ตอนที่ ๔ พลุสัญญาณ ๑๐. กล่าวทั่วไป ( รูปที่ ๖๔-๗๓ ) ก. ในตอนนี้ได้กล่าวถึงวิธีการติดต่อสื่อสารด้วยพลุสัญญาณ มีภาพแสดงประกอบ ข้อจำกัดในการใช้ พลุสัญญาณมีอยู่ว่าต้องกำหนดการใช้ไว้โดยแน่นอน หรือสัญญาณนั้น ๆ ต้องมีการเตรียมการล่วงหน้า สัญญาณเหล่านี้ได้กำหนดบังคับไว้ในระดับกองทัพ, กองทัพน้อย, กองพล, กองพลน้อย, กรม, กองพัน ลงมา จนถึงระดับกองร้อย และภายใต้สภาวะการณ์ที่ แน่นอน โดยปกติความหมายเบ ื้ องต้นจะกำหนดไว้ในคำแนะนำ ปฏิบัติการสื่อสาร ข. พลุสัญญาณเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดแสงและควันอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกัน อาจจะเป็น ชนิดดาวเดียวมีร่ม หรือดาวหลายดวงไม่มีร่ม และพร้อมด้วย หรือปราศจากดินส่องวิถีด้วยก็ได้ ๑๑. คำจำกัดความ "พลุสัญญาณ" ในที่นี่หมายถึงพลุสัญญาณท ี่ไช้สำหรับให้สัญญาณเท่านั้น ความหมายอย่างแท้จริง ของ Pyrotechnics นั้น "ศิลป์ของไฟ" ดังนั้นพลุสัญญาณ คือ สิ่งที่ก่อให้เกิดการลุกไหม้ เคร ื่ องกลไกและ เครื่องกำเนดิควันเคมี, สัญญาณไฟฟ้า เป็นเพียงยุทธภัณฑ์เท่านั้น หาใช่พลุสัญญาณหรือไม่กระสุนส่องแสง กระสุนควันสีและส่องวิถี เป็นพลุสัญญาณอย่างแท้จริงแต่พราะว่าส ิ่ งเหล่านั้นมีความเก ี่ ยวเนื่องกันอย่างใกล้ชิด กับกระสุนปืนใหญ่จึงได้กล่าวไว้ใน คท. ๔ - ๑๙๐๐ รายละเอียดของลูกระเบิดขว้างและยิง ก. ดาวเดียว ข. เป็นช่อ รูปที่ ๖๔ ผลของการส่องสว่างแต่ละชนิด ก. ดาวเดียว ข. เป็นช่อ
๔๘ ค. ดาวคู่ ง. ดาวคู่ส่องวิถี (ส่องวิถีก่อนแล้วจึงมีดาวคู๋) รูปที่ ๖๔ ผลของการส่องสว่างแต่ละชนิด ค. ดาวคู่ ง. ดาวคู่ส่องวิถี (ส่องวิถีก่อนแล้วจึงมีดาวคู๋) ชนิดควันจากปืนเล็ก ได้กล่าวไว้ใน รส. ๒๓ - ๒๐ ในเรื่องเกี่ยวกับความรู้ทั่วไปและทางเทคนิคของ พลุสัญญาณทางทหาร มีอยู่ใน คท. ๙-๑๓๗๐-๒๐๐ ๑๒. คุณลักษณะ ก. พลุสัญญาณที่จ่ายให้ไปนั้น มักจะเป็นพลุสัญญาณทั้งนัด ซึ่งหมายถึงว่ามีส่วนต่าง ๆ ทั้งหมดท ี่ จำเป็นสำหรับใช้งาน ๑) สารประกอบท ี่ใช้ออกซิเจนเพื่อให้เกิดการลุกไหม้ ๒) เชื้อเพลิง ๓) ตัวยึดและกันน้ำ ๔) ตัวให้แสงสี ข. ในบางกรณีวัตถุอย่างหน ึ่ งอาจทำหน้าที่ดังกล่าวมาแล้วข้างตน้หลายอย่างด้วยกัน ๑๓. สัญญาณควัน อาจใช้ควันส่งสัญญาณได้ทั้งทางพื้นดินและพ ื้ นดินสู่อากาศ ควันขาวและควันสีสามารถใช้ เพอ ื่ ความมุ่งหมายอันน ี้ได้โดยทำการยิงกระสุนจากเคร ื่ องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็ก จากเครื่องยิงลูกระเบิดหรือ จากปืนใหญ่ลูกระเบิดขว้างควัน ออกแบบสำหรับให้ทหารใช้เป็นบุคคล เราสามารถเห็นสัญญาณควันได้ ในระยะไกลๆ ในเมื่อฉากหลังของภูมิประเทศตรงกันข้ามมีสีตัดกัน สัญญาณควันไม่เหมาะในการส่งข่าว
๔๙ แต่เรานำไปใช้สำหรับการติดต่อส ื่ อสาร โดยเตรียมสัญญาณนั้นๆ ไว้ล่วงหน้า ระหว่างหน่วยเล็กๆ กับเคร ื่ องบิน ฝ่ายข้าศึกอาจตรวจการณ์พบสัญญาณควันได้ด้วยเหตุนี้สมควรพิจารณาปกปิดความลับ โดยไม่เปิดเผยที่ต ั้ ง ที่ม ั่ นหรือความมุ่งหมาย สำหรับรายละเอียดที่พอเปรียบเทียบในการใช้ควันด้วยเครื่องยิงลูกระเบิด และปืนใหญ่นั้น ดูใน รส. ๖-๒๐ ๑๔. ลูกระเบิดขว้างควัน ก. ลูกระเบิดขว้างควัน HC ชนิดนี้ เป็นลูกระเบิดเพลิงชนิดหนึ่ง ใช้เป็นเครื่องหมายสัญญาณ และ ทำฉากควัน เมื่อลูกระเบิดนี้ถูกจุดจะทำให้เกิดควันสีขาวทึบ ควันนี้ไม่เป็นอันตรายแก่หน่วยทหารเมื่อหายใจ เอาควันเข้าไปเพียงบาง ๆ และในระยะเวลาอันสั้น ข. ลูกระเบิดขว้างควันสีมีลักษณะเช่นเดียวกันกับลูกระเบิดขว้างควันขาว เอช.ชี. ลำตัวลูกระเบิด มีแถบสีเหลืองคาด แต่ตัวทาสีแสดงสีของควันที่บรรจุอยู่ภายในบรรจุสารผสมสีชนิดลุกไหม้ทำให้เกิดสีต่างๆ ได้หลายสีแต่ในบัจุบันนี้มีมาตรฐานอยู่เพียง ๔ สีเท่านั้น คือ สีแดง , สีเขียว , สีม่วง, และสีเหลือง เป็นลูก ระเบิดชนิดลุกไหม้ใช้ชนวนจุด ค. ลูกระเบิดขว้างควันฟอสฟอรัสขาว ถึงแม้ว่าในขั้นต้นในการใช้จะก่อให้เกิดการลุกไหม้เผาผลาญได้ แล้วยังอาจใช้สำหรับทำฉากควันกำบังได้ด้วย หรือชี้ตำแหน่งเป้าหมาย เป็นลูกระเบดิชนิดระเบิดพร้อมด้วย ชนวนระเบิด ส่วนท้ายของลูกระเบิดขว้าง M34 ฟอสฟอรัสขาวอาจจะมีหางนำทิศสำหรับใช้เช่นเดียวกับลูก ระเบิดยิงจากปืนเล็ก ประกอบเข้ากับหางนำทิศ M1A1 หรือ M1A2 ลูกระเบิด M15 ฟอสฟอรัสชาว ไม่มีขีด ความสามารถอันน ี้ ๑๕. ลูกระเบิดยิงจากปืนเล็กและพลุสัญญาณพื้นดิน กล่าวทว ั่ ไป โดยทั่วไปเราใช้พลุสัญญาณสำหรับส่งสัญญาณด้วยการใช้ยิงด้วยเครื่องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็กและ พลุสัญญาณพื้นดินมากที่สุด เครื่องมือ รูปที่ ๖๕ ลข. ควัน HC M8
๕๐ รูปที่ ๖๖ ลข. ควันฟอสฟอรัสขาว M15 รูปที่ ๖๗ ลข. ควันฟอสฟอรัสขาว M34
๕๑ ของทั้งสองอย่างนี้มีลักษณะเหมือนกันมาก ความแตกต่างที่สำคัญที่สุดก็คือว่าลูกระเบิดยิงจากปืนเล็ก มีหัวกลม และพลุสัญญาณพื้นดินมีรูปเป็นทรงกระบอก, ทั้งสองอย่างอาจทำการยิงจากเครื่องยิงลูกระเบิดจาก ปืนเล็ก ๑๖. ลูกระเบิดควันยิงจากปืนเล็ก ก. ลูกระเบิดควันฟอสฟอรัสขาวยิงจากปืนเล็ก ชนวนที่ติดตั้งไว้เป็นชนวนกระทบแตก ในเมื่อกระทบ กับเป้าหมายหรือบนพื้นดิน เมื่อลูกระเบิดแตกออกระกระจายฟอสฟอรัสขาวออกโดยรอบตัว ส่วนที่น้อยที่สุด ครอบคลุมพื้นที่เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒๐ เมตร และทำให้เกิดควันขาวทึบ ลูกระเบิดควันฟอสฟอรัสขาวยิงจากปืน เล็กก็เหมือนกันกับ ลข. ควันฟอสฟอรัสขาว มีความมุ่งหมายอยู่ ๔ อย่าง ซึ่งอาจใช้สำหรับเผาผลาญและการ สูญเสีย กับสำหรับให้อาณัติสัญญาณและทำฉากกำบัง ข. ลข. ควันสี ใช้สำหรับให้อาณัติสัญญาณโดยเฉพาะ เป็นแบบชนวนกระทบแตก และมีอยู่ ๔ สี คือ สีแดง, สีเหลือง , สีม่วง , และสีเขียว ค. ลูกระเบิดยิงจากปืนเล็กควันสีทางยาว ลูกระเบิดนี้คล้ายกับลูกระเบิดยิงจากปืนเล็กควันสี แต่ไม่ใช้ ชนวนกระทบแตกและสลักนิรภัยลูกระเบิดนี้ถูกจุดด้วยประกายเพลิงของดินส่งกระสุนที่ปากลำกล้องปืน จะ เริ่มปล่อยควันออกเป็นควันทางยาว ในเมื่อลูกระเบิดหลุดออกจากเครื่องยิงไปแล้วประมาณ ๕๐ ฟุต และควัน จะออกแล่นเป็นทางยาวไปอย่างน้อยที่สุด ๑๒ วินาที ( ประมาณ ๒๕๐ ฟุต ) ลูกระเบิดนี้มีสีแดง , สีเหลือง , สี ม่วง และสีเขียว ๑๗. พลุสัญญาณพื้นดิน ก. พลุสัญญาณพื้นดิน อาจจะให้แสงหรือควันอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้เป็นรายการของพลุสัญญาณ พื้นดินที่มีอยู่ ๑) พลุสัญญาณพื้นดิน ร่มขาว ๒) พลุสัญญาณพื้นดิน ช่อขาว ๓) พลุสัญญาณพื้นดิน ร่มเขียว ๔) พลุสัญญาณพื้นดิน ช่อเขียว ๕) พลุสัญญาณพื้นดิน ร่มเหลือง ๖) พลุสัญญาณพื้นดิน ช่อเหลือง ๗) พลุสัญญาณพื้นดิน ร่มแดง ๘) พลุสัญญาณพื้นดิน ช่อแดง ๔) พลุสัญญาณพื้นดิน ควันแดง ๑๐) พลุสัญญาณพื้นดิน ควันเหลือง ๑๑) พลุสัญญาณพื้นดิน ควันเขียว ข. กำหนดชนิดพลุสัญญาณพื้นดิน โดยมีเครื่องหมายที่หีบห่อและที่ตัวพลุเพิ่มเติมจากเครื่องหมาย ตามปกติ กับมีสีแสดงสีของแสงหรือควันที่เกิดจากพลุชนิดนั้น ๆ และมีอักษรย่อแสดงแบบของพลุเป็นรูปนูน
