เอกสารประกอบการสอนทะเลและชายฝั่ง263_edit

108

109

บทสรปุ ประจาบทที่ 3

สมุทรศาสตร์ (Oceanography) หมายถึง กระแสน้าท่ีไหลเวียนอยู่บนผิวโลก ประกอบด้วย
มหาสมุทรแปซฟิ กิ มหาสมุทรแอตแลนติก มหาสมุทรอินเดีย มหาสมุทรอาร์กติก และมหาสมุทรแอน
ตารก์ ติก ซงึ่ มปี ระวตั ศิ าสตรก์ ารศึกษาด้านทะเลและชายฝ่งั มายาวนานตั้งแต่ก่อนศตวรรษที่ 15 จนถึง
ปัจจุบัน นอกจากน้ี สมบัติของน้า เคมี และกายภาพของน้าทะเล แปรผันไปตามระดับความเค็ม
ความกดดัน และอุณหภมู ใิ นธรรมชาติ สาหรับ ตะกอนพ้ืนทะเลบริเวณชายฝ่ัง ตะกอนทรายเหล่าน้ีจะ
เคล่ือนไปตามกระแสน้า ส่วนตะกอนหนักที่เหลือ ส่วนคลื่น อิทธิพลที่ทาให้เกิดน้าขึ้น-น้าลง
กระบวนการเหลา่ น้ีเกดิ ข้นึ ทว่ั ชายฝง่ั กระแสน้าในมหาสมุทร ประกอบกระแสน้าผิวน้า เป็นกระแสน้า
ที่เกิดจากการเคลื่อนที่ของมวลอากาศบนผิวโลก จากรูปแสดงให้เห็นว่าลมสินค้าและลมที่พัดมาจาก
ฝ่ังตะวันตกจะทาให้เกิดการหมุนเวียนของกระแสน้าเป็นวงขนาดใหญ่ในแอตแลนติก และกระแสน้า
ลึก เกิดจากความหนาแน่นท่ีต่างกัน เคลื่อนท่ีตามแนวด่ิง อุณหภูมิ ความเค็ม และ ภูมิอากาศเหนือ
มหาสมุทร ประกอบด้วย การเปล่ียนแปลงทิศทางของกระแสลมเหนือมหาสมุทร ก๊าซที่มีผลต่อช้ัน
บรรยากาศของโลกและปรากฏการณ์เอลนีโญ และ ลานีญา สาหรับ สภาพแวดล้อมในทะเลและ
บริเวณชายฝั่ง ประกอบด้วย ชายฝั่งทะเล ชายหาด เอสทูร่ี โดยมีปัจจัยสาคัญคือ กาลังผลิตทาง
ชีวภาพและการเคลื่อนย้ายพลังงานในมหาสมุทร และกลุ่มกาลังผลิตทางชีวภาพและการเคลื่อนย้าย
พลังงานในมหาสมุทร สิ่งมีชีวิตในทะเลและชายฝ่ัง จาแนกเป็น พวกสัตว์หน้าดิน (Benthos) คือ
สัตว์ทะเลท่ีอาศัยตามผิวหน้าดินในทะเล เนคตอน เป็นสัตว์ขนาดใหญ่ทีมองเห็นด้วยตาเปล่า ว่ายน้า
ไปมาได้อยา่ งอิสระดว้ ยตัวเอง แม้จะต้องว่ายทวนกระแสน้าหรือคลื่นลม และแพลงก์ตอน คือส่ิงมีชีวิต
ท้ังพืชและสัตวท์ ีล่ อ่ งลอยไปตามกระแสนา้ ไมส่ ามารถวา่ ยนา้ ไปยงั ทิศทางท่ตี อ้ งการอย่างอสิ ระ

110

คาถามทบทวนประจาบทที่ 3

คาช้แี จง จงตอบคาถามต่อไปน้ใี หถ้ ูกต้อง

1. จงอธิบายนยิ ามของคาว่า “สมทุ รศาสตร์”
2. จงอธบิ ายความเป็นมาของประวตั ิศาสตร์การศกึ ษาด้านทะเลและชายฝ่ังในประเทศไทย
3. จงอธิบายการเคลื่อนย้ายตะกอนบรเิ วณชายฝ่งั และเขตทะเลลกึ แตกตา่ งกันอยา่ งไร
4. จงอธิบายอทิ ธิพลทท่ี าใหเ้ กิดนา้ ขน้ึ -น้าลง
5. จงอธบิ ายปรากฎการณ์ El Nino-Southern Oscillation (ENSO)

