๙๗ จ. หยุด ฉ. ขึ้น ช. ลง รูปที่ ๙๕ (ต่อ ) ซ. ถือไว้
๙๘ ญ.แยกหรือตัดท ิ้ งไป ด. ทั้งหมดเรียบร้อย ต.กลับมาหรือกลับไป รูปที่ ๙๕ (ต่อ)
๙๙ รูปที่ ๙๖ คนธงและผู้ให้สัญญาณ ( คนให้สัญญาณเคร ื่ องบิน- แท็กซ่ี) รูปที่ ๙๗ ที่อยู่ของผู้ให้สัญญาณเครื่องบินปีกติด
๑๐๐ รูปที่ ๙๘ ที่อยู่ของผู้ให้สัญญาณเครื่องบินปีกหมุน ค. การให้สัญญาณในเวลากลางคืน ในเวลากลางคืน การให้สัญญาณใช้ชุดกระบอกสะท้อนแสง (หรือไฟฉาย) ให้สัญญาณ ถือข้างละอัน การให้สัญญาณด้วยกระบอกสะท้อนแสงหรือไฟฉาย เหมือนกัน กับการให้สัญญาณในเวลากลางวัน เว้นแต่สัญญาณหยุด จะทำโดยไขว้กระบอกสะท้อนแสง หรือไขว้แสง ของไฟฉายตรงหน้าผู้ให้สัญญาณ รูปที่ ๙๙ การส่งสัญญาณในเวลากลางคืน
๑๐๑ รูปที่ ๑๐๐ แสดงทิศทางที่ต้องการ เหยียดแขนท ั้ งสองขนานกันลงไปข้างล่าง แลัวแกว่งออกไปทางหลัง ไปในทิศทางที่ต้องการ รูปที่ ๑๐๑ หยดุในเวลากลางวัน : ยกแขนทั้งสองขึ้นพร้อมกับกำมือ ในเวลากลางคืน : ไขว้กระบอกสะท้อนแสงข ึ้ นตรงหน้าผู้ให้สัญญาณ
๑๐๒ รูปที่ ๑๐๒ ช้าลง มือทั้งสองอยู่ที่ระดับเอว งอข้อมือ กวักมือข ึ้ นลง ทำท่าเช่นเดียวกับการปั้ มห้ามล้อ รูปที่ ๑๐๓ ตรงเข้ามา ยกแขนท่อนล่างทั้งสองขึ้น แล้วโบกมือไปทางหลังทำซ้ำหลาย ๆ ครั้ง ความตอ้งการที่จะให้เครื่องบินช้าหรือเร็ว ขึ้นอยู่กับการโบกมือ
๑๐๓ รูปที่ ๑๐๔ เลี้ยวไปทางขวา (ขวา) แขนช้ายชี้ลงข้างล่าง แขนขวาท่อนล่างยกขึ้น แล้วโบกไปทางหลังช้ำ หลายๆ ครั้ง แสดงอัตราความเร็วของการเลี้ยว โดยความเร็วของการโบกมือ รูปที่ ๑๐๕ เลี้ยวไปทางช้าย (ช้าย) แขนขวาช ี้ ลงข้างล่าง แขนซ้ายท่อนล่างยกขึ้น แล้วโบกไปทางหลังซ้ำ หลายๆ ครั้งแสดงอัตราความเร็วของการเลี้ยว โดยความเร็วของการโบกมือ
๑๐๔ รูปที่ ๑๐๖ เคลื่อนไปทางขวา ( ขวา ) เหยียดแขนซ้ายไปทางข้างได้ระดับแกว่งแขนขวาไปทางหน้าตัว แสดงทิศทางที่ต้องการให้เคลื่อน ทำซ้ำ รูปที่ ๑๐๗ เคลื่อนไปทางซ้าย (ช้าย) เหยียดแขนขวาไปทางข้างได้ระดับแกว่งแขนซ้ายไปทางหน้าตัว แสดงทิศทางท ี่ ต้องการให้เคล ื่ อน ทำช้ำ รูปที่ ๑๐๘ ยกสูงขึ้น เหยียดแขนทั้งสองไปทางข้างได้ระดับ หงายฝ่ามือขน ึ้ ยกแขนขึ้นข้างบน แสดงอัตราความเร็วของการขึ้น โดยความเร็วของการยกแขน
๑๐๕ รูปที่ ๑๐๙ ลดตำ่ลง เหยียดแขนทั้งสองไปทางข้างได้ระดับ คว่ำผ่ามือลง ลดแขนลงข้างล่าง แสดงอัตราความเร็วของการลงด้วยความเร็วของการลดแขน รูปที่ ๑๑๐ เคลื่อนไปทางหลัง ยกแขนท่อนล่างขึ้นให้ได้ระดับ หันฝ่ามือออกแล้วโบกแขนทั้งสองออกไป ทางหลัง รูปที่ ๑๑๑ ไปยังผู้ให้สัญญาณคนต่อไป เหยียดแขนขวาหรือช้ายลงข้างตัวแกว่งแขน อีกข้างหนึ่ง ผ่านตัว แสดงทิศทางท ี่ อยู่ของผู้ให้สัญญาณคนต่อไป
๑๐๖ รูปที่ ๑๑๒ การตอบรับ, ยืนยัน หรือพร้อม ให้สัญญาณโดยการยกหัวแม่มือขึ้น รูปที่ ๑๑๓ พร้อมที่จะติดเคร ื่ องยนต์ หรือ พร้อมที่จะบินข ึ้ น กลางวัน : ให้สัญญาณด้วยการยกหัวแม่มือขึ้น กลางคืน : เปิดไฟว ิ่ งขึ้นชั่วขณะในตำแหน่งสว่างสุด
