เล่ม แผนการจัดการเรียนรู้ วิชา การเขียนลวดลายไทย

148 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 5 ลวดลายประดับพระโกศ ฟองนำ ้ ใบเทศ ประจำ ยำมกำ้นตอ่ ใบเทศ ภาพที่ 7-5 รูปแบบลวดลายบัวกลีบขนุน ชั้นองค์พระโกศทองใหญ่ (รัชกาลที่ 5)

149 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 6 ภาพที่ 7-6 รูปแบบลวดลำยกลีบขนุนชั้นองค์พระโกศทองใหญ่ (รัชกำลที่ 9)

150 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 7 ชื่อและหน้าที่วัสดุอุปกรณ์ในงานเขียนลายบัวกลีบขนุน บัวกลุ่ม ดินสอกดหรือดินสอด า ชนิด HB - ใช้ส าหรับร่างลายเขียนเส้นที่ต้องการ ยางลบ - ใช้ส าหรับลบเส้นดินสอที่ไม่ต้องการ ไม้บรรทัด - ใช้ส าหรับวัดขนาดรูปร่าง -รูปทรงเหลี่ยม กระดาษขนาด A4หรือกระดาษอาร์ต ชนิดเนื้อละเอียด เป็นมัน ขนาด 80-100 แกรม - ใช้ส าหรับเขียนลายไทยด้วยดินสอ ที่เหลาดินสอ - ใช้ส าหรับเหลาดินสอให้ไส้ดินสอมีความแหลม กระดาษช าระ - ใช้ส าหรับเช็ดผงดินสอที่ติดตามอุปกรณ์

151 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 8 แผ่นที่ : 1 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 1. 1.1 บอกชื่อและหน้าที่อุปกรณ์การเขียนลาย 2. 2.1 ก าหนดขนาดรูปทรงโครงสร้างลายบัวกลีบขนุน

152 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนแบบลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 9 แผ่นที่ : 2 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 3. 3.1 เขียนเส้นก าหนดขนาดรูปทรงโครงสร้างลายบัวกลีบ ขนุนกลีบที่ 1 4. 4.1เขียนเส้นก าหนดขนาดรูปทรงโครงสร้างลายบัวกลีบ ขนุนกลีบที่ 2

153 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนแบบลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 10 แผ่นที่ : 3 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 5. 5.1เขียนเส้นก าหนดขนาดรูปทรงโครงสร้างลายบัวกลีบ ขนุนกลีบซ้อน 6. 6.1 ก าหนดเส้นกรอบด้านนอกลายกลีบขนุน

154 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 11 แผ่นที่ : 4 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 7. 7.1 ก าหนดลายกลีบบัวด้านหน้า 8. 8.1 ร่างลวดลายลงในลายกลีบขนุน

155 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนแบบลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 12 แผ่นที่ : 5 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 9. 9.1เขียนรายละเอียดการร่างลวดลายกลีบขนุนลงใน พื้นที่ลวดลาย 10. 10.1 ตัดเส้นรายละเอียดลายกลีบขนุนลงในพื้นที่ ลวดลาย

156 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน้า 13 แผ่นที่ : 6 ข้อควรระวังการปฏิบตัิงาน คา อธิบายข้อควรระวังการปฏิบตัิงาน 1. 1.1 การแบ่งกลีบขนุนให้เขียนกลีบขนุนสลับกันระหว่าง ลายด้านหน้าและด้านหลัง 2. 2.1 การแบ่งพื้นที่การเขียนลวดลายควรมีพื้นที่เท่ากัน

157 ใบงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน่วยที่ 2 สอนครั้งที่ 7 1. จดุประสงคเ์ชิงพฤติกรรม 1.1 จัดเตรียมอุปกรณ์การเขียนลายบัวกลีบขนุน ได้ 1.2 แสดงขั้นตอนการเขียนลายบัวกลีบขนุน ได้อย่างถูกต้อง 2. สมรรถนะ 2.1 มีทักษะการเขียนลายบัวกลีบขนุน 2.2 แก้ปัญหาจากการเขียนลายบัวกลีบขนุน ได้ 3. เครื่องมือ วัสดุ และอุปกรณ์ ดินสอกดหรือดินสอด า ยางลบ ไม้บรรทัด กระดาษขนาด A4 ที่เหลาดินสอ กระดาษช าระ 4. การประเมินผล ผลงานการเขียนลายบัวกลีบขนุน ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 60 5. เอกสารอ้างอิง/เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. (2539). ลายไทย ภาพไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ: ม.ป.พ. ภิญโญ สุวรรณคีรี. (2546). ลายไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. โพธิ์ ใจอ่อนน้อม. (2522). คู่มือลายไทย. โรงพิมพ์ธนาคารออมสิน. พระเทวาภินิมมิต. (2530). สมุดต าราลายไทย. โรงพิมพ์คุรุสภา. สันติ เล็กสุขุม. (2539). กระหนกในดินแดนไทย. ส านักพิมพ์มติชน.

158 ใบงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายประเภทลายบัว เรื่อง : การเขียนลายบัวกลีบขนุน หน่วยที่ 2 งานครั้งที่ 7 6. การมอบหมายงาน ค าสั ่งที่ 1ให้นักเรียนเขียนลายกลีบขนุนตามแบบที่ก าหนดให้ ความสูงตัวลาย 15.8 ซ.ม ความกว้างตัวลาย 10.4 ซ.ม การแบ่งรายละเอียดการเขียนตัวลาย การก าหนดขนาดให้แบ่งขนาดลวดลายตามใบ ขนั้ตอนการปฎิบตัิงาน คะแนนเต็ม 100 คะแนน

159 7. เกณฑ์การประเมินผลงาน แบบประเมินผลงานนักเรียน ชื่อนักเรียน……………………………………………………………….เลขที่………………… ระดับชั้น ปวช.2 สาขาวิชา ช่างทองหลวง วิชา การเขียนลวดลายไทย เรื่อง การเขียนลายบัวกลีบขนุน หมายเหตุ ( X2 ) = จ านวนคูณค่าระดับคะแนนกับค่าคะแนนเกณฑ์ประเมิน เช่น X2 ค่าคะแนน 5 = 10 คะแนน ข้อ จดุประเมินคณุภาพผลงาน การเขียนลายบัวกลีบขนุน ผลการประเมิน ระดับคะแนน คะแนนรวม เกณท์ป ระเมิ น ดีเยี่ยม ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง 5 4 3 2 1 ผ่าน ไม่ผ่าน 1 การเตรียมอุปกรณ์การเขียนลาย ( X2 ) 2 การร่างสัดส่วนรูปทรง ( X2 ) 3 ความเหมาะสมของรูปทรง ( X4 ) 4 ลายเส้นมีความคมชัด ( X2 ) 5 การเขียนลายบัวกลีบขนุน ( X6 ) 6 จ านวนการเขียนลายครบตามที่มอบหมาย( X2 ) 7 ความสะอาด ปราณีตในการเขียนลาย( X2 ) ผลคะแนนรวม

