Руска Жечева, Станка Радойнова, Биню Дончев, Елена Боева, "Ваякьой - Долно Езерово. Летопис"

ÏÎÑËÅÑËÎÂ

ÏÎÑËÅÑËÎÂ

Òîâà å êðàÿò íà íàøèÿ òðóä, íî íå è êðàÿò íà Ëåòîïèñà. Òîé ùå
ïðîäúëæàâà ïðåç âåêîâåòå. Ùå ãî ïèøàò ñëåäâàùèòå ïîêîëåíèÿ.
Íà òÿõ íèå çàâåùàâàìå ëþáîâòà ñè êúì ñåëî Âàÿêüîé è ìå÷òèòå
ñè òî äà ñòàíå ïî-êðàñèâî è ïî-áîãàòî, à æèòåëèòå ìó - ïî-
ùàñòëèâè è ïî-ðîäîëþáèâè.

Íèå, ñúñòàâèòåëèòå íà Ëåòîïèñà - Áèíþ Äîí÷åâ, Ñòàíêà
Ðàäîéíîâà, Ðóñêà Æå÷åâà è Åëåíà Áîåâà (ïîäðåäåíè ïî âúçðàñò)-
èçðàçÿâàìå íàøàòà áëàãîäàðíîñò è óâàæåíèå êúì òðóäà íà
ñúãðàæäàíèòå ñè, êîèòî ðàçáðàõà âàæíîñòòà íà òîâà ãîëÿìî è
îòãîâîðíî äåëî è áåçðåçåðâíî ñå âêëþ÷èõà â íåãî.

Íåêà ñïîìåíåì ñ áëàãà äóìà èìåíàòà íà òåçè, êîèòî íè
ïîìîãíàõà ñ íàïèñàíîòî îò òÿõ: Ìàðèÿ Åâãåíèåâà, Åëåíà
Öâÿòêîâà, Ñòîÿí Áîåâ, Ðóñè Éîðäàíîâ, Èâàí Òåìåëêîâ, Ïåòêî
Êàë÷åâ è Öâåòêà Òîäîðîâà.

Òåçè, êîèòî ðàçêàçàõà ïðåæèâÿíîòî îò òÿõ è òåõíèòå áëèçêè:
Àíäîí è Õðèñòî Êàôåäæèéñêè, Åí÷î Èâàíîâ, Êúíþ Ñëàâîâ,
Õðèñòî Äîí÷åâ, Êîëþ Ìèòîâñêè, Èâàí Äèíåâ, Àíäðåé Íèêîëîâ,
Àíäîí Ñòîèëîâ, Äîíþ Íåí÷åâ, Öîíþ Íåí÷åâ, ßíàêè Öâÿòêîâ,
Íèêîëà Ãëàâîâ, Äèìèòúð Íèêîëîâ Êîñòàäèíîâ, Ðàé÷î Äîí÷åâ,
Èðèíà Âëàäèìèðîâà, Äèìèòðèíà Ñòîéêîâà, Èâàí Øàõëàðñêè,
Ìàðèíà Ñòåôàíîâà, Ðàäêà Áèíåâà, Íèêîëà Ãàíåâ, Ìèëêà Åí÷åâà,
Ñëàâêà Áóäàêîâà, Âÿðà Àëòúíîâà, Ðàäêà Áîæèëîâà, Çþìáþëà
Ñòàâðåâà, Ìàðèéêà Ñïàñîâà, Ïåíêà Áîõîðîâà è Íèêîëàé
Ïåòêàíîâ.