กิจกรรมประจาบทท่ี 3

กิจกรรมรายบุคคล

ให้นักศึกษาแต่ละคนทาแผนที่การแบ่งสภาพแวดล้อมในทะเลในพื้นที่ชายฝ่ังอ่าวไทยบริเวณ
จงั หวดั สงขลา

111

เอกสารอ้างอิงประจาบทท่ี 3

การเล้ยี วเบนเมอ่ื ผ่านชอ่ งแคบ. (2020). สบื ค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก
https://en.wikipedia.org/wiki/Snell%27s_law

การหมนุ เวยี นของกระแสน้าผิวน้าในมหาสมทุ รตา่ ง ๆ ในโลก. (ม.ป.ป.). สบื ค้น 3 กรกฎาคม 2563,
จาก http://jove.geol.niu.edu/faculty/loubere/G3202F04.htm

การไหลเวียนของธาตอุ าหารในระบบนเิ วศ. (2557). สืบค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://web.uvic.ca/~rdewey/eos110/webimages.html

ความรอ้ นแฝงท่ีใช้ในการเปล่ียนสถานะของน้า. (ม.ป.ป.). สบื คน้ 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.lesa.biz/_/rsrc/1305695665988/earth/hydrosphere/water-
properties

พัฒนาการและการถือกาเนิดของสงิ่ มีชีวิตชนดิ ตา่ ง ๆ. (2557). สบื ค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.gly.fsu.edu/~salters/GLY1000/12Rock_record_time/12rock_recor
d_time.htm

ภาพแบบการขน้ึ ลงของระดบั น้าทะเล. (ม.ป.ป.). สืบค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.tampabay.wateratlas.usf.edu/images/lm_Dist-Tidal-Phases.jpg

ระดับนา้ พื้นผวิ มหาสมทุ รแปซฟิ ิก. (2557). สบื คน้ 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.lesa.biz/earth/hydrosphere/elnino

แรงท่ที าใหเ้ กดิ น้าขึน้ น้าลง. (2548). สบื ค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://web.uvic.ca/~rdewey/eos110/webimages.html

ลมบก ลมทะเล. (2557). สบื คน้ 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.lesaproject.com/lesa/atmosphere/atm_circulation/atm_circulatio
n/atm_circulation.htm

ลมมรสมุ ตะวันออกเฉียงเหนือและลมมรสุมตะวนั ตกเฉยี งใต้. (2557). สบื ค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.lesaproject.com/lesa/atmosphere/atm_circulation/atm_circulatio
n/atm_circulation.htm

ลมหุบเขา ลมภูเขา. (2557). สืบค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.lesaproject.com/lesa/atmosphere/atm_circulation/atm_circulatio
n/atm_circulation.htm

สวุ ัจน์ ธญั รส. (2550). วิทยาศาสตรท์ างทะเลเบื้องต้น. กรุงเทพ: สานักพิมพ์ โอ.เอส. พร้ินติ้ง เฮ้าส์.
อทิ ธิพลของดวงจันทรต์ อ่ การเกดิ น้าข้นึ น้าลง. (2020). สืบคน้ 3 กรกฎาคม 2563, จาก

http://astronomy.nju.edu.cn/astron/AT3/AT30706.htm
อิทธิพลของโลกและดวงจนั ทร์ต่อน้าเกิดและน้าตาย. (ม.ป.ป.). สืบค้น 3 กรกฎาคม 2563, จาก

http://www.oc.nps.navy.mil/nom/day1/partc.html

112

อิทธิพลของอุณหภูมติ ่อความหนาแน่นของนา้ . (2557). สืบคน้ 3 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.clas.ufl.edu/users/mrosenme/Oceanography/Lectures/seawater_
physics.htm

Acanthocephala. (2020). July 4, 2020, Retrieved from
https://en.wikipedia.org/wiki/Acanthocephala

Atlantic Ocean. (2020). July 4, 2020, Retrieved from
https://th.wikipedia.org/wiki/Atlantic Ocean

Carbon dioxide cycle. (2020). July 4, 2020, Retrieved from
https://www.thoughtco.com/carbon-cycle-important-607597

Duxbury A. C. and A. B. Duxbury. (1997). An introduction to the world’s oceans. Wm.
C. Brown Publishers.

