การขับเคลื่อนปรัญชาของเศรษฐกิจพอเพียงกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศไทย

249

ตารางที่ 1 การเปรียบเทียบคะแนนตวั ช้วี ดั ระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงในระยะที่ 2 จำ�นวน 12 อปท. (อปท. ใหม่)

คะแนน ทต. ทต. อบต. อบต. อบต. อบต. ทต. อบต. ทต. อบต. อบต. อบต.
ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ เตม็ หาด สวา่ ง หนอง นคร บางตา เขาชน ห้วยง ู อู่ตะเภา บางขุด ท่า โกง่ ธนู หนอง
พอเพยี งของ อปท. ทนง อารมณ์ ยาง สวรรค ์ หงาย กนั มะนาว แขม
ออก
1. การบรหิ ารงานอยา่ งโปรง่ ใส 50 41 41 41 45 41 45 45 41 35 41 41 41
มีธรรมาภิบาล
1.1 ไม่มีความพยายาม 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
ร่วมกนั ในการหาผล
ประโยชน ์
1.2 ไม่มีการดำ�เนินงานท่ผี ดิ 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
กฎหมาย
1.3 การตกลงราคา เปน็ ไป 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ตามระเบียบ
1.4 ประหยัดงบประมาณ 10 6 6 6 10 6 10 8 6 0 6 6 6 กปารรชั ขญับเาคขลอ่ืองนเศรษฐกิจพอเพยี ง
จาก e-bidding กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
1.5 มนี วัตกรรมท่แี สดง 5 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 ท่วั ประเทศไทย
ความโปร่งใส
1.6 การจดั การเรือ่ งราว 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
รอ้ งทกุ ข์
249

คะแนน ทต. ทต. อบต. อบต. อบต. อบต. ทต. อบต. ทต. อบต. อบต. อบต. 250
ระดับความเป็นเศรษฐกิจ เต็ม หาด สว่าง หนอง นคร บางตา เขาชน ห้วยง ู อู่ตะเภา บางขุด ท่า โก่งธน ู หนอง
พอเพยี งของ อปท. ทนง อารมณ์ ยาง สวรรค ์ หงาย กัน มะนาว แขม
ออก ปรัชญาของเศรษฐกกาิจรพขบั อเคเพล่ือยี นง
2. การวางแผนและจดั ทำ�แผน 20 20 20 13 20 20 16 20 20 17 20 20 18 กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
แบบมสี ว่ นร่วม
2.1 การวางแผนจัดการ 12 12 12 9 12 12 12 12 12 9 12 12 12 ท่วั ประเทศไทย

แบบมีสว่ นร่วม
2.2 มปี ระกาศแผนฯ ให้ 8 8 8 4 8 8 4 8 8 8 8 8 6
สาธารณชนทราบ
3. การวางแผนการท�ำ งาน 15 15 15 2 7 10 12 12 7 7 15 15 15
เพ่ือส่งต่อจากรนุ่ ส่รู ุ่น
คะแนนรวมขอ้ 1 2 และ 3 85 76 76 56 72 71 73 77 68 59 76 76 74
4. งานโครงสร้างพน้ื ฐาน 15 15 15 13 15 15 14 15 14 13 15 15 15
ทางกายภาพ
4.1 ถนน 3 3 3 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3
4.2 นาํ้ เพื่อการบรโิ ภค 3 3 3 2 3 3 2 3 2 2 3 3 3
4.3 แหล่งนา้ํ การเกษตร 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
4.4 ไฟฟา้ 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
4.5 โทรคมนาคม 3 3 3 3 3 3 3 3 3 2 3 3 3

250

251

คะแนน ทต. ทต. อบต. อบต. อบต. อบต. ทต. อบต. ทต. อบต. อบต. อบต.
ระดับความเปน็ เศรษฐกจิ เตม็ หาด สวา่ ง หนอง นคร บางตา เขาชน ห้วยงู อูต่ ะเภา บางขดุ ท่า โก่งธน ู หนอง
พอเพียงของ อปท. ทนง อารมณ์ ยาง สวรรค ์ หงาย กนั มะนาว แขม
ออก
5. การบรหิ ารงานภายในใหเ้ ปน็ 50 45 47 41 47 45 42 45 45 42 47 47 47
องคก์ รแห่งความสขุ
5.1 การจัดการความรู้เป็น 10 10 10 7 10 10 10 10 10 7 10 10 10
ประจ�ำ
5.2 ความรกั ความสามคั ค ี 10 10 10 7 10 10 7 10 10 10 10 10 10
5.3 มีมทุ ิตาจติ และอุเบกขา 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
5.4 มีผลการปฏิบตั ติ ามหลัก 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
สงั คหวัตถุ
5.5 บคุ ลากรในองค์กรเป็น 10 5 7 7 7 5 5 5 5 5 7 7 7
ผมู้ คี วามสุข
6. งานโครงสร้างพน้ื ฐานทาง 20 20 13 20 20 11 13 13 16 9 20 20 20
สังคม กปารรชั ขญับเาคขลอ่ืองนเศรษฐกิจพอเพยี ง
6.1 งานดา้ นการศึกษา 10 10 3 10 10 3 3 3 8 3 10 10 10 กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
6.2 งานดา้ นสุขอนามยั ท่วั ประเทศไทย
และขยะ
6.2.1 งานดา้ นสขุ อนามยั 5 5 5 5 5 5 5 5 5 3 5 5 5
6.2.2 งานดา้ นขยะ 5 5 5 5 5 3 5 5 3 3 5 5 5 251

คะแนน ทต. ทต. อบต. อบต. อบต. อบต. ทต. อบต. ทต. อบต. อบต. อบต. 252
ระดบั ความเปน็ เศรษฐกิจ เตม็ หาด สว่าง หนอง นคร บางตา เขาชน ห้วยง ู อตู่ ะเภา บางขดุ ท่า โก่งธน ู หนอง
พอเพียงของ อปท. ทนง อารมณ์ ยาง สวรรค์ หงาย กัน มะนาว แขม
ออก ปรัชญาของเศรษฐกกาิจรพขบั อเคเพล่ือยี นง
7. งานสง่ เสรมิ อาชพี 15 15 7.5 15 10 10 15 15 15 15 15 15 15 กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
เกษตรกรรมและวสิ าหกิจ
ชุมชน ท่วั ประเทศไทย

7.1 งานสง่ เสรมิ อาชีพเกษตร 7.5 7.5 7.5 5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5
7.2 งานวสิ าหกจิ ชุมชน 7.5 7.5 7.5 7.5 5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5
7.3 งานสง่ เสริมอาชพี 7.5 7.5 2.5
โดยทัว่ ไปท่ีริเร่มิ
โดย อปท. (ขอ้ เลอื ก)
8. งานดา้ นสงั คมและวฒั นธรรม 15 10 15 5 10 5 5 15 10 10 15 15 10
9. การบรหิ ารงานภายในใหเ้ ปน็ 30 20 20 23 20 27 23 25 22 27 25 30 25
องค์กรแห่งประโยชน์สขุ
9.1 การประหยัดเงนิ เดอื น 20 10 10 15 10 20 15 15 15 20 15 20 15
9.2 การบรหิ ารเพอ่ื ประโยชน ์ 10 10 10 8 10 7 8 10 7 7 10 10 10
อย่างต่อเน่อื ง

252

253

คะแนน ทต. ทต. อบต. อบต. อบต. อบต. ทต. อบต. ทต. อบต. อบต. อบต.
ระดับความเปน็ เศรษฐกิจ เตม็ หาด สว่าง หนอง นคร บางตา เขาชน ห้วยงู อตู่ ะเภา บางขุด ท่า โก่งธน ู หนอง
พอเพียงของ อปท. ทนง อารมณ ์ ยาง สวรรค ์ หงาย กัน มะนาว แขม
ออก
10. การจัดการการศึกษา 20 16 16 16 16 16 16 18 14 14 20 17 16
สาธารณสุข ขยะ ระดับที่
สงู ขน้ึ
10.1 การศึกษา 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 2 5
10.2 การสาธารณสุข 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
10.3 การจัดการขยะท่ีสงู ขึ้น 10 6 6 6 6 6 6 8 4 4 10 10 6
11. การพฒั นาทรัพยากร 20 20 18 12 20 20 12 20 20 20 20 20 20
ธรรมชาตแิ ละสภาพแวดลอ้ ม
12. การลดปัญหาสงั คมและ 30 23 23 21 25 22 19 24 24 17 24 26 23
เพ่ิมสวสั ดิการสังคม
12.1 ลดปญั หาสงั คม
12.1.1 ยาเสพติด 5 1 3 2 2 2 2 3 3 2 3 3 3 กปารรชั ขญับเาคขลอ่ืองนเศรษฐกิจพอเพยี ง
รา้ ยแรง กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
12.1.2 บุหร่ีและ 5 3 2 2 3 1 1 3 2 1 3 4 3 ท่วั ประเทศไทย
เคร่ืองด่มื ผสม
แอลกอฮอล ์
253

คะแนน ทต. ทต. อบต. อบต. อบต. อบต. ทต. อบต. ทต. อบต. อบต. อบต. 254
ระดบั ความเป็นเศรษฐกจิ เตม็ หาด สวา่ ง หนอง นคร บางตา เขาชน ห้วยงู อู่ตะเภา บางขดุ ท่า โก่งธนู หนอง
พอเพยี งของ อปท. ทนง อารมณ์ ยาง สวรรค ์ หงาย กัน มะนาว แขม
ออก ปรัชญาของเศรษฐกกาิจรพขบั อเคเพล่ือยี นง
12.1.3 การพนนั 5 5 5 5 5 5 4 3 5 2 5 5 5 กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
ทกุ ชนดิ
12.2 เพม่ิ สวสั ดิการสงั คม ท่วั ประเทศไทย

เท่าท่ที ำ�ได้
12.2.1 ลดปญั หา 2 1 2 1 2 1 1 2 1 1 2 1 1
การตงั้ ครรภ์ก่อนวัย
อันควร
12.2.2 ช่วยเหลอื 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
ผไู้ ร้บา้ น ไร้ท่ีพึ่งฯ
12.2.3 ชว่ ยเหลือ 3 3 1 1 3 3 1 3 3 1 1 3 1
คนจน
รวม 300 260 250.5 222 255 242 232 267 248 226 277 281 265
ระดบั ความเป็นเศรษฐกิจ เขา้ ใจ เข้าใจ ไม่ เขา้ ใจ เขา้ ใจ เข้าใจ เข้าใจ ไม ่ ไม่ เข้าถงึ เข้าถงึ เขา้ ใจ
พอเพยี ง เขา้ ขา่ ย เขา้ ขา่ ย เขา้ ขา่ ย

254

255

ตารางท่ี 2 การเปรยี บเทียบคะแนนตัวช้ีวัดระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพยี งระยะท่ี 1 และระยะที่ 2 จ�ำ นวน 6 อปท. (อปท. เกา่ )

ระดพับอคเวพายี มงเขปอน็ งเอศปรษทฐ. กิจ เต็ม ทต.ทัพทนั อบต.ประดูย่ นื อบต.หว้ ยคต ทต.อดุ มธัญญา อบต.เขาดิน อบต.หนองบัว
ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2
1. การบรหิ ารงานอย่างโปรง่ ใส 50 41 41 39 41 35 43 43 45 41 43 46 47
มธี รรมาภบิ าล
1.1 ไม่มคี วามพยายาม 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
รว่ มกนั ในการหาผล
ประโยชน ์
1.2 ไมม่ ีการด�ำ เนนิ งานที่ 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
ผดิ กฎหมาย
1.3 การตกลงราคาเปน็ ไป 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
ตามระเบยี บ
1.4 ประหยดั งบประมาณ 10 6 6 4 6 0 6 8 10 4 6 6 10
จาก e-Bidding
1.5 มนี วตั กรรมทแ่ี สดง 5 0 0 0 0 0 2 0 0 2 2 5 2
ความโปรง่ ใส กปารรชั ขญับเาคขลอ่ืองนเศรษฐกิจพอเพยี ง
1.6 การจัดการเร่ืองราว 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
รอ้ งทกุ ข์ ท่วั ประเทศไทย

255

ระดพับอคเวพาียมงเขปอ็นงเอศปรษทฐ. กจิ เต็ม ทต.ทัพทนั อบต.ประดยู่ ืน อบต.หว้ ยคต ทต.อุดมธญั ญา อบต.เขาดนิ อบต.หนองบวั 256
ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2
2. การวางแผนและจัดท�ำ แผน 20 20 20 20 18 11 17 20 20 20 20 15 17
แบบมีส่วนรว่ ม ปรัชญาของเศรษฐกกาิจรพขบั อเคเพล่ือยี นง
2.1 การวางแผนจดั การ 12 12 12 12 12 5 9 12 12 12 12 9 9 กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
แบบมีส่วนรว่ ม
2.2 มีประกาศแผนฯ ให้ 8 8 8 8 6 6 8 8 8 8 8 6 8 ท่วั ประเทศไทย

สาธารณชนทราบ
3. การวางแผนการทำ�งาน 15 15 15 15 15 5 7 7 12 15 15 7 7
เพ่ือส่งตอ่ จากรุน่ สรู่ นุ่
คะแนนรวมขอ้ 1 2 และ 3 85 76 76 74 74 51 67 70 77 76 78 68 71
4. งานโครงสร้างพน้ื ฐาน 15 15 15 14 15 11 11 15 15 14 15 15 15
ทางกายภาพ
4.1 ถนน 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
4.2 นํ้าเพือ่ การบริโภค 3 3 3 3 3 2 2 3 3 3 3 3 3
4.3 แหลง่ น้าํ การเกษตร 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
4.4 ไฟฟา้ 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
4.5 โทรคมนาคม 3 3 3 2 3 0 0 3 3 2 3 3 3

256

257

ระดพบั อคเวพาียมงเขปอน็ งเอศปรษทฐ. กจิ เตม็ ทต.ทัพทัน อบต.ประดู่ยืน อบต.หว้ ยคต ทต.อดุ มธญั ญา อบต.เขาดิน อบต.หนองบวั
ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2
5. การบรหิ ารงานภายในให้เป็น 50 50 50 45 47 25.5 25.5 45 45 45 45 47 47
องคก์ รแหง่ ความสุข
5.1 การจัดการความรูเ้ ปน็ 10 10 10 10 10 3 3 10 10 10 10 10 10
ประจ�ำ
5.2 ความรักความสามคั ค ี 10 10 10 10 10 5 5 10 10 10 10 10 10
5.3 มีมทุ ิตาจติ และอุเบกขา 10 10 10 10 10 5 5 10 10 10 10 10 10
5.4 มผี ลการปฏบิ ัตติ ามหลัก 10 10 10 10 10 7.5 7.5 10 10 10 10 10 10
สังคหวตั ถุ
5.5 บุคลากรในองค์กรเป็น 10 10 10 5 7 5 5 5 5 5 5 7 7
ผมู้ ีความสขุ
6. งานโครงสรา้ งพนื้ ฐานทาง 20 13 20 13 13 9 9 13 13 13 13 9 9
สงั คม
6.1 งานด้านการศึกษา 10 3 10 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
6.2 งานด้านสขุ อนามยั กปารรชั ขญับเาคขลอ่ืองนเศรษฐกิจพอเพยี ง
และขยะ กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
6.2.1 งานดา้ นสขุ อนามยั 5 5 5 5 5 3 3 5 5 5 5 3 3 ท่วั ประเทศไทย
6.2.2 งานด้านขยะ 5 5 5 5 5 3 3 5 5 5 5 3 3

257

ระดพับอคเวพาียมงเขปอน็ งเอศปรษทฐ. กจิ เตม็ ทต.ทพั ทนั อบต.ประดยู่ ืน อบต.หว้ ยคต ทต.อดุ มธัญญา อบต.เขาดิน อบต.หนองบวั 258
ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2
7. งานสง่ เสรมิ อาชพี 15 15 15 15 15 12.5 12.5 15 15 15 15 5 5
เกษตรกรรมและวิสาหกจิ ปรัชญาของเศรษฐกกาิจรพขบั อเคเพล่ือยี นง
ชมุ ชน กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
7.1 งานสง่ เสรมิ อาชพี เกษตร 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 2.5 2.5
7.2 งานวสิ าหกจิ ชุมชน 7.5 7.5 7.5 7.5 7.5 5 5 7.5 7.5 7.5 7.5 2.5 2.5 ท่วั ประเทศไทย