160 แบบสรปุผลการประเมินผลงานนักเรียน วิชา การเขียนลวดลายไทย เรื่องการเรียนที่7 การเขียนลายบัวกลีบขนุน ระดับชั้น ปวช.2 สาขาวิชา ช่างทองหลวง กาญจนาภิเษกวิทยาลยัช่างทองหลวง ล าดับที่ ชื่อ นามสกุล ผ้รูบัการประเมิน จดุประเมินคณุภาพชิ้นงาน คะแนนรวม 110 คะแนน ค่าเฉลี่ยร้อยละ เก ณ ท์ที่ผ่า น ก า ร ป ระเมิ น ค่าเฉ ลี่ย ร้อ ย ละ 65 1. การเตรียมอุปกรณ์การเขียนลาย ( X2 ) 10 คะแนน 2. กการร่างสัดส่วนรูปทรง ( X2 ) 10 คะแนน 3. ความเหมาะสมของรูปทรง ( X4 ) 20 คะแนน 4. ลายเส้นมีความคมชัด ( X2 ) 10คะแนน 5. การเขียนลายบัวกลีบขนุน ( X6 ) 30 คะแนน 6. จ านวนการเขียนลายครบตามที่มอบหมาย( X2 ) 10คะแนน 7. ความสะอาด ปราณีตในการเขียนลาย( X2 ) 10คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ผลรวมคะแนนค่าเฉลี่ยร้อยละของนักเรียนทั้งหมด (…………………………………………) นานพีระยศ แก้วปัญญา ผ้ปูระเมิน

161 แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยที่ 3 หลักสูตร ประกาศนียบตัรวิชาชีพ พทุธศกัราช 2562 สอนครั้งที่ 9 รหสัวิชา 20315-2107 วิชา การเขียนลวดลายไทย หน่วยกิต 1-4-3 หน่วยการเรียนรู้ การเขียนลายแม่ลายก้านต่อดอก เรื่องการเรียนรู้ การเขียนลายเกลียว ทฤษฎี 1 ชม. ปฏิบัติ 4 ช.ม. 1. สาระส าคัญ ความรู้ ความเข้าใจ หลักการเขียนลายก้านต่อดอก และปฏิบัติงานเขียนลายก้านต่อดอก การน าความรู้ ไปปรับประยุกต์ใช้ ในการออกแบบลวดลาย การเขียนลายก้านต่อดอก มีขั้นตอนวิธีการเขียนลายที่แตกต่าง จากลายประเภทลายกนก การเขียนกลุ่มแม่ลายก้านต่อดอกมีการแบ่งพื้นที่ ขนาดที่ชัดเจน การเขียนตัวลาย มีการแบ่งขนาด พื้นที่เท่ากัน การน าตัวลายก้านต่อดอก สามารถน าไปใช้กับงานช่างทองหลวง การออกแบบ กลุ่มงานประเภทลายพื้นที่ที่มีขนาดแนวตั้งเช่นขอบ หรือกรอบรูป ที่มีพื้นที่สี่เหลี่ยม ล้วนแล้วแต่ต้องน า ความรู้ประเภทลายก้านต่อดอก ไปท าการออกแบบชิ้นงานทั้งสิ้น การเข้าใจในหลักการ วิธีการเขียน การ แบ่งตัวลาย จึงเป็นขั้นตอนพื้นฐานของการเขียนการออกแบบลวดลาย และการน าองค์ความรู้ไปปรับ ประยุกต์ใช้ 2. สมรถนะประจ าหน่วย 2.1 สมรรถนะประจ าหน่วย 2.1.1 สามารถแสดงความรู้เกี่ยวกับการเขียนลายเกลียว 2.1.2 สามารถปฏิบัติงานเขียนลายเกลียว 2.1.3 ความละเอียดรอบคอบในการดูแลรักษา เครื่องมืออุปกรณ์ในการเขียนลาย 2.2เกณฑก์ารปฏิบตัิงานประจา หน่วย 2.2.1 สามารถอธิบายความรู้เกี่ยวกับการเขียนลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 2.2.2 สามารถปฏิบัติขั้นตอนการเขียนลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 2.2.3 ความละเอียดรอบคอบในการดูแลรักษา เครื่องมืออุปกรณ์ในการเขียนลาย 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 จุดประสงค์ทั ่วไป 3.1.1 เพื่อให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเขียนลายเกลียว 3.1.2 เพื่อให้มีทักษะในการปฏิบัติงานเขียนลายเกลียว 3.1.3 มีความละเอียดรอบคอบในการดูแลรักษา เครื่องมืออุปกรณ์ในการเขียนลาย

162 3.2 จดุประสงคเ์ชิงพฤติกรรม 3.2.1 ระบุความหมายความเป็นมาเกี่ยวกับลักษณะลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 3.2.2 บอกประเภทความหมายลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 3.2.3 แสดงขั้นตอนการเขียนลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 3.2.4 ผู้เรียนแสดงพฤติกรรมที่ดีในการเข้าเรียน ตรงต่อเวลา ซักถามข้อสงสัยตามความเหมาะสม และท าความสะอาดห้องเรียนตามข้อตกลง 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 ความหมายลายเกลียว 4.2 ลักษณะลายลายเกลียว 4.3 หลักการเขียนลายเกลียว 5. กิจกรรมการเรียนรู้ 5.1 การน าเข้าสู่บทเรียน 5.1.1 ครูผู้สอนแจ้งวัตถุประสงค์การเรียน กิจกรรมการเรียนการสอนและวิธีการประเมินผล 5.1.2 ครูผู้สอนน าเข้าสู่บทเรียนซักถามความรู้เดิมหรือปูพื้นฐานความรู้ลายเกลียว 5.1.3 ครูเปิด Power Point อธิบายความหมายของลายเกลียวและความสัมพันธ์ ความเกี่ยวเนื่องการ น าลายเกลียวไปออกแบบลวดลายไทยในรูปแบบลวดลายชนิดอื่น และสอดแทรกคุณธรรมการมีพฤติกรรมที่ ดีในการเข้าเรียน ตรงต่อเวลา ซักถามข้อสงสัยตามความเหมาะสม 5.2 การเรียนรู้ 5.2.1 ครูเปิด Power Point เรื่องความหมายความเป็นมาของลายเกลียวครูผู้สอนบรรยาย ด าเนินการสอนหรือประกอบกิจกรรมการเรียนโดยที่น าเสนอรูปภาพฉายประกอบ 5.2.2 ครูน ารูปภาพลายเกลียวและลายที่เกี่ยวเนื่องกับลายเกลียวมาประกอบการอธิบาย 1) ครูถาม-ตอบกับนักเรียน โดยครูยกตัวอย่างรูปภาพลายเกลียวแล้วถาม-ตอบเกี่ยวกับ ความหมายความเป็นมาของลายเกลียวกับการน าไปใช้ 2) การออกแบบลวดลายไทยลายเกลียวมีส่วนส าคัญต่อการเขียนลายไทยด้านใดบ้าง 3) ข้อสังเกตการเขียนลายเกลียวมีหลักการสังเกตอะไรบ้าง 5.2.3 ครูนักเรียนช่วยกันสรุปความหมายความเป็นมาของลายเกลียว 5.2.4 ครูให้นักศึกษาท าใบงานที่ 1 เรื่องความส าคัญความเป็นมาลายเกลียวมีด้านใดบ้าง โดยให้ นักเรียนเขียนลงในสมุดบันทึกความรู้ของตนเอง 5.2.5 ครูให้นักเรียนฝึกทักษะการเขียนลายเกลียวตามใบงาน 5.2.6 ครูเรียกตรวจการเขียนลายเกลียวเป็นรายบุคคลพร้อมชี้จุดแก้ไขเป็นรายบุคคล 5.2.7 ครูให้นักเรียนฝึกเขียนลายเกลียวต่อจนครบจ านวนการฝึกเขียนลายเกลียว