El Nino-Southern. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://th.wikipedia.org/wiki/El
Nino-Southern
Entoprocta. (2020). July 4, 2020, Retrieved from

https://en.wikipedia.org/wiki/Entoprocta
Garrison T. (1999). Oceanography: An Invitation to marine science. USA: Wadsworth

Publishing Company.
Gnathostomulid. (2020). July 4, 2020, Retrieved from

https://en.wikipedia.org/wiki/Gnathostomulida
Gulf Stream. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://www.google.co.th/Gulf

Stream
Indian ocean circulation. (2020). July 4, 2020, Retrieved from

https://th.wikipedia.org/wiki/Indian_Ocean_Gyre
Ingmanson D. E. and Wallace W. J. (1995). Oceanography. USA: Wadsworth Publishing

Company.
Kinorhyncha. (2020). July 4, 2020, Retrieved from

https://en.wikipedia.org/wiki/Kinorhyncha
La Nina. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://th.wikipedia.org/wiki/La Nina
Loricifera. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Loricifera
Mollusca. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Mollusca
Nemertea. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Nemertea
Ozone depletion. (2020). July 4, 2020, Retrieved from

https://th.wikipedia.org/wiki/ozone depletion
Pacific Ocean. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://th.wikipedia.org/wiki/Pacific

ocean

113

Phoronida. (2020). July 4, 2020, Retrieved from
https://en.wikipedia.org/wiki/Phoronida

Priapulida. (2020). July 4, 2020, Retrieved from
https://en.wikipedia.org/wiki/Priapulida

Scientific American. (1969). Scientific American, a division of Nature America. 221, 3,
September 1969. USA: Scientific American, a division of Nature America, Inc.

Segar, D. A. (1998). Introduction to ocean science. USA: Wadsworth Publishing
Company.

Sipuncula. (2020). July 4, 2020, Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Sipuncula
Tardigrada. (2020). July 4, 2020, Retrieved from

https://en.wikipedia.org/wiki/Tardigrada
Trujillo A and Thurman H. (2010). Essentials of Oceanography. California, USA: Mt.

San Antonio Community College.
Vestimentiferan. (2020). July 4, 2020, Retrieved from

https://en.wikipedia.org/wiki/vestimentifera

114

115

แผนบริหารการสอนประจาบทท่ี 4
มลพิษทางทะเลและชายฝ่ัง

จานวน 8 ชวั่ โมง สัปดาห์ท่ี 7-8

หัวขอ้ เนอ้ื หา

1. ความหมาย
2. แหลง่ ท่มี าของมลพิษทางทะเลและชายฝงั่
3. การจาแนกสารมลพษิ ที่ปล่อยลงสู่ทะเลและชายฝ่งั
4. ประเภทของการปล่อยสารมลพษิ ลงสูท่ ะเลและชายฝง่ั
5. มลพษิ ทางน้าทิ้ง

5.1 ความหมายของนา้ ทง้ิ
5.2 แหล่งกาเนดิ น้าท้ิง
5.3 สารอนิ ทรยี ์
5.4 การใชอ้ อกซิเจนในน้าในนา้ ทิง้
5.5 ผลกระทบทเี่ กดิ จากน้าทิ้ง
5.6 การบาบัดน้าท้ิงจากชุมชน
5.7 การกาจดั กากตะกอน
6. ยโู ทรฟเิ คชนั และน้าเปลย่ี นสี
6.1 ความหมายของยูโทรฟิเคชันในทะเล
6.2 สาเหตแุ ละผลของการเกิดยโู ทรฟิเคชนั
6.3 น้าเปลี่ยนสี (Red Tide)
6.4 อนั ตรายที่เกดิ ปรากฏการณน์ า้ เปล่ยี นสี
6.5 อนั ตรายจากสารพษิ ต่อมนษุ ย์
6.6 ผลกระทบของนา้ เปล่ยี นสี
7. มลพษิ จากนา้ มัน
7.1 ประเภทของนา้ มนั ที่ปนเป้ือนในทะเล
7.2 สาเหตุการเกดิ มลพิษทางน้ามนั
7.3 พฤติกรรมของนา้ มนั ในทะเล
7.4 ผลกระทบของมลพิษจากน้ามัน
7.5 การแก้ไขมลพษิ จากน้ามัน
8. สารมลพษิ ทีต่ กค้างยาวนาน
8.1 ความรเู้ บื้องต้นเกีย่ วกบั สารมลพิษท่ีตกค้างยาวนาน
8.2 การนาสาร POPs ลงสู่ทะเล
8.3 การเข้าสู่สายใยอาหารของสาร POPs

