ครุนิพนธ์ฉบับสมบูรณ์

92 ใบความรู้ เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญ ความหมายของการอ่านจับใจความสำคัญ การอ่านจับใจความสำคัญ คือ การอ่านเพื่อจับใจความหรือข้อคิด ความคิดสำคัญหลักของ ข้อความหรือเรื่องที่อ่าน เป็นข้อความ ที่คลุมข้อความอื่น ๆ ในย่อหน้าหนึ่ง ๆ ไว้ทั้งหมด ใจความสำคัญ หมายถึง ใจความที่สำคัญ และเด่นที่สุดในย่อหน้า เป็นแก่นของย่อหน้าที่ สามารถครอบคลุมเนื้อความในประโยคอื่นๆ ในย่อหน้านั้นหรือประโยคที่สามารถเป็นหัวเรื่องของย่อ หน้านั้นได้ ใจความรอง หรือพลความ (พน-ละ-ความ) หมายถึง ใจความ หรือประโยคที่ขยายความ ประโยค ใจความสำคัญ เป็นใจความสนับสนุนใจความสำคัญให้ชัดเจนขึ้น หลักการจับใจความสำคัญ 1. ตั้งจุดมุ่งหมายในการอ่านให้ชัดเจน 2. อ่านเรื่องราวอย่างคร่าวๆ พอเข้าใจ และเก็บใจความสำคัญของแต่ละย่อหน้า 3. เมื่ออ่านจบให้ตั้งคําถามตนเองว่า เรื่องที่อ่าน มีใคร ท่าอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่ อย่างไร 4. นำสิ่งที่สรุปได้มาเรียบเรียงใจความสำคัญใหม่ด้วยสำนวนของตนเองเพื่อให้เกิดความ สละสลวย วิธีจับใจความสำคัญ วิธีการจับใจความมีหลายอย่าง ขึ้นอยู่กับความชอบว่าอย่างไร เช่น การขีดเส้นใต้ การใช้สี ที่แตกต่างกัน แสดงความสำคัญมากน้อยของข้อความ 1. พิจารณาทีละย่อหน้า หาประโยคใจความสำคัญของแต่ละย่อหน้า 2. ตัดส่วนที่เป็นรายละเอียดออกได้ เช่น ตัวอย่าง สำนวนโวหาร อุปมาอุปไมย 3. สรุปใจความสำคัญด้วยสำนวนภาษาของตนเอง

93 การพิจารณาตำแหน่งใจความสำคัญ 1. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนต้นของย่อหน้า 2. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนกลางของย่อหน้า 3. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนท้ายของย่อหน้า 4. ประโยคใจความสำคัญอยู่ตอนต้นและตอนท้ายของย่อหน้า 5. ผู้อ่านสรุปขึ้นเอง จากการอ่านทั้งย่อหน้า (ในกรณีใจความสำคัญหรือความคิดสำคัญ อาจอยู่รวมในความคิดย่อย ๆ โดยไม่มีความคิดที่เป็นประโยคหลัก)

94 รถม้า รถม้านับเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของเมืองลําปาง มีครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2548 โดยอพยพ มาจากพระนครหลวงหลังจากที่เกิดมีรถยนต์วิ่งกันขวักไขว่ การใช้รถม้าในปัจจุบันของนครลําปาง ส่วนใหญ่ใช่เป็นพาหนะนํานักท่องเที่ยวชมรอบเมืองกับรถรับจ้าง และผู้ขับขี่เองก็ต้องมีใบอนุญาต ขับขี่ด้วย ส่วนม้าต้องใช้วัสดุสีดำเป็นที่กําบังตาทั้งสองข้าง เพื่อไม่ให้ม้ามองเห็นสิ่งรอบข้าง ให้มองเห็น เพียงท้องถนนเท่านั้น บทความขนาดสั้น

95 แบบบันทึก KWL – Chart เรื่อง “รถม้า” K รู้เรื่องอะไรบ้างเกี่ยวกับ “รถม้า” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... W ต้องการรู้อะไรอีกบ้างเกี่ยวกับ “รถม้า” ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... L อ่านแล้วรู้อะไรอีกบ้างเกี่ยวกับ “รถม้า” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ......................................................................................................................................................

96 แผนภาพความคิดเรื่อง “รถม้า” ชื่อ ....................................................นามสกุล ........................................ชั้น.......... เลขที่ ..........

97 สรุปใจความสำคัญเรื่อง รถม้า ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ............................................................................................................................................... ....... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................ ............................................................................................................................ ............................................................................................................................

98 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ความตั้งใจ ในการทำงาน ความ รับผิดชอบ การตรงต่อ เวลา ตอบคำถาม และแสดง เหตุผล ผลสำเร็จ ของงาน รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18- 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง

99 แบบประเมินการอ่านจับใจความโดยใช้เทคนิคการเรียนรู้KWL Plus คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล จําแนก ใจความหลัก/ ใจความรอง ลำดับ ความสัมพันธ์ ในเรื่อง เข้าใจเนื้อหา ภายในเรื่อง ได้อย่าง ถูกต้อง แยกพิจารณา ในส่วนต่างๆ ตอบคำถาม และแสดง เหตุผล รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ......................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18- 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง

100 แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบายความหมายของ เพลงชาติ 1.2 ปฏิบัติตนตามสิทธิและหน้าที่ของนักเรียน 1.3 ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำงานกับสมาชิกในโรงเรียน 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียนและชุมชน 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา 1.6 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะทำความผิด ทำตามสัญญาที่ ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู 2.3 ปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ไม่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว และโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบในการทำงาน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ 4.2 มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ 4.3 สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล 5. อยู่อย่าง พอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม 5.2 ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี 5.3 ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล 5.4 ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อผู้อื่นกระทำ ผิดพลาด

101 คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5.5 วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐานของ ความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร 5.6 รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับและ ปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 6. มุ่งมั่นในการ ทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ และแบ่งปันสิ่งของให้ผู้อื่น 8.3 ดูแล รักษาทรัพย์สมบัติของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 191 - 108 ดีมาก 73 - 90 ดี 54 - 72 พอใช้ ต่ำกว่า 54 ปรับปรุง

102 แบบบันทึกหลังแผนการสอน • ผลการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… • ปัญหา/อุปสรรค ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… • ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ....................................................ผู้บันทึก ลงชื่อ....................................................ผู้ตรวจ (นางสาวสุวิชาดา รักศิลป์) (นางสาวฐานิดา โสดาจันทร์) ครูผู้สอน ครูพี่เลี้ยง ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย • ข้อเสนอแนะ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………..ผู้ตรวจ (นางสาวกัลฐ์คนางค์ เชื้อแก้วจินดา) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา โรงเรียนวัดทุ่งครุ (พึ่งสายอนุสรณ์)