163 5.3 การสรุป 5.3.1 ครูสุ่มนักเรียนเล่าความรู้เกี่ยวกับลายเกลียวความส าคัญด้านใดบ้าง 5.3.2 ครูสรุปเรื่องความหมายและเป็นมาของลายเกลียว 5.3.3 ครูสรุปหลักการสังเกตการณ์เขียนลายเกลียวตามหลักการความงามด้านลวดลายศิลปะไทย 5.4 การวดัและประเมินผล 5.4.1 เครื่องมือประเมิน 5.4.2 แบบประเมินผลพฤติกรรม 5.4.3 แบบทดสอบความรู้ 5.4.4 แบบประเมินผลงาน 6. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 6.1 สื่อโสตทัศน์ 6.1.1 คลิปวิดีโอ การเขียนลายเกลียว 6.2 โสตทัศน์อุปกรณ์ 6.2.1 คอมพิวเตอร์ 6.2.2 โทรศัพท์มือถือสมาร์ทโฟน 6.2.3 แท็บเล็ต 6.3 สื่อสิ่งพิมพ์ 6.3.1 หนังสือ ลายไทย ภาพไทย. ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. (2539). 6.3.2 หนังสือ ลายไทย. ภิญโญ สุวรรณคีรี. (2546). 6.4 สื่อบทเรียนอิเลก ็ ทรอนิกส์ 6.4.1 ใบความรู้ลายเกลียว 6.4.2 ใบล าดับขั้นตอนการปฏิบัติงาน 6.4.3 Power Point 7. หลักฐานการเรียนรู้ 7.1 หลักฐานความรู้ 7.1.1 แผนการจัดการเรียนรู้ 7.1.2 ใบความรู้ 7.1.3 ใบล าดับขั้นตอนการปฏิบัติงาน 7.1.4 บันทึกหลังการสอน

164 7.2 หลกัฐานการปฏิบตัิงาน 7.2.1 ใบงาน 7.2.2 เกณฑ์การประเมินผลงาน 8. การวดัและประเมินผลการเรียนรู้ 8.1เครื่องมือการประเมิน 8.1.1 ก่อนเรียนรู้ วิธีการวัดผล การสัมภาษณ์ การอภิปราย เครื่องมือวัด ค าตอบจากการสัมภาษณ์ แนวคิดจากการอภิปราย 8.1.2 ระหว่างเรียนรู้ วิธีการวัดผล ขั้นตอนในการปฏิบัติ เครื่องมือวัด การสังเกตุการปฏิบัติงานของนักเรียน 8.1.3 หลังเรียน วิธีการวัดผล ผลงานการเขียนลายก้านต่อดอก เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผลงานการเขียนลายเกลียว 8.2เกณฑก์ารประเมิน 8.2.1 เกณฑ์ประเมินพฤติกรรมผู้เรียนผ่านเกณฑ์ประเมินตามขั้นตอนปฏิบัติงานการเขียนลาย เกลียว 8.2.2 แบบทดสอบความรู้ผลการประเมินผ่านด้านรู้ความเข้าใจต่อหลักการเขียนลายเกลียว 8.2.3 เกณฑ์การประเมินการเขียนลายเกลียวไม่ต ่ากว่าร้อยละ 60

165 9. บันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 9.1 ข้อสรุปหลังการจัดการเรียนรู้ ด้านผู้สอน การจัดการเรียนการสอนในรูปแบบ online off line สอนได้ครบตามหัวข้อที่ก าหนดในแผนการจัดการเรียนรู้ สอนได้ไม่ครบตามหัวข้อที่ก าหนดในแผนการจัดการเรียนรู้ยังขาดหัวข้อ ดังนี้ แนวทางการแก้ปัญหาการสอนไม่ครบหัวข้อตามแผน ด้านความพร้อมและผลการเรียนรู้ของผู้เรียน จ านวนนักเรียนทั้งหมด คน จ านวนนักเรียนที่เข้าเรียน คน จ านวนนักเรียนที่ขาดเรียน คน เกณฑ์ที่แนะน า คิดเป็นร้อยละ ดีมาก(80-100) ดี (70-79) พอใช้ (60-69) ต้องปรับปรุง (ต ่ากว่า 60) 1 การตรงต่อเวลา ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 2 การแต่งกาย, การปฏิบัติตามระเบียบ ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 3 ความพร้อม, ความตั้งใจในการเรียน ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 4 มีความรับผิดชอบงานที่มอบหมาย ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 5 มีความรู้ ความสามารถ ตรงวัตถุประสงค์ ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง อื่นๆ 9.2 ปัญหา อุปสรรค 9.3 ข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ปัญหา หมายเหตุปัญหา อุปสรรคและแนวทางแก้ปัญหา ผู้สอนน าไปพัฒนา ในรูปแบบของวิจัยชั้นเรียน หรือพัฒนาการจัดการเรียนรู้ในครั้งต่อไป ลงชื่อ ผู้สอน ( นายพีระยศ แก้วปัญญา ) ลงชื่อ หัวหน้าสาขาวิชา ( นายพีระยศ แก้วปัญญา) ลงชื่อ (นายพรอนันต์ ภักดีบุญ) ผู้อ านวยการกาญจนาภิเษกวิทยาลัย ช่างทองหลวง