7.3 งานส่งเสริมอาชีพ 7.5
โดยทวั่ ไปท่รี ิเร่ิม
โดย อปท. (เลือก)
8. งานดา้ นสงั คมและวฒั นธรรม 15 15 15 15 15 5 5 15 15 10 15 5 5
9. การบรหิ ารงานภายในให้ 30 30 20 30 25 30 25 30 25 26 22 30 25
เปน็ องค์กรแหง่ ประโยชนส์ ขุ
9.1 การประหยัดเงนิ เดือน 20 20 10 20 15 20 15 20 15 20 15 20 15
9.2 การบรหิ ารเพอ่ื ประโยชน ์ 10 10 10 10 10 10 10 10 10 6 7 10 10
อยา่ งตอ่ เน่ือง

258

259

ระดพบั อคเวพาียมงเขปอน็ งเอศปรษทฐ. กิจ เตม็ ทต.ทัพทนั อบต.ประด่ยู ืน อบต.หว้ ยคต ทต.อดุ มธัญญา อบต.เขาดนิ อบต.หนองบวั
ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2
10. การจัดการการศึกษา 20 14 14 18 20 9 9 20 20 9 13 11 11
สาธารณสุข ขยะ ระดบั ท่ี
สงู ขน้ึ
10.1 การศกึ ษา 5 5 5 3 5 0 0 5 5 0 2 2 2
10.2 การสาธารณสุข 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
10.3 การจดั การขยะทส่ี งู ข้ึน 10 4 4 10 10 4 4 10 10 4 6 4 4
11. การพัฒนาทรัพยากร 20 20 20 20 20 18 15 15 15 20 20 20 18
ธรรมชาติและสภาพแวดล้อม
12. การลดปัญหาสังคมและเพิ่ม 30 24 24 21 21 21 22 22 22 25 25 21 21
สวัสดิการสงั คม
12.1 ลดปญั หาสังคม
12.1.1 ยาเสพติด 5 5 5 2 2 4 2 2 2 3 3 2 2
ร้ายแรง
12.1.2 บหุ รแ่ี ละ 5 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 กปารรชั ขญับเาคขลอ่ืองนเศรษฐกิจพอเพยี ง
เครื่องดื่มผสม กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
แอลกอฮอล์ ท่วั ประเทศไทย

259

ระดพบั อคเวพายี มงเขปอ็นงเอศปรษทฐ. กจิ เต็ม ทต.ทพั ทนั อบต.ประดูย่ ืน อบต.หว้ ยคต ทต.อุดมธัญญา อบต.เขาดิน อบต.หนองบัว 260
ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2 ระยะ1 ระยะ2
12.1.3 การพนัน 5 4 4 4 4 2 4 3 3 5 5 2 2
ทกุ ชนดิ ปรัชญาของเศรษฐกกาิจรพขบั อเคเพล่ือยี นง
12.2 เพิม่ สวัสดิการสังคม กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
เทา่ ท่ที �ำ ได้
12.2.1 ลดปญั หา 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 ท่วั ประเทศไทย

การต้ังครรภ์ก่อนวัย
อันควร
12.2.2 ชว่ ยเหลือ 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10
ผู้ไร้บ้าน ไรท้ ีพ่ ึ่งฯ
12.2.3 ชว่ ยเหลือคนจน 3 1 1 1 1 1 2 3 3 3 3 3 3
รวม 300 272 269 265 265 192 201 260 262 253 261 231 227
ระดบั ความเป็นเศรษฐกจิ เขา้ ถงึ เขา้ ใจ เขา้ ใจ เขา้ ใจ ไม ่ ไม ่ เขา้ ใจ เขา้ ใจ เขา้ ใจ เขา้ ใจ ไม ่ เขา้ ใจ
พอเพยี ง เขา้ ขา่ ย เขา้ ขา่ ย เขา้ ขา่ ย

260

การขับเคลื่อน 261
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องคก์ รปกครองส่วนท้องถนิ่
ทว่ั ประเทศไทย

นวตั กรรมเพอ่ื พฒั นาทอ้ งถน่ิ ของ อปท. แตล่ ะแหง่ พบวา่ มคี วามสมั พนั ธ์
โดยตรงกบั คะแนนระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี ง กลา่ วคอื อปท. ระดบั ต�ำ บล
ทมี่ คี ะแนนระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งสงู กวา่ หรอื เทา่ กบั ระดบั เขา้ ใจทม่ี ี
คะแนนเขา้ ใกลร้ ะดบั เขา้ ถงึ คอื 260 คะแนนขน้ึ ไป จ�ำ นวน 9 แหง่ ตา่ งเปน็ อปท.
ที่มีนวัตกรรมเพ่ือพัฒนาท้องถ่ินท่ีเป็นโครงการท่ีชัดเจนและต่อเนื่องหรือ
กจิ กรรมจ�ำ นวนมาก และเปน็ นวัตกรรมทีเ่ ปน็ ผลผลิตทม่ี คี วามยั่งยนื คอื มีการ
ด�ำ เนินการอยา่ งตอ่ เนอื่ ง มีผลลัพธ์ คอื ความสุขของบคุ ลากรอนั เกดิ จากความ
ภมู ใิ จทไี่ ดม้ สี ว่ นรว่ มในการสรา้ งนวตั กรรมนน้ั และจากการทม่ี คี นมาศกึ ษาดงู าน
อกี ทง้ั ยังไดร้ บั ผลในทีส่ ดุ ทเี่ ปน็ ประโยชน์สุข อนั เนอ่ื งจากบุคลากร อปท. และ
ประชาชนได้ร่วมกันสร้างประโยชนใ์ ห้สังคม/ชมุ ชนของตน

นวตั กรรมเพอ่ื พฒั นาทอ้ งถนิ่ ทเ่ี กดิ ขน้ึ มรี ปู แบบเปน็ พนื้ ท่ี หรอื โครงการ/
กจิ กรรมทด่ี �ำ เนนิ การอยา่ งตอ่ เนอื่ ง เปน็ การน�ำ ความคดิ จากทตี่ า่ ง ๆ มาตอ่ ยอด
สร้างการเปลี่ยนแปลงในพื้นท่ี ริเริ่มโดยนายกฯ และนโยบายท่ีส่งเสริมโดยมี
นายกฯ และผบู้ รหิ าร ตลอดจนทมี รว่ มสรา้ งการเปลย่ี นแปลง ดว้ ยการเชอ่ื มโยง
โอกาสเพอ่ื ผลกั ดนั ใหเ้ กดิ การเปลย่ี นแปลงนน้ั จงึ มคี วามสอดคลอ้ งกบั ความหมาย
นวัตกรรมเพ่อื ท้องถน่ิ ทกี่ ล่าวไวใ้ นบทท่ี 1 คือการรเิ ร่มิ คดิ คน้ วธิ ี และแสวงหา
รปู แบบใหม่ ๆ ตลอดจนโครงการใหม่ ๆ ทตี่ อ่ ยอดจากการเรยี นรจู้ ากทอ่ี น่ื เพอ่ื แก้
ปญั หาตา่ ง ๆ ในชมุ ชน ใหบ้ รกิ ารแกป่ ระชาชน ในดา้ นโครงสรา้ งพน้ื ฐาน เศรษฐกจิ
ชมุ ชน คณุ ภาพชวี ติ การศกึ ษา สงั คมวฒั นธรรม สขุ ภาพอนามยั และทรพั ยากร
ธรรมชาติส่ิงแวดล้อม นวัตกรรมเพ่ือพัฒนาท้องถิ่น จึงเป็นรูปธรรมที่สะท้อน
การระเบดิ จากภายในของนายกและทมี ผบู้ รหิ าร อปท. สามารถประยกุ ตป์ รชั ญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารจัดการภายในองค์กร การทำ�งานเชิงรุก
ของผู้นำ�และบุคลากร ความคิดริเร่ิม และร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงเพื่อการ
แก้ปัญหา/พัฒนา ก่อให้เกิดคุณค่า ท้ังความยั่งยืนของผลผลิต ผลลัพธ์คือ
ความสุขของผู้เก่ียวข้อง และผลในท่ีสุดที่เป็นประโยชน์สุขอันเกิดจากน้อมนำ�
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหาราช บรมนาถบพติ ร มาบริหารภายในองค์กร

261

262 การขบั เคลอ่ื น
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กบั องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่

ทวั่ ประเทศไทย

หลกั สตู รการสรา้ งนวตั กรรมเพอ่ื พฒั นาทอ้ งถนิ่ ตามปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพยี ง ใชร้ ปู แบบการเรยี นรดู้ ว้ ยการจดั ประชมุ เชงิ ปฏบิ ตั กิ ารอยา่ งมสี ว่ นรว่ ม
จ�ำ นวน 4 ครง้ั เปน็ จดั ประสบการณก์ ารเรยี นรดู้ ว้ ยกจิ กรรมตา่ ง ๆ ทงั้ การศกึ ษา
ดงู าน อปท. เดน่ ในแตล่ ะจงั หวดั การแลกเปลย่ี นเรยี นรู้ และการเรยี นรใู้ นหวั ขอ้
ความรู้ และเคร่ืองมอื การสรา้ งนวตั กรรม โดยผู้บริหารและบุคลากรของ อปท.
กรณีศึกษาต่างเข้ามาเรียนรู้ร่วมกันอย่างต่อเน่ือง ร่วมแสดงความเห็นในการ
ปรบั กระบวนการและกจิ กรรม จนสามารถสร้างการเรยี นรเู้ ป็นไปตามคาดหวัง
และน�ำ ผลงานไปจัดท�ำ หลักสูตรปริญญาโทของมหาวิทยาลยั มหิดล

อปท. ในกรณศี กึ ษาทง้ั หมดสามารถน�ำ ความรไู้ ปพฒั นาโครงการ ตอ่ ยอด
งานนวตั กรรมทม่ี อี ยเู่ ดมิ และรเิ รม่ิ โครงการใหม่ โดยมกี ารปรบั ใหส้ อดคลอ้ งกบั
บรบิ ท โดยผบู้ รหิ ารมสี ว่ นส�ำ คญั ตอ่ การกระตนุ้ ตดิ ตามการน�ำ ความรไู้ ปใช้ และ
การเปดิ โอกาสใหค้ ดิ น�ำ เสนอ และไดล้ งมอื ท�ำ ตามความคดิ นนั้ ตลอดจนสง่ เสรมิ
ใหเ้ กดิ ความสามารถในการยอ้ นทวน เชอ่ื มโยงกบั บรบิ ทในพน้ื ทข่ี องตน สอดคลอ้ ง

กบั ปัจจยั ทสี่ ง่ ผลตอ่ การสร้างนวัตกรรมตามกรอบแนวคดิ ในการวจิ ัย “ภาวะ
ผนู้ �ำ ” ทงั้ การริเริม่ ร่วมสร้าง กระตนุ้ /ติดตาม เปดิ โอกาสให้คิดและลงมอื ทำ�

สง่ เสรมิ ทกั ษะการเชอ่ื มจดุ (Connecting dots) อนั เกดิ จากการมคี วามรทู้ กี่ วา้ ง
โดยไม่เน้นเฉพาะความรู้เฉพาะ/เชีย่ วชาญ (Specialist) ด้านใดด้านหนึ่ง เป็น
ทักษะท่ีจำ�เป็น ที่ช่วยให้ผู้บริหารและบุคลากรเกิดการเปลี่ยนแปลงด้วยการ
ระเบดิ จากภายใน

บทสรุปและขอ้ เสนอแนะ

ผลการวิจัยระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. พบว่า อบต.

โกง่ ธนู และ อบต.ทา่ มะนาว ในจงั หวดั ลพบรุ ี อยใู่ นระดบั “เขา้ ถงึ ” เปน็ องคก์ ร

แห่งประโยชน์สุข (เป็นความสุขแบบพุทธ คือนิรามิสสุข-ความสุขที่เป็นอิสระ
สุขจากการสร้างประโยชน์) สามารถประยุกต์ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ในระดับวิถชี ีวติ ขณะที่ อปท. ที่เหลืออย่ใู นระดับ “เขา้ ใจ” เปน็ องคก์ รแหง่

ความสุข (เป็นความสุขแบบพุทธ คือสามิสสุข-ความสุขจากการเสพ/มี/เป็น)

262

การขับเคลื่อน 263
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กับองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน
ทัว่ ประเทศไทย

สามารถประยุกต์ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในระดับวิถีคิด ยกเว้น อบต.
หว้ ยคต และ อบต.หนองยาง ในจงั หวดั อทุ ยั ธานี ทต.บางขดุ และอบต.อตู่ ะเภา
ในจังหวัดชัยนาท มคี ะแนนไม่ผ่านเงอื่ นไข ผลรวมข้อ 1 2 และ 3 ไม่น้อยกว่า

70 คะแนน อยใู่ นระดบั “ไมเ่ ขา้ ขา่ ย” ยงั ไม่สามารถประยกุ ตป์ รัชญาของ

เศรษฐกิจพอเพยี งในองคก์ ร
อบต.โกง่ ธนู และอบต.ทา่ มะนาว ตลอดจน อปท. ทมี่ ีระดับความเป็น

เศรษฐกิจพอเพียงในระดับ “เข้าใจ” ที่มีคะแนนเข้าใกล้ระดับเข้าถึง คือ

260 คะแนนขน้ึ ไป จ�ำ นวน 9 แหง่ ตา่ งเปน็ อปท. ทม่ี นี วตั กรรมเพอ่ื พฒั นาทอ้ งถน่ิ
ที่เป็นโครงการที่ชัดเจน มีกิจกรรมจำ�นวนมาก และดำ�เนินการอย่างต่อเน่ือง
เป็นผลผลิตนวัตกรรมท่ีมีความยั่งยืน มีผลลัพธ์ คือความสุขของบุคลากรอัน
เกดิ จากความภมู ใิ จท่ีได้มีสว่ นร่วมในการสรา้ งนวัตกรรมนนั้

การนอ้ มน�ำ ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยกุ ตใ์ ชใ้ นการบรหิ ารงาน
ขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ท�ำ ให้ อปท. ตอ้ งด�ำ เนนิ ภารกจิ ทม่ี ากกวา่ การดแู ล
โครงสรา้ งพน้ื ฐาน หรอื การใหบ้ รกิ ารสาธารณะทวั่ ไป ทม่ี งุ่ พฒั นาคณุ ภาพชวี ติ และ
การจดั การเรยี นรตู้ ลอดชว่ งวยั โดยมนี วตั กรรมเพอื่ พฒั นาทอ้ งถน่ิ เปน็ รปู ธรรม
ทส่ี ะทอ้ นความสามารถในการนอ้ มน�ำ หรอื ยกระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี ง
จึงเห็นว่าควรมีนโยบายขับเคล่ือนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น ด้วยตัวช้ีวัดระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ใน
การประเมนิ อปท. เพอื่ ชว่ ยให้ อปท. ไดส้ ะทอ้ นตวั เองและยกระดบั ความเปน็
เศรษฐกิจพอเพยี ง น�ำ ผลการประเมนิ น�ำ เสนอให้ประชาชนในพืน้ ท่ไี ดร้ ับทราบ
และมสี ว่ นรว่ มในการพจิ ารณาผลงานของ อปท. และเปน็ ขอ้ มลู ในการพจิ ารณา
จดั สรรงบประมาณให้กบั อปท. และพัฒนาภาวะผู้น�ำ เพอื่ สรา้ งนวัตกรรมเพอ่ื
พัฒนาท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงใหเ้ กิดขึน้ ใน อปท.

263

264 การขับเคล่อื น
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่

ทว่ั ประเทศไทย

เอกสารอา้ งอิง

โกวทิ ย์ พวงงาม. (2557). การประเมนิ องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ทมี่ กี ารบรหิ าร
จดั การท่ดี ี. วารสารการเมอื งการปกครอง 4 (2), 32-60.

จรัส สวุ รรณมาลา และคณะ. (2548). วถิ ีใหม่ขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
ในประเทศไทย. กรงุ เทพฯ: ส�ำ นกั งานกองทุนสนบั สนนุ งานวจิ ัย.

ชลิดา ศรมณี และคณะ. (2555). การสร้างสรรค์นวัตกรรมบริการสาธารณะ
โดยองคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บล. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลยั รามคำ�แหง.

ทรงยศ อรัญยกานนท์. (2557). ภาวะผู้นำ�กับการสร้างทัศนคติเชิงบวกต่อ
นวัตกรรมการบริการขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (วิทยานิพนธ์
ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร,
บณั ฑิตวทิ ยาลยั , สาขาวิชาการจดั การ.