116

8.4 การใชส้ าร POPs ในประเทศไทย
8.5 สาร POPs เมอื่ ลงสูใ่ นทะเล
8.6 ผลต่อความเปน็ พษิ ของสาร POPs ตอ่ ส่ิงมชี ีวติ ในทะเล
9. โลหะหนกั
9.1 แหลง่ ของโลหะหนักท่ปี ล่อยลงสู่ทะเล
9.2 ปรอท
9.3 แคดเมยี ม
9.4 ตะกั่ว
9.5 ทองแดง
9.6 ดีบกุ
9.7 สารหนู
9.8 แมงกานสี
9.9 เหล็ก
9.10 นิเกล
10. สารโพลีไซคลกิ อะโรมาติก ไฮโดรคาร์บอน
10.1 แหลง่ ของสารประกอบ PAHs
10.2 ทม่ี าของการปนเป้ือนในส่ิงแวดลอ้ ม
10.3 มาตรฐานของประเทศต่าง ๆ
10.4 การเคลื่อนสารประกอบ PAHs ในทะเลและชายฝงั่
11. สารกัมมันตรังสี
11.1 เหตุการณ์สาคัญของสารกัมมันตรงั สรี วั่ ไหลทางทะเลในปี 2017
12. การขุดลอกทะเลและบรเิ วณชายฝง่ั
12.1 ความหมายของการขุดลอก
12.2 ความรู้ที่จาเป็นสาหรบั การวางแผนการขุดลอก
12.3 เครอ่ื งจักรกลที่ใช้ในการขดุ ลอก
12.4 ผลกระทบจากการขดุ ลอก
13. ปัญหาขยะในทะเลและบริเวณชายฝ่ัง
13.1 ความหมายของขยะในทะเล
13.2 แหลง่ ทีม่ าของขยะในทะเลและบริเวณชายฝง่ั
13.3 ผลกระทบของขยะทะเลตอ่ สตั วท์ ะเลและระบบนเิ วศ
13.4 สถานการณข์ ยะทะเลในประเทศไทย
14. น้าระบายความร้อน
14.1 ผลกระทบจากน้าระบายความรอ้ นของโรงงานผลติ กระแสไฟฟ้า

คาสาคญั

1.. แหล่งท่ีมาของมลพิษทางทะเลและชายฝ่ัง

117

2.. การจาแนกสารมลพิษที่ปล่อยลงสู่ทะเลและชายฝ่งั
3. ประเภทของการปล่อยสารมลพษิ ลงสูท่ ะเลและชายฝัง่
4. มลพิษทางน้าทงิ้
5. ยูโทรฟเิ คชันและน้าเปล่ียนสี
6. มลพษิ จากน้ามนั
7. สารมลพิษทตี่ กค้างยาวนาน
8. โลหะหนัก
9. สารโพลไี ซคลกิ อะโรมาติก ไฮโดรคาร์บอน
10. สารกมั มันตรงั สี
11. การขุดลอกทะเลและบริเวณชายฝ่ัง
12. ปัญหาขยะในทะเลและบรเิ วณชายฝั่ง
13. น้าระบายความร้อน

วัตถปุ ระสงค์เชิงพฤติกรรม

เมื่อผเู้ รยี นศึกษาบทเรียนน้ีแล้วสามารถ
1. อธบิ ายแหล่งทมี่ าของมลพิษทางทะเลและชายฝ่ัง จาแนกสารมลพิษทป่ี ล่อยลงสู่ทะเลและ
ชายฝงั่ และประเภทของการปลอ่ ยสารมลพษิ ลงสู่ทะเลและชายฝ่ังได้
2. อธบิ ายปญั หามลพิษทางน้าท้ิง ยูโทรฟิเคชันและน้าเปล่ียนสีได้
3. อธบิ ายลักษณะมลพษิ จากนา้ มัน สารมลพิษทต่ี กคา้ งยาวนาน โลหะหนกั สารโพลไี ซคลกิ
อะโรมาติก ไฮโดรคารบ์ อนสารกัมมันตรงั สีทลี่ งสู่ทะเลและชายฝั่งได้
4. อธบิ ายการขดุ ลอกทะเลและบรเิ วณชายฝั่ง ปญั หาขยะในทะเลและบริเวณชายฝ่ังและน้า
ระบายความร้อนทลี่ งสทู่ ะเลและชายฝ่ังได้