166 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 2 1. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1.1 จุดประสงค์ทั่วไป 1.1.1 เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจความหมายลายเกลียว 1.1.2 เพื่อให้มีทักษะการเขียนลายเกลียว 1.1.3 เพื่อให้กิจนิสัยมีความรอบคอบและยอมรับฟังความคิดเห็นผู้อื่น 1.2 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1.2.1 ระบุความหมายความเป็นมาเกี่ยวกับลักษณะลายเกลียวอย่างถูกต้อง 1.2.2 บอกประเภทความหมายลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 1.2.3 แสดงขั้นตอนการเขียนลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 1.2.4 ผู้เรียนแสดงพฤติกรรมที่ดีในการเข้าเรียน ตรงต่อเวลา ซักถามข้อสงสัยตามความเหมาะสม และท า ความสะอาดห้องเรียนตามข้อตกลง 2. สมรรถนะ 2.1 มีความรู้ความเข้าใจความหมายลายเกลียว 2.2 มีทักษะการเขียนลายเกลียว 2.3 แก้ปัญหาจากการเขียนลายเกลียวได้ 3. เนื้อหาสาระ (ใบความรู้)

167 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 2 เรื่องการเรียนรู้ที่ 9 การเขียนลายเกลียว(สัปดาห์ที่ 9 ) ลายเกลียว บุญมา แฉ่งฉายา. (2543: 131) กล่าวว่า “ลายเกลียว” เป็นลายที่มีรูปทรงภายนอกทั้งสี่เหลี่ยมใบเทศ สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนในรูปทรงกลีบบัว ซึ่งแล้วแต่ลักษณะของที่น ามาประดิษฐ์ เช่น เป็นลายติดต่อกัน เหมือนลายหน้ากระดาน หรือลายกรอบ เป็นต้น เศรษฐมันตร์ กาญจนกุล (2543 : 70) กล่าวว่า “ลายเกลียว” เป็นลักษณะรอยพันหรือบิดต่อเนื่อง อย่างเกลียวเชือกหรือสว่าน เป็นต้น ลายเกลียวเป็นลายประกอบอีกชนิดหนึ่ง เหมือนกับลายรักร้อยคือเป็น ลายประกอบเหมือนกัน ใช้ตามพื้นที่ราบซึ่งเป็นลายต่อเนื่องแบบหน้ากระดานเรียงไปในทิศทางเดียวกันและ เหมือนกัน เมื่อน าลายชนิดใดมาผูก ก็จะเรียกตามชื่อลายนั้นๆ เช่น เกลียวใบเทศ ใช้ลายใบเทศมาผูกลาย เกลียวเปลวใบเทศอย่างเดียวกันกับข้างต้น ผิดแต่ปลายจะสะบัดไหล เกลียวกระหนก ใช้ลายกระหนกมาผูก ลาย เกลียวมังกรคาบแก้วเป็นเกลียวที่เว้นวงใน ในลักษณะวงกลม เพื่อใส่สอดลายภายในวงกลมนั้น พระเทวาภินิมมิต (2537 : ไม่ปรากฏเลขหน้า) กล่าวเกี่ยวกับการน าลายเกลียวไปใช้ว่า ลายเกลียว ชนิดกระหนก, ใบเทศและมังกรคาบแก้ว ส่วนมากใช้เป็นลูกแก้วและใช้ในที่แบนราบ ส่วนลายเกลียวชนิด หางโตใช้ในที่เป็นหน้ากระดานแบบราบ ดังภาพประกอบที่ 9-1 ถึง 9-2

168 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 2 ภาพที่ 9-1 ลายเกลียว ที่มา : ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. ( 2541). ลายไทยภาพไทย : 215.

169 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 3 ภาพที่ 9-2 ลายเกลียวแบบต่างๆ ที่มา : ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. ( 2541). ลายไทยภาพไทย : 216.

170 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 5 ชื่อและหน้าที่วัสดุอุปกรณ์ในงานเขียนลายเกลียว ดินสอกดหรือดินสอด า ชนิด HB - ใช้ส าหรับร่างลายเขียนเส้นที่ต้องการ ยางลบ - ใช้ส าหรับลบเส้นดินสอที่ไม่ต้องการ ไม้บรรทัด - ใช้ส าหรับวัดขนาดรูปร่าง -รูปทรงเหลี่ยม กระดาษขนาด A4หรือกระดาษอาร์ต ชนิดเนื้อละเอียด เป็นมัน ขนาด 80-100 แกรม - ใช้ส าหรับเขียนลายไทยด้วยดินสอ ที่เหลาดินสอ - ใช้ส าหรับเหลาดินสอให้ไส้ดินสอมีความแหลม กระดาษช าระ - ใช้ส าหรับเช็ดผงดินสอที่ติดตามอุปกรณ์

171 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 6 แผ่นที่ : 1 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 1. 1.1 บอกชื่อและหน้าที่อุปกรณ์การเขียนลาย 2. 2.1 ก าหนดขนาดรูปทรงโครงสร้าง ความกว้าง ความสูง ลายเกลียว

172 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 7 แผ่นที่ : 2 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 3. 3.1 ก าหนดการแบ่งโครงสร้างลักษณะการแบ่งลาย การ แบ่งพื้นที่ตัวลาย 4. 4.1 ร่างลายเส้นโครงสร้างลักษณะลายเกลียว

173 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 8 แผ่นที่ : 3 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 5. 5.1เขียนเส้นร่างรายละเอียดการเขียนลายเกลียว 6. 6.1 ลงน ้าหนักเส้น ตัดเส้นการเขียนเส้นลายเกรียว

174 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน้า 9 แผ่นที่ : 4 ข้อควรระวังการปฏิบตัิงาน คา อธิบายข้อควรระวังการปฏิบตัิงาน 1. 1.1 การแบ่งโครงสร้างเส้นรูปร่างรูปทรงลายจะเป็นเส้น ขนานกัน 2. 2.1 ทิศทางแกนกลางเส้นเคลือเถา มีลักษญะเป็นเส้น โค้ง

175 ใบงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน่วยที่ 12 สอนครั้งที่ 12 1. จดุประสงคเ์ชิงพฤติกรรม 1.1 จัดเตรียมอุปกรณ์การเขียนลายเกลียวได้ 1.2 แสดงขั้นตอนการเขียนลายเกลียวได้อย่างถูกต้อง 2. สมรรถนะ 2.1 มีทักษะการเขียนลายเกลียว 2.2 แก้ปัญหาจากการเขียนลายเกลียวได้ 3. เครื่องมือ วัสดุ และอุปกรณ์ ดินสอกดหรือดินสอด า ยางลบ ไม้บรรทัด กระดาษขนาด A4 ที่เหลาดินสอ กระดาษช าระ 4. การประเมินผล ผลงานการเขียนลายเกลียวผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 60 5. เอกสารอ้างอิง/เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. (2539). ลายไทย ภาพไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ: ม.ป.พ. ภิญโญ สุวรรณคีรี. (2546). ลายไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. โพธิ์ ใจอ่อนน้อม. (2522). คู่มือลายไทย. โรงพิมพ์ธนาคารออมสิน. พระเทวาภินิมมิต. (2530). สมุดต าราลายไทย. โรงพิมพ์คุรุสภา. สันติ เล็กสุขุม. (2539). กระหนกในดินแดนไทย. ส านักพิมพ์มติชน.