๑๐๗ รูปที่ ๑๑๔ ติดเครื่องยนด์ ( S ) หรือตดิโรเตอร์ ทำเป็นวงกลมด้วยมือขวาในระดับศีรษะ พร้อมด้วยแขนซ้ายทำการชี้ไปยังเคร ื่ องยนต์(หรือหัวโรเตอร์) รูปที่ ๑๑๕ พร้อมที่จะหมุนโรเตอร์ (จากนักบินไปยังผู้สั่ ง) กลางวัน : ทำเป็นวงกลมด้วยมือในระดับสายตา กลางคืน : เปิดไฟหร ี่
๑๐๘ รูปที่ ๑๑๖ หมุนโรเตอร์ใด้( S ) ทำเป็นวงกลมด้วยมือขวาในระดับสายตา พร้อมกับแขนซ้ายชี้ไปยังหัวโรเตอร์ รูปที่ ๑๑๗ พร้อมที่จะแท็กซ ี่ (จากนักบินไปยังผู้สั่ง) กลางวัน : ให้สัญญาณด้วยการยกหัวแม่มือ กลางคืน : เปิดไฟกะพริบตำแหน่งสว่างสุด
๑๐๙ รูปที่ ๑๑๘ บินขึ้น ทำเป็นวงกลมด้วยมือขวาเหนือศีรษะ ตอนสุดท้ายทำการฟาดแขน ไปในทิศทางของการบินขึ้น รูปที่ ๑๑๙ ไปใหม่ โบกแขนท ั้ งสองเหนือศีรษะ
๑๑๐ รูปที่ ๑๒๐ ยกตัวขึ้นจากพื้น เหยียดแขนทั้งสองไปทางข้างได้ระดับ รูปที่ ๑๒๑ การร่อนลงถูกต้อง เหยียดแขนทั้งสองไปทางข้างเสมอไหล่ พร้อมกับหันฝ่ามือไปทางหน้า รูปที่ ๑๒๒ มุมร่อนสูงไป (ชันไป) ให้ลดระยะสูงลง เหยียดแขนทั้งสองไปทางช้าง ทำมุม ๔๕ องศา เหนือระดับ เมื่อทราบแล้ว ทำการแก้ให้ต่ำลง
๑๑๑ รูปที่ ๑๒๓ มุมร่อนต่ำไป เพื่มระยะสูงขึ้น เหยียดแขนทั้งสองทำมุม ๔๕ องศาเหนือระดับ เมื่อทราบแล้ว ทำการแก้โดยยกให้สูงขึ้น รูปที่ ๑๒๔ ลอยตัวอยู่กับท ี่ กลางวัน : ยกแขนทั้งสองขึ้นพร้อมกับกำมือ กลางคืน : ไขวักระบอกสะท้อนแสงขึ้นตรงหน้า รูปที่ ๑๒๕ ลงได้ ไขว้และเหยียดแขนทั้งสองลงข้างล่างข้างหน้าตัว
๑๑๒ รูปที่ ๑๒๖ ประตูบรรทุกพร้อมที่จะปิดหรือเปิดได้ ไขว้แขนทั้งสองกอดหนัาอกทำซ้ำ รูปที่ ๑๒๗ ดับเครื่องยนต์ เหยียดนิ้วชี้มือหนึ่งลากผ่านคอ ในท่า "ทำการตัดคอ " ถ้าหากต้องการดับเคร ื่ องยนต์ เฉพาะเครื่องใด ซึ่งมีหลายเครื่องยนต์ ก็ให้ทำเช่นเดียวกับที่กล่าวแล้ว และใช้อีกมือหนึ่งชี้ไปยัง เครื่องยนต์ที่จะทำการดับนั้น
๑๑๓ รูปที่ ๑๒๘ ต่อ APU (เครื่องกำเนิดไฟภายนอก ) เหยียดแขนทั้งสองเหนือศีรษะ เอานิ้วชี้ของมือขวา ใส่ลงไปในกำมือของมือซ้าย (กลางคืนการเคลื่อนไหวเหมือนกัน ใช้กระบอกสะท้อนแสงอยู่ใน มือซ้ายในทางด ิ่ ง และกระบอกสะท้อนแสงมือขวาในทางระดับ) รูปที่ ๑๒๙ ตัด APU เหยยีดแขนทั้งสองเหนือศีรษะ ดึงนิ้วของมือขวาออกจากกำมือของมือช้าย (กลางคืนการเคลื่อนไหวเหมือนกัน เวันแต่ให้กระบอกสะท้อนแสงในมือซ้ายตั้งตรง และ กระบอกสะท้อนแสงในมือขวาอยู่ในทางระดับ)
๑๑๔ รูปที่ ๑๓๐ ไม่ล็อกล้อหัวหรือล้อหาง ยกแขนทั้งสองขึ้นเหนือศีรษะ หันฝ่ามือเข้าหากัน รูปที่ ๑๓๑ ล็อกล้อหัวหรือล้อหาง นำฝ่ามือท ั้ งสองมาประกบกันเหนือศีรษะ
๑๑๕ รูปที่ ๑๓๓ ใส่ห้ามล้อ กำมือทั้งสองในระดับสะโพก กวาดเข้าหากันพร้อมกับหัวแม่มือทั้งสองเหยียด และชี้เข้าข้างใน รูปที่ ๑๓๔ ถอนห้ามล้อ นักบินตรวจสอบทวนชุดของห้ามล้อมือ แล้วก็ให้สัญญานถอนห้ามล้อออก โดยกำมือกวาดแขนออกไปข้างนอก พร้อมกับเหยียดหัวแม่มือ และช ี้ ออกไปข้างนอก คนให้สัญญาณแท็กซี่แสดงการตอบรับสัญญาณโดยกำมือทั้งสองที่ระดับสะโพก ทำอาการเช่นเดียวกับนักบิน