๕๒ เพื่อให้กำหนดชนิดได้ในท ี่ มืด ส่วนบนทั้งหมดของพลุสัญญาณพ ื้ นดินทาสีและมีเคร ื่ องหมาย พลุสัญญาณพ ื้ นดิน ชนิดควันมีแถบสี แสดงสีของควันไว้ที่ปลายดา้นใดด้านหนึ่งโดยรอบ กว้าง ๑/๒ นิ้ว ๑๘. พลุลัญญาณพื้นดินแบบจรวดชนิดมือจับ ก. ต่อไปน ี้ เป็นแบบของจรวดสัญญาณที่มีอยู่ ๑) ช่อเขียว ๒) ช่อแดง ๓) ร่มขาว ๔) แดงทางยาว ข. พลุสัญญาณเหล่านี้มีส่วนประกอบพร้อมอยู่ในตัว ครีบหางนำทิศพลุสัญญาณพื้นดิน พลุสัญญาณ แต่ละอันประกอบด้วยกระบอกสามอันรวมศูนย์เดียวกัน กระบอกชั้นนอกสำหรับบรรจุพลุชั้นต่อไปเป็น กระบอก เคร ื่ องยิงและชั้นในกระบอกเคร ื่ องยิงเป็นกระบอกครีบหางนำทิศ ซึ่งบรรจุดินส่งจราด และช ั้ นส่วน ของสัญญาณพร้อมด้วยร่มหรือช่อ ต่อไปเป็นการเตรียมพลุสำหรับทำการยิง ถอดฝาครอบออกจากหัวกระบอก เครื่องยิง แล้วนำไปสวมที่ท้ายกระบอกเครื่องยิง (จอกกระทบแตก) ยิงพลุสัญญาณ โดยการใช้มือข้างหนึ่งถือ พลุไว้ในทางด่ิง และพร้อมกันน ั้ นก็ใช้มืออีกข้างหนึ่งกระแทกฝาครอบ (ที่ท้ายกระบอกเคร ื่ องยิง) ในระหว่างทำ การยิง ถือพลุสัญญาณด้วยแขนทั้งสองเหยียดตรงและเหนือระดับสายตาเล็กน้อย เมื่อทำการยิงขึ้นไป กระบอกครีบหางนำทิศจะแล่นขึ้นไปสูงประมาณ ๗๕๐ ฟุต พร้อมกับชิ้นส่วนของสัญญาณจะถูกขับออกและ เผาไหม้จาก ๔ ถึง ๓๖ วินาทีทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดของสัญญาณที่ใช้(เป็นช่อหรือเป็นร่ม) พลุสัญญาณทั้งกล่อง ยาว ๑๐ ๕/๘ นิ้ว มีเส้นผ่าศูนย์กลางยาว ๑ ๓/๔ นิ้ว และมีน้ำหนัก ๑.๒๙ ปอนด์
๕๓ ๑๙. เครื่องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็ก ก. เครื่องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็ก M7 M7A1 M7A2 และ M7A3 ซึ่งใช้สำหรับยิงลูกระเบิดยิงจาก ปืนเล็กและพลุสัญญาณพื้นดินจาก ปลยบ.M1 ทั้งสองอย่าง เครื่องยิงนี้จะสวมติดอยู่ที่ปลายปากลำกล้องปืน เครื่องยิงทั้ง ๔ แบบน ี้ ที่ตัวเครื่องยิงทำแว่นแว่นหลาย ๆ แว่น สำหรับใช้ยิงลูกระเบิดในเม ื่ อทำการยิงด้วยมุมยิง สูงในระยะต่าง ๆ กัน ที่ตอนปากกระบอกเครื่องยิงมีขดแหนบยึดถูกระเบิด สำหรับยึดลูกระเบิดให้ติดกับ กระบอกเครื่องยิงตามแว่นต่าง ๆ เพื่อจัดระยะยิง เครื่องยงิลูกระเบิดจากปืนเล็กแบบ M7A3 มีวงแว่นเคร ื่ องยิง และร่องเกลียวเพิ่มอีก ๓ แว่น คือหมายเลข 2A, 3A, และ 4A ซึ่งโดยปกติจะพบว่าตัวเครื่องยิงอื่น ๆ มีเพียง ๖ แว่น วงแว่นที่เพ ิ่ มเหล่านี้ใช้ในเมื่อทำการยิงลูกระเบิดจากปืนเล็กชนิดใหม่กว่า ซึ่งมีท่อหางนำทิศที่ยาวกว่า เครื่องยิง M7A2 ซึ่งไม่ได้แสดงไว้ในที่นี้รูปร่างเหมือนกันกับ M7A3 แต่สั้นกว่าประมาณ ๑ ๑/๒นิ้ว และไม่มี แว่นจัดระยะยิงหมายเลข 2A , 3A และ 4A ตามที่กล่าวมาแล้ว รูปที่ ๗๐ เครื่องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็ก
๕๔ ข. เครื่องยิงลูกระเบิด M76 ใช้สำหรับทำการยิงลูกระเบิดจาก ปลยบ.M14 เครื่องยิงลูกระเบิด M76 ก็มีรูปร่างเหมือนกันกับเครื่องยิง M7A3ซง่ึใช้ยิงด้วย ปลยบ.M1เว้นแต่ว่ามีการแก้ไขแหนบยึดลูกระเบิดให้ดีขึ้น และไม่มีแผ่นเหล็กยึดเครื่องยิงและแหนบปล่อยให้เคร ื่ องยิ่งสะท้อนถอยหลังเป็นอิสระจากปืน ข้อควรระวัง เมื่อลูกระเบิดยิงจากเคร ื่ องยิง M76 ดิ้นระบายแก๊ซของจุกเกลียวฝาบีดหัวกระบอกสูบท ี่ ปลยบ.M14 ต้องหมุนกลับไปอยู่ในท่าปิด การเตรียมการสำหรับทำการยิง จงนำวีธีต่อไปนี้ไปใช้สำหรับลูกระเบิดและพลุสัญญาณพื้นดินต่างๆ ก. เปิดกล่องแล้วนำลูกระเบิดหรือพลุออกมา ข. ตรวจสอบว่าใช้งานได้ ค. ถอดจุกไม้ค๊อร์กแล้วนำลูกระเบิดหรือพลุไปติดที่เคร ื่ องย ิ่ ง ง. ถ้างวดงานของลูกระเบิดหรือพลุสัญญาณยังใหม่ จะเห็นว่ากระสุนแยกเก็บไว้ต่างหาก กระสุนท ี่ งวดงานเก่า กว่าจะพบกระสุนที่หางลูกระเบิดภายใต้จุกไม้ค๊อร์ก จ. ถ้าลูกระเบดิหรือพลุที่ไม่ยิง ให้นำกลับไปไว้ที่เดิมและไม่ต้องห่อ รูปที่ ๗๑ กระสุนใช้ในการยิงลูกระเบิดจากปืนเล็กและพลุสัญญาณพื้นดิน ขนาด ๓๐ M3 ๒๑. ข้อระมัดระวังและการรักษา ก. ดินส่งกระสุนสำหรับลูกระเบิดจากปืนเล็ก โดยปกติไม่ใช้กระสุนซ้อมรบหรือกระสุนจริง ในการขับ ดันลูกระเบิดจากปืนเล็ก หรือพลุสัญญาณพื้นดิน เราใช้กระสุนยิงลูกระเบิดจากปืนเล็ก ขนาด .๓๐ นว ิ้ M3 ใช้ กับ ปลยบ.M88 และกระสุนยิงถูกระเบิดขนาก ๗.๖๒ มม.ใช้กับ ปลยบ. M14 ข. ข้อควรระวังเป็นพิเศษสำหรับการยิงพลุสัญญาณพื้นดิน ๑) เมื่อทำการยิงด้วยมุมยิงสูงโดยวีธีเล็งสำรอง ใช้ท่านั่งคุกเข่ายิง หรือท่านั่งราบยิง ได้กล่าว ไว้ใน รส. ๒๓-๓๐ ข้อ ๔๙ ๒) เมื่อทำการยิงด้วยมุมยิงต่ำโดยวิธีเล็งตรง ท่านอาจทำการยิง ปลยบ. จากไหล่ในท่ายืนยิง หรือนั่งคุกเข่ายิง ได้กล่าวไว้ใน รส. ๒๓-๓๐ ข้อ ๓๘ ข. และ ค. ๓) ให้ก้มศีรษะลง และไม่ต้องเฝ้าดูในขณะที่พลุสัญญาณกำลังพุ่งขึ้น เพราะว่ามันอาจเกิด "การพน่มาข้างหลัง" จากดินส่งกระสุนได้