176 ใบงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายเกลียว หน่วยที่ 3 งานครั้งที่ 9 6. การมอบหมายงาน ค าสั ่งที่ 1ให้นักเรียนเขียนลายเกลียวตามแบบที่ก าหนดให้ ขนาดความสูง 18 ซ.ม ขนาดความกว้าง 5 ซ.ม ( เส้นกรอบด้านใน 0.1 ซ.ม กรอบด้านนอก 0.4 ซ.ม) พร้อมตัดเส้นลายเกลียวให้ครบถ้วนสวยงาม คะแนนเต็ม 100 คะแนน

177 7. เกณฑ์การประเมินผลงาน แบบประเมินผลงานนักเรียน ชื่อนักเรียน……………………………………………………………….เลขที่………………… ระดับชั้น ปวช.2 สาขาวิชา ช่างทองหลวง วิชา การเขียนลวดลายไทย เรื่อง การเขียนลายเกลียว หมายเหตุ ( X2 ) = จ านวนคูณค่าระดับคะแนนกับค่าคะแนนเกณฑ์ประเมิน เช่น X2 ค่าคะแนน 5 = 10 คะแนน ข้อ จดุประเมินคณุภาพผลงาน การเขียนลายเกลียว ผลการประเมิน ระดับคะแนน คะแนนรวม เก ณ ท์ป ระเมิ น ดีเยี่ยม ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง 5 4 3 2 1 ผ่าน ไม่ผ่าน 1 การเตรียมอุปกรณ์การเขียนลาย ( X2 ) 2 การร่างสัดส่วนรูปทรง ( X2 ) 3 ความเหมาะสมของรูปทรง ( X4 ) 4 ลายเส้นมีความคมชัด ( X2 ) 5 ลายเกลียว ( X6 ) 6 จ านวนการเขียนลายครบตามที่มอบหมาย( X2 ) 7 ความสะอาด ปราณีตในการเขียนลาย( X2 ) ผลคะแนนรวม

178 แบบสรปุผลการประเมินผลงานนักเรียน วิชา การเขียนลวดลายไทย เรื่องการเรียนที่9 การเขียนลายเกลียว ระดับชั้น ปวช.2 สาขาวิชา ช่างทองหลวง กาญจนาภิเษกวิทยาลยัช่างทองหลวง ล าดับที่ ชื่อ นามสกุล ผ้รูบัการประเมิน จดุประเมินคณุภาพชิ้นงาน คะแนนรวม 110 คะแนน ค่าเฉลี่ยร้อยละ เก ณ ท์ที่ผ่า น ก า ร ป ระเมิ น ค่าเฉ ลี่ย ร้อ ย ละ 65 1. การเตรียมอุปกรณ์การเขียนลาย ( X2 ) 10 คะแนน 2. กการร่างสัดส่วนรูปทรง ( X2 ) 10 คะแนน 3. ความเหมาะสมของรูปทรง ( X4 ) 20 คะแนน 4. ลายเส้นมีความคมชัด ( X2 ) 10คะแนน 5. การเขียนลายเกลียว( X6 ) 30 คะแนน 6. จ านวนการเขียนลายครบตามที่มอบหมาย( X2 ) 10คะแนน 7. ความสะอาด ปราณีตในการเขียนลาย( X2 ) 10คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ผลรวมคะแนนค่าเฉลี่ยร้อยละของนักเรียนทั้งหมด (…………………………………………) นานพีระยศ แก้วปัญญา ผ้ปูระเมิน

179 แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยที่ 3 หลักสูตร ประกาศนียบตัรวิชาชีพ พทุธศกัราช 2562 สอนครั้งที่ 10 รหสัวิชา 20315-2107 วิชา การเขียนลวดลายไทย หน่วยกิต 1-3-4 หน่วยการเรียนรู้ การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่องการเรียนรู้ การเขียนลายรักร้อย ทฤษฎี 1 ชม. ปฏิบัติ 4 ช.ม. 1. สาระส าคัญ ความรู้ ความเข้าใจ หลักการเขียนลายก้านต่อดอก และปฏิบัติงานเขียนลายก้านต่อดอก การน าความรู้ ไปปรับประยุกต์ใช้ ในการออกแบบลวดลาย การเขียนลายก้านต่อดอก มีขั้นตอนวิธีการเขียนลายที่แตกต่าง จากลายประเภทลายกนก การเขียนกลุ่มแม่ลายก้านต่อดอกมีการแบ่งพื้นที่ ขนาดที่ชัดเจน การเขียนตัวลาย มีการแบ่งขนาด พื้นที่เท่ากัน การน าตัวลายก้านต่อดอก สามารถน าไปใช้กับงานช่างทองหลวง การออกแบบ กลุ่มงานประเภทลายพื้นที่ที่มีขนาดแนวตั้งเช่นขอบ หรือกรอบรูป ที่มีพื้นที่สี่เหลี่ยม ล้วนแล้วแต่ต้องน า ความรู้ประเภทลายก้านต่อดอก ไปท าการออกแบบชิ้นงานทั้งสิ้น การเข้าใจในหลักการ วิธีการเขียน การ แบ่งตัวลาย จึงเป็นขั้นตอนพื้นฐานของการเขียนการออกแบบลวดลาย และการน าองค์ความรู้ไปปรับ ประยุกต์ใช้ 2. สมรถนะประจ าหน่วย 2.1 สมรรถนะประจ าหน่วย 2.1.1 สามารถแสดงความรู้เกี่ยวกับการเขียนลายรักร้อย 2.1.2 สามารถปฏิบัติงานเขียนลายรักร้อย 2.1.3 ความละเอียดรอบคอบในการดูแลรักษา เครื่องมืออุปกรณ์ในการเขียนลาย 2.2เกณฑก์ารปฏิบตัิงานประจา หน่วย 2.2.1 สามารถอธิบายความรู้เกี่ยวกับการเขียนลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 2.2.2 สามารถปฏิบัติขั้นตอนการเขียนลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 2.2.3 ความละเอียดรอบคอบในการดูแลรักษา เครื่องมืออุปกรณ์ในการเขียนลาย 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 จุดประสงค์ทั ่วไป 3.1.1 เพื่อให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเขียนลายรักร้อย 3.1.2 เพื่อให้มีทักษะในการปฏิบัติงานเขียนลายรักร้อย 3.1.3 มีความละเอียดรอบคอบในการดูแลรักษา เครื่องมืออุปกรณ์ในการเขียนลาย