๑๑๖ รูปที่ ๑๓๕ ดรู๊พสต๊อบ (DROOP STOPS ) ไม่เข้าท ี่ เหยียดแขนขวาไปทางหน้าลำตัว มือกำระดับสะเอว หัวแม่มือช ี้ ลง รูปที่ ๑๓๖ ดรู๊พสต๊อบ (DROOP STOPS ) เข้าที่ ยกแขนขวาท่อนล่างขึ้นหัวแม่มือช ี้ ช ึ้ นกำมือระดับไหล่
๑๑๗ รูปที่ ๑๓๗ ขอเกี่ยวไม่เข้าที่ ยื่นแขนทั้งสองไปข้างหน้า ทำท่าฟันลง รูปที่ ๑๓๘ ขอเกี่ยวเรียบร้อย ยกแขนทั้งสองขึ้นเหนือศีรษะในท่า “ไต่เชือก”
๑๑๘ รูปที่ ๑๓๙ หย่อนลวดสลิงบรรทุกของลงได้ เหยียดนิ้วชี้มือข้างหนึ่ง ลากผ่านคอในท่า "ทำการตัดคอ" ๔๘. ท่าสัญญาณของพลประจำรถปั้ นจั่นและรถกู้ท่าสัญญาณที่แสดงภาพประกอบในรูปที่ ๑๔๐ นั้น สำหรับพลประจำรถปัน้จั่นและรถกู้ใช้โดยตรง ในการปฏิบัติหน้าที่ต่างๆ ควรจะใช้คนส่งสัญญาณเพียงคนเด๋ียว ภาพท่าสัญญาณทั้งหมดต้องให้พลประจำรถเห็น ก. ยกน้ำหนักบรรทุกขึ้น รูปที่ ๑๔๐ ท่าสัญญาณของพลประจำรถปัน้จั่นและรถกู้
๑๑๙ ข. ยกน้ำหนักบระทุกขึ้นช้า ๆ ค. หย่อนน้ำหนักบรรทุกต่ำลง รูปท ี่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๐ ง. หย่อนน้ำหนักบรรทุกต่ำลงช้าๆ จ. ยกคนปั้ นจ ั่ นข ึ้ น รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๑ ฉ. ยกคันปั้นจั่นขึ้นช้าๆ ช. ยกคันปั้นจั่นขึ้น และนิ่งไว้ รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๒ ซ. ยกดันปั้นจ ั่ นขึ้น และหย่อนน้ำหนักบรรทุกต่ำลง ญ. ลดคันปั้นจั่นต่ำลง รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๓ ด . ลดคันปั้นจั่นต่ำลงช้า ๆ ต. ลดคันปั้นจั่นต่ำลง และนิ่งไว้ รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๔ ถ. ลดคันปั้นจั่นต่ำลง และยกน้ำหนักบรรทุกขึ้น ท. เหวี่ยงน้ำหนักบรรทุกไปในทิศทางท ี่ ช ี้ รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๕ น. กำมือทั้งสองหมุนไปในทิศทางที่กำหนดเป็นวงกลม บ. เลย ี้ วขวา ป.เลี้ยวซ้าย ล๊อกสายพานทางด้านที่เสดงโดยกำมือยกขึ้น เลื่อนสายพานทางด้านตรงข้าม ไปในทิศทางที่แสดง โดยกำมือหมุน รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๖ ผ. เครื่องเกาะ ( หรือเครื่องจับ ) ทุกสิ่ง ฝ. หยุด พ. เปิดถังงับตัก รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ)
๑๒๗ ฟ. ปิดถังงับตัก รูปที่ ๑๔๐ (ต่อ) ๔๙. ท่าสัญญาณเพิ่มเติมคำบอกคำสั่งกระโดด ภาพทำสัญญาณทั้ง ๗ ท่า ในรูปที่๑๔๑ นั้น เป็นการเพิ่มเติมคำบอกคำสั่งกระโดดร่ม ในการ ปฏิบัติการส่งทางอากาศ การใช้สัญญาณเหล่านี้เพื่อเป็นการป้องกันการสับสน ในเมื่อคำบอกคำสั่งของ ผู้ควบคุมการกระโดดไม่สามารถได้ยิน เนื่องจากเสียงเครื่องบินดังกว่า ก. ภายในเคร ื่ องบิน เมื่อปรากฏว่ามีสัญญาณไฟแดง ผู้ควบคุมการกระโดดจะให้คำบอกคำสั่งกระโดด คำสั่งจะต้องให้ด้วยความเข้มแข็งเด็ดขาด เพื่อก่อให้เกิดความเชื่อมั่นและกระตือรือร้นแก่ผู้กระโดดทั้งหมด