๕๕ ๔) ในการฝึก ควรระวังเมื่อทำการยิงพลุ อย่าให้ตัวลูกระเบิดที่ยิงแล้วตกถูกทหารฝ่ายเดียวกัน หน่วยทหารที่ร่วมในการฝึกควรจะต้องสวมหมวกเหล็ก หรือนำมาตรการในการป้องกันอื่น ๆ อย่างใดอย่างหนึ่ง มาใช้ เพื่อหลีกเลี่ยงจากการที่ปลอกพลุสัญญาณตกถูก ๕) การหยิบยกพุลสัญญาณพื้นดิน ต้องทำด้วยความระมัดระวัง ไม่ให้ส่วนหางได้รับความ กระทบกระเทือนเสียหาย ห้ามใช้ลูกระเบิดหรือพลุที่บุบ โค้งงอ หรือท่อนำทิศที่มีรูปร่างผิดไป ๖) ต้องเป็นที่มั่นใจได้ว่าท่อนำทิศสะอาดและลูกระเบิดหรือพลุสัญญาณหมุนได้คล่องบน เครื่องยิง ๗) อย่าสวมพลุสัญญาณทั้งไว้กับเครื่องยิง จนกว่าจะถึงเวลาใช้พลุสัญญาณนั้น อย่าถอดจุก ไม้ค๊อร์กจากหางลูกระเบิดจนกว่าจะถึงเวลาสวมพลุสัญญาณกับเครื่องยิง ๒๒ . พลุสัญญาณยิงจากปืนยิงพลุ และเครื่องยิงพลุ ก. พลุสัญญาณเบบนี้เป็นแบบเก่าซึ่งมีมาแต่ตั้งเดิม มีความมุ่งหมายใช้สำหรับให้อาณัติสัญญาณ ระหว่างเครื่องบินไปยังเครื่องบินหรือเครื่องบินไปยังพื้นดิน อย่างไรก็ดี จากการทดลองมาแล้วปรากฏว่าทหาร บนภาคพื้นดินใช้พลุชนิดนี้ได้ดีเช่นเดียวกัน เพราะว่าเป็นเครื่องยิงที่เบาและกระทัดรัด ข. พลุสัญญาณเครื่องบิน (ข้อ ๒๓) ก่อให้เกิดประกายและเสียงทำด้วยอลูมิเนียมรีดเป็นชั้นเดียวกัน มีขอบคัดปลอกใช้ยิงจากปืนยิงพลุ ANM8 และเครื่องยิงพลุ M9 เครื่องยิงพลุสัญญาณ M1A1 ใช้เป็นเครื่องยิง สัญญาณกำหนดด้วยสูงกระสุนแตก M27 เครื่องยิงเหล่านี้และการปฏิบัติ ได้กล่าวไว้ใน คท.๙-๑๒๙๐ ๒๓. พลุสัญญาณเครื่องบิน ก. พลุสัญญาณเครื่องบิน แบบที่ใช้กันอยู่ในบัจจุบันนี้เป็นอลูมิเนียมชั้นเดียวมีขอบคัดปลอก แบบเก่า ซึ่งยังคงใช้อยู่ ตัวทำด้วยอลูมิเนียมหรือกระดาษ หัวทำด้วยทองเหลือง รูปร่างเหมือนกระสุนปืนลูกซองขนาด ใหญ่ ลูกพลุมีแบบดาวเดียว ดาวคู่และดาวคู่ส่องวิถี พลุสัญญาณเหล่านี้ในเวลากลางคืนอาจจะเห็นได้ไกลถึง ๕ ไมล์ และ ๒-๓ ไมล์ในระหว่างเวลากลางวัน ข. พลุสัญญาณชนิดดาวเดี่ยวมีแถบสีกว้าง ๑/๒ นิ้ว ๑ แถบ คาดโดยรอบปลอกกระสุนซึ่งใช้สี เหมือนกับสีของดาว พลุสัญญาณชนิดดาวคู่มีแถบสีกว้าง ๑/๔ นิ้ว ๒ แถบ แสดงสีของดาวแต่ละดวงตามลำดับ พลุสัญญาณดาวคู่ส่องวีถี มีแถบสีกว้าง ๑/๔ นิ้ว ๑ แถบ ตามสีของส่องวิถีและแถบสีกว้าง ๑/๒ นิ้ว ๒ แถบ แสดงสีของดาว ค. ข้อควรระวังเพิ่มเติมในการหยิบยกขนย้าย มีดังต่อไปนี้ ๑) จะต้องระวังป้องกันไม่ให้กระทบกระแทกชนวน เพราะอาจทำให้ดินส่งกระสุนขับวัตถุส่อง แสงซึ่งติดไฟ ออกจากปลอก ๒) พลุสัญญาณที่หีบเปิดแล้ว จะต้องตรวจดูปลอกก่อนนำไปไช้ ถ้าปลอกบุบมีรอยแตก หลวม คลอน ผิดรูปร่างห้ามนำไปใช้
๕๖ ๓) ในการยิงพลุสัญญาณจากอากาศ ควรหาทางระวังป้องกันและแก้ปัญหาไว้ในเม ื่ อพลุหมด กำลัง ปลอกกระสุนตกลงในหน่วยทหารฝ่ายเดียวกัน ๒๔. พลุลัญญาณแบบทำให้เกิดประกายแสงและเสียง ก. พลุสัญญาณนี้มีรูปร่างเหมือนกันกับพลุสัญญาณเคร ื่ องบิน มีความมุ่งหมายสำหรับให้กรรมการใช้ ในระหว่างการฝึกการยิงของปืนใหญ่ด้วยกระสุนปืนใหญ่เทียมแตกอากาศ ข. ข้อควรระวังอย่างกว้าง ๆ ในการนำพลุสัญญาณไปใช้มีดังต่อไปน ี้ รูปที่ ๗๒ เครื่องหมายแสดงพลุสัญญาณที่ใช้กับเครื่องยิงพลุ
๕๗ ๑.) เมื่อทำการยิงข้ามศีรษะของหน่วยทหาร ต้องตั้งมุมสูงที่กระบอกหรือเครื่องยิงไม่ต่ำกว่า ๔๕ องศา ซึ่งจะประกันได้ว่าการระเบิดของพลุจะอยู่สูงในเกณฑ์นิรภัย (เมื่อตั้งมุมสูง ๔๕ องศา พลุจะระเบิด ออกที่ความสูงประมาณ ๑๐๐ ฟุต) ๒.) ชี้แจงไม่ให้ทหารหันหน้าไปยังตำบลระเบิด ๓) ชี้แจงให้ทหารที่อยู่นอกที่กำบังทราบว่าต้องสวมหมวกเหล็ก ๒๔. พลุสัญญาณพื้นดินชนิดกำหนดด้วยความสูงกระสุนแตก ก. พลุสัญญาณชนิดนี้มีความมุ่งหมายในการใช้ และการยิง ผิดกันกับพลุสัญญาณพื้นดินอื่น ๆ และ คล้ายคลึงกันกับพลุสัญญาณ เครื่องบินยิงจากเครื่องยิงพลุสัญญาณพื้นดิน M1A1 และใช้สำหรับการฝึกของ ปืนใหญ่สนามเพียงอย่างเดียวเท่านั้น พลุนี้พ่นก้อนควันออกมาในระยะสูงสุดประมาณ ๖๕๐ ฟุต รูปที่ ๗๓ สัญญาณพื้นดินชนิดกำหนดด้วยความสูงกระสุนแตก ข. ข้อควรระวังเพิ่มเติม นอกจากข้อควรระวังของพลุสัญญาณอื่น ๆ ตามข้อ ๒๑ แล้ว ในการฝึกผู้ยิง ต้องระวังตลอดเวลาให้ทุกส่วนของร่างกายอยู่ต่ำกว่าปากกระบอกเครื่องยิง เมื่อทำการยิงพลุสัญญาณน ี้
ตอนที่ ๕ สัญญาณอากาศ/พื้นดิน ๒๖. ระบบแผ่นผ้าสัญญาณ กล่าวโดยทั่วไป ระบบแผ่นผ้าสัญญาณ เป็นวิธีเบื้องต้นที่ซึ่งหน่วยทหารทางภาคพื้นดิน อาจจะทำการติดต่อกับ เครื่องบินในขั้นที่จำกัด โดยปูแผ่นผ้าสัญญาณบนพื้นดิน ๒๗. ขนาดของแผ่นผ้าสัญญาณ แผ่นผ้าสัญญาณ ควรจะมีขนาดพอเพียงเพื่อที่จะมองเห็นจากทางอากาศได้ง่าย และควรจะต้องมีสีตัด กันในระหว่างเครื่องหมายกับฉากหลังซึ่งต้องอยู่ในพื้นที่โล่งแจ้ง แผ่นผ้าสัญญาณอย่างน้อยที่สุดควรมีขนาดยาว ๖ ฟุต และกว้าง ๒ ฟุต ในเมื่อเราไม่ได้เตรียมแผ่นผ้าสัญญาณเอาไว้ก่อนอาจกระทำได้โดย ก. ใช้แถบผ้า หรือวัตถุที่อ่อนตัวที่คล้ายคลึงกัน อย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้ ข. วางท่อนไม้ ก้อนหิน หรือวัตถุอื่น ๆ บนพื้นดิน ค. เขียนสัญญาณบนหิมะ พื้นดิน หรือทราย ๒๘. ลานปูแผ่นผ้าสัญญาณ ปราบพื้นที่ให้ราบเรียบ ถากถางพื้นดินหย่อมหนึ่ง ประมาณ ๔๐ - ๑๓๐ ฟุต ในพื้นที่นี้ควรเลือกพื้นที่ๆ ดีที่สุด เพื่อเป็นลานปูแผ่นผ้าสัญญาณ มีความพอเพียงสำหรับแสดงข่าวสารและเครื่องหมายพิเศษ ให้ผู้ตรวจ การณ์ทางอากาศสามารถอ่านข่าวและปฏิบัติการ ทิ้งข่าว ตกข่าว ได้อย่างพอเพียง ๒๙. เครื่องหมายกำกับ ความมุ่งหมายในการใช้เครื่องหมายกำกับ (รูปที่ ๗๔) เพื่อบอกผู้ตรวจการณ์ให้ทราบว่าการปูนั้นอ่าน เป็นตัวอักษร (รูปที่ ๗๖) เป็นจำนวนเลข (รูปที่ ๗๗) หรือเป็นประมวล (รูปที่ ๗๘) ๓๐. เครื่องหมายกำกับการอ่าน (เครื่องหมาย "พร้อมแล้วอ่านได้") ก. เครื่องหมายกำกับการอ่าน เป็นแผ่นผ้าสัญญาณผืนเดี่ยว ปูอยู่กึ่งกลางตั้งได้ฉากกับแผ่นผ้าหลัก (รูปที่ ๗๔) เป็นแผ่นผ้าสัญญาณแผ่นสุดท้ายที่จะปู และเป็นแผ่นแรกที่จะเก็บในเมื่อจะเปลี่ยนหรือย้าย ข. เมื่อใช้โดยไม่มีเครื่องหมายกำกับอย่างอื่น หมายความว่า "จงอ่านเป็นประมวล" (รูปที่ ๗๕) ค. ในประการอื่นๆ หมายความว่า "ด้านบนของจำนวนเลขแผ่นผ้าหรือหมู่คำ" และการปู "พร้อมแล้ว อ่านได้" ๓๑. เครื่องหมายกำกับอักษร เมื่อปูเหนือเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" หมายความว่า "จงอ่านเป็นตัวอักษร" (รูปที่ ๗๖)