180 3.2 จดุประสงคเ์ชิงพฤติกรรม 3.2.1 ระบุความหมายความเป็นมาเกี่ยวกับลักษณะลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 3.2.2 บอกประเภทความหมายลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 3.2.3 แสดงขั้นตอนการเขียนลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 3.2.4 ผู้เรียนแสดงพฤติกรรมที่ดีในการเข้าเรียน ตรงต่อเวลา ซักถามข้อสงสัยตามความเหมาะสม และท าความสะอาดห้องเรียนตามข้อตกลง 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 ความหมายลายรักร้อย 4.2 ลักษณะลายรักร้อย 4.3 หลักการเขียนลายรักร้อย 5. กิจกรรมการเรียนรู้ 5.1 การน าเข้าสู่บทเรียน 5.1.1 ครูผู้สอนแจ้งวัตถุประสงค์การเรียน กิจกรรมการเรียนการสอนและวิธีการประเมินผล 5.1.2 ครูผู้สอนน าเข้าสู่บทเรียนซักถามความรู้เดิมหรือปูพื้นฐานความรู้ลายรักร้อย 5.1.3 ครูเปิด Power Point อธิบายความหมายของลายรักร้อยและความสัมพันธ์ ความเกี่ยวเนื่อง การน าลายรักร้อยไปออกแบบลวดลายไทยในรูปแบบลวดลายชนิดอื่น และสอดแทรกคุณธรรมการมี พฤติกรรมที่ดีในการเข้าเรียน ตรงต่อเวลา ซักถามข้อสงสัยตามความเหมาะสม 5.2 การเรียนรู้ 5.2.1 ครูเปิด Power Point เรื่องความหมายความเป็นมาของลายรักร้อยครูผู้สอนบรรยาย ด าเนินการสอนหรือประกอบกิจกรรมการเรียนโดยที่น าเสนอรูปภาพฉายประกอบ 5.2.2 ครูน ารูปภาพลายรักร้อยและลายที่เกี่ยวเนื่องกับลายรักร้อยมาประกอบการอธิบาย 1) ครูถาม-ตอบกับนักเรียน โดยครูยกตัวอย่างรูปภาพลายรักร้อยแล้วถาม-ตอบเกี่ยวกับ ความหมายความเป็นมาของลายรักร้อยกับการน าไปใช้ 2) การออกแบบลวดลายไทยลายรักร้อยมีส่วนส าคัญต่อการเขียนลายไทยด้านใดบ้าง 3) ข้อสังเกตการเขียนลายรักร้อยมีหลักการสังเกตอะไรบ้าง 5.2.3 ครูนักเรียนช่วยกันสรุปความหมายความเป็นมาของลายรักร้อย 5.2.4 ครูให้นักศึกษาท าใบงานที่ 1 เรื่องความส าคัญความเป็นมาลายรักร้อยมีด้านใดบ้าง โดยให้ นักเรียนเขียนลงในสมุดบันทึกความรู้ของตนเอง 5.2.5 ครูให้นักเรียนฝึกทักษะการเขียนลายรักร้อยตามใบงาน 5.2.6 ครูเรียกตรวจการเขียนลายรักร้อยเป็นรายบุคคลพร้อมชี้จุดแก้ไขเป็นรายบุคคล 5.2.7 ครูให้นักเรียนฝึกเขียนลายก้านต่อดอกต่อจนครบจ านวนการฝึกเขียนลายรักร้อย

181 5.3 การสรุป 5.3.1 ครูสุ่มนักเรียนเล่าความรู้เกี่ยวกับลายรักร้อยความส าคัญด้านใดบ้าง 5.3.2 ครูสรุปเรื่องความหมายและเป็นมาของลายรักร้อย 5.3.3 ครูสรุปหลักการสังเกตการณ์เขียนลายรักร้อยตามหลักการความงามด้านลวดลายศิลปะ ไทย 5.4 การวดัและประเมินผล 5.4.1 เครื่องมือประเมิน 5.4.2 แบบประเมินผลพฤติกรรม 5.4.3 แบบทดสอบความรู้ 5.4.4 แบบประเมินผลงาน 6. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 6.1 สื่อโสตทัศน์ 6.1.1 คลิปวิดีโอ การเขียนลายรักร้อย 6.2 โสตทัศน์อุปกรณ์ 6.2.1 คอมพิวเตอร์ 6.2.2 โทรศัพท์มือถือสมาร์ทโฟน 6.2.3 แท็บเล็ต 6.3 สื่อสิ่งพิมพ์ 6.3.1 หนังสือ ลายไทย ภาพไทย. ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. (2539). 6.3.2 หนังสือ ลายไทย. ภิญโญ สุวรรณคีรี. (2546). 6.4 สื่อบทเรียนอิเลก ็ ทรอนิกส์ 6.4.1 ใบความรู้ลายรักร้อย 6.4.2 ใบล าดับขั้นตอนการปฏิบัติงาน 6.4.3 Power Point 7. หลักฐานการเรียนรู้ 7.1 หลักฐานความรู้ 7.1.1 แผนการจัดการเรียนรู้ 7.1.2 ใบความรู้ 7.1.3 ใบล าดับขั้นตอนการปฏิบัติงาน 7.1.4 บันทึกหลังการสอน 7.2 หลกัฐานการปฏิบตัิงาน 7.2.1 ใบงาน 7.2.2 เกณฑ์การประเมินผลงาน

182 8. การวดัและประเมินผลการเรียนรู้ 8.1เครื่องมือการประเมิน 8.1.1 ก่อนเรียนรู้ วิธีการวัดผล การสัมภาษณ์ การอภิปราย เครื่องมือวัด ค าตอบจากการสัมภาษณ์ แนวคิดจากการอภิปราย 8.1.2 ระหว่างเรียนรู้ วิธีการวัดผล ขั้นตอนในการปฏิบัติ เครื่องมือวัด การสังเกตุการปฏิบัติงานของนักเรียน 8.1.3 หลังเรียน วิธีการวัดผล ผลงานการเขียนลายรักร้อย เครื่องมือวัด เกณฑ์การประเมินผลงานการเขียนลายรักร้อย 8.2เกณฑก์ารประเมิน 8.2.1 เกณฑ์ประเมินพฤติกรรมผู้เรียนผ่านเกณฑ์ประเมินตามขั้นตอนปฏิบัติงานการเขียนลายรัก ร้อย 8.2.2 แบบทดสอบความรู้ผลการประเมินผ่านด้านรู้ความเข้าใจต่อหลักการเขียนลายรักร้อย 8.2.3 เกณฑ์การประเมินการเขียนลายรักร้อยไม่ต ่ากว่าร้อยละ 60