103 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 รหัสวิชา ท 22101 รายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง การอ่านในชีวิตประจำวัน เวลา 9 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง การอ่านเพื่อจับใจความสำคัญจากนิทาน เวลา 2 ชั่วโมง ชื่อผู้สอน นางสาวสุวิชาดา รักศิลป์ สอนวันที่ ……… เดือน ……… พ.ศ. ……… _____________________________________________________________________ ๑. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การอ่านจับใจสำคัญจากความนิทาน คือ การอ่านที่ผู้อ่านต้องจับใจความสำคัญเนื้อเรื่อง ที่อ่าน ซึ่งจะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจในสิ่งที่ผู้เขียนต้องการสื่อ ตลอดจนจุดมุ่งหมายของผู้แต่งได้ดียิ่งขึ้น การฝึกอ่านจับใจความสำคัญจากนิทานจะทำให้นักเรียนมีทักษะการอ่านจับใจความได้ดี สามารถ เข้าใจเรื่องลำดับเหตุการณ์และแนวคิด ของผู้เขียนได้ดียิ่งขึ้น 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 2.1 มาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 การอ่าน มาตรฐานการเรียนรู้ ท 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิด เพื่อนำไป ตัดสินใจแก้ปัญหาในการดำเนินชีวิตและมีนิสัยรักการอ่าน 2.2 ตัวชี้วัด ท 1.1 ม.2/2 จับใจความสำคัญ สรุปความ และอธิบายรายละเอียดจากเรื่องที่อ่าน ท 1.1 ม.1/9 มีมารยาทในการอ่าน

104 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge : K) 1. นักเรียนบอกหลักการอ่านจับใจความสำคัญจากนิทานได้ถูกต้อง ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process : P) 1. นักเรียนสามารถจับใจความสำคัญจากนิทานได้ถูกต้อง ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude : A) 1. นักเรียนมีมารยาทในการอ่าน 4. ทักษะ/กระบวนการสอน 1. กระบวนการอ่าน 2. กระบวนการเขียน 5. สาระการเรียนรู้ 5.1สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. การจับใจความสำคัญจากนิทาน 2. หลักการอ่านจับใจความสำคัญจากนิทาน 5.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 6. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 6.1 ความสามารถในการสื่อสาร 6.2 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการเชื่อมโยง 2. ทักษะการสรุปย่อ 6.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

105 7. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. รักความเป็นไทย ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้/กิจกรรมการเรียนรู้(ขั้นนํา – ขั้นสอน - ขั้นสรุป) ชั่วโมงที่ 1-2 ขั้นนํา 1. ครูชี้แจงจุดประสงค์การเรียนรู้ ดังนี้ 2.1 เพื่อฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญและบอกหลักการอ่านจับใจความสำคัญ จากนิทานได้ 2.2 เขียนแผนภาพความคิดจากการอ่านจับใจความสำคัญจากนิทานได้ 2.3 สรุปสาระสำคัญจากการอ่านจับใจความสำคัญจากนิทานได้ 2. ครูให้นักเรียนดูภาพนิทาน เรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” จากสื่อการสอน Power Point พร้อมทั้งสนทนากับนักเรียนเพื่อคาดการณ์ถึงเนื้อหาและเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นภายในเรื่อง 3. ครูสอบถามนักเรียนว่าชอบอ่านนิทานเรื่องใดบ้าง ขั้นสอน ขั้นที่ 1 ขั้นกิจกรรมก่อนการอ่าน K (What you know) 1. ครูแจกใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากนิทาน ให้กับนักเรียน 2. นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากนิทาน หลังจากนั้นร่วมกัน อภิปรายและสรุปความรู้จากการอ่านใบความรู้จากนั้นครูผู้สอนอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่นักเรียนยังไม่ เข้าใจ 3. ครูทบทวนวิธีการอ่านจับใจความ โดยใช้เทคนิคการเรียนรู้KWL Plus ให้นักเรียนเข้าใจ อีกครั้ง

106 4. ครูเขียนชื่อเรื่องนิทาน “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” บนกระดาน จากนั้นครูสนทนากับนักเรียน เกี่ยวกับชื่อเรื่องของนิทานว่ามีความโดดเด่นอย่างไรบ้าง ให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันแสดงความ คิดเห็น และบันทึกความรู้เกี่ยวกับชื่อเรื่องที่ครูเขียนให้ดูลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง K ขั้นที่ 2 ขั้นกิจกรรมระหว่างการอ่าน W (What we want to know) 5. ครูแจกบทอ่านนิทาน เรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ให้กับนักเรียน เพื่อฝึกการอ่าน จับใจความสำคัญจากนิทาน 6. นักเรียนร่วมกันตั้งคําถามในสิ่งที่ต้องการรู้จากนิทาน เรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” จากนั้น บันทึกคําถามลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง W 7. นักเรียนอ่านนิทาน เรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” แล้วนักเรียนหาคําตอบจากคําถามที่ตั้งไว้ ในช่อง W หากอ่านเจอข้อมูลใหม่ สามารถตั้งคําถามเพิ่มเติมในช่อง W ได้ ขั้นที่ 3 ขั้นกิจกรรมหลังการอ่าน L (What you have learned) 8. นักเรียนบันทึกคําตอบที่ได้จากการตั้งคําถาม ลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง L 9. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายสิ่งที่ได้เรียนรู้ทั้งหมดจากการอ่าน เรื่อง “ก่องข้าวน้อย ฆ่าแม่” เพื่อตรวจสอบคําตอบอีกครั้ง ขั้นที่ 4 ขั้นการสร้างแผนภาพความคิด (Mapping) 10. นักเรียนนําข้อมูลจากแบบบันทึก KWL Plus มาเรียบเรียงข้อมูลเป็นแผนภาพความคิด และนําข้อมูลจากแผนภาพความคิดมาสรุปใจความสำคัญในรูปแบบความเรียงอีกครั้งในใบงาน ขั้นสรุป นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้จากบทเรียน

107 9. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ -Power Point - ใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากนิทาน - บทอ่านการจับใจความจากนิทาน เรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” -แบบบันทึก KWL Plus - ใบงานแผนภาพความคิดและสรุปใจความสำคัญจากเรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” 10. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงานสรุปใจความสำคัญเรื่อง ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ ใบงานเรื่อง ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจใบงานแผนภาพความคิด ใบงานแผนภาพความคิด ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ประเมินการอ่านจับใจความสำคัญ แบบประเมินการอ่านจับใจความสำคัญ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมนักเรียน แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน และ รักความเป็นไทย แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