ข. แขนท ี่ใช้สำหรับให้สัญญาณนั้น ควรอยู่ใกล้ที่สุดกับแนวกลางของระวางบรรทุก ส่วนแขนอีกข้าง หนึ่งจับสายเคเบิลไว้ให้แน่น เพื่อทำให้ทรงตัวอยู่ได้ ค. ผู้ควบคุมการกระโดดหรือผู้นำ จะเคลื่อนตัวของเขามายังท่า "ยืนประตู" ที่ประตูเคร ื่ องบิน สัญญาณ "ยืนประตู" และ " โดด " ซึ่งเป็นสัญญาณเพ ิ่ มเติมคำบอกคำสั่งนั้น ไม่มีความจำเป็นนัก ง. ไฟเขียวเป็นสัญญาณให้กระโดด แต่ละคนก็กระโดดตามคนนำไปตามลำดับ นอกจากเหตุการณ์ข้อ ใดข้อหน ึ่ ง ดังต่อไปน ี้ (๑) มีสัญญาณ "ไม่กระโดด" (ควันแดง แผ่นผ้า หรือไฟ) ท ี่ สนามกระโดด (๒) มีเคร ื่ องบินอื่น ๆ อยู่ข้างล่าง หรือมีสิ่งท ี่ เป็นอันตราย (๓) สภาพการณ์บางอย่างภายในเครื่องบิน ทำให้ทางออกไม่มีความปลอดภัยพอ ตัวอย่าง เช่น สายเคเบิลขาดหรือชำรุด จ. ลำดับคำสั่งกระโดดมีดังน ี้ หมายเหตุในรูปที่ ๑๔๑ ในการเคลื่อนตัวออกไปของผู้ควบคุมการกระโดดร่มการจะอยู่ในทิศตรงข้าม กันพอดี ถ้าเขายืนอยู่ใกล้ประตูขวา ให้เคลื่อนไปประตูซ้ายอยู่ใกล้เคียง
๑๒๘ (๑) เตรียม (รูปที่ ๑๔๑) ผู้ควบคุมการกระโดด เหยียดมือและแขนขวาของเขาไปข้างหน้า พร้อมกับฝ่ามือ อยู่ในทางด ิ่ ง นิ้วมือทั้งห้าเรียงชิดติดกัน ๑ เตรียม รูปที่ ๑๔๑ ทำสัญญาณเพ ิ่ มเติมคำบอกคำสั่งกระโดดร่ม (๒) แถวนอกลุก (รูปที่ ๑๔๑) ผู้ควบคุมการกระโดดช ี้ มือไปทางต่ำกว่าด้านข้างของเครื่องบินด้วยมือ และ แขนซ้าย พร้อมกับหันฝ่ามือข ึ้ น แล้วกวาดแขนขึ้นมาข้างบน สูงกว่าระดับไหล่เล็กน้อย ๒. แถวนอกลุก รูปที่ ๑๔๑ (ต่อ)
๑๒๙ (๓) แถวในลุก (รูปที่ ๑๔๑) ผู้ควบคุมการกระโดดช ี้ มือไปทางที่ต่ำกว่า ด้านหน้าของเครื่องบินด้วยแขน และมือขวา พร้อมกับหันฝ่ามือขึ้น แล้วกวาดแขนขึ้นมาข้างบนสูงกว่าระดับไหล่เล็กนอ้ย ๓. แถวในลุก (๔) สับขอ (รูปที่ ๑๔๑) ผู้ควบคุมการกระโดดยกแขนขวาท่อนล่างขึ้นข้างหน้าในทางด ิ่ ง และ ทำท่าสับขอด้วยน ิ้ วมือและนิ้วชี้ นิ้วอื่น ๆ ของมือขวากำแน่น ๔. สับขอ รูปที่ ๑๔๑ (ต่อ)
๑๓๐ (๕) ตรวจสาย (รูปที่ ๑๔๑) ผู้ควบคุมการกระโดดใช้นิ้วหัวแม่มือ และนิ้วชี้มือขวา ทำเป็นรูปวงกลมทำท่าดัน และดึงหลาย ๆ คร ั้ ง ในการดัน-ดงึนี้ควรจะดันตรงออกไป และดึงกลับมาตรง ๆ ในระดับสายตา ๕. ตรวจสาย (๖) ตรวจเครื่องแต่งตัว (รูปที่ ๑๔๑) ผู้ควบคุมการกระโดด ใช้มือขวาตบที่หน้าอก (ตรงเครื่องปลดปล่อย) ฝ่ามือหันเข้าข้างใน ๖. ตรวจสอบเครื่องแต่งตัว รูปที่ ๑๔๑ (ต่อ)
๑๓๑ (๗) รายงาน ( รูปที่ ๑๔๑ ) ผู้ควบคุมการกระโดดยกมือขวาขึ้นมาป้องตรงหลังหูขวา หันฝ่ามือไปทางผู้ กระโดด หันศีรษะไปทางซ้ายเล็กน้อย และตาทั้งสองมองตรงไปข้างหน้า (๘) ยืนประตู ผู้ควบคุมการกระโดดไม่ให้สัญญาณ สำหรับคำสั่งน ี้ (๙) โดด ผู้ควบคุมการกระโดดไม่ให้สัญญาณ สำหรับคำสั่งน ี้ ๗. รายงาน รูปที่ ๑๔๑ ( ต่อ)