183 9. บันทึกผลหลังการจัดการเรียนรู้ 9.1 ข้อสรุปหลังการจัดการเรียนรู้ ด้านผู้สอน การจัดการเรียนการสอนในรูปแบบ online off line สอนได้ครบตามหัวข้อที่ก าหนดในแผนการจัดการเรียนรู้ สอนได้ไม่ครบตามหัวข้อที่ก าหนดในแผนการจัดการเรียนรู้ยังขาดหัวข้อ ดังนี้ แนวทางการแก้ปัญหาการสอนไม่ครบหัวข้อตามแผน ด้านความพร้อมและผลการเรียนรู้ของผู้เรียน จ านวนนักเรียนทั้งหมด คน จ านวนนักเรียนที่เข้าเรียน คน จ านวนนักเรียนที่ขาดเรียน คน เกณฑ์ที่แนะน า คิดเป็นร้อยละ ดีมาก(80-100) ดี (70-79) พอใช้ (60-69) ต้องปรับปรุง (ต ่ากว่า 60) 1 การตรงต่อเวลา ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 2 การแต่งกาย, การปฏิบัติตามระเบียบ ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 3 ความพร้อม, ความตั้งใจในการเรียน ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 4 มีความรับผิดชอบงานที่มอบหมาย ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง 5 มีความรู้ ความสามารถ ตรงวัตถุประสงค์ ดีมาก ดี พอใช้ ต้องปรับปรุง อื่นๆ 9.2 ปัญหา อุปสรรค 9.3 ข้อเสนอแนะและแนวทางแก้ปัญหา หมายเหตุปัญหา อุปสรรคและแนวทางแก้ปัญหา ผู้สอนน าไปพัฒนา ในรูปแบบของวิจัยชั้นเรียน หรือพัฒนาการจัดการเรียนรู้ในครั้งต่อไป ลงชื่อ ผู้สอน ( นายพีระยศ แก้วปัญญา ) ลงชื่อ หัวหน้าสาขาวิชา ( นายพีระยศ แก้วปัญญา) ลงชื่อ (นายพรอนันต์ ภักดีบุญ) ผู้อ านวยการกาญจนาภิเษกวิทยาลัย ช่างทองหลวง

184 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 2 1. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1.1 จุดประสงค์ทั่วไป 1.1.1 เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจความหมายลายรักร้อย 1.1.2 เพื่อให้มีทักษะการเขียนลายรักร้อย 1.1.3 เพื่อให้กิจนิสัยมีความรอบคอบและยอมรับฟังความคิดเห็นผู้อื่น 1.2 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1.2.1 ระบุความหมายความเป็นมาเกี่ยวกับลักษณะลายรักร้อยอย่างถูกต้อง 1.2.2 บอกประเภทความหมายลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 1.2.3 แสดงขั้นตอนการเขียนลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 1.2.4 ผู้เรียนแสดงพฤติกรรมที่ดีในการเข้าเรียน ตรงต่อเวลา ซักถามข้อสงสัยตามความเหมาะสม และท า ความสะอาดห้องเรียนตามข้อตกลง 2. สมรรถนะ 2.1 มีความรู้ความเข้าใจความหมายลายรักร้อย 2.2 มีทักษะการเขียนลายรักร้อย 2.3 แก้ปัญหาจากการเขียนลายรักร้อยได้ 3. เนื้อหาสาระ (ใบความรู้)

185 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 2 เรื่องการเรียนรู้ที่ 10 การเขียนลายรักร้อย (สัปดาห์ที่ 10 ) ลายรักร้อย ความหมายของลายรักร้อย ลายรักร้อย หมายถึง ลายที่มีลักษณะเหมือนร้อยดอกไม้ชนิดต่างๆ เป็นพวงมาลัย โดยเริ่มต้นจากการแบ่ง ส่วน เขียนเค้าโครงของดอกไม้ที่จะออกแบบ แล้วต่อเติมส่วนละเอียดรวมทั้งก้านหรือใบด้วยก็ได้ แล้วแต่ความ ต้องการแต่ละส่วนๆ ให้ต่อเรียงกันไป เช่น ลายรักร้อยดอกไม้ ลายรักร้อยใบเทศ ลายรักร้อยเปลว และลายรักร้อย กาบปลี เป็นต้น (บุญมา แฉ่งฉายา. 2533 : 125) ลายรักร้อย หมายถึง ลายชนิดหนึ่งที่ช่วยประกอบลายอื่นๆ รูปทรงลายจะติดต่อกันเป็นหน้ากระดาน ใช้ แนวตั้งเป็นส่วนใหญ่ หากประดับฐานจะเป็นส่วนลูกแก้วอกไก่ อกเสาประตู และรัดอก รัดเอว มีต่างๆ กัน (เศรษฐ มันตร์ กาญจนกุล. 2543 : 68) จากความหมายของลายรักร้อยข้างต้น ผู้เขียนได้ก าหนดความหมายไว้ดังนี้ ลายรักร้อยเป็นลายติดต่อกัน เป็นหน้ากระดาน คล้ายดอกรักเรียงร้อยเป็นมาลัยเป็นแถวยาว ที่มาของลายรักร้อย เป็นลายที่มีลักษณะต่อเนื่องกันตัวลายซ ้าๆ กัน คล้ายกับลายหน้ากระดาน เข้าใจว่าลายรักร้อยน่าจะได้ชื่อ มาจากการประดิษฐ์ลายคล้ายการร้อยพวงมาลัย ส่วนใหญ่จะใช้งานลายรักร้อยแนวตั้งเสียส่วนใหญ่ (เศรษฐมันตร์ กาญจนกุล. 2547 : 125) รูปทรงและส่วนประกอบของลายรักร้อย เป็นลายติดต่อกันเป็นหน้ากระดานตัวลายส่วนปลายทับส่วนล่างซึ่งกันและกัน ลายรักร้อยประกอบด้วย ลายประจ ายาม และลายกระจังตาอ้อย ลายรักร้อยใช้ลายประจ ายามเป็นตัวออกลาย เอากระจังใบเทศหรือกระจัง ตาอ้อยเรียงต่อกันไปทางซ้ายและขวาจนถึงที่ๆ ต้องการ (ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. 2541 : 204) การน าลายรักร้อยไปใช้ ดังนี้ 1. ใช้เป็นลายกรอบ ขอบในรูปทรงต่างๆ 2. ใช้เป็นลายประดับฐานพระจะอยู่ในส่วนลูกแก้ว 3. ใช้เป็นลายประดับสถาปัตยกรรม เช่น ลายที่อกเลาประตู รัดอก รัดเอว 4. ลายรักร้อยเป็นลายช่วยประกอบกับลายอื่นๆ โดยมากไม่มีใช้เฉพาะของตัวมันเอง ขั้นตอนการเขียนลายรักร้อย เป็นลายที่เขียนในแนวตั้งส่วนใหญ่ ลวดลายที่ประดิษฐ์มาจากดอกไม้ ใบไม้ วิธีการเขียนลายจะ คล้ายลายหน้ากระดาน เพียงแต่ตัวลายด้านล่างเอาปลายทับซ้อนซึ่งกันและกัน