108 ใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากนิทาน ความหมายของนิทาน นิทาน คือ เรื่องราวที่เล่าต่อ ๆ กันมาเป็นเวลานานมาแล้ว แต่ไม่ทราบแน่ชัดว่าเริ่มต้น เล่ากันมาตั้งแต่เมื่อใด การเล่านิทานมีจุดหมายก็เพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลิน และให้ความรู้ เพื่อสอนให้เป็นคนดีอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข และบางครั้งก็สอดแทรกคติเพื่อเป็นข้อคิด และนําไปปฏิบัติใช้ในชีวิตได้ ประเภทของนิทาน การแบ่งประเภทของนิทานตามรูปแบบของนิทาน และตามเนื้อหาสาระที่เป็นเรื่องราว ของนิทาน แบ่งออกเป็นประเภทต่าง ๆ 8 ประเภท คือ 1. เทพนิยายหรือเรื่องราวปรัมปรา เป็นนิทานหรือนิยายที่เกินเลย ความเป็นจริงของมนุษย์ ส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับอภินิหาร 2. นิทานประจำท้องถิ่นหรือนิทานพื้นบ้าน มักเป็นนิทานที่ถูกเล่าขานตกทอดต่อเนื่องกันมา เป็น เรื่องราวเกี่ยวข้องกับตำนานพื้นบ้าน ประวัติ ความเป็นมาของท้องถิ่น ภูเขา ทะเล เป็นต้น 3. นิทานคติสอนใจ เป็นนิทานที่เรียบเรียงเชิงเปรียบเทียบกับชีวิต และความเป็นอยู่ร่วมกัน ในสังคม ให้บังเกิดผลในการดำรงชีวิตและความเป็นอยู่ร่วมกัน ให้ช่วยเหลือหรือเมตตา และ อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข 4. นิทานวีรบุรุษ เป็นนิทานที่กล่าวอ้างบุคคลที่มีความสามารถ องอาจ กล้าหาญ 5. นิทานอธิบายเหตุเป็นเรื่องราวของเหตุที่เกิดสิ่งหนึ่งสิ่งใดและอธิบายพร้อมตอบคำถาม เรื่องราว นั้น ๆ ด้วย 6. เทพปกรณัม เป็นนิทานที่เกี่ยวกับความเชื่อโดยเฉพาะตัวบุคคล ที่มีอภินิหารเหนือความ เป็นจริง ลึกลับ 7. นิทานที่มีตัวสัตว์เป็นตัวเอก เปรียบเทียบเรื่องราวอยู่ร่วมกันในสังคม สอนจริยธรรม แฝงแง่คิด และแนวทางแก้ไข เป็นเรื่องบันเทิงคดีที่สนุกสนาน 8. นิทานตลกขบขัน เป็นเรื่องเปรียบเทียบชีวิตความเป็นอยู่แต่มีมุขที่ตลก ขบขัน สนุกสนาน ทำให้เกิดความรู้สึกเป็นสุข

109 หลักการอ่านจับใจความสำคัญจากนิทาน การอ่านจับใจความสำคัญจากนิทานอาจใช้หลักการอ่านจับใจความสำคัญ เหมือนการอ่าน เรื่องยาว ๆ ทั่วไป คือเน้นการสรุปสาระสำคัญของเรื่อง ในลักษณะการย่อความซึ่งมีขั้นตอนการอ่าน ดังนี้ 1. ตั้งใจอ่าน มีสมาธิในการอ่าน 2. อ่านเรื่องราวนั้น ๆ ตั้งแต่ต้นจนจบเรื่อง 3. สรุปหรือจับใจความสำคัญ ว่าเป็นเรื่องอะไร มีใคร ทำอะไร กับ ใครที่ไหน เมื่อไร ทำอย่างไร 4. ทบทวนความบางตอน หรือสาระบางเรื่องที่ยังเข้าใจ ไม่ชัดเจน ให้เข้าใจ 5. สังเกตดูว่าผลสุดท้ายของเรื่องนั้น ๆ อะไรเกิดขึ้นบ้าง 6. พิจารณาว่าเรื่องมีสาระหรือความสำคัญอยู่ที่ใดมีแง่คิดคติธรรม หรือคำสอน แก่ผู้อ่าน อย่างไรบ้าง 7. สรุปความคิด ทำบันทึกช่วยจำ ย่อความ ตอบคำถาม หรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ตาม วัตถุประสงค์

110 บทอ่านจับใจความสำคัญ นิทานเรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ครั้งหนึ่งนานมาแล้วในฤดูฝน มีการเตรียมปักดำกล้าข้าว ทุกครอบครัวจะออกไป ไถนา เตรียมการเพาะปลูก ครอบครัวของชายหนุ่มคนหนึ่งกำพร้าพ่อก็จะออกไปปฏิบัติภารกิจเช่นเดียวกัน วันหนึ่งเขาไถนาอยู่นานจนการตะวันขึ้นสูงแล้ว เขารู้สึกเหน็ดเหนื่อย อ่อนเพลียมากกว่าปกติและ หิวข้าวมากกว่าทุกวัน ปกติแล้วแม่ผู้ชราจะมาส่งข้าวให้ทุกวัน แต่วันนี้กลับมาผิดปกติเขาจึงหยุดไถนา เข้ามาพักผ่อนอยู่ใต้ต้นไม้ ปล่อยเจ้าทุยไปกินหญ้า สายตาเหมือนมองไปทางบ้านรอคอยแม่ที่จะมา ส่งข้าวด้วยความรู้สึกกระวนกระวายใจ ตะวันขึ้นสูงและค่อนความหิวกระหายถึงทวีคูณขึ้น ทันใดนั้นเขามองเห็นแม่เดินเลียบมาตามคันนา พร้อมกับก่องข้าวน้อย ๆ เขารู้สึกไม่พอใจ ที่แม่เอาก่องข้าวน้อยนั้นมาช้ามาก ด้วยความหิวกระหายจนตาลายอารมณ์พลุ่งพล่าน เขาคิดว่าใน ก่องข้าวน้อยนั้นคงกินไม่อิ่มเป็นแน่ จึงเอ่ยต่อว่าแม่ของตนว่า “อีแก่มึง ไปทำอะไรอยู่ถึงเอาข้าวมาให้ กินช้านัก ก่องข้าวก็เอามาแต่ก่องน้อย ๆ กูจะกินอิ่มหรือ” ผู้เป็นแม่เอ่ยปากตอบลูกว่า “ถึงก่องข้าวจะน้อยแต่ก็น้อยต้อนแต้น แต่แน่นในดอกลูกเอ๋ย ลองกินเบิ่งก่อน” ความหิว ความเหน็ดเหนื่อย ความโมโหหูอื้อตาลาย ไม่ยอมฟังเสียงใด ๆ เกิดบันดาลโทสะ อย่างแรง จึงคว้าได้ไม้เข้าตีแม่ที่แก่ชราล้มลงแล้วเดินไปกินข้าวจนอิ่ม แล้วแต่ข้าวยังไม่หมดก่อง จึงรู้สึกผิดชอบชั่วดีรีบไปดูอาการของแม่ และเข้ามาสวมกอด แม่ชายหนุ่มร้องไห้โฮ สำนึกผิดที่ฆ่าแม่ ของตนด้วยอารมณ์เพียงชั่ววูบ เมื่อชายหนุ่มปลงศพแม่แล้วขอร้องชักชวนผูกมิตรชาวบ้าน ช่วยกัน ปั้นอิฐก่อเป็นธาตุเจดีย์บรรจุ แม่ไว้จึงให้ชื่อว่า “ธาตุก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” จนตราบทุกวันนี้

