ียวและ
การกระจายรายได้ พบว่า มงี านศกึ ษาทส่ี าคญั สามารถสรปุ ไดด้ งั น้ี
David W. Marcouiller, Kwang-KooKim, Steven C.Deller ได้ทาการศึกษาโดยการวิจัย
เร่ือง Natural amenities, tourism and income distribution พบว่า การกระจายรายได้ด้าน
การท่องเที่ยว ไม่จาเป็นต้องมุ่งเน้นประเด็นในเรื่องของการจัดกิจกรรมด้านการท่องเที่ยวเพียง
อย่างเดียวเสมอไป แต่ส่ิงท่ีสาคัญคือ การให้ความสาคัญกับการลงทุนกับสภาพแวดล้อมโดยรอบให้
เหมาะสมกับการท่องเที่ยว รวมท้ังการสรรหาวัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น โดยเฉพาะจากธรรมชาติ
เข้ามาส่งเสริมจุดเด่นของพ้ืนที่ เพื่อให้ผู้คนในพื้นที่ทั้งรอบในและรอบนอกได้มีโอกาสได้รับ
การกระจายรายได้อย่างท่ัวถึง ซ่งึ จะส่งผลให้เกดิ การกระจายรายได้อย่างย่งั ยนื ตลอดทั้งปี ไม่ว่าจะเป็น
ชว่ งการท่องเทยี่ วหรอื ไม่ก็ตาม
Adam Blake จากงานวิจัยเรื่อง Tourism and income distribution in East Africa
พบว่า การกระจายรายได้ด้านการท่องเที่ยวให้กับชุมชนหรือพ้ืนที่ยากจนนั้น ไม่เป็นเพียงแต่จะทาให้
พื้นฐานรายได้ในพื้นท่ีเหล่านั้นเพ่ิมสูงข้ึนเพียงอย่างเดียว แต่กลับยังช่วยส่งเสริมให้อัตราการส่งออก
เพมิ่ สงู ขึน้ อีกด้วย
O'Connor, P. จากการศึกษาวิจัยเร่ือง Electronic information distribution in tourism
and hospitality พบว่า การนาระบบดิจิตอลหรือเทคโนโลยีเข้ามาเก่ียวข้องกับด้านการท่องเที่ยว
มีส่วนช่วยให้เกิดการกระจายรายได้ไปยังพื้นที่ต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากผู้คนในพ้ืนท่ีมี
โอกาสใช้ระบบคอมพวิ เตอรใ์ นการทาการตลาดและโฆษณาได้โดยตรง โดยไม่เสยี คา่ ใช้จา่ ย หรือเสียใน
ปริมาณไม่สูงมากและท่ีสาคัญ ไม่จาเป็นต้องผ่านตัวกลางการค้า ส่งผลให้เกิดรายได้โดยตรงแก่คนใน
พน้ื ทที่ ันทีท่มี กี ารทอ่ งเท่ยี ว ดงั นั้น หากต้องการส่งเสรมิ ด้านการกระจายรายได้ การลงทุนด้านดิจิตอล
และเทคโนโลยีจึงถือเป็นอีกทางเลือกหน่ึงของรัฐบาลในการเข้ามาช่วยส่งเสริมและพัฒนา
การท่องเทีย่ วและกระจายรายไดไ้ ดเ้ ป็นอย่างดี
สานกั วิจยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าท่ี 4-3
บริษทั เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการทอ่ งเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกีฬา
John E. Wagner จากการวิจัย Estimating the economic impacts of tourism พบว่า
ผลจากการทอ่ งเท่ยี วก่อให้เกดิ ผลกระทบต่อปัจจัย 3 ประการ คือ
1) ราคาของสนิ คา้ และบรกิ าร
2) รายรับของครัวเรอื น
3) รายไดร้ ัฐบาล
โดยพบว่าเมือ่ กจิ กรรมการทอ่ งเที่ยวสูงข้ึน จะส่งผลให้ราคาของสินค้าและบริการ รายได้ของ
ครัวเรือนและรายรับท้ังของรัฐบาลเพ่ิมสูงขึ้น และปัจจัยท้ังสามประการดังกล่าวยังผลให้เกิด
การกระจายรายได้เพ่มิ สูงขึ้นตามไปดว้ ยเช่นกนั
Leibbrandt, M. et al จากการวิจัย Trends in South African Income Distribution
and Poverty since the Fall of Apartheid พบว่า การท่ีรัฐบาลจะสนับสนุนการท่องเท่ียวและ
สง่ เสรมิ ให้เกิดการกระจายรายไดไ้ ปยงั ทอ้ งถนิ่ ได้ดีนน้ั สามารถทาได้ดังนี้
1) การกดี กนั ทางการค้า โดยสนบั สนุนการทาธุรกิจจากกลุ่มคนในพ้ืนที่ และกีดกันการเข้า
มาของกลุ่มต่างถ่ินท่ีมุ่งหวังแสวงหาผลกาไรจากการท่องเที่ยวในพื้นท่ี ซึ่งรวมถึงการใช้
วัตถดุ ิบและการจ้างแรงงานดว้ ยเชน่ กนั
2) การจัดสรรความต้องการขั้นพ้ืนฐาน ท่ีเหมาะสมกับการท่องเท่ียว ซ่ึงเปรียบเสมือน
ปจั จัยภายนอกที่เขา้ มาช่วยส่งเสรมิ ใหก้ ารท่องเที่ยวเปน็ ไปตามมาตรฐาน รวมทั้งยังเป็น
การยกระดับท้ังทางดา้ นสุขภาพกายและใจให้กับนักทอ่ งเทย่ี วอีกดว้ ย
3) การจัดสรรวัตถุดิบตลอดท้ังโครงสร้าง หมายถึงในพื้นที่การท่องเที่ยวหนึ่งๆ การผลิต
สินค้า บริการ และการจัดการตลอดท้ังต้นน้า กลางน้าและปลายน้าต้องเชื่อมถึงกัน
อยา่ งสมบรู ณ์และเปน็ การใช้ทงั้ แรงงานและวตั ถดุ บิ ในพนื้ ที่
4) จัดลาดับการส่งเสริมการท่องเท่ียวในสถานท่ีสาคัญ กล่าวคือแหล่งท่องเท่ียว
ที่หลากหลายตอ้ งมกี ารจัดสรรออกมาเป็นลาดับขั้นและแบ่งช้ันอย่างชัดเจน เพื่อให้เกิด
การพฒั นาทเี่ หมาะสมและเรียงลาดับ กอ่ น-หลงั
5) การสร้างผลกระทบแบบพหุคูณ กล่าวคือสรรหาปัจจัยต่างๆ ท่ีการท่อง เที่ยว
ส่งผลกระทบในด้านบวก และนาสิ่งต่างๆ เหล่านั้นมาส่งเสริมให้กับชุมชนในพื้นท่ี
โดยยิ่งหลากหลายมากเท่าใด ยิ่งทาให้เกิดการกระจายรายได้ที่ดีขึ้นเท่าน้ัน เช่น ผลไม้
เนอื้ สัตว์ อาหารทะเล อตุ สาหกรรมทอผ้า เปน็ ตน้
Aliza Fleischer และ Daniel Felsenstein จากการวิเคราะห์งานวิจัย Support for rural
tourism: Does it make a difference พบว่า การผ่านการช่วยเหลือของสังคมต่อธุรกิจขนาดเล็ก
ในพื้นท่ีการท่องเท่ียวต่างจังหวัด พบว่า หากสังคมเกิดการช่วยเหลือกัน แบบยั่งยืน กล่าวคือไม่มี
การแข่งขันกันของธุรกิจในพื้นท่ี ย่อมส่งผลให้เกิดการสร้างรายได้อย่างทั่วถึงและมากกว่าการแข่งขัน
กัน ซึง่ ถือเปน็ การกระจายรายได้ท่ีเป็นธรรมและยงั่ ยืนในระยะยาว ดังนั้นรัฐบาลที่ดีควรจัดต้ังนโยบาย
ทีส่ าคญั เข้ามาชว่ ยเหลอื และจัดระเบยี บการวงผงั ธรุ กิจ รวมทั้งการสง่ เสรมิ อาชพี ที่หลากหลายในพ้นื ที่
สานกั วจิ ยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าที่ 4-4
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชีประชาชาตดิ า้ นการท่องเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเทย่ี วและกีฬา
RENAUD LAPEYRE จากการวิจัย GOVERNANCE STRUCTURES AND THE
DISTRIBUTION OF TOURISM INCOME IN NAMIBIAN COMMUNAL LANDS: A NEW
INSTITUTIONAL FRAMEWORK ได้ทาการศึกษาการจัดระเบียบบ้านเรือน ส่งผลให้ชุมชนใน
ต่างจังหวัดมีโอกาสสร้างรายได้จากการท่องเท่ียวในพื้นท่ีเป็นอย่างมาก เน่ืองจากเมื่อจัดระเบียบแล้ว
สามารถใช้พ้ืนที่บางส่วนเป็นห้องพัก ร้านอาหารได้ ในขณะที่สิ่งที่สาคัญที่สุดคือ การทาให้เกิดความมี
ระเบยี บเรียบร้อย และความสะอาดส่งผลให้ภาพลักษณ์ในพื้นท่ีชุมชนและการท่องเที่ยวน้ันน่าดึงดูดใจ
มากขึ้น
Adam Blake Jorge Saba Arbache M. Thea Sinclair Vladimir Teles งานวิจัย
Tourism and poverty relief ช้ินนไ้ี ด้ทาการสารวจผลกระทบของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่มีผล
ต่อระบบเศรษฐกิจและกลุ่มผู้มีรายได้ต่า กรอบการดาเนินงานได้ดาเนินงานภายในประเทศบราซิล
ผ่านการเก็บตัวอย่างประชากรในหลากหลายพื้นที่ ซึ่งผลการทดลองพบว่า เมื่อเกิดการท่องเท่ียวใน
พ้ืนที่ใดๆ ย่อมสามารถกระจายรายได้ไปยังชุมชนใกล้เคียง รวมทั้งสามารถแก้ปัญหาความยากจนได้
เป็นอย่างดี แต่อย่างไรก็ตามกลุ่มชุมชนที่มีความเข้มแข็งย่อมสามารถสร้างรายได้ในพื้นที่ได้ดีกว่า
ในขณะท่กี ลุ่มชมุ ชนทีอ่ อ่ นแอและไรป้ ระสิทธิภาพในการจัดการดาเนินงานย่อมสามารถสร้างรายได้ใน
พื้นท่ีได้น้อย ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการสร้างกิจกรรมการท่องเท่ียวในพ้ืนท่ีไม่ใช่ปัจจัยหลักเพียงประการ
เดียวที่มีผลต่อการกระจายรายได้ แต่ยังต้องอาศัยการจัดการการท่องเที่ยวที่มีประสิทธิภาพภายใน
ชุมชนน้นั รว่ มดว้ ย
3. แนวคิดของการศึกษาและพัฒนาแบบจาลองในการวิเคราะห์และแนวทางในการวัด
การกระจายรายได้จากการท่องเทีย่ วโดยชุมชน
โดยหลักการของการสร้างแบบจาลองเพ่ือการวิเคราะห์และประเมินผลกระทบจากนโยบาย
หรอื ตวั แปรตา่ งๆ ว่าสามารถส่งผลกระทบลงไปยงั การกระจายรายได้มากน้อยเพียงใดน้ัน แบบจาลอง
ที่เหมาะสมที่สุดคือ Computable General Equilibrium Model หรือ CGE model ซ่ึงมีข้อดีคือ
สามารถท่ีจะกาหนดตัวแปรของราคาท่ีแยกออกมาจากค่าของปริมาณ โดยให้เป็นไปตามกลไกของ
ตลาด ณ จุดดุลยภาพซ่ึงสามารถแยกได้เป็น 2 กรณีคือ Partial Equilibrium model และ General
Equilibrium model โดยท่ี Partial Equilibrium model เปน็ การคานวณคา่ สมดุลของเฉพาะตลาด
ท่ีสนใจเท่าน้ัน ส่วน General Equilibrium model เป็นการสมดุลท่ีเกิดข้ึนในทุกตลาดทั้งหมด
ในระบบเศรษฐกิจ ส่วนแบบจาลองที่เหมาะสมสาหรับการวิเคราะห์การกระจายรายได้ท่ีรองลงมาคือ
Social Accounting Matrix Model หรือ SAM model โดยแท้จริงแล้ว SAM คือพื้นฐานของข้อมูล
