Fakulti Sains Sosial Gunaan
ADSS2103
Tasawwur Islam
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
ADSS2103
TASAWWUR
ISLAM
Dr Zulkifli Aini
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
Pengarah Projek: Prof Dato’ Dr Mansor Fadzil
Assoc Prof Dr Mohd Yusuf Ahmad
Penulis Modul: Open University Malaysia
Penyederhana:
Dibangunkan oleh: Dr Zulkifli Aini
Kolej Universiti Islam Selangor
Mohd Jamaludin Hj Muhammad
Open University Malaysia
Pusat Reka Bentuk Pengajaran dan Teknologi
Open University Malaysia
Edisi Pertama, Disember 2012
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM), Disember 2012, ADSS2103
Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada bahan ini boleh disalin semula dalam mana-mana
cara tanpa kebenaran secara bertulis daripada Presiden Open University Malaysia (OUM).
HHaakk CCiippttaa ©© OOppeenn UUnniivveerrssitityy MMaallaayyssiaia ((OOUUMM))
Isi Kandungan
Panduan Kursus ix-xiv
Topik 1 Tasawwur Islam: Konsep dan Skop 1
1.1 Definisi Tasawwur Islam 2
1.2 Skop Perbincangan Mengenai Tasawwur Islam 3
1.3 Istilah-istilah yang Mempunyai Kaitan dengan Perbincangan
Tasawwur Islam 6
Rumusan 9
Kata Kunci 10
Rujukan 10
Topik 2 Islam pada Tasawwur Masyarakat Bukan Islam 11
2.1 Latar Belakang Pertentangan Islam dan Bukan Islam 12
13
2.1.1 Perang Salib 15
2.1.2 Strategi dan Mekanisme Barat Selepas Perang Salib 16
2.1.3 Pertentangan Islam dan Sekularisme 18
2.2 Gambaran Masyarakat Bukan Islam terhadap Agama
2.3 Gambaran Masyarakat Bukan Islam terhadap Sumber 20
Utama Islam 20
2.3.1 Gambaran terhadap Kitab Suci Al-Quran Al-Karim 26
2.3.2 Gambaran terhadap Al-Hadith 29
2.4 Kesan Gambaran Salah terhadap Islam kepada Umat Islam 30
Rumusan 31
Kata Kunci 31
Rujukan
Topik 3 Islam: Pengertian dan Ciri-ciri 32
3.1 Definisi Islam 32
38
3.1.1 Islam sebagai Al-Din 42
3.2 Ciri-ciri Keistimewaan Islam 42
45
3.2.1 Waqi`iyyah (Realistik) 49
3.2.2 Syumuliyyah (Lengkap) 53
3.2.3 Wasatiyyah (Kesederhanaan) 55
3.2.4 `Alamiyyah (Sejagat) 56
Rumusan 56
Kata Kunci
Rujukan
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
iv ISI KANDUNGAN
Topik 4 Tasawwur Islam tentang Pencipta 57
4.1 Tauhid kepada Allah S.W.T 58
59
4.1.1 Kalimah Syahadah dan Konsepnya 61
4.1.2 Hakikat dan Sifat Allah S.W.T 65
4.2 Kesan Tauhid dalam Kehidupan Insan 67
4.2.1 Tauhid dan Ekonomi 71
4.2.2 Tauhid dan Pendidikan 74
Rumusan 74
Kata Kunci 74
Rujukan
76
Topik 5 Tasawwur Islam tentang Alam 76
5.1 Konsep Alam Menurut Pandangan Islam 77
79
5.1.1 Alam Arwah/Roh 82
5.1.2 Alam Syahadah/Nyata 88
5.1.3 Alam Barzakh 91
5.1.4 Alam Akhirat 94
5.2 Konsep Istikhlaf dalam Alam Syahadah/Nyata 94
Rumusan 95
Kata Kunci
Rujukan 96
97
Topik 6 Tasawwur Islam tentang Manusia atau Insan 106
6.1 Hakikat Kejadian Insan 108
6.2 Elemen-elemen Dalaman Insan 114
118
6.2.1 Al-Nafs 120
6.2.2 Al-Qalb 121
6.2.3 Al-`Aql 124
6.2.4 Al-Syahawat 124
6.2.5 Al-Ruh 125
6.3 Tanggungjawab Insan 126
6.3.1 Insan sebagai `Abid 126
6.3.2 Insan sebagai Khalifah 127
6.3.3 Insan sebagai Da`ie 127
Rumusan
Kata Kunci
Rujukan
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
ISI KANDUNGAN v
Topik 7 Tasawwur Islam tentang Ilmu 128
7.1 Konsep Ilmu Menurut Pandangan Islam 129
129
7.1.1 Takrifan Ilmu 132
7.1.2 Klasifikasi dan Maratib atau Hierarki Ilmu 134
7.1.3 Budaya Ilmu 135
7.2 Epistemologi Islam 135
7.2.1 Pengertian Epistemologi 136
7.2.2 Sumber Ilmu 139
Rumusan 140
Kata Kunci 140
Rujukan
141
Topik 8 Tasawwur Islam tentang Ibadah 142
8.1 Definisi Ibadah 142
144
8.1.1 Maksud Ibadah 150
8.2 Kepentingan Ibadah dalam Islam 152
8.3 Kesan Ibadah kepada Individu dan Masyarakat 152
Rumusan 153
Kata Kunci
Rujukan 154
155
Topik 9 Tasawwur Islam tentang Akhlak 157
9.1 Definisi Akhlak 159
9.2 Kepentingan Akhlak dalam Kehidupan Insan 162
9.3 Kedudukan Akhlak dalam Islam 168
9.4 Ciri-ciri Sistem Akhlak dalam Islam 170
9.5 Perbezaan antara Akhlak, Moral dan Etika 170
Rumusan 171
Kata Kunci
Rujukan 172
172
Topik 10 Tasawwur Islam tentang Dakwah 175
10.1 Definisi Dakwah 179
10.2 Kepentingan Berdakwah 181
10.3 Elemen Dakwah 183
185
10.3.1 Pendakwah 194
10.3.2 Sasaran Dakwah 195
10.3.3 Saluran/Media Dakwah 195
Rumusan
Kata Kunci
Rujukan
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
vi ISI KANDUNGAN
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
PANDUAN KURSUS
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
PANDUAN KURSUS ix
DESKRIPSI PANDUAN KURSUS
Anda perlu membaca Panduan Kursus dengan berhati-hati dari awal sehingga
akhir. Ia menyatakan kandungan kursus dengan ringkas dan bertujuan
membantu anda memahami kandungan kursus. Ia juga mencadangkan jumlah
tempoh masa untuk anda habiskan bagi melengkapkan kursus ini dengan
sepenuhnya. Sentiasalah rujuk Panduan Kursus secara berterusan semasa anda
membaca kandungan kursus kerana ia dapat membantu dalam menjelaskan
komponen-komponen pembelajaran penting yang mungkin anda terlepas
pandang.
PENGENALAN
ADSS2103 Tasawwur Islam adalah salah satu kursus yang ditawarkan oleh
Fakulti Sains Sosial Gunaan di Open University Malaysia (OUM). Kursus ini
melibatkan 3 jam kredit dan harus dijalankan dalam tempoh masa 8 hingga 15
minggu.
KEPADA SIAPA KURSUS INI DITAWARKAN
Kursus ini ditawarkan kepada semua pelajar yang mengambil program Sarjana
Muda Pengajian Islam (Pengurusan Islam). Modul ini bertujuan untuk
memaklumkan pandangan Islam tentang perkara-perkara asas dan fundamental
dalam ajaran Islam.
Sebagai pelajar jarak jauh, anda seharusnya fasih dengan keperluan pembelajaran
kendiri dan mampu mengoptimakan kaedah pembelajaran dan persekitaran
yang sedia ada. Sebelum anda memulakan kursus ini, sila pastikan anda maklum
dengan bahan kursus, kelayakan kursus dan bagaimana kursus tersebut
dikendalikan.
PERUNTUKAN MASA PEMBELAJARAN
Berdasarkan piawaian OUM, seseorang pelajar itu perlu memperuntukkan 40
jam pembelajaran bagi setiap jam kredit. Selaras dengan piawaian ini, kursus
yang bernilai tiga jam kredit memerlukan masa selama 120 jam pembelajaran.
Anggaran masa pembelajaran ialah seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 1.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
x PANDUAN KURSUS
Jadual 1: Anggaran Masa Pembelajaran Jam
Pembelajaran
Aktiviti Pembelajaran
3
Membaca kandungan kursus dan mengambil bahagian dalam
perbincangan awal 60
Membaca modul 10
Menghadiri 3 hingga 5 sesi tutorial 12
Perbincangan atas talian 15
Ulang kaji 20
Menyiapkan tugasan, Ujian dan Peperiksaan 120
JUMLAH MASA PEMBELAJARAN
OBJEKTIF KURSUS
Setelah mengikuti kursus ini, anda seharusnya dapat:
1. Menerangkan aspek-aspek yang terangkum dalam Tasawwur Islam seperti
Islam, agama, ibadah, akhlak dan dakwah;
2. Menjelaskan ciri-ciri Islam seperti realistik (waqi`iyyah), lengkap
(syumuliyyah), sederhana (wasatiyyah) dan sejagat (`alamiyyah);
3. Menerangkan pandangan Islam tentang konsep Pencipta, alam, insan atau
manusia, ilmu, ibadah dan akhlak;
4. Menjelaskan imej Islam pada tasawwur masyarakat bukan Islam seperti
masyarakat Barat; dan
5. Mengaplikasikan konsep tasawwur Islam yang sebenar dalam konteks
penyebaran mesej Islam dalam aktiviti dakwah.
SINOPSIS KURSUS
Kursus ini terbahagi kepada 10 topik. Sinopsis untuk setiap topik adalah seperti
yang disenaraikan berikut:
Topik 1 memulakan perbincangan dengan mengemukakan konsep dan
pengertian tasawwur Islam serta istilah-istilah yang berkaitan dengan skop
tasawwur Islam seperti agama, Islam, ibadah, akhlak dan dakwah.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
PANDUAN KURSUS xi
Topik 2 membincangkan imej dan citra Islam pada sisi pandang masyarakat
bukan Islam terutama Barat. Ini termasuklah aspek-aspek yang penting dalam
ajaran Islam seperti sumber utama Islam iaitu al-Quran dan Hadis. Di samping
itu, ia juga membincangkan tentang kesan daripada gambaran salah tentang
Islam kepada umat Islam secara keseluruhan.
Topik 3 membincangkan pengertian Islam sebagai agama yang benar serta ciri-
ciri keistimewaan Islam berbanding kepercayaan dan anutan lain.
Topik 4 membincangkan pandangan Islam tentang konsep Pencipta yang sebenar
dari sudut Tauhid dan kesannya terhadap kehidupan manusia.
Topik 5 membincangkan pandangan Islam tentang alam yang dilalui oleh
manusia dalam penghidupannya seperti alam roh, alam nyata, barzakh dan
akhirat. Ini termasuklah konsep istikhlaf dalam alam nyata yang dilalui oleh
manusia dan kaitannya dengan alam-alam lain terutama alam akhirat.
Topik 6 membincangkan konsep dan pengertian insan dalam pandangan Islam.
Ini termasuklah elemen-elemen yang membentuk seseorang insan terutama
aspek dalamannya seperti al-Ruh, al-Qalb, al-`Aql dan al-Shahwat. Perbincangan
juga ditumpukan kepada tugas dan tanggungjawab insan bagi melengkapkan
kejadiannya di muka bumi.
Topik 7 membincangkan pandangan Islam tentang konsep, pengertian dan teori
ilmu.
Topik 8 membincangkan konsep dan pengertian ibadah dalam tasawwur Islam.
Ini termasuklah kepentingan dan kesan melakukan ibadah dalam kehidupan
seseorang sama ada secara individu mahupun kumpulan masyarakat.
Topik 9 membincangkan tentang akhlak dari sudut konsep, kepentingan,
kedudukan dan sistem yang terdapat dalam akhlak serta perbezaan antara
akhlak dengan moral dan etika.
Topik 10 berkaitan mekanisme penyampaian topik dan skop tasawwur Islam
kepada masyarakat dalam bentuk dakwah. Perbincangan ditumpukan kepada
konsep dakwah dan kepentingannya serta elemen-elemen yang menyempurnakan
proses dakwah seperti pendakwah, sasaran dan saluran atau media dakwah yang
digunakan.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
xii PANDUAN KURSUS
PANDUAN SUSUN ATUR TEKS
Sebelum anda membaca modul ini, adalah penting sekiranya anda ambil tahu
akan susun atur teks modul. Memahami susun atur teks akan membantu anda
untuk merencana pembelajaran kursus supaya lebih objektif dan berkesan.