การวดั และประเมินผล

1. สังเกตจากพฤติกรรมและการตอบคาถามระหว่างเรียน
2. ตรวจคาถามทบทวนทา้ ยบทและกิจกรรมประจาบท

สือ่ ประกอบการสอน

1. เอกสารประกอบการสอน การจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ัง

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

บทสรุปประจาบทท่ี 4

“ภาวะมลพิษในทะเล” หมายถึง การเปลี่ยนแปลงคุณภาพท้ังทางด้านกายภาพและชีวภาพ
ของทะเลที่ไม่เป็นท่ีพึงประสงค์เนื่องจากการท่ีมนุษย์ได้ท้ิงสารต่าง ๆ ลงไปในสิ่งแวดล้อมทางทะเล
จนถึงระดับท่ีก่อให้เกิดอันตรายและความเสียหายต่อสิ่งมีชีวิต และระบบนิเวศวิทยาในทะเล อันจะ
คุกคามสุขภาพมนุษย์ในที่สุด อีกท้ังกีดขวางกิจกรรมต่าง ๆ ในทะเล รวมทั้งการประมง ตลอดจนทา
ให้คุณค่าทางด้านสันทนาการของชายหาดต้องสูญเสียหรือด้อยลงไปด้วย ประกอบด้วยแหล่งท่ีมา
มลพิษจากแหล่งบนบก มลพิษจากเรือ มลพิษจากกิจกรรมที่พ้ืนดินใต้ท้องทะเล และ มลพิษจากการ
เทท้ิง โดยแบ่งประเภทเป็น ปล่อยโดยตรง (Direct Outfalls) จากบรรยากาศ จากแม่น้า (River
Inputs) ของเสียท่ที ิ้งหา่ งจากฝ่ัง (Dredging Spoil) และ ของเสียจากการเดนิ เรือ (Shipping)

ภาวะทางมลพิษในทะเลท่ีสาคัญได้แก่ มลพิษทางน้าท้ิง ยูโทรฟิเคชันและน้าเปลี่ยนสี มลพิษ
จากน้ามัน สารมลพิษท่ีตกค้างยาวนาน โลหะหนัก สารโพลีไซคลิก อะโรมาติก ไฮโดรคาร์บอน สาร
กัมมันตรังสี การขุดลอกทะเลและบริเวณชายฝั่ง ปัญหาขยะในทะเลและบริเวณชายฝั่ง และ น้า
ระบายความรอ้ นบรเิ วณชายฝ่งั เป็นตน้

150

คาถามทบทวนประจาบทท่ี 4

คาชี้แจง จงตอบคาถามต่อไปน้ใี ห้ถูกต้อง

1. จงอธบิ ายนยิ ามของคาว่า “ภาวะมลพิษในทะเล”
2. จงอธบิ ายนยิ ามของคาวา่ "น้าเสีย”
3. จงอธิบายแหล่งกาเนิดนา้ ท้ิงที่ไหลลงสูท่ ะเลมปี ระเภทใดบา้ ง
4. จงอธบิ ายปรากฎการณ์ยูโทรฟิเคชนั่ และนา้ เปลีย่ นสี
5. จงยกตัวอยา่ งกรณศี ึกษาการรั่วไหลของมลพิษจากนา้ มันท่เี กิดขน้ึ ในประเทศไทย พร้อม
อธิบายแนวทางการแก้ไขจากเหตกุ ารณด์ งั กล่าว พอสงั เขป

กิจกรรมประจาบทที่ 4

กจิ กรรมรายบคุ คล

ให้นักศึกษาแต่ละคนนาเสนอแหล่งกาเนิดมลพิษท่ีสาคัญท่ีส่งผลกระทบต่อทรัพยากรทาง
ทะเลและชายฝั่งในพื้นท่ีจังหวัดสงขลา โดยบันทึกเป็นคลิปวีดีโอพร้อมเอกสารนาเสนอ คนละ 5-10
นาที ประกอบด้วยเนอื้ หาสาคัญ คือ