๕๙ ๓๒. เครื่องหมายกำกับจำนวนเลข เมื่อปูเหนือเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" (รูปที่๗๔) ก็หมายความว่า "จงอ่านเป็นจำนวนเลข" (รูปที่ ๗๗) ๓๓. เครื่องหมายกำกับประมวล (รูปที่ ๗๘) ก. เมื่อปูเหนือเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" ก็หมายความว่า "จงอ่านจุดและขดีเป็นประมวล" ข. เมื่อส่งสัญญาณตัวอักษรเป็นประมวล เราแทน จุด โดยให้แผ่นผ้าสัญญาณตั้งได้ฉากกับเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" และแทน ขีด โดยให้แผ่นผ้าสัญญาณขนานกับเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" (รูปที่ ๗๔) รูปที่ ๗๔ เครื่องหมายกำกับแผ่นผ้า
๖๐ รูปที่ ๗๕ การใช้ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณ การปูนี้ เป็นการส่งสัญญาณแรกของข่าวประเภทร้องขอ เลข ๔ และ ๐ แสดงจำนวนเลข ๔๐ ใน ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณ ๓๔. ระเบียบปฏิบัติ ก. แผ่นผ้าตั้งฉากอันหน ึ่ งในหมายเลขแต่ละตัว และในเครื่องหมาย "จงอ่านเป็นตัวอักษร" และ "จงอ่านเป็นตัวเลข" นั้น ใช้เป็นแผ่นผ้าหลัก ตั้งอยู่ประมาณกึ่งกลางของเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" การปูให้ปูแผ่นผ้าหลักก่อน แล้วคงไว้ในที่เดิมตลอดเวลาที่การส่งสัญญาณด้วยแผ่นผ้ายังคงดำเนินอยู่ ข. เมื่อจะส่งตัวเลข (หรือเคร ื่ องหมาย) ๑ ตัว ให้ปูแผ่นผ้าหลัก ๑ แผ่น แต่ถ้าจะส่งตัวเลข (หรือเครื่องหมาย) ๒ ตวั ให้ปูแผ่นผ้าหลัก ๒ แผ่น ในแนวเดียวกัน โดยให้แผ่นหนึ่งอยู่เหนืออีกแผ่นหนึ่ง ค. การติดต่อสื่อสารด้วยแผ่นผ้า ในขั้นแรกเริ่มต้นด้วยการปูแผ่นผ้าหลัก ๒ แผ่น เอาแผ่นหนึ่งปูเหนือ อีกแผ่นหนึ่ง เมื่อเราปูเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" เข้าไป ด้วยก็หมายความว่า "มีข่าวถึงท่าน" น ี่ เป็นการปฏิบัติ โดยปกติ อย่างไรก็ดีการส่งข่าวยังคงดำเนินต่อไป โดยไม่ต้องมีสิ่งที่กล่าวมาแล้วข้างต้นน ั้ นเลย ซึ่งใช้วิธีดึงดูด ให้เครื่องบินเกิดความสนใจในเมื่อไม่ได้เตรียมการไว้ก่อน
๖๑ ง. เมื่อเปลี่ยนจำนวนเลขเป็นจำนวนอื่น วิธีที่สะดวกและรวดเร็วที่สุดคือ โดยการเลื่อนตำแหน่งแผ่นผ้า เพ ิ่ มแผ่นผ้า หรือเก็บแผ่นผ้าอื่นๆนอกจากแผ่นผ้าหลัก แผ่นผ้าเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" ให้เก็บเป็นแผ่น แรกในเมอ ื่ เปลี่ยน และปูเป็นแผ่นสุดท้าย ในเมื่อการปูแผ่นผ้าใหม่พร้อมที่จะให้อ่านแล้ว แผ่นผ้าท ี่ เหลือท ั้ งหมด ที่ไม่ใช้ให้เก็บให้พ้นสายตา ๓๕. การเว้นช่องว่างระหว่างแผ่นผ้าสัญญาณ ก. การเว้นช่องว่างระหว่างแผ่นผ้าสัญญาณ ตามที่แสดงในภาพนั้น เป็นการเว้นช่องว่างตามปกติ มีผล สมความมุ่งหมายและรวดเร็วมากที่สุด ที่จะกล่าวต่อไปน ี้ เป็นการเว้นช่องว่างในระยะที่ชิดกันมาก ซึ่งอาจจะ เกิดขึ้นได้ รูปที่ ๗๖ การใช้ตัวอักษร การส่งตัวอักษร ปูเครื่องหมายกำกับอักษรตรงกลาง ให้อยู่เหนือเครื่องหมายกำกับการอ่านข ึ้ นไป ระยะครง ึ่ ช่วงความยาวของแผ่นผ้า เลขที่ ๔ ที่เห็นอยู่นี้หมายถึง ตัวอักษร ลำดับที่ ๔ คือ ตัว ง. ข. เมื่อใดก็ตาม ถ้ามีโอกาสจะกระทำได้แล้ว ให้ใช้เว้นช่องว่างสองช่วงความยาวของแผ่นผ้า อย่างไรก็ดี ถ้าพื้นที่จำกัด เช่น ถนน อาจต้องลดขนาดลง แต่ไม่เปลี่ยนแปลงแบบเบื้องต้น ด้วยเหตุนี้การเว้นช่องว่าง
๖๒ ระหว่างแผ่นผ้าหลัก อาจลดลงเหลือ ๑ ช่วง ความยาวของแผ่นผ้า (อย่างน้อยที่สุด) และครึ่งช่วง ความยาวของแผ่นผ้าระหว่างแผ่นผ้าเลข ๒, ๓ และ ๔ เลข ๗ อาจใช้แผ่นผ้า ๒ แผ่น ปูแทน ๓ แผ่นได้ หมายเหตุส่ง ๒ ตัวเลข ใน ๑ สัญญาณ ส่ง ๓ ตัวเลข ใน ๑ สัญญาณ หรือ ๒ ตอนสัญญาณ ส่ง ๔ ตัวเลข ใน ๒ สัญญาณ รูปที่ ๗๗ การใช้ตัวเลข ส่งตัวเลข (พิกัด. จำนวน ฯลฯ) ปูเครื่องหมายกำกับจำนวนเลขตรงก ึ่ งกลาง เหนือเครื่องหมายกำกับการอ่านข ึ้ นไประยะครึ่งช่วงความ ยาวของแผ่นผ้า เครื่องหมายกำกับจำนวนเลข ทำขึ้นด้วยแผ่นผ้า ๓ แผ่น แบบรูปตัว "วาย" ซึ่งหมายความว่า "จงอ่านเป็นตัวเลข"
๖๓ รูปที่ ๗๘ ประมวล หมายเหตุ๑. รปูเครื่องหมายกำกับประมวล "เหนือเคร ื่ องหมาย" กำกับการอ่าน "ห่างกันระยะครึ่งช่วง ความยาวของแผ่นผ้า และอยู่ในแนวเดียวกันกับตัวเลขหลัก หมายความว่า "จงอ่านจุดและ ขีดเป็นประมวล" ๒. เมื่อทำการส่งตัวอักษรในประมวล เราแทนจุดโดยให้แผ่นผ้าสัญญาณตั้งได้ฉากกับเครื่องหมาย "กำกับการอ่าน" และแทนขีด โดยให้แผ่นผ้าสัญญาณขนานกับเคร ื่ องหมาย "กำกับการอ่าน" ๓. จงส่งอักษรที่รวมกันมากกว่า ๒ ตัวในหมู่ ๔. ใช้เครื่องหมายเว้นวรรค (หมายเลข ๑๕ ในประมวลแผ่นผ้าสัญญาณ) เพ ื่ อแยกหมู่ของ เครื่องหมายหรือตัวอักษร หลังจากส่งไปแล้วชุดหนึ่ง ๆ
๖๔ ตัวอักษรในภาพ ก -- แผ่นผา้หลัก ข -- ระยะครึ่งช่วงความยาวของแผ่นผา้ ค -- ระยะหนึ่งช่วงความยาวของแผ่นผา้ รูปที่ ๗๙ ประมวลแผ่นผ้าตัวเลข
๖๕ หมายเหตุระหว่างแผ่นผ้า มีระยะห่าง ๑ ช่วงความยาวของแผ่นผ้าตลอดทุกแผ่นในเม ื่ อมีที่พอ รูปที่ ๘๐ ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณอักษรสากล
๖๖ ๓๖. ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณ ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณข้างล่างนี้เป็นประมวลที่เตรียมไว้ ซึ่งอาจใช้กับระบบแผ่นผ้าสัญญาณระหว่าง อากาศ/พื้นดิน ในการติดต่อกับเครื่องบิน สำหรับประมวลแผ่นผ้าสัญญาณนี้นั้น อยู่ในคำแนะนำปฏิบัติการ สื่อสารของหน่วย (นปส.) ก. ข่าวที่จำเป็นในการรบ ๐. ท่านอาจร่อนลงที่นี่ ๑. เรากำลังเข้าตี ๒. อย่าร่อนลงหรืออย่าทิ้งข่าวที่นี่ ๓. ร้องขออาหาร ๔. ร้องขอน้ำ ๕. ร้องขอกระสุนปืนเล็ก...................... . นัด.......มม. ๖. ร้องขอเวชภัณฑ์ ๗. ร้องขอน้ำมันเบนซิน........................แกลลอน ๘. ยึดที่หมายได้แล้ว ๙. ร้องขอปืนใหญ่ และหรือการโจมตีทางอากาศที่พิกัด...... ข. ข่าวการปฏิบัติของฝ่ายเดียวกัน ØØ ข้าพเจ้ากำลังอยู่ที่นี่ Ø๑ การเข้าตีของเราล้มเหลว Ø๒ เราเข้าที่แล้ว และพร้อมที่จะออกตี Ø๓. เรากำลังเข้าประจำที่มันตั้งรับที่นี่ Ø๔. ถูกตรึงด้วยเครื่องกีดขวางรถถังในทิศทางที่แสดงไว้ Ø๕ ทหารของเราอยู่ที่...........(บอกพิกัด) Ø๖ เราถูกล้อม Ø๗ เรากำลังถอนตัว Ø๘ เราตั้งใจจะเคลื่อนย้าย (ทิศทางหรือพิกัดของที่ตั้งใหม่อาจจะแสดงไว้) Ø๙ เรากำลังย้ายที่บังคับการ (อาจบอกพิกัดของที่ตั้งใหม่) ค. คำย่อตามระเบียบ (เครื่องหมายรับส่งข่าว) ๑Ø. จงคอย (อาจบอกตัวเลขเป็นนาที) ๑๑. ข้าพเจ้ามีข่าวสำหรับท่าน ๑๒. รับข่าวแล้ว ๑๓. จงทวนข่าว