Amnya, susun atur teks bagi setiap topik adalah seperti berikut:
Hasil Pembelajaran: Ia merupakan apa yang anda harus dapat lakukan atau capai
setelah selesai membaca sesuatu topik. Setelah selesai membaca setiap topik anda
digalakkan merujuk kepada senarai hasil pembelajaran berkenaan untuk
memastikan sama ada anda dapat atau tidak mencapainya. Amalan seperti ini
akan dapat mengukur dan mempertingkatkan penguasaan kandungan sesuatu
topik.
Semak Kendiri: Soalan-soalan diselitkan pada bahagian-bahagian tertentu dalam
sesuatu topik. Soalan-soalan ini menguji kefahaman tentang maklumat yang
anda telah baca. Jawapan untuk soalan-soalan ini biasanya terdapat dalam
perenggan-perenggan yang sebelumnya. Anda digalakkan menjawab soalan-
soalan semak kendiri ini untuk menguji dan memastikan sama ada anda telah
memahami kandungan sesuatu topik dan seterusnya menyediakan anda
menghadapi ujian dan peperiksaan kelak. Kebanyakan jawapan kepada soalan-
soalan yang ditanya terdapat di dalam modul itu sendiri.
Aktiviti: Aktiviti-aktiviti juga diselitkan pada bahagian-bahagian tertentu dalam
sesuatu topik dengan tujuan menggalakkan anda mengaplikasi konsep dan
prinsip yang anda telah pelajari kepada situasi sebenar. Aktiviti-aktiviti ini juga
memperluaskan kefahaman kandungan yang dipelajari dengan menggalakkan
anda melakukan sesuatu seperti berfikir secara mendalam, memberi pendapat,
berbincang bersama rakan dalam kelas, merujuk kepada laman web, membaca
artikel jurnal dan seumpamanya.
Rumusan: Di akhir sesuatu topik, isi-isi penting topik tersebut disenaraikan.
Komponen ini membantu anda untuk mengingat dan mengimbas semula
keseluruhan topik. Anda haruslah memastikan bahawa anda memahami setiap
pernyataan yang disenaraikan. Jika tidak, sila kembali membaca topik berkenaan.
Kata Kunci: Di akhir topik disenaraikan beberapa perkataan dan frasa penting
yang digunakan di dalam topik berkenaan. Anda mesti dapat menjelaskan setiap
perkataan dan frasa ini. Jika tidak, sila kembali membaca topik berkenaan.
Rujukan: Rujukan adalah bahagian di mana senarai buku teks, jurnal, artikel,
kandungan elektronik atau sumber-sumber yang boleh ditemui yang berkaitan
dan berguna dalam melalui modul atau kursus. Senarai ini boleh dilihat di dalam
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
PANDUAN KURSUS xiii
beberapa bahagian seperti di dalam Panduan Kursus (di bahagian Rujukan), di
akhir setiap topik atau di akhir modul. Anda digalakkan membaca bahagian-
bahagian yang berkaitan dalam senarai rujukan tersebut untuk mendapatkan
maklumat lanjut dan memperkukuhkan kefahaman anda.
PENGETAHUAN ASAS
Tiada prasyarat kelulusan daripada kursus lain diperlukan bagi menjalani kursus
ini.
KAEDAH PENILAIAN
Penilaian bagi kursus ini boleh disenaraikan seperti berikut:
(a) Penilaian berterusan: 30%
Tugasan
(b) Ujian-ujian 30%
Ujian Pertengahan Semester
(c) Peperiksaan Akhir 40%
JUMLAH 100%
RUJUKAN
Abdul Halim El-Muhammady., & Muhd `Uthman El-Muhammady. (2009). Tasawwur
Islam: Huraian konsep dan implikasi dalam kehidupan. Bandar Baru Bangi:
Wadah Niaga Sdn Bhd.
Haron Din. (1992). Tasawwur Islam. Shah Alam: Penerbitan HIZBI.
Abdelaziz Berghout (ed.). (2009). Introduction to the Islamic worldview: Study of
selected essentials. Gombak: IIUM Press.
Mohd Yusuf Ahmad. (2007). Pengajian Islam. Kuala Lumpur: Penerbit Universiti
Malaya.
Zaidan, Abd al-Karim. (2002). Islam dan dakwah. Terjemahan Solehan bin Ayub.
Kuala Lumpur: Pustaka Salam Sdn. Bhd.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
xiv PANDUAN KURSUS
PERPUSTAKAAN DIGITAL TAN SRI DR ABDULLAH
SANUSI (TSDAS)
Perpustakaan Digital TSDAS mempunyai pelbagai sumber bercetak dan atas
talian untuk kegunaan pelajar. Perpustakaan digital komprehensif ini, yang boleh
dicapai melalui portal OUM, menyediakan akses kepada lebih daripada 30
pangkalan data yang meliputi jurnal, tesis dan buku dalam format elektronik
serta banyak lagi. Contoh pangkalan data yang ada ialah EBSCOhost, ProQuest,
SpringerLink, Books24x7, InfoSci Books, Emerald Management Plus dan Ebrary
Electronic Books. Sebagai pelajar OUM, anda digalakkan untuk menggunakan
sepenuhnya sumber-sumber yang terdapat di perpustakaan ini.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
Topik Tasawwur
1 Islam: Konsep
dan Skop
HASIL PEMBELAJARAN
Pada akhir topik ini, anda seharusnya dapat:
1. Menyatakan definisi tasawwur Islam;
2. Menjelaskan skop perbincangan mengenai tasawwur Islam; dan
3. Menerangkan istilah-istilah yang berkaitan dengan tasawwur Islam
seperti istilah agama, ibadah, akhlak dan dakwah.
PENGENALAN
Islam perlu dipersembahkan dalam citra dan imej yang betul dalam perspektif
serta spektrumnya. Gambaran sebenar tentang Islam yang mencakupi
keseluruhan hidup manusia menterjemahkan maksud dan konsep bahawa
agama ini diturunkan sebagai pembawa rahmat kepada seluruh alam. Ini supaya
manusia boleh mencapai kebahagiaan yang hakiki di dunia dan di akhirat.
Justeru, dalam topik ini, kita akan melihat dan membincangkan maksud
tasawwur Islam. Di samping itu, kita akan membicarakan skop perbincangan
mengenai tasawwur Islam melalui huraian aspek kewujudan, ilmu pengetahuan,
manusia dan alam. Kita juga akan meneliti beberapa istilah yang berkaitan
dengan tasawwur Islam seperti istilah agama, Islam, ibadah, akhlak dan dakwah.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
2 TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP
1.1 DEFINISI TASAWWUR ISLAM
Istilah tasawwur Islam adalah perkataan bahasa Arab. Istilah ini secara
umumnya, barangkali, agak asing bagi kebanyakan masyarakat Islam di
Malaysia kecuali mereka yang berada di institusi pengajian sama ada di
peringkat sekolah menengah (itu pun mereka yang mempelajari mata pelajaran
tersebut untuk tujuan peperiksaan) ataupun di peringkat pengajian tinggi (jika
mata pelajaran itu ditawarkan oleh institusi pendidikan berkenaan).
Terdapat istilah lain yang boleh dikatakan bagi menggambarkan maksud
tasawwur Islam, iaitu Islamic worldview yang diertikan sebagai „pandangan
hidup Islam‰ dan istilah Islam as a way of life yang bermaksud „Islam sebagai
satu cara hidup‰. Ada juga ahli akademik yang menggunakan istilah dalam
bahasa Jerman yang memberi maksud yang sama, iaitu weltanschaung.
Sebagaimana yang dikatakan sebelum ini, tasawwur Islam adalah istilah bahasa
Arab. Ia mengandungi dua patah perkataan, iaitu „tasawwur‰ dan „Islam‰. Kita
akan lihat perkataan tasawwur terlebih dahulu sebelum kita meneliti perkataan
Islam.
Perkataan „tasawwur‰ berakar kata daripada perkataan ( صارsara) yang
kemudiannya diadun menjadi ( صورsawwara) dan ( تصورtasawwara). Dalam
kamus Arab, tasawwur memberi erti توھم صورته وتخيلهatau صارت له صوره وشكل.
Maksudnya, gambaran rupa bentuk sesuatu. Barangkali timbul persoalan, di
mana dan bagaimana seseorang itu mahu memberikan gambaran tentang bentuk
sesuatu. Oleh itu, tasawwur adalah suatu gambaran atau tanggapan akal atau
pemikiran seseorang terhadap sesuatu perkara. Dengan kata lain, tasawwur ini
melibatkan kerja akal bagi menghasilkan sesuatu rupa atau bentuk.
Secara umum, perkataan „Islam‰ adalah merujuk kepada agama Islam. Walau
bagaimanapun kita akan perincikan maksudnya dalam topik yang akan datang.
Oleh itu, jika kita gandingkan dua perkataan itu menjadi tasawwur Islam, ia
memberi maksud gambaran bentuk rupa Islam. Sehubungan dengan itu,
tasawwur Islam adalah menjelaskan Islam yang sebenar secara menyeluruh.
Malah melalui tasawwur Islam seseorang itu dapat menentukan matlamat
kehidupannya bukan sahaja di dunia tetapi juga di akhirat.
Dalam pada itu, Abdelaziz Berghout ketika membincangkan definisi Islamic
worldview dalam buku bertajuk Introduction to the Islamic Worldview
berpandangan bahawa Tawhid dan kesannya terhadap kepercayaan dan
kehidupan seseorang itu adalah kata kunci utama terhadap pentakrifan dan
pemerian konsep Islamic worldview. Tambahan pula, perbincangan tentang
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP 3
Islamic worldview tidak harus memisahkan antara unsur yang boleh dilihat oleh
mata kasar dengan sesuatu yang tidak boleh dilihat serta dinilai dengan mata
zahir, antara kehidupan di dunia dengan kehidupan selepas kematian. Dengan
kata lain, ia mengandungi kedua-dua kehidupan di dunia dan di akhirat dengan
menekankan bahawa aspek duniawi mesti dikaitkan secara bermakna dengan
aspek ukhrawi (ini kerana kehidupan di akhirat adalah matlamat utama dan
kepentingan yang terakhir bagi insan).
AKTIVITI 1.1
1. Mengapa Islam perlu dipersembahkan dalam bentuk dan imej yang
hakiki?
2. Mengapa kita perlu menggunakan istilah tasawwur Islam dalam
bahasa Arab walaupun ada istilah dalam bahasa lain yang juga
memberi maksud yang hampir sama? Bincangkan.
1.2 SKOP PERBINCANGAN MENGENAI
TASAWWUR ISLAM
Dalam perbincangan sebelum ini, kita telah melihat definisi dan maksud
tasawwur Islam. Ia secara umumnya menjelaskan secara keseluruhan prinsip-
prinsip asas Islam yang boleh menerangkan Islam yang sebenar lagi menyeluruh.
Sebagaimana yang diketahui, Islam adalah agama yang diturunkan oleh Allah
S.W.T. Ia bukan hasil pemikiran manusia, kebudayaan dan pencapaian mana-
mana tamadun. Firman Allah S.W.T dalam surah `Ali `Imran ayat 19:
∩⊇®∪ ... 3 ÞΟ≈n=ó™}M $# «!#$ y‰ΨãÏ š⎥⎪$Ïe !$# ¨β)Î
Maksudnya:
„Sesungguhnya agama (yang benar dan diredhai) di sisi Allah ialah Islam‰.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
4 TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP
Dalam pada itu juga, seorang tokoh dakwah di Mesir yang terkenal, iaitu Al-
Syahid Hasan al-Banna, pernah menyebut bahawa:
„Islam merupakan suatu perutusan yang jangkauan panjangnya meliputi
setiap zaman yang datang mendatang, pengisian keluasannya mencakup
segala pelosok dunia dan ketunjangan dalamnya meliputi semua urusan
dunia dan akhirat‰.
Persoalan tentang tasawwur amat penting kerana tasawwur seseorang itu
menentukan sikap dan tindakannya. Dengan kata lain, jika tasawwur seseorang
itu terhadap sesuatu betul dan tepat maka akan lahir tindakan dan sikap yang
betul tentang sesuatu itu. Lebih-lebih lagi jika kita membicarakan tentang
tasawwur yang berkaitan dengan agama Islam. Ini bermakna apabila tasawwur
seseorang itu betul dan tepat tentang Islam, maka tindakan dan sikapnya tentang
Islam adalah betul dan tepat. Malah dia akan menepati ciri-ciri seorang Muslim
yang benar. Begitulah sebaliknya, apabila seseorang tidak mempunyai tasawwur
yang tepat dan benar tentang Islam, maka dia akan memberikan suatu gambaran
dan menjelaskan sesuatu yang berkaitan dengan Islam dengan penjelasan dan
tindakan yang salah. Inilah yang banyak berlaku di dunia Barat apabila Islam
ditonjolkan dengan imej yang buruk dan memalukan. Malah di negara orang
Islam sendiri pun apabila orang Islam mendapat gambaran tentang Islam melalui
sumber-sumber yang tidak sahih dan benar, seperti daripada sumber Barat yang
anti-Islam, maka sikap mereka terhadap Islam pun agak negatif. Oleh itu,
perbezaan tasawwur berpunca, salah satu daripadanya, adalah daripada latar
belakang pendidikan.
Sebagai contoh, apabila seseorang itu jelas tasawwur Islamnya dari sudut maksud
kehidupan yang hakiki, dia akan menghitung kehidupannya ketika bermula di
alam roh, yang kemudiannya dilanjutkan di alam rahim ibu. Selepas itu ia diikuti
dengan kehidupan di alam nyata. Kehidupan itu tidak akan berakhir di situ sahaja.
Selepas merasa kehidupan di alam nyata, alam kematian akan menjelma yang
ditandai dengan alam barzakh. Kemudian akan tiba pula alam yang akan kekal
abadi, iaitu alam akhirat. Jika semua alam ini diambil kira dan dibuat perkiraan,
maka tidak timbul persoalan sekularisme yang hanya melihat kehidupan di alam
dunia yang nyata sahaja. Seolah-olah apa yang dilakukan tidak diperkirakan kesan
dan akibatnya di alam transisi (alam barzakh) dan alam kekal abadi (alam akhirat).
Sebab itulah berlakunya kepincangan dalam kehidupan apabila berleluasanya
segala macam permasalahan sama ada dalam sosial (seperti gejala zina, buang bayi
dan derhaka kepada ibu bapa), ekonomi (seperti penindasan, kezaliman dan
penipuan) serta politik (seperti rasuah, pecah amanah dan sombong).
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP 5
Skop perbincangan mengenai tasawwur Islam pada umumnya dapat dihuraikan
melalui perbincangan konsep-konsep seperti berikut:
(a) Ontologi (teori kewujudan);
(b) Epistemologi (teori ilmu); dan
(c) Aksiologi (teori nilai).
Di samping itu, terdapat pokok-pokok perbahasan yang menyentuh empat
perkara utama dalam tasawwur Islam, iaitu mengenai:
(a) Tuhan;
(b) Alam;
(c) Manusia; dan
(d) Ilmu.
Perkara-perkara di atas akan dihuraikan secara terperinci dalam topik-topik yang
akan datang.
Justeru, melalui pengajian tasawwur Islam dengan skop-skop perbincangannya,
kita menyedari bahawa Islam bukan agama yang difahami oleh kebanyakan
orang yang menganggap Islam itu suatu dogma dan ritual semata-mata. Jika
inilah yang difahami oleh kebanyakan orang Islam, maka agama ini tidak
berbeza dengan agama dan kepercayaan lain seperti Kristian, Hindu dan Buddha
yang hanya menekankan aspek ritual dan moral semata-mata. Ini menunjukkan
bahawa Islam itu pengajarannya lebih luas yang mencakupi segala aspek
termasuklah aspek kerohanian dan akhlak.
AKTIVITI 1.2
1. Bincangkan alasan-alasan yang munasabah mengapa tasawwur Islam
yang jelas mampu menentukan sikap dan tindakan seseorang.
2. Bagaimana seseorang boleh menentukan sikap dan tindakannya
melalui tasawwur yang tepat dan jelas terhadap Islam?
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
6 TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP
1.3 ISTILAH-ISTILAH YANG MEMPUNYAI
KAITAN DENGAN PERBINCANGAN
TASAWWUR ISLAM
Terdapat beberapa istilah yang mempunyai kaitan dengan perbincangan
tasawwur Islam, iaitu:
(a) Agama;
(b) Islam;
(c) Ibadah;
(d) Akhlak; dan
(e) Dakwah.
Mengapa istilah-istilah tersebut dikatakan mempunyai kaitan atau hubungan
dengan perbincangan dalam tasawwur Islam? Sebagaimana yang dibincangkan
sebelum ini, apabila kita membicarakan tentang tasawwur Islam kita akan dapati
kenyataan-kenyataan seperti berikut memberikan maksud dan konsep tasawwur
Islam, iaitu:
(a) Dengan tasawwur Islam, kita akan memberikan suatu gambaran dan citra
Islam yang sebenarnya kepada sikap dan tindakan kita.
(b) Dengan tasawwur Islam, kita dapat menentukan sikap dan tindakan kita
terhadap agama Islam.
(c) Dengan tasawwur Islam juga, kita dapat menentukan matlamat kehidupan
kita sejajar dengan ajaran Islam yang sebenar.
Justeru, istilah-istilah yang disenaraikan di atas mempunyai kaitan dengan
kenyataan-kenyataan tersebut. Agama misalnya, sering diungkapkan dalam
bentuk yang umum. Persoalannya, agama apa yang paling layak dan betul
dianuti? Jika seseorang tidak mempunyai tasawwur Islam yang jelas dan tepat,
barangkali dia akan menyatakan bahawa semua agama itu sama dengan hanya
melihat nilai-nilai universal yang dikatakan mempunyai persamaan dengan
semua agama. Ini kerana kefahamannya tentang maksud agama, tuntutan
beragama, matlamat beragama, peraturan beragama dan sebagainya barangkali
tidak jelas sehingga dia sanggup melafazkan bahawa semua agama itu sama.
Barangkali juga dia memperolehi pengetahuan tentang agama daripada sumber
yang salah atau sumber yang sengaja meletakkan dirinya dalam keadaan
sedemikian. Ini menyebabkan dia bukan mempunyai tasawwur yang sifatnya
Islami tetapi lebih kepada tasawwur liberal.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP 7
Istilah ibadah pula mempunyai suatu kepentingan tertentu dalam perbincangan
tasawwur Islam. Sebelum ini kita menjelaskan bahawa melalui tasawwur Islam
kita dapat menentukan matlamat kehidupan kita yang sebenar. Persoalannya
lagi, apakah matlamat kehidupan seseorang itu? Jawapannya ada dalam sumber
yang paling tepat dan benar, iaitu al-Quran. Dalam al-Quran, melalui surah al-
Dhariyyat ayat 56, Allah S.W.T berfirman, iaitu:
∩∈∉∪ Èβρ߉ç7è÷ u‹9Ï ω Î) }§Ρ}M #$ uρ ⎯£ Åg:ø $# Mà )ø =n zy $Βt uρ
Maksudnya:
„Dan (ingatlah) Aku tidak menciptakan jin dan manusia melainkan untuk
mereka menyembah dan beribadat kepada-Ku‰.
Cuba bayangkan apabila tasawwur seseorang tentang matlamat kehidupan tidak
jelas dan dia cuba mencerahkan pengetahuannya tentang itu dengan merujuk
sumber yang tidak tepat dan benar. Sudah tentu matlamat kehidupannya bukan
apa yang ditegaskan oleh Allah S.W.T dalam ayat di atas, iaitu untuk beribadah
kepada-Nya. Sebab itu, apabila seseorang memahami maksud dan tuntutan
ibadah yang sebenar, yang kemudiannya melaksanakan tuntutan tersebut, maka
dia mempunyai tasawwur yang jelas tentang agama Islam.
Istilah akhlak pula mencerminkan sikap dan tindakannya sama ada secara
lahiriah atau batinnya terhadap agama Islam yang dianutinya. Jika kita membuat
suatu ilustrasi terhadap sebatang pokok, kita akan melukiskan pokok tersebut
dari akarnya yang berada di perut bumi, kemudian batangnya yang menyokong
keseluruhan pokok, rantingnya yang menjadi pautan daun-daun dan buahnya
yang melambangkan kematangannya serta petanda kepada kesinambungan
kepada kelangsungan pokok tersebut. Jika kita kaitkan dengan persoalan agama
Islam, akar itu boleh dilambangkan sebagai akidah, batang pokok sebagai ibadah
asas, ranting sebagai ibadah sunat dan buah sebagai akhlak. Rajah 1.1 berikut
boleh menerangkan kenyataan tersebut.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
8 TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP
Rajah 1.1: Islam yang dilambangkan melalui pokok
Manakala istilah dakwah pula merupakan suatu usaha bagi merealisasikan
maksud tasawwur Islam tercapai. Ini kerana tasawwur Islam adalah untuk
menjelaskan bentuk dan gambaran yang sebenar tentang Islam. Bagaimana kita
boleh menjelaskan bentuk dan gambaran yang sebenar tentang Islam kepada
orang lain supaya kefahaman tentang Islam dapat disebarkan ke seluruh penjuru
alam? Ini dapat dicapai melalui usaha dakwah. Dakwah secara umumnya adalah
suatu usaha menyampaikan ajaran Islam yang merupakan mawdu` atau tajuk
dakwah daripada seseorang yang dikenali sebagai pendakwah kepada sasaran
dakwah melalui metodologi dan pendekatan tertentu yang mempunyai kesan
tertentu hasil dakwah yang dilakukan.
Melalui maksud dakwah itu kita dapati bahawa pendakwah yang menyampaikan
ajaran Islam dalam bentuk dan gambaran yang sebenarnya adalah pendakwah
yang mempunyai tasawwur yang jelas tentang agama Islam. Pendakwah yang
bertanggungjawab menyampaikan ajaran Islam kepada sasaran dakwahnya juga
mempunyai tasawwur yang jelas tentang agamanya. Ini kerana agama Islam yang
dianutinya itu bukan sahaja diamalkan untuk dirinya tetapi turut disebarkan
kepada orang lain agar mereka juga dapat merasai nikmat mengamalkan agama
yang dianutinya. Begitu juga apabila pendakwah tersebut menyampaikan ajaran
Islam yang betul dengan menggunakan pendekatan yang betul memberi isyarat
bahawa tasawwurnya tentang agama Islam adalah jelas. Dalam al-Quran, Allah
S.W.T menjelaskan prinsip-prinsip pendekatan dakwah yang perlu diikuti oleh
seseorang pendakwah. Firman Allah S.W.T dalam surah al-Nahl ayat 125:
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP 9
4 ß⎯|¡mô r& }‘Ïδ ©ÉL9© $$/Î Οßγø9ω≈y_uρ ( ÏπΖu |¡pt:ø #$ πÏ às Ïãθö ϑy ø9#$ uρ Ïπyϑõ3tÏ :ø $$Î/ y7În/u‘ È≅‹6Î y™ ’4 <n )Î äíŠ÷ #$
∩⊇⊄∈∪ ⎦t ⎪‰Ï Gt ôγßϑ9ø $$ Î/ ΟÞ =n ôã&r θu δè uρ ( ⎯Ï&Î#‹6Î ™y ⎯ãt ≅¨ |Ê ⎯ϑy /Î ΟÞ =n ãô &r uθδè 7y /− u‘ β¨ Î)
Maksudnya:
„Serulah ke jalan Tuhanmu (Wahai Muhammad) dengan hikmah kebijaksanaan
dan nasihat pengajaran yang baik, dan berbahaslah dengan mereka (yang engkau
serukan itu) dengan cara yang lebih baik; Sesungguhnya Tuhanmu Dia lah jua
yang lebih mengetahui akan orang yang sesat dari jalannya, dan Dia lah jua yang
lebih mengetahui akan orang-orang yang mendapat hidayah petunjuk‰.
AKTIVITI 1.3
1. Ulas dengan memberikan contoh apabila perkataan tasawwur
digandingkan dengan istilah sekularisme dan liberalisme.
2. Bersetujukah anda bahawa pertembungan antara dunia Islam dan
Barat bukan berpunca daripada pertembungan tamadun tetapi lebih
kepada pertembungan worldview? Berikan hujah anda.
Ada dalam kalangan orang Islam yang menyikapi dan memahami Islam
dalam maksud dan gambaran yang tidak jelas. Ini kerana Islam difahami
mengikut selera dan latar belakang masing-masing dan bukannya
berdasarkan sumber yang sahih serta ajaran Islam yang sebenarnya.
Keadaan yang menggambarkan Islam dalam citra yang bukan sebenarnya
menyebabkan Islam disikapi dan ditanggapi secara salah sehingga ada yang
menisbahkan Islam dengan perkataan atau istilah yang bukan selayaknya
dengan Islam seperti Islam fanatik, Islam moderat dan Islam liberal.
Keadaan ini dapat diperbetulkan apabila masyarakat mempunyai tasawwur
yang jelas tentang Islam dengan skop perbincangan tertentu yang berkaitan
dengan Tuhan, alam, manusia dan ilmu.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
10 TOPIK 1 TASAWWUR ISLAM: KONSEP DAN SKOP
Tasawwur Islam dapat menentukan arah panduan kehidupan yang sebenar
dan cara kehidupan itu dilalui berdasarkan sumber yang sahih daripada
Penciptanya.
Agama Ibadah
Akhlak Islam
Dakwah Tasawwur
Abdelaziz Berghout (ed.). (2009). Introduction to the Islamic worldview: Study of
selected essentials. Gombak: IIUM Press.
Abdul Halim El-Muhammady., & Muhd `Uthman El-Muhammady. (2009).
Tasawwur Islam: Huraian konsep dan implikasi dalam kehidupan. Bandar
Baru Bangi: Wadah Niaga Sdn Bhd.
Haron Din. (1992). Tasawwur Islam. Shah Alam: Penerbitan HIZBI.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
Topik Islam pada
2 Tasawwur
Masyarakat
Bukan Islam
HASIL PEMBELAJARAN
Pada akhir topik ini, anda seharusnya dapat:
1. Menjelaskan sejarah pertentangan antara Islam dan bukan Islam;
2. Menerangkan persepsi dan gambaran masyarakat bukan Islam
terhadap Islam; dan
3. Membincangkan akibat gambaran dan persepsi yang salah terhadap
Islam kepada umat Islam.
PENGENALAN
Islam adalah agama kesejahteraan dan membawa misi keamanan kepada seluruh
alam. Nabi Muhammad S.A.W yang diutuskan oleh Allah S.W.T dengan
menyampaikan mesej Islam adalah pembawa rahmat ke seluruh alam. Walau
bagaimanapun, secara fitrahnya mesej agama yang menonjolkan kebenaran atau
al-Haqq selalu mendapat tentangan daripada pihak-pihak yang membawa panji-
panji kebatilan. Mereka turut menggambarkan sesuatu yang buruk dan negatif
terhadap agama Islam kepada penganut agama selain daripada Islam. Mereka
mengambil kesempatan daripada kekurangan dan kelemahan umat Islam yang
sepatutnya mempamerkan citra serta wajah Islam yang sebenar hasil daripada
kefahaman mereka terhadap mesej dan sistem Islam. Justeru timbullah ungkapan
daripada pemikir Islam sendiri yang mengakui bahawa al-Islam mahjub bi al-
Muslimin (Islam terdinding kebenarannya oleh umat Islam sendiri).
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
12 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
Islam ditohmah dan dilabel dengan imej negatif seperti agama yang menaja
keganasan, walaupun yang melakukan kesilapan adalah segelintir penganutnya.
Islam dikaitkan dengan kemunduran dan kemiskinan apabila mereka berbicara
dalam nada pembangunan sosio-ekonomi. Walaupun Barat pernah bangkit dari
zaman kegelapan hasil kemajuan yang dibawa dan diperkenalkan oleh umat
Islam yang berpegang teguh dengan ajaran Islam, jasa-jasa Islam dan umatnya
seolah-olah dinafikan bagi menggambarkan bahawa Islam tidak pernah aktif
dalam pentas kreativiti dan inovasi yang bersandarkan sumber serta sistem yang
benar. Justeru dalam topik ini, kita akan membincangkan latar belakang
pertentangan antara Islam dengan bukan Islam terutamanya daripada Barat,
gambaran dan persepsi masyarakat bukan Islam terhadap agama dan kehidupan
beragama, terhadap sumber utama Islam serta akibat daripada kesilapan
meletakkan imej Islam yang sepatutnya terhadap umat Islam sendiri.
2.1 LATAR BELAKANG PERTENTANGAN
ISLAM DAN BUKAN ISLAM
Pertentangan dan permusuhan antara Islam dan bukan Islam telah lama wujud.
Jika kita meneliti sejarah permulaan Islam, kita dapati berlaku pertembungan
dan pertempuran antara Islam dengan kumpulan musyrikin Makkah di
Semenanjung Tanah Arab. Pertempuran antara kumpulan yang menjulang panji
al-Haqq yang diwakili Islam itu dengan kumpulan al-Batil berlanjutan sehingga
ke kerajaan dan wilayah Rom dan Parsi serta ke Peperangan Salib. Inilah yang
diperingatkan oleh Allah S.W.T dalam firman-Nya melalui surah al-Baqarah ayat
109, iaitu:
#‰Y ¡| my #‘· $¤ä. Νö ä3ΖÏ ≈yϑƒÎ) ‰Ï è÷ t/ ⎯. ΒiÏ Νä3tΡρŠ– ãtƒ θö 9s É=≈tGÅ39ø #$ ≅È ÷δ&r ï∅ÏΒi ×VÏ 2Ÿ Š¨ ρu
u’AÎ ù'ƒt ©4 L® my #( θsß xô¹#$ uρ #( θà ãô $$ ùs ( ,‘ ysø9$# Νã γß 9s ⎦t ⎫¨ 6t s? $Βt ωè÷ /t .⎯ΒiÏ ΟÎγÅ¡àΡ&r ωΨãÏ ô⎯ÏiΒ
∩⊇⊃®∪ փωs% &™©ó x« ≅Èe à2 4’n?ãt !© $# β¨ )Î 3 ÿ⎯ÍνÍ Δö 'r Î/ ª!#$
Maksudnya:
„Banyak antara ahli Kitab (Yahudi dan Nasrani) suka kalaulah kiranya mereka
dapat mengembalikan kamu menjadi kafir setelah kamu beriman, kerana dengki
yang timbul dari diri mereka sendiri, sesudah nyata kepada mereka kebenaran
(Nabi Muhammad S.A.W). Oleh itu, maafkanlah dan biarkanlah oleh kamu (akan
mereka), sehingga Allah datangkan perintah-Nya. Sesungguhnya Allah Maha
Kuasa atas tiap-tiap sesuatu‰.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 13
Dalam pada itu tokoh pendakwah di Timur Tengah, iaitu al-Marhum Ustaz Fathi
Yakan dalam kitabnya Qawarib al-Najat Fi Hayat al-Du`ah membincangkan
cabaran yang dihadapi oleh pendakwah Islam yang membawa panji Islam di
tengah masyarakat dengan mengemukakan sabda Nabi Muhammad S.A.W iaitu:
ﻣﺆﻣﻦ ﳛﺴﺪﻩ ﻭﻣﻨﺎﻓﻖ ﻳﺒﻐﻀﻪ ﻭﻛﺎﻓﺮ ﻳﻘﺎﺗﻠﻪ ﻭﺷﻴﻄﺎﻥ:ﺍﳌﺆﻣﻦ ﺑﲔ ﲬﺲ ﺷﺪﺍﺋﺪ
ﻳﻀﻠﻪ ﻭﻧﻔﺲ ﺗﻨﺎﺯﻋﻪ
Maksudnya:
„Orang mukmin sentiasa berada di ambang lima dugaan yang susah, iaitu
mukmin yang dengki padanya, munafik yang benci kepadanya, kafir yang
memeranginya, syaitan yang menyesatkannya dan nafsu yang sering bertarung
untuk mengalahkannya‰.
Atas premis itulah, musuh-musuh Islam terus berusaha untuk mencemarkan dan
merosakkan Islam dengan pelbagai kaedah dan cara.
2.1.1 Perang Salib
Sejarah merakamkan bahawa Perang Salib merupakan peperangan yang paling
getir yang meletus antara al-Haqq dan al-Batil. Apabila kita menelusuri fakta
sejarah, kita dapati apabila Islam telah berjaya mara melangkah ke wilayah
Sepanyol pada tahun 711M, Islam telah menempa pelbagai kejayaan terutama
apabila tentera Islam dipimpin oleh Tariq bin Ziyad dan Musa bin Nusair.
Kejayaan Islam mengundang kegelisahan masyarakat bukan Islam di Barat dan
mereka memikirkan bagaimana mahu menghadapi umat Islam pada ketika itu.
Dari sinilah berlakunya peperangan Salib yang memakan masa yang begitu
panjang dengan permulaannya pada tahun 1096M dan berakhir pada tahun
1291M. Sebagaimana yang telah dibincangkan sebelum ini, peperangan ini
merupakan kesinambungan daripada siri-siri peperangan antara Islam dan
bukan Islam yang motif utamanya adalah seperti yang diungkapkan oleh al-
Quran melalui firman Allah S.W.T dalam surah al-Baqarah ayat 120, iaitu:
∩⊇⊄⊃∪ … 3 Νö åκtJ=¯ ÏΒ yìÎ6K® ?s 4©L® ym “3 t≈|ÁΨ¨ 9#$ Ÿωρu ߊθåκu ø9#$ y7Ψtã 4©Ìy ös? ⎯9s ρu
Maksudnya:
„Orang-orang Yahudi dan Nasrani tidak sekali-kali akan bersetuju atau suka
kepadamu (wahai Muhammad) sehingga engkau menurut agama mereka (yang
telah terpesong itu)...‰.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
14 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
Begitu juga firman-Nya dalam surah al-MaÊidah ayat 82, iaitu:
∩∇⊄∪ … ( (#θä.u°õ &r š⎥⎪%Ï ©!$#uρ yŠθγß ‹u ø9#$ #( θãΨtΒ#u™ ⎦t ⎪%Ï #© 9Ïj Zορu ≡‰y ãt ¨Ä $¨Ψ9$# £‰©x r& ¨β‰y fÉ tG9s *
Maksudnya:
„Demi sesungguhnya engkau (Wahai Muhammad) akan dapati manusia yang
keras sekali permusuhannya kepada orang-orang yang beriman ialah orang-
orang Yahudi dan orang-orang musyrik...‰.
Berdasarkan ayat-ayat di atas jelas kepada kita bahawa motif peperangan
berkenaan adalah untuk menghancurkan Islam dan penganutnya. Musuh-musuh
Islam itu beranggapan bahawa melalui peperangan sahajalah yang dapat
menyekat kemaraan Islam di samping boleh menyelesaikan permasalahan yang
timbul pada waktu itu.
Walau bagaimanapun Peperangan Salib berakhir dengan kemenangan kepada
pihak Islam. Pihak Barat telah mendapat pengajaran yang cukup besar daripada
peperangan tersebut dan mula mengatur strategi untuk mengalahkan Islam dan
tenteranya. Strategi yang dimaksudkan di sini bukanlah strategi ketenteraan
dengan peperangan bersenjata tetapi peperangan yang melibatkan idea dan
pemikiran. Inilah yang pernah diulas oleh seorang pemikir Islam, iaitu Anwar
Jundi sebagaimana yang dipetik pemikirannya oleh Dr Haron Din yang berkata:
„Mereka memutuskan bahawa peperangan akan datang yang akan dilancarkan
ke dunia Islam ialah peperangan idea dan kata-kata. Kerana orang-orang Islam,
sekalipun mereka mundur dalam perindustrian dan ilmu pengetahuan (sains),
akan tetapi akidah mereka tetap teguh yang dengannya memberangsangkan
mereka untuk berperang jihad. Oleh itu, perlulah dilemahkan (dipalsukan)
akidah tersebut‰.
Di samping itu, mereka percaya bahawa apa yang difikirkan oleh St Louis IX
selepas Perang Salib boleh dijadikan strategi melawan umat Islam dengan kata-
katanya seperti yang dipetik oleh Anwar Jundi dalam buku Tasawwur Islam oleh
Dr Haron Din, iaitu:
„Sesungguhnya tidak ada jalan (cara) yang boleh menguasai orang Islam
melainkan dengan menggunakan perkataan (penulisan) juga dengan cara
menguasai dan meracuni pemikiran Islamnya dengan menimbulkan keraguan
dan merosakkan isi kandungannya yang berteraskan kepada jihad itu. Semuanya
itu tidak akan berjaya melainkan dengan jalan menghantar pengembang-
pengembang agama Kristian, mengadakan misi-misi muhibbah, mengadakan
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 15
pengajaran kurikulum dan pendidikan serta membantu pemikiran Barat Kristian
supaya ia dapat menguasai pemikiran Islam dan kandungannya‰.
Menurut Edward W. Said dalam bukunya Covering Islam (yang diterjemahkan
ke bahasa Melayu dengan jodol Liputan Berita Tentang Islam) bahawa pada
zaman pertengahan dan pada awal zaman pembaharuan di Eropah, orang
Kristian menganggap Islam sebagai agama yang lahir daripada kuasa jahat, sesat,
tercela dan kabur. Mereka juga tidak menghiraukan kepercayaan orang Islam
yang mengatakan bahawa Nabi Muhammad S.A.W sebagai pesuruh Allah dan
bukannya Tuhan. Bagi mereka, Nabi Muhammad S.A.W itu bukan nabi yang
sebenarnya. Mereka mendakwa bahawa Baginda adalah seorang pencetus
permusuhan, mementingkan hawa nafsu, penipu dan wakil syaitan di muka
bumi.
2.1.2 Strategi dan Mekanisme Barat Selepas Perang
Salib
Berdasarkan kenyataan tersebut mereka beranggapan bahawa mekanisme yang
terbaik untuk melemahkan umat Islam ialah melonggarkan serta menjarakkan
mereka daripada agama Islam. Antara strategi mereka ialah:
(a) Mengelirukan umat Islam dari sudut akidah;
(b) Melemahkan semangat umat Islam untuk berjihad;
(c) Menghapuskan undang-undang Islam dan menggantikannya dengan
undang-undang ciptaan dan tajaan Barat; dan
(d) Melancarkan gerakan pembaratan dalam kalangan umat Islam melalui
usaha pecah dan perintah.
Sebab itulah antara usaha mereka untuk merealisasikan strategi tersebut ialah
melalui bidang pendidikan dan penyelidikan. Mereka yang pernah terhutang
budi dengan Islam dari sudut ilmu pengetahuan mula menubuhkan pusat
pengajian yang berkaitan dengan hal ehwal Timur dan pengajian Islam. Mereka
cukup mendalami disiplin ilmu Islam seperti al-Quran dan ilmu yang berkaitan
dengannya seperti ilmu tafsir, ulum al-Quran dan sebagainya, hadis dan ilmu
yang berkaitan dengannya, fekah dan perundangan Islam, tasawwuf dan lain-
lain lagi. Mereka menampilkan ketrampilan dalam bidang keilmuan sehingga
ramai umat Islam mempelajari Islam daripada mereka dan ada yang menjadi
agen-agen Barat apabila mereka kembali ke tanah air. Mereka inilah yang
menjadi penyambung lisan usaha-usaha gerakan ilmiah Barat melalui gerakan
orientalis.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
16 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
Malah, ada dalam kalangan mereka yang lebih orientalis daripada orientalis
sendiri. Melalui gerakan ilmiah inilah juga fakta-fakta tentang Islam mula
dipesongkan dan imej Islam digambarkan dengan citra yang negatif seperti
kejam, ganas, mundur, menolak kemajuan dan pembangunan, tidak progresif
dan sebagainya dengan merujuk dan menafsirkan sumber Islam secara salah dan
buruk sangka serta tingkah laku sesetengah orang Islam yang tahap pemikiran
dan kefahaman mereka yang rendah. Di samping itu muncullah belenggu
ciptaan manusia yang memesongkan pemikiran dan amalan umat Islam seperti
sekularisme, pluralisme, liberalisme dan sebagainya.
2.1.3 Pertentangan Islam dan Sekularisme
Sekarang kita melihat contoh yang jelas memperlihatkan pertentangan antara
Islam dengan bukan Islam yang boleh disifatkan hebat dalam sejarah pemikiran
manusia ialah pertembungan antara Islam dan sekularisme. Beberapa takrifan
tentang sekularisme telah dikemukakan oleh sarjana Islam bagi mengenali dan
memahami fahaman yang telah ditaja oleh Barat dan yang telah menular ke
dalam pemikiran umat Islam.
Takrifan dan Konsep Sekularisme
Prof Dr Yusuf al-Qaradawi, misalnya, dalam kitabnya al-Islam wa al-`Ilmaniyyah
Wajhah li Wajhi berhujah bahawa istilah sekular dalam bahasa Arab ialah
`almaniyyah. Walau bagaimanapun, ia bukanlah terjemahan yang tepat dan ia
tiada kaitan langsung dengan perkataan `ilm dalam bahasa Arab. Bagi Prof al-
Qaradawi terjemahannya yang tepat dalam bahasa Arab ialah al-La Diniyyah
atau tanpa agama atau al-Dunyawiyyah (keduniaan). Dengan kata lain, sekular
melibatkan aktiviti dan tindakan yang tiada kaitannya dengan agama. Di
samping itu, beliau menyenaraikan sejumlah takrifan yang dipetik daripada
sumber-sumber Barat bagi menggambarkan fahaman tersebut dalam kerangka
pemikiran Barat. Antaranya ialah takrifan Ensiklopedia Britannica yang
menyatakan bahawa:
„Sekularisme adalah satu gerakan sosial yang bermatlamat membawa manusia
dan mengarahkan mereka daripada mementingkan akhirat kepada mementingkan
dunia sahaja. Ini disebabkan manusia pada zaman pertengahan mempunyai
kehendak yang amat kuat untuk menjauhkan dunia, hanya bermeditasi untuk
Allah dan hari akhirat. Bagi memerangi kehendak ini, bangunlah sekularisme
memperkenalkan dirinya melalui pembangunan kehendak kemanusiaan di mana
manusia pada zaman pembangunan menonjolkan pergantungan penuh mereka
pada kemajuan thaqafah dan kemanusiaan serta kemampuan mereka untuk
menghasilkan kehendak mereka dalam dunia ini. Aliran sekularisme ini
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 17
berkembang secara berterusan sepanjang sejarah moden keseluruhannya atas asas
gerakan yang menentang agama dan memusuhi Kristian‰.
Takrifan yang dikemukakan oleh tokoh orientalis, iaitu Archberry dalam buku
pentingnya Religion in the Middle East juga menarik untuk diperhatikan apabila
beliau mengatakan bahawa:
„Sesungguhnya sains materialis, kemanusiaan, aliran tabii dan aliran ciptaan
semuanya adalah bentuk-bentuk bagi perkara tanpa agama. Tanpa agama adalah
satu sifat khusus bagi Eropah dan Amerika. Walaupun gambaran ini wujud di
Timur Tengah, namun ia tidak mengambil sebarang ungkapan falsafah atau
sastera yang tertentu. Contoh utama bagi perkara ini adalah pemisahan agama
daripada negara seperti Republik Turki‰.
Sementara itu, Prof Dr Syed Muhammad Naquib al-Attas dalam buku
pentingnya iaitu Islam and Secularism bukan sekadar meneliti maksud
sekularisme daripada bahasa Inggerisnya tetapi mengakar kepada asal bahasa
Inggeris iaitu bahasa Latin. Istilah sekularisme yang bahasa Inggerisnya adalah
secular terbit daripada bahasa Latin iaitu saeculum yang memberi maksud masa
(time) dan tempat atau kedudukan (location). Justeru, sekularisme itu bermaksud
masa kini, masa sekarang dan di dunia ini. Oleh itu, jika maksud dan faham
sekular itu merujuk kepada makna dan faham „kedisinikinian‰, maka
terjemahannya yang tepat ke dalam bahasa Arab secara harfiah ialah
hunalaniyyah yang merupakan gabungan dua kata nama Arab iaitu huna yang
bererti di sini dan al-an yang bermaksud kini atau masa sekarang.
Kesan daripada pengaruh sekularisme terhadap orang Islam, seperti yang
dirumuskan oleh al-Qaradawi dan al-Attas, ialah:
(a) Ia memberi kesan kepada pemikiran individu Muslim yang berada di
dalam masyarakat Islam secara keseluruhannya.
(b) Ia memberi kesan kepada pelaksanaan undang-undang Islam dalam
kehidupan bernegara orang Islam.
(c) Ia memberi kesan kepada pemikiran individu Muslim apabila ia menafikan
secara menyeluruh dan mengosongkan elemen alam tabi`i dari semua
makna ruhani sehingga memisahkan alam ini dari Tuhan sehingga manusia
bebas mempergunakan alam menurut kemahuan dan keperluan sendiri.
(d) Ia memberi kesan kepada sistem politik dan kepimpinan apabila ia
menafikan sistem yang bersumberkan sumber ruhani dan agama.
(e) Ia memberi kesan kepada sistem nilai atau value apabila ia menafikan
kesucian dan kekalan semua nilai hidup.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
18 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
Sehubungan dengan itu, al-Attas menyimpulkan bahawa sekularisme dan
sekularisasi bukan sahaja suatu istilah dan konsep yang tiada kena mengena
dengan Islam dan tidak menepati pandangan hidup Islam, tetapi ia diciptakan
untuk menentang Islam. Malah ia direka untuk mengusir semua nilai yang
terdapat dalam Islam.
AKTIVITI 2.1
1. Bincangkan dengan rakan anda, kesan pertembungan antara Islam
dan Barat selepas peristiwa 9/11.
2. Dengan menggunakan hujah yang bernas, bincangkan bagaimana
fahaman sekularisme boleh dibendung oleh umat Islam.
2.2 GAMBARAN MASYARAKAT BUKAN
ISLAM TERHADAP AGAMA
Sekarang, kita bincangkan pula gambaran dan persepsi masyarakat bukan Islam
terhadap agama secara umum. Seorang sarjana Barat yang dikenali di Barat
sebagai Bapa Sosiologi, iaitu Auguste Comte, pernah mengemukakan teori
tentang agama yang masih lagi dibincangkan dan mempengaruhi pemikiran
manusia. Pada pandangan beliau, sejarah pemikiran keagamaan manusia
terbahagi kepada tiga peringkat seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 2.1.
Jadual 2.1: Tiga Peringkat Sejarah Pemikiran Keagamaan Manusia
Menurut Auguste Comte
Peringkat Penerangan
Peringkat teologi
Peringkat manusia menafsirkan kejadian dan fenomena hidup
dengan nama Tuhan.
Peringkat metafizik Peringkat manusia menafsirkan kejadian dan fenomena hidup
melalui pendekatan metafizik atau suatu unsur luar tabi`i yang
tidak diketahui oleh manusia tetapi bukan Tuhan.
Peringkat positif Peringkat manusia menafsirkan kejadian dan fenomena hidup
sebagai semula jadi atau nature yang tunduk di bawah suatu
peraturan hidup (the law of nature). Semua kejadian adalah bebas
daripada sebarang kuasa kerana ia terjadi dengan sendirinya.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 19
Menurut Dr Haron Din dalam Tasawwur Islam, jika dilihat kepada peringkat-
peringkat di atas, kita sekarang berada di peringkat yang ketiga yang juga
dikenali sebagai Logical Positivism yang disandarkan kepada pendekatan
emperikal secara saintifik. Maksudnya, kajian yang bersifat emperikal yang
menentukan tiap-tiap sesuatu dalam hidup ini. Ini termasuklah hakikat sesuatu
mestilah dibuktikan kebenarannya melalui kajian emperikal. Sedangkan agama
bukanlah sesuatu yang boleh dibuktikan kebenarannya melalui kajian seumpama
itu. Oleh itu, menurut teori ini agama dan Tuhan adalah ciptaan yang bersifat
karut. Mereka juga mendakwa bahawa sekiranya Tuhan ada sekalipun, Tuhan
telah mati (God is dead).
Teori ini mendapat dokongan dan sokongan ahli-ahli sains seperti Isaac Newton
(sarjana Inggeris dalam disiplin Matematik, Fizik dan Astronomi) yang
mengatakan bahawa tiada Tuhan yang mengatur bintang-bintang atau
cakerawala. Malah, dia percaya bahawa alam ini wujud dan berkembang melalui
sistem atau undang-undang alam (nature). Charles Darwin pula yang terkenal
dengan teori evolusi percaya dengan sangkaannya yang semua hidupan ini
bermula dari sel purba yang kemudiannya menerima perubahan biologi secara
evolusi dari satu peringkat ke satu peringkat, berubah dari satu kejadian kepada
kejadian yang lain seperti dari beruk kepada mawas dan dari mawas kepada
orang utan dan seterusnya, manusia. Karl Marx dalam pada itu percaya bahawa
agama adalah candu masyarakat. Jadi kesemua dakwaan dan teori tersebut
adalah satu usaha terancang atas nama gerakan ilmiah dan kajian saintifik yang
bertujuan memesongkan pemikiran umat Islam dan membentuk suatu
pandangan hidup tentang kehidupan di dunia yang tidak berhubung dengan
unsur ketuhanan atau Rabbaniyyah dan tidak berkait dengan kehidupan di alam
akhirat. Inilah yang dinamakan sekularisme seperti yang kita bincangkan
sebelum ini.
AKTIVITI 2.2
1. Sebagai orang Islam, bagaimana kita boleh mempertingkatkan
kesedaran beragama dalam kalangan masyarakat Islam di Malaysia?
Bincangkan.
2. Adakah anda setuju bahawa tahap kefahaman orang Islam di negara
ini masih boleh diperbaiki? Sertakan jawapan anda dengan hujah
yang bernas.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
20 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
2.3 GAMBARAN MASYARAKAT BUKAN
ISLAM TERHADAP SUMBER UTAMA
ISLAM
Dalam subtopik ini, kita membincangkan bagaimana masyarakat bukan Islam
membuat tafsiran dan persepsi terhadap sumber utama Islam, iaitu al-Quran dan
hadis.
2.3.1 Gambaran terhadap Kitab Suci Al-Quran
Al-Karim
Jika kita mentelaah sejarah Islam terutama dalam konteks nuzul al-Quran, kita
dapati bahawa orang-orang musyrik Makkah telah melemparkan pelbagai
tuduhan serta tohmahan terhadap al-Quran dan Rasulullah S.A.W sebagai
penerima wahyu tersebut. Antara tuduhan yang liar itu ialah al-Quran adalah
rekaan dan ciptaan Nabi Muhammad S.A.W, kitab dongeng dan khayalan yang
dihikayatkan dari generasi ke generasi. Allah S.W.T merakamkan tuduhan-
tuduhan mereka itu dalam al-Quran sendiri dengan firman-Nya seperti yang
termaktub dalam surah al-Furqan ayat 5, iaitu:
∩∈∪ Wξ‹¹Ï r&ρu Zοtò6/ç μÏ ø‹n=tã ’4 ?n ϑô ?è ‘} ÏSùs $yγ7t oKtGò2#$ š⎥⎫Ï9ρ¨ {F $# ç ÜÏ ≈y™&r (#þθ9ä $s%uρ
Maksudnya:
„Dan mereka berkata lagi: "Al-Quran itu adalah cerita-cerita dongeng orang-
orang dahulu kala, yang diminta oleh Muhammad supaya dituliskan, kemudian
perkara yang ditulis itu dibacakan kepadanya pagi dan petang (untuk
dihafaznya)".
Mereka meragukan isi kandungan al-Quran yang diwahyukan kepada Nabi
Muhammad S.A.W dengan mengatakan bahawa wahyu itu adalah seperti syair.
Mereka seolah-olah mahu mengatakan bahawa Nabi Muhammad S.A.W adalah
seorang penyair yang membacakan bait-bait syair kepada pengikutnya. Perkara
ini dinafikan sendiri oleh Allah S.W.T dalam surah Yaasin ayat 69, iaitu:
∩∉®∪ ×⎦⎫Î7•Β β× #u™öè%uρ Ö ø.ÏŒ ω Î) uθδè ÷βÎ) 4 …ÿ &ã !s ©Èö7t .⊥tƒ $Βt uρ tè÷ Ïe±9#$ μç ≈Ψo ϑô ¯=æt $Βt uρ
Maksudnya:
„(Nabi Muhammad bukanlah penyair) dan Kami tidak mengajarkan syair
kepadanya, dan kepandaian bersyair itu pula tidak sesuai baginya. Yang Kami
wahyukan kepadanya itu tidak lain melainkan nasihat pengajaran dan kitab suci
yang memberi penerangan‰.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 21
Allah S.W.T telah mencabar mereka untuk mendatangkan ayat yang seumpama
al-Quran sekiranya mereka mendakwa bahawa mereka adalah di pihak yang
benar. Dalam surah al-Baqarah ayat 23, kita boleh perhatikan cabaran Allah
S.W.T kepada mereka dengan firman-Nya:
#( θãã ÷Š#$ ρu ⎯Ï&#Î ÷VΒÏi ⎯ΒiÏ ο; ‘u θ¡Ý Î/ #( θ?è ù'sù $Ρt ‰Ï 7ö tã 4’n?ãt $Ζu ø9¨“Ρt $ϑ£ ÏiΒ 5=÷ƒu‘ ’ûÎ öΝFç Ζ2à β)Î uρ
∩⊄⊂∪ ⎦t ⎫%Ï Ï‰≈|¹ Νö çFΖ.ä χÎ) «!$# βÈ ρŠß ⎯iÏΒ Ν.ä ™u #! y‰yγ©ä
Maksudnya:
„Dan kalau kamu ada menaruh syak tentang apa yang Kami turunkan (Al-Quran)
kepada hamba Kami (Muhammad), maka cubalah buat dan datangkanlah satu
surah yang sebanding dengan al-Quran itu, dan panggillah orang-orang yang
kamu percaya boleh menolong kamu selain daripada Allah, jika betul kamu orang-
orang yang benar‰.
Walau bagaimanapun pada masa kini, kita dapati pihak musuh Islam telah
mereka cipta ayat yang seumpama ayat al-Quran dengan tujuan mengelirukan
umat Islam terutama yang jarang membaca dan meneliti al-Quran apatah lagi
mereka yang mencari sesuatu yang difikirkan Islamik melalui pencarian di laman
sesawang alam siber. Apa yang jelas, mereka seolah-olah mahu menjawab
cabaran yang dikemukakan di dalam ayat 23 surah al-Baqarah tersebut.
Keadaan ini bukanlah sesuatu yang menghairankan apabila kita melihat laman
sesawang, http://surahlikeit.com/ yang dikenali kononnya sebagai al-Quran al-
`asri atau al-Quran zaman moden terbitan Sharikah Jibril li al-Wahy wa al-Tanzil
atau Syarikat Jibril untuk wahyu dan tanzil. Al-Quran palsu ini membawa ayat
23 surah al-Baqarah terlebih dahulu sebelum menyenaraikan 12 surah ciptaan
mereka seperti surah al-Hayat (diletakkan tanda „new‰ yang bermaksud baharu;
barangkali ini adalah surah yang terbaharu yang mereka ciptakan dan diletakkan
di laman sesawang ini), surah al-Afdal, surah al-RajaÊ, surah al-Muqata`ah, surah
al-Kitab, surah al-`Usfur, surah al-Nabi, surah al-Du`a, surah al-Iman, surah al-
Tajassud, surah al-Muslimun dan surah al-Wasaya. Kita ambil satu contoh
daripada surah-surah palsu tersebut, iaitu surah al-Muslimun sebagaimana yang
digambarkan seperti di dalam Rajah 2.1.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
22 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
Rajah 2.1: Contoh surah palsu al-Muslimun
Sumber: http://surahlikeit.com/
Surah yang dikatakan mengandungi 11 ayat disertakan juga dengan terjemahannya
di dalam bahasa Inggeris (rujuk Rajah 2.2).
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 23
Rajah 2.2: Contoh surah palsu al-Muslimun dengan terjemahannya dalam bahasa Inggeris
Sumber: http://surahlikeit.com/
Jika kita baca ayat-ayat tersebut dan terjemahannya kita dapati bahawa mereka
meletakkan kedudukan orang Islam di tempat yang hina. Orang Muslim
dianggap orang yang jauh tersesat daripada kebenaran. Mereka adalah orang
yang tidak beriman dengan Allah dan Nabi Isa yang menyebabkan mereka akan
dimasukkan ke dalam neraka dan menerima azab yang pedih daripada Allah
S.W.T. Justeru pada hari Kiamat, orang Islam didakwa telah mengingkari kitab
Taurat dan Injil. Kononnya mereka tidak menyesatkan diri sendiri tetapi telah
disesatkan oleh orang yang mendakwa menjadi pesuruh Allah. Pada ketika
itulah Nabi Muhammad didakwa oleh Allah kerana menyesatkan orang Islam
dan menjadikan mereka kafir. Nabi Muhammad menjawab bahawa syaitan yang
menyesatkan Baginda.
Begitulah tindakan musuh Islam yang bukan sahaja mencabar Allah S.W.T tetapi
turut mencemarkan kebenaran al-Quran, merosakkan imej dan kedudukan Nabi
Muhammad serta orang Islam keseluruhannya.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
24 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
Musuh-musuh Islam mendakwa bahawa Islam merupakan agama yang menaja
dan memperkenalkan keganasan kepada orang Islam. Mereka juga mendakwa
bahawa terdapat ayat al-Quran yang menyokong aktiviti keganasan sehingga
melabelkan orang Islam yang berjihad sebagai pengganas (terrorist atau
irhabiyyun). Dakwaan mereka berdasarkan firman Allah S.W.T dalam surah al-
Anfal ayat 60, iaitu:
⎯ÏμÎ/ šχθç7δÏ öè? È≅ø‹y⇐ø9$# ÅÞ$/t hÍ‘ ∅ÏΒuρ ;οθ§ è% ⎯ΒÏi ΟFç è÷ Üs Gt ó™#$ $Β¨ Νγß 9s (#ρ‰‘ ãÏ &r uρ
$tΒρu 4 Νö ßγßϑn=÷ètƒ ª!#$ ãΝγß tΡθϑß n=÷è?s Ÿω Οó γÎ ÏΡρŠß ⎯ÏΒ t⎦⎪Ì zy #u™uρ öΝ2à ρ¨ ‰ß ãt ρu !« #$ ¨ρ߉ãt
∩∉⊃∪ šχθϑß =n ôàè? ωŸ Οó Fç Ρr&uρ Νö ä3ö‹9s Î) ¤∃uθム«!#$ È≅‹6Î ™y †ûÎ &™©ó x« ⎯ÏΒ (#θà)ÏΖ?è
Maksudnya:
„Dan sediakanlah untuk menentang mereka (musuh yang menceroboh) segala
jenis kekuatan yang dapat kamu sediakan dan dari pasukan-pasukan berkuda
yang lengkap sedia, untuk menggerunkan. Dengan persediaan itu musuh Allah
dan musuh kamu serta musuh-musuh yang lain dari mereka yang kamu tidak
mengetahuinya; sedang Allah mengetahuinya. Dan apa sahaja yang kamu
belanjakan pada jalan Allah akan disempurnakan balasannya kepada kamu, dan
kamu tidak akan dianiaya‰.
Mereka membuat kesimpulan dengan menterjemahkan perkataan terrorist dalam
bahasa Inggeris kepada bahasa Arab sebagai irhabiyyun. Perkataan itu ada
disebutkan dalam al-Quran dengan kalimah turhibun seperti yang terdapat di
dalam ayat di atas.
Menurut Dr Yusuf al-Qaradawi, pihak Barat menyifatkan orang Islam sebagai
umat ekstrem yang ganas sejak dari dahulu lagi. Dalam kata lain, keganasan
yang dilakukan oleh orang Islam sekarang merupakan warisan daripada generasi
dan tamadun silam. Bahkan mereka mendakwa bahawa keganasan itu berpunca
daripada akidah orang Islam sendiri. Mereka mendakwa bahawa antara aspek
akidah yang mendorong kegiatan keganasan ialah apabila orang Islam beriman
dengan Tuhan yang bersifat al-Jabbar (berkuasa), al-Qahhar (Memaksa) dan al-
Muntaqim (Membalas dendam). Mereka, barangkali, tersilap memahami maksud
ayat al-Quran yang menyatakan asma ul Husna sebagaimana yang termaktub
dalam surah al-Hasyr ayat 23, iaitu:
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 25
∅Ú ϑÏ ‹ø γy ϑß 9ø $# ß⎯ÏΒσ÷ ϑß ø9#$ Νã ≈n=¡¡9$# â¨ρ‰‘ à)9ø #$ à7=Î yϑø9$# θu èδ ω)Î tμ≈s9Î) ωI ”Ï%!© #$ !ª #$ uθδè
∩⊄⊂∪ χš θ2à γô „ç $£ϑtã «!#$ ⎯z ≈sy ö6ß™ 4 ç Éi9x6Gt ßϑø9$# â‘$¬6yf9ø $# “â ƒ“Í yèø9#$
Maksudnya:
„Dia lah Allah, yang tidak ada Tuhan melainkan dia; yang Menguasai (sekalian
alam); yang Maha Suci; yang Maha Selamat Sejahtera (dari segala kekurangan);
yang Maha melimpahkan Keamanan; yang Maha Pengawal serta Pengawas;
yang Maha Kuasa; yang Maha Kuat (menundukkan segala-galanya); yang
Melengkapi segala Kebesaran-Nya. Maha suci Allah dari segala yang mereka
sekutukan dengannya‰.
Edward W. Said mendedahkan dalam bukunya Covering Islam bahawa
orientalis seperti V. S. Naipaul berpendapat walaupun Islam itu boleh dikatakan
sebagai agama yang bersifat fundamental tetapi pada pandangan mereka
fundamentalisme Islam tidak mempunyai bahan intelektual yang akhirnya
agama itu akan berakhir dan binasa. Mereka juga mendakwa bahawa ajaran
Islam merangkumi semua perkara yang paling tidak disukai dari sudut
pandangan rasional tamadun Barat. Akhirnya, mereka membuat kesimpulan
bahawa Islam merupakan ancaman kepada tamadun Barat.
Dalam perbincangan sebelum ini, kita didedahkan bagaimana pihak Barat
memerangi Islam dan memberikan gambaran yang negatif terhadap Islam dan
umat Islam melalui gerakan ilmiah atas nama orientalis. Ini termasuklah gerakan
memahami dan menyelidiki al-Quran atas tujuan tertentu. Justeru nama-nama
orientalis seperti Gotthelf Bergstrasser, Arthur Jeffery dan Otto Pretzl berani
mengendalikan program tentang al-Quran yang dikenali sebagai Projek Quran
Edisi Kritis (A Critical Edition of the QurÊan). Projek ini, antara lain, mahu
menimbulkan keraguan masyarakat awam terhadap keaslian kitab suci al-Quran.
Menurut Ugi Suharto (2012), projek orientalis tersebut terbantut kerana bahan-
bahan yang mereka kumpulkan hancur lebur ketika Perang Dunia Kedua. Projek
tersebut, malangnya, diteruskan oleh kumpulan orang Islam sendiri yang tidak
mempunyai tasawwur Islam dan worldview yang benar tentang Islam dan al-
Quran seperti kumpulan Islam Liberal di Indonesia. Pada pandangan mereka,
mashaf al-Quran yang berada di tangan orang Islam sekarang perlu diedit secara
kritikal kerana ia mengandungi banyak permasalahan.