111 แบบบันทึก KWL – Chart เรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” K รู้เรื่องอะไรบ้างเกี่ยวกับ “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... W ต้องการรู้อะไรอีกบ้างเกี่ยวกับ “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... L อ่านแล้วรู้อะไรอีกบ้างเกี่ยวกับ “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ......................................................................................................................................................

112 แผนภาพความคิดเรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ชื่อ .................................................นามสกุล ...........................................ชั้น.......... เลขที่ ..........

113 สรุปใจความสำคัญเรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ............................................................................................................................................... ....... ............................................................................................................................ .......................... ............................................................................................................................. ...................... ............................................................................................................................. ...................... ........................................................................................................................................... ........

114 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ความตั้งใจ ในการทำงาน ความ รับผิดชอบ การตรงต่อ เวลา ตอบคำถาม และแสดง เหตุผล ผลสำเร็จ ของงาน รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18- 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง

115 แบบประเมินการอ่านจับใจความโดยใช้เทคนิคการเรียนรู้KWL Plus คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล จําแนก ใจความหลัก/ ใจความรอง ลำดับ ความสัมพันธ์ ในเรื่อง เข้าใจเนื้อหา ภายในเรื่อง ได้อย่าง ถูกต้อง แยกพิจารณา ในส่วนต่างๆ ตอบคำถาม และแสดง เหตุผล รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ......................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18- 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง

116 แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบายความหมายของ เพลงชาติ 1.2 ปฏิบัติตนตามสิทธิและหน้าที่ของนักเรียน 1.3 ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำงานกับสมาชิกในโรงเรียน 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียนและชุมชน 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา 1.6 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะทำความผิด ทำตามสัญญาที่ ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู 2.3 ปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ไม่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว และโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบในการทำงาน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ 4.2 มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ 4.3 สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล 5. อยู่อย่าง พอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม 5.2 ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี 5.3 ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล 5.4 ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อผู้อื่นกระทำ ผิดพลาด

117 คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5.5 วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐานของ ความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร 5.6 รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับและ ปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 6. มุ่งมั่นในการ ทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ และแบ่งปันสิ่งของให้ผู้อื่น 8.3 ดูแล รักษาทรัพย์สมบัติของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 191 - 108 ดีมาก 73 - 90 ดี 54 - 72 พอใช้ ต่ำกว่า 54 ปรับปรุง

118 แบบบันทึกหลังแผนการสอน • ผลการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… • ปัญหา/อุปสรรค ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… • ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ....................................................ผู้บันทึก ลงชื่อ....................................................ผู้ตรวจ (นางสาวสุวิชาดา รักศิลป์) (นางสาวฐานิดา โสดาจันทร์) ครูผู้สอน ครูพี่เลี้ยง ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย • ข้อเสนอแนะ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………..ผู้ตรวจ (นางสาวกัลฐ์คนางค์ เชื้อแก้วจินดา) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา โรงเรียนวัดทุ่งครุ (พึ่งสายอนุสรณ์)

119 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 รหัสวิชา ท 22101 รายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง การอ่านในชีวิตประจำวัน เวลา 9 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง การอ่านเพื่อจับใจความสำคัญจากบทความ เวลา 2 ชั่วโมง ชื่อผู้สอน นางสาวสุวิชาดา รักศิลป์ สอนวันที่ ……… เดือน ……… พ.ศ. ……… _____________________________________________________________________ ๑. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การอ่านจับใจสำคัญจากความบทความ คือ การอ่านที่ผู้อ่านต้องเข้าใจเนื้อเรื่อง จุดมุ่งหมาย ของเรื่องว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไร อย่างไร แล้วนําเรื่องที่อ่านมาสรุปรวบรวมหรือเรียบเรียง ข้อความให้เป็นสํานวนภาษาของตนเอง บทความ เป็นงานเขียนประเภทหนึ่งที่ต้องอาศัยทักษะการ อ่านจับใจความสำคัญ เพราะจะทำให้เข้าใจเรื่องหรือประเด็นสำคัญที่ผู้เขียนนําเสนอได้ดียิ่งขึ้น 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 2.1 มาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 การอ่าน มาตรฐานการเรียนรู้ ท 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิด เพื่อนำไป ตัดสินใจแก้ปัญหาในการดำเนินชีวิตและมีนิสัยรักการอ่าน 2.2 ตัวชี้วัด ท 1.1 ม.2/2 จับใจความสำคัญ สรุปความ และอธิบายรายละเอียดจากเรื่องที่อ่าน ท 1.1 ม.1/9 มีมารยาทในการอ่าน

120 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge : K) 1. นักเรียนบอกหลักการอ่านจับใจความสำคัญจากบทความได้ถูกต้อง ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process : P) 1. นักเรียนสามารถจับใจความสำคัญจากบทความได้ถูกต้อง ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude : A) 1. นักเรียนมีมารยาทในการอ่าน 4. ทักษะ/กระบวนการสอน 1. กระบวนการอ่าน 2. กระบวนการเขียน 5. สาระการเรียนรู้ 5.1สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. การจับใจความสำคัญจากบทความ 2. หลักการอ่านจับใจความสำคัญจากบทความ 5.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 6. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 6.1 ความสามารถในการสื่อสาร 6.2 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการเชื่อมโยง 2. ทักษะการสรุปย่อ 6.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