๖๗ ๑๔. ยกเลิกการปูครั้งสุดท้าย ๑๕. เครื่องหมายเว้นวรรค ๑๖. ไม่มีข่าวอีก ๑๗. ไม่ หรือปฏิเสธ ๑๘. ใช่ หรือยืนยัน ๑๙. พรุ่งนี้กลับมา ง. การติดต่อ ๒Ø. ข้าพเจ้ายังไม่ได้รับสัญญาณของท่าน ๒๑. สัญญาณของท่านอ่อน ๒๒. วิทยุไม่พร้อม หรือใช้ไม่ได้ ๒๓. ไม่เข้าใจข่าวของท่าน ๒๔. ท่านกำลังรับสัญญาณของข้าพเจ้าหรือ ? ๒๕ ข้าพเจ้าไม่มีวิธีการติดต่อสื่อสารอื่น ๆ ๒๖ จงใช้ทัศนสัญญาณ ๒๗ ข่าวเป็นที่เข้าใจแล้ว ๒๘. ข้าพเจ้ากำลังต้องการทราบความถี่คลื่นวิทยุ สำหรับการติดต่อครั้งต่อไป ๒๙ * จ. การตรวจการณ์ปืนใหญ่ ๓Ø. ยังไม่พร้อมที่จะยิง ๓๑. พร้อมที่จะยิงไปยังเป้าหมาย ๓๒. ไม่อาจยิงไปยังเป้าหมายได้ ๓๓. โปรดสอบหลักฐานแผนที่ ๓๔. ข้าพเจ้าไม่ต้องการท่านอีก ๓๕ * * ความหมาย อาจจะกำหนดขึ้นโดยหน่วยที่ใช้ ฉ. เรื่องทั่วไป ๓๖. ข้าพเจ้าทราบตำแหน่งที่อยู่ของข้าพเจ้า ๓๗. ข้าพเจ้ากำลังบ่ายหน้าสู่ฝั่งตามทิศทางที่แสดง ๓๘. ข้าพเจ้ากำลังไปที่เก็บน้ำหรือที่เก็บอาหาร ตามที่ท่านบอก และจะอยู่ที่นั่น ๓๙. ทั้งหมดเรียบร้อย……. ไม่ร้องขอความช่วยเหลือ
๖๘ ช. การร้องขอพิเศษ ๔Ø. ร้องขอ (บอกโดยตัวอักษรหรือตัวเลข) ตัวเลขอาจจะแสดงจำนวนหีบห่อที่ต้องการให้ทิ้ง ๔๑. ร้องขอกำลังเพิ่มเติม ๔๒. ร้องขอกระสุน เครื่องยิงลูกระเบิด ๔๓ ร้องขอกระสุนต่อสู้ยานเกราะ ๔๔. ร้องขอกระสุนปืนใหญ่ ๔๕. ร้องขอคำแนะนำเพิ่มเติม ๔๖. ร้องขอที่อยู่ของข้าพเจ้า ๔๗. ร้องขอรองเท้าและเสื้อผ้า ๔๘ ร้องขอการช่วยเหลือทางการแพทย์ ๔๙ * ซ. ข่าวกรองการปฏิบัติของข้าศึก ๕Ø. ข้าศึกกำลังเข้าตี ๕๑. ข้าศึกยึดลานบินอยู่ *๕๒. ข้าศึกอยู่ที่ ............................... (บอกพิกัดแผนที่) ๕๓ การเข้าตีของข้าศึกเจาะแนวได้ ๕๔ การเข้าตีของข้าศึกล้มเหลว ๕๕ ข้าศึกเตรียมการเข้าตี ๕๖ ได้รับรายงานว่า เครื่องบินข้าศึกกำลังใกล้เข้ามา **๕๗ ข้าศึก รวมกำลังกันอยู่ ในทิศทางที่แสดง **๕๘ อาวุธอัตโนมัติของข้าศึก อยู่ในทิศทางที่แสดง **๕๙ ปืนใหญ่ข้าศึกอยู่ในทิศทางที่แสดง ด. คำแนะนำต่อเครื่องบิน ๖Ø. ปฏิบัติการลาดตระเวนในทิศทางที่แสดงให้เป็นผลสำเร็จ ๖๑. ต่อไปนี้เป็นทิศทางตามเข็มทิศ (อักษรหรือภาพแสดง) **๖๒. ต้องการได้รับการสนับสนุนจากทางอากาศโดยตรง **๖๓. เป้าหมายที่นำสนใจ อยู่ในทิศทางที่แสดง ๖๔. ถ้าท่านมองเห็นกำลังฝ่ายเราทิศทางใด จงบินเป็นวงกลมและบินไปทางนั้น ๖๕. จงรายงานที่อยู่ของข้าพเจ้าไปยังที่บังคับการ ๖๖. จงบอกที่เก็บอาหารที่อยู่ใกล้ที่สุด บินเป็นวงกลมและบินไปทางทิศนั้น ๖๗. จงบอกที่เก็บน้ำที่อยู่ใกล้ที่สุด บินเป็นวงกลมและบินไปทางทิศนั้น ๖๘. อย่าโจมตี
๖๙ ๖๙ * * ความหมาย อาจกำหนดโดยหน่วยที่ใช้ ** ความหมาย อาจส่งข่าวโดยมีตัวเลขหลักร้อยเมตรแสดงประกอบด้วย ๓๗. ความหมายซึ่งกำหนดไว้ล่วงหน้า ใน นปส. ของหน่วยจะกำหนดประมวลแผ่นผ้าสัญญาณข ึ้ น โดยเฉพาะแต่ละชนิด การรับ การตอบรับ และการระบุชนิด โดยปกติความหมายต่าง ๆ เหล่านี้จะใช้คู่มือน ี้ เป็นหลัก พร้อมด้วยการอธิบายอย่างละเอียด โดยเฉพาะเป็นเรื่อง ๆ ไป ๓๘. การทราบความหมาย และการตอบรับจากเครื่องบิน ก. เครื่องบินจะแสดงความเข้าใจ การติดต่อ จากพื้นดิน ด้วยการโคลงปีกไปมา โดยการทำแสงวาบ สีเขียวด้วยไฟสัญญาณ หรือด้วยสัญญาณนัดหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง (รูปที่ ๘๑) ข. เครื่องบินจะแสดงความไม่เข้าใจ การติดต่อจากทางพื้นดินด้วยการตีวงเลี้ยวขวาเป็นมุม ๓๖๐ องศา โดยการทำแสงวาบสีแดงด้วยไฟสัญญาณ หรือด้วยสัญญาณนัดหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง (รูปที่ ๘๑) ค. เมื่ออ่านข่าวด้วยการปูแผ่นผ้าแล้วแต่ละครั้งจะต้องแสดงการตอบรับเสมอ ง. เครื่องบินจะต้องขอให้หน่วยแสดงประมวลหมายหน่วย โดยสัญญาณนัดหมาย จ. ไม่ว่ากรณใีด ๆ หน่วยจะไม่แสดงประมวลหมายหน่วยเป็นอันขาด จนกว่าจะพิสูจน์ว่าเครื่องบินเป็น ฝ่ายเดียวกัน ๓๙. สัญญาณแสงฝ่ายเดียวกันจากพ ื้ นดินสู่อากาศ หน่วยทหารพื้นดินแสดงตนว่าเป็นทหารฝ่ายเดียวกันกับเจา้หน้าที่เคร ื่ องบิน โดยใช้เครื่องหมายแผ่นผ้า VS ๑๗/GVX หรือด้วยวิธีทำนองเดียวกัน แผ่นผ้าเครื่องหมายนี้ปูบนหลังคายานยนต์รบ เพื่อแสดงว่าเป็น ยานพาหนะฝ่ายเดียวกันไปให้ผู้ตรวจการณ์ทางอากาศทราบ ทั้งยังใช้ปูที่พื้นดินแนวหน้าแสดงว่าเป็นฝ่าย เดียวกันด้วย หรือหน่วยทหารทำการลงรบเดินดิน ฯลฯ สีและแบบจะกำหนดไว้ใน นปส. และ นปส. ของหน่วย ก. โคลงปีก – รับข่าวแล้วและเข้าใจ ข. เลี้ยวขวา – รบัข่าวแล้วแต่ไม่เข้าใจ รูปที่ ๘๑ เครื่องบินแสดงการตอบรับ
๗๐ รูปที่ ๘๒ ทิศทางลม รูปที่ ๘๓ จงตกข่าวที่นี่ ทิศทางลมตามท ี่ แสดงไว้ รูปที่ ๘๔ ข่าวที่ทิ้งลงมาหาไม่พบ ๔๐. เครื่องหมายพิเศษ ก. ทิศทางลม เคร ื่ องหมายรูปตัว T นี้ใช้แสดงทิศทางลมให้เครื่องบินทำการบินเข้าไปหาลม (รูปที่ ๘๒) ข. ตกข่าว เครื่องหมายเลข 8 (H ) พร้อมด้วยรูปตัว T แสดงทิศทางลมอยู่ข้างล่างตรงกึ่งกลาง หมายความว่า "จงตกข่าวที่นี่ ทิศทางลมตามที่ได้แสดงไว้" อย่าเอาแผ่นผ้าผืนขวางของตัว H (8) ใส่เข้าที่ จนกว่า พร้อมที่จะให้ตกข่าวได้ (แผ่นผ้าผืนขวางของตัว H เป็นเครื่องหมาย"พร้อมแล้ว") ที่ตั้งของเสาตกข่าว แสดงไว้ใน รูปท ี่ ๘๓ โดยปกติทต ี่ ้ังของเสาแต่ละต้น ห่างกันหนึ่งช่วงความยาวของแผ่นผ้า จากมุมแผ่นผ้าท ี่ใกล้ท ี่ สุดตามท ี่ แสดงไว้ด้วยเส้นนำทาง ตัวอักษรในภาพ ก – แผ่นผ้าหลัก รูปที่ ๘๕ เครื่องบินข้าศึกอยู่ใกล้