ทั้งหมดท่ีจาเป็นต้องใช้ใน CGE model น่ันเอง แต่ SAM model จะด้อยกว่าตรงท่ีไม่ได้มีการแยก
ตัวแปรของราคาออกมา อย่างไรก็ตาม ในกรณีของ SAM model จะใช้สมมุติฐานของ Law of one
price กล่าวคือราคาของสินค้าและบริการใดๆ ก็ตามจะมีเพียงราคาเดียวไม่ว่าสินคานั้นจะอยู่ใน
ตลาดใด หรือบริโภคโดยหน่วยสถาบันเศรษฐกิจใด นอกจากนี้ SAM model อาจมีข้อจากัดท่ี
ไม่สามารถนา behavioral equation เข้าไป apply กับภาคการผลิต เช่น profit maximization
หรือในกรณขี องครัวเรอื น เช่น utility maximization ได้
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ท่ี 4-5
บริษัท เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชีประชาชาตดิ ้านการท่องเท่ียว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเท่ียวและกฬี า
โดยหลักการแล้ว CGE model และ SAM model จะค่อนข้างที่จะเป็นเครื่องมือที่ดีต่อ
การนามาใช้สาหรบั การวิเคราะห์เชงิ ปรมิ าณของการกระจายรายได้ แต่ตวั แบบทั้งสองก็มีข้อจากัดท่ีใน
การนามาใช้งานน้ัน จะต้องใช้ข้อมูลค่อนข้างมาก ในการสร้าง SAM จะต้องใช้ข้อมูลจาก
Input-Output model, National Accounts, Balance of Payment, Household Socio
Economic Survey ตลอดจนข้อมูลเศรษฐกิจมหภาคต่างๆ ท่ีเก่ียวข้องท้ังหมด ส่วน CGE model
นั้น นอกจากต้องใช้ ข้อมูลจากตาราง SAM ท้ังหมดแล้ว ยังต้องเข้าใจสมการการผลิต การบริโภค
ตลอดจนการหาค่า parameter ต่างๆ ท่ีเกี่ยวข้อง ดังนั้น จึงอาจเป็นภาระและจาเป็นต้องใช้เวลาใน
การจัดทาและการเรียนรู้เพื่อนาลงสู่ปฏิบัติซ่ึงอาจจะยังไม่เหมาะสมต่อสานักปลัดกระทรวงท่องเที่ยว
และกีฬาในปัจจุบัน ไม่ทันต่อการนามาใช้งานภายใต้ระยะเวลาโครงการ ด้วยเหตุผลดังกล่าว จึง
พิจารณาเห็นว่า การศึกษาและพัฒนาแบบจาลองในการวิเคราะห์และแนวทางในการวัดการกระจาย
รายได้จากการท่องเที่ยวโดยชุมชนของการศึกษาในคร้ังน้ีควรที่จะใช้ Input-Output model ซ่ึง
เจ้าหน้าท่ีสานักปลัดกระทรวงท่องเที่ยวและกีฬาค่อนข้างมีความคุ้นเคยและสามารถใช้งานได้โดย
ทนั ที
แม้ว่า Input-Output model ไม่ได้เป็นแบบจาลองที่สามารถใช้เพ่ือการวิเคราะห์
การกระจายรายได้ไดโ้ ดยตรง แต่ก็สามารถนามาปรับใช้ได้ ทั้งนี้เน่ืองจากในตารางปัจจัยการผลิตและ
ผลผลิตก็มีค่าองค์ประกอบของปัจจัยการผลิตอยู่แล้วคือ Wages and salary, Operating surplus,
Indirect tax less subsidies และ Depreciation ดังน้ัน เมื่อตัวแปรเชิงนโยบายเปลี่ยน เช่น สมมุติ
วา่ มกี ารทอ่ งเที่ยวในชมุ ชนมากขึ้น ก่อให้เกิดการผลิตมากขึ้นโดยใช้ Input-Output model หลังจาก
นั้นทาการคานวณหาค่าของ Value added และ องค์ประกอบของ Value added ซึ่งก็คือ factor
of production ผลทไี่ ด้กส็ ามารถ นาไปใชศ้ กึ ษาและวเิ คราะหก์ ารกระจายรายได้ได้ด้วยเช่นกนั
การวัดผลกระทบจากการท่องเท่ียวโดยชุมชนท่ีจะมีต่อการกระจายรายได้โดยวิธีการใช้
แบบจาลองของการศึกษ าคร้ังนี้เป็นการวัดการ กระจ ายรายได้ในรูปแ บบของการกระจายตา ม
ผลตอบแทนปัจจัยการผลิต ประกอบดว้ ย ค่าจ้าง ส่วนเกินผู้ประกอบการโดยแยกเป็นค่าเช่า ดอกเบี้ย
และกาไรที่จะเกิดขึ้นกับกิจการท่องเที่ยวโดยชุมชน การดาเนินงานจะมี 2 ส่วนหลักๆ ที่สาคัญ
ประกอบด้วย
(1) การศึกษาสถานภาพและรวบรวมข้อมูลการท่องเที่ยวโดยชุมชนท้ังทางด้านอุปสงค์และ
อปุ ทาน ในดา้ นอุปสงคก์ ค็ ือการวบรวมขอ้ มลู การใชจ้ ่ายของการท่องเที่ยวโดยนักท่องเท่ียว
ทุ ก ป ร ะ เ ภ ท ที่ เ ดิ น ท า ง เ ข้ า ม า ท่ อ ง เ ที่ ย ว ใ น ชุ ม ช น โ ด ย จ า แ น ก ต า ม ป ร ะ เ ภ ท
การใชจ้ ่ายต่างๆ ตามรายการมาตรฐานที่กาหนดไว้ใน TSA ส่วนทางด้านอุปทาน หรือการ
ผลิตเป็นการศึกษาถึงมูลค่าการผลิตโดยจาแนกเป็นอุตสาหกรรมการท่องเท่ียวประเภท
ต่างๆ ที่ทาการผลิตรองรับกับการท่องเท่ียวโดยชุมชน โดยใช้แหล่งข้อมูลหลักจาก TSA
ของท่องเท่ียวชุมชนและข้อมูลท่ีได้จากผลการสารวจท่องเท่ียวชุมชนเช่นเดียวกับด้านอุป
สงค์ ศึกษาเก่ียวกับมูลค่าเพิ่มและองค์ประกอบของมูลค่าเพิ่ม สถานภาพของการใช้
ค่าใช้จ่ายข้ันกลางของท้องถ่ินในกิจกรรมการผลิต การใช้ปัจจัยการผลิตที่สาคัญคือ
แรงงานโดยท่องเท่ียวชุมชน ข้อมูลต่างๆ เหล่านี้นอกจากจะเป็นข้อมูลประกอบของ
สานักวิจยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าที่ 4-6
บริษัท เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชปี ระชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการท่องเทีย่ วและกีฬา
การศกึ ษาวเิ คราะหแ์ ล้ว ยังเปน็ ข้อมลู สาคัญท่ีจะใช้พิจารณาร่วมกับข้อมูลด้านรายจ่ายของ
นักทอ่ งเท่ียวที่เดนิ ทางข้าไปใชบ้ ริการทอ่ งเทย่ี วในชมุ ชน
(2) วิเคราะห์ผลกระทบการท่องเที่ยวโดยชุมชนท่ีจะมีผลต่อการกระจายรายได้กับชุมชน
โดยใช้เทคนิคของ Input-Output model เพื่อการคานวณหาค่า induced effect
เพื่อว่าผลจากการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวที่เกิดข้ึนกับการท่องเที่ยวโดยชุมชนได้ส่งผลให้
เกิดรายได้ท่ีเป็นผลตอบแทนจากการจ้างงานหรือค่าจ้าง (wages and salary)
เป็นจานวนเท่าใด รวมท้ังยังจะทาการประเมินถึงผลกระทบที่มีต่อการผลิตและ
ผลตอบแทนการผลติ ในรูปแบบตา่ งๆ ทนี่ อกเหนอื จากค่าจ้างได้แก่ ส่วนเกินผู้ประกอบการ
(ประกอบด้วย ค่าเช่า ดอกเบ้ียและกาไร) ค่าเสื่อมราคาและภาษีทางอ้อมสุทธิตามท่ีกล่าว
แล้วขา้ งต้นในส่วนตารางปัจจัยการผลติ และผลผลิต ท้ังนี้ตารางปัจจัยการผลิตและผลผลิต
ท่ีจะนามาใช้สาหรับการศึกษาคร้ังน้ีในเบื้องต้นจะพิจารณาใช้ตารางปัจจั ยการผลิตและ
ผลผลิตด้านการท่องเที่ยวของเขตพัฒนาการท่องเที่ยวท้ัง 8 เขต ปี พ.ศ. 2559 ของ
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา ซ่ึงน่าท่ีจะเป็นตารางที่มีโครงสร้างทาง
เศรษฐกิจท่ีใกล้เคียงท่ีสุดกับการท่องเที่ยวชุมขน อย่างไรก็ตาม หากตารางดังกล่าวมี
ข้อจากัดบางประการจนไม่สามารถนามาใช้ได้ ก็จะพิจารณาใช้ตารางปัจจัยการผลิตและ
ผลผลิตของการท่องเที่ยวท่ีเป็นตารางรวมของประเทศของสานักงานปลัดกระทรวงการ
ทอ่ งเท่ียวและกฬี าเช่นเดียวกันมาทาการวเิ คราะหแ์ ละศึกษา
4. ความหมาย องคป์ ระกอบและหลกั การของการทอ่ งเที่ยวโดยชมุ ชน
ความหมายของการท่องเท่ียวโดยชุมชน (Community-based Tourism)
การท่องเที่ยวโดยชุมชนคือ การท่องเที่ยวที่คานึงถึงความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม สังคม และ
วัฒนธรรม กาหนดทิศทางโดยชุมชน จัดการโดยชุมชน เพื่อชุมชนและชุมชนมีบทบาทเป็นเจ้าของ
มสี ทิ ธใิ นการจัดการดูแลเพ่อื ใหเ้ กิดการเรียนรูแ้ กผ่ ้มู าเยือน
องคป์ ระกอบของการจดั การทอ่ งเทีย่ วโดยชุมชน
องค์ประกอบของการจดั การทอ่ งเที่ยวโดยชุมชน มี 4 ดา้ น คอื
1) ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละวัฒนธรรม
ชุมชนมีฐานทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ และมีวิถีการผลิตที่พ่ึงพาและ
ใชท้ รพั ยากรธรรมชาติอยา่ งย่งั ยนื
ชุมชนมวี ฒั นธรรมประเพณีท่เี ปน็ เอกลักษณ์เฉพาะถ่นิ
2) ด้านองค์กรชมุ ชน
ชมุ ชนมีระบบสังคมทเี่ ขา้ ใจกนั
มปี ราชญ์หรอื ผู้มคี วามรู้ และมที ักษะในเรอื่ งตา่ งๆ หลากหลาย
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าท่ี 4-7
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชปี ระชาชาติด้านการทอ่ งเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการทอ่ งเทยี่ วและกฬี า
ชมุ ชนรู้สกึ เป็นเจา้ ของ และเขา้ มามสี ว่ นร่วมในกระบวนการพฒั นา
3) ด้านการจดั การ
มีกฎ-กตกิ าในการจัดการสิง่ แวดล้อม วฒั นธรรม และการท่องเทย่ี ว
มีองค์กรหรือกลไกในการทางานเพ่ือจัดการการท่องเท่ียว และสามารถเช่ีอมโยง
การท่องเทีย่ วกบั การพัฒนาชมุ ชนโดยรวมได้
มีการกระจายผลประโยชน์ทเี่ ปน็ ธรรม
มีกองทุนที่เอ้ือประโยชนต์ ่อการพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมของชุมชน
4) ด้านการเรียนรู้
ลกั ษณะของกิจกรรมการท่องเที่ยวสามารถสร้างการรับรู้ และความเข้าใจในวิถีชีวิต
และวฒั นธรรมทแี่ ตกต่าง
มรี ะบบจดั การให้เกิดกระบวนการเรียนรรู้ ะหวา่ งชาวบา้ นกบั ผมู้ าเยอื น
สร้างจิตสานึกเร่ืองการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรม ทั้งชาวบ้านเอง
และผมู้ าเยอื น
หลักการของการท่องเท่ียวโดยชุมชน
1) ชุมชนเปน็ เจ้าของ
2) ชาวบา้ นเข้ามามีสว่ นรว่ มในการกาหนดทศิ ทางและตัดสินใจ
3) สง่ เสรมิ ความภาคภมู ิใจในตนเอง
4) ยกระดบั คณุ ภาพชีวิต
5) มีความยง่ั ยนื ทางด้านส่งิ แวดล้อม
6) คงเอกลักษณแ์ ละวฒั นธรรมท้องถิ่น
7) กอ่ ใหเ้ กดิ การเรยี นรู้ระหว่างคนตา่ งวัฒนธรรม
8) เคารพในวัฒนธรรมท่ีแตกต่างและศกั ดิ์ศรคี วามเป็นมนุษย์
9) เกิดผลตอบแทนที่เปน็ ธรรมแก่คนทอ้ งถิ่น
10) มีการกระจายรายได้สู่สาธารณประโยชน์ของชุมชน
5. นโยบายและแผนพัฒนาการท่องเที่ยวทเ่ี ก่ียวขอ้ งกับการกระจายรายได้
5.1 นโยบายการท่องเที่ยวของประเทศไทยภายใต้พระราชบัญญัตินโยบายการท่องเท่ียว
แห่งชาติ พ.ศ. 2551
ประเทศไทยมกี ารประกาศใช้พระราชบัญญัตินโยบายการท่องเท่ียวแห่งชาติ พ.ศ. 2551
ซึ่งกฏหมายฉบับน้ีถือได้ว่าเป็นกลไกหลักของประเทศในการกาหนดนโยบายการท่องเท่ียว
สานักวจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าที่ 4-8
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชปี ระชาชาตดิ า้ นการทอ่ งเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกีฬา
มาตรากฎหมายฉบบั นี้มีเหตผุ ลเนอ่ื งมาจาก “การกาหนดนโยบายและการบรหิ ารจดั การการท่องเที่ยว
ของประเทศ ในปัจจุบันกระจัดกระจายอยู่ตามหน่วยงานของรัฐ ทาให้การบริหารและพัฒนา
การท่องเที่ยวที่ผ่านมาไม่มีเอกภาพเป็นไปอย่างไร้ทิศทางและไม่ต่อเนื่อง ประกอบกับสภาวการณ์ใน
ปัจจบุ นั แหล่งทอ่ งเทีย่ วอันเปน็ ทรพั ยากรการทอ่ งเทย่ี วหลายประเภทยังมิได้มีระบบการบริหารจัดการ
แหล่งท่องเท่ียวท่ีถูกต้องและเหมาะสม เป็นเหตุให้แหล่งท่องเท่ียวเสื่อมโทรมและด้อยคุณภาพนามา
ซ่ึงผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และส่ิงแวดล้อม และเป็น
อุปสรรคในการพัฒนาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของประเทศให้มีคุณภาพและมีความยั่งยืน สมควร
กาหนดให้มีกลไกในการกาหนดนโยบายและการบริหารจัดการการท่องเท่ียวของประเทศให้เป็นไป
อย่างมีระบบสอดรับและเช่ือมโยงกันทั้งในระดับชาติระดับภูมิภาคและระดับท้องถ่ิน เพ่ือให้
การบรหิ ารและพัฒนาการท่องเที่ยวมีเอกภาพและมีความต่อเน่ืองตลอดจนเพ่ือให้มีระบบการบริหาร
จดั การแหล่งทอ่ งเทีย่ วอย่างถูกต้องและเหมาะสม”1
สาระสาคญั ของกฎหมายฉบับนีค้ อื การกาหนดให้มีคณะกรรมการนโยบายการท่องเท่ียว
แห่งชาตเิ พอื่ ทาหนา้ ท่หี ลกั ทส่ี าคญั คอื จัดทาและเสนอนโยบาย ยุทธศาสตร์ หรือมาตรการเพ่ือส่งเสริม
การบริหารและพัฒนาการท่องเที่ยวและจัดทาแผนพัฒนาการท่องเท่ียวแห่งชาติเสนอต่อ
คณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติและที่สาคัญอีกเร่ืองหนึ่งที่ถือว่ามีผลต่อการเชื่อมโยงการท่องเท่ียว
กับพนื้ ท่โี ดยตรงคอื การดาเนนิ การเพอ่ื ให้มีการกาหนดเขตพัฒนาการท่องเที่ยวของประเทศ
พระราชบัญญัติฉบับนี้ยังกาหนดให้มีการจัดทาแผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติโดยมี
จุดมุ่งหมายเพ่ือต้องการให้มีการกาหนดรายละเอียดเก่ียวกับการบริหารและพัฒนาการท่องเที่ยว
วิธีปฏิบัตแิ ละความรว่ มมือของหนว่ ยงานทีเ่ ก่ียวขอ้ ง ตลอดทั้งการกาหนดระยะเวลาในการดาเนินการ
ของแผนงานต่างๆ ท้ังนี้เพื่อให้การดาเนินงานด้านการส่งเสริมการท่องเที่ยวของประเทศระหว่าง
หน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องมีความเหมาะสม เป็นไปในทิศทางเดียวกัน สอดคล้อง เช่ือมโยงสัมพันธ์ซึ่งกัน
และกัน ในการดาเนินงานเพ่ือให้เป็นไปตามแผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติดังกล่าว จะต้องมี
การจัดทาแผนปฏิบัติการพัฒนาการท่องเท่ียวซึ่งเป็นการกาหนดโครงการที่จะให้มีการดาเนินการ
ภายใต้เขตพัฒนาการท่องเท่ียวต่างๆ โดยความเห็นชอบของท้องถิ่นท่ีร่วมกันเป็นคณะกรรมการ
พัฒนาการท่องเที่ยวประจาเขต นอกจากนี้ กฎหมายยังกาหนดให้มีกองทุนเพ่ือส่งเสริมการท่องเท่ียว
ไทย เป็นทุนหมุนเวียนในการพัฒนาการท่องเที่ยวเพ่ือใช้เป็นเงินสาหรับอุดหนุนหรือให้กู้ยืมแก่
หน่วยงานของรัฐ สาหรับนาไปใช้ดาเนินงานตามนโยบายหรือแผนพัฒนาการท่องเท่ียวแห่งชาติ
รวมทัง้ แผนปฏบิ ัตกิ ารพฒั นาการท่องเทย่ี ว รวมท้ังใช้เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการช่วยเหลือหรือสนับสนุน
การทอ่ งเท่ยี ว สนับสนุนการศึกษา การค้นควา้ การวิจัย การฝกึ อบรม การประชุม การประชาสัมพันธ์
และการเผยแพรข่ อ้ มลู
เมือ่ พิจาณาจากจดุ มงุ่ หมายและสาระสาคัญของพระราชบัญญัติฉบับนี้แล้ว สามารถสรุป
ได้ว่ามีจุดมุ่งหมายที่นอกจากต้องการส่งเสริมการท่องเที่ยวแบบย่ังยืนแล้ว ยังมุ่งเน้นการดูแล
การท่องเที่ยวในระดับพื้นที่จึงถือได้ว่าเป็นการให้ความสาคัญกับการกระจายรายได้ โดยพิจารณา
1 หมายเหตุ ทา้ ยพระราชบัญญตั นิ โยบายการทอ่ งเที่ยวแห่งชาติ พ.ศ. 2551 หนา้ ท่ี 4-9
สานกั วจิ ยั เศรษฐกิจและประเมินผล
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชปี ระชาชาติดา้ นการทอ่ งเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี า
ทง้ั ประเด็นของเศรษฐกิจ สงั คม ส่ิงแวดล้อม ตลอดจนวัฒนธรรมวิถีชีวิตความเป็นอยู่ต่างๆ ทั้งหมดไป
ด้วยอกี ด้วย
5.2 แผนพัฒนาการทอ่ งเทย่ี วแหง่ ชาติฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2560-2564)
แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติเป็นแผนแม่บท กาหนดกรอบการดาเนินงานหลัก
ด้านการท่องเที่ยวของประเทศ แม้ว่าเป็นแผนระยะ 5 ปี แต่ได้กาหนดวิสัยทัศน์ของการบรรลุ
ความสาเร็จตามแผนไว้อย่างยาวไกลไปจนถึงปี พ.ศ. 2579 โดยมุ่งหมายให้ประเทศไทยเป็น
แหล่งท่องเที่ยวคุณภาพชั้นนาของโลก มีการเติบโตอย่างมีดุลยภาพ มีความเป็นไทย มีการส่งเสริม
การพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และกระจายรายได้สู่ประชาชนทุกภาคส่วน และมีการพัฒนาการ
ท่องเที่ยวอย่างยั่งยนื สาหรบั เปา้ ประสงคร์ ะยะ 5 ปี ของแผนนน้ั ไดก้ าหนดไว้ ดงั น้ี
1) การเป็นแหล่งท่องเที่ยวคุณภาพ เพ่ือยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันด้าน
การทอ่ งเทย่ี ว
2) การเพิ่มมูลคา่ ทางเศรษฐกจิ ของอตุ สาหกรรมท่องเท่ียวอย่างสมดลุ
3) การกระจายรายได้และผลประโยชน์จากการท่องเทยี่ วสู่ทกุ พื้นทแี่ ละทุกภาคสว่ น
4) การพฒั นาการท่องเท่ยี วอย่างยั่งยนื บนพื้นฐานอัตลักษณ์และวถิ ีไทย
เพื่อให้สามารถบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าว จึงได้มีการกาหนดยุทธศาสตร์การดาเนินงาน
ไว้ดงั นี้
ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 1 การพัฒนาคุณภาพแหล่งท่องเที่ยว สินค้าและบริการด้านการท่องเที่ยว
ใหเ้ กิดความสมดลุ และยง่ั ยนื โดยมแี นวทางการดาเนินงานประกอบด้วย
1) พฒั นาคณุ ภาพแหลง่ ท่องเท่ยี ว สนิ คา้ และบรกิ ารทุกรปู เเบบอย่างมมี าตรฐาน
2) พฒั นาแหล่งทอ่ งเท่ียว สินคา้ และบริการอยา่ งยัง่ ยืน
3) สร้างสมดุลในแหล่งท่องเที่ยว สินค้าและบริการ ท้ังในเชิงพ้ืนท่ี เชิงเวลา ฤดูกาล
และรปู แบบการท่องเทยี่ ว โดยการส่งเสริมความสมดุลเชิงพ้ืนท่ีในการท่องเท่ียว ทั้ง
ในแง่การกระจายรายได้และจานวนนักท่องเที่ยว ได้แก่ การจัดตั้งเขตพัฒนา
การท่องเท่ียว เพ่ือพัฒนาการท่องเที่ยวในจังหวัดและพื้นท่ีที่มีศักยภาพ
การพัฒนาการท่องเที่ยวในเมืองรอง การพัฒนาการท่องเที่ยวในชนบท การพัฒนา
สินค้าและบริการที่โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละท้องถ่ิน และการส่งเสริม
ความสมดลุ เชิงเวลาและฤดกู าลในการท่องเที่ยว
ยุทธศาสตร์ที่ 2 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอานวยความสะดวก เพ่ือรองรับ
การขยายตัวของอตุ สาหกรรมทอ่ งเทย่ี วโดยมีแนวทางการดาเนินงานประกอบดว้ ย
1) พัฒนาระบบโลจิสติกสด์ า้ นการท่องเที่ยว
2) พฒั นาสง่ิ อานวยความสะดวกด้านการทอ่ งเทีย่ ว
สานกั วจิ ยั เศรษฐกิจและประเมินผล หนา้ ที่ 4-10
บริษทั เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการท่องเทยี่ วและกีฬา
3) พฒั นาระบบความปลอดภยั และสุขอนามยั ในแหล่งทอ่ งเทีย่ ว
ยุทธศาสตรท์ ี่ 3 การพัฒนาบคุ ลากรด้านการท่องเท่ียว และสนับสนุนการมีส่วนร่วมของ
ประชาชนในการพฒั นาการทอ่ งเที่ยวโดยมแี นวทางการดาเนินงานประกอบด้วย
1) พัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการท่องเที่ยวทั้งระบบให้มีขีดความสามารถในการ
แขง่ ขนั สอดคลอ้ งกับมาตรฐานสากล และเพยี งพอตอ่ ความตอ้ งการของตลาด
2) ส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการด้านการท่องเท่ียวและได้รับ
ประโยชน์จากการท่องเท่ียว
ยุทธศาสตร์ที่ 4 การสร้างความสมดุลให้กับการท่องเท่ียวไทยผ่านการตลาดเฉพาะกลุ่ม
การส่งเสริมวิถีไทยและการสร้างความเชื่อม่ันของนักท่องเที่ยวโดยมีแนวทางการดาเนินงาน
ประกอบด้วย
1) เสริมสร้างภาพลักษณค์ ุณภาพเเละความปลอดภยั ให้กับประเทศไทย
2) ส่งเสริมการตลาดเฉพาะกลุ่มเพ่ือดึงดูดการเดินทางท่องเที่ยว และกระตุ้นการใช้
จา่ ยของนกั ทอ่ งเทีย่ วกลมุ่ ตา่ งๆ
3) สง่ เสรมิ เอกลักษณข์ องประเทศไทยและของแตล่ ะทอ้ งถน่ิ
4) ส่งเสรมิ การทอ่ งเท่ยี วภายในประเทศเเละการทอ่ งเทย่ี วท่สี มดลุ เชงิ พน้ื ทีเ่ เละเวลา
5) ส่งเสริมความร่วมมือกับผู้ที่มีส่วนเก่ียวข้องเเละการใช้เทคโนโลยีในการทา
การตลาด
ยุทธศาสตร์ท่ี 5 การบูรณาการการบริหารจัดการการท่องเที่ยว และการส่งเสริมความ
รว่ มมือระหว่างประเทศโดยมแี นวทางการดาเนนิ งานประกอบดว้ ย
1) ส่งเสริมการกากับดูแลการพัฒนาเเละบริหารจัดการการท่องเท่ียวอย่าง
มีประสิทธิภาพ โดยการเสริมสร้างการทางานอย่างบูรณาการระหว่างหน่วยงาน
ส่งเสริมการกระจายอานาจ ขับเคล่ือนแผนและการปฎิบัติงานที่สอดคล้องกับแนว
ทางการพัฒนาการท่องเที่ยวชาติ พัฒนากระบวนการการทางานร่วมกันระหว่าง
ภาครัฐ เอกชนและประชาชน ส่งเสริมการแลกเปล่ียนข้อมูลองค์ความรู้ ส่งเสริม
การท่องเที่ยวโดยชุมชน(Community - based Tourism: CBT) จัดให้มีแผน
บรหิ ารจดั การความเส่ยี งและบรหิ ารจัดการสภาวะวิกฤต
2) ปรับปรุงกฎหมายข้อบังคับเเละมาตรฐานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการท่องเท่ียว และ
การบงั คับใช้กฎหมายอยา่ งจริงจัง
3) สนับสนุนการลงทุนจากภาคเอกชนเเละการจัดทาศูนย์ข้อมูลสารสนเทศเพ่ือ
การท่องเที่ยว
4) สง่ เสริมความร่วมมอื ระหวา่ งประเทศเพื่อการพฒั นาการท่องเที่ยว
สานักวจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ที่ 4-11
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชปี ระชาชาติด้านการทอ่ งเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการท่องเท่ียวและกฬี า
จากสาระสาคัญของแผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติฉบับท่ี 2 (พ.ศ. 2560-2564)
ตามท่ีระบุข้างต้น จะพบว่าแผนฉบับนี้มีการให้ความสาคัญกับการกระจายรายได้โดยปรากฎอยู่ใน
2 ยุทธศาสตร์คือยุทธศาสตร์ท่ี 1 การพัฒนาคุณภาพแหล่งท่องเที่ยว สินค้าและบริการด้าน
การท่องเที่ยวให้เกิดความสมดุลและยั่งยืน และยุทธศาสตร์ท่ี 5 การบูรณาการการบริหารจัดการ
การท่องเทยี่ วโดยกาส่งเสรมิ การท่องเทีย่ วโดยชุมชน
5.3 ผลการดาเนินงานตามแผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2555-
2559)
แผนพัฒนาการท่องเท่ียวแห่งชาติฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2555-2559) ถือว่าเป็นแผนฉบับ
แรกของการส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างเป็นทางการของประเทศ มีสาระสาคัญเพื่อการวางรากฐาน
การทอ่ งเทีย่ วของประเทศใหเ้ กิดการพัฒนาอยา่ งยง่ั ยืนในระยะยาว ขณะเดียวกันก็มุ่งหวังท่ีจะส่งเสริม
ให้เกดิ การเตบิ โตของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเพื่อเป็นแหล่งสร้างรายได้และการกระจายรายได้ของ
ประเทศโดยในด้านของการให้ความสาคัญกับการกระจายรายได้นั้น ได้มีการระบุไว้ในเบ้ืองต้นของ
แผนโดยปรากฎอยู่ในวิสัยทัศน์ท่ีระบุว่าต้องการให้ประเทศไทยเป็นแหล่งท่องเท่ียวท่ีมีคุณภาพ
มีขีดความสามารถในการแข่งขันด้านการท่องเท่ียวในระดับโลก สามารถสร้างรายได้และกระจาย
รายได้โดยคานึงถึงความเป็นธรรม สมดุล และยั่งยืน นอกจากน้ีในเป้าประสงค์ข้อท่ี 3 ก็มีการระบุว่า
ต้องการสร้างรายได้และกระจายรายได้โดยคานึงถึงความสมดุลและย่ังยืน ส่วนในด้านยุทธศาสตร์
การดาเนนิ งานก็มียุทธศาสตร์ที่ 2 การพัฒนาและฟื้นฟูแหล่งท่องเที่ยวให้เกิดความย่ังยืน แผนงานท่ี 2.1
พฒั นายกระดบั คณุ ภาพแหลง่ ท่องเทยี่ วใหม่ในเชิงกลุ่มพื้นที่ท่ีมีศักยภาพ ประกอบด้วยการพัฒนาตาม
กลุ่มท่องเท่ียวท่ีมีศักยภาพ 8 กลุ่ม การสนับสนุนการท่องเท่ียวชายแดน (Cross Border Tourism)
และการส่งเสรมิ และพัฒนาการท่องเท่ียวในพ้ืนที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ นอกจากนี้ในยุทธศาสตร์ท่ี 3
การพัฒนาสินค้า บริการและปัจจัยสนับสนุนการท่องเท่ียว ก็มีการดาเนินงานที่สนับสนุนด้าน
การท่องเที่ยวท่ีมุ่งหวังให้เกิดการกระจายรายได้ กล่าวคือในแผนงาน 3.1 การพัฒนาเศรษฐกิจ
สรา้ งสรรค์ กิจกรรม นวัตกรรมและมลู ค่าเพิ่มด้านการท่องเท่ียว หัวข้อท่ี 3.1.2 การส่งเสริมเศรษฐกิจ
สร้างสรรค์โดยเฉพาะการจัดการการท่องเที่ยวชุมชน การจัดการสินค้า OTOP และของที่ระลึก และ
ข้อ 3.2 การเสริมสร้างโอกาสและแรงจูงใจเพื่อพัฒนาการค้า การลงทุนด้านการท่องเที่ยว ข้อย่อยท่ี
3.2.3. เสริมสร้างความเข้มแข็งของภาคเอกชน ท้องถิ่น ชุมชน ผู้ประกอบการรายย่อย และวิสาหกิจ
ชุมชนในอุตสาหกรรมท่องเท่ียว การดาเนินงานต่างๆ เหล่าน้ีย่อมสามารถส่งผลต่อการวางรากฐาน
ของกระจายรายไดอ้ ันเน่อื งมาจากการท่องเที่ยวใหเ้ กดิ ข้นึ แก่ชุมชนได้อย่างแทจ้ รงิ
ผลการดาเนินงานตามแผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติฉบับท่ี 1 (พ.ศ. 2555-2559)
ซง่ึ ดาเนนิ การโดยวธิ ีการสารวจผู้ท่ีมีส่วนเก่ียวข้องโดยภาพรวมแล้วพบว่าประสบความสาเร็จในระดับ
ที่พอใจ อาทิ ในด้านการกาหนดเป้าประสงค์การพัฒนาพบว่าผู้ตอบกว่าร้อยละ 84 เข้าใจถึง
เป้าประสงค์ในการพัฒนาการท่องเท่ียวคือการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน การสร้างและ
กระจายรายได้อย่างยั่งยืน และการเพิ่มรายได้จากการท่องเที่ยว ในด้านการสร้างรายได้จาก
นักท่องเท่ียว ผลการประเมินพบว่าในระยะ ปี 2554-2558 รายได้จากนักท่องเท่ียวต่างชาติและ
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมินผล หนา้ ท่ี 4-12
บรษิ ทั เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชปี ระชาชาตดิ า้ นการท่องเท่ยี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการทอ่ งเท่ียวและกฬี า
นักท่องเท่ียวไทย เพ่ิมขึ้นในอัตราร้อยละ 15.6 ต่อปี สูงกว่าเป้าหมายท่ีตั้งไว้ท่ีร้อยละ 5 ต่อปี
นอกจากนีย้ งั พบว่าที่พักและการเลือกซื้อสนิ ค้าเป็นปจั จัยหลกั ในการสร้างรายไดจ้ ากนักท่องเท่ยี ว
โดยส่งผลกว่าร้อยละ 50 ของรายได้ทั้งหมดในช่วงปี 2557-2558 ซ่ึงทั้งท่ีพักและ
การเลือกซื้อสินค้า ถือได้ว่ามีส่วนท่ีจะสามารถส่งผลกระทบโดยตรงต่องการสร้างรายได้ให้กับพ้ืนที่
เกดิ การกระรายไดส้ ู้ทอ้ งถนิ่ อย่างแท้จรงิ
6. การสารวจข้อมูลภาคสนามด้านการท่องเทย่ี วโดยชุมชน
เพื่อดาเนินการรวบรวมข้อมูลการท่องเที่ยวชุมชนที่เป็นข้อมูลปฐมภูมิในแต่ละพื้นที่โดยตรง
โดยการสารวจข้อมูลภาคสนามด้านการท่องเที่ยวโดยชุมชน ปี พ.ศ. 2560 ประกอบด้วยการสารวจ
โครงสร้างค่าใช้จ่ายของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวโดยชุมชนและการสารวจโครงสร้างค่าใช้จ่ายของ
นกั ท่องเท่ียวที่เดินทางเข้าไปท่องเท่ยี วในชุมชน
วธิ กี ารกาหนดจานวนตัวอย่างเพ่ือใชใ้ นการในการสารวจภาคสนามของการศึกษาครั้งน้ีจะทา
การรวบรวมข้อมูลแหล่งท่องเท่ียวชุมชนในจังหวัดต่างๆ จากหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้อง เช่น
กรมการท่องเท่ียว กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงวัฒนธรรม เป็นต้น รวมทั้งรวบรวมจากหน่วยงาน
อื่นๆ ท้ังภาครัฐและเอกชน เพื่อให้มีข้อมูลพ้ืนฐานเก่ียวกับแหล่งท่องเท่ียวชุมชนในภูมิภาคต่างๆ
สาหรับนามาใชก้ าหนดจานวนประชากรและตวั อยา่ ง เนอ่ื งจากแหลง่ ทอ่ งเท่ียวชุมชนยังไม่มีหน่วยงาน
ใดจัดเก็บข้อมูลจานวนแหล่งท่องเท่ียวชุมชนรวมทั้งหมดของประเทศไว้ ทาให้ไม่สามารถหาจานวน
ประชากรได้ จึงต้องใช้สมมติฐานจานวนแหล่งท่องเที่ยวชุมชนท่ีสามารถเก็บข้อมูลได้มาเป็นจานวน
ประชากร2 การดาเนนิ งานสารวจข้อมลู ภาคสนามแต่ละส่วนมดี งั น้ี
6.1 สารวจโครงสร้างค่าใช้จ่ายของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวโดยชุมชนท้ังมูลค่าผลผลิต
ต้นทุนค่าใช้จ่ายและมูลค่าเพ่ิมรวมทั้งจานวนการจ้างงานโดยสารวจให้ครอบคลุมท่ัวทุก
ภูมิภาคของประเทศ ได้แก่ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก ภาคเหนือ
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ ในแต่ละภูมิภาคสารวจไม่น้อยกว่า 20 ชุมชน
รวมท้งั สนิ้ ไม่นอ้ ยกว่า 120 ชุมชน โดยสารวจผู้ผลิตในชมุ ชนจานวน 6,000 ราย
6.2 สารวจโครงสรา้ งค่าใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวทง้ั ชาวไทยและชาวต่างชาติท่ีเข้าไปท่องเที่ยว
ในชุมชน จานวนไมน่ อ้ ยกวา่ 20 ชมุ ชนต่อภูมิภาค ได้แก่ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาค
ตะวันตก ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ รวมทั้งส้ิน 120 ชุมชน โดย
สารวจถึงพฤติกรรมการใช้จ่าย ได้แก่ ค่าที่พัก ค่าอาหารและเคร่ืองดื่ม ค่าบริการ
มัคคุเทศก์ชุมชน ค่าซื้อสินค้าในชุมชน เป็นต้น โดยสารวจนักท่องเที่ยวจานวน 50 ราย
ต่อชมุ ชน รวมท้งั สนิ้ 6,000 ราย
2 ในการจัดทาจานวนประชากรแหล่งท่องเที่ยวชุมชนของประเทศตามหลักสถิติจะต้องเป็นการแจงนับ
แหล่งทอ่ งเทยี่ วชุมชนท้งั หมดดว้ ยการสามะโนแหล่งท่องเที่ยวชมุ ชน เชน่ เดยี วกบั การสามะโนธรุ กิจและอุตสาหกรรม
ซึง่ จัดทาโดยสานักสถิติแหง่ ชาติ
สานักวิจยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าที่ 4-13
บริษทั เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาติด้านการทอ่ งเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกีฬา
ในการจัดเก็บข้อมูลของการสารวจดังกล่าว ได้ใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบตัวต่อตัว (face to
face) โดยใช้แบบสอบถามท่ีได้ทาการออกแบบไว้และผ่านการทดสอบแล้วเป็นเคร่ืองมือ
ในการรวบรววมข้อมูล ท้ังน้ีได้มีการจัดเตรียมแบบสอบถามนอกจากจัดทาเป็นภาษาไทยแล้ว ยังได้มี
การแปลเป็นภาษาต่างประเทศอีก 7 ภาษา ได้แก่ ภาษาอังกฤษ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี รัสเซีย ฝร่ังเศส
อาหรับ
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หนา้ ท่ี 4-14
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาติดา้ นการทอ่ งเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา
บทท่ี 5
บญั ชปี ระชาชาตดิ า้ นการท่องเทีย่ วของประเทศไทย ตารางที่ 1-10
ต้ังแต่ปี พ.ศ. 2553 จนถงึ ปี พ.ศ. 2560
การจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเท่ียวของประเทศไทย (TSA) รายปี พ.ศ. 2560
ได้จัดทาตารางที่ 1- ตารางที่ 10 พร้อมทั้งปรับปรุงบัญชีประชาชาติด้านการท่องเท่ียวของประเทศ
ไทยย้อนหลัง ซึ่งในบทน้ีจะนาเสนอผลความก้าวหน้าในการจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเที่ยว
ของประเทศไทยรายปี พ.ศ. 2560 และการปรับปรุงบัญชีประชาชาติด้านการท่องเที่ยวตั้งแต่ ปี พ.ศ.
2553 ถึง พ.ศ. 2559 ดังน้ี
1. การจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเท่ียวของประเทศรายปี พ.ศ. 2560 เป็นการ
จดั ทาตารางท่ี 1 - ตารางท่ี 10 ของปี พ.ศ. 2560 ซง่ึ ไดม้ กี ารจดั ทาเสรจ็ เรยี บรอ้ ยแล้ว ดังน้ี
ตารางท่ี 1 ค่าใช้จ่ายเพื่อการท่องเที่ยวของผู้มาเยือนท่ีมิได้มีถิ่นพานักอาศัยใน
ประเทศนัน้ แยกตามผลติ ภณั ฑ์และประเภทของผู้เย่ียมเยือน (Inbound tourism expenditure
by products and classes of visitors)
มูลค่าการใช้จ่ายของผู้เย่ียมเยือน (visitors) ชาวต่างประเทศ ประกอบด้วย
นักท่องเท่ียว (tourists) และนักทัศนาจร (excursionists) ท่ีเกิดขึ้นในประเทศไทย จากการสารวจ
พบว่า ในปี พ.ศ. 2560 มูลค่าค่าใช้จ่ายของผู้เย่ียมเยือน มีมูลค่ารวมทั้งหมดเท่ากับ 1,863,757.99
ล้านบาท ประกอบด้วยค่าใช้จ่ายของนักท่องเท่ียว (tourist) เท่ากับ 1,847,988.63 ล้านบาท และ
นักทัศนาจร (excursionist) เท่ากับ 15,769.36 ล้านบาท ซึ่งค่าใช้จ่ายของผู้เย่ียมเยือนจาก
ต่างประเทศส่วนใหญ่เป็นค่าที่พักอาศัย (Accommodation services for visitors) มีมูลค่า
527,092.44 รองลงมา คือ ค่าอาหารและเครื่องดื่ม (Food and beverage serving services)
มีมูลค่า 374,453.10 ล้านบาท ค่ากึฬาและนันทนาการ (Sports and recreational services)
มีมูลค่า 145,724.82 ล้านบาทและค่าใช้จ่ายในการซื้อของที่ระลึก (Country-specific tourism
characteristic goods) มีมลู ค่า 123,642.90 ล้านบาท ตามลาดับ (แผนภมู ิท่ี 5-1)
แผนภมู ทิ ่ี 5-1 แสดงมูลค่าการใชจ้ า่ ยของผู้เย่ยี มเยือนตา่ งประเทศ
ล้านบาท มูลค่าการใชจ้ า่ ยของผเู้ ย่ียมเยอื นต่างประเทศ
2,000,000
1,750,000 1,863,758
1,500,000 1,693,953
1,250,000 1,494,887
1,000,000
1,147,881 1,037,358
750,000
500,000 729,433 939,946
250,000
546,809
0
2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
สานักวิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หน้าท่ี 5-1
บริษัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชปี ระชาชาติดา้ นการท่องเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกีฬา
เม่ือพิจารณาอัตราการขยายตัวของมูลค่าการใช้จ่ายของผู้เยี่ยมเยือน
ตา่ งประเทศ ปี พ.ศ. 2560 พบวา่ มกี ารขยายตัวรอ้ ยละ 10.02 ชะลอลงจากปี พ.ศ. 2559 ที่ขยายตัว
รอ้ ยละ 13.32 เนื่องจากปี พ.ศ. 2560 นักท่องเที่ยวจีนและอินเดียเพ่ิมข้ึน ในขณะท่ีนักท่องเท่ียวจาก
มาเลเซยี และสงิ คโปรล์ ดลง ซึ่งนกั ทอ่ งเทยี่ วจากสงิ คโปร์มคี า่ ใช้จา่ ยเฉลี่ยต่อวันสูงกว่านักท่องเที่ยวจาก
ประเทศอื่น ๆ (แผนภมู ิที่ 5-2)
แผนภูมทิ ่ี 5-2 แสดงอตั ราการขยายตัวของมูลค่าการใชจ้ ่ายของผูเ้ ยี่ยมเยือนต่างประเทศ
ร้อยละ อัตราการขยายตัวอขัตองรมาลู กคา่ากราขรใยชาจ้ ่ายยตขอัวงผู้เยี่ยมเยอื นต่างประเทศ
50.00 อัตราการขยายตัว
40.00 44.11
30.00 33.40 28.86
20.00
10.00 22.12
0.00 13.32
-10.00 10.02
-20.00
2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
-9.63
ตารางที่ 2 คา่ ใช้จ่ายเพ่ือการท่องเที่ยวภายในประเทศของผู้เย่ียมเยือนท่ีมีถ่ินพานัก
อาศยั ในประเทศจาแนกประเภทตามผลิตภัณฑ์ ประเภทของผู้เยี่ยมเยือนและรูปแบบการเดินทาง
ท่องเที่ยว (Domestic tourism expenditure by products, classes visitors and types
of trips)
ค่าใช้จ่ายท่องเท่ียวของคนไทยที่ท่องเที่ยวในประเทศไทยโดยรวมทั้งหมด
คือ ค่าใช้จ่ายของผู้เยี่ยมเยือน (visitors) ที่มีถิ่นพานักในประเทศไทย จากการสารวจ พบว่า ในปี
พ.ศ. 2560 มูลค่าค่าใช้จ่ายของผู้เย่ียมเยือนคนไทยมีมูลค่ารวม 989,613.29 ล้านบาท ประกอบด้วย
ค่าใช้จ่ายของนักท่องเที่ยว (tourists) มีมูลค่า 866,643.65 ล้านบาท และของนักทัศนาจร
(excursionists) 122,969.64 ล้านบาท ค่าใชจ้ า่ ยของผเู้ ยย่ี มเยอื นคนไทยสว่ นใหญ่ คือ ค่าอาหารและ
เคร่ืองดื่ม (Food and beverage serving services) มีมูลค่า 218,738.89 ล้านบาท รองลงมา คือ
ค่าที่พักอาศัย (Accommodation services for visitors) มีมูลค่า 211,290.75 ล้านบาท ค่าบริการ
ส่วนบุคคลที่เก่ียวกับการท่องเท่ียวอื่นๆ (Country-specific tourism characteristic services) มี
มูลค่า 56,771.15 ล้านบาท และค่าใช้จ่ายในการซื้อสินค้าที่ระลึก (Country-specific tourism
characteristic goods) มีมูลคา่ 67,928.64 ลา้ นบาท (แผนภูมิท่ี 5-3)
สานกั วจิ ยั เศรษฐกิจและประเมินผล หนา้ ท่ี 5-2
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชีประชาชาติดา้ นการท่องเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี า
แผนภมู ิที่ 5-3 แสดงมูลคา่ การใช้จา่ ยของผู้เย่ียมเยือนคนไทย
ล้านบาท มลู คา่ การใชจ้ า่ ยของผู้เยย่ี มเยอื นคนไทย
1,000,000 989,613
887,008
800,000 685,665 770,428 803,073
600,000 593,697
507,425
429,894
400,000
200,000
0
2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
เม่ือพจิ ารณาอตั ราการขยายตัวของมูลค่าการใช้จา่ ยของผ้เู ย่ียมเยือนคนไทย
ปี พ.ศ. 2560 พบวา่ มกี ารขยายตวั รอ้ ยละ 11.57 เพ่ิมข้ึนจากปี พ.ศ. 2559 ที่ขยายตัวร้อยละ 10.45
เน่ืองจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยกาหนดนโยบาย“ท่องเที่ยววิถีไทย เก๋ไก๋สไตล์ลึกซ้ึง” เพ่ือ
ปลุกกระแสการเดินทางท่องเที่ยวภายในประเทศ โดยสถานท่ีท่องเที่ยวแต่ละแห่งได้จัดให้
นักท่องเที่ยวได้ร่วมทากิจกรรมต่าง ๆ เช่น การทอผ้า การถนอมอาหาร การทาขนม เป็นต้น
จึงทาใหค้ นไทยเทยี่ วในประเทศไทยเพ่ิมขน้ึ (แผนภูมิท่ี 5-4)
แผนภูมทิ ี่ 5-4 แสดงอตั ราการขยายตวั ของมูลคา่ การใชจ้ า่ ยของผู้เยีย่ มเยือนคนไทย
ร้อยละ อตั ราการขยายตัวของมูลค่าการใชจ้ า่ ยของผ้เู ยี่ยมเยอื นคนไทย
20.0 18.03 17.00 15.49 อตั ราการขยายตวั
15.0 12.36
10.45 11.57
10.0
5.0 4.24
0.0
2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
สานักวิจยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ท่ี 5-3
บริษัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาติด้านการท่องเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลดั กระทรวงการท่องเทีย่ วและกีฬา
ตารางท่ี 3 ค่าใช้จ่ายเพ่ือการท่องเที่ยวต่างประเทศ แยกตามผลิตภัณฑ์ และ
ประเภทของผู้เย่ียมเยือน (Outbound tourism consumption by products and classes
of visitors)
ค่าใช้จ่ายเพื่อการท่องเที่ยวต่างประเทศ คือ คนไทยที่เดินทางไปท่องเที่ยว
ในต่างประเทศ ซึ่งก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายในต่างประเทศเพิ่มข้ึน จากการสารวจ พบว่า ในปี พ.ศ. 2560
มูลค่าค่าใช้จ่ายเพื่อการท่องเท่ียวต่างประเทศรวมมีมูลค่ารวมเท่ากับ 286,715.51 ล้านบาท
ประกอบด้วย ค่าใช้จ่ายของนักท่องเที่ยว (tourists) 283,805.30 ล้านบาท และนักทัศนาจร
(excursionist) เท่ากับ 2,910.21 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายเพ่ือการท่องเท่ียวต่างประเทศ คือ ค่าที่พัก
อาศัย (Accommodation services for visitors) มีมูลค่า 94,056.11 ล้านบาท รองลงมา คือ ค่าท่ี
อาหารและเครื่องด่ืม (Food and beverage serving services) มีมูลค่า 64,046.33 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายในการซื้อสินค้าท่ีระลึก (Country-specific tourism characteristic goods) มีมูลค่า
19,429.65 ล้านบาท และค่าโดยสารทางรถยนต์ (Road passenger transport services) มีมูลค่า
12,462.81 ลา้ นบาท (แผนภูมิที่ 5-5)
แผนภูมทิ ่ี 5-5 แสดงมูลคา่ คา่ ใชจ้ ่ายคนไทยเพอื่ การท่องเทย่ี วในต่างประเทศ
ล้านบาท คา่ ใชจ้ า่ ยคนไทยเพื่อการทอ่ งเทย่ี วในตา่ งประเทศ
300,000
250,000 286,716
200,000 251,855
150,000
100,000 199,976
50,000
141,597 146,411 170,032
0
124,561 126,188
2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
เมื่อพิจารณาอัตราการขยายตัวของค่าใช้จ่ายคนไทยเพื่อการท่องเที่ยวใน
ต่างประเทศปี พ.ศ. 2560 พบว่า มีการขยายตัวร้อยละ 13.84 ชะลอลงจากปี พ.ศ. 2559 ท่ีขยายตัว
ร้อยละ 25.94 ส่วนหน่ึงมาจากการท่ีประเทศญ่ีปุ่นและไต้หวันมีการยกเว้นวีซ่าเข้าประเทศอย่าง
ต่อเนื่องให้กับคนไทย รวมท้ังจานวนเท่ียวบินของสายการบินโลว์คอสท่ีมีจานวนมาก ประกอบกับ
ค่าเงนิ บาทท่แี ขง็ คา่ ทาให้คนไทยเดนิ ทางไปเท่ียวต่างประเทศเพิม่ ขึ้น (แผนภูมทิ ่ี 5-6)
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ที่ 5-4
บริษัท เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชปี ระชาชาติดา้ นการทอ่ งเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา
แผนภมู ทิ ่ี 5-6 แสดงอตั ราการขยายตวั ของค่าใช้จา่ ยคนไทยเพอ่ื การท่องเท่ียวในต่างประเทศ
รอ้ ยละ อัตราการขยายตวั อขอัตงรคาา่ ใกชา้จ่ารยขคยนไาทยยตเพัวอื่ การทอ่ งเทย่ี วในตา่ งประเทศ
30.0 25.94
อตั ราการขยายตวั
25.0
20.0 16.13 17.61 13.84
15.0 12.21
10.0
5.0 1.31 3.40
0.0
2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
ตารางที่ 4 การบริโภคเพื่อการท่องเที่ยวภายในประเทศทั้งหมดแยกตามผลิตภัณฑ์
(Internal tourism consumption by products)
มูลค่าการบริโภคเพ่ือการท่องเท่ียวภายในประเทศทั้งหมดมีค่าเท่ากับ
ผลรวมของค่าใช้จ่ายของนักท่องเท่ียวต่างประเทศ (Inbound tourism expenditure by products
and classes of visitors) รวมกับค่าใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวชาวไทยที่เที่ยวในประเทศไทย
(Domestic tourism expenditure by products, classes visitors and types of trips) หรือ
นาข้อมูลจากตารางที่ 1 รวมกับตารางที่ 2 พบวา่ มูลค่าการบรโิ ภคเพ่ือการท่องเที่ยวภายในประเทศมี
มูลค่ารวม 2,853,371.28 ล้านบาท ประกอบด้วย ค่าใช้จ่ายของนกั ทอ่ งเท่ียวชาวต่างประเทศ และนัก
ทัศนาจรชาวต่างประเทศ มีมูลค่า 1,863,757.99 ล้านบาท และนักท่องเที่ยวชาวไทย และ
นกั ทศั นาจรชาวไทยมีมลู ค่า 989,613.29 ลา้ นบาท (แผนภูมิที่ 5-7)
แผนภูมทิ ่ี 5-7 แสดงมูลค่าการบรโิ ภคเพ่อื การทอ่ งเที่ยวภายในประเทศ
ลา้ นบาท มลู คา่ การบริโภคเพ่อื การทอ่ งเทีย่ วภายในประเทศ
3,000,000
2,500,000 2,853,371
2,000,000 2,576,158
1,500,000 2,297,960
1,000,000 1,833,546 1,807,786
1,533,643
500,000 1,236,858
0 976,703
2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
สานักวิจยั เศรษฐกจิ และประเมินผล หน้าที่ 5-5
บรษิ ทั เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการทอ่ งเทีย่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกฬี า
เมื่อพิจารณาอัตราการขยายตัวของมูลค่าการบริโภคเพื่อการท่องเที่ยว
ภายในประเทศปี พ.ศ. 2560 พบว่า มีการขยายตัวร้อยละ 10.76 ชะลอลงจากปี พ.ศ. 2559
ท่ขี ยายตวั ร้อยละ 12.11 (แผนภมู ทิ ี่ 5-8)
แผนภูมทิ ี่ 5-8 แสดงอัตราการขยายตัวของมูลคา่ การบรโิ ภคเพ่ือการทอ่ งเท่ยี วภายในประเทศ
รอ้ ยละ อตั ราการขยายตอวั ขัตอรงมาลู กคาา่ รกาขรยบราโิ ยภคตเพวั อื่ การท่องเท่ยี วภายในประเทศ
35.00 อัตราการขยายตวั 27.11
26.64
25.00 24.00
19.55
15.00 12.11
10.76
5.00
-5.00 2554 2555 2556 2557-1.40 2558 2559 2560
ตารางท่ี 5 บัญชีการผลิตของอุตสาหกรรมท่องเท่ียวและอุตสาหกรรมอ่ืน ๆ
(ณ ราคาพ้ืนฐาน หรือ ราคาผู้ขาย) (Production accounts of tourism industries and
other industries (at basic prices)
มูลค่าของผลผลิตรวม (Total Output) ณ ราคาพื้นฐาน (at basic prices)
ของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว (Tourism industries) ปี พ.ศ. 2560 พบว่า มีมูลค่าเท่ากับ
3,660,308.00 ล้านบาท จากมูลค่าผลผลิตจานวนดังกล่าว ก่อให้เกิด Gross Value Added of
Tourism Industries at basic prices หรือ GVATI เท่ากับ 1,345,763.29 ล้านบาท ประกอบด้วย
ค่าจ้างแรงงาน (Wages and salary) เท่ากับ 492,949.64 ล้านบาท กาไรของผู้ประกอบการ
(Operating surplus and mixed income) 619,514.00 ล้านบาท ค่าเสื่อมราคา (Depreciation)
221,489.45 ล้านบาท และภาษีสุทธิอื่นๆของการผลิต (Other indirect taxes less subsidies)
มมี ลู ค่า 11,811 ลา้ นบาท
เมื่อพิจารณาค่า GVATI เป็นรายสาขาอุตสาหกรรมการท่องเท่ียว พบว่า
สาขาการผลิตที่มีมูลค่าค่อนข้างสูงคือ สาขาที่พักอาศัยของนักท่องเท่ียว (Accommodation for
visitors) มีมูลค่าเท่ากับ 307,317.00 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนต่อมูลค่าเพ่ิมท้ังหมดร้อยละ 22.84
รองลงมา คือ สาขาร้านอาหารและเครื่องดื่ม (Food and beverage serving industry) มีมูลค่า
เท่ากับ 222,582.54 ลา้ นบาท คิดเป็นสัดส่วนต่อมลู คา่ เพม่ิ ทั้งหมดร้อยละ 16.54 สาขาการขายสินค้า
ให้กับนักท่องเท่ียวของประเทศไทย (Retail trade of country-specific tourism characteristic
goods) มีมูลค่า 204,251.65 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนต่อมูลค่าเพิ่มทั้งหมดร้อยละ 15.18 สาขา
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หนา้ ที่ 5-6
บรษิ ัท เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชปี ระชาชาตดิ ้านการทอ่ งเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกฬี า
กิจกรรมกีฬาและนันทนาการ (Sports and recreational activities) มมี ลู ค่า 125,320.71 ล้านบาท