186 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนลายแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 2 ลายรักร้อย ภาพที่ 10-1 ประเภทลายรักรอยสมัยต่างๆ ที่มา : สันติ เล็กสุขุม. (2545). กนกในดินแดนไทย. : 91. ดังภาพประกอบที่ 15-1 ถึง 15-7

187 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 3 ภาพที่ 10-2 ลายรักรอยแบบต่างๆ ที่มา : สันติ เล็กสุขุม. (2545). กนกในดินแดนไทย. : 92.

188 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 4 ภาพที่ 10-3 ลักษณะลายรักรอย ที่มา : สันติ เล็กสุขุม. (2545). กนกในดินแดนไทย. : 93.

189 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 3 ภาพที่ 10-4 รูปแบบลายรักร้อย ที่มา : สันติ เล็กสุขุม. (2545). กนกในดินแดนไทย. : 94.

190 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 4 1. รักร้อยเปลว 2. รักร้อยกาบปลี 3 รักร้อยดอกไม้ ภาพที่ 10-5 ลวดลายรักร้อย ภาพที่ 10-6 ลวดลายรักร้อยแบบต่างๆ ที่มา : ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. (2541). ลายไทยภาพไทย : 206, 208.

191 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 4 ภาพที่ 10-7 ลวดลายรักร้อยแบบอื่นๆ ที่มา : มานะ ทองสอดแสง. (2545). หนังสือต ารา ศึกษาศิลปะลายไทย. : 50-51.

192 ใบความรู้ วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 5 ชื่อและหน้าที่วัสดุอุปกรณ์ในงานเขียนลายรักร้อย ดินสอกดหรือดินสอด า ชนิด HB - ใช้ส าหรับร่างลายเขียนเส้นที่ต้องการ ยางลบ - ใช้ส าหรับลบเส้นดินสอที่ไม่ต้องการ ไม้บรรทัด - ใช้ส าหรับวัดขนาดรูปร่าง -รูปทรงเหลี่ยม กระดาษขนาด A4หรือกระดาษอาร์ต ชนิดเนื้อละเอียด เป็นมัน ขนาด 80-100 แกรม - ใช้ส าหรับเขียนลายไทยด้วยดินสอ ที่เหลาดินสอ - ใช้ส าหรับเหลาดินสอให้ไส้ดินสอมีความแหลม กระดาษช าระ - ใช้ส าหรับเช็ดผงดินสอที่ติดตามอุปกรณ์

193 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 6 แผ่นที่ : 1 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 1. 1.1 บอกชื่อและหน้าที่อุปกรณ์การเขียนลาย 2. 2.1 ก าหนดขนาดรูปทรงโครงสร้างลายรักร้อย

194 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 7 แผ่นที่ : 2 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 3. 3.1 เขียนเส้นต่อเนื่องโครงสร้างลายที่ซ้อนกันของลาย กลีบซ้อน 4. 4.1เขียนโครงสร้างลวดลายลักษณะลายรักร้อย

195 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 8 แผ่นที่ : 3 ขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน คา อธิบายขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน 5. 5.1 เขียนรายละเอียดตัวลายลายรักร้อย ให้ครบถ้วน 6. 6.1 ตัดเส้นลายรักร้อยให้ครบถ้วน การเขียนเส้นให้มี น ้าหนักเส้นเสมอกัน

196 ใบลา ดบัขนั้ตอนการปฏิบตัิงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน้า 9 แผ่นที่ : 4 ข้อควรระวังการปฏิบตัิงาน คา อธิบายข้อควรระวังการปฏิบตัิงาน 1. 1.1 การแบ่งจังหวะตัวลาย ควรดูจังหวะ การแบ่งรูปร่าง รูปทรงตัวลายให้เข้าใจ ก่อนการเขียนตัวลาย 2. 2.1 การเขียนลายรักร้อย การเขียนลายต่อเนื่องระหว่าง ลายรักร้อยจะใช้ลายกนกเป็นลายเชื่อมในการเขียน

197 ใบงาน วิชา : การเขียนลวดลายไทย หน่วยการเรียนรู้ : การเขียนแม่ลายก้านต่อดอก เรื่อง : การเขียนลายรักร้อย หน่วยที่ 3 สอนครั้งที่ 10 1. จดุประสงคเ์ชิงพฤติกรรม 1.1 จัดเตรียมอุปกรณ์การเขียนลายรักร้อยได้ 1.2 แสดงขั้นตอนการเขียนลายรักร้อยได้อย่างถูกต้อง 2. สมรรถนะ 2.1 มีทักษะการเขียนลายรักร้อย 2.2 แก้ปัญหาจากการเขียนลายรักร้อยได้ 3. เครื่องมือ วัสดุ และอุปกรณ์ ดินสอกดหรือดินสอด า ยางลบ ไม้บรรทัด กระดาษขนาด A4 ที่เหลาดินสอ กระดาษช าระ 4. การประเมินผล ผลงานการเขียนลายรักร้อยผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 60 5. เอกสารอ้างอิง/เอกสารค้นคว้าเพิ่มเติม ปฏิพัทธ์ ดาระดาษ. (2539). ลายไทย ภาพไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ: ม.ป.พ. ภิญโญ สุวรรณคีรี. (2546). ลายไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. โพธิ์ ใจอ่อนน้อม. (2522). คู่มือลายไทย. โรงพิมพ์ธนาคารออมสิน. พระเทวาภินิมมิต. (2530). สมุดต าราลายไทย. โรงพิมพ์คุรุสภา. สันติ เล็กสุขุม. (2539). กระหนกในดินแดนไทย. ส านักพิมพ์มติชน.