๗๑ ตัวอักษรในภาพ ค - - ระยะหนึ่งช่วงความยาวของแผ่นผ้า รูปที่ ๘๖ เครื่องช ี้ ทิศทาง ค. ข่าวท ี่ ทิ้งลงมาหาไม่พบ เมื่อข่าวที่ทง ิ้ ลงมาหาไม่พบ ให้ปูเครื่องหมายตามท ี่ แสดงในรูปที่ ๘๔ ในพื้นที่ที่ทง ิ้ ของ ง. เครื่องบินข้าศึกอยู่ใกล้ (รูปที่ ๘๕) ปูแผ่นผ้าสองแผ่นตดักันเป็นมุมฉากกับแผ่นที่สาม และที่แกนด้าน ใดด้านหนึ่งของแผ่นผ้าหลักที่แสดงไว้ว่า "เคร ื่ องบินข้าศึกอยู่ใกล้" เครื่องหมายพิเศษนี้ย่อมมีความหมายเสมอ แม้ว่าส่วนอื่น ๆ ของที่ปูไว้ ยังคงเหลืออยู่ในที่เดิม จ. เครื่องชี้ทิศทาง (รูปที่๘๖) ทำลูกศรด้วยแผ่นผ้าไม่น้อยกว่าสี่แผ่น ความหมาย "ในทิศทางน ี้" เครื่องหมายนี้ใช้แสดงอยู่แล้วในตัวหรือจะประกอบกับการวางเครื่องหมายแบบอื่นๆเพื่อให้มีความหมาย สมบูรณ์ยิ่งขึ้นก็ได้ ฉ. การทำเครื่องหมายเขตท ิ้ งของ ทำเครื่องหมายเขตท ิ้ งของโดยการปูรูปตัว T ซึ่งเครื่องบินจะเริ่มท ิ้ ง ของเมื่อบินอยู่เหนือรูปตัว T แผ่นผ้าผืนไกลจะช่วยให้นักบินทำการแก้ไขความคลาดเคลื่อน ที่เกิดจากลม ระหว่างบินเข้ามาในระยะใกล้และแผ่นผ้าทางปีกซึ่งห่างออกมาจากรูปตัว T ทางด้านซ้าย (ของนักบิน) ก็ไกล พอเพื่อทจ ี่ ะเห็นได้ง่ายจากท ี่ นั่งนักบิน เมื่อเครื่องบินบินเหนือรูปตัว T ให้ปูรูปตัว T ตามระยะคลาดเคล ื่ อนของ ร่มสำหรับวิธีคำนวณที่ตั้งที่แน่นอนของรูปตัว T นั้นดูรส.๕๗-๓๘ ข้อ ๔๕ ข. อาจใช้ประมวลตัวอักษรหรือ ตัวเลข เพื่อแสดงเขตทง ิ้ ของตามความเหมาะสม ถ้าใช้ประมวลตัวอักษรหรือตัวเลขแล้วให้ดูตามที่แสดงไว้ (รูปที่ ๘๗)
๗๒ รูปที่ ๘๗ การทำเคร ื่ องหมายเชตทิ้งของ ช. การทำเครื่องหมายเขตขึ้นลงเครื่องบินปีกติด การวางเครื่องหมายเขตขึ้นลงของเครื่องบินปีกติดนั้นให้ปูแผ่นผ้าที่มุมซ้ายและขวาของทางวิ่งและท ี่ ระยะ ๑/๓ และ ๒/๓ บนขอบทางวิ่งด้านซ้าย ให้ปูแผ่นผ้าสีแดงสองผืนปิดมุมทางด้านซ้ายของทางวิ่ง เพ ื่ อ แสดงว่าสุดทางว ิ่ ง ถ้าใช้ประมวลตัวอักษรหรือตัวเลข ปูกึ่งกลางทางด้านข้างของทางวิ่งห่างออกไป ๗๐ เมตร ทางด้านที่ใกล้ที่สุดซึ่งเครื่องบินเข้ามา ถ้าทางวิ่งอยู่แนวเดียวกันกับทิศทางเข้ามาของเครื่องบิน ปูประมวล ตัวอักษรหรือตัวเลขทางด้านข้างแบบการจราจร (รูปที่ ๘๘)
๗๓ รูปที่ ๘๘ การทำเคร ื่ องหมายเขตขึ้นลงของเครื่องบินปีกติด
๗๔ รูปที่ ๘๙ การทำเคร ื่ องหมายเขตขึ้นลงของเครื่องบินปีกหมุน
๗๕ ต้องการหมอช่วยด่วน ใช้ในเมื่อชีวิตอยู๋ในระหว่างเส ี่ ยง เพียงอย่างเดียวเท่านั้น นอนเหยียดตรง นอนเหยียดตรง ทั้งหมดเรียบร้อย อย่าคอย โบกแขนข้างหนึ่ง เหนือศรีษะ อาจกระทำต่อไปได้ในระยะส ั้ น คอย – ถ้าทำได้ ยกแขนข้างหนึ่งให้ได้ระดับไหล่ ต้องการเครื่องจักรหรือชิ้นส่วน-ทำถ่วงเวลา ยกแขนท ั้ งสองไปทางข้างให้ได้ระดับไหล่ อย่าร่อนลงที่นี้ ยกแขนท ั้ งสองเหนือศรีษะโบกผ่านหน้า ร่อนลงที่นี้ ยกแขนท ั้ งสองไปข้างหน้าได้ระดับ นั่งพับขา และหันไปในทิศที่ให้ทำการร่อนลง-ทำซ้ำ รูปที่ ๙๐ ทัศนสัญญาณฉุกเฉินจากพื้นดินสู่อากาศ
๗๖ ใช้ทั้งข่าว ทำท่าพุ่งไปข้างหน้า เจ้าหน้าที่รับรองของเรากำลังปฏิบัติการ วางอุ้งมือทั้งสองเหนือหูทั้งสอง รูปที่ ๙๐ ทัศนสัญญาณฉุกเฉินจากพื้นดินสู่อากาศ (ต่อ) การปฏิเสธ (ไม่) โบกผ้าขาวในทางระดับ การยืนยัน (ใช่) โบกผ้าขาวในทางด ิ่ ง รับไปด้วย เราสละเครื่องบินเหยียดแขนทั้งสองตั้งตรง
๗๗ รูปที่ ๙๐ ทัศนสัญญาณฉุกเฉินจากพื้นดินสู่อากาศ (ต่อ) วธิีใช้ ถ้าต้องลงในกรณีฉุกเฉิน และสามารถทำให้นักบินของเคร ื่ องบินช่วย เกิดความสนใจได้แล้ว ทำสัญญาณตามภาพข้างบนนั้นอาจใช้ติดต่อส่งข่าวกับนักบินได้ในขณะที่เครื่องบินช่วยทำการบินเป็นวงกลมเหนือท ี่ อยู่ของท่าน เมื่อทำทำสัญญาณให้ยืนในที่โล่ง เพื่อให้แน่ใจว่าฉากหลังตามท ี่ มองเห็นจากทางอากาศน ั้ น จะไม่ก่อให้เกิด ความสับสน ท่าสัญญาณแต่ละท่าให้ทำช้าๆและทำซำ้จนกว่าตัวท่านจะแน่ใจว่า นักบินมีความเข้าใจ ซ. การทำเคร ื่ องหมายเขตขึ้นลงเครื่องบินปีกหมุน พน ื้ ที่บินขึ้นลงของเคร ื่ องบินปีกหมุน อาจใช้เครื่องหมายเช่นที่แสดงไว้ในรูปที่ ๘๙ แผ่นผ้าต่าง ๆ ต้อง ตรึงให้แน่นป้องกันลมดูดขน ึ้ จากใบพัดเคร ื่ องบิน ลาดตระเวนและเตรียมพื้นท ี่ ขึ้นลงในขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๕๐ เมตร ไปทางซ้ายของจุดแตะพื้นแต่ละจุด ๔๑. ทัศนสัญญาณฉุกเฉิน ทัศนสัญญาณฉุกเฉินสัญญาณเหล่านี้อาจใช้ติดต่อกับเครื่องบินช่วย การส่งสัญญาณยืนในที่ราบโล่ง เห็นได้ง่ายจากเครื่องบิน ให้ทำการเคลื่อนไหวของท่าสัญญาณแต่ละท่า จนเสร็จ และทำซ้ำจนกว่าจะแน่ใจว่า นักบินมคีวามเข้าใจ (รูปท ี่ ๙o) ๔๒. ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณฉุกเฉินจากพื้นดินสู่อากาศ ก. ประมวลข้างล่างนี้สำหรับใช้ในเวลาฉุกเฉินเมื่อเครื่องบินตก หรือโดดร่มชูชีพในดินแดนไกล ๆ และต้องการขอความช่วยเหลือทางยาหรืออาหาร หรือผู้ซึ่งอยู่ในพื้นที่อันห่างไกล และมีความจำเป็นต้องการ ทราบเร ื่ องราวเกี่ยวกับการใช้ยารักษาโรค หรือทิศทางที่จะนำไปสู่ความช่วยเหลือ อย่าใช้เครื่องหมาย "กำกับ การอ่าน" พร้อมกับประมวลน ี้ การยืนยัน (ใช่) ลดหัวเครื่องบินขึ้นลงหลายๆ ครั้ง การปฏิเสธ (ไม่) เครื่องบินส่ายหาง
๗๘ ข. เครื่องหมายสำหรับใช้ในประมวลนี้ อาจทำจากแถบผ้ายาวๆผ้าร่ม ท่อนไม้ ก้อนหนิหรือทำเป็นรอย ไว้ในหิมะ จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเตรียมการจัดทำให้มีสีตัดกันระหว่างเคร ื่ องหมายกับฉากหลัง ถ้าสามารถทำได้ ทำเครื่องหมายให้มีความยาว ๘ ฟุต หรือมากกว่า และเว้นช่องว่างแต่ละชิ้น ๑๐ ฟุต ในการปูเครื่องหมายต้อง ระวังให้ที่ปูแน่นอน หลีกเล ี่ ยงการปะปนกับเครื่องหมายอื่น ๆ การใช้เครื่องหมายเหล่านี้มีข้อควรระวังเพิ่มเติม คือ พยายามปฏิบัติทุกวิถทีางท ี่ จะก่อให้เกิดความสนใจด้วยการใช้วิทยุพลุส่องแสง ควัน หรือวิธีการอื่น ๆ ทุกส ิ่ งทุกอย่างเรียบร้อย ................................................................................................................. ไม.่.............................................................................................................................. ....................... ใช่............................................................................................................................... ....................... ไม่เข้าใจ.............................................................................................................................. .............. ต้องการช่างเครื่อง... ......................................................................................................................... ต้องการหมอ บาดเจ็บสาหัส.. .......................................................................................................... ต้องการเวชภัณฑ์.............................................................................................................................. ไม่สามารถไปต่อไปได้.............................................................................................................. ........ ต้องการอาหารและน้ำ ..................................................................................................................... ต้องการอาวุธและกระสุน ................................................................................................................. ต้องการแผนที่และเข็มทิศ ................................................................................................................ ต้องการโคมสัญญาณแบตเตอร ี่ พร้อม และวิทยุ .............................................................................. จงแสดงทศิทางท ี่ จะให้ไป................................................................................................................. กำลังไปทางน ี้............................................................................................................................. ...... ข้าพเจ้าพยายามจะบิน................................................................................................................... เครื่องบินเสียหายมาก... .................................................................................................................. ร่อนลงที่นี่อาจปลอดภัย.. ................................................................................................................. ต้องการน้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันเครื่อง......................................................................................... การปฏิบัติการสำเร็จสมบูรณ์.. ................................................................................................. ....... เราพบกำลังทหารทั้งหมด ................................................................................................................ เราพบกำลังทหารเพียงบางส่วน ...................................................................................................... เราไม่สามารถติดต่อ กำลังกลับไปฐาน............................................................................................. มีแบ่งเป็นสองพวก กำลังปฏิบัติการ ในทิศทางที่แสดง............................................................................................................. ... ได้รับข่าวว่าเคร ื่ องบิน ไปทางทิศทางน ี้................................................................................................................. ไม่พบจะค้นหาต่อไป........................................................................................................................
ตอนที่ ๖ ธงสัญญาณ ๔๓. ธงเดี่ยว (รูปที่ ๙๑ และ ๙๒) วิธีนี้ส่งข่าวได้ช้ากว่าธงคู่ใช้ธงมือ อย่างไรก็ตามผู้ส่งอาจดัดแปลงเครื่องมือสำหรับส่งข่าวจากสิ่งใดๆ ที่ มีอยู่ก็ได้ วิธีนี้ใช้ประมวลสัญญาณมอร์สสากล ก. คำแนะนำ ในการส่งข่าวด้วยธงเดี่ยวนั้นจำเป็นต้องทราบทิศทางที่ผู้ส่งจะต้องหันหน้าไป เมื่อทราบ แล้วเช่นนี้ ข้อดีของธงเดี่ยวอยู่ที่ว่า ผู้ส่งอาจจะอยู่ในที่กำบังได้อย่างเต็มที่ ข. การส่ง ในการส่งด้วยธงเดียวนั้น การเคลื่อนไหวอยู่ในส่วนโค้ง ๙๐ องศา ถ้าไปทางขวาของผู้ส่งใช้ แทนจุด และการเคลื่อนไหวในทำนองเดียวกันไปทางช้ายใช้แทนขีด ควรจะโบกธงให้เคลื่อนไหวไปมาเป็นรูป เลขแปดอารบิคทางนอนอยู่เสมอ เพื่อช่วยให้ธงคลี่ได้เต็มที่ อักษรมอร์สทั้งหมดให้เริ่มต้นจากตำแหน่งแนวดิ่ง เหนือศีรษะของผู้ส่ง จุดและขีดของแต่ละตัวอักษร, ตัวเลขหรือสัญญาณพิเศษ ให้โบกไปอย่างรวดเร็วโดยไม่ ต้องหยุดเว้นจังหวะระหว่างส่วนต่าง ๆ การหยุดเว้นจังหวะนั้นก็ คือตำแหน่งแนวดิ่งระหว่างแต่ละตัวอักษร, ตัวเลข หรือสัญญาณพิเศษนั่นเอง ค. สัญญาณเตรียมตัว สัญญาณเตรียมตัวให้โบกธงเป็นรูปเลขแปดอารบิกทางนอนเหนือศีรษะ ให้เป็น มุมฉากกับทิศทางส่งข่าว ง. สัญญาณเก็บธง ให้ใช้สัญญาณนี้สำหรับคั่นคำต่าง ๆ หมู่ประมวล, สัญญาณตามระเบียบการ, นามเรียกขาน หรือหมู่คำส่งมอบข่าวและอักษรที่ผสมกันในทำนองนี้ สัญญาณนี้กระทำโดยโบกธงไปเป็นส่วน โค้ง ๑๓๕ องศา เริ่มต้นจากตำแหน่งแนวดิ่งลงไปข้างหน้าในแนวทางส่ง ถ้าพนักงานทั้งสองมองเห็นกันก็อาจ ตอบรับแต่ละคำ หรือแต่ละหมู่คำได้ด้วยการโบกธงหรือโบกมือ ส่วนในกรณีอื่นๆ นั้น ให้ส่งข่าวไปจนจบ จนกระทั่งได้รับตอบ ROGER หรือคำขอให้ส่งซ้ำ ถ้าทำได้ ๔๔. ธงคู่ ก. เครื่องมือธงคู่ชนิดมาตรฐานนั้น ประกอบขึ้นด้วยธงมือ ๒ ธง โดยทั่วไปเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสชนาด ๑๕ นิ้ว ถึง ๑๘ นิ้ว ติดกับด้ามธง ซึ่งมีขนาดยาวประมาณ ๒๒ นิ้ว ธงสำหรับส่งสัญญาณนั้นถ้าอาจจะทำขึ้น เองได้ ถ้าเครื่องมือมาตรฐานไม่มี
๘๐ ตัวอักษร รูปที่ ๙๒ ประมวลสัญญาณมอร์สสากล
๘๑ ตัวเลข รูปที่ ๙๒ ประมวลสัญญาณมอร์สสากล (ต่อ) A 1 B 2 C 3 D 4 รูปที่ ๙๓ อักษรสัญญาณธงคู่ภาษาองักฤษ
๘๒ E 5 F 6 G 7 H 8 I 9 J 0 รูปที่ ๙๓ อักษรสัญญาณธงคู่ภาษาองักฤษ (ต่อ)
๘๓ K L M N O P Q R รูปที่ ๙๓ อักษรสัญญาณธงคู่ภาษาองักฤษ (ต่อ)
๘๔ S T U V W X รูปที่ ๙๓ อักษรสัญญาณธงคู่ภาษาอังกฤษ (ต่อ)
๘๕ Y Z ERROR SIGN FRONT ข้างหน้า FIGURES ATTENTION ตัวเลข เตรียมตัว รูปที่ ๙๓ อักษรสัญญาณธงคู่ภาษาองักฤษ (ต่อ)