- สถานท่ี
- ประเภทมลพษิ
- ผลกระทบที่เกดิ ขนึ้ จากมลพิษ
- แนวทางการแก้ไข

151

เอกสารอา้ งองิ ประจาบทท่ี 4

การเคล่อื นตัวของทรายและทิศทางกระแสลม. (ม.ป.ป.). สบื ค้น 26 กรกฎาคม 2563, จาก
https://www.tmd.go.th/info/info.php?FileID=52

การจัดการทดลองนาร่องจาหน่ายปลาท่ีมคี ่ากัมมนั ตรงั สีตา่ สู่ตลาดปลา. (2562). สบื ค้น 26
กรกฎาคม 2563, จาก http://www.jfa.maff.go.jp/e/pdf/180910thai.pdf

การใช้สาร POPs ในประเทศไทย. (ม.ป.ป.). สืบคน้ 26 กรกฎาคม 2563, จาก
http://nih.dmsc.moph.go.th/KM/58/KM_Day230458/POPs.pdf

การเปลย่ี นแปลงระดบั ความเข้มขน้ ของกัมมันตรงั สซี เี ซยี มในปลาทะเลชนดิ หลัก. (2562). สืบค้น 26
กรกฎาคม 2563, จาก http://www.jfa.maff.go.jp/e/pdf/180910thai.pdf

การเปล่ยี นแปลงระดบั ความเขม้ ขน้ ของกมั มันตรังสซี ีเซียมในผลติ ภัณฑ์ทางทะเล. (2562). สืบคน้ 26
กรกฎาคม 2563, จาก http://www.jfa.maff.go.jp/e/pdf/180910thai.pdf

เกษม สนิทวงศ์ ณ อยธุ ยา. (2528). วารสารส่งิ แวดล้อมฉบับสัมภาษณ์ปญั หาสิง่ แวดล้อม (9 กันยายน
2528). กรงุ เทพมหานคร.

คราบนา้ มนั ร่ัวไหล บรเิ วณเกาะเสมด็ . (2556). สืบค้น 26 กรกฎาคม 2563, จาก
https://news.thaiza.com/local/272760/

โครงสรา้ งผลกึ ของ hexa-tert-butyl derivatized. (2563). สืบคน้ 26 กรกฎาคม 2563, จาก
https://th.wikipedia.org/wiki/PAHs

ปรมิ าณตกค้างสูงสุดของสารกล่มุ PAHs ของกฎระเบียบสหภาพยโุ รป. (2563). สืบคน้ 26 กรกฎาคม
2563, จาก https://www.fisheries.go.th/quality/PAHs

ผลกระทบต่อสัตว์ทะเลจากคราบนา้ มัน. (2556). สบื คน้ 26 กรกฎาคม 2563, จาก
https://news.thaiza.com/local/272760/

แผนทแี่ สดงทิศทางของกระแสน้าในฤดมู รสุมตะวนั ออกเฉยี งเหนอื และตะวนั ตกเฉียงใต.้ (ม.ป.ป.).
สบื ค้น 26 กรกฎาคม 2563, จาก จาก
https://www.tmd.go.th/info/info.php?FileID=52

พรพมิ ล เชือ้ ดวงผุย และเสาวคนธ์ วัฒนจันทร.์ (2555). ปรมิ าณโลหะหนกั (ตะกัว่ แคดเมยี ม
ทองแดงและสงั กะสี) ในสตั ว์ทะเลเศรษฐกิจบางชนิด บรเิ วณแหลง่ การทาการประมง
อาเภอละงู จงั หวัดสตูล (วทิ ยานิพนธป์ ริญญามหาบัณฑิต). สงขลา:
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

มลั ลิกา พนิ จิ จันทร.์ (2528). กฎหมายพาณิชยน์ าวี (Maritime law). สานักพมิ พ์มหาวิทยาลัย
รามคาแหง.

เรือขุดแร่ดีบุกลาแรกของโลก จว.ภูเก็ต. (ม.ป.ป.). สืบคน้ 26 กรกฎาคม 2563, จาก
http://www.phuketdata.net/

วฏั จกั รเหล็กในน้า. (2563). สบื ค้น 26 กรกฎาคม 2563, จาก
https://www.assignmentpoint.com/science/chemistry/iron-cycle-fe.html

152

สถาบันวจิ ัยและพฒั นาทรพั ยากรทางทะเล ชายฝ่ังทะเล และป่าชายเลน. (2559). ฐานขอ้ มูลกรม
ทรพั ยากรทางทะเลและชายฝัง่ . กรงุ เทพ: กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่งั กระทรวง
ทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดล้อม.