ตอนที่ ๘ เสียงสัญญาณ ๕๐. การสื่อสารประเภทเสียง การสื่อสารประเภทเสียงแบ่งออกง่าย ๆ ตามเครื่องมือ เช่น นกหวีด เครื่องทำเสียงหวอ (ไซเร็น) ระฆัง เครื่องขยายเสียงและเครื่องทำเสียงระเบิด ประโยชน์สำคัญของเสียงสัญญาณก็คือดึงดูดความสนใจ ส่งข่าวที่ เป็นอาณัติสัญญาณและกระจายเสียงเตือนภัยออกไป เสียงสัญญาณอาจใช้ส่งข่าวเป็นประมวลเลขสัญญาณก็ได้ อย่างไรก็ดีข่าวต่างๆ ที่จะส่งโดยเครื่องมือชนิดนี้จะต้องให้สั้นและง่าย เพื่อป้องกันการเข้าใจผิด เสียง สัญญาณใช้ได้ผลในระยะใกล้ ๆ เท่านั้น และผลที่ได้รับจะลดลงอย่างมากจากเสียงรบกวนต่าง ๆ ในสนามรบ การสื่อสารประเภทนี้ล่อแหลมต่อการถูกข้าศึกดักรับ ดังนั้นการใช้อาจต้องจำกัดด้วยเหตุผลทางการรักษาความ ปลอดภัย ๕๑. เสียงสัญญาณ เสียงสัญญาณ หมายถึง การใช้วัตถุหรืออุปกรณ์ใดๆ ทำให้เกิดคลื่นเสียงเพื่อส่งสัญญาณใน ระยะใกล้ (จะต้องมีการนัดหมายล่วงหน้า) วัตถุ/อุปกรณ์ที่สามารถทำให้เกิดเสียงสัญญาณได้ เช่น นกหวีด/ เสียงปืน/แตร /ไซเรน/ระฆัง/เขาสัตว์/เหล็กสามเหลี่ยม ฯลฯ คุณลักษณะการใช้งาน - ดึงดูดความสนใจได้ดี สำหรับให้เตรียมความพร้อม - เป็นสัญญาณแจ้งเตือนภัยโดยเฉพาะกรณีฉุกเฉิน - ใช้รับ-ส่งสัญญาณตามที่ตกลงกันไว้ล่วงหน้า/อาณัติสัญญาณ - สามารถส่งเป็นประมวลสัญญาณได้เพื่อ รปภ.ส่งข่าว ข้อจำกัดการใช้งาน - ส่งข่าวสั้นๆ - ใช้ได้ระยะใกล้ - ถูกรบกวนได้ง่าย - ถูกดักรับได้ง่าย ตัวอย่างการใช้เสียงสัญญาณ เป่านกหวีดยาวๆ ๓ ครั้ง/เสียงแตรรถยนต์/ยิงปืนเว้นระยะเท่ากัน ๓ นัด หรือยิงปืนกลรัว ๓ ชุดสั้นๆ หมายถึง มีภัยทางอากาศ-ถูกพลร่มโจมตี หรือ ถูกหน่วยยานยนต์โจมตี เป็นต้น นอกนั้นก็ยังใช้เป็นเสียงขอ ความช่วยเหลือต่างๆ เสียงรัวจากการตีเหล็กสามเหลี่ยม/เหล็กรางรถ/กระป๋องเปล่า ฯลฯ ก็อาจเป็นสัญญาณแทนการถูก โจมตีด้วยไอพิษ
สารบัญ ตอนที่ ๑ กล่าวทั่วไป หน้า ความมุ่งหมาย ๑ ขอบเขต ๑ ตอนที่ ๒ ท่าสัญญาณ กล่าวทั่วไป ๒ ท่าสัญญาณมาตรฐาน ๒ ท่าสัญญาณการฝึกหมู่ทำการรบสำหรับทหารราบ ๓๐ ท่าสัญญาณสำหรับปักหลักเล็ง ๓๒ ตอนที่ ๓ ธง กล่าวทั่วไป ๓๔ การใช้ ๓๔ สัญญาณธงต่าง ๆ ในการฝึกยิงปืนในสนามยิงปืนชองรถถัง ๔๖ ตอนที่ ๔ พลุสัญญาณ กล่าวทั่วไป ๔๗ คำจำกัดความ ๔๗ คุณลักษณะ ๔๘ สัญญาณควัน ๔๘ ลูกระเบิดขว้างควัน ๔๙ ลูกระเบิดยิงจากปืนเล็กและพลุสัญญาณพื้นดิน กล่าวทั่วไป ๔๙ ลูกระเบิดควันยิงจากปืนเล็ก ๕๑ พลุสัญญาณพื้นดิน ๕๑ พลุสัญญาณพื้นดินแบบจรวดชนิดมือจับ ๕๒ เครื่องยิงลูกระเบิดจากปืนเล็ก ๕๓ การเตรียมการสำหรับการยิง ๕๔ ข้อระมัดระวังและการรักษา ๕๔ พลุสัญญาณยิงจากยื่นยิงพลุ ๕๕ พลุสัญญาณเครื่องบิน ๕๕
หน้า พลูสัญญาณแบบทำให้เกิดประกายแสงและเสียง ๕๖ พลุสัญญาณพื้นดินชนิดกะกำหนดความสูงกระสุนตก ๕๗ ตอนที่ ๕ สัญญาณอากาศพื้นดิน ระบบแผ่นผ้าสัญญาณ กล่าวโดยทั่วไป ๕๗ ขนาดของแผ่นผ้าสัญญาณ ๕๘ ลานปูแผ่นผ้าสัญญาณ ๕๘ เครื่องหมายกำกับ ๕๘ เครื่องหมายกำกับการอ่าน ๕๘ เครื่องหมายกำกับอักษร ๕๘ เครื่องหมายกำกับจำนวนเลข ๕๙ เครื่องหมายกำกับประมวล ๕๙ ระเบียบปฏิบัติ ๖๐ การเว้นช่องว่างระหว่างแผ่นผ้าสัญญาณ ๖๑ ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณ ๖๖ ความหมายซึ่งกำหนดไว้ล่วงหน้า ๖๙ การทราบความหมายและการตอบรับจากเครื่องบิน ๖๙ สัญญาณแสดงฝ่ายเดียวกันจากพื้นดินสู่อากาศ ๖๙ เครื่องหมายพิเศษ ๗๐ ทัศนสัญญาณฉุกเฉิน ๗๗ ประมวลแผ่นผ้าสัญญาณฉุกเฉินจากพื้นดินสู่อากาศ ๗๗ ตอนที่ ๖ ธงสัญญาณ ธงเดี่ยว ๗๙ ธงคู่ ๗๙ ตอนที่ ๗ สัญญาณพิเศษ ท่าสัญญาณของเจ้าหน้าที่สำรวจ ๘๘ ท่าสัญญาณในการวางสายโทรศัพท์ ๙๕ ท่าสัญญาณเครื่องบิน ๙๕ ท่าสัญญาณของพลประจำรถปั้นจั่นและรถกู้ ๑๑๘ ท่าสัญญาณเพิ่มเติมคำบอกคำสั่งกระโดด ๑๒๗
หน้า ตอนที่ ๘ เสียงสัญญาณ การสื่อสารประเภทเสียง ๑๓๒ เสียงสัญญาณ ๑๓๒
ตอนที่ ๑ กล่าวทั่วไป ๑. ความมุ่งหมาย ก. คู่มือนี้สำหรับเป็นแนวทางเพื่อให้ทหารได้นำไปใช้ในการปฏิบัติทางทัศนสัญญาณและเสียงสัญญาณ ข. ในการใช้ให้ได้ผลอย่างจริงจังของหน่วยทหารทางภาคพื้นดินนั้น ขึ้นอยู่กับความถูกต้องแม่นยำ การรักษาความลับ และความอ่อนตัวในการติดต่อสื่อสารระหว่างหน่วยพื้นดิน หน่วยบิน ทบ. และหน่วยบิน สนับสนุนทางยุทธวิธี เนื่องจากปัจจัย เวลาและพื้นที่ในการทำสงครามสมัยใหม่ที่ปฏิบัติการร่วมกัน ระหว่าง หน่วยอากาศ/พื้นดิน ที่มีการควบคุมและการประสานงานอย่างมีประสิทธิภาพนั้น จะกระทำได้โดยใช้เครื่องมือ พิเศษ ที่สามารถติดต่อสื่อสารได้อย่างรวดเร็ว ระหว่างบุคคลและหน่วยที่กำลังปฏิบัติการทางยุทธวิธีอยู่เท่านั้น เมื่อเครื่องมือติดต่อสื่อสารทางไฟฟ้าไม่มีหรือมีไม่เพียงพอ จะต้องจัดระบบทัศนสัญญาณเป็นสถานีขึ้นเป็น เครื่องมือสำรองเท่าที่มีอยู่ เพื่อเป็นเครื่องมือสำหรับส่งคำสั่ง ส่งข่าวสารและเสนอความต้องการเร่งด่วน ที่จะ ให้ทำการช่วยเหลือหรือสนับสนุนและใช้ในการปฏิบัติการพิเศษ ๒. ขอบเขต ก. คู่มือแนะนำการใช้ท่าสัญญาณ, ธง, พลุสัญญาณ, แผ่นผ้าสัญญาณ สัญญาณสำหรับปฏิบัติการ พิเศษ และเสียงสัญญาณ ข. ทัศนสัญญาณต่าง ๆ ที่ปรากฏในคู่มือนี้ ที่มีหัวลูกศรชี้ไป-ทางเดียว แสดงว่าเป็นการปฏิบัติครั้งเดียว ซึ่งอาจจะทำซ้ำอีก จนกระทั่งผู้รับตอบรับหรือปฏิบัติตามทำสัญญาณนั้น ค. ท่าสัญญาณที่แสดงด้วยหัวลูกศรชี้สองทาง จะต้องทำต่อเนื่องติดต่อกันไป จนกระทั่งผู้รับตอบรับ หรือปฏิบัติตามท่าสัญญาณนั้น ง. คู่มือนี้สามารถนำไปใช้ได้ทุกโอกาส ทั้งในการทำสงครามนิวเคลียร์และสงครามปกติ จ. ผู้ใช้คู่มือนี้แล้ว ควรให้ข้อเสนอแนะเพื่อเปลี่ยนแปลง หรือข้อคิดเห็นเพื่อปรับปรุงแก้ไขคู่มือนี้ให้ ดีขึ้น ข้อคิดเห็นเหล่านั้นควรจะระบุหน้า, ข้อ, บรรทัด, กับเนื้อความเดิม ซึ่งเสนอแนะให้เปลี่ยนแปลงไว้ด้วย ข้อคิดเห็นแต่ละข้อ ควรจะเสนอเหตุผลประกอบข้อพิจารณา เพื่อให้เข้าใจถูกต้องและประมวลความได้สมบูรณ์ และควรส่งโดยตรงไปยัง โรงเรียนทหารสื่อสาร กรมการทหารสื่อสาร