๘๖ ข. ในการส่งธงคู่ทั้งหมด ทำโดยการใช้ตัวอักษรสากล และสัญญาณนัดหมายพิเศษ ตัวอักษรธงคู่ มาตรฐานนั้น ได้แสดงไว้ในรูปที่ ๙๓ แล้ว ค. (๑) ในการเลือกที่สำหรับส่งข่าวด้วยธงคู่นั้น จะต้องระมัดระวังเพื่อให้ได้ฉากหลังที่ดี (๒) ต้องจัดรูปตัวอักษรให้อยู่ในพื้นเดียวกับไหล่ทั้งสองของผู้ส่ง พร้อมทั้งให้ด้ามธงเหยียดตรงและ ให้นิ้วชี้แนบไปตามด้ามธง เมื่ออยู่ในทำเก็บธง (การเริ่มต้น) จะต้องให้ธงไขว้กันอยู่ข้างหน้าลำตัวของผู้ส่ง (๓) ต้องหยุดเว้นจังหวะให้เห็นชัดระหว่างตัวอักษรแต่ละตัวตามอัตราเร็วของการส่ง เมื่อส่งคำย่อ ตามระเบียบการ, สัญญาณปฏิบัติการ และคำย่อจะต้องหยุดเว้นจังหวะระหว่างตัวอักษรให้นานเป็น ๒ เท่า เมื่อจะส่งข้อความข่าวเข้าประมวล ก็ควรจะหยุดเว้นจังหวะระหว่างตัวอักษรให้นานเป็น ๒ เท่าด้วย (๔) เมื่อส่งจบแต่ละคำ, หมู่คำ, คำย่อตามระเบียบการหรือสัญญาณปฏิบัติการแล้ว จะต้องลด แขนลงอยู่ในท่าเก็บธง ถ้าต้องส่งอักษรซ้ำกันสองตัวและต้องลดแขนลงอยู่ในท่าเก็บธงภายหลังที่ได้ส่งอักษร ตัวแรกแล้ว จึงส่งอักษรตัวที่สองโดยไม่ต้องหยุดเว้นจังหวะ ง. สัญญาณเก็บธง แสดงทิศทางของการส่ง และในการส่งตัวอักษรนั้น ต้องหันหน้าไปทางสถานีที่ จ่าหน้าถึง จ. (๑) คำย่อตามระเบียบการที่ใช้อยู่ในคู่มือนี้ คือ ตัวหนังสือหรือตัวอักษรตัวหนึ่งหรือหลายตัว หรือ ทั้งสองอย่างผสมกันก็ได้ ที่ใช้เพื่ออำนวยความสะดวกในการสื่อสาร สำหรับนำคำสั่ง, คำแนะนำ, คำขอและ ข่าวสารที่เกี่ยวกับการสื่อสาร ในรูปที่ย่อสั้นเป็นมาตรฐาน และจำเป็นต้องใช้อยู่เสมอ - คำย่อตามระเบียบการที่ประกอบด้วย ๒ หรือ ๓ ตัวอักษร ที่มีจำนวนมาก ให้ส่งเป็นหมู่คำ ยกตัวอย่าง เช่น IMI, BT, AS (๒) สัญญาณปฏิบัติการ ให้ส่งเป็นหมู่คำ เช่น QUS, ZJE ฉ. ตัวเลขต่าง ๆ ที่มีอยู่ในส่วนประกอบทั้งหมดของข่าวที่ส่งด้วยธงคู่นั้น จะต้องจดเป็นตัวหนังสือ ถ้าประสงค์ก็จะให้จดเป็นตัวเลขจะต้องนำหน้าและตามด้วย "เครื่องหมายแสดงตัวเลข" ทั้งนี้เว้นแต่ในหัวข่าว และท้ายข่าวซึ่งจะจดธงตัวเลขลงไว้เป็นตัวเลขเสมอ ช. อักษรพิเศษที่ใช้อยู่ในธงคู่มือดังต่อไปนี้ (๑) สัญญาณตอบ ใช้สำหรับตอบการเรียก ถ้าจำเป็นก็อาจใช้นามเรียกขานนำหน้าสัญญาณตอบ เพื่อให้ทราบนามสถานที่ตอบ (๒) สัญญาณเตรียมตัว ใช้สำหรับการเรียกขานชั้นต้นด้วยธงคู่ และเพื่อจะทำการสื่อสารด้วย (๓) สัญญาณบอกทิศทาง ใช้ต่อจากสัญญาณเตรียมตัว เพื่อแสดงทิศทางการส่ง (๔) สัญญาณเก็บธง ใช้นำหน้าและตามหลังแต่ละนามเรียกขาน, คำ, หมู่ประมวล, สัญญาณ ปฏิบัติการและคำย่อตามระเบียบการ (๕) สัญญาณตัวเลข ใช้นำหน้าและตามหลังแต่ละหมู่ตัวเลข หรือหมู่คำที่ผสมด้วยตัวอักษร และตัวเลขในข้อความข่าว ซึ่งจะต้องจดและนับเป็นหมู่คำหมู่เดียวที่ประกอบด้วยตัวอักษรและตัวเลข (๖) สัญญาณแยก สัญญาณแยกสำหรับธงคู่นี้เป็นอักษรพิเศษ ส่งด้วยตัวอักษร II เป็นหมู่คำหนึ่ง
๘๗ (๗) สัญญาณย้ายที่ส่ง สถานีรับใช้สัญญาณนี้สำหรับสั่งการให้ผู้ส่งข่าวย้ายที่ไปยังตำบลที่ส่งได้ดีกว่า ซึ่งมีดังนี้ คือ MD - ย้ายลงไปที่ต่ำ ML - ย้ายไปทางซ้ายของท่านเมื่อหันหน้าเข้าหาข้าพเจ้า MR - อ้ายไปทางขวาของท่านเมื่อหันหน้าเข้าหาข้าพเจ้า MU - ย้ายขึ้นไปข้างบน ซ. การเรียกด้วยธงคู่ กระทำได้ด้วยการส่งนามเรียกขานของสถานีที่ถูกเรียก หรือถ้าทำได้ก็ให้ส่ง สัญญาณเตรียมตัวไปก่อน จะตอบนามเรียกขานโดยการทำสัญญาณการตอบรับ ญ. สถานีรับจะต้องยอมให้สถานีส่งทำการส่งข่าวจนเสร็จเสียก่อน จึงจะขอให้ส่งซ้ำได้ จะต้องขอให้ ส่งซ้ำก่อนการตอบรับเสมอ ด. การตอบรับข่าวที่ส่งทางธงคู่ ให้ส่งเครื่องหมาย R ด้วยธงคู่ ต. เมื่อจำเป็นต้องมีการส่งต่อ สถานีส่งต่อจะต้องพยายามส่งข่าวผ่านไปให้เร็วที่สุดเท่าที่จะเร็วได้ และในการเริ่มส่งต่อไม่ต้องรอให้สถานีส่งที่เป็นผู้ให้ข่าวนั้นส่งเสร็จเสียก่อน
ตอนที่ ๗ สัญญาณพิเศษ ๔๔. ท่าสัญญาณของเจ้าหน้าที่สำรวจ อย่านำท่าสัญญาณของเจ้าหน้าที่สำรวจนี้ไปใช้ปะปนกับทำสัญญาณในข้อ ๓ ถึงข้อ ๖ ท่าสัญญาณ เหล่านี้ใช้กันมากที่สุดในการติดต่อกัน รูปที่ ๙๔ ท่าสัญญาณของเจ้าหน้าที่สำรวจ ระหว่างคนเคร ื่ องมือหรือผู้ตรวจการณ์กับคนปักหลักเล็ง ภาพในรูปที่ ๙๔ แสดงถึงการใช้ประมวลสัญญาณ สากล สำหรับภาพทำสัญญาณนั้น ได้แสดงไว้แล้วโดยชัดเจนถึงทำทางและการเคล ื่ อนไหวของแขนทั้งสอง ก. โบกแขนทั้งสอง-ถูกต้อง ยกแขนทั้งสองในระดับ-นิ่ง ข. เคลื่อนไปทางขวา (หรือซ้าย)
๘๙ ค. เล็งกลับหลัง ง. อยู่ในเส้นแบ่ง หรือนี่เป็นจุดศูนย์กลาง รูปที่ ๙๔ (ต่อ)
๙๐ จ. ปักหลักเล็งทางขวา (หรือซ้าย) ฉ. ที่ตั้งหัวเลี้ยว (ทางแยก) รูปที่ ๙๔ (ต่อ)
๙๑ ซ. โบกหลักเล็ง รูปที่ ๙๔ (ต่อ) ช. หัวเลี้ยว (ทางแยก) ซ. โบกหลักเล็ง รูปที่ ๔๙ ( ต่อ )
๙๒ ญ. หันหน้าไปทางหลักเล็ง ด. หมุนหลักเล็ง รูปที่ ๔๙ ( ต่อ )
๙๓ ถ. เคลื่อนมาข้างหน้า ต. ถอนหลักเล็ง ถ. เคลื่อนมาข้างหน้า ท. ถอยหลัง รูปที่ ๙๔ (ต่อ)
๙๔ น. ขึ้น (หรือลง) บ. หยิบเครื่องมือขึ้น รูปที่ ๙๔ (ต่อ) ขึ้น ลง
๙๕ ๔๖. ท่าสัญญาณในการวางสายโทรศัพท์ ภาพในรูปที่ ๙๕ นั้น ครอบคลุมถึงระบบสัญญาณสำหรับใช้โดยชุดวางสาย เพื่ออำนวยการปฏิบัติของ เครื่องยกเสา, กว้าน, รถบรรทุกและการวางสาย ๔๗. ท่าสัญญาณเครื่องบิน ภาพทำสัญญาณในรูปที่ ๙๖ ถึง ๑๓๙ นั้น เจา้หนา้ที่ทางพื้นดินและทางอากาศเป็นผู้ใช้ เพื่อควบคุม และชี้ทิศทางในการปฏิบัติการของเครื่องบิน ก. คนธงและผู้ให้สัญญาณ ( ผู้ให้สัญญาณเครื่องบินแท็กซ ี่ ) เม ื่ อมีความต้องการ คนธงจะยืนอยู่ในท ี่ โล่งแจ้ง ในเวลาที่เครื่องบินใกล้เข้ามาจะเห็นได้ชัด คนธงจะเป็นผู้ช ี้ ทางให้นักบินไปยังผู้ให้สัญญาณ ผู้ซึ่ งจะ แสดงตัวว่าเขาพร้อมแล้วที่จะเป็นคนนำทาง ข. ที่อยู่ของผู้ให้สัญญาณ (๑) ที่อยู่ของผู้ให้สัญญาณสำหรับเคร ื่ องบินปีกติดนั้น จะอยู่ในแนวท ี่ เหยียดตรงไปข้างหน้าของ ปลายปีก โดยปกติเป็นมุม ๔๕ องศา จากนักบิน ยืนในที่ซึ่งตาของนักบินสามารถมองเห็นได้ (๒) ที่อยู่ของผู้ให้สัญญาณ สำหรับเครื่องบินปีกหมุนนั้น อยู่ทางด้านขวาประมาณ ๔๕ องศาจาก นักบิน อยู่ในที่ซึ่ งตาของนักบินสามารถมองเห็นได้ ป. เข้ามา รูปที่ ๙๔ (ต่อ)
๙๖ ก. ตรงไป ข.ตรงไปช้า ๆ ค. ถอยหลัง ง. ถอยหลงัช้า ๆ รูปที่ ๙๕ ท่าสัญญาณในการวงาสายโทรศัพท์