121 7. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. รักความเป็นไทย 8. กระบวนการจัดการเรียนรู้/กิจกรรมการเรียนรู้(ขั้นนํา – ขั้นสอน - ขั้นสรุป) ชั่วโมงที่ 1–2 ขั้นนํา 1. ครูชี้แจงจุดประสงค์การเรียนรู้ ดังนี้ 1.1 เพื่อฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญและบอกหลักการอ่านจับใจความสำคัญ จากบทความได้ 1.2 เขียนแผนภาพความคิดจากการอ่านจับใจความสำคัญจากบทความได้ 1.3 สรุปสาระสำคัญจากการอ่านจับใจความสำคัญจากบทความได้ 2. ครูสอบถามนักเรียนว่าเคยอ่านบทความเรื่องใดบ้าง 3. ครูให้นักเรียนดูภาพครอบครัว จากสื่อการสอน Power Point พร้อมทั้งสนทนากับ นักเรียนเกี่ยวกับเหตุการณ์ในภาพ ขั้นสอน ขั้นที่ 1 ขั้นกิจกรรมก่อนการอ่าน K (What you know) 1. ครูแจกใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากบทความ ให้กับนักเรียน 2. นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากบทความ หลังจากนั้นร่วมกัน อภิปรายและสรุปความรู้จากการอ่านใบความรู้จากนั้นครูผู้สอนอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่นักเรียนยังไม่ เข้าใจ 3. ครูทบทวนวิธีการอ่านจับใจความ โดยใช้เทคนิคการเรียนรู้KWL Plus ให้นักเรียนเข้าใจ อีกครั้ง

122 4. ครูเขียนชื่อเรื่องบทความ “พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน” บนกระดาน จากนั้นครูสนทนากับ นักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาของบทความว่ามีความโดดเด่นอย่างไรบ้าง ให้นักเรียนแต่ละคนร่วมกันแสดง ความคิดเห็น และบันทึกความรู้เกี่ยวกับชื่อเรื่องที่ครูเขียนให้ดูลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง K ขั้นที่ 2 ขั้นกิจกรรมระหว่างการอ่าน W (What we want to know) 5. ครูแจกบทความ เรื่อง “พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน” ให้กับนักเรียน เพื่อฝึกการอ่าน จับใจความสำคัญจากบทความ 6. นักเรียนร่วมกันตั้งคําถามในสิ่งที่ต้องการรู้จากบทความ เรื่อง “พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน” จากนั้นบันทึกคําถามลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง W 7. นักเรียนอ่านบทความ เรื่อง “พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน” แล้วนักเรียนหาคําตอบจากคําถาม ที่ตั้งไว้ในช่อง W หากอ่านเจอข้อมูลใหม่ สามารถตั้งคําถามเพิ่มเติมในช่อง W ได้ ขั้นที่ 3 ขั้นกิจกรรมหลังการอ่าน L (What you have learned) 8. นักเรียนบันทึกคําตอบที่ได้จากการตั้งคําถาม ลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง L 9. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายสิ่งที่ได้เรียนรู้ทั้งหมดจากการอ่าน เรื่อง “พระอรหันต์ ที่อยู่ในบ้าน” เพื่อตรวจสอบคําตอบอีกครั้ง ขั้นที่ 4 ขั้นการสร้างแผนภาพความคิด (Mapping) 10. นักเรียนนําข้อมูลจากแบบบันทึก KWL Plus มาเรียบเรียงข้อมูลเป็นแผนภาพความคิด และนําข้อมูลจากแผนภาพความคิดมาสรุปใจความสำคัญในรูปแบบความเรียงอีกครั้งในใบงาน ขั้นสรุป นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้จากบทเรียน

123 9. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ - Power Point - ใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากบทความ - บทอ่านการจับใจความจากนิทาน เรื่อง “พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน” - แบบบันทึก KWL Plus - ใบงานแผนภาพความคิดและสรุปใจความสำคัญจากเรื่อง “พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน” 10. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงานสรุปใจความสำคัญเรื่อง พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน ใบงานเรื่อง พระอรหันต์ที่อยู่ในบ้าน ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจใบงานแผนภาพความคิด ใบงานแผนภาพความคิด ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ประเมินการอ่านจับใจความสำคัญ แบบประเมินการอ่านจับใจความสำคัญ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมนักเรียน แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน และ รักความเป็นไทย แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

124 ใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากบทความ ความหมายของบทความ บทความ หมายถึง งานเขียนที่แสดงทรรศนะเกี่ยวกับความรู้ข้อเท็จจริง ปัญหาและเรื่องราว ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น รวมทั้งทรรศนะของผู้เขียนเกี่ยวกับเรื่องราวหรือเหตุการณ์ที่กําลังเป็นที่สนใจอยู่ ในขณะนั้นบทความจะให้ความรู้ความคิด และความเพลิดเพลิน มักจะเผยแพร่ทางหนังสือพิมพ์ นิตยสารวิทยุกระจายเสียง เป็นต้น ลักษณะของบทความ ให้ความรู้ความคิด เสนอความคิดเห็น กระตุ้นให้เกิดการวิจารณ์และดึงดูดความสนใจ ให้เพลิดเพลินแก่ผู้อ่าน ประเภทของบทความ มีหลายประเภทที่เขียนด้วยจุดมุ่งหมายและวิธีการนําเสนอด้วยสํานวนภาษาแตกต่างกัน เช่น บทความวิจารณ์บทความแสดงความคิดเห็น บทความชีวประวัติ บทความสัมภาษณ์บุคคล บทความ แนะนํา บทความท่องเที่ยว เป็นต้น ข้อเท็จจริง คือ ข้อมูลที่เป็นจริง มีหลักฐานประกอบให้น่าเชื่อถือ มีสถิติ ตัวเลข ปีพ.ศ. ผลการวิจัยให้พิสูจน์ได้ ข้อคิดเห็น คือ ข้อมูลที่เป็นความคิดเห็น การคาดคะเน การทํานายของผู้เขียน ผู้อ่านจะเห็น ด้วยหรือไม่เห็นด้วยก็ได้ ทรรศนะ คือ อารมณ์ความรู้สึก ความคิดและข้อสันนิษฐานที่ผู้พูด หรือผู้เขียนที่มีต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างมีเหตุผล มีความสอดคล้องกับเรื่องราวนั้นๆ

125 หลักการจับใจความสำคัญจากบทความ ๑. ตั้งจุดมุ่งหมายในการอ่านให้ชัดเจน ๒. อ่านเรื่องราวอย่างคร่าวๆ พอเข้าใจ และเก็บใจความสำคัญของแต่ละย่อหน้า ๓. เมื่ออ่านจบให้ตั้งคําถามตนเองว่า เรื่องที่อ่าน มีใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่อย่างไร ๔. นําสิ่งที่สรุปได้มาเรียบเรียงใจความสำคัญใหม่ด้วยสํานวนของตนเองเพื่อให้เกิดความ สละสลวย

126 บทความสำหรับการอ่านเพื่อจับใจความสำคัญ พระอรหันต์อยู่ในบ้าน สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) วัดระฆังโฆษิตารามที่คนไทยให้ความเคารพเลื่อมใส อย่างยิ่ง ครั้งหนึ่งเจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้รับนิมนต์ไปแสดงธรรม ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในพระบรมมหาราชวัง เรื่อง “พระอรหันต์อยู่ในบ้าน” ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เหล่าขุนนาง ข้าราชการ และข้าราชบริพารต่างก็มีความสงสัย เพราะต่างก็เคยได้ยินได้ฟังมาว่า พระอรหันต์จะอยู่ในถ้ำในป่าในเขา ในที่เงียบสงัด หรือที่วัดวาอารามเท่านั้น เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ขยายความว่าจิตพระอรหันต์เป็นผู้บริสุทธิ์ เป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยม หากใครได้ทำบุญกับพระ อรหันต์แล้วไซร้ ก็ถือได้ว่าเป็นลาภอันประเสริฐที่สุด บุญที่ได้ทำจะให้ผลในชาติปัจจุบันทันทีไม่ต้อง รอไปถึงชาติหน้า ทุกๆ คนมุ่งแต่เสาะแสวงหากจะอรหันต์ที่อยู่นอกบ้าน จึงไม่เคยมองเห็นพระอรหันต์ ที่อยู่ในบ้านเลย เหมือนใกล้เกลือกินด่าง น้ำใจของพ่อแม่ที่มีให้ลูก มีแต่ความบริสุทธิ์ ไม่คิดหวังสิ่งตอบแทน เช่นเดียวกับน้ำใจของ พระอรหันต์ที่มีให้ต่อมนุษย์ มีความบริสุทธิ์เช่นเดียวกัน พ่อแม่จึงเปรียบเหมือนพระอรหันต์ของลูก พ่อแม่เลี้ยงดูเรามาตั้งแต่อยู่ในท้องของท่านไม่เคยปริปากบ่น มีแต่ความสุขใจ แม้ลูกเกิดมาพิกลพิการ หูหนวก ตาบอด ท่านก็ยังรัก ยังสงสาร เพราะท่านคิดเสมอว่าลูกคือสายเลือด ขณะที่เราเป็นเด็ก ไร้เดียงสา ซุกซน เคยหยิก ข่วน ทุบตี พ่อ แม่ ต่าง ๆ นานา ท่านไม่เคยโกรธเคือง กลับยิ้มร่าชอบอก ชอบใจ เมื่อเราเติบโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ รู้สึกผิดชอบชั่วดีแล้วก็ตาม แต่บางครั้งด้วย ความโกรธ ความหลง เราพลั้งเผลอกระทำไม่ดีต่อท่าน ท่านก็ให้อภัยในการกระทำของเราเสมอ เพราะท่านกลัวว่าเราจะมี บาปติดตัว จึงยอมที่จะเจ็บ ยอมทุกข์เสียเอง น้ำใจของพ่อแม่ที่มีต่อลูก เช่นนี้ เปรียบเท่ากับน้ำใจของ พระอรหันต์โดยแท้ พ่อแม่จึงเป็นพระอรหันต์ในบ้านของเราจริงๆ ทำไมพวกท่านจึงไม่คิดที่จะทำบุญ กับพระอรหันต์ที่อยู่ในบ้านของท่านเล่า? ในยามที่พ่อแม่ยังมีชีวิตอยู่ เราควรที่จะเลี้ยงดู จัดหาอาหาร เสื้อผ้า พาท่านไปทำบุญทำทาน เพื่อให้ท่านมีความสุข และที่สำคัญต้องเลี้ยงดูจิตใจท่านด้วย ไม่ปล่อยทิ้งให้ท่านอยู่อย่างเดียวดาย ต้องคอยเอาใจใส่ปรนนิบัติดูแลท่านอย่างใกล้ชิด แต่คนส่วนมากมักจะทำบุญให้พ่อแม่ ในยามที่ท่าน ตายจากเราไปแล้ว จึงเป็นการพลาดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิต เราควรที่จะทำบุญให้กับพ่อแม่ ในขณะที่ ท่านยังมีชีวิตอยู่ จึงจะได้ชื่อว่าเป็นผู้กตัญญูกตเวที การทำบุญแบบนี้จะได้อานิสงส์ทันตาเห็นในชาติ ปัจจุบัน บุญที่ให้ผลในชาติปัจจุบัน คือ บุญที่ทำกับพระอรหันต์ผู้ประเสริฐ

127 พระอรหันต์ที่อยู่นอกบ้าน พวกเรา ๆ ท่าน ๆ ไม่อาจจะล่วงรู้ได้ว่า องค์ใดจริง หรือไม่จริง แต่ที่อยู่ใกล้ตัวที่สุดและเป็นของจริงแท้แน่นอน บูชาได้อย่างแน่นอน คือ พ่อแม่ของเรา ไม่มีผู้ใดที่มี ความกตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ แล้วต้องพบกับความวิบัติ ไม่เคยมี มีแต่จะทำมาหากินอะไรก็เจริญ รุ่งเรือง แคล้วคลาดปลอดภัยจากอันตรายทั้งหลายทั้งปวง (ปรับจากพระอรหันต์อยู่ในบ้าน: กองบรรณาธิการวารสาร ราชรถ ฉบับเดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๗)

128 แบบบันทึก KWL – Chart เรื่อง “พระอรหันต์อยู่ในบ้าน” K รู้เรื่องอะไรบ้างเกี่ยวกับ “พระอรหันต์อยู่ในบ้าน” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... W ต้องการรู้อะไรอีกบ้างเกี่ยวกับ “พระอรหันต์อยู่ในบ้าน” ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... L อ่านแล้วรู้อะไรอีกบ้างเกี่ยวกับ “พระอรหันต์อยู่ในบ้าน” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ......................................................................................................................................................

129 แผนภาพความคิดเรื่อง “พระอรหันต์อยู่ในบ้าน” ชื่อ ...................................................นามสกุล ..........................................ชั้น.......... เลขที่ ..........

130 สรุปใจความสำคัญเรื่อง “พระอรหันต์อยู่ในบ้าน” ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................... ...................................................................................................................................................... ........................................................................................................................... ........................... ............................................................................................................................. ...................... ............................................................................................................................. ...................... ......................................................................................................................................... ..........

131 แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล ความตั้งใจ ในการทำงาน ความ รับผิดชอบ การตรงต่อ เวลา ตอบคำถาม และแสดง เหตุผล ผลสำเร็จ ของงาน รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18- 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง

132 แบบประเมินการอ่านจับใจความโดยใช้เทคนิคการเรียนรู้KWL Plus คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ ชื่อ-สกุล จําแนก ใจความหลัก/ ใจความรอง ลำดับ ความสัมพันธ์ ในเรื่อง เข้าใจเนื้อหา ภายในเรื่อง ได้อย่าง ถูกต้อง แยกพิจารณา ในส่วนต่างๆ ตอบคำถาม และแสดง เหตุผล รวม 20 คะแนน 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 ลงชื่อ......................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 18- 20 ดีมาก 14 - 17 ดี 10 - 13 พอใช้ ต่ำกว่า 10 ปรับปรุง

133 แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติได้ และอธิบายความหมายของ เพลงชาติ 1.2 ปฏิบัติตนตามสิทธิและหน้าที่ของนักเรียน 1.3 ให้ความร่วมมือ ร่วมใจ ในการทำงานกับสมาชิกในโรงเรียน 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ต่อโรงเรียนและชุมชน 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของศาสนา 1.6 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะทำความผิด ทำตามสัญญาที่ ตนให้ไว้กับเพื่อน พ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู 2.3 ปฏิบัติต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง ไม่หาประโยชน์ในทางที่ไม่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของครอบครัว และโรงเรียน ตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน และรับผิดชอบในการทำงาน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 แสวงหาข้อมูลจากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ 4.2 มีการจดบันทึกความรู้อย่างเป็นระบบ 4.3 สรุปความรู้ได้อย่างมีเหตุผล 5. อยู่อย่าง พอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินของตนเอง เช่น สิ่งของ เครื่องใช้ ฯลฯ อย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี และใช้เวลาอย่างเหมาะสม 5.2 ใช้ทรัพยากรของส่วนรวมอย่างประหยัด คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอย่างดี 5.3 ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วยความรอบคอบ มีเหตุผล 5.4 ไม่เอาเปรียบผู้อื่น และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมให้อภัยเมื่อผู้อื่นกระทำ ผิดพลาด

134 คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ รายการประเมิน ระดับคะแนน 4 3 2 1 5.5 วางแผนการเรียน การทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันบนพื้นฐานของ ความรู้ ข้อมูล ข่าวสาร 5.6 รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และสภาพแวดล้อม ยอมรับและ ปรับตัว อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข 6. มุ่งมั่นในการ ทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงาน ช่วยคิด ช่วยทำ และแบ่งปันสิ่งของให้ผู้อื่น 8.3 ดูแล รักษาทรัพย์สมบัติของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ลงชื่อ....................................................ผู้ประเมิน ................ /................ /................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้4 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมน้อยครั้ง ให้1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 191 - 108 ดีมาก 73 - 90 ดี 54 - 72 พอใช้ ต่ำกว่า 54 ปรับปรุง

135 แบบบันทึกหลังแผนการสอน • ผลการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… • ปัญหา/อุปสรรค ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… • ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ....................................................ผู้บันทึก ลงชื่อ....................................................ผู้ตรวจ (นางสาวสุวิชาดา รักศิลป์) (นางสาวฐานิดา โสดาจันทร์) ครูผู้สอน ครูพี่เลี้ยง ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย • ข้อเสนอแนะ ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ………………………………………………..ผู้ตรวจ (นางสาวกัลฐ์คนางค์ เชื้อแก้วจินดา) รองผู้อำนวยการสถานศึกษา โรงเรียนวัดทุ่งครุ (พึ่งสายอนุสรณ์)

136 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 รหัสวิชา ท 22101 รายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง การอ่านในชีวิตประจำวัน เวลา 9 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5 เรื่อง การอ่านเพื่อจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น เวลา 2 ชั่วโมง ชื่อผู้สอน นางสาวสุวิชาดา รักศิลป์ สอนวันที่ ……… เดือน ……… พ.ศ. ……… _____________________________________________________________________ ๑. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น คือ การอ่านที่ผู้อ่านต้องเข้าใจเนื้อเรื่อง จุดมุ่งหมาย ของเรื่อง มุ่งค้นหาสาระของเรื่องหรือของหนังสือ แล้วนําเรื่องที่อ่านมาสรุปรวบรวมหรือเรียบเรียง ข้อความให้เป็นสํานวนภาษาของตนเอง การอ่านจับใจความสำคัญจึงเป็นพื้นฐานที่นําไปสู่การอ่าน ระดับสูง เรื่องสั้นเป็นงานเขียนประเภทหนึ่งที่ต้องอาศัยทักษะการอ่านจับใจความสำคัญ เพราะจะทำ ให้เข้าใจเรื่องหรือประเด็นสำคัญที่ผู้เขียนนําเสนอได้ดียิ่งขึ้น 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 2.1 มาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 การอ่าน มาตรฐานการเรียนรู้ ท 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิด เพื่อนำไป ตัดสินใจแก้ปัญหาในการดำเนินชีวิตและมีนิสัยรักการอ่าน 2.2 ตัวชี้วัด ท 1.1 ม.2/2 จับใจความสำคัญ สรุปความ และอธิบายรายละเอียดจากเรื่องที่อ่าน ท 1.1 ม.1/9 มีมารยาทในการอ่าน

137 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ ด้านความรู้ (Knowledge : K) 1. นักเรียนบอกหลักการอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้นได้ถูกต้อง ด้านทักษะ/กระบวนการ (Process : P) 1. นักเรียนสามารถจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้นได้ถูกต้อง ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude : A) 1. นักเรียนมีมารยาทในการอ่าน 4. ทักษะ/กระบวนการสอน 1. กระบวนการอ่าน 2. กระบวนการเขียน 5. สาระการเรียนรู้ 5.1สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1. การจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น 2. หลักการอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น 5.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลักสูตรสถานศึกษา) 6. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 6.1 ความสามารถในการสื่อสาร 6.2 ความสามารถในการคิด 1. ทักษะการเชื่อมโยง 2. ทักษะการสรุปย่อ 6.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

138 7. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. รักความเป็นไทย 8. กระบวนการจัดการเรียนรู้/กิจกรรมการเรียนรู้(ขั้นนํา – ขั้นสอน - ขั้นสรุป) ชั่วโมงที่ 1–2 ขั้นนํา 1. ครูชี้แจงจุดประสงค์การเรียนรู้ ดังนี้ 1.1 เพื่อฝึกทักษะการอ่านจับใจความสำคัญและบอกหลักการอ่านจับใจความสำคัญ จากเรื่องสั้นได้ 1.2 เขียนแผนภาพความคิดจากการอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้นได้ 1.3 สรุปสาระสำคัญจากการอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้นได้ 2. ครูสอบถามนักเรียนว่าเคยอ่านบทความเรื่องใดบ้าง 3. ครูให้นักเรียนดูภาพคนสองคนกําลังช่วยเหลือกันกับภาพที่สื่อว่าไม่เหยียบย่ำคนอื่น จากสื่อการสอน Power Point พร้อมทั้งสนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับเหตุการณ์ในภาพ ขั้นสอน ขั้นที่ 1 ขั้นกิจกรรมก่อนการอ่าน K (What you know) 1. ครูแจกใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น ให้กับนักเรียน 2. นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น หลังจากนั้นร่วมกัน อภิปรายและสรุปความรู้จากการอ่านใบความรู้จากนั้นครูผู้สอนอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่นักเรียนยังไม่ เข้าใจ 3. ครูทบทวนวิธีการอ่านจับใจความ โดยใช้เทคนิคการเรียนรู้KWL Plus ให้นักเรียนเข้าใจ อีกครั้ง