ปรีชา เปี่ยมพงศ์สานต์, สุวัจฉรา เป่ียมญาติ, และฐิติพร พันธเสน. (2547).
โครงการสงั เคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง. กรงุ เทพฯ:
สำ�นกั งานกองทุนสนับสนนุ การวิจยั .

ปณั ณพงศ์ วงศณ์ าศร.ี (2560). วเิ คราะหบ์ รบิ ทความทา้ ทายขององคก์ รปกครอง
สว่ นทอ้ งถน่ิ ในการบรหิ ารทอ้ งถนิ่ เพอ่ื ขบั เคลอ่ื นนวตั กรรมทอ้ งถนิ่ ในยคุ
ไทยแลนด์ 4.0. อาศรมวฒั นธรรมวลยั ลักษณ์ 17 (1), 63-78.

พงศ์พิพฒั น์ บญั ชานนท.์ (2560). วิเคราะห์ ไทยแลนด์ 4.0: วสิ ยั ทัศน์ชาตทิ ยี่ งั
ขาดรายละเอียด. สืบคน้ เมือ่ 13 สงิ หาคม 2561. จาก https://www.
bbc.com/thai/thailand-38527250

มยรุ ี ทรพั ยเ์ ทย่ี ง และวาสติ า ประสพศกั ด.์ิ (2559). การคน้ หานวตั กรรมทอ้ งถน่ิ
ในจังหวัดภาคกลางตามภารกิจการกระจายอำ�นาจของไทย. วารสาร
มจร. สงั คมศาสตรป์ รทิ รรศน์ 5 (1), 137-148.

264

การขบั เคล่อื น 265
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กับองคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ
ท่วั ประเทศไทย

วรรณา ประยุกต์วงศ์. (2556). กระบวนการเรียนรู้จากการลงมือทำ�เกษตร
ทฤษฎีใหม่สู่เศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาหลักสูตรการอบรมทำ�นา
1 ไร่ ได้เงิน 1 แสนบาท. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติของนัก
เศรษฐศาสตร์ ครั้งท่ี 8. กรงุ เทพฯ: คณะเศรษฐศาสตร์ จฬุ าลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.

วรรณา ประยกุ ตว์ งศ.์ (2559). การประกอบการสังคมบนฐานคิดพุทธเศรษฐ-
ศาสตร์: กรณีศึกษากลุ่มทอผ้านาหม่ืนศรี. ใน การประชุมวิชาการ
ระดบั ชาตขิ องนกั เศรษฐศาสตร์ ครง้ั ที่ 10. เชยี งใหม:่ โรงแรมดวงตะวนั
เชยี งใหม่, คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม.่

อภชิ ยั พนั ธเสน. (2560). เศรษฐกจิ พอเพยี ง : พระอจั ฉรยิ ภาพ และพระกรณุ าธคิ ณุ
ของในหลวง รชั กาลที่ 9. กรงุ เทพฯ: ส�ำ นักพมิ พม์ หาวทิ ยาลัยรงั สติ .

O’Byrne, L., et al. (2014). “Social Innovation in the Public Sector:
The Case of Seoul Metropolitan Government.” Journal of
Economic & Social Studies (JECOSS), 4 (1), 53-71.

Radnor, Z., Noke, H., & Johnston, A. (2013). Entrepreneur or
entrepreneurship in public services? In S. Osborne &
L. Brown (Eds.), Handbook of innovation in public services.
(Pp. 1-13.) Cheltenham: Edward Elgar.

กติ ตกิ รรมประกาศ

บทความเรื่อง นวัตกรรมเพ่ือพัฒนาท้องถ่ินตามปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี ง: ระยะที่ 2 กรณศี กึ ษาองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ในจงั หวดั นครสวรรค์
และอุทัยธานี เป็นการสรุปรายงานวิจัยของโครงการช่ือเดียวกัน ภายใต้การ
สนับสนนุ การวจิ ยั จากสำ�นกั งานกองทนุ สนับสนนุ การวิจยั (สกว.) ในระยะท่ี 1
สญั ญาเลขท่ี RDG6240001 และสนบั สนนุ โดยส�ำ นกั งานคณะกรรมการสง่ เสรมิ
วทิ ยาศาสตร์ วจิ ยั และนวตั กรรม (สกสว.) ในระยะท่ี 2 สญั ญาเลขท่ี RDG6240019

265

266 การขับเคล่ือน
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
กบั องค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่

ทว่ั ประเทศไทย

ซง่ึ มี รศ.ดร.วรรณา ประยกุ ตว์ งศ์ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล วทิ ยาเขตนครสวรรค์ เปน็
หวั หน้าโครงการวจิ ยั รว่ มกบั นางศศิธร มารัตน์ นางสาวลดั ดาวัลย์ โพธวิ ิจิตร
และนายบณั ฑติ กองทรพั ย์ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล วทิ ยาเขตนครสวรรค์ วา่ ทรี่ อ้ ยตรี
อ.ดร.สรุ ยิ ะ หาญพชิ ยั มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั เทพสตรี ดร.จรรยา กลดั ลอ้ ม เครอื ขา่ ย
กองทุนสวัสดิการชุมชนจังหวัดชัยนาท ดร.จันทร์ฉาย จันทร์ลา กรมส่งเสริม
การปกครองทอ้ งถ่ิน และนางสาวชุติกาญจน์ เศรษฐโสภณพงศ์ สถาบันพัฒนา
องคก์ รชมุ ชนนอกจากนี้อ.ดร.โชคธ�ำ รงจงจอหอมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ก�ำ แพงเพชร
ไดร้ ว่ มงานวจิ ยั ระยะท่ี 1 กบั หวั หนา้ โครงการวจิ ยั โครงการวจิ ยั ในครงั้ นม้ี สิ ามารถ
ดำ�เนินการให้ครบตามวัตถุประสงค์ได้หากไม่ได้รับความร่วมมือจากหน่วยงาน
และบคุ คลทเ่ี อย่ นามขา้ งตน้ นอกจากนค้ี วามรว่ มมอื จากผบู้ รหิ ารและบคุ ลากร
ขององคก์ ารปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ในกรณศี กึ ษาทงั้ 18 แหง่ ตลอดจนผนู้ �ำ ทอ้ งที่
และบุคลากรจากหน่วยงานต่าง ๆ ล้วนมีส่วนสำ�คัญที่ช่วยกันการขับเคล่ือน
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน อปท. ด้วยกันทั้งส้ิน ซึ่งคณะนักวิจัยขอ
ขอบพระคุณในความร่วมมอื มา ณ โอกาสนี้

266

การขบั เคล่อื น 267
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กับองคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น
ทว่ั ประเทศไทย

7 ปการรปัชระญยุกาต์ของเศรษฐกจิ พอเพียง
ภาคใต้เพ่ือการขบั เคลอ่ื นองคก์ รปกครองสว่ นท้องถนิ่

ใน

ดร.นรี นาท แกว้ ประเสรฐิ ระฆงั ทอง และคณะ

ความนำ�

การศึกษาการวิจัยเร่ือง การขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงขององค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ในภาคใต้ มเี ปา้ หมายของการวจิ ยั คอื การศกึ ษากลไกและ
กระบวนการของการขับเคล่ือนตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงขององค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ในพน้ื ที่ เพอื่ ถอดบทเรยี นและหาตวั แบบทมี่ ผี ลอยา่ งแทจ้ รงิ
ตอ่ การขบั เคลอ่ื นและยกระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งขององคก์ รปกครอง
สว่ นทอ้ งถนิ่ ในภาคใตใ้ หส้ งู ขนึ้ โดยมวี ตั ถปุ ระสงค์3ขอ้ คอื (1)ศกึ ษาการขบั เคลอ่ื น
ยกระดับความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งในองคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ินทั้ง 5 แห่ง
จากไมเ่ ขา้ ขา่ ยสเู่ ขา้ ขา่ ย จากเขา้ ขา่ ยสเู่ ขา้ ใจ จากเขา้ ใจสเู่ ขา้ ถงึ (2) ศกึ ษากลไก
และกระบวนการของการขับเคล่ือนตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่อ่ืน ๆ ในภาคใต้ และ (3) ถอดบทเรียน
หาตวั แบบทม่ี ผี ลตอ่ การขบั เคลอ่ื นปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งขององคก์ รปกครอง
ส่วนท้องถิ่นในภาคใต้ การศึกษาคร้ังนี้ได้มีการคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายเดิม คือ
องคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บลในพน้ื ทรี่ อบมหาวทิ ยาลยั วลยั ลกั ษณ์ 5 แหง่ เดมิ ไดแ้ ก่

267

268 การขบั เคลอ่ื น
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
กบั องค์กรปกครองสว่ นท้องถน่ิ

ทัว่ ประเทศไทย

(1) องค์การบริหารส่วนตำ�บลโพธ์ิทอง (2) องค์การบริหารส่วนตำ�บลไทยบุรี
(3) องคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บลทา่ ศาลา (4) องคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บลทา่ ขนึ้ และ
(5) องค์การบริหารส่วนตำ�บลสระแกว้

ส�ำ หรบั การคดั เลอื กกลุ่มเป้าหมายใหม่ 20 องคก์ ร ผ้วู ิจยั พจิ ารณาจาก
ผลการด�ำ เนนิ งานขององคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บล พ.ศ. 2560 (Local Performance
Assessment: LPA) ขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่นในภาคใต้ รางวลั ทีไ่ ดร้ บั
ในระดบั ประเทศ เชน่ รางวลั จากสถาบนั พระปกเกลา้ ประกอบกบั ใชก้ ารอา้ งองิ
ตอ่ เน่ืองจากปากตอ่ ปาก หรอื Snowball sampling technique จากองคก์ ร
ปกครองส่วนท้องถิ่นทั้ง 5 แห่งรอบมหาวิทยาลัย โดยขอข้อเสนอแนะ หรือ
คำ�แนะนำ�จากบุคคลและองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินในการศึกษาระยะที่หนึ่ง
รวมทั้งการแนะนำ�จากผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการ และผู้บริหารระดับสูงจาก
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถ่ิน หลังจากน้ันคณะผู้วิจัยได้ไปสืบค้น ศึกษา
ข้อมูลเพื่อประเมินและตัดสินใจเลือก องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเป้าหมาย
แล้วไปทำ�ความรู้จัก สร้างความคุ้นเคย และดำ�เนินการสนทนาแลกเปลี่ยน
เรยี นรู้ เพอื่ สรา้ งเครอื ขา่ ยในการขบั เคลอ่ื นเศรษฐกจิ พอเพยี งดว้ ยกนั โดยเลอื ก
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ใน 3 รปู แบบ (1) องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ทเ่ี ปน็
ชมุ ชนชาวไทยพทุ ธเปน็ ส่วนใหญ่ (2) องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ ท่เี ปน็ ชมุ ชน
ผสมระหวา่ งชาวไทยพทุ ธและชาวไทยมสุ ลมิ และ (3) องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่
ทเ่ี ปน็ ชมุ ชนชาวไทยมสุ ลมิ เปน็ สว่ นใหญ่ นอกจากนเ้ี พอ่ื ใหค้ รอบคลมุ ทกุ รปู แบบ
ขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ผู้วิจัยจึงศึกษาทั้งองค์การบริหารส่วนตำ�บล
(อบต.) เทศบาลต�ำ บล (ทต.) เทศบาลเมอื ง (ทม.) และองคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั
(อบจ.) ดงั รายชอื่ องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ตอ่ ไปน้ี อบต.ทงุ่ ระยะ อบต.คนั ธลุ ี
อบต.วัง อบต.กลาย อบต.ท่าข้ึน อบต.ท่าศาลา อบต.ไทยบุรี อบต.ไม้เรียง
อบต.สระแกว้ อบต.โพธท์ิ อง ทต.ขนุ ทะเล ทต.ล�ำ สนิ ธุ์ อบจ.พทั ลงุ อบต.ปะเหลยี น
อบจ.กระบ่ี อบต.คลองท่อมเหนือ ทต.ปลายพระยา ทต.เทพกระษัตรี อบต.
เทพกระษตั รี อบต.เชงิ ทะเล ทต.วชิ ติ ทม.กระทู้ อบต.โคกเคยี น ทต.กะลวุ อเหนอื
อบต.ตนั หยงมัส

268

การขับเคล่ือน 269
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ทว่ั ประเทศไทย

ข้อมลู หลกั เกณฑ์ และผลการประเมนิ

ในรายงานการวจิ ยั น้ี ขอ้ มลู ทนี่ �ำ เสนอเพอ่ื ใหเ้ กดิ การขบั เคลอ่ื นเศรษฐกจิ
พอเพียง ประกอบด้วย

(1) ประวตั ศิ าสตรเ์ ชงิ พนื้ ท่ีไดแ้ ก่ประวตั คิ วามเปน็ มาลกั ษณะภมู ปิ ระเทศ
สภาพสังคม การปกครองและเครือข่ายในชุมชน สภาพเศรษฐกิจและการ
ประกอบอาชพี

(2) ขอ้ มลู สะทอ้ นคณุ ลกั ษณะขององคก์ ร (Profile ต�ำ บล) ประกอบดว้ ย
ศักยภาพบุคลากร การพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม เศรษฐกิจ ผู้เปราะบาง และ
ศนู ยเ์ รียนรูป้ รัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในพ้ืนที่ องคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ
โดยนำ�เสนอในรูปแบบตารางและขอ้ มลู เชงิ พรรณนา

(3) ระดบั ความสขุ และความมุง่ มัน่ ของบุคลากรในองค์กรปกครองส่วน
ท้องถ่ิน และการรับรู้ของประชาชนในการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ดา้ นการบรหิ ารจดั การ การจดั ท�ำ แผน
พัฒนาชุมชนแบบมีส่วนร่วม การเกษตร ธุรกิจชุมชน สุขภาพอนามัย สังคม
วัฒนธรรม และทรพั ยากรชมุ ชน ซ่ึงน�ำ เสนอในรูปของตารางและสถิติ คา่ เฉลีย่
เลขคณติ และการวิเคราะห์ขอ้ มูลเชิงพรรณนา

(4) นวัตกรรมสังคมท่ีช่วยขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน
องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่นที่ไดร้ บั ผลการประเมินในระดับเข้าถึง (องคก์ รแหง่
ประโยชนส์ ุข) เข้าใจ (เปน็ องคก์ รแหง่ ความสขุ ) และ เข้าข่าย (เป็นองค์กรแหง่
ความยงั่ ยนื ) โดยเปรยี บเทยี บความแตกตา่ งของการจดั การนวตั กรรมสงั คมของ
องค์กรทมี่ คี วามเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงในระดับตา่ ง ๆ

(5) อภิปรายผล นำ�เสนอตัวแบบในอุดมคติสำ�หรับขับเคลื่อนปรัชญา
ของเศรษฐกิจพอเพียงที่สอดคล้องกับบริบทของภาคใต้ซ่ึงมีความหลากหลาย
และแตกตา่ งกัน

ผลการศกึ ษาพบวา่ องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ 5 แหง่ ทเี่ รมิ่ ด�ำ เนนิ งาน
ตง้ั แตง่ านวจิ ยั ปที ี่ 1 มอี งคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ทมี่ คี า่ คะแนนจดั อยใู่ นระดบั
“เขา้ ถงึ ” (องค์กรแหง่ ประโยชน์สุข) คือ อบต.ไทยบุรี และ อบต.ทา่ ขึ้น ขณะท่ี

269

270 การขบั เคลือ่ น
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น

ท่ัวประเทศไทย

อบต.โพธท์ิ อง และ อบต.สระแกว้ จดั อยใู่ นระดบั “เขา้ ใจ” (องคก์ รแหง่ ความสขุ )
สว่ น อบต.ทา่ ศาลา อย่รู ะดับ “เข้าข่าย” (องคก์ รแห่งความย่ังยนื )

ผลการศึกษาความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงโดยภาพรวมของปีท่ี 2 ของ
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ทง้ั 25 องคก์ ร สามารถสรปุ โดยสงั เขปไดว้ า่ องคก์ ร
ปกครองส่วนท้องถ่นิ ท่ีศกึ ษา มีคะแนนประเมนิ อย่ใู นแต่ละระดบั ดังต่อไปนี้

(1) ระดับเขา้ ถึง (เป็นองคก์ รแห่งประโยชนส์ ุข) 7 องค์กร ไดแ้ ก่ ทต.
ขนุ ทะเล อบต.ไทยบุรี อบต.ท่าขึ้น ทต.ล�ำ สนิ ธ์ุ ทต.ปลายพระยา อบจ.กระบ่ี
และ อบต.คลองท่อมเหนือ