251

“ÂÀßÊÜÎÉ - ÄÎËÍÎ ÅÇÅÐÎÂΔ - ËÅÒÎÏÈÑ

Òåçè, êîèòî íè ïîìîãíàõà äà ñúáåðåì ìàòåðèàëèòå è äà
óòî÷íèì èìåíàòà, ôàêòèòå è ñúáèòèÿòà: Íåí÷î Êèðîâ, Èâàí
Õðèñòîâ, Äîí÷î Ðàé÷åâ, Ãåîðãè è Ñîôèéêà Ñòåôàíîâà, Ñòîé÷î
Âëàäèìèðîâ, Àíäðåé Êàñèäîâ, Ãåîðãè Ïîëîíîâ, Ìàðèÿ Ñèðàêîâà,
Åëåíà Äèëêîâà, Âåëè÷êà Íèêîëîâà, Èâàíêà Äàðìàäàíîâà,
Äèìèòðèíêà Íåäåë÷åâà, Êàëèíêà Ãðàìàòèêîâà, Äîíêà Ñòåôàíîâà,
Éîâêà Çëàòàíîâà, ßíêà Æåëþìàð÷åâà, Ðóñàíà Êàëú÷åâà, Äåëÿ
Ìàí÷îðîâà, Âåëè÷êà Çëàòàíîâà (Êúíåâà), Ìàëàìà Àòàíàñîâà,
Ñîôêà Äèìèòðîâà, Âÿðà Ñòåôàíîâà, Ãåîðãè Ìèøêîâ, Äèìèòúð
Íèêîëîâ è Èâàí Äæóìáèøåâ.

Èçðàçÿâàìå ñâîÿòà íàé-èñêðåíà áëàãîäàðíîñò íà Ãåîðãè
Íèêîëîâ - Äèðåêòîð íà Òåðèòîðèàëíà äèðåêöèÿ - Äîëíî Åçåðîâî,
êàêòî è íà Äîíêà Äèìîâà, Õðèñòèíà Äèìèòðîâà è Âåëè÷êà
Áîæèëîâà îò ×èòàëèùå “Ïðîñâåòà” - Äîëíî Åçåðîâî, êîèòî ñúñ
âñåîòäàéíîñò è áåçêîðèñòíîñò ðàáîòèõà çà ðåàëèçèðàíåòî íà òîçè
äúëãîãîäèøåí òðóä.

È íàêðàÿ, íî íå ïî âàæíîñò çà íàñ, à ïîðàäè ôàêòà, ÷å íå çíàåì
êîè ùå áúäàò òå, îñòàâÿìå ìÿñòî çà òåçè, êîèòî ùå ïîäïîìîãíàò
èçäàâàíåòî íà êíèãàòà ...

Îò ñúñòàâèòåëèòå

252

ÁÈÁËÈÎÃÐÀÔÈß

ÁÈÁËÈÎÃÐÀÔÈß

1. Ëåòîïèñíà êíèãà íà ÎÓ ”Õðèñòî Áîòåâ”, ñ. Äîëíî Åçåðîâî;
2. Ïðîòîêîëíà êíèãà íà ×èòàëèùå “Ïðîñâåòà”, ñ. Äîëíî
Åçåðîâî, 1930ã.-1943 ã.;
3. “Ñòî ãîäèíè ñåëî Âàÿêüîé” - äîêëàä íà Èâàí Òåìåëêîâ,
1957 ã.;
4. “Ñòî ãîäèíè ïðîñâåòíà äåéíîñò â ñåëî Âàÿêüîé”- äîêëàä
íà Åëåíà Áîåâà, 1997 ã.;
5. “Ñåäåìäåñåò ãîäèíè ×èòàëèùå “Ïðîñâåòà”, ñ.Äîëíî
Åçåðîâî” - äîêëàä Åëåíà Áîåâà, 1997 ã.;
6. “Äâàäåñåò è ïåò ãîäèíè ÒÊÇÑ “×åðâåíî çíàìå”, ñ.Äîëíî
Åçåðîâî” - äîêëàä Èâàí Õðèñòîâ, 1961 ã.;
7. Áèîãðàôè÷íè äàííè çà Ãåîðãè Èâàíîâ Ðóñåâ - Äúëáîøêè,
íàïèñàíè îò Öâåòêà Òîäîðîâà;
8. Áèîãðàôè÷íè äàííè çà Òîäîð Ãðîçäåâ, ðàçêàçàíè îò Òîäîð
Äðàãèåâ - íàïèñàíè îò Öâåòêà Òîäîðîâà;
9. Ôðîíòîâè ñïîìåíè îò Áèíþ Äîí÷åâ;
10. Êðàåâåäñêè ìàòåðèàëè, ñúáðàíè îò Ñòîÿí Áîåâ è Åëåíà
Áîåâà;
11. “Âñåñòðàííà êîîïåðàöèÿ “Íèâà” - ñïîìåíè íà Ðóñè
Éîðäàíîâ;
12. Í. Ã. Äàí÷îâ è È. Ã. Äàí÷îâ, “Åíöèêëîïåäèÿ íà Áúëãàðèÿ”
- ² è ²² òîì, ôîòîòèïíî èçäàíèå;
13. Ïðîòîêîëè íà Îáùèíñêèÿ ñúâåò (1922-1924 ã.) “Äúðæàâåí
àðõèâ”, Áóðãàñ;
14. Ïåòêàíîâ, Ê. “Áåëèÿò âÿòúð”, Ñ., 1938 ã., ñ. 623, 625, 658,
611, 612, 613, 614, 615-618;
15. Ïåòêàíîâ, Ê. “Äåòñêè ãîäèíè”, Ñ., 1965 ã., ñ. 17, 19, 20,
300, 233, 341, 312, 44, 45, 174, 174, 192, 307 - 309, 292-293, 357,
347-348, 362-363, 365, 116-119;
16. Àÿíîâ, Ã. “Ñòðàíäæà - åòíî-ãåîãðàôñêè è èñòîðè÷åñêè
ïðîó÷âàíèÿ”, Ñ., 1938 ã., ñ. 9;
17. Âàêàðåëñêè, Õð. “Åçèê è áèò íà òðàêèéöèòå”, Ñ., 1935 ã.;