139 4. ครูเขียนชื่อเรื่องของเรื่องสั้น “ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่นลง” บนกระดาน จากนั้นครู สนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับชื่อเรื่องของเรื่องสั้นว่ามีความโดดเด่นอย่างไรบ้าง ให้นักเรียนแต่ละคน ร่วมกันแสดงความคิดเห็น และบันทึกความรู้เกี่ยวกับชื่อเรื่องที่ครูเขียนให้ดูลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง K ขั้นที่ 2 ขั้นกิจกรรมระหว่างการอ่าน W (What we want to know) 5. ครูแจกเรื่องสั้น เรื่อง “ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่นลง” ให้กับนักเรียน เพื่อฝึกการอ่านจับ ใจความสำคัญจากเรื่องสั้น 6. นักเรียนร่วมกันตั้งคําถามในสิ่งที่ต้องการรู้จากเรื่องสั้น เรื่อง “ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่น ลง” จากนั้นบันทึกคําถามลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง W 7. นักเรียนอ่านเรื่องสั้น เรื่อง “ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่นลง” แล้วนักเรียนหาคําตอบจาก คําถามที่ตั้งไว้ในช่อง W หากอ่านเจอข้อมูลใหม่ สามารถตั้งคําถามเพิ่มเติมในช่อง W ได้ ขั้นที่ 3 ขั้นกิจกรรมหลังการอ่าน L (What you have learned) 8. นักเรียนบันทึกคําตอบที่ได้จากการตั้งคําถาม ลงในแบบบันทึก KWL Plus ในช่อง L 9. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายสิ่งที่ได้เรียนรู้ทั้งหมดจากการอ่าน เรื่อง “ยกตัวเองขึ้นโดย ไม่ลดคนอื่นลง” เพื่อตรวจสอบคําตอบอีกครั้ง ขั้นที่ 4 ขั้นการสร้างแผนภาพความคิด (Mapping) 10. นักเรียนนําข้อมูลจากแบบบันทึก KWL Plus มาเรียบเรียงข้อมูลเป็นแผนภาพความคิด และนําข้อมูลจากแผนภาพความคิดมาสรุปใจความสำคัญในรูปแบบความเรียงอีกครั้งในใบงาน ขั้นสรุป นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้จากบทเรียน

140 9. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ - Power Point - ใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น - บทอ่านการจับใจความจากนิทาน เรื่อง “ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่นลง” - แบบบันทึก KWL Plus - ใบงานแผนภาพความคิดและสรุปใจความสำคัญจากเรื่อง “ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลด คนอื่นลง” 10. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงานสรุปใจความสำคัญเรื่อง ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลดคนอื่นลง ใบงานเรื่อง ยกตัวเองขึ้นโดยไม่ลด คนอื่นลง ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจใบงานแผนภาพความคิด ใบงานแผนภาพความคิด ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ประเมินการอ่านจับใจความสำคัญ แบบประเมินการอ่านจับใจความสำคัญ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมนักเรียน แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ ทำงาน และ รักความเป็นไทย แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

141 ใบความรู้เรื่อง การอ่านจับใจความสำคัญจากเรื่องสั้น ความหมายของเรื่องสั้น เรื่องสั้น หมายถึง บันเทิงคดีร้อยแก้วรูปแบบหนึ่ง มีลักษณะคล้ายนวนิยายแต่สั้นกว่า โดยมี เหตุการณ์ในเรื่องและตัวละครน้อย มักจบแบบพลิกความคาดหมายหรือจบแบบทิ้งให้คิด เป็นต้น การดำเนินเรื่องจะมุ่งเข้าสู่ประเด็นหลักอย่างรวดเร็ว ต้นกำเนิดของเรื่องสั้นมาจากประเพณีการเล่า นิทาน ซึ่งมักจะปูโครง เรื่องอย่างคร่าว ๆ แล้วเข้าสู่จุดสำคัญของเรื่องอย่างรวดเร็วและเรื่องสั้นต้อง บรรจุคำประมาณ 1,000 - 10,000 คำ อ่านรวดเดียวจบในเวลา 5 นาทีหรืออย่างมากไม่เกิน 40 นาที ใช้เวลาอ่านน้อย รู้เรื่องทันอกทันใจ เป็นอาหารว่างของจิตใจในเวลาพักผ่อน เรื่องสั้นที่ดีย่อมทำให้เกิด ความเพลิดเพลิน ลืมภารกิจกังวลได้ชั่วขณะ ลักษณะเด่นของเรื่องสั้นคือ มักมีเหตุการณ์หลักเพียง เหตุการณ์เดียว โครงเรื่องเดียว ฉากเดียว จำนวน ตัวละครเพียงไม่กี่ตัว และมีระยะเวลาตั้งแต่ต้นจน จบเรื่องไม่นานนัก ลักษณะของเรื่องสั้น 1. ต้องมีโครงเรื่อง (Plot) โครงเรื่องคือ อุบายหรือกลวิธีที่จะสร้างเรื่องให้ สนุกสนาน น่าอ่าน โดยการผูกปมของเรื่องให้มีข้อขัดแย้ง มีอุปสรรคเกิดขึ้นกับตัวละคร ส่วนใหญ่มักจะมีเพียงปมเดียว เมื่อตัวละคร สามารถคลี่คลายปัญหาได้ อันเป็นจุดสุดยอดของเรื่อง ซึ่ง เรียกว่าจุดสุดยอดหรือจุด Climax เรื่องก็จบลงยกเว้นเรื่อง สั้นชนิดผูกปมอาจมีหลายหลายปมหรือมีหลายข้อขัดแย้งหรือหลาย ปัญหา 2. เรื่องสั้นต้องมีจุดมุ่งหมายอย่างเดียวและมีผลเพียงอย่างเดียวคือแต่ละเรื่องจะแสดง ความคิดหรือโลกทัศน์แง่ใดแง่หนึ่งของชีวิตเพียงอย่างเดียว 3. ต้องใช้ฉากน้อยและมีช่วงที่เกิดเหตุการณ์ในเรื่องน้อยคือกล่าวถึงสถานที่ที่เกิดเหตุการณ์ ไม่กี่แห่งและช่วงเวลาที่ตัวละครมีบทบาทในท้องเรื่องก็กล่าวอย่างรวบรัด 4. เรื่องสั้นต้องมีตัวละครน้อยโดยเฉพาะตัวละครสำคัญควรมี 1 ตัว ตัวประกอบ 2 ตัวเท่านั้น 5. มีขนาดสั้นคือเขียนอย่างประหยัดถ้อยคำ