และสาขาการขนส่งผู้โดยสารทางน้า (Water passenger transport) มีมูลค่า 114,762.34 ล้านบาท
คิดเป็นสัดส่วนต่อมูลค่าเพิ่มท้ังหมดร้อยละ 9.31 และ 8.53 ตามลาดับ โดยในปี พ.ศ. 2560 มูลค่า
ผลผลติ รวมของประเทศ เท่ากับ 35,401,705.38 ล้านบาท คิดเป็นมูลค่าเพ่ิมเท่ากับ 14,076,846.18
ลา้ นบาท หรอื คดิ เปน็ สัดส่วนรอ้ ยละ 39.76 (แผนภมู ทิ ่ี 5-9)
แผนภมู ิท่ี 5-9 แสดงมูลค่าเพ่ิมและสัดส่วนมูลค่าเพ่ิมของอุตสาหกรรมท่องเท่ียวต่อมูลค่าเพิ่ม
ท้งั หมด ณ ราคาพ้นื ฐาน ปี พ.ศ. 2560
มลู คา่ เพิ่มและสัดสว่ นมลู ค่าเพม่ิ ของอตุ สาหกรรมท่องเที่ยว ตอ่ มูลคา่ เพ่มิ ทง้ั หมด ณ ราคาพืน้ ฐาน
Accommodation
ร้อยละ Food and beverage มลู คา่ เพ่ิม สัดสว่ น ล้านบาท
Railway transport
25.00 Road transport 350,000
Water transport
20.00 22.84 Air transport 300,000
Transport rental 250,000
15.00 16.54 Travel agencies 15.18 200,000
Cultural services 150,000
10.00 Sports and recreational 100,000
Country-specific tourism goods 50,000
Country-specific tourism services9.31 -
8.53 1.11 6.03
5.00 6.26 7.05
0.00 2.65 2.86
1.65
ตารางท่ี 6 อุปทานภายในประเทศโดยรวมและการบริโภคเพื่อการท่องเที่ยว
ภายในประเทศท้ังหมด แยกตามผลิตภัณฑ์ ณ ราคาผู้ซื้อ (Total domestic supply and
internal tourism consumption (at purchasers’ prices)
ตารางน้ีแสดงมูลค่าการใช้จ่ายของนักท่องเท่ียว ช าวไทยและ
ชาวต่างประเทศท่ีท่องเท่ียวในประเทศไทย เทียบกับมูลค่าผลผลิตของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว
ท้งั หมด (tourism ratios) พบว่ามสี ดั สว่ นรวมรอ้ ยละ 57.14 ถ้าพิจารณาในสาขาท่ีมี tourism ratios
สูง ได้แก่ สาขาการแสดงศิลปะ วัฒนธรรม (Cultural services) มี tourism ratios ร้อยละ 90.38
สาขาที่พักอาศัยของนักท่องเท่ียว (Accommodation for visitors) มี tourism ratios ร้อยละ
86.31 สาขาการเช่ารถยนต์และจักรยานยนต์โดยไม่มีคนควบคุม Transport equipment rental
มี tourism ratios ร้อยละ 85.99 สาขาการบริการการท่องเท่ียว (Travel agencies and other
reservation services) มี tourism ratios ร้อยละ 83.18 3 สาขากีฬาและนันทนาการ (Sports
and recreational services) มี tourism ratios ร้อยละ 70.56 และสาขาการขายสินค้าให้ท่ีระลึก
ให้กับนักท่องเท่ียว (Country-specific tourism characteristic goods) มี tourism ratios ร้อยละ
68.61 ในขณะทีส่ าขาอตุ สาหกรรมอ่ืนมี มี tourism ratios ร้อยละ 1.60 (แผนภูมทิ ี่ 5-10)
สานักวจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าที่ 5-7
บรษิ ทั เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบัญชีประชาชาติด้านการท่องเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปงี บประมาณ 2561
สานกั งานปลัดกระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกีฬา
แผนภมู ทิ ่ี 5-10 สัดส่วนมูลค่าการใช้จ่ายท่องเที่ยวต่อมูลค่าผลผลิตท่องเที่ยว (Tourism Ratio)
ปี พ.ศ. 2560
รอ้ ยละ สัดส่วนมลู ค่าการใชจ้ ่ายท่องเทีย่ วตอ่ มูลค่าผลผลติ ท่องเท่ียว (Tourism Ratio)
197231468500000000000..........0000000000-0000000000 86.31 85.99 83.18 90.38
57.65 70.56 68.61
54.96
26.83 27.46 30.02
8.35
ตารางท่ี 7 การจ้างงานในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว (Employment in the
tourism industries)
จานวนการจ้างงานในอุตสาหกรรมการท่องเท่ียววัดจากจานวนผู้มีงานทา
โดยไม่รวมผู้ที่เป็นนายจ้างท่ีทางานในอุตสาหกรรมการท่องเท่ียวตามการจัดหมวดหมู่ของ
อุตสาหกรรมการทอ่ งเท่ียวซ่งึ ได้ปรบั ปรุงใหมภ่ ายใต้หลักการของ IRTS 2008 ซ่ึงข้อมูลจานวนการจ้าง
งานในอุตสาหกรรมการท่องเท่ียวดังกล่าวน้ีได้รวบรวมมาจากผลการสารวจภาวะการทางานของ
ประชากร ทัว่ ราชอาณาจกั ร ปี พ.ศ. 2560 ของสานักงานสถิติแหง่ ชาติ พบวา่ มีจานวนการจ้างงานใน
อุตสาหกรรมท่องเท่ียวรวมเท่ากับ 4,318,297 คน เม่ือพิจารณาการจ้างงานรวมของประเทศ
ตามรายงานของสานักงานสถิติแห่งชาติปี พ.ศ. 2560 มีจานวนการจ้างงานรวมของประเทศเท่ากับ
37,458,250 คน ดังนั้น สัดส่วนการจ้างงานในอุตสาหกรรมท่องเท่ียวต่อจานวนการจ้างงานรวมของ
ประเทศปี พ.ศ. 2560 เท่ากับ 11.53 เพ่ิมขึ้นเล็กน้อย เมื่อเปรียบเทียบกับ ปี พ.ศ. 2559 ที่มีสัดส่วน
รอ้ ยละ 11.30 (แผนภูมิท่ี 5-11)
แผนภมู ทิ ี่ 5-11 แสดงการจ้างงานโดยรวมและการจา้ งงานในอตุ สาหกรรมทอ่ งเที่ยว
พันคน การจา้ งงานโดยรวม และการจ้างงานในอตุ สาหกรรมการท่องเทีย่ ว รอ้ ยละ
45,000 38,037 38,465 38,939 38,907 38,077 38,016 37,679 37,458 12.00
40,000 11.50
35,000
30,000 11.30 11.53 11.00
25,000
20,000 10.74 10.96 10.50
15,000
10,000 10.34 103.0,8254 10.48 10.46 4,089 4,168 4,258 10.00
5,000 4,318 9.50
3,932 4,082 4,069
0
9.00
2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
การจ้างงานรวม การจ้างงานอตุ สาหกรรมท่องเทย่ี ว สดั ส่วน
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมินผล หน้าท่ี 5-8
บริษัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชีประชาชาติดา้ นการทอ่ งเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกีฬา
ตารางที่ 8 การสะสมทุนคงที่เพื่อการท่องเที่ยวของอุตสาหกรรมท่องเท่ียวและ
อุตสาหกรรมอ่ืนๆ (Tourism gross fixed capital formation of tourismindustries and
other industries)
มูลค่าการสะสมทุนคงที่เพื่อการท่องเท่ียวของอุตสาหกรรมท่องเท่ียวและ
อุตสาหกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องที่ได้ใช้จ่ายลงทุนกับเพ่ือการส่งเสริม บริหาร กากับดูแลการท่องเท่ียว
ในปี พ.ศ. 2560 มีมูลค่า 109,123,564.03 ล้านบาท สาขาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่มีมูลค่า
การลงทุนที่ค่อนข้างสูง คือ สาขา Air passenger transport มีมูลค่า 50,119,985.00 ล้านบาท
คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 45.93 ของการสะสมทุนท้ังหมด เป็นการซ้ือเครื่องบินของบริษัทการบินไทย
และเตร่อื งบนิ ของบรษิ ทั เอกชน สาขาท่ีมีการลงทุนสูงรองลงมาคือ สาขา Road passenger transport
มีมูลค่า 17,578,402.65 ล้านบาท โดยมีสัดส่วนร้อยละ 16.11 ซึ่งเป็นการลงทุนซ้ือยานพาหนะของ
ภาคเอกชนสาขา Accommodation for visitor มีมูลค่า 14,191,725.36 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน
ร้อยละ 13.01 สาขา Food and beverage serving industry มีมูลค่า 8,711,543.66 ล้านบาท
คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 7.98 และสาขา Water passenger transport มีมูลค่า 6,637,119.91
ล้านบาท คดิ เป็นสดั ส่วนรอ้ ยละ 6.08 (แผนภมู ิท่ี 5-12)
แผนภูมิท่ี 5-12 แสดงสัดส่วนมูลค่าการสะสมทุนถาวรเพื่อการท่องเท่ียว ต่อมูลค่าการสะสมทุน
ทั้งหมดปี พ.ศ. 2560
สัดส่วนมลู คา่ การสะสมทนุ ถาวรเพอ่ื การท่องเทีย่ ว ตอ่ มลู คา่ การสะสมทนุ ทั้งหมด
รอ้ ยละ 45.93
35211324455050500050...........0000000000000000000000 13.01 7.98 16.11
6.08
2.15 1.26 1.02 0.64 2.84 1.21 1.77
ตารางท่ี 9 การบรโิ ภคของภาครัฐเพอ่ื การจัดการบรกิ ารสาธารณะเพื่อการท่องเที่ยว
แยกตามผลิตภัณฑ์และระดับของภาครัฐ (Tourism collective consumption by products
and levels of government)
คา่ ใช้จา่ ยของภาครฐั เพ่ือการจัดการบริการสาธารณะเพื่อการท่องเท่ียว ต้ังแต่
ปี พ.ศ. 2553 – พ.ศ. 2558 เพ่ิมข้ึนโดยตลอด ในขณะท่ีปี พ.ศ. 2559 และ ปี พ.ศ. 2560 มีการใช้จ่าย
ลดลง โดยในปี พ.ศ. 2560 มีการใช้จ่ายด้านการจัดการการท่องเที่ยว มีมูลค่ารวม 12,328.43 ล้านบาท
ลดลงเม่ือเทียบกับปี พ.ศ. 2559 ที่มีการใช้จ่ายเท่ากับ 13,293.46 ล้านบาท ลดลงร้อยละ 7.82
สานกั วจิ ยั เศรษฐกจิ และประเมนิ ผล หน้าท่ี 5-9
บรษิ ัท เอ็กเซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจัดทาบญั ชปี ระชาชาติดา้ นการท่องเที่ยว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานกั งานปลดั กระทรวงการทอ่ งเท่ยี วและกีฬา