ตอนที่ ๒ ท่าสัญญาณ ๓. กล่าวทั่วไป ก. สัญญาณต่างๆ ที่แสดงไว้ในตอนนี้นั้น เป็นวิธีธรรมดาของการส่งข่าวทางทัศนะ ทหารจะต้องทำ การฝึกจนกระทั่งมีความชำนาญเคยชิน การส่งสัญญาณต้องถูกต้องและชัดเจน เพื่อผู้รับจะได้แปลความหมาย ได้โดยถูกต้อง ข. เมื่อส่วนใดส่วนหนึ่งหรือหลายส่วนของกำลังในหน่วย จะต้องปฏิบัติการเคลื่อนย้ายตามอาณัติ สัญญาณที่ได้นัดหมายกันไว้แล้ว สัญญาณในขั้นต้นจะต้องให้อาณัติสัญญาณ โดยส่งไปยังหน่วยหรือหลาย หน่วยที่จะต้องเคลื่อนย้าย นอกจากจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น โดยปกติผู้ส่งสัญญาณจะต้องหันหน้าไปยังบุคคล หรือหน่วยที่จะต้องปฏิบัติตามสัญญาณนั้น สัญญาณส่วนมากอาจจะส่งทางพื้นดินหรือจากยานพาหนะ เว้นไว้ แต่จะกำหนดนัดหมายกันอย่างใดอย่างหนึ่ง เมื่อจะให้เคลื่อนย้ายรวมทั้งหน่วย ท่าสัญญาณที่ใช้ในการ เคลื่อนย้ายหรือให้ปฏิบัตินั้น ควรจะใช้ท่าสัญญาณเตรียมตัวก่อน ก่อนที่จะให้ทำสัญญาณเคลื่อนย้าย ค. การส่งท่าสัญญาณนั้น ควรจะใช้ส่งที่เดียวดีกว่าที่จะใช้หลายๆ ท่ารวมกัน เมื่อจะใช้ท่าสัญญาณ หลายๆ ท่าประกอบกัน ก็ควรให้ใช้ท่าต่างๆ ที่รู้จักกันทั่วไปอยู่แล้ว และใช้ตามลำดับที่ต้องการให้หน่วยปฏิบัติ เช่น ตัวอย่างสัญญาณให้เข้าแถวในรูปขบวนหมวดแถวตอนชั้นแรกควรส่ง สัญญาณการรวมพลก่อน แล้วจึงส่ง สัญญาณขบวนหมวดแถวตอน ง. การเปลี่ยนรูปขบวนของหน่วยรอง สิ่งที่ดีที่สุดซึ่ง ผบ. หน่วยควรจะกำหนด หรือให้สัญญาณ เคลื่อนย้ายหน่วยหลักไปตามรูปขบวนที่ต้องการ แล้วหน่วยอื่นๆ เคลื่อนย้ายตามหน่วยหลัก ๔. ท่าสัญญาณมาตรฐาน ก. การใช้ท่าสัญญาณเหล่านี้ จะอำนวยประโยชน์แก่ทหารในการติดต่อสื่อสารซึ่งจะเป็นช่องทางช่วย ให้การควบคุม และการประสานงานในระหว่างบุคคลผู้นั้นกับบุคคลอื่น หรือหน่วยอื่นได้ดียิ่งขึ้น ข. รูปที่ ๑ ถึง ๔๕ อธิบายและแสดงภาพท่าสัญญาณที่ได้กำหนดนัดหมายกันไว้ล่วงหน้า ทั้งในเวลา กลางวันและกลางคืน ซึ่งปกติจะใช้ในการควบคุมการเคลื่อนย้ายหน่วยทหารและยานพาหนะ
๓ รูปที่ ๑ เตรียมตัว เหยียดแขนออกไปทางข้างเหนือระดับไหล่เล็กน้อยหันฝ่ามือไปข้างหน้า แล้วโบกแขนขึ้นลงเหนือศีรษะหลาย ๆ ครั้ง รูปที่ ๒ ข้าพเจ้าพร้อมแล้ว หรือ ท่านพร้อมหรือยัง เหยียดแขนขึ้นเหนือระดับไหล่เล็กน้อย ไปทางบุคคลที่ส่งสัญญาณ หันฝ่ามือออกข้างนอก
๔ รูปที่ ๓ ข้าพเจ้าไม่เข้าใจ หันหน้าไปทางเหล่งสัญญาณท ี่ มา ยกแขนทั้งสองข้างเสมอระดับไหล่ งอแขนทั้งสองเสมอข้อศอก ให้มือตรงกับใบหน้า หันฝ่ามือตรงไปข้างหน้า รูปที่ ๔ ไม่เข้าใจคำส ั่ งหรือจะให้ปฏิบัติอย่างไร หันหน้าไปยังบุคคลหรือหน่วย ที่ส่งสัญญาณ ยกแขนท ั้ งสองขึ้นประสานกันเหนือศีรษะ หันฝ่ามอืไปข้างหน้า
๕ รูปที่ ๕ รวมพลหรือรวมกำลัง ยกแขนตรงขึ้นไปเหนือศีรษะ หันฝ่ามือไปข้างหน้า แล้วโบกมือ และหมุนเป็นวงกลม รูปที่ ๖ มาหาข้าพเจ้าหรือตามข้าพเจ้า ชี้มือไปทางบุคคล พาหนะ หรือหน่วย กวักมือเรียกโดยยกแขนให้เสมอระดับไหล่ หันฝ่ามือขึ้น แล้วโบกมือ ให้แขนท่อนล่างงอเข้าหาตัว