Menurut Ugi Suharto lagi, bahawa mereka mengungkit-ungkit semula sejarah
pembukuan al-Quran (tadwin al-QurÊan) seperti yang dipelopori oleh Saidina
`Uthman bin `Affan. Mereka turut menuduh Saidina `Uthman membakar
mushaf-mushaf lain atas alasan kepentingan politik sehingga khalifah yang
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
26 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
ketiga hanya membenarkan Mushaf `Uthmani sahaja yang boleh diedarkan dan
digunakan. Sedangkan Mushaf `Uthmani adalah mushaf yang digunakan oleh
seluruh orang Islam kerana ia merupakan mushaf yang disandarkan kepada
riwayat yang mutawatir. Oleh kerana itulah orang orientalis menuduh bahawa
kesemua riwayat hadis yang menthabitkan kebenaran mashaf tersebut adalah
rekaan para ulama Islam apabila mereka tidak berjaya menggempur al-Quran.
Kemudian, mereka menumpukan pula kepada isu hermeneutika yang
diterapkan pada kajian al-Quran seperti Ulum al-Quran dan tafsir. Secara
umumnya, kaedah ini adalah menggunakan pendekatan penafsiran Injil (Bible)
yang sentiasa mempersoalkan kebenaran sesuatu teks.
2.3.2 Gambaran terhadap Al-Hadith
Hadis merupakan sumber kedua dalam Islam selepas al-Quran. Hadis ialah
sesuatu yang disandarkan kepada Nabi Muhammad S.A.W sama ada
perkataannya, perbuatannya atau pengakuannya terhadap sesuatu perkara.
Sama seperti al-Quran, Barat turut mempersembahkan imej yang negatif
terhadap hadis dengan mereka-reka keraguan tentang hadis dan Nabi
Muhammad S.A.W. Ini adalah kerana mereka tidak mempunyai tasawwur dan
worldview yang benar dan tepat tentang Nabi Muhammad S.A.W dan hadis
serta ilmu yang berkaitan dengan hadis.
Di Barat, menurut Dr Muhammad Mustafa al-A`zami dalam bukunya Studies in
Early Hadith Literature, puak orientalis giat melakukan penyelidikan tentang
hadis. Sarjana Barat yang mula-mula melakukan penyelidikan tentang hadis
ialah Ignas Goldziher dengan kajiannya yang bertajuk Muhammedanische
Studies pada tahun 1890. Kajian tersebut menjadi sumber terpenting dalam
kajian tentang hadis di Barat. Goldziher mengatakan bahawa kemunculan dan
perkembangan hadis, sebahagian besarnya, adalah hasil perkembangan Islam
pada abad pertama dan kedua dalam aspek keagamaan, politik dan sosial. Ini
menunjukkan bahawa Goldziher meragui kesahan hadis yang sudah ada pada
zaman Nabi Muhammad S.A.W, zaman sahabat dan zaman tabi`in. Bagi beliau,
hadis adalah karya para ulama kemudian yang dipengaruhi dengan suasana
sosial dalam masyarakat dan ia terdedah kepada kesilapan dan kepalsuan. Di
samping itu, Goldziher mendakwa bahawa kesahan hadis boleh dipertikaikan
kerana terdapat kelemahan metodologi para ulama dalam melakukan penelitian
terhadap hadis.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 27
Menurut Dr Haron Din, sarjana orientalis melancarkan keraguan terhadap hadis
dan sunnah Nabi dengan berhujah bahawa:
(a) Sahabat-sahabat Nabi Muhammad S.A.W yang meriwayatkan hadis
digambarkan sebagai penipu besar.
(b) Hadis tidak ditulis pada zaman Nabi Muhammad S.A.W. Ia hanya ditulis
pada zaman `Umar bin `Abd al-Aziz (682-729). Mereka sangsi dengan
ketulenan hadis yang diriwayatkan selepas sekurun dari zaman Nabi
S.A.W.
(c) Banyak hadis yang dikenal pasti adalah dalam kategori dha`if (lemah) dan
mawdu` (palsu).
Keraguan inilah yang menyebabkan mereka menolak hadis sebagai sumber
agama Islam. Mereka percaya hanya al-Quran sahaja yang boleh dijadikan
sumber dan hujah dalam agama.
Pihak Barat dan orientalis sering memberikan gambaran yang salah terhadap
Nabi Muhammad S.A.W. Dr Haron Din dalam bukunya Tasawwur Islam
mendedahkan bahawa orientalis Barat mengkritik Nabi Muhammad S.A.W yang
dilantik sebagai Nabi dan Rasul serta menerima wahyu daripada Allah S.W.T
untuk disampaikan kepada bangsa Arab. Mereka menuduh bahawa Nabi
Muhammad S.A.W bukanlah nabi yang sebenar dan digambarkan sebagai nabi
palsu yang menerima wahyu setelah sembuh daripada penyakit sawan dan
histeria.
Jika kita meneliti sejarah, kita dapati bahawa penghinaan terhadap Nabi
Muhammad S.A.W ini telah berlaku sejak zaman Baginda S.A.W lagi. Sebagai
contoh, dalam peperangan Tabuk berlaku penghinaan terhadap Baginda S.A.W.
Peristiwa ini dirakamkan oleh Allah S.W.T dalam al-Quran dalam surah al-
Tawbah ayat 65 dan 66 dengan firman-Nya:
⎯ÏμÏG≈ƒt #™u uρ !« $$/Î &r ≅ö è% 4 Ü=yèù=tΡuρ ÞÚθƒè Υw $¨Ζ2à $ϑy ¯ΡÎ) ∅ 9ä θà)u‹s9 óΟγß Ft 9ø r'™y ⎦È⌡s9uρ
βÎ) 4 óΟ3ä ÏΨ≈ϑy ƒÎ) y‰è÷ t/ Λnä ö x.x ‰ô s% (#ρ‘â ‹É tGè÷ ?s ∩∉∈∪ Ÿω χš ρ™â “Ì öκtJó¡n@ óΟçFΨä. ⎯Ï&!Î θß™u‘ρu
∩∉∉∪ š⎥⎫ΒÏ Ì øgèΧ (#θçΡ$2Ÿ öΝåκΞ¨ r'Î/ πO x←Í !$Ûs ó>j‹É yèΡç öΝä3ΖΒiÏ π7 x Í←$! sÛ ⎯ãt ß#è÷ Ρ¯
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
28 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
Maksudnya:
„Dan jika engkau bertanya kepada mereka (tentang ejek-ejekan itu) tentulah
mereka akan menjawab: "Sesungguhnya kami hanyalah berbual dan bermain-
main". Katakanlah: "Patutkah nama Allah dan ayat-ayat-Nya serta Rasul-Nya
kamu memperolok-olok dan mengejeknya?" Janganlah kamu berdalih (dengan
alasan-alasan yang dusta), kerana sesungguhnya kamu telah kufur sesudah
kamu (melahirkan) iman. Jika Kami maafkan sepuak dari kamu (kerana mereka
bertaubat), maka Kami akan menyeksa puak yang lain, kerana mereka adalah
orang-orang yang terus bersalah‰.
Pada zaman moden ini, penghinaan terhadap Nabi Muhammad S.A.W dalam
bentuk melukis karikatur yang berkaitan dengan Baginda S.A.W yang
diterbitkan dalam media massa dan sebagainya. Dr Muhammad bin Sa`id al-
Qahtani misalnya, dalam kitabnya al-IstihzaÊ bi al-Din wa Ahlih mendedahkan
bagaimana akhbar al-Ahram yang diterbitkan di Mesir melukis karikatur seorang
lelaki Badwi yang digambarkan sebagai Nabi Muhammad S.A.W sedang
menunggang seekor keldai dalam keadaan terbalik bagi menggambarkan
bahawa Islam yang dibawa oleh Nabi Muhammad S.A.W adalah agama yang
mundur dan kolot. Di samping itu, dalam karikatur itu juga dilukis di atas tanah
terdapat sembilan ekor ayam betina yang menggambarkan poligami yang
diamalkan oleh baginda S.A.W.
Pada tahun 2005, akhbar Denmark Jyllands-Posten telah menyiarkan 12 kartun
Nabi Muhammad S.A.W. Begitu juga pada tahun 2007, seorang seniman kartunis
Sweden, Roger Endel Lars Vilks, melukis potret Nabi Muhammad S.A.W
bertubuh seekor anjing. Gambar-gambar tersebut telah dipamerkan dalam
pameran seni tempatan di Sweden. Pada tahun awal 2010, sebilangan penganut
agama Kristian meraikan „Hari Melukis Gambar Muhammad‰ atau „Draw
Muhammad Day‰ dalam Facebook.
Dunia Islam pada awal tahun 1990an telah digemparkan dengan karya kontroversi
Salman Rushdie yang bertajuk The Satanic Verses. Karya ini memperlihatkan
penghinaan terhadap Nabi Muhammad S.A.W dan keperibadiannya. Begitu juga
dengan karya Dante yang bertajuk Divine Comedy yang cuba mengadaptasi
peristiwa mi`raj Nabi Muhammad S.A.W ke dalam karyanya itu. Secara simbolik,
Dante hendak mempamerkan Nabi Muhammad S.A.W sebagai mengungkapkan
penentangan dalam masyarakat Kristian.
Kalau ada pun karya Barat yang cuba memberikan imej yang positif terhadap Nabi
Muhammad S.A.W, kita boleh membaca buku The 100: A Ranking of the Most
Influential Persons in History oleh Micheal H. Hart. Walaupun Hart telah memberi
satu pengiktirafan kepada Nabi Muhammad S.A.W dengan meletakkan Baginda di
tempat pertama dalam senarai 100 orang yang berpengaruh dalam sejarah
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 29
manusia, tetapi sebagai orang Islam kita berpendapat penyenaraian tersebut tidak
boleh dilakukan kerana Nabi Muhammad S.A.W adalah seorang Nabi dan Rasul
yang ma`sum yang ditanzilkan kepadanya wahyu. Sedangkan individu-individu
lain hanyalah manusia biasa yang tidak beriman kepada Allah dan rasul-Nya
kecuali Saidina `Umar bin al-Khattab. Kedudukan khalifah Islam yang kedua itu,
bagaimanapun, diletakkan dalam kedudukan yang ke 34 iaitu selepas Pope Urban
II.
AKTIVITI 2.3
1. Bincangkan bagaimana orang Islam boleh mempertingkatkan program
celik al-Quran dalam kalangan masyarakat Islam.
2. Adakah anda setuju bahawa pengajian hadis secara bersanad daripada
guru yang berautoriti penting dalam konteks semasa? Bincangkan
mengapa.
3. Pada pandangan anda, adakah tindakan orang Islam yang membantah
sikap Barat yang menghina Nabi Muhammad S.A.W dengan
mengadakan tunjuk perasaan boleh menyelesaikan isu tasawwur Islam
yang kita bincangkan? Bincangkan mengapa.
2.4 KESAN GAMBARAN SALAH TERHADAP
ISLAM KEPADA UMAT ISLAM
Apabila tasawwur Islam dan worldview tentang Islam tidak benar dan jelas, ia
mendatangkan kesan kepada Islam itu sendiri sebagai agama yang ditanzilkan
oleh Allah S.W.T kepada pesuruh-Nya. Malah ia juga mendatangkan kesan
kepada umat Islam yang menganut agama suci itu. Antara kesan gambaran salah
terhadap Islam kepada umat Islam ialah:
(a) Islam mengajarkan orang Islam konsep keganasan. Ini menyebabkan orang
Islam dilabel sebagai pengganas, ekstrem dan sebagainya. Walaupun
terdapat orang Islam yang gagal memahami ajaran Islam dalam erti kata
yang sebenar sehingga ada yang melampau-lampau mengamalkan ajaran
agama dalam kerangka yang tidak benar. Akibatnya timbullah istilah al-
ghuluw seperti yang disebutkan oleh Dr Yusuf al-Qaradawi dalam kitabnya
al-Sahwah al-Islamiah bayna al-Juhud wa al-Tatarruf. Keadaan ini
menyebabkan al-Qaradawi mengemukakan semula konsep-konsep yang
sudah ada dalam Islam seperti wasatiyyah, fiqh al-Awlawiyyat, fiqh al-
Tawazun dan sebagainya.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
30 TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM
(b) Islam adalah agama yang bersifat individu yang tidak ada kena mengena
dengan masyarakat dan negara. Dalam erti kata lain, Islam adalah agama
yang tidak syumul.
(c) Islam adalah agama yang diamalkan untuk akhirat sahaja dan tiada kena
mengena dengan kehidupan di dunia.
(d) Hukum-hakam Islam tidak sesuai dilaksanakan kerana tidak menjunjung
keadilan dalam neraca dan perspektif Barat.
Oleh kerana gambaran-gambaran seperti yang kita bincangkan di atas, kita
dapati orang Islam berada dalam keadaan dilema dan ketidaktentuan dalam
konteks global. Mereka diberikan layanan yang tidak istimewa dalam
masyakarat terutama ketika mereka dalam situasi minoriti. Orang Islam terpaksa
mengikut peraturan yang ditetapkan oleh pihak Barat dalam aspek-aspek seperti
ekonomi dan politik. Islam kadang-kadang ditafsirkan dan dilaksanakan
mengikut selera pihak Barat dengan alasan untuk keserasian iklim politik global.
Negara orang Islam juga kadang-kadang terpaksa menerima perancangan pihak
Barat dalam konteks keamanan dan memerangi keganasan global.
AKTIVITI 2.4
1. Bincangkan masa depan orang Islam dalam konteks pertembungan
worldview antara Islam dan Barat.
2. Jelaskan peranan dakwah Islamiyyah di Malaysia bagi menghadapi
pertembungan worldview antara Islam dan Barat.
Pertembungan antara Islam dan Barat bukanlah pertembungan dalam bentuk
budaya dan politik semata-mata tetapi lebih kepada pertembungan tasawwur
dan worldview.
Umat Islam perlu tampil memperbetulkan imej Islam yang telah tercalar
akibat tasawwur Barat yang salah terhadap Islam. Ini dapat dilakukan,
antaranya, ialah melalui ilmu, amal, akhlak, pendidikan dan dakwah.
Umat Islam perlu menyedari bahawa terdapat segelintir individu Muslim
yang kurang memahami Islam dalam erti kata yang sebenar. Ini boleh
menyumbang kepada salah faham terhadap Islam secara keseluruhannya.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 2 ISLAM PADA TASAWWUR MASYARAKAT BUKAN ISLAM 31
Al-Hadis Orientalis
Al-Quran Perang Salib
Faham agama
Abdelaziz Berghout (ed.). (2009). Introduction to the Islamic worldview: Study of
selected essentials. Gombak: IIUM Press.
Abdul Halim El-Muhammady., & Muhd `Uthman El-Muhammady. (2009).
Tasawwur Islam: Huraian konsep dan implikasi dalam kehidupan. Bandar
Baru Bangi: Wadah Niaga Sdn. Bhd.
Haron Din. (1992). Tasawwur Islam. Shah Alam: Penerbitan HIZBI.
Ugi Suharto. (2012). Pemikiran Islam liberal. Shah Alam: Dewan Pustaka Fajar.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
Topik Islam:
3 Pengertian
dan Ciri-ciri
HASIL PEMBELAJARAN
Pada akhir topik ini, anda seharusnya dapat:
1. Menjelaskan definisi Islam;
2. Menerangkan maksud al-Din dalam perspektif yang sebenar; dan
3. Menghuraikan ciri-ciri keistimewaan Islam.
PENGENALAN
Secara umum, Islam dikenali sebagai suatu agama anutan orang Islam. Biasanya
Islam dirujuk sebagai suatu sistem kepercayaan dan amalan ibadah. Walau
bagaimanapun, Islam bukan sekadar kepercayaan dan amalan ibadah tertentu.
Islam bukan agama seperti yang difahami oleh fahaman Barat dan fahaman orang
Melayu yang cetek pengetahuan dan pendidikannya. Islam meliputi semua aspek
kehidupan sebagai a way of life (cara hidup). Justeru dalam topik ini, kita akan
membincangkan maksud Islam dari sudut bahasa dan istilah. Kita juga akan
membicarakan Islam sebagai al-Din. Dalam topik ini juga, kita akan menghuraikan
ciri-ciri umum Islam seperti waqi`iyyah (realistik), syumuliyyah (lengkap),
wasatiyyah (sederhana) dan `alamiyyah (sejagat).
3.1 DEFINISI ISLAM
Islam merupakan perkataan bahasa Arab. Dalam konteks bahasa Arab, perkataan
Islam berasal daripada kalimah سلم يسلم سلماyang bermaksud selamat. Daripada
kata dasar itulah terbentuk perkataan أسلم يسلم إسلاماyang bermaksud:
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 3 ISLAM: PENGERTIAN DAN CIRI-CIRI 33
(a) Ketulenan dan kesucian;
(b) Kedamaian, keamanan atau kesejahteraan; dan
(c) Ketaatan dan penyerahan.
Dengan kata lain, perkataan Islam adalah kata terbitan daripada perkataan
aslama yang berasal daripada perkataan salima. Terdapat perbezaan antara Islam
dengan agama-agama lain dari sudut penamaan perkataan tersebut. Cuba lihat
dan teliti sejarah dan latar belakang kemunculan agama-agama yang ada dalam
sejarah peradaban dan tamadun manusia seperti Kristian, Hindu, Buddha dan
sebagainya. Agama Islam tidak dinisbahkan kepada nama individu, golongan
dan tempat tertentu. Ia merupakan nama istimewa yang diberikan oleh Allah
S.W.T dan menjadi hak mutlak Allah S.W.T untuk menamakannya dalam kitab
suci-Nya, iaitu al-Quran. Justeru dakwaan yang mengatakan bahawa agama
Islam dinisbahkan kepada Nabi Muhammad S.A.W seperti Muhammadan Law
adalah satu dakwaan yang tersasar dari sudut ilmu dan keadilan. Sebab itulah
satu-satunya agama yang diiktiraf oleh Allah S.W.T dan satu-satunya agama
yang paling benar ialah Islam.
Firman Allah S.W.T dalam surah Ali `Imran ayat 19:
∩⊇®∪ …3 ΟÞ ≈n=ó™M}#$ !« $# y‰ΨÏã š⎥⎪Ï$e !$# ¨βÎ)
Maksudnya:
„Sesungguhnya agama (yang benar dan diredhai) di sisi Allah ialah Islam..‰.
Dari segi istilah, terdapat beberapa takrifan tentang Islam yang dikemukakan
oleh para ilmuan Muslim. Antaranya ialah yang dibincangkan oleh `Abd al-
Karim Zaydan (1993) dalam buku pentingnya Usul al-Da`wah, iaitu:
(a) Pengakuan bahawa tiada Tuhan melainkan Allah S.W.T dan pengakuan
bahawa Nabi Muhammad S.A.W adalah utusan atau Rasul Allah,
mendirikan solat, mengeluarkan zakat, berpuasa dalam bulan Ramadhan
dan mengerjakan haji ke Baitullah sekiranya berkemampuan. Takrifan ini
berdasarkan jawapan Nabi Muhammad S.A.W kepada pengertian Islam
yang dikemukakan oleh Jibril. Hadis yang juga dikenali sebagai hadis Jibril
yang menyatakan bahawa Malaikat Jibril datang menemui Nabi
Muhammad S.A.W dalam keadaan menyerupai seorang lelaki bangsa Arab.
Nabi Muhammad S.A.W pada ketika itu sedang bersama-sama dengan para
sahabat telah ditanya tentang Islam, iman, ehsan dan hari kiamat. Malaikat
bertanya:
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
34 TOPIK 3 ISLAM: PENGERTIAN DAN CIRI-CIRI
ﻓﻘﺎﻝ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﷲ ﺻﻠﻰ ﺍﷲ ﻋﻠﻴﻪ. ﻳﺎ ﳏﻤﺪ ﺃﺧﱪﱐ ﻋﻦ ﺍﻹﺳﻼﻡ:ﻭﻗﺎﻝ
ﺍﻹﺳﻼﻡ ﺃﻥ ﺗﺸﻬﺪ ﺃﻥ ﻻ ﺇﻟﻪ ﺇﻻ ﺍﷲ ﻭﺃﻥ ﳏﻤﺪﺍ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﷲ ﻭﺗﻘﻴﻢ: ﻭﺳﻠﻢ
ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭﺗﺆﰐ ﺍﻟﺰﻛﺎﺓ ﻭﺗﺼﻮﻡ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻭﲢﺞ ﺍﻟﺒﻴﺖ ﺇﻥ ﺍﺳﺘﻄﻌﺖ ﺇﻟﻴﻪ
.ﺳﺒﻴﻼ
Maksudnya:
„Dia berkata: „Wahai Muhammad! Ceritakan kepadaku tentang Islam‰.
Lalu Rasulullah S.A.W menjawab: „Islam itu ialah kamu menyaksikan
bahawa tiada Tuhan yang disembah melainkan Allah dan Muhammad
adalah pesuruh Allah, kamu mendirikan solat, mengeluarkan zakat dan
menunaikan haji jika kamu mampu mengerjakannya‰.
(b) Kepatuhan, ketundukan, ketaatan dan penyerahan diri dengan penuh
keikhlasan dan sukarela, bukan dengan terpaksa kepada Allah S.W.T dalam
seluruh aspek kehidupan iaitu melibatkan komponen fitrah manusia seperti
jasmani, rohani, akal dan perasaan. Ia juga merangkumi aspek-aspek
rabbani iaitu akidah, syariat dan akhlak.
Berikut adalah beberapa ayat al-Quran yang menunjukkan maksud Islam
seperti yang dibincangkan.
Firman Allah S.W.T dalam surah Ali `Imran ayat 83:
⇓Ä ö‘{F $#ρu ÏN≡uθ≈ϑy ¡¡ 9#$ ’Îû ⎯Βt Νz n=™ó r& …ÿ ã&!s ρu χš θäó7ö ƒt «!#$ ⎯Ç ƒŠÏ uötóùs r&
∩∇⊂∪ χš θãè_y öムμÏ ‹ø s9Î)uρ $δ\ ö Ÿ2ρu $Yãθö Ûs
Maksudnya:
„Patutkah sesudah (mengakui dan menerima perjanjian) itu, mereka
mencari agama lain daripada agama Allah? Padahal kepada-Nyalah tunduk
taat sekalian makhluk yang ada di langit dan di bumi, sama ada dengan
sukarela ataupun terpaksa, dan kepadanya lah mereka dikembalikan‰.
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
TOPIK 3 ISLAM: PENGERTIAN DAN CIRI-CIRI 35
Firman Allah S.W.T dalam surah Ali `Imran ayat 19:
∩⊇®∪ …3 ÞΟ≈n=ó™}M #$ «!#$ y‰ΨãÏ š⎥⎪eÏ$!$# β¨ Î)
Maksudnya:
„Sesungguhnya agama (yang benar dan diredhai) di sisi Allah ialah
Islam..‰.
Firman Allah S.W.T dalam surah Ali `Imran ayat 85:
⎯z ΒÏ Íοt ÅzψF $# ’Îû θu δè uρ μç ÷ΨÏΒ Ÿ≅t6ø)ム⎯=n sù $ΨY ƒŠÏ ΝÄ ≈=n ó™}M #$ u ö îx Æ Gt ö;ƒt ⎯Βt uρ
∩∇∈∪ z⎯ƒÌ¡Å ≈y‚9ø #$
Maksudnya:
„Dan sesiapa yang mencari agama selain agama Islam, maka tidak akan
diterima daripadanya, dan ia pada hari akhirat kelak dalam kalangan
orang-orang yang rugi‰.
Firman Allah S.W.T dalam surah Luqman ayat 22:
3 ’4 s+øOθâ ø9#$ Íοuρöãèø9$$ Î/ y7|¡ôϑtGó™$# ‰Ï )s sù Ö⎯Å¡øtΧè uθèδρu !« #$ ’<n Î) …ÿ çμγy _ô ρu öΝ=Î ó¡„ç ⎯tΒρu *
∩⊄⊄∪ ‘Í θΒã W{#$ èπt7É)≈ãt «!$# ’n<Î)ρu
Maksudnya:
„Dan sesiapa yang berserah diri bulat-bulat kepada Allah (dengan ikhlas)
sedang dia berusaha mengerjakan kebaikan, maka sesungguhnya ia telah
berpegang kepada simpulan (tali agama) yang teguh dan (ingatlah) kepada
Allah jualah kesudahan segala urusan‰.
(c) Sistem dan peraturan hidup yang bersifat integral dan syumul
(menyeluruh) yang datangnya daripada Allah S.W.T yang disampaikan
bagi mengatur kehidupan insan, menjadi dasar akhlak mulia dan
disampaikan oleh Nabi Muhammad S.A.W untuk dijadikan panduan
kepada seluruh manusia. Walau bagaimanapun, kepatuhan atau
keingkaran terhadap peraturan tersebut mempunyai implikasi dan kesan
tertentu daripada sudut penilaian pahala dan dosa. Inilah yang difahami
melalui firman Allah S.W.T dalam surah Ali `Imran ayat 85, iaitu:
Hak Cipta © Open University Malaysia (OUM)
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
NOTA TASAWWUR ISLAM (OUM)
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search