(2) ระดบั เขา้ ใจ (เปน็ องคก์ รแหง่ ความสขุ ) 10 องคก์ ร ไดแ้ ก่ อบต.คนั ธลุ ี
อบต.สระแก้ว อบต.ไม้เรียง อบต.โพธ์ทิ อง อบต.กลาย อบต.ปะเหลียน อบต.
เชิงทะเล ทต.วิชิต ทม.กระทู้ และอบต.ตนั หยงมสั

(3) ระดับเข้าขา่ ย (เปน็ องค์กรแห่งความย่งั ยนื ) 3 องค์กร ไดแ้ ก่ อบต.
ทา่ ศาลา อบต.เทพกระษัตรี และ ทต.เทพกระษตั รี

นอกจากนย้ี งั มอี กี 5 องคก์ ร ไมเ่ ขา้ ขา่ ย ไดแ้ ก่ อบต.ทงุ่ ระยะ อบต.วงั

อบจ.พทั ลงุ อบต.โคกเคยี น ทต.กะลวุ อเหนอื โดยผลการประเมนิ ระดบั ความเปน็
เศรษฐกิจพอเพียงขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป้าหมาย ดังแสดงใน
ตารางที่ 1

270

271

ตารางท่ี 1 สรปุ ผลการประเมินระดบั ความเป็นเศรษฐกจิ พอเพยี งขององค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิน่ เป้าหมาย

จังหวัด
ชุมพร
สุราษฎร์ธานี
นครศรีธรรมราช
พัทลุง
ตรัง
กระ ี่บ
ูภเ ็กต
นรา ิธวาส

ตวั ชี้วัด

อปท.
อบต. ุ่ทงระยะ
อบต. ัคน ุธลี

อบต. ัวง
ทต. ุขนทะเล
อบต.ไทย ุบ ีร
อบต. ่ทา ้ึขน
อบต.สระแ ้กว
อบต.ไม้เ ีรยง
อบต.โพ ์ธิทอง
อบต.กลาย
อบต. ่ทาศาลา
ทต.ลำสิน ุธ์
อบจ.พัทลุง
อบต.ปะเหลียน
ทต.ปลายพระยา
อบจ.กระ ีบ่
อบต.คลอง ่ทอมเหนือ
อบต.เชิงทะเล

ทต. ิวชิต
ทม.กระ ู้ท
อบต.เทพกระษัต ีร
ทต.เทพกระษัต ีร
อบต. ัตนหยงมัส
อบต.โคกเ ีคยน
ทต.กะลุวอเหนือ
(คะแนน)

1 (50) 35 46 37 50 47 45 47 46 41 46 40 46 35 46 46 50 50 41 41 41 41 41 41 29 38

2 (20) 15 20 15 20 19 18 20 18 18 15 15 20 15 18 17 18 17 18 18 18 18 18 18 15 13

3 (15) 7 10 5 15 15 15 12 15 15 10 15 15 7 7 15 12 15 12 12 12 12 12 12 2 0

4 (15) 10 14 10 14 14 15 14 15 14 15 14 15 13 15 15 15 15 15 13 12 12 12 10 12 13

คะแนนรวม (A) (100) 67 90 67 99 95 93 93 94 88 86 84 96 70 86 93 95 97 86 84 83 83 83 81 58 64

Threshold 11 70 57 76 57 85 81 78 79 79 74 71 70 81 57 71 78 80 82 71 71 71 71 71 71 46 51

5 (50) 44 47 44 50 47 50 44 49 41 47 30.5 50 37 47 50 40 50 40.5 41.5 40.5 36.5 36.5 44 28 36.5

6 (20) 18 18 18 20 15 20 13 20 13 20 20 20 15 20 20 18 15 20 20 20 20 20 16 6 14

7 (15) 8.3 13.3 11.7 15 13.3 15 15 11.7 15 13.3 15 15 13.3 11.7 15 10 10 15 15 15 15 15 11.7 5 10 กปารรชั ขญับเาคขลอ่ืองนเศรษฐกิจพอเพยี ง
กบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
8 (15) 10 10 15 15 15 15 15 10 15 10 15 15 15 15 10 15 10 15 15 15 15 15 15 15 15 ท่วั ประเทศไทย

คะแนนรวม (B) (100) 80.3 88.3 88.7 100 90.3 100 87 90.7 84 90.3 80.5 100 80.3 93.7 95 83 85 90.5 91.5 90.5 86.5 86.5 86.7 54 75.5

Threshold 22 40 44 47 44 50 47 50 44 49 41 47 30.5 50 37 47 50 40 50 40.5 41.5 40.5 36.5 36.5 44 28 36.5

9 (30) 20 20 20 25 25 25 30 20 22 20 20 25 20 20 25 25 30 20 20 20 20 20 30 10 20

10 (20) 12 12 12 17 20 16 20 20 17 18 20 20 18 15 20 18 20 18 20 20 18 18 7 11 11 271

1 Threshold 1 เงือ่ นไข คะแนนข้อ 1+2+3 ตอ้ งไมต่ ำ่ กวา่ 70 คะแนน
2 Threshold 2 เง่อื นไข คะแนนข้อ 5 ตอ้ งไมต่ ่ำกวา่ 40 คะแนน

272

3 Threshold 3-1 คะแนนรวม 270 คะแนนขนึ้ ไป 3 Threshold 3-1 คะแนนรวม 270 คะแนนขึน้ ไป ระดับ ระดับ 11
4 Threshold 3-2 เงอื่ นไข คะแนนข้อ 9 ตอ้ งไมต่ ำ่ กว่า 25 คะแนน 4 Threshold 3-2 เงือ่ นไข คะแนนข้อ 9 ตอ้ งไมต่ ำ่ กว่า 25 คะแนน 12
11 คะแนนรวม (C)
12 Thresตhัวoชldี้วัด3-13
คะแนนรวม (C) Threshold 3-24
Threshold 3-13
Threshold 3-24

(20) 18 20 18 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 15 อปท. จงั หวัด (20) 18 20 18 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 15 อปท.
(30) 7 11 10 24 26 22 14 14 19 12 13 23 10 14 23 30 18 20 17 14 12 11 12 5 7 (30) 7 11 10 24 26 22 14 14 19 12 13 23 10 14 23 30 18 20 17 14 12 11 12 5 7
5 5 ไมเ่ ข้าข่าย (100) 57 63 60 86 91 83 84 74 78 70 73 88 68 69 88 93 88 78 77 74 70 69 69 46 53 ไมเ่ ขา้ ขอ่าบยต.ทุ่งระยะ (100) 57 63 60 86 91 83 84 74 78 70 73 88 68 69 88 93 88 78 77 74 70 69 69 46 53 ชุมพร อบต.ทงุ่ ระยะ
เขา้ ใจ 270 204 241 216 285 276 276 264 259 250 246 238 284 218 249 276 271 270 255 253 248 240 239 237 158 193 เขา้ ใจอบต.คันธลุ ี 270 204 241 216 285 276 276 264 259 250 246 238 284 218 249 276 271 270 255 253 248 240 239 237 158 193 สรุ าษฎรธ์ านี อบต.คันธลุ ี
25 20 20 20 25 25 25 30 20 22 20 20 25 20 20 25 25 30 20 20 20 20 20 30 10 20 25 20 20 20 25 25 25 30 20 22 20 20 25 20 20 25 25 30 20 20 20 20 20 30 10 20 อบต.วัง
ไมเ่ ขา้ ขา่ ย ไม่เข้าข่ายอบต.วงั นครศรธี รรมราช ทต.ขนุ ทะเล
เข้าถงึ เข้าถทงึ ต.ขุนทะเล อบต.ไทยบุรี
เข้าถงึ เขา้ ถอึงบต.ไทยบุรี พทั ลงุ อบต.ท่าข้นึ
เข้าถงึ เข้าถงึ อบต.ท่าขึ้น ตรัง อบต.สระแกว้
เข้าใจ เข้าใอจบต.สระแกว้ กระบ่ี อบต.ไมเ้ รียง
เข้าใจ เขา้ ใจอบต.ไม้เรยี ง อบต.โพธิท์ อง
เข้าใจ เขา้ ใอจบต.โพธ์ิทอง ภเู กต็ อบต.กลาย
เข้าใจ เขา้ ใจอบต.กลาย อบต.ท่าศาลา
เขา้ ขา่ ย เขา้ ขอา่ ยบต.ทา่ ศาลา นราธวิ าส ทต.ลำสนิ ธ์ุ
เข้าถงึ เขา้ ถึงทต.ลำสินธุ์ อบจ.พทั ลุง
อบต.ปะเหลียน
ไมเ่ ข้าขา่ ย ไม่เข้าขอ่าบยจ.พัทลุง ทต.ปลายพระยา
เขา้ ใจ เขา้ อใจบต.ปะเหลยี น อบจ.กระบี่
เขา้ ถงึ เข้าทถตงึ .ปลายพระยา อบต.คลองทอ่ มเหนื
เข้าถงึ เข้าถงึ อบจ.กระบ่ี อบต.เชงิ ทะเล
เข้าถงึ เอขบา้ ตถ.ึงคลองท่อมเหนอื ทต.วิชิต
เขา้ ใจ เข้าใอจบต.เชิงทะเล ทม.กระทู้
เขา้ ใจ เขา้ ใจ ทต.วิชิต อบต.เทพกระษัตรี
เขา้ ใจ เข้าใจทม.กระทู้ ทต.เทพกระษตั รี
เขา้ ข่าย เขา้ อขบา่ ตย.เทพกระษตั รี อบต.ตันหยงมสั
เข้าข่าย เขา้ ทข่าตย.เทพกระษัตรี อบต.โคกเคียน
เข้าใจ เขา้ อใบจต.ตันหยงมัส ทต.กะลวุ อเหนอื

ไมเ่ ข้าข่าย ไมเ่ ขา้ อขบ่าตย.โคกเคียน
ไมเ่ ขา้ ข่าย ไม่เขทา้ ขตา่.กยะลวุ อเหนอื

ปรัชญาของเศรษฐกกิาจรขัพบเอเค ื่ลพีอยงน 272
ักบอง ์คกรปกครองส่วนท้องถ่ิน

่ทัวประเทศไทย

การขบั เคล่อื น 273
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กบั องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ
ทว่ั ประเทศไทย

วเิ คราะหป์ จั จัยวกเิ คารรขาะบัคหเณคป์ ะลัจผจ่ือู้วยันิจกเัยศาไรรดษข้นฐบัำ�กผเคจิลลพกอื่าอรนเปพเศรยี ระงษเมฐินกรจิะพดับอคเพวาียมงเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของ

คณะผอู้วงิจคยั ก์ ไรดป้นกำคผรลอกงาสรว่ ปนรทะอ้ เงมถนิ นิ่ รขะา้ ดงัตบน้ควสารมปุ เเปน็ เตศวั รแษบฐบกปจิ จั พจอยั เกพายีรขงขบั อเคงลออื่งคนก์ปรปชั ญกคารองสว่ นท้อ
ข้างต้น สรุปเปข็นอตงเัวศแรบษฐบกปจิ ัจพจอัยเพกยีางรขเพับอ่ื เแคสลด่ืองนใหปเ้ รหัชน็ ญปจัาจขยั อทงสี่เศนรบั ษสฐนกนุ ิจกพารอขเบัพเียคงลอื่ เนพปื่อรแชั สญดางให้เห็นปัจ
สนับสนุนการขขับอเคงเลศ่ือรนษปฐกริจัชพญอาเขพอียงงเขศอรงษอฐงกคิจก์ พรปอกเพคียรองขงสอ่วงนอทงค้อ์กงถรปน่ิ กทคีส่ ราอมงาสร่วถนยทก้คอวงถาม่ินเปทน็ ่ีสามารถยกค
เคปต็นิ ดเศงั รภษาฐพกทิจ่ี พ1กเอศาเรรพษดียฐ�ำ งกเในจิ หินพ้ไงอปาเถนพึงใยี รนงะอใดหดุ บัไ้มปเคขถตา้งึ ิรถดะึงงัดภ(บัอาเงพขคา้ท์กถี่ รงึ1แ(อหง่งคปก์ รระแโหยง่ชปนร์สะุขโย) ชซน่งึ ส์เปขุ น็) ซรูปงึ่ เแปบน็ บรปูกแาบรดบำเนินงานใน

ภาพท่ี 1 ตวั แบบปัจจยั ในการขบั เคลือ่ นขององคก์ รปกครองสว่ น
ภาพที่ 1 ตัวแบบป จั จัยในกาทรขอ้ บังถเค่นิ ลเพ่ือ่ือนยขกอรงะอดงับคใ์กหร้ถปงึ ก“คเรขอ้างถสงึ ่ว”นท้องถ่นิ เพ่ือยกระดับให้ถงึ “เขา้ ถงึ
ใศ(5นกึ )ชษกุมาาชซรน่ึงจปจัด(า3รกกะ)ากภกรอบสาาแบรพ่วรลทนหิดทะำาท้วี่ งรย1้อ(าขจ6งนอ(แา)ถ1กรงสิ่นก)ผ่วภดใาผนู้มานรงูน้�ำพกพถสำันท(ึงร้ืน2แใี่ต้า)1ทนลงักวี่ศแะรนแาึปูกสครวบษดขมวัตบงาสอาีกถมซปว่งรงึนเสึ่งัรจตคปารมจวัรว่มรสแัยือมะาบังใขกขรนคบ่าอถอมยกปงใบหนปาจั ด(ร4รจรก้วขะือย)ัายชับใรกเนจาบาเ(ชก้า1ครรหนา)ลริหรในิเ่ือผานขร้ารู้นน่ิมบัชทขำ�มขุสเ่ีค/อแช่ิองบลงลในงุคผอ่ืหะอ(ู้ลนนคม3งาขำว่)ใคกหอาก์ก(มรง้าเ2รกอรส)ใปงทิดานกคกม�ปำอาก์งคารรงารระรคมนปถอโก์ีสรกใยงรว่่วนคชสมปนกรน่วกกอรา์แนนั่วครงกมทร่ชอข้อุมงองสชงถว่ปนิ่นนรโใทะดนช้อยพ
โดยปัจจัยทั้ง 6 องค์ประกอบนี้ มีความสัมพันธ์ซ่ึงกันและกันภายใต้บริบทพื้นที่ของแต่ละชุมชน หาก
273องค์ประกอบใดองค์ประกอบหน่ึง การขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอาจจะไม่ปร

274 การขับเคลอ่ื น
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กบั องคก์ รปกครองส่วนท้องถิ่น

ทว่ั ประเทศไทย

ในรูปของเครือข่าย (4) เจ้าหน้าท่ี/บุคลากร ในองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
(5) การจัดการ และ (6) การสร้างนวัตกรรมสังคมหรือการรเิ ร่มิ ส่งิ ใหม่ให้เกดิ
ประโยชน์แก่ชุมชนโดยรวม โดยปัจจัยทั้ง 6 องค์ประกอบน้ี มีความสัมพันธ์
ซึ่งกันและกันภายใต้บริบทพื้นที่ของแต่ละชุมชน หากขาดองค์ประกอบใด
องคป์ ระกอบหนงึ่ การขบั เคลอื่ นปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งอาจจะไมป่ ระสบ
ความส�ำ เรจ็ เรม่ิ จาก

1. การมีส่วนร่วมของประชาชน เพ่ือให้ความต้องการของตนได้รับ
การตอบสนอง ประชาชนท่ีพร้อมในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงของ
อปท. จะตอ้ ง (1) มคี วามรสู้ กึ เปน็ เจา้ ของชมุ ชน และ อปท. (2) ประสงคจ์ ะเหน็
การเปลย่ี นแปลงชมุ ชนและตนเองไปในทางทดี่ ขี น้ึ กวา่ เดมิ (3) เขา้ ไปมสี ว่ นรว่ ม
ในกระบวนการพฒั นาชมุ ชน รวมทงั้ เปน็ ผรู้ เิ รมิ่ และรว่ มสรา้ งนวตั กรรมทก่ี อ่ ให้
เกิดประโยชนแ์ ก่ชุมชน และ (4) เปน็ ประชาชนทม่ี ีจติ อาสา เสียสละ และเห็น
ประโยชนข์ องสว่ นรวม นอกจากนกี้ ารขบั เคลอ่ื นปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
อาจเกดิ จากการรเิ รมิ่ ของผนู้ �ำ ผสมผสานกบั ความตอ้ งการหรอื ขอ้ เรยี กรอ้ งของ
ประชาชนไปพร้อม ๆ กัน กไ็ ดเ้ ชน่ กัน

