1.AISA_การวิเคราะห์งบการเงิน_present_2565_เฉลย

11.3 การจดั ทางบการเงินรวมภายใต้สถานการณ์ต่างๆ

การตดั บญั ชีรายการระหว่างบริษทั ใหญ่และบริษทั ย่อย

รายการ รายการตดั บญั ชี

รายไดร้ บั ลว่ งหน้า-คา่ ใชจ้ า่ ยจา่ ยลว่ งหน้าระหวา่ งกนั เดบติ รายไดร้ บั ลว่ งหน้า XX
เครดติ คา่ ใชจ้ า่ ยจา่ ยลว่ งหน้า XX
การซอ้ื ขายสนิ คา้ ระหวา่ งกนั
(กรณใี ช้ perpetual inventory method) เดบติ ขาย XX
การซอ้ื ขายสนิ คา้ ระหวา่ งกนั เครดติ ตน้ ทุนขาย XX
(กรณใี ช้ periodic inventory method)
ลกู หน้ีการคา้ -เจา้ หน้กี ารคา้ ระหวา่ งกนั เดบติ ขาย XX
เครดติ ซอ้ื XX

เดบติ เจา้ หน้ีการคา้ XX
เครดติ ลกู หน้ีการคา้ XX

Copyright 2022, The Stock Exchange of Thailand 251

11.4 ประเดน็ การเปิ ดเผยข้อมลู สาหรบั การจดั ทางบการเงินรวม

การแสดงรายการและเปิ ดเผยข้อมูลส่วนได้เสียในบริษทั ย่อย

กจิ การตอ้ งเปิดเผยขอ้ มลู เกย่ี วกบั บรษิ ทั ยอ่ ยแต่ละรายทม่ี สี ่วนไดเ้ สยี ทไ่ี มม่ อี านาจควบคุมทม่ี สี าระสาคญั ดงั ต่อไปน้ี
• ช่อื ของบรษิ ทั ยอ่ ย
• สถานทห่ี ลกั ในการประกอบธุรกจิ ของบรษิ ทั ยอ่ ย (และประเทศทจ่ี ดทะเบยี นจดั ตงั้ ในกรณีทต่ี ่างจากสถานทห่ี ลกั ในการประกอบธุรกจิ )
• สดั สว่ นของส่วนไดเ้ สยี ในความเป็นเจา้ ของทถ่ี อื โดยสว่ นไดเ้ สยี ทไ่ี มม่ อี านาจในการควบคมุ (NCI)
• สดั ส่วนของสทิ ธใิ นการออกเสยี งทเ่ี ป็นของส่วนไดเ้ สยี ทไ่ี ม่มอี านาจควบคุม ในกรณที ต่ี ่างจากสดั ส่วนของส่วนไดเ้ สยี ในความเป็นเจา้ ของทถ่ี อื โดย

สว่ นไดเ้ สยี ทไ่ี มม่ อี านาจการควบคุม
• กาไรหรอื ขาดทนุ ทแ่ี บ่งใหก้ บั สว่ นไดเ้ สยี ทไ่ี มม่ อี านาจควบคุมในบรษิ ทั ยอ่ ยในระหว่างรอบระยะเวลารายงาน
• ส่วนไดเ้ สยี ทไ่ี มม่ อี านาจควบคุมในบรษิ ทั ยอ่ ยสะสม ณ วนั สน้ิ รอบระยะเวลารายงาน
• ขอ้ มลู ทางการเงนิ โดยสรุปของบรษิ ทั ยอ่ ย ไดแ้ ก่ สนิ ทรพั ยห์ มนุ เวยี น สนิ ทรพั ยไ์ มห่ มนุ เวยี น หน้สี นิ หมนุ เวยี น หน้สี นิ ไมห่ มนุ เวยี น รายได้ กาไรหรอื

ขาดทุน และกาไรขาดทุนเบด็ เสรจ็ รวม
• ขอ้ จากดั ทส่ี าคญั ทส่ี ่งผลต่อความสามารถของกจิ การในการเขา้ ถงึ หรอื ใชส้ นิ ทรพั ย์ และการจา่ ยชาระหน้สี นิ ของกลมุ่ กจิ การ และการคา้ ประกนั หรอื

ขอ้ กาหนดอ่นื ซง่ึ จากดั การจา่ ยเงนิ ปันผลและจ่ายคนื ทุนอ่นื ๆ หรอื จากดั การให้ (หรอื จา่ ยชาระเงนิ ) เงนิ กหู้ รอื เงนิ ทดรองแก่ (หรอื จาก) กจิ การอ่นื ใน
กลมุ่ กจิ การ
• ลกั ษณะและขอบเขตของสทิ ธเิ พ่อื การคุม้ ครองซง่ึ ทาใหส้ ่วนไดเ้ สยี ทไ่ี มม่ อี านาจควบคุมสามารถจากดั ความสามารถของกจิ การในการเขา้ ถงึ หรอื ใช้
สนิ ทรพั ย์ และการจา่ ยชาระหน้สี นิ ของกล่มุ กจิ การไดอ้ ย่างมนี ยั สาคญั
• มลู ค่าตามบญั ชขี องสนิ ทรพั ยแ์ ละหน้สี นิ ในงบการเงนิ รวมทถ่ี กู จากดั การเขา้ ถงึ หรอื การใช้

Copyright 2022, The Stock Exchange of Thailand 252

แบบฝึ กหดั ท้ายบท

1. การทก่ี จิ การไปถอื หนุ้ 90% ของจานวนหนุ้ ทงั้ หมดในบรษิ ทั A ตอ้ งดาเนินการตามขอ้ ใด
I. เน่ืองการถอื หนุ้ ดงั กลา่ วมอี ทิ ธพิ ลสาคญั ในกจิ การ A งบการเงนิ ตอ้ งแสดงเงนิ ลงทนุ ตามวธิ ี
สว่ นไดเ้ สยี
II. การถอื หนุ้ ในสดั สว่ นดงั กลา่ ว ถอื วา่ กจิ การมบี รษิ ทั ยอ่ ย ตอ้ งมหี น้าทจ่ี ดั ทางบการเงนิ รวม
III. การดาเนินธรุ กรรมรว่ มกนั ของกจิ การ และบรษิ ทั A เป็นการรว่ มคา้ ตอ้ งเปิดเผยรายการใน
หมายเหตุประกอบงบการเงนิ

1) I. และ II. เฉลย 1
2) I. และ III.
3) II. และ III.
4) I., II. และ III.