๖ รูปที่ ๗ ไปข้างหน้า หันหน้าไปยังทิศทางที่ต้องการเคล ื่ อนย้ายที่ เหยียดแขนขวาไปข้างหลัง แลว้เหวี่ยงแขนขวาขน ึ้ เหนือศีรษะไปข้างหน้าในทิศทางที่ต้องการเคลื่อนที่ จนกระท ั้ งแขนได้ระดับ คว่ำฝ่ามือลง รูปที่ ๘ ทางปีกขวา (ซ้าย) เหยียดแขนทั้งสองไปในทิศทางที่ต้องการให้ เคล ื่ อนที่ (บุคคล ยานพาหนะหรือเรือ เลี้ยวกลับพร้อมกัน)
๗ รูปที่ ๙ หยดุพักหรือหยุด ยกแขนขวาขึ้นข้างบนเหนือศีรษะ เหยียดตรง หันฝ่ามือไปข้างหน้า และให้ยกแขนไว้อยู่ในท่านี้ จนกว่าจะเข้าใจสัญญาณ รูปที่ ๑๐ เพิ่มความร็ว เดินจังหวะเร็วหรือวิ่ง ยกมือขวาขึ้นเสมอไหล่ กำมือ ยกแขนเหยียดตรง ขึ้นไปข้างบนเหนือศีรษะ แล้วลดลงมาอยู่ในท่าเดิม กระทำอย่างรวดเร็วหลายๆ ครั้ง
๘ รูปที่ ๑๑ ลดความเร็วลง (ยานพาหนะ ) จังหวะเดินเร็ว (หน่วยทหารเดินดิน ) เหยียดแขนออกไป ทางข้างให้ได้ระดับกับแนวไหล่ หันฝ่ามือไปข้างหน้า แล้วโบกแขนขึ้นลงเล็กน้อยหลายๆ ครั้ง แขนต้องเหยียดตรงอยู่เสมอ อย่าให้แขนโบกข ึ้ นเลยเหนือระดับไหล่ รูปที่ ๑๒ ขยายแถว (เปิดขบวน ) เหยียดแขนท ั้ งสองขึ้นข้างบนเหนือศีรษะ หันฝ่ามือทั้งสองเข้าหากัน และ โบกแขนทั้งสองลงมาทางข้างเสมอไหล่คว่ำฝ่ามือลง ในเมื่อจำเป็นเราทำสัญญาณซ้ำอีก โดยนำ แขนทั้งสองกลับไปข้างหน้าแล้วไปท ี่ ตั้งตน้ทำสัญญาณ และทำสัญญาณซ้ำอีกจนกระทั่งเข้าใจ หมายเหตุสัญญาณนี้ ใช้เฉพาะ ผบ.หน่วยยานยนต์สายพาน สำหรับ ผบ. หนว่ยยานยนต์ล้อ พลิกไปดูรูปที่ ๔
๙ รูปที่ ๑๓ บีบรูปขบวน ยกแขนทั้งสองขึ้นไปทางข้างเสมอไหล่แขนทง ั้ สองเหยียดตรง หันฝ่ามือขึ้น โบกแขนท ั้ งสองขึ้นเหนือศีรษะให้ฝ่ามือมาชิดกันในเม ื่ อจำเป็น เราทำสัญญาณซ้ำอีก โดยนำ แขนทง ั้ สองกลับไปข้างหนัาและไปที่ตั้งต้นทำสัญญาณ หมายเหตุสัญญาณนี้ ใช้เฉพาะ ผบ.หน่วยยานยนต์สายพาน สำหรับ ผบ.หน่วยยานยนตล์ ้อ ให้ไปดูรูปที่ ๔๖ รูปที่ ๑๔ เปลี่ยนทิศทางหรือย้ายการยิง ยกมือขึ้นทางข้างเสมอไหล่ไปทางทิศทางใหม่ งอแขนท่อนล่าง เข้าหาลำตัวตรงข้ามกับไหล่ หันฝ่ามือไปข้างหน้า แล้วเหยียดแขน และมือชี้ไปในทิศทางใหม่ สำหรับการเปลี่ยนทิศทางเพียงเล็กน้อยโบกมือจากท่าสุดท้าย (ท ี่ กล่าวมาแล้วข้างตัน) ไปใน ทิศทางที่ต้องการเคล ื่ อนย้าย
๑๐ รูปที่ ๑๕ เล ี้ ยวซ้ายหรือทางซ้าย (ขณะเคล ื่ อนที่) เหยียดแขนช้ายไปทางข้างเสมอแนวไหล่ หันฝามือไปข้างหน้า รูปที่ ๑๖ เลี้ยวขวาหรือทางขวา (ขณะเคลื่อนที่) เหยียดแขนขวาไปทางข้าง เสมอแนวไหล่ หันฝ่ามือไปข้างหน้า
๑๑ รูปที่ ๑๗ กระจายกำลัง เหยียดแขนข้างใดข้างหนึ่งขึ้นเหนือศรีษะ เหยียดตรง โบกแขน และมือซ้ายไปข้างหน้า ซ้าย ขวา และข้างหลัง พร้อมกับ ฝ่ามือชี้ไปยังทิศทางที่เคล ื่ อนที่แต่ละแห่ง รูปที่ ๑๘ รูปขบวนแถวตอน ยกแขนข้างใดข้างหนึ่งตรงขึ้นไป เหวี่ยงแขนไป ข้างหลังทำเป็นรูปวงกลมตั้งฉากกับลำตัว สัญญาณนี้อาจใช้กับหน่วยทหาร หรือขบวนยานพาหนะอย่างหนึ่งอย่างใด หมายเหตุเมื่อใช้กับรูปขบวนปืนเล็ก ให้ใช้เพิ่มเติมกับการส ั่ งการของผู้บังคับบัญชาด้วยปากเปล่า