จากจานวนการใช้จ่ายดังกล่าว รายจ่ายที่มีมูลค่าสาคัญสูงสุด คือ การใช้จ่ายเพ่ือส่งเสริมการท่องเที่ยว
(Tourism promotion services) มมี ูลคา่ 5,084.11 ล้านบาท (แผนภูมิที่ 5-13)
แผนภูมทิ ่ี 5- 13 แสดงมลู คา่ การบรโิ ภคของภาครัฐเพ่อื การทอ่ งเที่ยว
ลา้ นบาท การบรโิ ภคของภาครัฐเพื่อการท่องเท่ียว
16,000
14,000 13,415.8 14,509.5 14,363.0 13,293.5
12,000
10,000 10,657.2 11,155.5 12,328.4
8,000
6,000 6,903.5
4,000
2,000
0
2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560
ตารางที่ 10 ตัวชี้วัดท่ไี มใ่ ชท่ างการเงิน (Non monetary indicators)
ตัวชี้วัดท่ีไม่ใช่ทางการเงิน แสดงตัวชี้วัดเชิงปริมาณท่ีมีความสัมพันธ์กับ
ตารางก่อนหนา้ และมคี วามสาคัญต่อการตีความข้อมูลทางการเงินต่าง ๆ ตัวชี้วัดนี้รวมถึงจานวนเท่ียว
ของการเดินทาง แยกตามรูปแบบของการท่องเท่ียว ประเภทของผู้มาเยือน ช่วงระยะเวลาของการ
ค้างแรม อกี ท้ังตัวชี้วัดทางกายภาพที่เก่ียวกับรูปแบบของท่ีพักอาศัย รูปแบบการเดินทางเข้าประเทศ
อ้างอิงของผู้เยี่ยมเยือนท่ีไม่ได้มีถิ่นพานักอาศัยในประเทศ รวมท้ังจานวนและขนาดของธุรกิจหรือ
กิจการท่ีเป็นส่วนหนึ่งของอุตสาหกรรมท่องเท่ียว ในปี พ.ศ. 2560 มีผู้เยี่ยมเยือนชาวต่างประเทศ
ที่เข้ามาท่องเทย่ี วในประเทศไทยทั้งหมด ผู้เยี่ยมเยอื นชาวไทยทีท่ ่องเท่ียวในประเทศไทย และชาวไทย
ที่เดินทางไปท่องเท่ียวต่างประเทศ และจากจานวนห้องพักที่สามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้ มี
นักท่องเทีย่ วเขา้ ใชบ้ รกิ ารหอ้ งพักเฉลย่ี ทั้งปี หรือมอี ัตราการเข้าพัก (Occupancy Rate)
สานกั วิจยั เศรษฐกจิ และประเมินผล หนา้ ที่ 5-10
บริษทั เอก็ เซลเลนท์ บสิ เนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั
รายงานฉบบั สมบรู ณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบัญชปี ระชาชาติด้านการท่องเทยี่ ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเทยี่ วและกีฬา
Table1
Inbound tourism expenditure by products and classes of visitors in 2560
Products Million Baht
Inbound tourism expenditure
Tourists Excursionists Visitors
A. Consumption products
A.1 Tourism characteristic products 1,489,977.81 12,191.02 1,502,168.83
1. Accommodation services for visitors 527,092.44 - 527,092.44
2. Food and beverage serving services 366,216.82 8,236.28 374,453.10
3. Railway passenger transport services 14,225.49 - 14,225.49
4. Road passenger transport services 80,291.04 1,535.03 81,826.08
5. Water passenger transport services 18,605.50 - 18,605.50
6. Air passenger transport services 92,170.87 - 92,170.87
7. Transport equipment rental services 18,301.25 104.24 18,405.49
8. Travel agencies and other reservation services 50,631.92 128.89 50,760.80
9. Cultural services 22,413.52 274.69 22,688.20
10. Sports and recreational services 145,644.78 80.04 145,724.82
11. Country-specific tourism characteristic goods 122,548.58 1,094.33 123,642.90
12. Country-specific tourism characteristic services 31,835.60 737.54 32,573.13
A.2 Other consumption products 358,010.82 3,578.34 361,589.16
Total 1,847,988.63 15,769.36 1,863,757.99
Table 2
Domestic tourism expenditure by products and classes of visitors in 2560
Products Million Baht
Domestic tourism expenditure
Tourists Excursionists Visitors
A. Consumption products
A.1 Tourism characteristic products 577,148.53 57,756.57 634,905.09
1. Accommodation services for visitors 211,290.75 - 211,290.75
2. Food and beverage serving services 184,632.33 34,106.56 218,738.89
3. Railway passenger transport services 3,869.12 704.92 4,574.04
4. Road passenger transport services 21,078.22 4,331.94 25,410.17
5. Water passenger transport services 859.79 91.97 951.76
6. Air passenger transport services 16,930.70 167.19 17,097.89
7. Transport equipment rental services 3,219.22 81.49 3,300.71
8. Travel agencies and other reservation services 16,111.61 78.42 16,190.04
9. Cultural services 712.61 57.76 770.37
10. Sports and recreational services 10,442.74 1,437.96 11,880.70
11. Country-specific tourism characteristic goods 56,771.51 11,157.13 67,928.64
12. Country-specific tourism characteristic services 51,229.93 5,541.22 56,771.15
A.2 Other consumption products 289,495.13 65,213.07 354,708.20
Total 866,643.65 122,969.64 989,613.29
สานกั วิจยั เศรษฐกิจและประเมนิ ผล หนา้ ท่ี 5-11
บริษัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จากัด
รายงานฉบบั สมบูรณ์ (Final Report)
โครงการจดั ทาบญั ชีประชาชาติดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว (Tourism Satellite Account: TSA)
ประจาปีงบประมาณ 2561
สานักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกฬี า
Table 3
Outbound tourism expenditure by products and classes of visitors in 2560
Products Million Baht
Inbound tourism expenditure
A. Consumption products Tourists Excursionists Visitors
A.1 Tourism characteristic products
221,602.26 1,620.88 223,223.15
1. Accommodation services for visitors 94,056.11 0.00 94,056.11
2. Food and beverage serving services 63,504.26 542.07 64,046.33
3. Railway passenger transport services 6,544.01 1.98 6,545.99
4. Road passenger transport services 12,015.53 12,462.81
5. Water passenger transport services 447.29
6. Air passenger transport services 176.25 0.00 176.25
7. Transport equipment rental services 8,234.21 0.00 8,234.21
8. Travel agencies and other reservation services 1,792.64 0.00 1,792.64
9. Cultural services 6,555.19 6,685.75
10. Sports and recreational services 3,115.83 130.56 3,149.52
11. Country-specific tourism characteristic goods 4,579.78 33.69 4,600.84
12. Country-specific tourism characteristic services 19,047.08 21.06 19,429.65
A.2 Other consumption products 1,981.36 382.56 2,043.04
Total 62,203.03 61.69 63,492.37
283,805.30 1,289.33 286,715.51
2,910.21
Table 4
Internal tourism consumptionby products and classes of visitors in 2560
Million Baht
Products Internal tourism consumption
A. Consumption products Inbound Domestic Internal
A.1 Tourism characteristic products
1,502,168.83 634,905.09 2,137,073.93
1. Accommodation services for visitors 527,092.44 211,290.75 738,383.19
374,453.10 218,738.89 593,191.99
2. Food and beverage serving services 14,225.49 18,799.53
3. Railway passenger transport services 81,826.08 4,574.04 107,236.24
4. Road passenger transport services 18,605.50 25,410.17 19,557.27
5. Water passenger transport services 92,170.87 109,268.76
6. Air passenger transport services 18,405.49 951.76 21,706.20
7. Transport equipment rental services 50,760.80 17,097.89 66,950.84
8. Travel agencies and other reservation services 22,688.20 3,300.71 23,458.57
9. Cultural services 145,724.82 16,190.04 157,605.52
10. Sports and recreational services 123,642.90 191,571.54
11. Country-specific tourism characteristic goods 32,573.13 770.37 89,344.28
12. Country-specific tourism characteristic services 361,590.21 11,880.70 716,297.36
A.2 Other consumption products 1,863,759.04 67,928.64 2,853,371.28
Total 56,771.15
354,708.20
989,613.29
สานักวจิ ยั เศรษฐกิจและประเมินผล หนา้ ท่ี 5-12
บริษัท เอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเมน้ ท์ จากดั