อัตราส่วนทเี่ กนิ คา่ มาตรฐานของปลาทะเลในจังหวดั ฟุกุชมิ ะ. (2562). สืบคน้ 26 กรกฎาคม 2563,
จาก http://www.jfa.maff.go.jp/e/pdf/180910thai.pdf

Almeida. P. and Stearns. L. (1998) Political Opportunities and Local Grassroots
Environmental Movement. The Case of Minamata. Social Problems. 45, 37-
60.

Balmer. J., Hung, H., Yu. Y., Letcher. R and Muir. D. (2019). Sources and environmental
fate of pyrogenic polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in the Arctic.
Emerging Contaminants. 5, 128-142.

Confinement Methods. (n.d). July 26, 2020, Retrieved from
http://www.inkasenvironmental.com

Cutter Dredger. (n.d). July 26, 2020, Retrieved from
http://www.c6cdmb.org/New%20folder/kod1.htm

Destruction Method. (n.d). July 26, 2020, Retrieved from https://www.gannett-
cdn.com/media/USATODAY

Displacement Method. (2020). July 26, 2020, Retrieved from https://earthjustice.org
Grab Dredger. (n.d). July 26, 2020, Retrieved from

http://www.c6cdmb.org/New%20folder/kod1.htm
Honda M, Suzuki N. (2020). Toxicities of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons for Aquatic

Animals. Int J Environ Res Public Health. 17(4): 1363. doi:
10.3390/ijerph17041363. PMID: 32093224; PMCID: PMC7068426.
Liesje D. S., Korneel R. N., Willy V., & Pascal B. (2007) Minireview: The Potential of
Enhanced Manganese Redox Cycling for Sediment Oxidation,
Geomicrobiology Journal. 24:7-8, 547-558.
OSPAR. (1999). Strategy to Combat Eutrophication. Reference number: 1998-18.
http://www.ospar.org/eng/html/sap/eutstrat.thm/OSPAR Eutrophication
working group, OSPAR Commission, London.
Paul R. E. and Vivian S. L. (2015). Research highlights: elucidation of biogeochemical
factors influencing methylmercury production. Environ Sci Process Impacts.
17(10): 1708-11. doi: 10.1039/c5em90037a.
Recovering Method. (2020). July 26, 2020, Retrieved from
https://response.restoration.noaa.gov

153

Stephanie L. W., Darren R., Richard C., Thompson., Tamara S. G. (2013). Microplastic
ingestion decreases energy reserves in marine worms, Current Biology. 23,
1031-1033.

154

155

แผนบรหิ ารการสอนประจาบทท่ี 5
การใชป้ ระโยชนท์ รัพยากรทางทะเลและชายฝงั่ โดยการบรู ณา

การมติ ิทางดา้ นนิเวศบรกิ าร

จานวน 8 ชว่ั โมง สัปดาห์ที่ 10-11

หัวขอ้ เนือ้ หา

1. ความหมายและนิยาม
1.1 บริการทางระบบนเิ วศ (Ecosystem Service)

2. การตอบแทนคณุ ค่าของระบบนิเวศ
3. การวางแผนเชิงพื้นท่ีทางทะเลตามหลัก DPSIR
4. เศรษฐกจิ สีน้าเงิน (Blue Economy)

4.1 องคป์ ระกอบของเศรษฐกิจสีนา้ เงนิ
4.2 กระบวนการพัฒนานโยบายเศรษฐกจิ สีนา้ เงนิ
4.3 กระบวนการขบั เคล่ือนเชงิ นโยบายเศรษฐกจิ สนี า้ เงิน
4.4 กิจกรรมเศรษฐกจิ สนี า้ เงิน
4.5 ทิศทางของเศรษฐกิจสนี า้ เงนิ
4.6 ความสมดลุ ของเศรษฐกิจสีนา้ เงินดา้ นทรัพยากรทางทะเลและชายฝง่ั
5. แผนปฏริ ูปประเทศดา้ นทรัพยากรทางทะเลและชายฝัง่
6. การศกึ ษาผลกระทบเชงิ ยุทธศาสตร์สาหรบั การพฒั นาพน้ื ที่ชายฝั่งทะเลใต้
6.1 ทศิ ทางการพัฒนาพ้นื ทช่ี ายฝงั่ ทะเลภาคใต้
6.2 ทางเลือกในการพฒั นาพ้ืนทช่ี ายฝ่งั ทะเลภาคใต้
6.3 Key Success Factor ของการพัฒนาตามทางเลือก 2+
6.4 เป้าหมายทางเศรษฐกิจ
6.5 ศกั ยภาพดา้ นการท่องเที่ยว
6.6 ศักยภาพด้านอตุ สาหกรรมอาหารฮาลาล
6.7 ศกั ยภาพดา้ นศนู ย์กลางการขนสง่ และโลจิสตกิ ส์
7. ประโยชน์จากทะเลและชายฝงั่
7.1 ภาพรวมกิจกรรมการใช้ประโยชน์จากทะเลและชายฝัง่
7.2 ด้านการประมง
7.3 ด้านการขนสง่ และพาณชิ ย์นาวี
7.4 ด้านการท่องเทย่ี วและนันทนาการทางทะเล
7.5 ด้านพลงั งาน
7.6 ดา้ นอื่น ๆ