2. ผู้นำ�และความสามารถในการบริหารจัดการของผู้นำ� ท้ังนี้ผู้นำ�ที่
สามารถขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน อปท. จะต้องมีลักษณะ
ดงั ตอ่ ไปนี้ (1) เปน็ ผนู้ �ำ การเปลย่ี นแปลง มวี สิ ยั ทศั น์ (ภาพฝนั ) หรอื ความตอ้ งการท่ี
ชดั เจน และตอ้ งสอื่ สารใหผ้ อู้ นื่ เหน็ วสิ ยั ทศั นน์ นั้ ดว้ ยกนั อยา่ งเปน็ รปู ธรรม รวมทง้ั
ตอ้ งการใหช้ มุ ชนพฒั นาอยา่ งกา้ วกระโดด คอื การเขา้ สสู่ งั คมแหง่ ประโยชนส์ ขุ
ภายในเวลาอยา่ งรวดเรว็ ซง่ึ แตกตา่ งจากสภาพทเ่ี ปน็ อยใู่ นปจั จบุ นั (2) เปน็ ผนู้ �ำ
ที่ต้องการให้เกิดผลเชิงประจักษ์อย่างรวดเร็ว (3) ผู้นำ�มีความสามารถในการ
สอื่ สารวสิ ยั ทศั นอ์ ยา่ งมเี หตผุ ล ท�ำ ใหผ้ อู้ น่ื เชอื่ มนั่ วา่ ผนู้ �ำ สามารถท�ำ ใหว้ สิ ยั ทศั น์
เปน็ จรงิ ได้ และใหค้ วามรว่ มมอื ดว้ ยความเตม็ ใจ (ระเบดิ จากภายใน) (4) สามารถ
แก้ปัญหาที่ยุ่งยากซับซ้อน ที่ผู้อื่นไม่สามารถแก้ไขได้ มีประสบการณ์ในการ
ทำ�งานร่วมกับชุมชน โดยได้รับความเคารพและเป็นท่ียอมรับของคนในชุมชน

274

การขับเคลอ่ื น 275
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ
ท่วั ประเทศไทย

(5) ผู้นำ�สามารถเปลี่ยนแปลงค่านิยม ความเชื่อ ทัศนคติและพฤติกรรมของ
ผู้อ่ืนในทางท่ีดีขึ้น (6) เข้าใจบริบทชุมชน และมองชุมชนในภาพรวมแล้วคิด
วิเคราะห์ เพื่อวางแผนระยะยาว จากการประเมินสภาวะแวดลอ้ ม ตามสภาพ
ความเป็นจริงของชุมชน ภูมิหลัง พื้นฐานทางประชากรศาสตร์และประวัติ
ความเป็นมาของชุมชน แล้ววางแผนดำ�เนินการเพ่ือประโยชน์สุขของชุมชน
จากการนำ�ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ (7) มีเครือข่ายที่
ชว่ ยเหลอื สนบั สนนุ จากทงั้ ภายในและภายนอกชมุ ชน (8) ตดิ ตามและตรวจสอบ
การท�ำ งานอยา่ งใกลช้ ดิ ในทกุ งาน หากพบวา่ ผปู้ ฏบิ ตั งิ านท�ำ งานไมถ่ กู ตอ้ ง จะให้
ปรับปรงุ แก้ไข และสาธิต/จำ�ลองให้ดูทันที และ (9) มคี ณุ ธรรมและจรยิ ธรรม
รวมทงั้ ยดึ หลกั ศาสนาในการปฏบิ ตั งิ าน ซง่ึ เปน็ ขอ้ ทสี่ �ำ คญั ทสี่ ดุ ในแบบของการ
กระจายอ�ำ นาจนยิ มแบบเกา่ (Old localism) บทบาทของผนู้ �ำ นบั วา่ ส�ำ คญั ทส่ี ดุ
แต่ถ้าผู้นำ�มีแนวคิดแบบการกระจายอำ�นาจนิยมแบบใหม่ (New localism)
ผู้นำ�จะต้องเป็นผู้สร้างความเข้มแข็งและการมีส่วนร่วมให้ประชาชนเกิดการ
มีสว่ นรว่ มอยา่ งเขม้ แข็งจนผู้นำ�สามารถถอยออกมาได้

3. เครือข่าย เครือข่ายสำ�หรับการขับเคล่ือนปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งเกดิ จาก (1) เครอื ขา่ ยของผนู้ �ำ จากภายในและภายนอก เพอ่ื หาทรพั ยากร
มาพัฒนาชุมชน (2) เครือข่ายแบบเครือญาติของคนในชุมชน ที่ช่วยเหลือ
เออ้ื อาทรแบง่ ปนั ทรพั ยากรซง่ึ กนั และกนั ทงั้ ในและนอกชมุ ชน หรอื อาจเกดิ จาก
เครือข่ายท่ีมีวิวัฒนาการโดยการจัดต้ังขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน แล้ว
พฒั นากลายเปน็ เครอื ขา่ ยท่ยี ่งั ยืนในรูปของเครอื ขา่ ยแบบเครอื ญาติ

4. เจ้าหน้าที่/บุคลากร ผู้ซ่ึงขับเคล่ือนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ใหส้ �ำ เรจ็ เกดิ จาก (1) มที ศั นคตใิ นเชงิ บวกตอ่ งานบรกิ ารประชาชน สามารถท�ำ งาน
เป็นทีมได้ รวมท้ังเป็นผู้มีความมุ่งม่ันเสียสละ กระตือรือร้นเพ่ือบริการและ
ช่วยเหลือชุมชน (2) มองประชาชนเป็นเสมือนญาติพ่ีน้องท่ีพร้อมให้ความ
ชว่ ยเหลอื อยา่ งเตม็ ที่ (3) มที กั ษะความรใู้ นการท�ำ งาน พฒั นาตนเองอยตู่ ลอดเวลา
เพอื่ รองรบั การเปลยี่ นแปลงตามสถานการณ์ รวมทง้ั มคี วามคดิ รเิ รมิ่ สรา้ งสรรค์

275

276 การขบั เคลอ่ื น
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กับองคก์ รปกครองส่วนท้องถนิ่

ทัว่ ประเทศไทย

หรอื สรา้ งนวตั กรรมในการท�ำ งานได้ (4) สนบั สนนุ และท�ำ งานตอบสนองนโยบาย
ของผู้นำ� (5) มีคณุ ธรรมและจรยิ ธรรมรวมทงั้ ยดึ หลักศาสนาในการปฏบิ ัติงาน
(6) ใช้ทรัพยากรขององค์การและชุมชนอย่างคุ้มค่าเกิดประโยชน์สูงสุด และ
(7) เปน็ ผเู้ พมิ่ ผลผลิตในการทำ�งานแก่องคก์ ารและชมุ ชน

5. การจดั การ การด�ำ เนนิ การเพอ่ื ใหก้ ารขบั เคลอื่ นปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงประสบความสำ�เร็จเกิดจาก (1) การจัดองค์กรหรือแบ่งหน้าท่ีความ
รบั ผดิ ชอบในองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ อยา่ งชดั เจน ขณะเดยี วกนั เจา้ หนา้ ท/่ี
บคุ ลากร ท�ำ งานรว่ มกนั เปน็ ทมี ในรปู ของคณะกรรมการจากหลายฝา่ ย ทมี่ คี วาม
ยดื หยนุ่ สามารถปรบั เปลย่ี นกนั ไดเ้ พอ่ื ตอบสนองตอ่ ความตอ้ งการของประชาชน
หรอื ความส�ำ เรจ็ ของโครงการอยา่ งรวดเรว็ คณะท�ำ งานสรา้ งแรงจงู ใจซงึ่ กนั และ
กนั และสื่อสารกนั อย่างสมํ่าเสมอ รวมทั้งติดตามประเมนิ ผลการท�ำ งานรว่ มกนั
เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาท่ีเกิดข้นึ (2) ประเมินผลโครงการทกุ โครงการเพื่อเปน็
ขอ้ มลู ยอ้ นกลบั ส�ำ หรบั ก�ำ หนดโครงการในครง้ั ตอ่ ไปใหเ้ กดิ ประโยชนม์ ากยงิ่ ขนึ้
(3) การใชง้ บประมาณอยา่ งประหยดั คมุ้ คา่ สมเหตสุ มผลตามล�ำ ดบั ความส�ำ คญั
ของปญั หา (4) น�ำ เทคโนโลยมี าใชใ้ นการปฏบิ ตั งิ าน เพอื่ ประโยชนใ์ นการบรกิ าร
อยา่ งรวดเรว็ ทนั เวลา ประชาชนสามารถคาดหวงั การใหบ้ รกิ ารไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
ตามระยะเวลาทก่ี ำ�หนด และ (5) มรี ะบบการตรวจสอบการทำ�งานให้ถูกต้อง
และโปรง่ ใสเพือ่ ประโยชนข์ องสว่ นรวมเปน็ ส�ำ คญั

6. นวัตกรรมสังคม เป็นองค์ประกอบหน่ึงที่ขับเคลื่อนปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพยี งใหป้ ระสบความส�ำ เรจ็ เนอื่ งจาก (1) สามารถแกป้ ญั หาตา่ ง ๆ
ของชมุ ชนได้ (2) สามารถลดระยะเวลาหรอื ขนั้ ตอนการท�ำ งาน (3) กอ่ ใหเ้ กดิ การ
ประหยัดทรพั ยากรแตไ่ ด้ประโยชน์คุ้มคา่ (4) เปน็ การรเิ ร่มิ สง่ิ ใหม่ ๆ ที่แตกตา่ ง
จากเดิมและสามารถใช้ประโยชน์ได้จริง (5) ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมต้ังแต่
เริ่มต้นจนสิ้นสุดกระบวนการ และตอบสนองความต้องการของชุมชนได้จริง
(6) ปรบั ตวั ตอ่ การเปลยี่ นแปลงของสภาพแวดลอ้ มทงั้ ภายในและภายนอกของ
ชมุ ชน (7) กอ่ ใหเ้ กิดการเปลี่ยนแปลงของชมุ ชนไปสวู่ ิถที ท่ี ำ�ใหก้ ารดำ�เนินการ

276

การขบั เคลอื่ น 277
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กับองค์กรปกครองส่วนท้องถนิ่
ทั่วประเทศไทย

เพ่ือทำ�ให้วิสัยทัศน์ร่วมของผู้นำ�และประชาชนเกิดขึ้นจริง (8) สามารถส่งผล
ใหเ้ กดิ การเปลย่ี นแปลงในสงั คมโดยคนในสงั คมน�ำ ไปปฏบิ ตั เิ ปน็ ประจ�ำ จนเปน็
กิจวัตร ก่อให้เกิดสังคมแห่งการเปล่ียนแปลง และ (9) มีการเปลี่ยนแปลง
ตอ่ เน่อื งไม่หยดุ นง่ิ เป็นพลวตั (Dynamic)

ทัง้ นี้การขบั เคล่ือนปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง จำ�เป็นตอ้ งใช้ตัวแปร
ทง้ั 6 ประการด�ำ เนนิ การรว่ มกนั อยา่ งสอดคลอ้ งและตอ่ เนอื่ งไมห่ ยดุ นง่ิ ภายใต้
บรบิ ทของแต่ละชุมชน ไดแ้ ก่ ประวตั ศิ าสตรค์ วามเปน็ มาของชุมชน การเมือง
เศรษฐกจิ ประเพณวี ฒั นธรรม ศาสนาและ/หรอื พธิ กี รรม และทรพั ยากรในทอ้ งถนิ่
(อาณาเขตตดิ ต่อพ้ืนท่ขี องชุมชน ลักษณะภมู ปิ ระเทศ ภมู อิ ากาศ ลกั ษณะทาง
ประชากร โครงสรา้ งพน้ื ฐาน การคมนาคม ไฟฟา้ ประปา และความหลากหลาย
ทางชีวภาพของชุมชน เป็นตน้ )

การคน้ พบความเป็นมาตรฐานของเคร่อื งมือทใ่ี ชป้ ระเมนิ

กอ่ นมกี ารศกึ ษาในครง้ั น้ี คณะผวู้ จิ ยั คาดวา่ ปจั จยั ทางดา้ นความเชอื่ ทาง
ศาสนาและสดั สว่ นของประชากรทมี่ คี วามเชอ่ื ตา่ งกนั ความเปน็ เมอื งและชนบท
ตลอดจนขนาดหรือประเภทของ อปท. จะมผี ลตอ่ การประเมินระดับความเปน็
เศรษฐกจิ พอเพยี ง แตเ่ มอื่ มกี ารประเมนิ ผลดว้ ยกรอบประเมนิ ผลกลางกลบั พบ
ผลดังนี้

1. การนับถือศาสนาของคนในพ้ืนท่ี ในทุกระดับความเป็นเศรษฐกิจ
พอเพยี ง จากการสงั เกต พบวา่ ไม่มีผลต่อการขบั เคลอ่ื นปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง

2. ลักษณะของภาคเศรษฐกิจหลักของประชากรในพ้ืนท่ี พบว่า ไม่มี
ความตา่ งในการขบั เคลอื่ นปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

3. ลักษณะความเป็นชุมชนชนบทและชุมชนเมือง พบว่า ไม่สามารถ
อธบิ ายข้อแตกตา่ งในการขบั เคลอื่ นปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งได้

4. ประเภทของ อปท. ไมส่ ามารถอธบิ ายขอ้ แตกตา่ งในการขับเคล่ือน
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงได้

277

278 การขับเคลอื่ น
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
กบั องค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น

ทัว่ ประเทศไทย

ผลของการศึกษาข้างต้นช้ีให้เห็นว่า ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมี
ความเปน็ สากลของเครอ่ื งมอื ในการประเมนิ ระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี ง
คอื สามารถใชไ้ ดท้ วั่ ไป ไมจ่ �ำ กดั ขนาดขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ ไมว่ า่ จะ
เปน็ ชมุ ชนชนบท ชมุ ชนเมอื ง หรอื อาชพี หลกั รวมทงั้ ศาสนาและความเชอื่ หลกั

ตารางท่ี 2 ขอ้ สงั เกตในแตล่ ะระดบั ของความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี ง ตามลกั ษณะ
สัดส่วนประชากร (ไทยมุสลิมต่อไทยพุทธ) ภาคเศรษฐกิจหลัก และลักษณะ
ชุมชนทอ่ี งค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่

องค์กร ระดับ สัดสว่ น ความ
ปกครอง ความเปน็ (ปมรสุ ะลชิมาตก่อร ภาคเ ศรษฐกิจหลัก ลกั ษณะ หนาแน่น
ส่วน เศรษฐกจิ ชุมชน ของ
ทอ้ งถิ่น พอเพยี ง พทุ ธ) ประชากร5
(ไร่ตอ่ คน)
1 อบต.คลอง เข้าถงึ 39:60 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ชมุ ชนชนบท 17.67
ท่อมเหนือ นํา้ มัน และยางพารา) และ
ภาคบริการ (อุตสาหกรรม
ท่องเท่ยี ว)
2 อบจ.กระบ ี่ เข้าถึง 38:62 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ภาพรวมทง้ั จังหวดั
นา้ํ มนั ยางพารา และประมง) ซง่ึ มีท้งั ชนบทและเมอื ง
และภาคบริการ
(อตุ สาหกรรมท่องเที่ยว)
3 ทต.ลำ�สินธ ์ุ เข้าถึง 10:90 ภาคการเกษตร (ยางพารา) ชมุ ชนชนบท 12.99
และภาคบรกิ าร คา้ ขาย
4 อบต.ทา่ ขนึ้ เข้าถึง 7:93 ภาคการเกษตร (ผลไม้ ชมุ ชน 2.55
ยางพารา และประมง) กึ่งชนบท

5ความหนาแน่นของประชากร (Population Density) โดยความหนาแน่นของประชากรทส่ี งู จะแสดงถึง
การทปี่ ระชากรมกี ารพกั อาศยั อยใู่ กลช้ ดิ กนั เปน็ จ�ำ นวนมากในหนง่ึ หนว่ ยพน้ื ท่ี แสดงถงึ โอกาสของการเปน็
เมืองท่ีสูง (สินาด ตรีวรรณไชย, 2561) ซ่ึงการวิจัยในครั้งนี้ได้วัดความเป็นเมือง โดยแบ่งควอไทล์ท่ี 1
เปน็ ชมุ ชนเมอื ง ควอไทล์ท่ี 2 เปน็ ชมุ ชนกงึ่ เมือง ควอไทล์ที่ 3 เป็นชมุ ชนก่ึงชนบท และควอไทลท์ ่ี 4 เปน็
ชมุ ชนชนบท

278

การขบั เคล่ือน 279
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กบั องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
ทวั่ ประเทศไทย

องคก์ ร ระดบั สดั สว่ น ความ
ปกครอง ความเปน็ (ปมรสุ ะลชมิ าตกอ่ร ภาคเ ศรษฐกจิ หลกั ลกั ษณะ หนาแน่น
ส่วน เศรษฐกจิ ชุมชน ของ
ท้องถน่ิ พอเพียง พทุ ธ) ประชากร5
(ไร่ต่อคน)

5 ทต.ขนุ ทะเล เข้าถึง 5:95 ภาคการเกษตร (ผลไม้ และ ชมุ ชน 1.89
ยางพารา) และภาคบรกิ าร กง่ึ เมือง
(คา้ ขายและรบั จา้ ง)
6 ทต.ปลาย เขา้ ถงึ 2:98 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ชุมชนเมือง 1.27
พระยา นํา้ มัน ยางพารา)
7 อบต. เข้าถึง 0:100 ภาคการเกษตร (ยางพารา ชุมชน 2.18
ไทยบุรี และนาขา้ ว) และภาคบรกิ าร กงึ่ เมือง
(ลกู จ้าง)
8 อบต. เข้าใจ 99:1 ภาคการเกษตร (สวนผลไม)้ ชุมชนเมือง 0.62
ตนั หยงมสั
9 อบต. เข้าใจ 95:5 ภาคการเกษตร (ยางพารา ชมุ ชนชนบท 13.79
ปะเหลียน และประมง) และภาคบรกิ าร
(อุตสาหกรรมทอ่ งเท่ยี ว)
10 อบต. เข้าใจ 80:20 ภาคบรกิ าร (อตุ สาหกรรม ชมุ ชน 2.08
เชงิ ทะเล ท่องเทยี่ ว) กงึ่ เมือง
11 อบต. เข้าใจ 76:23 ภาคการเกษตร (สวนผลไม)้ ชุมชน 1.97
โพธ์ทิ อง กึง่ เมอื ง
12 อบต.กลาย เขา้ ใจ 25:75 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ชมุ ชน 4.75
น้าํ มัน ยางพารา ผลไม ้ กึง่ ชนบท
และประมง)
13 ทต.คนั ธุลี เข้าใจ 25:74 ภาคการเกษตร (ยางพารา ชุมชนชนบท 12.72
ปาลม์ นา้ํ มนั และประมง)
14 ทต.วิชติ เขา้ ใจ 25:72 ภาคบริการ (อุตสาหกรรม ชมุ ชนเมอื ง 0.67
ทอ่ งเที่ยว)
15 อบต. เขา้ ใจ 10:90 ภาคการเกษตร (ปาล์ม ชุมชน 4.70
ไม้เรียง นาํ้ มนั ยางพารา และผลไม)้ ก่งึ ชนบท
16 ทม.กระท ู้ เขา้ ใจ 3:96 ภาคบรกิ าร (อุตสาหกรรม ชุมชนเมอื ง 0.71
ทอ่ งเท่ยี ว)
17 อบต. เขา้ ใจ 1:99 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ชุมชน 2.76
สระแกว้ นา้ํ มัน ย างพารา และผลไม้) กึง่ ชนบท

279

280 การขบั เคล่อื น
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่นิ

ท่ัวประเทศไทย

องคก์ ร ระดบั สัดสว่ น ความ
ปกครอง ความเปน็ (ปมรุสะลชมิ าตก่อร ภาคเ ศรษฐกิจหลกั ลักษณะ หนาแนน่
สว่ น เศรษฐกจิ ชุมชน ของ
ท้องถิน่ พอเพียง พทุ ธ) ประชากร5
(ไร่ตอ่ คน)

18 ทต.เทพ เขา้ ขา่ ย 20:80 ภาคบรกิ าร (อุตสาหกรรม ชุมชนเมือง 0.28
กระษตั รี ทอ่ งเท่ยี ว)
19 อบต. เขา้ ข่าย 67:33 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ชุมชนเมอื ง 0.74
ทา่ ศาลา นํา้ มัน ยางพารา และ
ประมง)
20 อบต.เทพ เขา้ ขา่ ย 20:80 ภาคบริการ (อตุ สาหกรรม ชุมชน 3.29
กระษตั รี ทอ่ งเท่ยี ว) กง่ึ ชนบท
21 ทต.กะลุวอ ไม่เขา้ ข่าย 90:10 ภาคการเกษตร (ทำ�สวน ชุมชน 1.69
เหนือ ผลไม้) กึง่ เมอื ง
22 อบต. ไมเ่ ขา้ ข่าย 56:43 ภาคการเกษตร (สวนผลไม้) ชุมชน 2.29
โคกเคียน และภาคบริการ กึ่งเมอื ง
(อตุ สาหกรรมท่องเท่ียว)
23 อบจ.พทั ลงุ ไม่เข้าข่าย 20:80 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ภาพรวมทงั้ จงั หวดั
น้ํามัน ยางพารา ผลไมแ้ ละ ซ่ึงมที ้ังชนบทและเมอื ง
ประมง) และภาคบริการ
(อุตสาหกรรมทอ่ งเท่ียว)
24 อบต.วัง ไม่เขา้ ขา่ ย 5:95 ภาคการเกษตร (ยางพารา ชุมชน 6.90
ปาลม์ นํา้ มนั และประมง) กึง่ ชนบท
25 อบต. ไมเ่ ข้าข่าย 0:100 ภาคการเกษตร (ปาลม์ ชมุ ชนชนบท 7.93
ท่งุ ระยะ น้าํ มนั และยางพารา)

ข้อเสนอแนะ

สำ�หรับข้อเสนอแนะในการศึกษาคร้ังต่อไป คณะผู้วิจัยเห็นว่า ควรนำ�
ผลการวจิ ัยไปขับเคลื่อนยกระดับ อปท. กลุ่มเปา้ หมายเดิมทง้ั 25 แห่ง เพ่อื ยก
ระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งในระดบั ทสี่ งู ขน้ึ และ/หรอื ขยายเครอื ขา่ ยไป
ยงั อปท. อนื่ ๆ ในภาคใต้ รวมทง้ั จดั ท�ำ คมู่ อื การขบั เคลอ่ื นปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภาคใต้ และการจัดการสร้างเครือข่าย
เพ่อื การยกระดบั ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพียงของ อปท. ในภมู ิภาคนตี้ อ่ ไป

280

การขับเคลอ่ื น 281
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กบั องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
ท่ัวประเทศไทย

8 ผรละกดาับรปคระวเมาินมเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี ง

ขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิน่ และข้อเสนอแนะ

ศาสตราจารย์ ดร.อภชิ ัย พนั ธเสน

1. ผลการประเมินในภาพรวม

ผลการประเมินความเป็นเศรษฐกจิ พอเพยี งท้งั ประเทศในปี พ.ศ. 2562
ซ่ึงเปน็ ผลการประเมินลา่ สุดของการศกึ ษาในระยะท่ี 1 (ปี พ.ศ. 2560) และได้
ยกระดบั อยา่ งตอ่ เนอ่ื งมาจนถงึ ปี 2562 และผลการประเมนิ ลา่ สดุ ของโครงการ
ในระยะที่ 2 ปี พ.ศ. 2562 จาก อปท. ทง้ั หมด 199 แหง่ เปน็ อปท. ในโครงการ
ระยะที่ 1 จ�ำ นวน 86 แหง่ และระยะท่ี 2 จ�ำ นวน 113 แหง่ โดยมี อปท. ทเี่ ขา้ รว่ ม
โครงการทง้ั สนิ้ จ�ำ แนกออกเปน็ องคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บล 112 แหง่ เทศบาลต�ำ บล
78 แหง่ เทศบาลเมอื ง 4 แห่ง เทศบาลนคร 1 แหง่ และองคก์ ารบรหิ ารสว่ น
จงั หวดั 4 แห่ง ผลปรากฏว่าไมเ่ ข้าข่ายทง้ั สิน้ 30 แหง่ เขา้ ขา่ ย 45 แหง่ เขา้ ใจ
104 แห่ง และเข้าถึง 20 แหง่

ขอให้สังเกตว่าส่วนที่เข้าใจมีมากที่สุดคือ 104 แห่ง หรือกว่าครึ่งของ
ทง้ั หมด ทง้ั นเี้ พราะในการคดั เลอื ก อปท. ทจี่ ะเขา้ รว่ มโครงการ ไดพ้ จิ ารณาจาก
อปท. ท่ีได้รับการแนะนำ�จากผู้ที่เกี่ยวข้องหลายฝ่ายว่าเป็น อปท. ที่ค่อนข้าง
จะเนน้ ธรรมาภบิ าลในการบรหิ ารงาน อกี ทงั้ มคี วามเลอื่ มใสหรอื ตอ้ งการเรยี นรู้
การบริหารงานของ อปท. ตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อีกส่วนหนึ่ง

281

282 การขบั เคลอื่ น
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กับองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ

ทัว่ ประเทศไทย

เป็นเพราะ อปท. ท่ีร่วมโครงการในระยะที่หนึ่งหลังจากท่ีเข้าร่วมโครงการได้
2 ปี ไดพ้ ยายามยกระดับความเปน็ เศรษฐกิจพอเพียงใหส้ ูงขึ้น

ส่วน อปท. ท่ีอย่ใู นระดบั เขา้ ข่าย ซงึ่ มี 45 แห่ง ส่วนหน่งึ เกิดจากการ
ยกระดบั จากระยะทห่ี นงึ่ และอกี สว่ นหนงึ่ มกี ารบรหิ ารงานอยา่ งมธี รรมาภบิ าล
และโปรง่ ใส ทีส่ �ำ คญั มีความพยายามทีจ่ ะสร้างคนรนุ่ ใหมข่ ้นึ มาเพื่อรบั ช่วงงาน
ในรนุ่ ต่อไปเพ่ือใหเ้ กดิ ความย่งั ยนื ด้วย ส่วน อปท. ที่ไม่เข้าขา่ ยมี 30 แหง่ อยู่ใน
ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื สงู ถงึ 14 แหง่ หรอื เกอื บครงึ่ หนงึ่ ของประเทศ สว่ นใหญ่
ที่ทำ�ให้คะแนนไม่ถึงหลักเกณฑ์ของความย่ังยืนตามปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงก็เนื่องจากไม่ได้มีการเตรียมบุคลากรท่ีจะมารับงานในรุ่นต่อไปดีพอ
ปัญหาน้จี ะแก้ได้ในระยะตอ่ ไปเมอื่ องคก์ รเหลา่ นปี้ รับแก้ข้อออ่ นในข้อน้ี

สว่ นในระดบั เขา้ ถงึ มที ง้ั ประเทศเพยี ง 20 แหง่ มากกวา่ รอ้ ยละ 10 เพยี ง
เลก็ นอ้ ย ซ่ึงกเ็ ปน็ เรอ่ื งปกตเิ พราะการจะเขา้ ถงึ เปน็ เงอื่ นไขสงู สดุ ของความเปน็
เศรษฐกจิ พอเพยี งจะตอ้ งผา่ นเงอ่ื นไขมากพอสมควร รายละเอยี ดทก่ี �ำ หนดเปน็
ภาค ประเภทของ อปท. และระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงไดแ้ สดงไวแ้ ล้ว
ในตารางที่ 1

ภาค เศรระษดฐับกคิจวพามอเเปพ็นียง อบต. ทต. อปท. (แหง่ ) รวม
ภาคเหนอื ไม่เข้าขา่ ย ทม. ทน. อบจ.
1 2 0 0 0 3
เข้าขา่ ย 14 11 0 0 0 25
เขา้ ใจ 17 20 0 0 0 37
เข้าถงึ 4 1 0 0 0 5
รวม 36 34 0 0 0 70
ภาคตะวนั ออก ไมเ่ ข้าข่าย 9 5 0 0 0 14
เฉียงเหนือ เข้าข่าย 4 1 0 0 0 5
เข้าใจ 8 11 1 0 0 20
เขา้ ถึง 1 0 0 0 0 1
รวม 22 17 1 0 0 40

282

การขบั เคลื่อน 283
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กับองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถนิ่
ทว่ั ประเทศไทย

ภาค เศรระษดฐับกคจิ วพามอเเปพน็ียง อบต. ทต. อปท. (แห่ง) รวม
ภาคกลาง ทม. ทน. อบจ.
ไมเ่ ข้าข่าย 3 1 0 0 0 4
เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 7 5 0 0 1 13
เขา้ ถึง 2 0 0 0 0 2
รวม 12 6 0 0 1 19
ภาคกลางตะวันตก ไม่เขา้ ขา่ ย 1 1 0 0 0 2
เขา้ ขา่ ย 2 1 0 1 0 4
เขา้ ใจ 8 5 0 0 0 13
เข้าถึง 3 1 1 0 0 5
รวม 14 8 1 1 0 24
ภาคตะวนั ออก ไม่เข้าข่าย 2 0 0 0 0 2
เขา้ ข่าย 3 4 1 0 0 8
เข้าใจ 7 3 0 0 1 11
เขา้ ถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 12 7 1 0 1 21
ภาคใต ้ ไมเ่ ขา้ ขา่ ย 3 1 0 0 1 5
เขา้ ขา่ ย 2 1 0 0 0 3
เขา้ ใจ 8 1 1 0 0 10
เขา้ ถึง 3 3 0 0 1 7
รวม 16 6 1 0 2 25
รวมทงั้ ประเทศ ไมเ่ ขา้ ขา่ ย 19 10 0 0 1 30
เขา้ ข่าย 25 18 1 1 0 45
เขา้ ใจ 55 45 2 0 2 104
เขา้ ถึง 13 5 1 0 1 20
รวม 112 78 4 1 4 199

ส่วนรายละเอยี ดท่ไี ดแ้ สดงไวเ้ ป็นรายจังหวดั ในแตล่ ะภาคไดน้ �ำ เสนอใน
ภาคผนวก ก ของบทความนี้

283

284 การขบั เคลือ่ น
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กบั องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน

ทว่ั ประเทศไทย

2. สรุปผลที่ได้จากการศึกษา

ภาพรวมทไี่ ดจ้ ากการศกึ ษาทง้ั หมดในพน้ื ทสี่ รปุ ไดว้ า่ ถา้ หากการพฒั นา
ในพ้ืนท่ีรับผิดชอบที่ดำ�เนินการโดย อปท. โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระดับตำ�บล
อนั ประกอบดว้ ย องคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บล และเทศบาลต�ำ บล ความสมานฉนั ท์
อนั ประกอบดว้ ย การรว่ มมอื ร่วมใจในการทำ�งาน การไมแ่ บง่ แยกแบ่งฝา่ ยของ
ประชาชนในพ้ืนท่ี ความร่วมมือระหว่างหน่วยงานส่วนท้องถ่ินและท้องที่ มี
ความสำ�คัญต่อการบริหารและการพัฒนาพื้นท่ีให้เกิดความสามัคคีร่วมแรง
ร่วมใจ อีกท้ังควรจะมีความต่อเน่ืองเป็นระยะเวลานานพอสมควรเพ่ือความ
ตอ่ เนอื่ งของการด�ำ เนนิ งาน ตราบใดทผ่ี บู้ รหิ ารของ อปท. บรหิ ารงานดว้ ยความ
ซื่อสัตย์สุจริตและมีความจริงใจ ลักษณะดังกล่าวการเลือกต้ังที่มีการแข่งขัน
อยา่ งรนุ แรงเชน่ การเลอื กตงั้ สมาชกิ สภาผแู้ ทนราษฎรในระดบั ประเทศยอ่ มเปน็
รปู แบบทไี่ มพ่ งึ ปรารถนา เพราะน�ำ มาสคู่ วามขดั แยง้ ทก่ี อ่ ใหเ้ กดิ ปญั หาความไม่
ราบรื่นในการปฏิบัตงิ านในพนื้ ท่ีได้ง่าย ผู้บริหาร อปท. ในระดบั น้เี ข้าใจความ
สำ�คัญและปัญหาในเรื่องน้ีเป็นอย่างดีจึงแสวงหาหนทางท่ีจะลดความขัดแย้ง
ที่จะเป็นผลตามมาจากการเลือกตั้งที่มีการแข่งขันอย่างรุนแรงล่วงหน้าด้วย
รปู แบบตา่ ง ๆ ทไี่ ด้น�ำ เสนอโดยอาจารย์ชยั ยนต์ ประดิษฐศิลป์ ซึง่ เปน็ รูปแบบ
ท่นี า่ จะน�ำ เอาไปประยุกต์ใช้ อย่างนอ้ ยสำ�หรับ อบต. และ ทต. ทวั่ ประเทศได้

อย่างไรก็ตามการกระจายอำ�นาจให้ไปถึงมือของประชาชนโดยตรง
อย่างน้อยในระดับตำ�บลก็นับว่าเป็นส่ิงที่ควรส่งเสริมให้เกิดมีข้ึน เพราะจะ
ท�ำ ใหป้ ระชาชนมสี ว่ นรว่ มทางการเมอื งในระดบั ทอ้ งถน่ิ มากขน้ึ ซง่ึ จะสง่ ผลดใี น
รูปแบบของการเลือกตั้งผู้แทนราษฎรในระดับประเทศให้ได้ผู้แทนที่มีคุณภาพ
ดยี งิ่ ขน้ึ เพราะประชาชนเหน็ ความส�ำ คญั ของการมสี ว่ นรว่ ม ผลประโยชนท์ ไี่ ดร้ บั
จากการมีส่วนร่วม รวมท้ังการตรวจสอบนักการเมืองที่พวกตนเลือกเข้าไปให้
ท�ำ หนา้ ทผ่ี แู้ ทนราษฎรตามอดุ มคตทิ ค่ี วรจะเปน็ โดยมแี นวโนม้ ทปี่ ระชาชนจะมี
ความรู้และทักษะจากการมีส่วนร่วมกับการเมืองส่วนท้องถ่ินเป็นฐานข้อเสนอ

ทเ่ี ป็นตัวแบบ “ร่วมใจจรงิ ” ของอาจารย์สถาพร เรงิ ธรรม จงึ เปน็ ตวั แบบ

ทน่ี ่าพจิ ารณาสง่ เสริมใหม้ ีการทดลองนำ�ไปปฏิบตั จิ ริง

284

การขบั เคลื่อน 285
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ
ทวั่ ประเทศไทย

ประเด็นสำ�คัญต่อมาคือการพัฒนาพื้นท่ี นอกจากจะส่งเสริมด้วยการ
เพ่ิมระดับความมีส่วนร่วมโดยตรงของภาคประชาชนแล้ว การนำ�นวัตกรรม
สังคมมาประยุกต์ใช้เพ่ือช่วยให้ชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่ดีข้ึน
ก็เป็นประเด็นที่ควรพิจารณา โดยวิธีการที่จะทำ�ให้มีการใช้นวัตกรรมสังคม
อย่างแพร่หลายก็ด้วยการแลกเปล่ียนเรียนรู้ระหว่างกันท่ีได้ทำ�การทดลองโดย
อาจารย์วรรณา เพื่อก่อให้เกิดการแพร่กระจายของนวัตกรรมสังคมในวงกว้าง
ซึ่งการใช้นวัตกรรมสังคมและการแพร่กระจายของนวัตกรรมสังคมสามารถ
นำ�ไปประยุกต์ใช้กับ อปท. ทุกระดับและทุกพ้ืนท่ี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นท่ี
เทศบาลเมืองซึ่งประชาชนส่วนใหญ่เป็นคนเมือง ก็สามารถนำ�มาประยุกต์ได้
ดังเช่นในกรณีของเทศบาลเมืองหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เก่ียวกับเรื่อง
การจัดการขยะ และเทศบาลเมืองกระทู้ จงั หวัดภูเก็ต ทจี่ ดั ทำ�ถนนคนเดนิ และ
ปฏทิ นิ กจิ กรรมทง้ั ปเี พอ่ื ใหป้ ระชาชนในพนื้ ทม่ี โี อกาสและเตรยี มทจี่ ะเขา้ รว่ มใน
กจิ กรรมตา่ ง ๆ ได้มากขึน้

อกี กจิ กรรมส�ำ คญั ทีค่ วรได้รับการพิจารณาจัดท�ำ อยา่ งจริงจังโดย อปท.
ทกุ ระดบั กค็ อื งานจดั สวสั ดกิ ารใหก้ บั ประชาชน ถงึ แมง้ านนจี้ ะเปน็ หนา้ ทโี่ ดยตรง
ของกระทรวงพัฒนาสังคมและความมนั่ คงของมนุษย์ (พม.) แต่หน่วยงานของ
กระทรวงนปี้ ระกอบดว้ ยราชการสว่ นกลางและภมู ภิ าคเทา่ นน้ั ขณะทร่ี าชการ
ส่วนท้องถ่ินเป็นผู้สัมผัสกับประชาชนผู้สมควรได้รับสวัสดิการอย่างแท้จริง
ประกอบกับพน้ื ที่ชนบทสว่ นใหญเ่ ป็นพื้นท่ที ่ีมีผู้จ�ำ เปน็ ต้องรับสวสั ดกิ ารจากรฐั
เป็นจำ�นวนมาก เนอื่ งจากเป็นที่อยู่อาศยั ของผสู้ ูงอายุและเด็กปฐมวยั มากกวา่
ค่าเฉลี่ยของประเทศ เพราะผู้ท่ีอยู่ในวัยเรียนท่ีเป็นหนุ่มสาวและผู้ท่ีอยู่ในวัย
ทำ�งานตา่ งเขา้ ไปแสวงหาความรแู้ ละหางานท�ำ ในเมอื ง ผทู้ อี่ าศยั อยใู่ นชนบทท่ี
เปน็ ผดู้ อ้ ยโอกาสและคนชายขอบสว่ นใหญจ่ งึ ตอ้ งการสวสั ดกิ าร ในขณะที่ อปท.
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อบต. ไม่มีงบประมาณในด้านน้ีเพียงพอ ทางออกจึงต้อง
พยายามโอนทง้ั ทรพั ยากรและหนา้ ทใ่ี นการจดั สวสั ดกิ ารใหก้ บั ทอ้ งถนิ่ เพอ่ื ความ
ทว่ั ถงึ ในการจดั สวสั ดกิ ารใหก้ บั ประชาชนทต่ี อ้ งการความชว่ ยเหลอื เชอ่ื วา่ อปท.
ทไี่ ดร้ บั การประเมนิ ความเปน็ เศรษฐกจิ พอเพยี งในระดบั เขา้ ใจเปน็ ตน้ ไปนา่ จะมี

285

286 การขบั เคลื่อน
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ

ทั่วประเทศไทย

วิธีการจัดบริการที่ชาญฉลาดและท่ัวถึงได้มากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าหาก
มีการนำ�นวัตกรรมสังคมมาใช้ประกอบด้วยจะย่ิงทำ�ให้การจัดสวัสดิการสังคม
ให้คนในท้องที่ท่ีมีความจำ�เป็นมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากกว่า ท้ังน้ี
เพราะงานจัดบริการโครงสร้างพ้ืนฐานทางกายภาพ อปท. ส่วนใหญ่สามารถ
ทำ�ได้ดีแล้ว แต่ยังจะต้องเพิ่มบริการโครงสร้างพ้ืนฐานทางสังคม เช่น บริการ
จดั การขยะ บรกิ ารสุขภาพ และการศกึ ษา ยงั คงเปน็ หน้าทีจ่ ำ�เป็นท่ี อปท. ควร
จะท�ำ และปรบั ปรงุ ใหด้ ขี นึ้ แลว้ ตอ่ ยอดดว้ ยการจดั สวสั ดกิ ารใหส้ งั คมซงึ่ เปน็ งาน
ทมี่ กี ารเน้นโดยอาจารย์เกศนิ ี

นอกเหนอื จากบรกิ ารทางดา้ นสวสั ดกิ ารแลว้ ปญั หาทส่ี �ำ คญั ในสงั คมไทย
คือ อบายมุขและส่ิงเสพติด โดยเฉพาะอย่างยิ่งยาเสพติดซึ่งก่อให้เกิดปัญหา
สงั คมอนั น�ำ ไปสปู่ ญั หาอาชญากรรมและปญั หาเศรษฐกจิ ของคนเปน็ จ�ำ นวนมาก
ในประเทศไทย โดย อปท. สว่ นใหญต่ า่ งเหน็ วา่ ไมใ่ ชเ่ ปน็ ภาระหนา้ ทแ่ี ละเปน็ เรอื่ ง
ท่ีมีความเสี่ยงและอาจเป็นอันตรายต่อการปฏิบัติหน้าที่ จึงมักจะไม่ให้ความ
สนใจเทา่ ทค่ี วรในการขจดั ปญั หาดงั กลา่ ว แตจ่ ากผลการศกึ ษานพ้ี บวา่ เทศบาล
ต�ำ บลขนุ ทะเล จงั หวดั นครศรธี รรมราช มคี วามตงั้ ใจจะแกป้ ญั หานอ้ี ยา่ งจรงิ จงั
ท�ำ ใหพ้ น้ื ทข่ี องเทศบาลตำ�บลดังกล่าวเป็นพืน้ ท่ีสีขาว ไมม่ เี ยาวชนเกยี่ วขอ้ งกบั
ยาเสพติด จึงมีการดำ�เนินงานอย่างเป็นระบบในการร่วมมือกับฝ่ายปกครองท่ี
มหี น้าท่โี ดยตรง รว่ มมอื กับโรงเรยี น ผปู้ กครอง และสถาบันทางศาสนา มกี าร
จัดการแบบเป็นองค์รวมท่ีจะยกระดับคุณธรรมและจริยธรรมของเยาวชนใน
พนื้ ทใี่ หม้ จี ติ อาสาและรว่ มมอื กบั ทกุ ฝา่ ยทจ่ี ะปอ้ งกนั ยาเสพตดิ ในกรณนี พี้ สิ จู น์
ให้เหน็ วา่ อปท. สามารถจัดการกับปญั หานีไ้ ดถ้ า้ ตดั สินใจที่จะด�ำ เนินการอยา่ ง
จรงิ จงั ดงั นน้ั ตวั แบบของ อปท. ขนุ ทะเล จงึ เปน็ ตวั แบบทสี่ มควรไดร้ บั การศกึ ษา
และน�ำ ไปประยกุ ต์ใชท้ ่ัวประเทศ ซงึ่ เปน็ ผลงานของอาจารย์นรี นาท

ในสว่ นสดุ ทา้ ยไมเ่ กยี่ วกบั ชวี ติ ความเปน็ อยหู่ รอื สวสั ดกิ ารของประชาชน
ในพนื้ ทโ่ี ดยตรง แตเ่ พอื่ ประโยชนใ์ นการขบั เคลอื่ นปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กบั อปท. ทว่ั ประเทศ นน่ั กค็ อื งานทที่ ดลองและไดน้ �ำ เสนอโดยอาจารยว์ รี ะศกั ด์ิ
ทเ่ี รม่ิ ในระยะที่ 2 ทใี่ ห้ อปท. ทมี่ ผี ลการประเมนิ ทดี่ แี ละมคี วามเตม็ ใจ เสนอชอ่ื

286

การขบั เคลื่อน 287
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กบั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ
ทั่วประเทศไทย

อปท. ท่ีสนใจจะบริหารงานตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและอาสาที่จะ
ทำ�หน้าท่ีเป็นพ่ีเลย้ี งเพื่อช่วยยกระดบั เป็นการขยายเครือขา่ ยใหก้ ว้างขวางเพิม่
มากขึ้น ทำ�ให้เป็นแนวทางสำ�หรับการขับเคลื่อนในระยะท่ี 3 ถ้าได้รับการ
สนับสนุนให้มีการดำ�เนินงานต่อที่จะให้งานศึกษาในทุกภูมิภาคนำ�เอาวิธีการ
ดงั กลา่ วไปใชเ้ พอ่ื เปน็ การขยายผลอย่างมปี ระสิทธภิ าพมากทีส่ ุด

ส่วนที่ขอเสนอเป็นข้อสังเกตเพ่ิมเติมจากการศึกษาในภาพรวมท้ังหมด
ของประเทศ พบวา่ นายก อปท. ท่ีมคี วามซอ่ื สตั ย์สุจรติ มคี วามรคู้ วามสามารถ
ท�ำ งานดว้ ยความขยนั ขนั แขง็ เพอื่ ประชาชนในพนื้ ทเี่ กอื บทงั้ หมดลว้ นเปน็ คนใน
พน้ื ทที่ ป่ี ระสงคจ์ ะท�ำ งานใหบ้ า้ นเกดิ ของตนเอง มไิ ดม้ ลี กั ษณะเปน็ นกั การเมอื ง
มืออาชีพซึ่งเป็นคุณสมบัติท่ีควรส่งเสริมสำ�หรับผู้ที่ประสงค์จะรับสมัครเป็น
นายก อปท. แตใ่ นปจั จบุ นั (ตลุ าคม 2563) เมอื่ เรมิ่ จะเปดิ ใหม้ กี ารเลอื กตงั้ นายก
อปท. เป็นครัง้ แรกภายหลงั จากที่ได้มกี ารเวน้ ระยะไปนานจากการรัฐประหาร
เมื่อเดือนพฤษภาคม 2557 โดยพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา เพ่ือแก้ปัญหา
ความตีบตันทางการเมืองในขณะนั้น ปรากฏว่ามีพรรคการเมืองต่างสนใจกัน
มากที่จะส่งผสู้ มัครลงรับเลอื กต้งั นายก อบจ. และอาจจะมีนายก อปท. ระดับ
อ่นื ๆ ตามมา ซง่ึ ในความเป็นจริงการเมอื งสว่ นท้องถ่ินน้ันควรจะเป็นการเมือง
ภาคประชาชน ถา้ หากจ�ำ กดั มใิ หพ้ รรคการเมอื งสง่ ผสู้ มคั รเขา้ แขง่ ขนั แตย่ อมให้
กลุ่มการเมืองในท้องถ่ินรวมตัวกันเสนอช่ือได้ น่าจะเป็นประโยชน์แก่ประเทศ
มากกว่าในระยะยาว เพราะจะทำ�ให้ลดโอกาสสร้างความแตกแยกภายใน
ประเทศใหน้ อ้ ยลง อนั เกดิ จากอดุ มการณท์ ตี่ า่ งกนั ของพรรคการเมอื ง หรอื การ
แยง่ ชิงคะแนนจากฝา่ ยตรงข้ามเพื่อผลการเลือกตงั้ ในระดบั ประเทศ

3. สรุปข้อเสนอแนะ

จากการศกึ ษาทผ่ี า่ นมา 2 ระยะ ใน 6 ภมู ภิ าคทว่ั ประเทศไทย โดยมี อปท.
ท่ีร่วมโครงการในระยะแรก 86 แห่ง ระยะท่ี 2 จ�ำ นวน 113 แหง่ รวมทง้ั สิ้น
199 แห่งน้ัน สามารถสรุปขอ้ เสนอแนะท่ีส�ำ คญั ไดด้ ังต่อไปน้ี

287

288 การขบั เคลื่อน
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กับองคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน

ทั่วประเทศไทย

1. ควรส่งเสรมิ ใหอ้ ย่างน้อย อบต. และ ทต. ควรมีแนวทางการเขา้ สู่
ตำ�แหนง่ นายก อปท. ด้วยวธิ กี ารเมอื งแบบสมานฉันท์ และพยายามลดรูปแบบ
การแข่งขันที่ก่อให้เกิดการแตกแยกของประชาชนและฝ่ายการปกครองส่วน
ทอ้ งถน่ิ และทอ้ งทใี่ หไ้ ดม้ ากทสี่ ดุ เพราะไมม่ ผี ลดตี อ่ การพฒั นาพน้ื ทใ่ี นระยะยาว

2. ควรทดลองใชต้ ัวแบบ “ร่วมใจจรงิ ” สำ�หรับ อปท. ในระดับตง้ั แต่
เทศบาลเมืองลงมา

3. ควรมวี ธิ สี ง่ เสรมิ ให้ อปท. ทกุ ระดบั สง่ เสรมิ และสรา้ งสรรคน์ วตั กรรม
สังคมเพ่ือการพฒั นาพน้ื ที่ทมี่ ปี ระสทิ ธิภาพย่ิงขน้ึ

4. ควรสง่ เสรมิ ให้ อปท. ตง้ั แตร่ ะดบั เทศบาลเมอื งลงมาไดร้ บั โอนภาระ
และงบประมาณจากราชการสว่ นกลางไปสรู่ าชการสว่ นทอ้ งถนิ่ โดยตรง เพราะ
เปน็ ผ้ทู ่ีทราบปญั หาและอยใู่ กลช้ ิดประชาชนมากที่สุด