253

“ÂÀßÊÜÎÉ - ÄÎËÍÎ ÅÇÅÐÎÂΔ - ËÅÒÎÏÈÑ

18. Ïîïîâ, Èâ. “Ìîìèíà öúðêâà”, Ñ., 1999 ã., ñ. 102, 103, 105;
19. Àêàä. Ìèëåòè÷, “Ðàçîðåíèå íà òðàêèéñêèòå áúëãàðè ïðåç
1913 ã.”, Ñ., 1915ã., 1989 ã., ñ. 39-41;
20. Ðå÷íèê íà íîâà áúëãàðñêà ëèòåðàòóðà, 1972-1992 ã., Ñ.,
1994 ã.;
21. Ðàé÷åâñêè, Ñò. “Îâöåâúäñòâîòî â Ñòðàíäæà (ÕV²²²â. â
ïúðâ. ïîëîâ. íà ÕÕâ.)”, ÈÌÞÈÁ, ò. V²²², ñ. 153-172;
22. Ðàé÷åâñêè, Ñò. “Èçòî÷íà Òðàêèÿ”, Ñ., 1994 ã., àâòîðîâè
öèòàòè, îò ñëåäíèòå ñòðàíèöè, ïîäðåäåíè ïî ðåäà íà
èçïîëçâàíåòî èì â êíèãàòà: ñ. 120, 147, 148, 150, 151, 142, 143,
182.;
23. Ðàé÷åâñêè, Ñò. “Èçòî÷íà Òðàêèÿ”, Ñ., 1994 ã., öèòàòè íà
äðóãè àâòîðè îò ñëåäíèòå ñòðàíèöè, ïîäðåäåíè ïî ðåäà íà
èçïîëçâàíåòî èì â êíèãàòà:
ñ. 107 - “Ôðåíñêè ïúòåïèñè íà Áàëêàíèòå (ÕVâ. - ÕV²â.)”, ò.
²V, 1981 ã., ñ. 163;
ñ. 117-118 – Ìóòàô÷èåâà, Â. “Êúðäæàëèéñêî âðåìå”, Ñ., 1977
ã., ñ. 206;
ñ. 118 - Ãîâåäàðîâ, È. “Êîïðèâùèöà - ñïîìåíè”, Ïëîâäèâ, 1921
ã., ñ. 67;
Äåëèäåëüîâ, Ä. “Áåëåæêè çà èñòîðèÿòà íà Êîïðèâùèöà”, Ñ.,
1926 ã., ñ. 189;
Ïîïîâ, À. “Ïðèíîñ çà èçó÷àâàíå ìèíàëîòî íà áúëã. îòå÷åñòâî”,
Ñ., á.í.Ó, 1909 ã., ñ. 11-12;
ñ. 127 - Ãåíîâ, Ã. “Ìåæäóíàðîäíè àêòîâå è äîãîâîðè, çàñÿãàùè
Á-ÿ”, Ñ., 1940 ã., ñ. 83;
ñ. 142 - Ðàçáîéíèêîâ, À. “Èçòî÷íà Òðàêèÿ - ãåîãðàôñêè ïðåãëåä”,
Ñ., 1946 ã., ñ.158;
ñ. 142 - “Ðóñêè ïúòåïèñè”, Ñ., 1986 ã., ñ. 147;
ñ. 156 - Àðõèâ â Èñòîðè÷åñêè ìóçåé - Áóðãàñ, îòäåë
“Âúçðàæäàíå”, Ë., 569-570;
ñ. 158-159 - Â-ê “Ìàðèöà”, áð. 40, 20 äåêåìâðè 1878ã.;
ñ. 159 - Àÿíîâ, Ã. “Ì.Òúðíîâî è íåãîâèòå ïîêðàéíèíè”, ñ. 358;
ñ. 160 - Ãàíäåâ, Õð. “Ïðåñåëåíèå íà òðàêèéñêèòå áúëãàðè”,