Copyright 2022, The Stock Exchange of Thailand 253

เฉลยแบบฝึ กหดั ท้ายบท

1. เฉลย 1

ขอ้ I. ถูก
ขอ้ II. ถกู
ขอ้ III. ผดิ เพราะเป็นบรษิ ทั ยอ่ ย ไมใ่ ชก่ จิ การรว่ มคา้

Copyright 2022, The Stock Exchange of Thailand 254

แบบฝึ กหดั ท้ายบท

2. ขอ้ ใดถูกตอ้ ง กจิ การแหง่ หน่ึง มขี อ้ มลู ดงั ต่อไปน้ี

กาไรสทุ ธิ 90 ลา้ นบาท

ดอกเบย้ี จา่ ย 10 ลา้ นบาท

สว่ นของผถู้ อื หนุ้ เฉลย่ี 140 ลา้ นบาท

สว่ นของผถู้ อื หนุ้ สว่ นน้อยเฉลย่ี 10 ลา้ นบาท

หน้สี นิ รวมเฉลย่ี 50 ลา้ นบาท

อตั ราสว่ นผลตอบแทนเงนิ ทุนรวม อตั ราสว่ นผลตอบแทนต่อสว่ นของผถู้ อื หนุ้

(return on total capital) (return on total equity)

1) 50.00% 64.29%

2) 50.00% 60.00%

3) 52.63% 64.29%

4) 52.63% 60.00%

เฉลย 1

Copyright 2022, The Stock Exchange of Thailand 255

เฉลยแบบฝึ กหดั ท้ายบท

2. เฉลย 1

สงั เกตจากรายการดงั กลา่ วจะเหน็ ไดว้ า่ มสี ว่ นของผถู้ อื หนุ้ เฉลย่ี และสว่ นของผถู้ อื หุ้นสว่ นน้อย แสดงวา่

เป็นรายการทไ่ี ดม้ าจากงบการเงนิ ของบรษิ ทั แมท่ ต่ี อ้ งจดั ทางบการเงนิ รวม (consolidate balance sheet)

ดงั นนั้

สนิ ทรพั ยร์ วม = หน้สี นิ + สวนของผถู้ อื หนุ้ (ในบรษิ ทั แม)่ + สว่ นของผถู้ อื หุน้ สว่ นน้อย

= 50 +140+10

Return on Total Capital = กาไรสทุ ธิ + ดอกเบย้ี จา่ ย / สนิ ทรพั ยร์ วมเฉลย่ี

= (90 + 10) / 50 + 140 +10

= 50%

Copyright 2022, The Stock Exchange of Thailand 256

เฉลยแบบฝึ กหดั ท้ายบท

2. เฉลย 1

อตั ราสว่ นลาดบั ท่ี 2 ทโ่ี จทยต์ อ้ งการใหห้ าคอื อตั ราสวนผลตอบแทนตอ่ สว่ นของผถู้ อื หุน้ ซง่ึ จรงิ ๆ แลว้

สามารถหาคาตอบไดส้ องแบบขน้ึ อยกู่ บั การตคี วามโจทย์ เน่ืองจากโจทยร์ ะบุวา่ มผี ถู้ อื 2 สว่ นคอื ผถู้ อื หนุ้ ใน

บรษิ ทั แม่ กบั ผถู้ อื หนุ้ สว่ นน้อย (minority shareholders) ถา้ เราทราบสดั สว่ นของผถู้ อื หนุ้ สว่ นน้อยกจ็ ะสามารถ

หาอตั ราสว่ นผลตอบแทนตอ่ สว่ นของผถู้ อื หนุ้ ทงั้ หมด (รวมทงั้ ผถู้ อื หนุ้ ในบรษิ ทั แม่ และผูถ้ อื หนุ้ สว่ นน้อย) ได้

แตอ่ ยา่ งไรกเ็ น่ืองจากโจทยไ์ มไ่ ดร้ ะบุ จงึ ดคี วามไดว้ า่ กาไรสทุ ธิ 90 ลา้ นบาท ในกรณนี ้จี ะเป็นกาไรสทุ ธใิ น

บรรทดั สดุ ทา้ ย (bottom line) ของงบดุลของบรษิ ทั แมเ่ ทา่ นนั้ ดงั นนั้ สว่ นของผถู้ อื หนุ้ ทใ่ี ชเ้ ป็นตวั หารใน

อตั ราสว่ นน้จี ะเทา่ กบั 140

Return on Total Equity = กาไรสทุ ธิ / สว่ นของผถู้ อื หนุ้ = 90 / 140 = 64.29%

ดงั นนั้ อตั ราสว่ นผลตอบแทนของเงนิ ทนุ รวมเทา่ กบั 50% และอตั ราสว่ นของผลตอบแทนตอ่ สว่ นของผถู้ อื
หนุ้ เทา่ กบั 64.29%

Copyright 2022, The Stock Exchange of Thailand 257

Thank You