5. ควรส่งเสริมให้ อปท. อย่างน้อยในระดับเทศบาลตำ�บลลงมา มี
สว่ นรว่ มอยา่ งส�ำ คญั ในการแกไ้ ขปญั หายาเสพตดิ และอบายมขุ ในระดบั ชาตดิ ว้ ย
การทำ�ให้พ้ืนที่ของตนปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดยได้รับการสนับสนุน
จากหนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วขอ้ งอยา่ งเตม็ ทเี่ พราะเปน็ ปญั หาทสี่ �ำ คญั ของประเทศชาติ

6. ในการศึกษาในระยะต่อไปจะต้องให้หัวหน้าโครงการในทุกภูมิภาค
ออกแบบใหเ้ กิดการขยายเครือขา่ ยจาก อปท. ดว้ ยกันอยา่ งเปน็ รปู ธรรม

7. ไม่ควรเปิดโอกาสให้พรรคการเมืองส่งผู้สมัครรับเลือกต้ังเป็นนายก
อปท. ในระดบั ทอ้ งถนิ่ แตค่ วรสนบั สนนุ ใหก้ ลมุ่ การเมอื งในทอ้ งถน่ิ โดยไมส่ งั กดั
พรรคการเมือง ลงสมัครเพ่ือรับใช้ประชาชนในท้องถิ่นและลดความแตกแยก
ทางอุดมการณ์ เน่ืองจากการเมืองท้องถ่ินเป็นเร่ืองสวัสดิการของประชาชน
ซ่งึ ไมค่ วรจะเกีย่ วข้องกบั อุดมการณ์ของพรรคการเมอื ง

288

การขับเคลือ่ น 289
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กบั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถิน่
ท่วั ประเทศไทย

ภาคผนวก ก

สรุประดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของ อปท. ท้ังประเทศ จำ�แนก
รายจงั หวดั และภาค

ภา ค/จังหวดั เศรระษดฐบั กคิจวพามอเเปพ็นยี ง อบต. ทต. อปท. (แห่ง) รวม
ภาคเหนอื รวม ไมเ่ ข้าขา่ ย ทม. ทน. อบจ.
1 2 0 0 0 3
เข้าข่าย 14 11 0 0 0 25
เขา้ ใจ 17 20 0 0 0 37
เขา้ ถึง 4 1 0 0 0 5
รวม 36 34 0 0 0 70
เชียงใหม ่ ไม่เข้าข่าย 0 1 0 0 0 1
เข้าข่าย 0 3 0 0 0 3
เข้าใจ 5 6 0 0 0 11
เขา้ ถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 5 10 0 0 0 15
ลำ�พูน ไม่เขา้ ขา่ ย 1 0 0 0 0 1
เข้าขา่ ย 0 1 0 0 0 1
เข้าใจ 5 8 0 0 0 13
เข้าถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 6 9 0 0 0 15
พษิ ณโุ ลก ไม่เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ข่าย 5 3 0 0 0 8
เขา้ ใจ 3 3 0 0 0 6
เขา้ ถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 8 6 0 0 0 14
อตุ รดิตถ ์ ไมเ่ ข้าข่าย 0 1 0 0 0 1
เข้าขา่ ย 5 3 0 0 0 8
เข้าใจ 2 1 0 0 0 3
เขา้ ถึง 2 0 0 0 0 2
รวม 9 5 0 0 0 14

289

290 การขบั เคลื่อน
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
กบั องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ

ทัว่ ประเทศไทย

ภา ค/จังหวดั เศรระษดฐบั กคิจวพามอเเปพน็ยี ง อบต. ทต. อปท. (แหง่ ) รวม
เชียงราย ทม. ทน. อบจ.
ไม่เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 3 0 0 0 0 3
เข้าใจ 1 0 0 0 0 1
เขา้ ถึง 2 0 0 0 0 2
รวม 6 0 0 0 0 6
พะเยา ไมเ่ ข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 1 1 0 0 0 2
เขา้ ใจ 1 2 0 0 0 3
เขา้ ถงึ 0 1 0 0 0 1
รวม 2 4 0 0 0 6
ภาคตะวันออก ไม่เข้าขา่ ย 9 5 0 0 0 14
เฉียงเหนอื รวม เขา้ ข่าย 4 1 0 0 0 5
เขา้ ใจ 8 11 1 0 0 20
เขา้ ถงึ 1 0 0 0 0 1
รวม 22 17 1 0 0 40
อำ�นาจเจรญิ ไมเ่ ข้าข่าย 1 0 0 0 0 1
เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 2 2 0 0 0 4
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 3 2 0 0 0 5
ยโสธร ไมเ่ ข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 4 0 0 0 5
เข้าถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 1 4 0 0 0 5
บึงกาฬ ไมเ่ ขา้ ขา่ ย 2 0 0 0 0 2
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 1 2 0 0 0 3
เขา้ ถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 3 2 0 0 0 5

290

การขับเคล่ือน 291
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถิน่
ทัว่ ประเทศไทย

ภา ค/จงั หวดั เศรระษดฐบั กคจิ วพามอเเปพ็นียง อบต. ทต. อปท. (แหง่ ) รวม
ศรีสะเกษ ทม. ทน. อบจ.
ไมเ่ ขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 2 1 1 0 0 4
เขา้ ใจ 0 0 0 0 0 0
เขา้ ถึง 1 0 0 0 0 1
รวม 3 1 1 0 0 5
หนองบวั ล�ำ ภ ู ไมเ่ ขา้ ข่าย 2 2 0 0 0 4
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เขา้ ถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 3 2 0 0 0 5
กาฬสนิ ธ ์ุ ไม่เขา้ ขา่ ย 3 1 0 0 0 4
เข้าขา่ ย 1 0 0 0 0 1
เข้าใจ 0 0 0 0 0 0
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 4 1 0 0 0 5
ร้อยเอ็ด ไมเ่ ขา้ ข่าย 0 1 0 0 0 1
เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 3 0 0 0 4
เข้าถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 1 4 0 0 0 5
ขอนแกน่ ไม่เขา้ ข่าย 1 1 0 0 0 2
เขา้ ขา่ ย 1 0 0 0 0 1
เข้าใจ 2 0 0 0 0 2
เขา้ ถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 4 1 0 0 0 5
ภาคกลาง รวม ไมเ่ ข้าข่าย 3 1 0 0 0 4
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 7 5 0 0 1 13
เข้าถงึ 2 0 0 0 0 2
รวม 12 6 0 0 1 19

291

292 การขบั เคล่ือน
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
กบั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่ิน

ท่ัวประเทศไทย

ภา ค/จังหวัด เศรระษดฐบั กคิจวพามอเเปพน็ยี ง อบต. ทต. อปท. (แห่ง) รวม
อทุ ัยธานี ไม่เขา้ ข่าย ทม. ทน. อบจ.
2 0 0 0 0 2
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 1 3 0 0 1 5
เข้าถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 3 3 0 0 1 7
นครสวรรค ์ ไมเ่ ขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 5 1 0 0 0 6
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 5 1 0 0 0 6
ชยั นาท ไม่เข้าขา่ ย 1 1 0 0 0 2
เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 0 1 0 0 0 1
เขา้ ถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 1 2 0 0 0 3
ลพบรุ ี ไมเ่ ข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถึง 2 0 0 0 0 2
รวม 3 0 0 0 0 3
ภาคกลางตะวันตก ไม่เขา้ ขา่ ย 1 1 0 0 0 2
รวม เขา้ ข่าย 2 1 0 1 0 4
เข้าใจ 8 5 0 0 0 13
เขา้ ถงึ 3 1 1 0 0 5
รวม 14 8 1 1 0 24
นครปฐม ไม่เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 0 0 0 1 0 1
เข้าใจ 2 1 0 0 0 3
เข้าถึง 1 0 0 0 0 1
รวม 3 1 0 1 0 5

292

การขบั เคลือ่ น 293
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
กับองคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น
ทั่วประเทศไทย

ภา ค/จงั หวดั เศรระษดฐบั กคจิ วพามอเเปพน็ยี ง อบต. ทต. อปท. (แห่ง) รวม
ปทุมธานี ทม. ทน. อบจ.
ไมเ่ ขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 1 1 0 0 0 2
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 1 1 0 0 0 2
นนทบุร ี ไมเ่ ข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถงึ 0 1 0 0 0 1
รวม 1 1 0 0 0 2
สมทุ รปราการ ไม่เข้าข่าย 1 1 0 0 0 2
เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 0 0 0 0 0 0
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 1 1 0 0 0 2
สมุทรสาคร ไม่เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 1 0 0 0 2
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 1 1 0 0 0 2
สมุทรสงคราม ไม่เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถงึ 1 0 0 0 0 1
รวม 2 0 0 0 0 2
กาญจนบรุ ี ไมเ่ ขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 1 0 0 0 2
เขา้ ถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 1 1 0 0 0 2

293

294 การขับเคลอ่ื น
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่

ทัว่ ประเทศไทย

ภา ค/จงั หวดั เศรระษดฐบั กคจิ วพามอเเปพ็นียง อบต. ทต. อปท. (แหง่ ) รวม
ราชบรุ ี ทม. ทน. อบจ.
ไม่เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ข่าย 1 0 0 0 0 1
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 2 0 0 0 0 2
เพชรบรุ ี ไมเ่ ขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 0 1 0 0 0 1
เขา้ ถึง 1 0 0 0 0 1
รวม 1 1 0 0 0 2
ประจวบคีรขี ันธ ์ ไม่เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 0 0 0 0 0 0
เข้าถึง 0 0 1 0 0 1
รวม 0 0 1 0 0 1
ระนอง ไม่เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 1 1 0 0 0 2
เขา้ ใจ 0 0 0 0 0 0
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 1 1 0 0 0 2
ภาคตะวันออก รวม ไม่เข้าข่าย 2 0 0 0 0 2
เขา้ ข่าย 3 4 1 0 0 8
เขา้ ใจ 7 3 0 0 1 11
เข้าถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 12 7 1 0 1 21
จนั ทบรุ ี ไมเ่ ข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าขา่ ย 0 1 1 0 0 2
เข้าใจ 2 1 0 0 1 4
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 2 2 1 0 1 6

294

การขับเคล่ือน 295
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กบั องคก์ รปกครองส่วนท้องถ่ิน
ท่วั ประเทศไทย

ภา ค/จงั หวัด เศรระษดฐบั กคจิ วพามอเเปพ็นยี ง อบต. ทต. อปท. (แห่ง) รวม
สระแกว้ ทม. ทน. อบจ.
ไมเ่ ขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 2 0 0 0 0 2
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 2 0 0 0 0 2
ฉะเชงิ เทรา ไม่เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 1 0 0 0 0 1
เข้าใจ 1 1 0 0 0 2
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 2 1 0 0 0 3
นครนายก ไมเ่ ขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 1 0 0 0 0 1
ปราจนี บุร ี ไม่เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เขา้ ถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 1 0 0 0 0 1
ตราด ไม่เขา้ ขา่ ย 1 0 0 0 0 1
เขา้ ข่าย 1 2 0 0 0 3
เขา้ ใจ 0 1 0 0 0 1
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 2 3 0 0 0 5
ระยอง ไม่เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 0 1 0 0 0 1
เข้าใจ 0 0 0 0 0 0
เขา้ ถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 0 1 0 0 0 1

295

296 การขับเคลื่อน
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กับองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ

ทวั่ ประเทศไทย

ภา ค/จังหวดั เศรระษดฐับกคิจวพามอเเปพน็ยี ง อบต. ทต. อปท. (แห่ง) รวม
ชลบรุ ี ไมเ่ ขา้ ขา่ ย ทม. ทน. อบจ.
1 0 0 0 0 1
เข้าขา่ ย 1 0 0 0 0 1
เขา้ ใจ 0 0 0 0 0 0
เขา้ ถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 2 0 0 0 0 2
ภาคใต้ รวม ไม่เขา้ ข่าย 3 1 0 0 1 5
เขา้ ข่าย 2 1 0 0 0 3
เข้าใจ 8 1 1 0 0 10
เข้าถึง 3 3 0 0 1 7
รวม 16 6 1 0 2 25
ชุมพร ไมเ่ ขา้ ข่าย 1 0 0 0 0 1
เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 0 0 0 0 0 0
เขา้ ถงึ 0 0 0 0 0 0
รวม 1 0 0 0 0 1
สรุ าษฎรธ์ าน ี ไม่เขา้ ขา่ ย 1 0 0 0 0 1
เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 2 0 0 0 0 2
นครศรธี รรมราช ไม่เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ข่าย 1 0 0 0 0 1
เขา้ ใจ 4 0 0 0 0 4
เขา้ ถึง 2 1 0 0 0 3
รวม 7 1 0 0 0 8
พัทลุง ไมเ่ ข้าข่าย 0 0 0 0 1 1
เขา้ ข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 0 0 0 0 0 0
เข้าถงึ 0 1 0 0 0 1
รวม 0 1 0 0 1 2

296

การขบั เคล่ือน 297
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
กับองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น
ท่ัวประเทศไทย

ภา ค/จังหวดั เศรระษดฐบั กคิจวพามอเเปพน็ยี ง อบต. ทต. อปท. (แห่ง) รวม
ตรัง ทม. ทน. อบจ.
ไม่เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 1 0 0 0 0 1
กระบ ่ี ไม่เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 0 0 0 0 0 0
เข้าถงึ 1 1 0 0 1 3
รวม 1 1 0 0 1 3
ภูเก็ต ไม่เข้าขา่ ย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ขา่ ย 1 1 0 0 0 2
เข้าใจ 1 1 1 0 0 3
เขา้ ถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 2 2 1 0 0 5
นราธวิ าส ไมเ่ ข้าข่าย 1 1 0 0 0 2
เข้าข่าย 0 0 0 0 0 0
เขา้ ใจ 1 0 0 0 0 1
เข้าถึง 0 0 0 0 0 0
รวม 2 1 0 0 0 3
รวมท้ังประเทศ ไม่เขา้ ขา่ ย 19 10 0 0 1 30
เข้าข่าย 25 18 1 1 0 45
เข้าใจ 55 45 2 0 2 104
เขา้ ถึง 13 5 1 0 1 20
รวม 112 78 4 1 4 199

297

298 การขับเคลอื่ น
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
กับองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ

ทว่ั ประเทศไทย

บรรณานกุ รม

เกศนิ ี ประทมุ สวุ รรณ และคณะ. (2562). การประยกุ ตใ์ ชป้ รชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินสู่การขับเคลื่อนประเทศไทย
4.0 โดยกลไกประชารัฐ: กรณีศึกษาชุมชนท้องถิ่นจังหวัดนครปฐม.
กรงุ เทพมหานคร: สำ�นักงานคณะกรรมการสง่ เสริมวทิ ยาศาสตร์ วจิ ัย
และนวัตกรรม.

เกศนิ ี ประทมุ สวุ รรณ และคณะ. (2563). การประยกุ ตใ์ ชป้ รชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพยี งขององค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ เพอ่ื การพฒั นาท่ีย่งั ยนื : กรณี
ศกึ ษาภาคกลางตะวนั ตก. กรงุ เทพมหานคร: ส�ำ นกั งานคณะกรรมการ
ส่งเสรมิ วทิ ยาศาสตร์ วิจยั และนวัตกรรม.

ชัยยนต์ ประดิษฐศิลป์ และคณะ. (2562). การเมืองและการจัดการปกครอง
ท้องถ่ินตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและศาสตร์พระราชา.
กรงุ เทพมหานคร: สำ�นักงานคณะกรรมการสง่ เสรมิ วทิ ยาศาสตร์ วิจัย
และนวตั กรรม.

ชัยยนต์ ประดิษฐศลิ ป์ และคณะ. (2563). การเมอื งสมานฉนั ทแ์ ละการจดั การ
ปกครองท้องถ่ินแนวใหม่บนฐานปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
และศาสตร์พระราชา: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินใน
ภาคตะวันออก. กรุงเทพมหานคร: สำ�นักงานคณะกรรมการส่งเสริม
วทิ ยาศาสตร์ วิจัยและนวตั กรรม.

นรี นาท แกว้ ประเสรฐิ ระฆงั ทอง และคณะ. (2562). การขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
พอเพยี งขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ในภาคใต:้ กรณศี กึ ษาองคก์ ร
ปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ รายรอบมหาวทิ ยาลยั วลยั ลกั ษณ.์ กรงุ เทพมหานคร:
สำ�นกั งานคณะกรรมการสง่ เสรมิ วทิ ยาศาสตร์ วจิ ัยและนวตั กรรม.

298