254

ÁÈÁËÈÎÃÐÀÔÈß

Àðõèâ, ãîä. ², êíèãà 2, ñ. 4-9;
ñ. 160 - Òîäîðîâ, Ã. “Âðåìåííîòî ðóñêî óïðàâëåíèå ïðåç 1878-

1879 ã.”, Ñ., 1958ã., ñ. 125-1187 ã.;
ñ. 177 - Ñèëÿíîâ, Õð. “Ñïîìåíè îò Ñòðàíäæà”, Ñ., 1934 ã., ñ.

139;
ñ. 118 - Äúðæàâåí àðõèâ-Áóðãàñ, ôîíä 803, à.å.6ë. 36;
ñ. 181 - “Îñâîáîäèòåëíàòà âîéíà íà áúëãàðèòå â Ìàêåäîíèÿ è

Îäðèíñêî - 1902 ã.”, 4., Äèïë. äîêóìåíòè, Ñ., 1978 ã., ñ. 536-537;
ñ. 183 - Äîðåâ, Ï., “Äîêóìåíòè çà áúëãàðñêàòà èñòîðèÿ”, ò. ²V,

Ñ.; 1942 ã., ñ. 241;
ñ. 182 - Ñòåíîãðàôñêè äíåâíèöè Õ²²² ÎÍÑ, ² ðåä. ñåñèÿ, Õ²²²

çàñåäàíèå 20.11.1903 ã., ñ. 360;
ñ. 187 - Òðèôîíîâ, Ñ. ”Òðàêèÿ - àäìèíèñòðàòèâíà óðåäáà.

Ïîëèòè÷åñêè è ñòîïàíñêè æèâîò - 1911-1913ã.”, Ñ., 1992 ã., ñ. 29,
190, 170.

255

Ñúäúðæàíèå

I. Ãåîãðàôñêè óñëîâèÿ çà âúçíèêâàíå íà ñåëîòî .......................... 5
II. Èñòîðè÷åñêè èçâîðè ................................................................. 9
III. Íàñåëåíèå (ïî ãîäèíà íà çàñåëâàíåòî) ................................. 17

1. Ìåñòíè - æèòåëè, æèâåëè îêîëî ÷èôëèöèòå ................. 17
2. Ïðåñåëíèöè îò ñ. È÷åðà, Ñëèâåíñêî ................................. 20
3. Ïðåñåëíèöè îò Ðóñèÿ ......................................................... 24
4. Ïðåñåëíèöè îò Ñëîâàêèÿ. Àâñòðîóíãðàðèÿ ..................... 24
5. Ïðåñåëíèöè îò Ñòàðîçàãîðñêî ......................................... 25
6. Ïðåñåëíèöè îò ñ. Òàðôà, ×àòàëäæåíñêî ........................ 26
7. Ïðåñåëíèöè îò ñ. Êàâàêëèÿ, Ëîçåíãðàäñêî ....................... 48
8. Ïðåñåëíèöè îò Ïëîâäèâñêî ................................................ 78
9. Ïðåñåëíèöè ñëåä 1960 ã. ..................................................... 78
10. Ñòàðè äîëíîåçåðîâñêè ôàìèëèè ....................................... 79
11. Êðàñèâè è ðÿäêî ñðåùàíè æåíñêè èìåíà

îò Ä.Åçåðîâî ...................................................................... 105
12. Ïðîçâèùà ............................................................................ 105
²V. Îáùåñòâî-ïîëèòè÷åñêè æèâîò ........................................ 121
V. Ó÷àñòíèöè âúâ âîéíèòå ....................................................... 139
V². Ñòîïàíñêè æèâîò - çåìåäåëèå, æèâîòíîâúäñòâî

çàíàÿò÷èéñòâî, òúðãîâèÿ .................................................. 149
V²². Êîîïåðàòèâíî äâèæåíèå ................................................... 169
VIII. Áëàãîóñòðîÿâàíå íà ñåëîòî ............................................. 181
IX. Æèëèùíè ñãðàäè. Îáçàâåæäàíå. Áèò. ............................... 185
Õ. Îáðàçîâàòåëíè, êóëòóðíè è äóõîâíè èíñòèòóöèè ............ 193

1. Ó÷èëèùå “Õðèñòî Áîòåâ” .............................................. 193
2. Öåëîäíåâíà äåòñêà ãðàäèíà “Êîëåäàð÷å” ..................... 201
3. ×èòàëèùå “Ïðîñâåòà”. Êèíî “Ïðîñâåòà” .................. 202
4. Ïàðàêëèñ “Ñâåòà Áîãîðîäèöà” ...................................... 213
XI. Ïðàçíèöè. Ñúáîð. Õîðî. Ñâàòáè. Ïîâåðèÿ. ....................... 231
Õ²². Ëè÷íî è íàðîäíî òâîð÷åñòâî, ïîñâåòåíî íà Âàÿêüîé .... 261
ÏÎÑËÅÑËÎÂ ............................................................................. 263
ÁÈÁËÈÎÃÐÀÔÈß ..................................................................... 265

Ðóñêà Â. Æå÷åâà, Ñòàíêà Ï. Ðàäîéíîâà,
Áèíþ Ä. Äîí÷åâ, Åëåíà À. Áîåâà

ÂÀßÊÜÎÉ - ÄÎËÍÎ ÅÇÅÐÎÂÎ
Ëåòîïèñ

Áúëãàðñêà
Ïúðâî èçäàíèå
ISBN 954-91146-9-4
Ðåäàêòîð: Ïåòÿ Ñòàíåâà
Ïðåäïå÷àòíà ïîäãîòîâêà: Âàëåíòèíà Áèíåâà, Áèíêî Áèíåâ
Õóäîæåñòâåíî îôîðìëåíèå: Ïåòðà Ëèìîçà
Ïå÷àòíè êîëè 17
Ôîðìàò 60 õ 90/ 16

Èçäàòåëñòâî ËÈÁÐÀ ÑÊÎÐÏ
ï.ê. 38, Áóðãàñ 8018
òåë. 056/ 3 26 24

E-mail: [email protected]
http://meridian27.freeservers.com

Ïå÷àò ÈÍÔÎÐÌÀ ÏÐÈÍÒ
Áóðãàñ, 2003 ãîäèíà

Ñíèìêà íà 1-âà ñòðàíèöà: Îáù èçãëåä íà ñåëî Äîëíî Åçåðîâî
Êîðèöà-ãðúá: Êàðòà îò 08.08.1786 ã., ñúñòàâåíà îò äèïëîìàòà Âåíöëåð Åäëåð
Ôîí Áðîíÿð, âúçïèòàíèê íà îðèåíòàëñêàòà àêàäåìèÿ âúâ Âèåíà, â êîÿòî ñ. Âàÿêüîé
ôèãóðèðà ïîä èìåòî “Vaya”.