156

8. ผลประโยชน์แหง่ ชาตทิ างทะเลของไทย
8.1 แนวความคิดผลประโยชนแ์ หง่ ชาตแิ ละทางเลอื กยุทธศาสตร์
8.2 ผลประโยชนท์ างเศรษฐกิจเชงิ พ้นื ที่
8.3 ผลประโยชนแ์ ห่งชาตทิ างทะเลในมิตเิ ชงิ ลกึ

9. มลู คา่ ผลประโยชน์แห่งชาตทิ างทะเลของไทย
9.1 มูลคา่ ผลประโยชนแ์ หง่ ชาตติ อ่ ปี
9.2 ยทุ ธศาสตรเ์ ช่ือมโยงเศรษฐกจิ ภมู ภิ าคของประเทศไทย
9.3 SWOT มลู คา่ ผลประโยชนแ์ หง่ ชาติทางทะเลของไทยกับเพ่ือนบ้าน
9.4 มลู คา่ การขนสง่ สินค้าระหว่างประเทศ

10. การรักษาผลประโยชนข์ องชาตทิ างทะเล
10.1 พระราชบัญญตั ิ การรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล พ.ศ. 2562
10.2 โครงสรา้ งการแบ่งส่วนราชการของ ศรชล.

คาสาคญั

1. ความหมายและนยิ าม
2. การตอบแทนคุณคา่ ของระบบนเิ วศ
3. การวางแผนเชิงพน้ื ท่ีทางทะเลตามหลกั DPSIR
4. เศรษฐกิจสีนา้ เงนิ (Blue Economy)
5. แผนปฏิรปู ประเทศดา้ นทรพั ยากรทางทะเลและชายฝั่ง
6. การศกึ ษาผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์สาหรบั การพฒั นาพืน้ ทช่ี ายฝ่งั ทะเลใต้
7. ประโยชน์จากทะเลและชายฝ่ัง
8. ผลประโยชนแ์ หง่ ชาติทางทะเลของไทย
9. มูลคา่ ผลประโยชนแ์ ห่งชาติทางทะเลของไทย
10. การรกั ษาผลประโยชน์ของชาตทิ างทะเล

วัตถปุ ระสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

เม่ือผเู้ รยี นศึกษาบทเรียนนแ้ี ล้วสามารถ
1. อธิบายการตอบแทนคุณค่าของระบบนิเวศ การวางแผนเชงิ พ้ืนทีท่ างทะเลตามหลกั
DPSIRและ เศรษฐกจิ สีน้าเงิน (Blue Economy) ได้
2. อธบิ ายแผนปฏิรูปประเทศดา้ นทรพั ยากรทางทะเลและชายฝั่ง และการศกึ ษาผลกระทบ
เชงิ ยทุ ธศาสตร์สาหรับการพัฒนาพ้นื ทีช่ ายฝง่ั ทะเลใต้ได้
3. อธบิ ายประโยชน์จากทะเลและชายฝัง่ ผลประโยชน์แห่งชาตทิ างทะเลของไทย มลู ค่า
ผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเลของไทยและการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเลได้

การวัดและประเมินผล

1. สังเกตจากพฤติกรรมและการตอบคาถามระหวา่ งเรียน

157

2. ตรวจคาถามทบทวนท้ายบทและกจิ กรรมประจาบท

ส่อื ประกอบการสอน

1. เอกสารประกอบการสอน การจดั การทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง