มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ ฉบับย่อ

บาดแผล หรอื รอ่ งรอยทอี่ าจเกดิ จากการกระทำของบคุ คลอน่ื และเมอ่ื เกดิ การบาดเจบ็

จากอบุ ตั เิ หตุทุกครั้ง

๒. มีการสร้างความตระหนักให้บุคลากรทุกฝ่ายในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเฝ้าระวัง
ความปลอดภัยของเด็กจากบุคคลทั้งภายในและภายนอกเมื่อพบสิ่งท่ีน่าสงสัยต้อง
รายงานให้ครูเวรประจำวนั ทราบเพอื่ ป้องกนั และแก้ไข

๓. มีรายงานการประเมินผล วิเคราะห์ความเสี่ยงโดยพิจารณาผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นว่า

มีความรุนแรงอย่างไร และโอกาสที่จะเกิดขึ้นว่ามากหรือน้อย ท่ีจะนำมาปรับปรุง
พฒั นากิจกรรม เพอื่ ส่งเสริมให้เด็กปลอดภัยตอ่ ไป

๔. มีโครงการ/กิจกรรม/ภาพถ่ายภาพนิ่ง ภาพเคล่ือนไหว ท่ีบ่งบอกเปรียบเทียบผล

การประเมิน วเิ คราะหเ์ พื่อปรับปรุงและพฒั นา



๑.๓.๘ จัดให้มีระบบรับเหตุฉกุ เฉนิ ป้องกันอคั คภี ัย/ภัยพิบตั ิตามความเสีย่ งของพ้นื ท่
ี


รายการพจิ ารณา

๑. แผนฝกึ ซอ้ มอพยพหนไี ฟ

๒. ฝึกซ้อมแผนอพยพให้กับบุคลากรและเด็กทุกคนเสมือนเกิดเหตุจริงอย่างน้อยปีละ

๑ ครง้ั

๓. มกี ารตรวจสอบประเมินผลการดำเนนิ การ

๔. นำผลประเมนิ มาปรับปรุง/พฒั นา

รายละเอยี ดการพิจารณา

จัดให้มีระบบรับเหตุฉุกเฉิน ป้องกันอัคคีภัย/ภัยพิบัติตามความเส่ียงของพื้นที่

หมายถึง มีแผนรบั ภัยฉกุ เฉนิ /ภัยพบิ ัติ จดั การฝกึ ซ้อมแผนประจำปี มีการตดิ ตงั้ อปุ กรณ์ มรี ะบบ
สญั ญานเตอื นภัย มีหมายเลขโทรศัพทห์ นว่ ยงานในพนื้ ทเี่ ม่ือเกิดเหตฉุ ุกเฉนิ และระบบสง่ ต่อ

๑. ดำเนนิ การจดั ทำแผนฝกึ ซ้อมอพยพหนไี ฟ สำรวจพน้ื ท่ี ตดิ ตั้งอปุ กรณ ์

๒. บุคลากรต้องได้รับการฝึกอบรม และมีการฝึกซ้อมแผนอพยพให้กับบุคลากรทุกคน/
เด็กทุกคนเสมอื นเกดิ เหตจุ รงิ อยา่ งน้อยปลี ะ ๑ ครั้ง

๓. มกี ารตรวจสอบประเมินผลการดำเนินการ

๔. นำผลประเมนิ มาปรบั ปรุง/พฒั นา


60

ข้อมลู ประกอบการพิจารณา(๑.๓.๘_๑, ๑.๓.๘_๒)

๑. มีแบบประเมินระบบอัคคีภัย (แบบบันทึกท่ี ๑.๓.๑๐)*๑๑ มีแผนอพยพหนีไฟ

อุปกรณ์ดับเพลิงในสภาพพร้อมใช้งานและจำนวนเพียงพอ บันทึกการตรวจเช็ค
น้ำยาดบั เพลงิ

๒. บุคลากรเขา้ รับการฝกึ อบรมการจัดทำแผนและการฝกึ ซ้อมอพยพ มกี ารฝึกซ้อมแผน
อพยพให้กบั บุคลากรทกุ คน/เดก็ ทกุ คนเสมอื นเกิดเหตจุ รงิ อยา่ งนอ้ ยปีละ ๑ ครั้ง

๓. มกี ารประเมินผลการดำเนินการ

๔. มีโครงการ/กิจกรรม/ภาพถ่ายภาพน่ิง ภาพเคลื่อนไหว ที่บ่งบอกเปรียบเทียบผล

การประเมนิ วเิ คราะหเ์ พอ่ื ปรับปรงุ และพัฒนา




ตวั บ่งช้ี ๑.๔ การจดั การเพือ่ ส่งเสรมิ สุขภาพและการเรยี นร
ู้



๑.๔.๑ มกี ารจัดการเพื่อสง่ เสริมสุขภาพ เฝา้ ระวังการเจริญเติบโตของเดก็ และดูแล

การเจบ็ ปว่ ยเบอื้ งตน้



รายการพจิ ารณา

๑. จดั ให้มอี าหารท่เี หมาะสม และเพยี งพอตามวยั ทุกวนั

๒. จัดให้มีเครื่องช่ังน้ำหนักและเครื่องวัดความยาว/ส่วนสูงที่ได้มาตรฐาน ติดตั้งถูกต้อง

และมีการฝกึ ใช้งานอยา่ งถกู วธิ
ี
๓. ประเมินการเจริญเติบโตเป็นรายบุคคลอย่างถูกวิธี และมีการบันทึกข้อมูลน้ำหนัก

ส่วนสูงลงในกราฟการเจริญเติบโตเป็นรายบุคคลอย่างต่อเนื่องอย่างน้อยทุก

๓ เดือน

๔. มยี าและเวชภณั ฑส์ ามญั ประจำบา้ นและอปุ กรณท์ จ่ี ำเปน็ สำหรบั ปฐมพยาบาลเบอื้ งตน้

๕. จดั ให้มกี ารอบรมปฐมพยาบาลและฝึกชว่ ยชีวติ เบื้องตน้ (CPR)

รายละเอยี ดการพิจารณา*๑๒

๑. จัดใหม้ ีอาหารท่ีเหมาะสมและเพียงพอตามวยั ทกุ วัน

๒. จัดให้มีเคร่ืองชั่งน้ำหนักและเคร่ืองวัดความยาว/ส่วนสูง ที่ได้มาตรฐาน และติดตั้ง
ถูกต้อง มีคู่มือวิธีการติดต้ัง ช่ังน้ำหนัก วัดความยาว/ส่วนสูง และการแปลผล

การเจริญเติบโตมีการตรวจสอบเคร่อื งมอื อย่างน้อยปีละ ๑ คร้ัง


61

๓. จดั ให้มกี ารบนั ทกึ ขอ้ มูลนำ้ หนกั ส่วนสูง และมกี ราฟการเจรญิ โตเปน็ รายบคุ คล

๔. จัดให้มีการอบรมการจัดอาหาร การตักอาหาร วิธีการติดตั้ง ช่ังน้ำหนัก วัดส่วนสูง

และการแปลผลการเจริญเติบโต

๕. จัดให้มียา เวชภัณฑ์ เคร่ืองมือและอุปกรณ์ท่ีจำเป็นสำหรับกรณีฉุกเฉินเบื้องต้น


ทีใ่ ชใ้ นการปฐมพยาบาลเดก็

ขอ้ มูลประกอบการพจิ ารณา (๑.๔.๑_๑, ๑.๔.๑_๒, ๑.๔.๑_๓)

๑. มีเคร่ืองช่ังน้ำหนักและเคร่ืองวัดส่วนสูงตามมาตรฐาน และควรใช้เคร่ืองชั่งน้ำหนัก


ทม่ี คี วามละเอยี ด ๐.๑ กโิ ลกรมั และเครอื่ งวดั สว่ นสงู ทม่ี คี วามละเอยี ด ๐.๑ เซนตเิ มตร

๒. เครือ่ งวัดสว่ นสงู แบบนอนสำหรบั เด็กเล็ก

๓. กราฟน้ำหนักตามเกณฑ์อายุ ความยาว/ส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ และน้ำหนักตาม

เกณฑค์ วามยาว/สว่ นสงู ตามเพศเป็นรายบคุ คล

๔. หลักฐานแสดงการจัดทำบันทึกการตรวจสอบเครือ่ งมือ

๕. หลกั ฐานแสดงการอบรม

๖. รายการยา เวชภณั ฑ์ เครอ่ื งมอื อปุ กรณท์ จ่ี ำเปน็

๗. การบันทกึ ขอ้ มูลนำ้ หนกั และส่วนสูง และการแปลผลการเจริญเติบโต

๘. รายการอาหารยอ้ นหลัง ๑ เดือน และล่วงหนา้ ๑ เดือน



๑.๔.๒ มีแผนและดำเนินการตรวจสุขอนามัยประจำวัน ตรวจสุขภาพประจำปี และป้องกัน

ควบคมุ โรคติดต่อ



รายการพจิ ารณา

๑. มกี ารตรวจสุขภาพอนามยั และรอ่ งรอยการบาดเจ็บประจำวนั

๒. สนับสนุน/จัดการตรวจสุขภาพประจำปีโดยบุคลากรทางการแพทย์อย่างน้อยปีละ

๑ คร้ัง

๓. มีการตรวจสอบประวตั กิ ารได้รบั วคั ซีนตง้ั แตแ่ รกรบั และทกุ ๖ เดอื น*๑๓

๔. มีมาตรการและกิจกรรมป้องกันและแก้ไขเมื่อเกิดโรคติดต่อขึ้นรวมท้ังเก็บข้อมูลของ

โรคตดิ ต่อ


62

รายละเอียดการพจิ ารณา(๑.๔.๒_๑, ๑.๔.๒_๒, ๑.๔.๒_๓)

๑. มกี ารตรวจสุขอนามยั ประจำวัน

สังเกตความผิดปกติของเด็กต้ังแต่แรกรับ เช่น มีไข้ ไอ น้ำมูก ผ่ืนตามตัว

เป็นต้น รีบแจ้งผู้ปกครองมารับไปพบแพทย์หรือเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข รวมทั้ง

ให้คำแนะนำในการดูแลเด็กแก่ผู้ปกครอง และบันทึกการป่วยของเด็กในห้องเรียน

ทุกวัน*๑๔ ตามแบบคัดกรองอาการป่วยรายห้องเรียน*๑๕ กรณีตรวจคัดกรองเด็ก

ไมพ่ บอาการปว่ ยเมอ่ื แรกรบั แตม่ อี าการปว่ ยในเวลาตอ่ มาในขณะทอี่ ยใู่ นสถานพฒั นา

เด็กปฐมวัยให้แยกเด็กที่ป่วยออกจากเด็กที่ไม่ป่วย โดยการแยกนอนแยกเล่น

จากเด็กคนอ่ืนทุกครั้ง

๒. สนับสนุน/จัดการตรวจสุขภาพประจำปีโดยบุคลากรทางการแพทย์อย่างน้อย

ปีละ ๑ ครงั้

๓. มีการตรวจสอบประวตั กิ ารไดร้ ับวคั ซนี ต้ังแต่แรกรับตามระยะทก่ี ำหนด

ครูและผู้ดูแลเด็กบันทึกตรวจสอบความครบถ้วนถูกต้องของประวัติการได้รับ

วัคซีนของเด็กทุกคน ทุกภาคเรียน กรณีเด็กได้รับไม่ครบถ้วน แนะนำผู้ปกครอง

ให้พาเด็กไปรับวัคซีนท่ีสถานบริการสาธารณสุข และบันทึกการแนะนำใน

แบบบันทกึ ปญั หาสุขภาพและการดูแลเบ้อื งต้น

๔. มีมาตรการและกิจกรรมป้องกัน และแก้ไขเม่ือเกิดโรคติดต่อข้ึน รวมทั้งเก็บข้อมูล

ของโรคติดตอ่

มาตรการ : ดำเนินตาม ๑๐ มาตรการศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียนอนุบาล

ปลอดโรค ของกรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสขุ *๑๖

กิจกรรมป้องกัน : การป้องกันโรคท่ีได้ผลดีและคุ้มค่าท่ีสุด คือ การป้องกัน

ในระยะก่อนได้รับเช้ือ ได้แก่ การส่งเสริมสุขภาพ การสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค

รับประทานอาหารครบ ๕ หมู่ มีน้ำดื่มที่สะอาดเพียงพอ ได้รับการดูแลเรื่อง

สุขอนามัยส่วนบุคคล เน้นความสะอาด สิ่งแวดล้อมท่ีถูกสุขลักษณะ มีพัฒนาการ

ทางร่างกายและจิตใจเหมาะสมตามวัย (ตามแนวทางการป้องกันโรคติดต่อใน

ศนู ย์เด็กเลก็ และโรงเรยี นอนุบาล ของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข)

แนวทางการแก้ไขเม่ือเกิดโรคติดต่อ : เม่ือเกิดโรคขึ้นต้องป้องกันไม่ให้มีการ

แพร่กระจายของโรค (ตามแนวทางการป้องกันโรคติดต่อในศูนย์เด็กเล็กและ

โรงเรียนอนบุ าล ของกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสขุ )

*** โรคติดต่อท่ีพบบ่อย ได้แก่ โรคหวัด โรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล

โรคไขห้ วัดใหญส่ ายพันธ์ุใหม่ ๒๐๐๙ โรคมือ เท้า ปาก โรคอจุ จาระร่วง โรคอสี ุกอใี ส
โรคตาแดง โรคพษิ สนุ ัขบ้า โรคไข้เลอื ดออก และโรคผิวหนังอักเสบจากเชอ้ื แบคทีเรีย
เปน็ ต้น


63

ขอ้ มลู ประกอบการพิจารณา

๑. แผนบริหารจัดการตรวจสุขอนามัยประจำวัน ตรวจสุขภาพประจำปี ป้องกันและ

ควบคุมโรคตดิ ต่อ

๒. บันทึกการตรวจสุขอนามัยประจำวัน/ตรวจสุขภาพประจำปีอย่างน้อยปีละ ๑ คร้ัง/

ตามกำหนด

๓. ตารางการฉดี วคั ซีนตามแนวทางการป้องกนั โรคตดิ ต่อในศูนยเ์ ดก็ เล็ก

๔. แบบบนั ทึกการได้รบั วคั ซีน

๕. แบบบนั ทกึ ปญั หาสุขภาพ และการดแู ลเบื้องตน้

๖. แบบคัดกรองอาการปว่ ยรายห้องเรยี น



๑.๔.๓ อาคารต้องมีพื้นที่ใช้สอยเป็นสัดส่วนตามกิจวัตรประจำวันของเด็กท่ีเหมาะสม

ตามช่วงวยั และการใชป้ ระโยชน์



รายการพจิ ารณา

๑. มีพื้นท่ีพอเพียงสำหรับการจัดกิจกรรมและกิจวัตรประจำวันของเด็กพอเพียง

เฉลย่ี ๑.๕-๒.๐ ตร.ม./คน

๒. มีพ้ืนท่ีเตรียมอาหาร/ครัว วิธีการขนส่งอาหาร และมีบริเวณที่จัดให้เด็กรับประทาน

อาหารท่สี ะอาด ถูกสุขลักษณะ

๓. มีพืน้ ทส่ี ำหรับนอนหลับ เนน้ ความสะอาด ปลอดโปร่ง และอากาศถา่ ยเทได้ดี

๔. มีพน้ื สำหรบั เล่นและทำกิจกรรมการเรยี นรูท้ เ่ี พยี งพอและเหมาะสม

๕. มีพ้ืนที่หรือบริเวณสำหรับการทำความสะอาดช่องปาก แปรงฟัน ล้างมือ ล้างหน้า

ของเด็ก ฯลฯ

๖. มีพ้นื ทส่ี ำหรับแยกเด็กปว่ ย

รายละเอียดการพิจารณา(๑.๔.๓_๑, ๑.๔.๓_๒, ๑.๔.๓_๓)

๑. มีพื้นท่ีพอเพียงสำหรับการจัดกิจกรรมและกิจวัตรประจำวันของเด็กพอเพียงเฉล่ีย

๑.๕-๒.๐ ตร.ม./คน

๒. มีพื้นที่เตรียมอาหาร/ครัวรวมท้ังการขนส่งอาหารท่ีสะอาด ถูกสุขลักษณะ*๑๗ มีการ

ปกปิดอาหาร ที่พร้อมบริโภคขณะขนส่ง (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในกรณีการจ้างเหมา

ผู้ประกอบอาหารจัดส่งมาจากภายนอก) ภาชนะใส่อาหารท่ีปลอดภัยและมีการ
ตรวจสอบให้เปน็ ไปตามมาตรฐาน

๓. พืน้ ทส่ี ำหรับนอนหลับ เนน้ เร่อื งความสะอาด และปลอดโปรง่ อากาศถา่ ยเทไดด้ ี


64

๔. มพี น้ื ทสี่ ำหรับเล่น และทำกิจกรรมการเรยี นรทู้ ี่เพยี งพอ เหมาะสม

๕. มีพ้ืนท่ีหรือบริเวณสำหรับให้ครู/ผู้ดูแลเด็กทำความสะอาดช่องปากและแปรงฟันให้

เด็ก ต้ังแต่ฟันซ่ีแรกข้ึน เน้นพื้นท่ีหรือบริเวณที่มีแสงสว่างเพียงพอ เพ่ือให้มองเห็น
ฟนั ได้ชัดเจน

๖. มีพื้นท่ีสำหรับแยกเด็กป่วย เพื่อป้องการแพร่กระจายของโรคติดต่อ และเป็นท่ีดูแล
ปฐมพยาบาลก่อนทีผ่ ้ปู กครองจะมารบั เด็ก

ข้อมูลประกอบการพิจารณา

๑. มีพื้นที่ใช้สอยตามที่กำหนดในมาตรฐานความปลอดภัยสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยด้าน
อาคารและสิ่งแวดล้อม

๒. แผนผงั พื้นทแ่ี ละการใชข้ องสถานพฒั นาเด็กปฐมวยั



๑.๔.๔ จัดใหม้ ีพ้ืนที/่ มุมประสบการณ์ และแหลง่ เรยี นร้ใู นหอ้ งเรียนและนอกห้องเรียน



รายการพจิ ารณา

๑. มีพื้นท่/ี มมุ ประสบการณ์ และแหล่งเรียนรู้ที่มีอุปกรณ์และครภุ ัณฑ์อย่างเหมาะสมใน
ห้องเรยี น

๒. มีพ้ืนท่ี/มุมประสบการณ์ และแหล่งเรียนรู้ที่มีอุปกรณ์และครุภัณฑ์นอกห้องเรียน
อยา่ งเหมาะสม

๓. เก็บขอ้ มลู /ประเมินการใช้พนื้ ที่/มุมประสบการณ์ และแหล่งเรยี นรู้ของเดก็

๔. นำผลจากการประเมนิ ไปปรบั เปลย่ี นซ่อมแซมให้พรอ้ มใชง้ านอยูเ่ สมอ

รายละเอยี ดการพจิ ารณา(๑.๔.๔_๑, ๑.๔.๔_๒, ๑.๔.๔_๓)

๑. ผบู้ ริหารจัดพื้นท่ีในหอ้ งเรียน เชน่ มุมประสบการณ์ มมุ สรา้ งสรรค์ มุมบทบาทสมมติ
มุมบล็อก มุมศิลปะ มุมสร้างสรรค์ มุมดนตรี มุมวิทยาศาสตร์ มุมคณิตศาสตร์
เป็นตน้ และพื้นทีน่ อกหอ้ งเรยี น เชน่ พ้ืนทีธ่ รรมชาติ พืน้ ที่เลน่ นอกหอ้ งเรยี น สนาม
เด็กเล่น สนามกลางแจ้ง ลานเอนกประสงค์ ให้เป็นพื้นที่สำหรับกิจกรรมประจำวัน
เพื่อการเรยี นร้
ู
๒. การเก็บข้อมูลการทำกิจกรรมใช้มุมเหล่านั้นของเด็ก มีบันทึกการใช้มุมทุกวันรวมทั้ง
การใชพ้ ื้นท่ีในการทำกิจกรรมของเดก็

๓. นำผลท่ีได้วิเคราะห์และสรุปให้ผู้ปกครองทราบและนำมาปรับพ้ืนท่ีให้น่าสนใจท่ีจะ
ชว่ ยใหเ้ ดก็ ไดใ้ ช้มากขนึ้ หรอื หมุนเวียนอย่างเหมาะสมทกุ ๒ สัปดาห ์


65

ข้อมลู ประกอบการพิจารณา

๑. มีการจัดมมุ เสริมทกั ษะ/มุมเสริมประสบการณ์

๒. ขอ้ มลู การประเมิน

๓. ภาพหรอื วีดีโอที่แสดงถึงกิจกรรมที่ทำในมุมตา่ งๆ



๑.๔.๕ จัดบริเวณห้องน้ำ ห้องส้วม ท่ีแปรงฟัน/ล้างมือให้เพียงพอ สะอาด ปลอดภัย และ

เหมาะสมกับการใช้งานของเด็ก



รายการพิจารณา

๑. แยกห้องน้ำ ห้องส้วม บริเวณแปรงฟัน/ท่ีล้างมืออย่างเป็นสัดส่วนและสะอาดไม่ม
ี

น้ำขงั และไมล่ ื่น

๒. มกี ารทำความสะอาดอย่างน้อยวันละ ๒ ครง้ั

๓. มรี ะบบดแู ลความสะอาดรวมทงั้ มีเจ้าหนา้ ทีร่ ับผดิ ชอบโดยตรง

รายละเอียดการพจิ ารณา(๑.๔.๕_๑, ๑.๔.๕_๒, ๑.๔.๕_๓, ๑.๔.๕_๔)

๑. แยกห้องน้ำ หอ้ งส้วม สถานที่แปรงฟัน/ทลี่ า้ งมอื อย่างเปน็ สัดสว่ น

๒. มีการทำความสะอาดอย่างน้อยวนั ละ ๒ ครงั้

๓. มีระบบดแู ลความสะอาดรวมทง้ั มีเจา้ หนา้ ทรี่ ับผิดชอบโดยตรง

๔. มีที่สำหรับแปรงฟันให้เหมาะสมกับเด็ก สะอาด ไม่มีคราบสกปรก ไม่มีน้ำขัง


ไมเ่ ฉอะแฉะ ไมล่ ่นื ถา้ มีกอ๊ กน้ำน้อย ควรมถี ังสะอาดใส่นำ้ และภาชนะกลางใช้ตกั นำ้
จากถังใส่ในแก้วให้เด็ก กรณีจัดสถานท่ีแปรงฟันเป็นโครงสร้างถาวร ควรมีจำนวน
ก๊อกน้ำที่เหมาะสมกับตัวเด็กและเพียงพอ มีกระจกหลังอ่างน้ำ ซ่ึงจะเป็นประโยชน์
ในการชว่ ยสอนเดก็ แปรงฟัน การทเี่ ดก็ เหน็ ตวั เองจากกระจก จะกระตนุ้ ใหเ้ ดก็ อยาก
แปรงฟนั และทำใหเ้ ดก็ แปรงฟันได้นานข้ึน

ข้อมูลประกอบการพจิ ารณา

๑. มีการเย่ยี มชมและสังเกต

๒. ภาพถ่าย

๓. สังเกตความสะอาดและอุปกรณ์ท่ีจำเป็น เช่น สบู่/น้ำยาล้างมือ ของห้องน้ำ

หอ้ งส้วม มสี ถานทแี่ ปรงฟัน/ท่ลี ้างมือ*๑๘

๔. มีป้ายบอกหอ้ งน้ำ หอ้ งส้วมแยกชาย-หญงิ , เด็ก-ผใู้ หญ่


66

๕. ดคู วามเหมาะสมจำนวนของโถสว้ ม สถานทแ่ี ปรงฟนั /ทลี่ า้ งมอื ใหเ้ พยี งพอ เหมาะสม

กับเดก็ หรือมอี ปุ กรณช์ ว่ ยเสริมการใช้สว้ มทปี่ ลอดภยั

๖. สำรวจอุปกรณ์ทำความสะอาดหอ้ งน้ำ หอ้ งสว้ ม สถานท่แี ปรงฟนั /ที่ลา้ งมือ

๗. มแี บบบนั ทกึ ตารางการทำความสะอาด และเจ้าหนา้ ทผี่ ู้รับผดิ ชอบประจำวนั *๑๙

๘. คู่มือแนวทางการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพช่องปากเด็กปฐมวัย (ศพด.คุณภาพ)

สำนกั ทนั ตสาธารณสขุ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข



๑.๔.๖ จัดการระบบสุขาภิบาลท่ีมีประสิทธิภาพ ครอบคลุมสถานที่ปรุง ประกอบอาหาร

นำ้ ดม่ื น้ำใช้ กำจดั ขยะ ส่งิ ปฏกิ ลู และพาหะนำโรค



รายการพิจารณา

๑. สถานท่ีประกอบอาหาร/ท่ีเตรียมอาหารต้องมีอ่างล้างภาชนะและอุปกรณ์ท่ีถูกหลัก

สุขาภบิ าลอาหาร

๒. มีนำ้ ดื่มน้ำใชท้ ่สี ะอาด

๓. มกี ารจดั การขยะ ส่งิ ปฏกิ ูลอยา่ งถกู สุขลกั ษณะท้งั ภายในและภายนอกอาคาร

๔. มีมาตรการป้องกันแมลงและสัตวท์ ่เี ปน็ พาหะนำโรค

รายละเอียดการพจิ ารณา(๑.๔.๖_๑, ๑.๔.๖_๒, ๑.๔.๖_๓, ๑.๔.๖_๔)

๑. สถานท่ีประกอบอาหาร/ท่ีเตรียมอาหารต้องมีอ่างล้างภาชนะและอุปกรณ์ที่ถูกหลัก

สขุ าภบิ าลอาหาร

๒. มนี ำ้ ดืม่ นำ้ ใช้ทสี่ ะอาด

- น้ำด่ืม : ต้องเป็นน้ำต้มสุก หรือน้ำท่ีผ่านระบบการปรับปรุงคุณภาพแล้ว เช่น

น้ำกรองจากเครื่องกรองน้ำท่ีมีการบำรุงรักษาตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์นั้นๆ

หรือน้ำบรรจุขวดที่ได้รบั อนญุ าตจาก อย.

- นำ้ ใช้ : ควรเปน็ น้ำประปา น้ำบาดาล หรอื น้ำทสี่ ะอาด

๓. มีการจัดการขยะถูกสขุ ลกั ษณะทง้ั ภายในและภายนอกอาคาร

๔. มีการทิ้งขยะแยกประเภท และจัดให้มีภาชนะรองรับขยะแยกประเภท พร้อม

สญั ลักษณ
์
๕. มีมาตรการป้องกนั แมลงและสตั วท์ เี่ ปน็ พาหะนำโรค

๖. มกี ิจกรรมที่สรา้ งสรรค/์ เป็นแหลง่ เรยี นรู้


67

ข้อมลู ประกอบการพิจารณา*๒๐

๑. การเยยี่ มชมและสงั เกต

๒. มีภาพถ่าย

๓. มีอ่างล้างภาชนะอุปกรณ์ที่มีก๊อกน้ำ และท่อระบายน้ำ วางสูงจากพื้นอย่างน้อย

๖๐ เซนตเิ มตร และบริเวณทีล่ า้ งต้องมีการระบายนำ้ ท่ีดีไมเ่ ฉอะแฉะ

๔. มนี ้ำดื่มน้ำใชท้ ่ีสะอาด

๕. สำรวจภาชนะรองรับขยะสภาพดี มีฝาปิดมิดชิด มีจำนวนเพียงพอ และทำ

ความสะอาดทร่ี องรับขยะเป็นประจำ

๖. สมั ภาษณผ์ รู้ ับผดิ ชอบการเก็บรวบรวมขยะ ขนย้ายออกจากอาคารทุกวนั

๗. สำรวจภาชนะรองรบั ขยะแยกประเภท พร้อมป้ายสญั ลกั ษณ์ หรือจดุ พกั ขยะรวม

๘. สำรวจและสัมภาษณ์ผู้รับผิดชอบดูแลการป้องกันและควบคุมแมลงและสัตว์ท่ีเป็น

พาหะนำโรค

๙. เป็นแหล่งเรียนรู้ศึกษาดูงาน ภาพถ่ายกิจกรรมสร้างสรรค์หรือส่งเสริมการมีส่วนร่วม

ของครู เดก็ และชมุ ชน



๑.๔.๗ จัดอุปกรณ์ภาชนะและเครื่องใช้ส่วนตัวให้เพียงพอกับการใช้งานของเด็กทุกคน

และดูแลความสะอาดและปลอดภัยอย่างสม่ำเสมอ



รายการพิจารณา

๑. มีอปุ กรณภ์ าชนะและเครอ่ื งใช้สว่ นตัวสำหรับเดก็ ทุกคน

๒. จัดเกบ็ อยา่ งเหมาะสมและเป็นระเบยี บ

๓. อุปกรณม์ มี าตรฐาน สะอาด เพยี งพอกับการใช้งาน

๔. มกี ารตรวจสอบอุปกรณเ์ ปน็ ระยะและจดั ให้อยู่ในสภาพพร้อมใชง้ าน


68

รายละเอยี ดการพจิ ารณา(๑.๔.๗_๑)

๑. มีอุปกรณ์ภาชนะและเคร่ืองใช้ส่วนตัวสำหรับเด็ก ได้แก่ แปรงสีฟัน ถ้วยน้ำ/

กระตกิ นำ้ ชดุ นอน ผา้ เชด็ ตวั ผา้ เชด็ หน้า ที่ตดิ ปา้ ยชอื่

๒. มีที่วางอุปกรณ์และเครื่องใช้ส่วนท่ีวางเฉพาะของเด็กแต่ละคน และวางอย่างถูกต้อง

เช่น แปรงสีฟันต้องเอาด้ามลง สำหรับผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว ผ้ากันเป้ือน ต้องเก็บ

เป็นสัดส่วน และมีสัญลักษณ์ท่ีบอกให้รู้ว่าเป็นของเด็กเฉพาะแต่ละคน รวมทั้ง

ตรวจสอบการใชง้ านอยา่ งสมำ่ เสมอ

๓. อุปกรณม์ มี าตรฐาน มอก.

ขอ้ มลู ประกอบการพจิ ารณา

๑. การเย่ียมชม และสงั เกต

๒. มภี าพถ่าย

๓. อุปกรณ์ ภาชนะและเครื่องใช้ส่วนตัวของเด็กจัดวางอยู่ในตำแหน่งท่ีเอื้อต่อการจัด

กิจกรรมของเด็ก

๔. จำนวนอุปกรณ์ ภาชนะและเครื่องใช้ส่วนตัวของเด็กเพียงพอและใช้สอยในการ

ดำเนินกจิ กรรมประจำวนั อย่างเหมาะสม คุ้มคา่

๕. ระบบรกั ษาความสะอาด




69

ตวั บง่ ชท้ี ี่ ๑.๕ การส่งเสริมการมีสว่ นร่วมของครอบครวั และชุมชน




๑.๕.๑ มีการส่ือสารเพื่อสร้างความสัมพันธ์และความเข้าใจอันดีระหว่างพ่อแม่/ผู้ปกครอง

กับสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเก่ียวกับตัวเด็กและการดำเนินงานของสถานพัฒนา

เด็กปฐมวยั



รายการพจิ ารณา

๑. มกี ารแลกเปลย่ี นเรียนรูอ้ ยา่ งตอ่ เนอ่ื ง

๒. มพี ้ืนท่ีหรอื ชอ่ งทางประชาสมั พนั ธ์

๓. มกี ารประเมนิ กิจกรรมเพ่ือพฒั นา

๔. มกี ารสร้างเครอื ข่ายพ่อแม/่ ผปู้ กครอง/ครอบครัว

รายละเอียดการพิจารณา(๑.๕.๑_๑)

๑. มีการจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อสร้างความสัมพันธ์และความเข้าใจอันดี

ระหว่างพ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครอบครัว กับสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย เช่น กิจกรรม

ปฐมนิเทศ ประชุมผู้ปกครอง ให้ความรู้สื่อสารสัมพันธ์ทั้งระดับบุคคล กลุ่ม ชุมชน

การเยีย่ มบ้าน กจิ กรรมทางศาสนา และกจิ กรรมบำเพ็ญประโยชน์ เปน็ ต้น

๒. มีพื้นท่ีหรือช่องทางประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการดำเนินงานของสถานพัฒนา

เด็กปฐมวัยและความรทู้ ี่เกีย่ วกับการพฒั นาเดก็ เชน่ ปา้ ยนเิ ทศ มมุ เรยี นรผู้ ปู้ กครอง

และสอ่ื ออนไลนต์ ่างๆ เปน็ ต้น

๓. มีการประเมินกิจกรรมสารสัมพันธ์ต่างๆ เพื่อนำไปปรับปรุงพัฒนากิจกรรมในคร้ัง

ตอ่ ๆ ไป ให้ดยี ิ่งขน้ึ

ขอ้ มลู ประกอบการพิจารณา

๑. บันทกึ การประชุม

๒. ภาพถ่าย

๓. บนั ทึกการจดั กิจกรรม

๔. แผนจดั กิจกรรมประจำปี

๕. บอร์ดประชาสัมพนั ธก์ ิจกรรมสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั ฯ ภายนอกอาคาร

๖. เอกสารแผน่ พบั ความรู้ตา่ งๆ

๗. พน้ื ทก่ี ารเรยี นรสู้ ำหรบั ผปู้ กครองหรอื ชอ่ งทางอนื่ ๆ เชน่ เสยี งตามสาย Application Line




70

๑.๕.๒ การจัดกจิ กรรมที่พอ่ แม/่ ผูป้ กครอง/ครอบครัว และชมุ ชน มีสว่ นร่วม



รายการพจิ ารณา

๑. มีการจดั ประชมุ ผู้ปกครองอยา่ งน้อยปีละ ๒ คร้งั

๒. มีการจัดกจิ กรรมทพ่ี ่อแม่ ผู้ปกครอง ครอบครวั และชุมชนมสี ่วนร่วมในโอกาสสำคญั

ต่างๆ ตามประเพณี ศาสนา และวฒั นธรรมของชุมชน

๓. มกี ารประเมนิ กิจกรรมเพ่ือนำไปปรับปรุง

๔. มีการสรา้ งเครือข่ายชุมชน

รายละเอียดการพิจารณา(๑.๕.๒_๑)

๑. มีการจัดกิจกรรมท่ีให้พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครอบครัว และชุมชนได้มีโอกาสพบปะ

แลกเปล่ียนประสบการณ์ความรู้ต่างๆ อาจจัดข้ึนในโอกาสสำคัญตามเทศกาลต่างๆ

สอดคล้องกับประเพณี ศาสนา และวัฒนธรรม หรือการจัดประชมุ ผปู้ กครอง โดยจัด

กจิ กรรมดงั กลา่ วอย่างน้อยปลี ะ ๒ ครั้ง

๒. มีการประเมินกิจกรรมที่จัดเพ่ือส่งเสริมความสัมพันธ์และการมีส่วนร่วมของ

ครอบครัว เพือ่ นำมาปรับปรงุ และพัฒนาใหเ้ กดิ ผลทีด่ ยี ง่ิ ขน้ึ

๓. มีการกำหนดรูปแบบและกิจกรรมความร่วมมือของชุมชน เพ่ือส่งเสริมเครือข่าย

การพฒั นาเดก็ ปฐมวัย การพัฒนาครู และสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัย ให้มคี วามเขม้ แขง็

ไดต้ ามบริบท สงั คม และวฒั นธรรมของแต่ละพ้ืนท่ี เช่น หอ้ งสมดุ ของเล่น

๔. มีการจัดต้ังเครือข่ายพ่อแม่ผู้ปกครอง เพื่อเป็นแหล่งแลกเปล่ียนเรียนรู้ระหว่าง

พ่อแม่ผู้ปกครองกันเอง เป็นการเปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการพัฒนาสถาน

พฒั นาเด็กปฐมวยั

ข้อมูลประกอบการพิจารณา

๑. บนั ทึกการประชมุ

๒. ภาพถ่าย

๓. บนั ทึกการจัดกิจกรรม

๔. แผนจัดกิจกรรมประจำป
ี
๕. บันทกึ ข้อมูลการสอ่ื สารกบั ผปู้ กครอง




71

๑.๕.๓ ดำเนินงานให้สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเป็นแหล่งเรียนรู้แก่ชุมชนในเรื่องการพัฒนา

เดก็ ปฐมวยั



รายการพจิ ารณา

๑. มีการเผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ ขา่ วสาร หรอื ความรู้ที่หลากหลายและทนั สมัย

๒. มีการประสานเชื่อมโยงเครือข่ายภูมิปัญญาท้องถ่ินหน่วยงานภายนอกทั้งภาครัฐและ

เอกชน เพอื่ พฒั นาการดำเนินงานในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย

๓. มีการจัดกิจกรรมอย่างสม่ำเสมอและมีสมาชิกในชุมชนสนับสนุนการดำเนินงานของ

สถานพัฒนาเดก็ ปฐมวัย

รายละเอียดการพิจารณา

๑. สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยมีการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ข่าวสารหรือความรู้ต่างๆ

ท่ีเกี่ยวข้องกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้แก่ชุมชนโดยเป็นข้อมูลท่ีมีความทันต่อ

ยคุ สมยั และมีความหลากหลาย

๒. สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยร่วมกับหน่วยงานอ่ืนๆ ทั้งสังกัดหน่วยงานของรัฐ

ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา เครือข่ายภูมิปัญญาท้องถ่ิน หรือองค์กรปกครอง

สว่ นทอ้ งถิ่น ดำเนนิ การตา่ งๆ เพื่อพฒั นาสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัย

๓. สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยมีการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัว

และชมุ ชน เป็นประจำ สมำ่ เสมอ และมีสมาชกิ ในชุมชนมสี ว่ นรว่ มในการดำเนนิ งาน

ตา่ งๆ ที่เก่ียวขอ้ งกับสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั

ข้อมลู ประกอบการพิจารณา

๑. บันทึกการประชุม

๒. ภาพถ่าย

๓. บันทึกการจัดกจิ กรรม

๔. แผนจดั กิจกรรมประจำปี

๕. หอ้ งสมดุ ของเลน่ และส่อื

๖. การจดั เสวนาเปน็ ระยะๆ




72

๑.๕.๔ มคี ณะกรรมการสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั



รายการพิจารณา

๑. มกี ารจดั ตั้งคณะกรรมการสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั

๒. คณะกรรมการฯ มีการประชุมอยา่ งนอ้ ยปีละ ๑ คร้งั

๓. คณะกรรมการฯ มีบทบาทในการกำหนดทิศทางและบริหารสถานพัฒนา

เด็กปฐมวยั

๔. คณะกรรมการฯ มีส่วนร่วมในการติดตามและประเมินคุณภาพสถานพัฒนา

เด็กปฐมวยั

รายละเอียดการพจิ ารณา

๑. มีการจัดต้ังคณะกรรมการสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยโดยให้มีจำนวนคณะกรรมการฯ

ไม่น้อยกว่า ๓ คน ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิหรือผู้แทนด้านการศึกษา ผู้แทน

ชุมชน และผู้ปกครอง ซ่ึงองค์ประกอบอ่ืนๆ ของคณะกรรมการฯ ให้เป็นไปตาม

ความเหมาะสมของสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั หรือตามท่หี นว่ ยงานตน้ สังกัดกำหนด

๒. มีการประชมุ คณะกรรมการฯ ปีการศกึ ษาละไม่นอ้ ยกวา่ ๑ ครั้ง

๓. มีหน้าที่กำหนดแนวทางส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินงานของสถานพัฒนา

เด็กปฐมวัยในด้านต่างๆ ให้ได้คุณภาพและมาตรฐาน มีส่วนร่วมในการให้ข้อคิดเห็น

ข้อเสนอแนะ เก่ียวกับการดำเนินงาน และหาเครือข่ายมาสนับสนุนเพื่อพัฒนา

คณุ ภาพสถานพฒั นาเด็กปฐมวัย

๔. มีสว่ นรว่ มในการติดตามและประเมินคณุ ภาพภายในของสถานพัฒนาเดก็ ปฐมวยั

ขอ้ มลู ประกอบการพจิ ารณา

๑. มีบนั ทกึ การประชมุ หรือรายงานการประชุม

๒. มีภาพถ่าย


73

เอกสารอา้ งอิง, Website, QR Code

มาตรฐานด้านท่ี ๑




หมายเลขเอกสาร รายการ


๑.๑.๑_๑, ๑.๒.๑_๑, กรมสง่ เสรมิ การปกครองสว่ นท้องถนิ่ กระทรวงมหาดไทย. มาตรฐาน

๑.๒.๒_๑, ๑.๒.๓_๑, การดำเนินงานศนู ย์พัฒนาเด็กเลก็ ขององคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่น

๑.๒.๔_๑, ๑.๕.๑_๑ ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙.

http://www.dla.go.th/upload/ebook/column/2017/4/


2199_5930.pdf

๑.๑.๒_๒ คู่มอื แนวทางการจดั ทำหลักสูตรศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก กรมสง่ เสริมการปกครอง


ท้องถ่ิน กระทรวงมหาดไทย

๑.๒.๑_๒, ๑.๒.๒_๒, กฎกระทรวงกำหนดหลกั เกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอรบั ใบอนญุ าต

๑.๒.๒_๓, ๑.๒.๓_๒, จัดต้งั สถานรับเลีย้ งเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๙ ออกตามความแหง่ พระราชบัญญตั
ิ
๑
.๒.๔_๒ คมุ้ ครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖


๑.๒.๑-๓, ๑.๒.๓_๓, ขอ้ กำหนดของสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยตามหน่วยงานต้นสงั กดั

๑
.๒.๔_๓

๑.๒.๑_๔, ๑.๔.๓_๑, สำนกั อนามัยส่งิ แวดล้อม กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คูม่ ือ


๑.๔.๖_๑, ๑.๔.๗_๑, การดำเนนิ งานโครงการศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่ สู่เมอื งไทยแขง็ แรง, ๒๕๔๙.

๑.๒.๑_๕, ๑.๔.๓_๒, สำนกั โภชนาการ กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข. คมู่ ือแนวทางพฒั นา

๑
.๔.๖_๒, ตำบลสง่ เสริมเดก็ ๐-๕ ปี, ๒๕๖๐.


๑.๒.๓_๑, ๑.๔.๒_๒ สำนกั โรคตดิ ต่อทว่ั ไป กรมควบคมุ โรค กระทรวงสาธารณสุข.

เวบ็ ไซต์ E-Learning สำหรบั ผูด้ แู ลเด็ก ศูนยเ์ ด็กเล็กโรงเรียนอนบุ าลคุณภาพ

ปลอดโรค.


http://27.254.33.52/healthypreschool/home

๑.๓.๑_๑, ๑.๓.๒_๑, วิศวกรรมสถานแหง่ ประเทศไทย ในพระบรมราชปู ถัมภ.์ มาตรฐาน

๑.๓.๓_๑, ๑.๓.๔_๑, ความปลอดภัยสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั ด้านอาคารและสง่ิ แวดลอ้ ม.

๑.๓.๘_๑ กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั , ๒๕๕๗.


http://www.csip.org

๑.๓.๑_๒, ๑.๓.๒_๒, งามตา รอดสนใจ และ อดศิ ักด์ิ ผลิตผลการพิมพ์. ค่มู ือศูนยเ์ ดก็ เลก็ ปลอดภยั

๑.๓.๓_๒, ๑.๓.๔_๒, (พมิ พค์ รงั้ ที่ ๓). กรุงเทพฯ : ศนู ยว์ ิจยั เพื่อสรา้ งเสริมความปลอดภัยและ

๑.๓.๕_๒, ๑.๓.๖_๑, ปอ้ งกันบาดเจบ็ ในเดก็ , ๒๕๕๑.




74

หมายเลขเอกสาร รายการ


๑.๓.๗_๑, ๑.๓.๘_๑ http://resource.thaihealth.or.th/library/12141

๑.๓.๑_๓, ๑.๓.๒_๓, อดศิ กั ด์ิ ผลิตผลการพิมพ์ และ งามตา รอดสนใจ. หนว่ ยที่ ๑๕ การประเมิน

๑.๓.๔_๓, ๑.๓.๕_๓ การจดั สภาพแวดลอ้ มเพือ่ ความปลอดภยั และพัฒนาการเด็กปฐมวัย.

มหาวิทยาลยั สโุ ขทัยธรรมาธริ าช, ๒๕๕๗.


http://stoubook.stou.ac.th/product/3676/21009

๑.๓.๒_๔, ๑.๓.๓_๓ อดิศักดิ์ ผลิตผลการพมิ พ์. ขอ้ กำหนดความปลอดภัยของสนามเด็กเลน่

อุปกรณเ์ ครอื่ งเล่นการตดิ ต้งั การบำรุงรักษา ผู้ดแู ลการเล่น, ๒๕๔๕.


http://www.factsforlifethai.cf.mahidol.ac.th/injury/Rule.pdf

๑.๓.๔_๔ สำนักงานมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์อตุ สาหกรรม กระทรวงอตุ สาหกรรม มาตรฐาน

เลขท่ี มอก. ๑๐๒๕-๒๕๓๔


www.fio.co.th/p/tisi_fio/fulltext/TIS1025-2539.pdf

๑.๓.๔_๕ อดศิ ักดิ์ ผลิตผลการพิมพ์. สอื่ การเรยี นรู้เพ่ือป้องกนั อุบตั ิเหตใุ นเด็กปฐมวัย :

สำหรับบคุ ลากรทางการแพทย์-สาธารณสุขและผู้ดแู ลเด็กปฐมวยั , ๒๕๖๐.


http://csip.org/parent/learningcenter.html

๑.๓.๕_๑ สำนกั งานมาตรฐาน ผลติ ภณั ฑอ์ ตุ สาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม มาตรฐาน

เลขที่ มอก. ๖๘๕-๒๕๔๐


http://www.fio.co.th/p/tisi_fio/fulltext/TIS685_2-2540

๑.๓.๘_๒ กระทรวงมหาดไทย กฎกระทรวง ฉบบั ที่ ๓๓ (พ.ศ. ๒๕๓๕) ฉบับที่ ๓๙

(พ.ศ. ๒๕๓๗)

www.dpt.go.th/wan/lawdpt/data/02/109_11_170235_14.pdf


www.dpt.go.th/wan/lawdpt/data/02/111_23_230637_15.pdf

๑.๔.๑_๑ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการพัฒนาสู่องค์กรส่งเสริมเด็กไทย

เตบิ โตเตม็ ศักยภาพ.

http://nutrition.anamai.moph.go.th/images/file/คู่มือการพัฒนาองค์กร


สง่ เสรมิ เดก็ ไทยเติบโตเตม็ ศกั ยภาพ.pdf

๑.๔.๑_๒ โปสเตอร์กจิ กรรมพ้ืนฐาน (Benefit package) ด้านโภชนาการในศนู ยเ์ ด็กเล็ก




75

หมายเลขเอกสาร รายการ

๑.๔.๑_๓ กราฟแสดงการเจริญเตบิ โตตามเกณฑอ์ า้ งอิงตามแพศและช่วงอายุ

ของกรมอนมัย กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๕๘ (ประยุกต์จากองค์การ

อนามัยโลก) บนเว็บไซด์สำนักโภชนาการ ได้แก่ กราฟความยาว/ส่วนสูงตาม


เกณฑ์อายุ น้ำหนักตามเกณฑค์ วามยาว/สว่ นสูง นำ้ หนักตามเกณฑ์อายุ

๑.๔.๒_๓ คมู่ อื การประเมิน ศูนยเ์ ดก็ เล็กปลอดโรค สำนักโรคตดิ ตอ่ ทั่วไป


กรมควบคมุ โรค กระทรวงสาธารณสุข

๑.๔.๒_๑ สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทาง

การป้องกันควบคุมโรคติดต่อในศูนย์เด็กเล็ก (สำหรับครูและผู้ดูแลเด็ก).

พมิ พค์ ร้งั ที่ ๒. กรุงเทพ: โรงพมิ พส์ ำนกั งานพระพุทธศาสนาแหง่ ชาติ, ๒๕๕๔.


http://itnan1.ednan1.go.th/uploads/00443-0.pdf

๑.๔.๓_๓ การพัฒนาพื้นทีเ่ ลน่ สรา้ งเสริมสขุ ภาวะของเดก็ ปฐมวัยและวัยประถมศึกษา


http://www.healthstation.in.th/action/viewvideo/๔๐๘๘/

๑.๔.๔_๑ กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช ๒๕๖๐.


กรงุ เทพ: โรงพิมพ์ชมุ นุมสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จำกัด., ๒๕๖๐.

๑.๔.๔_๒ วรนาท รักสกุลไทย. สุดยอดเทคนิคการจัดการเรียนรู้แบบครูมืออาชีพ.


กรงุ เทพ: สำนักพมิ พ์แฮปป้เี ลินน่ิง, ๒๕๕๔

๑.๑.๒_๑, ๑.๔.๔_๓ ASEAN EARLY CHILDHOOD CARE, DEVELOPMENT AND EDUCATION

QUALITY STANDARDS

http://asean.org/storage/๒๐๑๗/๐๓/ASEAN-ECCDE-Quality-


Standards-Final.pdf

๑.๔.๕_๑ Public Buildings Service Office of Child Care. Child Care Center


Design Guide U.S General Services Administration, 2003.

๑.๔.๕_๒ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน. คู่มือมาตรฐานการดำเนินงานศูนย์พัฒนา

เด็กเล็กขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น


กระทรวงมหาดไทย.

๑.๔.๕_๓ สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อม กรมอนามัย. เกณฑ์มาตรฐานส้วมสาธารณะระดับ

ประเทศ HAS. บริษทั สามเจรญิ พาณิชย (กรุงเทพ) จำกดั , ๒๕๕๖.




76

หมายเลขเอกสาร รายการ

๑.๔.๕_๔, ๑.๔.๖_๔ สำนกั สง่ เสรมิ สขุ ภาพ กรมอนามัย. คมู่ ือมาตรฐานศนู ยเ์ ด็กเลก็ คณุ ภาพ


(ปรบั ปรุงครั้งที่ ๑), ๒๕๕๗.

๑.๔.๖_๓ สำนักอนามัยส่ิงแวดล้อม กรมอนามัย. คู่มือการจัดการอนามัยส่ิงแวดล้อม

ในโรงเรียน. โครงการผลิตส่ือและมัลติมิเดีย. สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี

(ไทย-ญ่ีปุน่ ), ๒๕๖๐.
























77

ภาคผนวก

มาตรฐานดา้ นที่ ๑




สญั ลักษณ์ ภาคผนวก


*๑ ปรชั ญาการศึกษาปฐมวัย

(๑.๑.๒) “การศึกษาปฐมวัย เป็นการพัฒนาเด็กต้ังแต่แรกเกิดถึง ๖ ปีบริบูรณ์ อย่างเป็น

องค์รวมบนพื้นฐานการอบรมเลี้ยงดู และการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ที่สนองต่อ

ธรรมชาติ และพัฒนาการตามวัยของเด็กแต่ละคนให้เต็มตามศักยภาพ ภายใต้บริบท

สังคมและวัฒนธรรมท่ีเด็กอาศัยอยู่ด้วยความรัก ความเอื้ออาทร และความเข้าใจของ

ทกุ คน เพอ่ื สรา้ งรากฐานคณุ ภาพชวี ติ ใหเ้ ดก็ พฒั นาไปสคู่ วามเปน็ มนษุ ยท์ ส่ี มบรู ณ์ เกดิ คณุ คา่


ตอ่ ตนเอง ครอบครวั ชุมชน สังคม และประเทศชาติ”

กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช ๒๕๖๐. กรุงเทพ:


โรงพิมพช์ มุ นมุ สหกรณ์ การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จำกดั ., ๒๕๖๐, หน้า ๒.

*๒ แบบบนั ทกึ การสำรวจคน้ หาจุดเส่ยี ง (Safety Round Record)


(๑.๓.๑)

*๓ แบบประเมนิ สภาพแวดล้อมภายนอกอาคารเพอื่ ความปลอดภยั


(๑.๓.๒)

*๔ แบบคดั กรองความเสี่ยงของพนื้ ที่เล่น/สนามเด็กเลน่


(๑.๓.๓)

*๕ แบบประเมนิ สภาพแวดล้อมภายในอาคารเพ่ือความปลอดภยั


(๑.๓.๔)

*๖ แบบประเมินอปุ กรณ์ ผลติ ภัณฑ์ เคร่อื งใชเ้ พ่อื ความปลอดภยั


(๑.๓.๔)

*๗ แบบประเมนิ ของเล่นเพอื่ ความปลอดภัย


(๑.๓.๕)

*๘ แบบบันทึกผลติ ภัณฑ์ ของเลน่ ของใชอ้ ันตราย


(๑.๓.๕)

*๙ แบบประเมินการเดินทางท่ีปลอดภยั สำหรับเด็กปฐมวยั

(๑.๓.๖)




78

ส
ญั ลักษณ์ ภาคผนวก


*๑๐ แบบบันทึกการบาดเจ็บรายบุคคล


(๑.๓.๗)

*๑๑ แบบประเมินระบบอคั คีภยั


(๑.๓.๘)

*๑๒ การจดั อาหาร

(๑.๔.๑) จดั รายการอาหารลว่ งหน้า ๑ เดอื น หรืออย่างนอ้ ย ๑ สปั ดาห์ โดยใหม้ อี าหาร (ทง้ั กบั ขา้ ว

และขนมหวาน) ทใ่ี ชน้ ำ้ มนั เนย หรอื กะทิ มื้อละ ๑ อย่าง

๑. จัดอาหารให้ครบ ๕ กลุ่มอาหาร ไดแ้ ก่ กลุม่ ขา้ วแป้ง กล่มุ ผกั กล่มุ ผลไม้ กลมุ่ เน้อื สัตว
์
และกล่มุ นม ทกุ วันโดยอาหารกลมุ่ ผกั และผลไมม้ ีความหลากหลาย

๒. จดั อาหารกลางวนั

■ มผี กั เปน็ สว่ นประกอบทกุ วนั (ไม่รวมผักชี ตน้ หอม)

■ มกี ลุม่ เนอ้ื สัตวต์ ามความถีด่ งั น้
ี
❖ ตบั หรอื เลือดสปั ดาห์ละ ๑-๒ คร้งั

❖ ไข่ สัปดาห์ละ ๑-๒ ครั้ง

❖ เน้อื สตั ว์อนื่ ๆ เช่น ปลา หมู ไก่ สปั ดาหล์ ะ ๑-๒ ครง้ั

■ ผกั และเน้ือสตั วม์ ขี นาดเล็กและอ่อนนุ่ม

๓. จดั อาหารว่างที่มคี ุณค่าทางโภชนาการ

■ นมสดรสจดื คนละ ๑ กล่อง/ถุง (ขนาด ๒๐๐ ซซี )ี ตอ่ วนั

■ จดั ผลไมท้ กุ วนั คนละ ๑-๒ สว่ น ต่อวนั

■ อาหารว่างชนิดอื่นๆ สามารถจดั เพมิ่ ได้

❖ พืชหัว เช่น ข้าวโพดต้ม มันเทศต้ม เป็นต้น คนละ ½ ทัพพีต่อครั้ง (หากจัด

อาหารกลุม่ น้ีให้ลดข้าวในปรมิ าณเดียวกัน)

❖ ถ่ัวเมล็ดแห้ง เช่น ถั่วลิสงต้ม เป็นต้น คนละ ๑ ช้อนกินข้าว (ไม่รวมเปลือก)

ต่อครง้ั

❖ ขนมไทยรสไม่หวานจดั โดยมีอาหารกลุม่ ข้าว-แปง้ (พชื หัว) กล่มุ ผกั กลมุ่ ผลไม
้
กลุ่มเนื้อสัตว์ (ถั่วเมล็ดแห้ง) หรือนม เป็นส่วนประกอบ คนละ ๑ ชิ้นกลาง/

ถ้วยเล็ก ต่อคร้ัง เช่น ข้าวต้มมัดไส้กล้วย ๑ กลีบเล็ก เต้าส่วน ๑ ถ้วยเล็ก

เป็นต้น

❖ อาหารว่างอื่นๆ ที่มีกลุ่มผัก กลุ่มผลไม้ กลุ่มเน้ือสัตว์ (ถ่ัวเมล็ดแห้ง) หรือนม

เปน็ สว่ นประกอบ เชน่ ซาลาเปาไส้หมู ๑ ลกู เลก็ เป็นตน้

๔. ใชเ้ กลือหรือเครือ่ งปรงุ รสเค็มเสริมไอโอดีนในการปรุงอาหารทกุ ครัง้

๕. จัดให้มีปริมาณอาหารเพียงพอตามวัยโดยใช้โปรแกรม school lunch program

เพ่ือคำนวณปริมาณอาหารดิบที่ต้องจัดซื้อในแต่ละวัน หรือใช้คู่มือการจัดอาหาร

สำหรับสถานพัฒนาเด็กปฐมวยั




79

ส
ัญลักษณ์ ภาคผนวก


การเฝา้ ระวังการเจรญิ เตบิ โต

๑. จัดให้มีเครื่องช่ังน้ำหนักและเคร่ืองวัดความยาว/ส่วนสูงที่ได้มาตรฐาน และติดต้ัง

ถูกต้อง มีคู่มือวิธีการติดต้ัง ช่ังน้ำหนัก วัดความยาว/ส่วนสูง และการแปลผล

การเจรญิ เติบโต โดยพจิ ารณาจาก

๑) จัดหาเคร่ืองชง่ั น้ำหนกั ท่มี ีความละเอยี ด ๑๐๐ กรมั (๐.๑ กิโลกรมั ) และเครอ่ื งวัด

ความยาว/ส่วนสูง ตัวเลขชัดเจน มีความละเอียด ๐.๑ เซนติเมตร และมีไม้ฉาก

สำหรบั วัดความยาว/ส่วนสงู

๒) วางเครื่องชั่งนำ้ หนกั บนพืน้ เรียบและมแี สงสว่างเพียงพอสำหรบั การอ่านตัวเลข

๓) ติดต้ังเคร่ืองวัดส่วนสูงให้ถูกต้องโดยวางทาบกับผนังหรือเสาที่ตั้งฉากกับพ้ืน

ยึดให้แน่น ไม่โยกเย้ ไม่เอียง และบริเวณท่ีเด็กยืน พ้ืนต้องเรียบได้ระดับ ไม่เอียง

ไมน่ ูน และมีไมฉ้ าก สำหรบั วัดคา่ สว่ นสงู ในกรณที เ่ี คร่ืองวดั สว่ นสูง ทเี่ ปน็ กระดาษ

ต้องระมัดระวังในการติดต้ัง เน่ืองจากตัวเลขเริ่มต้นของแผ่นวัดความสูงไม่เท่ากัน

บางแผ่นเร่ิมต้นท่ี ๕๐ เซนติเมตร บางแผ่นเร่ิมต้นที่ ๖๐ เซนติเมตร จึงต้อง

วัดระยะท่ีติดต้ังสูงจากพ้ืนตามตัวเลขท่ีกำหนดบนแผ่นวัดส่วนสูง เช่น เร่ิมต้นท
ี่
๕๐ เซนตเิ มตร การตดิ ตัง้ ตอ้ งสงู จากพืน้ ท่เี ด็กยนื ๕๐ เซนติเมตร เปน็ ตน้

๔) มีคู่มือวิธีการติดตั้ง ช่ังน้ำหนัก วัดความยาว/ส่วนสูง และการแปลผลการ

เจริญเติบโต

๒. จดั ใหม้ กี ารตรวจสอบเคร่อื งมอื อย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง โดยพิจารณาจาก

๑) กำหนดให้ตรวจสอบความเที่ยงตรงของเครื่องช่ังน้ำหนักก่อนนำมาใช้ทุกครั้ง

โดยการนำลูกตุ้มน้ำหนักมาตรฐานซึ่งบอกขนาดน้ำหนัก เช่น ๕ กิโลกรัม หรือ

๑๐ กิโลกรมั เปน็ ต้น หรือสิ่งของทีร่ ูน้ ้ำหนกั เช่น ดมั เบล วางบนเครอ่ื งช่งั น้ำหนัก

เพอื่ ดวู า่ ไดน้ ำ้ หนักตามน้ำหนกั ลกู ต้มุ หรอื สิง่ ของนั้นหรอื ไม
่
๓. จัดให้มีการบันทึกข้อมูลน้ำหนักส่วนสูง และมีกราฟการเจริญโตเป็นรายบุคคล

โดยพิจารณาจาก

๑) มแี บบบนั ทกึ ขอ้ มูลนำ้ หนักส่วนสงู

๒) จัดหากราฟการเจริญโตเป็นรายบุคคลท่ีตรงตามเพศ ได้แก่ กราฟความยาว/

สว่ นสูงตามเกณฑ์อายุ น้ำหนักตามเกณฑ์ความยาว/ส่วนสูง น้ำหนักตามเกณฑอ์ ายุ

๔. จัดใหม้ กี ารอบรมการจดั อาหาร การตกั อาหาร วิธีการตดิ ต้งั ชง่ั น้ำหนกั วัดสว่ นสงู

และการแปลผลการเจริญเตบิ โต โดยพิจารณาจาก

๑) จัดทำแผนและจัดอบรมหรือส่งไปอบรมให้มีทักษะการจัดอาหาร การตักอาหาร

การติดต้ัง เครื่องช่ังน้ำหนักและเคร่ืองวัดส่วนสูง วิธีชั่งน้ำหนัก วัดความยาว/

ส่วนสูง และการแปลผลการเจริญเติบโตทั้ง ๓ กราฟ




80

ส
ญั ลกั ษณ์ ภาคผนวก


๕. จัดให้มียา เวชภัณฑ์ เคร่ืองมือและอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับกรณีฉุกเฉินเบื้องต้น

ทีใ่ ช้ในการปฐมพยาบาลเด็ก โดยพจิ ารณาจาก

๑) จัดให้มียา เวชภัณฑ์ เครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับกรณีฉุกเฉินเบ้ืองต้น

ท่ีใช้ในการ ปฐมพยาบาลเด็ก เช่น ยาลดไข้ อุปกรณ์ทำแผลเบ้ืองต้น และ


ไมห่ มดอาย
ุ
*๑๓ แบบบันทกึ การได้รับวคั ซีน


(๑.๔.๒)

*๑๔ แบบบันทึกปัญหาสขุ ภาพและการดูแลเบือ้ งตน้


(๑.๔.๒)

*๑๕ แบบคัดกรองอาการปว่ ยรายหอ้ งเรียน


(๑.๔.๒)

*๑๖ ครูผู้ดูแลเด็กสามารถศึกษาหาความรู้เก่ียวกับการป้องกันควบคุมโรคติดต่อในศูนย์เด็กเล็ก

(๑.๔.๒) ดว้ ยระบบ E-Learning สำหรบั ผูด้ แู ลเด็ก website : ศนู ยเ์ ด็กเล็กโรงเรยี นอนุบาลคณุ ภาพ

ปลอดโรค































http://27.255.33.52/healthypreschool/home สำนกั โรคตดิ ตอ่ ทวั่ ไป กรมควบคมุ โรค

กระทรวงสาธารณสุข




81

ส
ัญลกั ษณ ์ ภาคผนวก


*๑๗ พืน้ ท่เี ตรยี มอาหาร/ครัวรวมทัง้ การขนส่งอาหารทส่ี ะอาด ถูกสขุ ลักษณะ

(๑.๔.๓) ๑. สถานทเี่ ตรยี ม ปรุงอาหาร แยกเป็นสัดส่วน สะอาด จัดได้เปน็ ระเบยี บ

๒. มีการระบายอากาศที่ดี ไม่มกี ลน่ิ ควนั เหม็นรบกวน มกี ารระบายน้ำทง้ิ ทด่ี
ี
๓. ลักษณะโดยท่ัวไป เช่น พ้ืน ผนัง เพดาน เตา ทำจากวัสดุที่แข็งแรง คงทน และ

ทำความสะอาดงา่ ย

๔. มีอ่างสำหรบั ลา้ งอาหาร โต๊ะประกอบอาหาร และต้เู ยน็ เก็บอาหารท่ีสะอาด

๕. โต๊ะท่ีใช้เตรียมประกอบอาหาร มีความแข็งแรง สภาพดี พื้นผิวเรียบ สูงจากพื้น

อยา่ งนอ้ ย ๖๐ เซนติเมตร

๖. มีการปกปิดอาหารที่พร้อมบริโภคขณะขนส่ง (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีการจ้างเหมา

ผู้ประกอบอาหารจัดส่งมาจากภายนอก) เพื่อป้องกันแมลงวันพาหนะนำโรค ฝุ่น

และส่ิงทีเ่ ปน็ พิษ

๗. มกี ารจดั เกบ็ อาหารและนม ในอณุ หภมู ทิ เี่ หมาะสมกับชนิดอาหาร

๘. มกี ารป้องกนั ไม่ให้เด็กเข้ามาในบริเวณเตรยี มและประกอบอาหาร

๙. ภาชนะใส่อาหารทำด้วยวัสดุที่ปลอดภัยและมีการตรวจสอบให้เป็นไปตามมาตรฐาน

เช่น สแตนเลส อลูมิเนียม เมลามีนสีขาวหรือสีอ่อน ไม่มีลวดลาย ไม่แตกง่าย และ

ไมม่ ีความคม

๑๐. เขียง มีด อยู่ในสภาพดี สะอาด มีการแยกใช้ตามประเภท ได้แก่ ผัก ผลไม้


เน้อื สตั วส์ ุก เนอ้ื สตั วด์ บิ

*๑๘ ความสะอาดและอุปกรณจ์ ำเป็นในห้องนำ้ หอ้ งส้วม

(๑.๔.๕) ๑. หอ้ งนำ้ หอ้ งส้วมสะอาด พนื้ ไม่ลื่น มีแสงสวา่ งเพียงพอ อากาศถ่ายเทสะดวก อปุ กรณ์

อยใู่ นสภาพดี ไม่ชำรดุ

๒. ห้องน้ำแยกส่วนออกจากห้องส้วม ห้องส้วมแยกชาย-หญิง และห้องน้ำเด็กแยกจาก

ห้องน้ำผู้ใหญ่

๓. โถส้วมของเด็กมีขนาดพอเหมาะกับตัวเด็ก หรือสามารถดัดแปลงให้เหมาะสมกับการ

ใช้งานของเด็กอย่างสะดวก ปลอดภัย และมีจำนวนโถส้วม โดยเฉลี่ยอย่างน้อย ๑ โถ

ตอ่ เดก็ ๑๐ คน

๔. มีสถานทีแ่ ปรงฟนั /ทลี่ ้างมือ อยู่ในระดบั ท่พี อเหมาะกบั ตัวเดก็ มีจำนวนกอ๊ กนำ้ สำหรับ

ล้างมือ ๑ ก๊อก ต่อเด็กจำนวน ๑๐ คนอยู่ในสภาพดีไม่ชำรุด และมีสบู่หรือน้ำยา

ล้างมือสำหรับเด็ก ควรฝึกให้เด็กล้างมือ ฟอกสบู่ ภายหลังการขับถ่าย และราดน้ำ

ทุกคร้ังหลงั ใช้สว้ ม

๕. มรี าวจบั หรอื อปุ กรณ์ความปลอดภยั อ่นื ในการใช้ส้วมของเดก็

๖. มอี ปุ กรณท์ ำความสะอาดห้องนำ้ ห้องสว้ ม เช่น ไม้ถพู น้ื นำ้ ยาทำความสะอาด ผา้ เชด็

ทำความสะอาด เปน็ ตน้ และมีการทำความสะอาดอยา่ งน้อยวนั ละ ๒ คร้งั




82

ส
ัญลักษณ์ ภาคผนวก


๗. มีครูหรือเจ้าหน้าท่ีรับผิดชอบดูแลทำความสะอาดบริเวณห้องน้ำ ห้องส้วม สถานที
่
แปรงฟัน/ที่ล้างมือ และมตี ารางบนั ทกึ การทำความสะอาดประจำวนั


๘. ใช้เกณฑเ์ ดียวกบั หัวข้อห้องนำ้ /ห้องส้วม ทส่ี ำหรับแปรงฟนั

*๑๙ แบบบนั ทกึ ตารางการทำความสะอาด และเจา้ หน้าทร่ี บั ผดิ ชอบประจำวัน


(๑.๔.๕)

*๒๐ การจัดระบบสขุ าภบิ าลท่ีมีประสทิ ธิภาพ

(๑.๔.๖) ๑. ที่ล้างภาชนะ อุปกรณ์ ใช้อ่างที่มีก๊อกน้ำ และท่อระบายน้ำ วางสูงจากพ้ืนอย่างน้อย

๖๐ เซนติเมตร และบริเวณที่ล้างต้องมีการระบายนำ้ ทด่ี ี ไม่เฉอะแฉะ

๒. ล้างภาชนะ อุปกรณ์ด้วยน้ำยาล้างภาชนะ และน้ำสะอาดอีกอย่างน้อย ๒ คร้ัง

หรือล้างดว้ ยน้ำไหล

๓. ภาชนะ อุปกรณ์ท่ีล้างเสร็จแล้ว ต้องคว่ำให้แห้ง ห้ามเช็ด วางบนตะแกรง หรือ

ในตะกร้าโปร่งท่ีวางสูงจากพ้ืนอย่างน้อย ๖๐ เซนติเมตร เก็บในภาชนะหรือสถานท่
ี
ทีส่ ะอาด มกี ารปกปิดปอ้ งกนั ฝุ่น

๔. นำ้ ดื่มต้องมีคุณลกั ษณะดงั น้
ี
- เป็นน้ำต้มสุก หรือน้ำท่ีผ่านระบบการปรับปรุงคุณภาพแล้ว เช่น น้ำกรองที่ผ่าน

เคร่ืองกรองตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์น้ันๆ หรือน้ำบรรจุขวดที่ได้รับอนุญาต

จาก อย.

- ภาชนะบรรจุน้ำด่ืมต้องเป็นวัสดุที่ปลอดภัย สะอาด มีฝาปิดมิดชิด ถ้าเป็นคูลเลอร์

ต้องมีก๊อกน้ำปิดเปิดได้ การจัดวางสูงจากพื้นอย่างน้อย ๖๐ เซนติเมตร ไม่ถูก

แสงแดด สะดวกต่อใช้ดม่ื ของเดก็ และมีการทำความสะอาดทกุ วัน

๕. นำ้ ใช้ ต้องมีคณุ ลักษณะดงั นี้

- เป็นน้ำใสสะอาด เพียงพอ อาจเปน็ นำ้ ฝน นำ้ ประปา หรอื นำ้ บาดาล

- ภาชนะกักเก็บน้ำต้องสะอาด มีฝาปิดมิดชิด ไม่ร่ัวซึม จัดตั้งในท่ีปลอดภัยจาก

สิ่งปนเปือ้ น และไมเ่ ป็นอนั ตรายกับเด็ก

๖. ภาชนะที่ใช้รองรับขยะมีสภาพดี และมีฝาปิดมิดชิดขนาดเหมาะสม และดูแลถังขยะ

ให้สะอาด เป็นประจำ สามารถรองรับปริมาณขยะได้อย่างเพียงพอ มีการจัดเก็บ

ออกจากอาคารทกุ วัน

๗. มผี ู้รับผิดชอบการเก็บรวบรวมขยะ ขนย้าย เพอื่ ส่งไปกำจดั อยา่ งถกู วธิ ี

๘. จัดให้มีภาชนะรองรับขยะแยกประเภท พร้อมป้ายสัญลักษณ์ เช่น ขยะอินทรีย์หรือ

ขยะย่อยสลายได้ ขยะรไี ซเคิล ขยะทั่วไป ขยะอนั ตราย หรอื ขยะท่เี ป็นพิษ เป็นตน้

๙. มีมาตรการป้องกันแมลง และสัตว์ท่ีเป็นพาหะนำโรคในบริเวณท่ีพักขยะ โรงอาหาร

หอ้ งเรยี น เช่น การกำจัด แหล่งเพาะพันธุ์ยงุ การป้องกนั ควบคมุ หนู แมลงสาบ เป็นตน้

๑๐.  มีกิจกรรมที่สร้างสรรค์/เป็นแหล่งเรียนรู้ หรือกิจกรรมส่งเสริมเพ่ือให้ครู เด็ก และ

ชุมชนมีส่วนร่วมและมีการคัดแยกขยะอย่างถูกต้อง เช่น ธนาคารขยะ การทำน้ำหมัก

ชีวภาพ เปน็ ต้น






83

*๒ (๑.๓.๑) แบบบันทกึ การสำรวจค้นหาจดุ เสยี่ ง (Safety Round Record)


(แบบบนั ทึกที่ ๑.๓.๑)*๒(๑.๓.๑)




แบบบนั ทึกการสำรวจคน้ หาจุดเส
ีย่ ง (Safety Round Record)


สำรวจจุดเสี่ยงตอ่ การเกดิ อนั ตราย


วนั ทสี่ ำรวจ ……………………/…………………………/……………..……..


ลำดบั จุดที่ ...............................................


ผู้สำรวจ .............................................................................................................................................

๑. จดุ เสย่ี ง/ จุดอันตรายที่ตรวจพบ ( สถานท่แี ละลักษณะที่พบ )



๒. จุดเสี่ยง/ จดุ อันตรายนเ้ี คยกอ่ ให้เกิดการบาดเจบ็ มากอ่ นหรือไมอ่ ยา่ งไร



๓. ทำไมคดิ ว่าจุดเสีย่ ง/ จุดอนั ตรายนี้จะกอ่ ให้เกิดการบาดเจบ็ ไดอ้ ยา่ งไร



๔. รูปภาพจุดเส่ยี ง หรอื แผนท่ีจุดเสีย่ ง ( รปู ถ่ายจริง หรือรูปลายเส้น แลว้ แต่กรณี )






๕. ท่านคดิ ว่าจดุ เสยี่ งนม้ี โี อกาสก่อใหเ้ กิดการบาดเจ็บมากนอ้ ยเพียงใด (ทำเครื่องหมายทช่ี อ่ ง)

มโี อกาสน้อยมาก มีโอกาสปานกลาง มโี อกาสมาก


๑๐% ๒๐% ๓๐% ๔๐% ๕๐% ๖๐% ๗๐% ๘๐% ๙๐% ๑๐๐%





๖. ทา่ นคดิ ว่าวิธกี ารใดจงึ จะเหมาะสมทส่ี ดุ ในการแก้ไขจดุ เสี่ยงน
้ี






๗. อุปสรรคในการแกไ้ ข










84

*๓ (๑.๓.๒) แบบประเมนิ สภาพแวดล้อมภายนอกอาคารเพอื่ ความปลอดภัย





แบบประเมนิ สภาพแวดล้อมภายนอกอาคารเพ่อื ความปลอดภัย


ประเมินวันท่ี .............................................................. คร้ังท…ี่ ………………………..



ผู้ประเมนิ .............................................................................


รายการ
รายละเอียด ใช ่ ไมใ่ ช
่

ประเมนิ

โครงสร้าง มีความมนั่ คงแข็งแรงมขี อบเขตและทาง เข้า-ออกท่ีชดั เจน


และตวั อาคาร

มลพิษ ท่ีตั้งอาคารห่างจากสถานีบริการเชื้อเพลิง และสถานที่เก็บเชื้อเพลิง

ในรัศมีไม่น้อยกว่า ๒๐๐ เมตร เว้นแต่แสดงให้เห็นว่ามีมาตรการ


ปอ้ งกันความเสย่ี งอนั ตรายดงั กล่าว


ท่ีตั้งอาคารห่างจากที่ท้ิงขยะอุตสาหกรรมในรัศมีไม่น้อยกว่า

ครึ่งกิโลเมตร เว้นแต่แสดงให้เห็นว่ามีมาตรการป้องกันความเสี่ยง


อันตรายดงั กลา่ ว


ไมม่ โี รงงาน เหมอื งแร่ ทีพ่ ่นควัน ฝุ่นละออง หรอื สง่ กลิ่นเหม็น เขา้ มา


เขตท่ตี ง้ั ของอาคาร


ไม่มีโรงงานท่ีมีความเสี่ยงต่อการฟุ้งกระจายสารพิษ เช่น โรงชุบโลหะ

โรงหล่อหลอม โรงงานแบตเตอร่ี โรงงานรีไซเคิล ในระยะห่างจาก


ที่ตั้งอาคารไม่นอ้ ยกวา่ ครง่ึ กโิ ลเมตร


ไม่มีการใช้ยาฆ่าแมลงหรือยากำจัดศัตรูพืชแบบฟุ้งกระจายในเขตท่ีตั้ง


ของอาคาร


ไมม่ ีแหล่งน้ำเสียท่สี ่งกลิน่ เหม็นเขา้ มาในเขตทตี่ ง้ั ของอาคาร




85

รายการ รายละเอยี ด ใช่ ไมใ่ ช
่


ประเมิน

ปรร้วั ะแตลรู ะวั้ รปว้ั รมะีคตวูราั้วมมมั่น่ันคคงงแแข
ข็งง็ แแรรงง ไมมีก่ชาำรรตุดรวไจมเป่มน็ีโอปกราะสจลำ้ม
หรือหลุดออกจากราง


รางประตไู ม่คดงอ ไม่บดิ เบีย้ ว


ประตรู ัว้ มคี วามกวา้ งไม่นอ้ ยกวา่ ๒.๐๐ เมตร มจี ุดรองรับ และจุดล๊อค


ทีแ่ น่นหนากันลม้


ไม่มีการทรุดตัวของพ้ืนบริเวณรางประตู การทรุดตัวของพ้ืนหน้าประต
ู

ทำใหล้ อ้ มโี อกาสวิง่ ออกนอกราง


แหล่งนำ้ บริเวณที่เด็กเข้าถึง ต้องไม่มีแหล่งน้ำที่เด็กอาจตกและจมได้ เช่น

บอ่ นำ้ บอ่ ปลา สระนำ้ หรือท่กี กั เก็บน้ำ เวน้ แตม่ รี วั้ มคี วามแขง็ แรงและ

ความสูงอย่างน้อย ๙๐ เซนติเมตร กั้นแหล่งน้ำไม่ให้เด็กเข้าถึง


ได้โดยลำพงั หรือมฝี าท่ีแข็งแรงปิดอย่างมดิ ชดิ


ถนน หนา้ สถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั มที างขา้ มสำหรบั เดก็ มที างเทา้ ทเี่ หมาะสม

ไม่แคบ ไม่มีการวางของหรือจอดรถบนทางเท้าจนไม่สามารถเดินได้


ทำให้เดก็ หรือผูด้ แู ลต้องเดนิ ลงมาบนผวิ การจราจร


ยานพาหนะในสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยใช้ความเร็วไม่สูง (น้อยกว่า

๓๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมง) มีการออกแบบหรือติดต้ังอุปกรณ์บนถนน


เพ่อื ชะลอความเรว็


บริเวณพ้ืนที่เล่นของเด็ก เช่น สนามเด็กเล่น มีการก้ันรั้วแยกพ้ืนท่ีเล่น


และการจราจรออกจากกัน ปอ้ งกนั เดก็ วง่ิ ออกสถู่ นนขณะเล่น


สนุ ขั จรจดั ไม่มีสนุ ัขจรจดั และสัตว์อ่ืนในพ้นื ท่ขี องเดก็ ท่ีอาจกดั หรอื ทำร้ายเดก็ ได ้


และสตั วอ์ ่นื

การกำจดั ขยะ มีการจัดระบบสุขาภิบาล การระบายน้ำ และการจัดเก็บสิ่งปฏิกูล

ส่ิงปฏกิ ลู ให้เหมาะสม ไม่ปล่อยให้เป็นแหล่งเพาะ หรือแพร่เชื้อโรค และ


มีการกำจัดสิ่งปฏกิ ลู ทุกวัน


ต้นไม ้ ไม่มียาง ไม่มีหนาม หรือต้นไม้ประเภทท่ีมีลูกอาจหล่นลงมา

เปน็ อนั ตรายตอ่ เด็ก




86

รายการ รายละเอยี ด ใช ่ ไมใ่ ช
่

ประเมนิ


สนามเดก็ เลน่ เครื่องเล่นสนามยึดตดิ ฐานราก มั่นคง ไม่สามารถยกเคลื่อนยา้ ยได้


บรเิ วอณาภคาายรนอก เครื่องเลน่ สนามมคี วามสูงไมเ่ กนิ ๑๒๐ เซนติเมตร

พื้นสนามเป็นทรายลึก ๓๐ เซนติเมตร หรือมากกว่า หรือเป็น

ยางสังเคราะห์ท่ีมีคุณภาพสามารถลดแรงกระแทกไม่หลุดลอก ไม่เป็น

พ้นื แขง็ เชน่ ปูน ยางมะตอย หรือดินแข็ง


อุปกรณ์เคร่ืองเล่นติดตั้งห่างกัน อย่างน้อย ๑๘๐ เซนติเมตรโดยรอบ

ตัวเครอ่ื งเล่น


มีผูเ้ ฝ้าดแู ลการเลน่ ของเด็ก


มีการตรวจเช็คและบำรุงรักษาอย่างสมำ่ เสมอ


ใช้สีท่ีมีส่วนผสมของสารตะก่ัวไม่เกินค่ามาตรฐาน (๑๐๐ พีพีเอ็ม)

และไม่มีสีหลุดลอก ติดมอื










 


87

*๔ (๑.๓.๓) แบบคดั กรองความเส่ียงของพนื้ ทเี่ ล่น/สนามเดก็ เล่น


แบบคัดกรองความเสย่ี งของพื้นท่เี ลน่ /สนามเด็กเล่น


ประเมินวนั ที่ ..................................................................................... ครงั้ ที่ ............................................

ผปู้ ระเมนิ .................................................................................................................................................

หมายเหต ุ สามารถ Download แบบคดั กรองความเสย่ี งสนามเดก็ เล่น (ฉบบั ปรับปรงุ ใหม่)

ไดท้ ่ี https://drive.google.com/open?id=1JWyCudFEvdcZSN7_UM2H3qu6hOK9CErh


88

*๕ (๑.๓.๔) แบบประเมนิ สภาพแวดลอ้ มภายในอาคารเพ่อื ความปลอดภยั





แบบประเมนิ สภาพแวดลอ้ มภายในอาคารเพ่อื ความปลอดภัย


ประเมินวันท่ี .............................................................. คร้ังท…่ี ………………………..



ผปู้ ระเมนิ .............................................................................


รายการ
รายละเอียด ใช ่ ไม่ใช่


สำรวจ

ทางเขา้ ออก มีทางเข้าออกอาคารไม่น้อยกว่าสองทาง ความกว้าง และความสูง

อาคาร
แ ตล่ ะทางตอ้ งมขี นาดไมน่ อ้ ยกวา่ ๘๐ X ๑๙๐ เซนตเิ มตร และมีประตู


ฉกุ เฉนิ



สที าผนัง
ภายใน
ใชส้ ีท่ีมีสารตะกัว่ เปน็ สว่ นผสมไม่เกนิ กว่า ๑๐๐ พพี ีเอ็ม

พ้นื บนั ได
สภาพพืน้ ไมล่ นื่ หรือมีการใช้วสั ดกุ นั ลื่น


และ ระเบียง
บันไดและระเบียงมีราวกนั ตกสูงไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนตเิ มตร

บันไดและระเบียงมรี าวกนั ตกระยะหา่ งของซร่ี าวกนั ตกไมเ่ กิน



๙ เซนติเมตร










บนั ไดมรี าวจับสำหรับเดก็ และผู้ใหญ่


หนา้ ตา่ ง
หน้าต่างต้องไม่เป็นกระจกบานเกล็ด ความสูงของขอบหน้าต่างสูง



จากพื้นไม่นอ้ ยกว่า ๐.๙๐ เมตร



พื้นท่ี
มกี ารระบายอากาศท่ีดี สะอาด

สำหรับการนอน
อุปกรณ์เคร่อื งนอนต่างๆ สะอาด ถกู สขุ ลกั ษณะ ไมม่ กี ล่นิ เหมน็


มีมาตรการปอ้ งกันยุง แมลง และหนู






พื้นทีส่ ำหรับ
มีบริเวณเพียงพอ ไมแ่ ออัด หรือมีพ้นื ที่ไมน่ อ้ ยกว่า ๒.๐๐ ตารางเมตร

การเล่น การทำ ต่อเด็ก ๑ คน

กิจกรรม





89

รายการ รายละเอียด ใช ่ ไมใ่ ช่



สำรวจ
บริเวณพ้นื ทร่ี ับประทานอาหารสะอาด ถกู สุขลกั ษณะ

พนื้ ที
่ บริเวณสถานที่ประกอบอาหารหรือห้องครัวไม่อยู่ใกล้ชิดบริเวณพ้ืนที่

รบั ประทาน
สำหรับเล่น/บริเวณทำกิจกรรมสำหรับเด็ก มีประตูก้ันไว้ไม่ให้เด็ก

เข้าถงึ บรเิ วณนไี้ ด้

อาหาร

และสถานท่ี

ประกอบอาหาร
หรือห้องครัว
บริเวณรบั ประทานอาหารไมว่ างของรอ้ น เช่น หมอ้ แกงรอ้ น ไว้บนพื้น

หรือทีต่ ำ่ ท่เี ด็กอาจชนหรือฉดุ กระชากสายไฟแลว้ ถูกความร้อนลวกได ้





เศษอาหารไมส่ ง่ กล่ินเหม็น ไม่มีแมลงวนั แมลงสาบ หนู มีการคัดแยก

ขยะทีด่ ี



จัดวางของมีคมไวใ้ นทีม่ ดิ ชดิ เดก็ ไมส่ ามารถหยิบได้





พืน้ ทสี่ ำหรบั
สะอาด ถูกสขุ ลักษณะ โถสว้ มขนาดเหมาะสมกบั ตวั เดก็ และ มจี ำนวน

ใช้ทตำวั คเวดาก็ มแสละะอ
าด
เพยี งพอ

หอ้ งส้วม
อยู่ภายในอาคาร และแยกจากกัน พ้ืนผิวจะต้องเป็นวัสดุท่ีไม่ล่ืน หรือ
ตดิ อุปกรณก์ นั ลืน่


สำหรับเด็ก



จดั เกบ็ นำ้ ยาทำความสะอาดไวใ้ นทมี่ ดิ ชดิ ปดิ ลอ๊ คได้ หรอื อยสู่ งู พน้ มอื เดก็

ประตูไม่ใส่กลอน ตัวล๊อคด้านใน หรือผู้ดูแลเด็กสามารถมองเห็นเด็ก

และเขา้ สู่ภายในไดง้ ่าย


มีอา่ งลา้ งมือทีม่ คี วามสูงพอดกี บั ขนาดเดก็


แสงสว่างเพียงพอ ไม่มดื ทึบ


ไมม่ ีกลิน่ อบั อากาศถ่ายเทได้ด ี

ไม่มีที่เก็บกักน้ำเช่นตุ่มน้ำ โอ่งน้ำ ไห อ่างน้ำ ถังน้ำ หรืออื่นๆ หรือมี
แต่มีการปิดกั้นไม่ให้เด็กเข้าถึงได้/ปิดฝาที่มิดชิดแข็งแรง เพ่ือป้องกัน
เด็กพลัดตก




90

รายการ รายละเอยี ด ใช ่ ไม่ใช
่

สำรวจ

พน้ื ทเี่ ดก็ ป่วย
มีทพี่ ักเดก็ ปว่ ยแยกเป็นสดั ส่วน



มอี ุปกรณป์ ฐมพยาบาล ตู้ยา เครอื่ งเวชภณั ฑ์ที่จำเปน็

เกบ็ วางยาในทพี่ น้ มือเด็ก หรอื ปิดลอ๊ คโดยเดก็ ไม่สามารถหยบิ ยาไดเ้ อง


ติดต้ังปลัก๊ ไฟทีส่ งู จากพน้ื มากกวา่ ๑.๕๐ เมตร หรอื หากอยตู่ ่ำมฝี าปดิ

ครอบปลกั๊ ไฟ


ติดตั้งเครอื่ งตัดไฟฟ้าอตั โนมตั ภิ ายในอาคาร


ติดตั้งเครื่องทำน้ำเย็น เคร่ืองทำน้ำร้อน เคร่ืองทำน้ำอุ่น หรืออุปกรณ์


ท่เี ปน็ สอ่ื นำไฟฟา้ ตอ้ งติดตง้ั สายดิน

ระบบไฟฟา้
ไม่มกี ารเดินสายรางไฟ (ปลัก๊ พว่ ง) ตามพืน้ ซึง่ เดก็ สามารถเข้าถงึ ไดง้ า่ ย


หรือมีฝาปดิ ครอบปล๊กั ไฟ

ตรวจสอบ คัดแยกอปุ กรณไ์ ฟฟา้ ทช่ี ำรุดแทงจำหน่ายไม่นำกลับมาใช ้


ขณะทำกจิ กรรม/หอ้ งเรยี น ไมด่ ังเกนิ ไป หรอื ดังไมเ่ กนิ ๘๐ เดซิเบล


หอ้ งนอนไมม่ มี เี สยี งรบกวน หรอื ระดับเสยี งไม่เกิน ๔๐ เดซเิ บล



ระดับแสงหอ้ งทำกิจกรรม/ห้องเรียน ไม่สวา่ งหรอื มดื เกินไป หรือสวา่ ง
ไมเ่ กนิ ๒๐๐ - ๓๐๐ ลกั ซ ์




ห้องนอนแสงสวา่ งไมจ่ า้ เกนิ ไป หรือไมเ่ กิน ๑๐๐ ลกั ซ์






ระดับเสียง








ระดบั แสง





91

*๖ (๑.๓.๔) แบบประเมนิ อุปกรณ์ ผลติ ภัณฑเ์ ครื่องใช้เพือ่ ความปลอดภยั





แบบประเมินอปุ กรณ์ ผลติ ภณั ฑ์เครื่องใชเ้ พ่ือความปลอดภัย


ประเมนิ วนั ท่ี .............................................................. ครั้งท…่ี ………………………..



ผู้ประเมิน .............................................................................
ใช ่ ไม่ใช่



รายการ รายละเอยี ด
เฟอร์นเิ จอร
์

ประเมนิ
- ม่ันคงแขง็ แรงไมล่ ้มงา่ ย หรอื มีการยดึ ตดิ กับผนัง

อุปกรณ์
- ไม่มีเหลี่ยมมุมท่ีเส่ียงต่อการชนกระแทก หากมิได้ใช้อุปกรณ
์
ผลติ ภณั ฑ์
ป้องกันการกระแทก

เครื่องใช้
- ไม่ทาด้วยสีที่มีส่วนผสมของสารตะกั่วเกินค่ามาตรฐาน หรือ


ไม่เกิน ๑๐๐ พพี ีเอ็ม


- ไม่ติดตงั้ ใกล้หนา้ ต่างกนั เดก็ ปนี


- โตะ๊ เก้าอี้ขนาดเหมาะสมกับตวั เด็กและมเี พียงพอ



- ผลิตภณั ฑท์ ใ่ี ชท้ ำด้วยวสั ดุทปี่ ลอดภัยไม่มีสีหลดุ ลอก


หัวนมหลอกได้มาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.) ไม่ใช้เชือกคล้องคอ



ทมี่ ีความยาวมากกวา่ ๒๒ เซนตเิ มตร

สำหรบั
เตียงสำหรบั เด็ก

เดก็ เลก็
- เตียงเด็กตอ้ งมีราวกันตกทีม่ ซี ่รี าวห่างกันไมเ่ กนิ ๖ เซนติเมตร

- ราวกันตกจะต้องมีตัวยึดที่ดีเด็กไม่สามารถเหน่ียวร้ังให้

เคลื่อนไหวได้เอง

- เบาะท่ีนอนต้องพอดีกับเตียงและไม่มีช่องว่างระหว่างเบาะกับ

ราวกันตก เกินกวา่ ด้านละ ๓ เซนตเิ มตร


- มุมเสาท้งั ๔ มมุ ต้องเรยี บ มีส่วนนูนไดไ้ มเ่ กิน ๑.๕ มลิ ลิเมตร

ภาชนะสำหรับอาบน้ำ กำจัดแหล่งน้ำท่ีไม่จำเป็น เช่น เทน้ำในถังน้ำ
กะละมังท้ิงเมื่อใช้แล้วเสร็จ ใช้อุปกรณ์ปิดฝาชักโครกไม่ให้เด็กเปิด

ไ
ดเ้ อง

รถเข็นเด็ก ต้องยึดเหน่ียวเด็กด้วยเข็มขัดท่ีติดมากับเสมอในรถ และ

ม
ีผ้ดู ูแลเดก็ ตลอดเวลา

รถหดั เดนิ ไมใ่ ห้เด็กใช้


92

*๗ (๑.๓.๕) แบบประเมนิ ของเลน่ เพื่อความปลอดภัย





แบบประเมินของเล่นเพอื่ ความปลอดภยั


ประเมินวนั ที่ .............................................................. ครงั้ ท…่ี ………………………..



ผูป้ ระเมิน .............................................................................



รายการ รายละเอยี ด ใช่ ไมใ่ ช่



สำรวจ

ไดม้ าตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.)

ของเลน่

ไมม่ ชี ้นิ ส่วนแหลมคมทีอ่ าจทมิ่ แทงได้

ไม่มีช้ินส่วนขนาดเล็กที่เด็กอาจเอาเข้าปากและสำลัก เกิดภาวะอุดตัน

หลอมลมได้ (เล็กกว่า ๓.๒ X ๖ เซนตเิ มตร)

ไมม่ ขี องเลน่ ของใชท้ เ่ี ดก็ ใชเ้ ปน็ ลกั ษณะเสน้ สายทย่ี าวกวา่ ๒๒ เซนตเิ มตร

หรือเป็นสายหรือบ่วงคล้องคอเด็ก เช่น กีต้าร์ รถลาก โทรศัพท์

ถุงเครื่องนอนที่มีสายเชือกรูดปิดปากถุงหรือสายหิ้วถุงที่ยาวพอที่เด็ก
จ
ะนำมาคลอ้ งคอได้ อาจทำใหร้ ัดคอเดก็ ได ้

ไม่มีของเล่นประเภทปืน เช่น ปืนอัดลม ปืนลูกดอก ปืนบอล เป็นต้น
ข
องเลน่ เหลา่ นีอ้ าจเปน็ อันตรายต่อนยั น์ตาได ้

ไม่มีพลุ ดอกไม้ไฟ ทำให้เกิดการบาดเจ็บ ที่มือ ท่ีตา ใบหน้า หรือ

ไ
ฟไหม ้

ไม่มีของเล่นประเภทมีล้อ เคลื่อนที่เร็ว เช่น รถหัดเดิน รองเท้าสเก็ต

สกูต๊ เตอร์ อาจเกิดล้มควำ่ หรอื พลดั ตกหกล้มได้


ไมม่ ขี องเลน่ ทม่ี สี เี คลอื บหรอื ที่สหี ลดุ ลอก เพื่อหลกี พษิ จากสารตะกวั่

ไม่ให้เด็กเล่นลูกโป่งที่ยังไม่เป่า ลูกโป่งท่ีแตกแล้ว ต้องเก็บเศษลูกโป่ง

ใหห้ มดทันที อย่าให้เดก็ เล่นโดยเด็ดขาด

ไม่มีของประเภทพวกตวั ดดู น้ำ


93

*๘ (๑.๓.๕) แบบบันทึกผลิตภณั ฑ์ ของเล่น ของใชอ้ ันตราย




แบบบันทึกผลิตภัณฑ์ ของเล่น ของใช้อนั ตราย




วันท่ี …………../……………../....………… จุดท่ี ……………………





๑. ผลติ ภณั ฑ์ ของเลน่ ของใชอ้ นั ตรายทต่ี รวจพบ (อธบิ ายชนดิ ของผลติ ภณั ฑ์ วธิ กี ารใชข้ ณะเกดิ เหต)ุ





๒. ผลติ ภณั ฑ์ ของเลน่ ของใช้อันตรายนกี้ อ่ ใหเ้ กิดการบาดเจบ็ อย่างไร





๓. ผลติ ภัณฑ์ ของเลน่ ของใช้อันตรายนี้เคยกอ่ ให้เกดิ การบาดเจ็บมาก่อนหรือไม่ อยา่ งไร





รปู ภาพผลิตภัณฑ์ ของเลน่ ของใช้อันตราย

















๔. ท่านคิดว่าผลิตภัณฑ์ของเล่น ของใช้อันตราย น้ีมีโอกาสก่อให้เกิดการบาดเจ็บมากน้อยเพียงใด


(ทำเคร่อื งหมายท่ชี อ่ ง)


นอ้ ยท่ีสดุ ๒๐% ๔๐% ๖๐% ๘๐% มากท่สี ดุ ๑๐๐%


๕. ทา่ นคดิ ว่าวธิ ีการใดจึงจะเหมาะสมทสี่ ดุ ในการแก้ไขผลิตภณั ฑข์ องเล่น ของใช้อนั ตราย














ผ้บู ันทึก ............................................................................................................................................


94

*๙ (๑.๓.๖) แบบประเมินการเดินทางท่ปี ลอดภัยสำหรบั เด็กปฐมวัย





แบบประเมนิ การเดนิ ทางท่ปี ลอดภัยสำหรับเด็กปฐมวัย


ประเมินวนั ท่ี .............................................................. ครง้ั ท…ี่ ………………………..



ผูป้ ระเมิน .............................................................................



รายการ รายละเอยี ด ใช่ ไม่ใช
่


ประเมิน
ไม่มีเด็กเดนิ ทางเทา้ โดยลำพงั ต้อง
มผี ้ปู กครองเดนิ ด้วย

เดินทา
งเทา้
ไม่มีเด็กปฐมวัยข่จี ักรยานตามลำพ
ังบนถนนทม่ี กี ารจราจร

จกั รยาน
เด็กปฐมวัยท่ีวางเท้าไม่ถึงที่วางเท้าโดยสารจักรยานใช้เก้าอ้ีเฉพาะ

สำหรับเด็กที่มีท่ีวางเท้าป้องกันเท้าเข้าซี่ล้อและมีเข็มขัดรัดตัวเด็ก

ป้องกันการพลัดตก





เดก็ ทโี่ ดยสารรถจักรยานยนตใ์ ช้ห
มวกนิรภยั ทุกครงั้

จกั รยานยนต
์ ไมม่ เี ดก็ ที่โดยสารรถจกั รยานยนต
์ โดยทผ่ี ขู้ ับอายุนอ้ ยกวา่ ๑๕ ป ี


เด็กปฐมวัยที่โดยสารรถยนต์น่ังเบาะด้านหลัง และใช้ท่ีน่ังสำหรับเด็ก


ท่ีเหมาะสมกับอายุของเด็กและติดตั้งอย่างถูกวิธี สำหรับรถที่ไม่มี

รถยนต
์ เบาะหลัง (เช่น รถปิกอัพสองประตู) เด็กนั่งเบาะหน้าข้างคนขับ และ

ใชท้ ่ีนง่ั สำหรบั เด็กทเี่ หมาะสมกับอ
ายขุ องเด็กและตดิ ตั้งอยา่ งถูกวธิ ี


- สภาพรถเหมาะสม ไม่อยู่ในสภาพเก่ามาก ชำรุด ประตูปิดเปิด

ไม่ชำรุด สภาพรถ อยู่ในสภาพดี ถูกต้องตามระเบียบของกรม


ขนส่งทางบก

รถรับส่ง
- พนักงานขบั รถ สุขภาพดี ไมด่ มื่ เครอื่ งดม่ื มนึ เมา

- มผี ้ดู แู ลเด็กประจำในรถท่ีอายุเกนิ กว่า ๑๘ ปี อยา่ งน้อย ๑ คน


- มีการตรวจเช็ครายชอ่ื เดก็ กอ่ น
ขึ้นและลงรถทุกครง้ั


เด็กต้องสวมชูชีพที่มีขนาดเหมาะสมกับตัวเด็กและสวมให้ถูกวิธ
ี

ครบถ้วนทุกครงั้






เดินทาง

ทางน้ำ


95

*๑๐ (๑.๓.๗) แบบบันทึกการบาดเจบ็ รายบุคคล
เวลา ......................น.






แบบบันทกึ การบาดเจบ็ รายบคุ คล


วันทีเ่ กิดการบาดเจ็บ


วนั .......................ท่.ี .............เดือน..........................พ.ศ. ๒๕.......

ชื่อศนู ย ์ สังกัด ❏ สำนักพัฒนาสังคม ❏ อืน่ ๆ ระบุ ......................


❏ ช่ือเขต................................................................


ผบู้ ันทกึ ชือ่ ..........................................................นามสกุล.........................................................................


เด็กทบ่ี าดเจบ็ ชื่อ..........................................................................นามสกุล...................................................


เพศ ❏ ชาย ❏ หญงิ อายุ.............ปี..........เดอื น การศึกษา ❏ ไมไ่ ด้เรียน ❏ เรียนชั้น...........


เหตนุ ำและเหตกุ ารณ์ของการบาดเจบ็
สิง่ ของท่เี กี่ยวข้องและเป็น
สาเหตหุ ลักการบาดเจ็บ

(ให้บนั ทึกเหตกุ ารณ์ก่อนและขณะเกิดการบาดเจ็บ เช่น เดินเขา้ ห้องครัว ปนี โตะ๊ แลว้ ตกลงมา)


………………………………………………………………………………………........…
เช่น โต๊ะ เก้าอ้ี ชิงช้า พ้ืน เสามีด
………………………………………………………………………………………........…
ดินสอ……………………………


………………………………………………………………………………………........…
มผี ูพ้ บเหน็ เหตุการณโ์ ดยตรง

ขณะเกดิ เหต
ุ

❏ มี ❏ ไม่มี ❏ ไมแ่ นใ่ จ

สถานทเ่ี กดิ เหต
ุ
❏ บ้าน ❏ โรงเรียน ❏ ศนู ยพ์ ัฒนาเดก็ หรือศนู ย์เล้ยี งเด็ก

❏ ถนน ❏ สวนสาธารณะหรือลานกฬี าสาธารณะ ❏ อืน่ ๆ ....................................................................


ชนดิ การบาดเจบ็ ใส่ / ทช่ี อ่ ง [ ]
๙. [ ] ถูกไฟฟา้ ดูด

๑. [ ] พลัดตกหกลม้
๒. [ ] ถกู แรงกระทำโดยวตั ถุ เช่นถูกชน ถกู กระแทก ๑๐. [ ] ถกู น้ำรอ้ นลวกหรอื วตั ถุร้อน

ของหลน่ ใส่ ถูกกด หนีบ บบี ทบั ถกู บาด ตำ ๑๑. [ ] ไดร้ ับสารพิษ เชน่ นำ้ ยาเคมี สารเคมี ยาเกนิ ขนาด

ท่มิ แทง ยกเวน้ การจราจร ไอระเหย รวมทัง้ สัตวม์ พี ิษ พชื มพี ษิ

๓. [ ] ถูกแรงระเบดิ โดยไมต่ ัง้ ใจ เชน่ เล่นปืน ดอกไมไ้ ฟ ๑๒. [ ] การจราจร เช่น ถกู รถชน

พลุ ประทัด วตั ถรุ ะเบิดอ่นื ๑๓. [ ] ถกู กระทำจากคนโดยไมต่ ้ังใจ เชน่ ชนกระแทก

๔. [ ] ถกู แรงกระทำจากสตั ว์ เช่นกัด ชน กระแทก เลน่ ผลกั แลว้ ลม้

ยกเวน้ แมลง สตั วม์ พี ิษ – งู ๑๔. [ ] จากการออกแรงมากเกินไป เช่น ดงึ ดันของหนกั

๕. [ ] ตกนำ้ จมน้ำ มากเกินไป

๖. [ ] สิ่งแปลกปลอมเขา้ หู จมูก ตา คอ เชน่ ก้างปลา ๑๕. [ ] ถกู ทำรา้ ยร่างกาย หรือน่าจะถกู ทำรา้ ยรา่ งกาย

ลูกปัดติดในจมูก ยกเว้นสิง่ แปลกปลอมอดุ ตนั ๑๖. [ ] ทำร้ายตนเอง

ทางเดนิ หายใจหลอดลม ๑๗. [ ] อนื่ ๆ

๗. [ ] ถูกควันไฟและเปลวไฟ

๘. [ ] ขาดอากาศหายใจแบบอ่ืน รวมส่ิงแปลกปลอม

อดุ ตันหลอดลมและการสำลกั ควันไฟ

ยกเวน้ การจมนำ้






96

ตำแหนง่ การบาดเจบ็
























ระบายตำแหน่งทีม่ กี ารบาดเจ็บทั้งหมด พร้อมระบหุ มายเลขบาดแผล เพื่อบนั ทึกในช่องต่อไป

หมายเลขบาดแผลตามรูป รายละเอยี ดการบาดเจ็บของบาดแผล
รายละเอยี ดลกั ษณะการบาดเจบ็

(ระบุเลข ๑-๑๔ ตามตารางซ้ายมอื สดุ )
๑. บาดแผลถลอก

๒. บาดแผลฉกี ขาด

บาดแผลหมายเลข ๑
๓. บาดแผลทิม่ แทง

บาดแผลหมายเลข ๒
๔. ฟกช้ำ

๕. บาดแผลจากวตั ถุระเบดิ

หรือกระสนุ ปนื

บาดแผลหมายเลข ๓
๖. บดิ แพลง / เคลด็ ขัดยอก

๗. กระดูกเคลอื่ น หรอื หกั

บาดแผลหมายเลข ๔
๘. แผลไหม้ น้ำร้อนลวก


บาดแผลหมายเลข ๕
๙. ไฟฟา้ ดูด/ ชอ๊ ต

๑๐. สารพษิ / พษิ แมลง

๑๑. ขาดอากาศหายใจ

บาดแผลหมายเลข ๖
๑๒. บาดเจบ็ ทรวงอก-อวยั วะชอ่ งทอ้ ง


บาดแผลหมายเลข ๗
๑๓. บาดเจ็บสมอง

๑๔. อ่นื ๆ ………………………….


บาดแผลหมายเลข ๘


การชว่ ยเหลือการบาดเจบ็
[ ] ห้องพยาบาลของโรงเรยี น

[ ] ไม่ต้องรบั การรกั ษาใดๆ [ ] ได้รับการรกั ษาพยาบาล ที่
[ ] ศนู ย์บริการสาธารณสขุ

สถานีอนามยั

[ ] คลินิก

[ ] โรงพยาบาลรัฐบาล

[ ] โรงพยาบาลเอกชน

[ ] ทนั ตแพทย์

[ ] อน่ื ๆ …………….......................……..




97

*๑๑ (๑.๓.๘) แบบประเมนิ ระบบอัคคีภัย





แบบประเมนิ ระบบอัคคีภยั


ประเมนิ วันที่ .............................................................. คร้ังท…่ี ………………………..



ผปู้ ระเมิน .............................................................................



รายการ รายละเอียด ใช ่ ไม่ใช่



สำรวจ
มีแบบแปลนของอาคารติดทุกชั้น และผงั แปลนห้อง


ระบบอคั คีภัย


มแี ผนอพยพ ระบุชอ่ื ผรู้ บั ผิดชอบติดตัง้ ไว้ในทีท่ ่ีเหน็ ได้โดยชดั เจน



มีป้ายบอกทางหนีไฟ ด้านใน และด้านนอกของประตูทุกชั้น ด้วย


ตัวอักษร ท่ีมองเห็นชัดเจนมีขนาดตัวอักษรไม่เล็กกว่า ๑๐ เซนติเมตร

พ้ืนสีเขียว ตวั อกั ษรสีขาว และป้ายรวมพลขนาดใหญ ่




ถงั ดับเพลงิ

- ตดิ ต้ังเครือ่ งดบั เพลงิ แบบมอื ถอื บรรจสุ ารเคมี ชนดิ ABC หรือ

C๔Oก2ิโลสกำรหัมรั บดับเพลิงท่ัวไ ปเคร่ือ งละ น้ำหนักไม่น้อยกว่า

ติดต้ังทุกระยะ ไม่เกิน ๔๕ เมตร แต่ไม่น้อยกว่า

ช้ันละ ๑ เครือ่ ง และติดต้งั เพมิ่ ในจุดที่มีความเสย่ี งจากการเกดิ

อคั คภี ยั เช่น ห้องครวั หอ้ งซักรีด

- ติดตั้งสูงไม่เกิน ๑.๕๐ เมตรวัดจากพื้นถึงส่วนสูงสุดของถัง

ในที่มองเห็นสามารถและอ่านคำแนะนำการใช้ได้ชัดเจนและ

สามารเข้าใชส้ อยไดโ้ ดยสะดวก

- ตรวจสอบน้ำยาในถังดับเพลิงให้พร้อมใช้งานอยู่เสมอ โดย

ลงบันทึก วัน เดอื น ปขี องการตรวจเชค็


ติดต้ัง Smoke Detector ตัวจับควัน เคร่ืองตัดไฟอัตโนมัติ มีระบบ

ทอ่ นำ้ ดับเพลิง


มีระบบสัญญาณเตือนเพลิงไหม้อย่างน้อยต้องประกอบด้วย อุปกรณ์
ส่งสัญญาณส่งเสียงหรือสัญญาณให้คนท่ีอยู่ในอาคารทุกช้ัน ได้ยินหรือ
ทราบอย่างทั่วถึง มีสัญลักษณ์ธงสีประจำห้อง กำหนดจุดรวมพลเป็น
พ้ืนทโ่ี ล่งนอกอาคารและเป็นสถานท่ีทีป่ ลอดภยั


มีหมายเลขโทรศัพท์หน่วยงานในพื้นที่เม่ือเกิดเหตุฉุกเฉิน เช่น ศูนย์
บรรเทาสาธารณภยั สถานตี ำรวจ โรงพยาบาล เทศบาล/องคก์ ารบรหิ าร

ส่วนตำบล ติดตั้ง ณ จดุ ท่ีทกุ คนสามารถมองเหน็ ได้โดยชดั เจน


มีระบบส่งต่อผปู้ ว่ ย


98

*๑
๓ (๑.๔.๒) แบบบันทึกการไดร้ ับวัคซีน


แบบบันทกึ การได้รบั วคั ซนี




ศูนย์เด็กเลก็ /โรงเรียนอนุบาล…………………………………………………………………………………………………………

ตำบล……………………………….……..อำเภอ……………………….……………….จงั หวดั ……………....……………………

ด.ช./ด.ญ. ……………………………………………………………….อาย…ุ …………ป…ี ….....เดือน…………………………..

วคั ซนี พน้ื ฐานที่เด็กต้องไดร้ บั


อ
าย ุ วคั ซนี ปอ้ งกันโรค วันทีไ่ ดร้ ับ หมายเหตุ


แรกเกดิ - วัณโรค (บีซจี ี)


- ไวรัสตับอักเสบบ ี


๒ เดอื น - คอตีบ-บาดทะยกั -ไอกรน-ตบั เสบบี ครง้ั ท่ี ๑


- โปลิโอ ครั้งที่ ๑


๔ เดอื น - คอตบี -บาดทะยัก-ไอกรน-ตบั เสบบี คร้ังท่ี ๒


- โปลิโอ ครัง้ ท่ี ๒


๖ เดอื น - คอตบี -บาดทะยกั -ไอกรน-ตับเสบบี ครั้งที่ ๓


- โปลิโอ ครง้ั ท่ี ๓


๙ เดอื น - หดั หรือ หดั -คางทมู -หัดเยอรมัน ครง้ั ท่ี ๑


๑ ปคี รง่ึ - คอตบี -บาดทะยกั -ไอกรนคร้ังที่ ๔


- โปลิโอ ครั้งท่ี ๔


- ไขส้ มองอกั เสบเจอี ครั้งที่ ๑ และครัง้ ที่ ๒


๒ ปีครงึ่ - ไขส้ มองอักเสบเจอี ครั้งที่ ๓


๔ ป ี - คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรนคร้งั ท่ี ๕


- โปลโิ อ ครั้งที่ ๕


ป.๑ - หัด-คางทมู -หัดเยอรมนั ครงั้ ที่ ๒


- วณั โรค (บีซจี )ี *


- คอตบี -บาดทะยกั **


- โปลิโอ**


ป.๖ - คอตีบ-บาดทะยัก








99

วัคซีนอ่นื ๆ


อ
าย ุ วัคซนี ปอ้ งกันโรค วนั ที่ได้รับ หมายเหตุ
























หมายเหตุ * หมายถึง ให้ในกรณีท่ีไม่มีหลักฐานว่าเคยได้รับเมื่อแรกเกิดและไม่มีแผลเป็น (หากมีบันทึกหลักฐานว่า

เคยไดร้ บั มากอ่ นไม่จำเปน็ ต้องให้ซำ้ แมไ้ ม่มแี ผลเปน็ บรเิ วณท่ไี ดร้ บั การฉดี )

** หมายถงึ ใหเ้ ฉพาะผทู้ ี่ได้รบั วัคซีน คอตบี -บาดทะยกั -ไอกรน และโปลโิ อ ไมค่ รบ ๕ ครั้ง




100

*๑
๔ (๑.๔.๒) แบบบันทึกปัญหาสขุ ภาพและการดแู ลเบื้องตน้

แบบบนั ทึกปัญหาสุขภาพและการดูแลเบือ้ งตน้




ด.ช./ด.ญ. ……………………………………………………………………...ศนู ย์เด็กเล็ก…………………………………………


วันท ่ี อาการและการเจบ็ ปว่ ย/ การดูแลรกั ษา/ ผูใ้ ห้การรกั ษา/

ปญั หาสุขภาพท่ีพบ การแนะนำ หน่วยงาน




















































หมายเหตุ : ๑. แบบบนั ทกึ ปญั หาสขุ ภาพและการดแู ลเบอ้ื งตน้ ใช้กรณีเด็กมีการเจบ็ ป่วยหรอื ได้รับวคั ซีนไม่ครบถว้ น

๒. แบบบนั ทึกปญั หาสุขภาพและการดแู ลเบอ้ื งต้นควรอยู่ดา้ นหลัง/ค่กู บั แบบบนั ทึกประวัติการได้รบั วัคซีน

๓. ควรนำแบบบันทึกปัญหาสุขภาพและการดูแลเบื้องต้น ให้แพทย์หรือเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุขท่ีให้การรักษา

บันทกึ ทุกครัง้


101

*๑๕ (๑.๔.๒) แบบคัดกรองอาการปว่ ยรายหอ้ งเรียน


แบบคดั กรองอาการปว่ ยรายห้องเรียน

ช่อื ศนู ย์เด็กเล็ก.......................................................ชอ่ื ครผู ดู้ ูแลเดก็ .......................................................จำนวนเด็กที่รบั ผดิ ชอบ.................คน



ลำดบั ช่ือ -สกลุ อายุ (ปี) นน./ ประจำเดือน.........................................พ.ศ..............

สว่ นสูง ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ ๑๘ ๑๙ ๒๐ ๒๑ ๒๒ ๒๓ ๒๔ ๒๕ ๒๖ ๒๗ ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑

๑

102 ๒

๓

๔

๕

๖

๗

๘


หมายเหตุ : สญั ลักษณใ์ นการบนั ทึกข้อมูล
หวดั หมายถึง มไี ขต้ ำ่ ๆ ร่วมกับมนี ้ำมูกไหล หรือไอ หรือคัดจมกู จาม อาจมอี าการเจ็บคอเลก็ น้อย

๑. โรคที่พบบอ่ ย : หวัด = C มอื เทา้ ปาก = H อจุ จาระรว่ ง = D
มอื เท้า ปาก หมายถงึ มีอาการไข้ เบือ่ อาหาร ออ่ นเพลีย ร่วมกบั มีจุดหรอื ตมุ่ แดงอักเสบที่ลิ้น เหงือกและกระพุ้งแกม้
๒. การแยกเด็กปว่ ย : ไมม่ กี ารแยกนอนแยกเลน่ = ๐ แยกนอน = ๑ แยกเล่น = ๒
หรือพบตมุ่ หรือผ่นื นูนหรือตมุ่ พองใส บริเวณรอบๆ อักเสบและแดงที่ฝา่ มือฝา่ เทา้

๓. ไมม่ าเรียนให้ทำเคร่อื งหมาย X หากหยดุ เรียนใหใ้ ส่สญั ลกั ษณโ์ รค/ ระบโุ รค
อุจจาระรว่ งเฉียบพลัน หมายถงึ มอี าการถ่ายอุจจาระเหลว ต้ังแต่ ๓ ครงั้ ขน้ึ ไปใน ๑ วัน หรือถ่ายมีมกู เลือดอยา่ งน้อย
๔. กรณีเด็กได้ยารักษามาจากบา้ น ให้เขยี นวงกลมลอ้ มรอบสญั ลกั ษณ์โรค
๑ ครง้ั หรอื ถา่ ยเป็นนำ้ จำนวนมากกวา่ ๑ คร้ัง หรือถา่ ยเปน็ น้ำจำนวนมากกวา่ ๑ ครัง้ ขน้ึ ไปใน ๑ วัน

๕. กรณีมคี นท่ีบ้านป่วยด้วยโรคเดยี วกันก่อนเดก็ ปว่ ย ให้ทำเครื่องหมาย *

*๑๙ (๑.๔.๕) แบบบนั ทกึ ตารางการทำความสะอาดและเจา้ หนา้ ทผี่ รู้ บั ผดิ ชอบประจำวนั



แบบบนั ทกึ ตารางการทำความสะอาดและเจ้าหน้าทผ่ี รู้ ับผิดชอบประจำวัน




ศูนย์เดก็ เลก็ .........................................ตำบล................
...........อำเภอ...........................จังหวดั .........................

วัน/เดอื น/ปี รายการการดูแลรักษา เวลา ปัญหาทีพ่ บ/ ผู้รบั ผิดชอบ

ทำความสะอาด แนวทางปรบั ปรุงแกไ้ ข


103

มาตรฐานดา้ นท่ี ๒ ครู/ผดู้ ูแลเด็กให้การดแู ล และจัดประสบการณก์ ารเรยี นรู้และการเล่นเพื่อพัฒนาเดก็ ปฐมวยั มาตรฐานดา้ นที่ ๒ 




ตวั บง่ ชท้ี ี่ ๒.๑ การดูแลและพฒั นาเด็กอยา่ งรอบด้าน



เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มลู ประกอบ

ขอ้ รายการพจิ ารณา การพจิ ารณา

๐ ๑ ๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ผา่ นเกณฑข์ น้ั ตน้ ด ี ดมี าก


๒.๑.๑ มแี ผนการจดั ประสบการณก์ ารเรยี นรทู้ ส่ี อดคลอ้ งกบั ไมม่ แี ผนการจดั คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ มแี ผน คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั ทำแผน คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั ทำแผน - แผนการจดั ประสบการณ์

หลกั สตู รการศกึ ษาปฐมวยั มกี ารดำเนนิ งาน ประสบการณก์ ารเรยี นร ู้ การจดั ประสบการณ ์ การจดั ประสบการณ ์ การจดั ประสบการณ ์ การเรยี นรสู้ อดคลอ้ งกบั

และประเมนิ ผล และหรอื ไมจ่ ดั กจิ กรรม การเรยี นรแู้ ละจดั การเรยี นรแู้ ละจดั การเรยี นรแู้ ละจดั ปรชั ญาการศกึ ษาปฐมวยั /

❏ ๑. มแี ผนการจดั ประสบการณก์ ารเรยี นร ู้ ตามทกี่ ำหนด ขอ้ ๑-๓ กจิ กรรมทก่ี ำหนด กจิ กรรมตามรายการ กจิ กรรมตามรายการ หลกั สตู รการศกึ ษา

ทส่ี อดคลอ้ งกบั ปรชั ญา/หลกั สตู ร ขอ้ ๑-๓ ขอ้ ๑-๓และอกี ๒ ขอ้ พจิ ารณาครบทกุ ขอ้ ปฐมวยั และมงุ่ เนน้

104 การศกึ ษาปฐมวยั การพฒั นาเดก็ ปฐมวยั

❏ ๒. จดั กจิ กรรมในแตล่ ะวนั ใหพ้ ฒั นาเดก็ ปฐมวยั อยา่ งรอบดา้ น คอื ดา้ น

อยา่ งรอบดา้ น คอื รา่ งกาย อารมณ์ จติ ใจ รา่ งกาย อารมณ์ จติ ใจ

สงั คม สตปิ ญั ญา ภาษา และการสอ่ื สาร สงั คม สตปิ ญั ญา

❏ ๓. จดั กจิ กรรมเหมาะสมกบั ระดบั พฒั นาการ ภาษา และการสอ่ื สาร

ตามวยั ของเดก็ และเปดิ ใหเ้ ดก็ มโี อกาส - บนั ทกึ ผลการจดั กจิ กรรม/

ทำตามความสนใจ บนั ทกึ หลงั การสอน

❏ ๔. ประเมนิ ผลหลงั การจดั กจิ กรรมการเรยี นร ู้ - หลกั ฐานการเรยี นรู้ หรอื

ประจำวนั การรว่ มกจิ กรรมของเดก็

❏ ๕. กจิ กรรมทจี่ ดั ตอ้ งเหมาะสมกบั บรบิ ทสงั คม เชน่ ผลงานเดก็ ภาพถา่ ย

และวฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ หรอื วดี โี อ

❏ ๖. คำนงึ ถงึ ความแตกตา่ งระหวา่ งบคุ คล

และปรบั เปลย่ี นกจิ กรรมใหเ้ หมาะสมกบั

ความจำเปน็ และความตอ้ งการพเิ ศษของเดก็

เปน็ รายบคุ คล

ตัวบง่ ช้ที ี่ ๒.๑ การดูแลและพฒั นาเดก็ อย่างรอบด้าน (ต่อ)



เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มลู ประกอบ

ขอ้ รายการพจิ ารณา การพจิ ารณา

๐ ๑ ๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ผา่ นเกณฑข์ น้ั ตน้ ด ี ดมี าก


❏ ๗. นำผลการประเมนิ มาปรบั ปรงุ การจดั กจิ กรรม

ของครู ชว่ ยเหลอื เดก็ ทย่ี งั ไมเ่ กดิ พฤตกิ รรม

การเรยี นรตู้ ามแผนการจดั ประสบการณ ์


๒.๑.๒ จดั พนื้ ท/่ี มมุ ประสบการณก์ ารเรยี นรแู้ ละการเลน่ ไมจ่ ดั พน้ื ท/่ี มมุ ตาม คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั พน้ื ท/ี่ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั พน้ื ท/ี่ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั พน้ื ท/ี่ - มมุ เสรมิ ทกั ษะ/

ทเี่ หมาะสมอยา่ งหลากหลาย รายการพจิ ารณา มมุ ตามรายการ มมุ ตามรายการ มมุ ตามรายการ มมุ เสรมิ ประสบการณ
์
❏ ๑. จดั พน้ื ท/่ี มมุ ประสบการณก์ ารเรยี นร ู้ ขอ้ ๑-๓ พจิ ารณา ขอ้ ๑-๓ พจิ ารณา ขอ้ ๑-๔ พจิ ารณาครบทกุ ขอ้ รวมถงึ สอื่ วสั ดุ และ

อยา่ งนอ้ ย ๔ พนื้ ท/ี่ มมุ คอื มมุ บลอ็ ก อปุ กรณท์ อี่ ยใู่ นมมุ ตา่ งๆ

105 มมุ หนงั สอื มมุ บทบาทสมมติ มมุ เกมการศกึ ษา - บนั ทกึ พฤตกิ รรม

ทมี่ สี อ่ื วสั ดุ และอปุ กรณท์ หี่ ลากหลาย ของเดก็ ในขณะทำ

และเพยี งพอ กจิ กรรมเปน็ รายบคุ คล

❏ ๒. สง่ เสรมิ ใหเ้ ดก็ ทกุ คนไดท้ ำกจิ กรรม - หลกั ฐานทแี่ สดงถงึ

ในทกุ พนื้ ท/ี่ มมุ อยา่ งหมนุ เวยี น การทำกจิ กรรมในมมุ

❏ ๓. มกี ารปรบั เปลยี่ นสอื่ วสั ดุ และอปุ กรณ ์ ตา่ งๆ ของเดก็ เชน่

ในพนื้ ท/่ี มมุ ใหน้ า่ สนใจ สอดคลอ้ งกบั บรบิ ท ภาพถา่ ย หรอื วดี โี อ

ทางสงั คมวฒั นธรรม และหนว่ ยการเรยี นร ู้

❏ ๔. มกี ารสงั เกต และบนั ทกึ พฤตกิ รรมของเดก็

ในขณะทำกจิ กรรม

❏ ๕. นำผลการประเมนิ มาปรบั ปรงุ การจดั พน้ื ท/่ี มมุ

ตวั บ่งชที้ ี่ ๒.๑ การดูแลและพัฒนาเด็กอยา่ งรอบดา้ น (ตอ่ )



เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มลู ประกอบ

ขอ้ รายการพจิ ารณา การพจิ ารณา

๐ ๑ ๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ผา่ นเกณฑข์ น้ั ตน้ ด ี ดมี าก


๒.๑.๓ จดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ พฒั นาการทกุ ดา้ นอยา่ งบรู ณาการ ไมจ่ ดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ จดั - แผนการจดั

ตามธรรมชาตขิ องเดก็ ทเ่ี รยี นรดู้ ว้ ยประสาทสมั ผสั พฒั นาการทกุ ดา้ น กจิ กรรมสง่ เสรมิ กจิ กรรมสง่ เสรมิ กจิ กรรมสง่ เสรมิ ประสบการณก์ ารเรยี นรู้

ลงมอื ทำ ปฏสิ มั พนั ธ์ และการเลน่ อยา่ งบรู ณาการ พฒั นาการทกุ ดา้ น พฒั นาการทกุ ดา้ น พฒั นาการทกุ ดา้ น ทส่ี อดคลอ้ งกบั การเรยี นรู้

❏ ๑. จดั กจิ กรรมใหเ้ ดก็ ไดเ้ คลอ่ื นไหว สำรวจ เลน่ อยา่ งบรู ณาการ อยา่ งบรู ณาการ อยา่ งบรู ณาการ และพฒั นาการของเดก็

สงั เกต สบื คน้ ทดลอง และคดิ แกป้ ญั หา ตามรายการพจิ ารณา ตามรายการพจิ ารณา ตามรายการพจิ ารณา - บนั ทกึ ผลการจดั

ดว้ ยตนเอง ขอ้ ๑-๓ ขอ้ ๑-๓ และอกี ๒ ขอ้ ครบทกุ ขอ้ กจิ กรรม/บนั ทกึ

❏ ๒. จดั กจิ กรรมใหเ้ ดก็ มปี ฏสิ มั พนั ธท์ ดี่ กี บั ผใู้ หญ ่ หลงั การสอน

และเดก็ อนื่ ในบรรยากาศทอี่ บอนุ่ มคี วามสขุ - บนั ทกึ การเรยี นร/ู้

106 และรว่ มมอื กนั ในลกั ษณะตา่ งๆ การทำกจิ กรรมของเดก็


❏ ๓. สนบั สนนุ ใหเ้ ดก็ รเิ รม่ิ คดิ วางแผน ตดั สนิ ใจ เปน็ รายบคุ คล

ลงมอื กระทำและแสดง/นำเสนอความคดิ - หลกั ฐานการเรยี นร
ู้
และความรสู้ กึ โดยครเู รยี นรรู้ ว่ มกบั เดก็ หรอื การรว่ มกจิ กรรม

❏ ๔. จดั กจิ กรรมทส่ี ง่ เสรมิ ลกั ษณะนสิ ยั ทดี่ ี ของเดก็ เชน่ ผลงานเดก็

การมวี นิ ยั สอดแทรกคณุ ธรรมจรยิ ธรรม ภาพถา่ ย หรอื วดี โี อ

และสรา้ งทกั ษะการใชช้ วี ติ ประจำวนั ตาม - มมุ เสรมิ ทกั ษะ/

แนวทางหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง มมุ เสรมิ ประสบการณ
์
อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง - บนั ทกึ พฤตกิ รรมเดก็

❏ ๕. จดั กจิ กรรมทง้ั ในลกั ษณะทม่ี กี ารวางแผน ขณะทำกจิ กรรม

ไวล้ ว่ งหนา้ และแผนทปี่ รบั ไปเมอ่ื เกดิ สภาพจรงิ เปน็ รายบคุ คล

ทไ่ี มไ่ ดค้ าดการณไ์ ว ้ - หลกั ฐานการทำกจิ กรรม

ในมมุ ตา่ งๆ ของเดก็ เชน่

ภาพถา่ ย หรอื วดี โี อ

ตัวบง่ ช้ีท่ี ๒.๑ การดูแลและพัฒนาเด็กอย่างรอบดา้ น (ตอ่ )



เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มลู ประกอบ

ขอ้ รายการพจิ ารณา การพจิ ารณา

๐ ๑ ๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ผา่ นเกณฑข์ นั้ ตน้ ด ี ดมี าก


107 ❏ ๖. จดั กจิ กรรมโดยใหพ้ อ่ แม่ ครอบครวั

และชมุ ชนมสี ว่ นรว่ มทงั้ การวางแผน

การสนบั สนนุ สอื่ แหลง่ เรยี นรู้ การเขา้ รว่ ม

กจิ กรรม และการประเมนิ พฒั นาการ

❏ ๗. จดั กจิ กรรมใหม้ คี วามสมดลุ ระหวา่ งผใู้ หญ่

รเิ รม่ิ กบั ทเี่ ดก็ รเิ รม่ิ ในหอ้ งกบั นอกหอ้ ง

เดก็ ทำคนเดยี วกบั ทำเปน็ กลมุ่ กจิ กรรม

ตามขอ้ ตกลงทกี่ ำหนดไวก้ บั เดก็ ทำกจิ กรรม

ตามอสิ ระ


๒.๑.๔ เลอื กใชส้ อื่ /อปุ กรณ์ เทคโนโลยี เครอ่ื งเลน่ และจดั คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ ไมใ่ ชส้ อื่ / คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ เลอื กใช ้ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ เลอื กใช ้ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ เลอื กใช ้ - มกี ารเลอื กใชส้ อื่

สภาพแวดลอ้ มภายใน-ภายนอก แหลง่ เรยี นรู้ ทเ่ี พยี งพอ อปุ กรณ์ เทคโนโลย ี สอ่ื /อปุ กรณ์ เทคโนโลย ี สอื่ /อปุ กรณ์ เทคโนโลย ี สอื่ /อปุ กรณ์ เทคโนโลย ี ทห่ี ลากหลายเหมาะสม

เหมาะสม ปลอดภยั ไมม่ เี ครอื่ งเลน่ และหรอื เครอื่ งเลน่ และจดั เครอ่ื งเลน่ และจดั เครอ่ื งเลน่ และจดั ตามอายุ มกี ารคำนงึ ถงึ

❏ ๑. ใชส้ อื่ ทห่ี ลากหลาย ทงั้ สอื่ ธรรมชาติ ไมจ่ ดั สภาพแวดลอ้ ม สภาพแวดลอ้ มภายใน- สภาพแวดลอ้ มภายใน- สภาพแวดลอ้ มภายใน- ความปลอดภยั และ

เชน่ ดนิ หนิ ทราย ตน้ ไมใ้ บไม้ ฯลฯ ภายใน-ภายนอก ภายนอก แหลง่ เรยี นร ู้ ภายนอก แหลง่ เรยี นร ู้ ภายนอก แหลง่ เรยี นร ู้ สง่ เสรมิ พฒั นาการเดก็

และสอ่ื ทมี่ นษุ ยผ์ ลติ ขนึ้ ทงั้ สอื่ ครทู ำขนึ้ และแหลง่ เรยี นร ู้ ตามรายการพจิ ารณา ตามรายการพจิ ารณา ตามรายการพจิ ารณา - แผนการจดั ประสบการณ
์
และสอื่ ทจ่ี ดั ซอื้ ขอ้ ๑-๓ ขอ้ ๑-๓ และอกี ๒ ขอ้ ครบทกุ ขอ้ การเรยี นรทู้ รี่ ะบกุ ารใชส้ อื่

❏ ๒. สอื่ และของเลน่ ทเี่ หมาะสมกบั ขนั้ ตอนการ ทหี่ ลากหลาย

จดั ประสบการณ์ ใหเ้ ดก็ ไดส้ งั เกต หยบิ จบั - หลกั ฐานทแ่ี สดงถงึ

ลงมอื ทำ เพอื่ ใหเ้ กดิ การเรยี นรตู้ ามความสนใจ การใชส้ อ่ื ทหี่ ลากหลาย

ทง้ั ในหอ้ งและนอกหอ้ ง ทสี่ ง่ เสรมิ พฒั นาการเดก็

เชน่ ภาพถา่ ย หรอื วดี โี อ

ตัวบง่ ช้ที ่ี ๒.๑ การดูแลและพฒั นาเด็กอย่างรอบดา้ น (ต่อ)



เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มลู ประกอบ

ขอ้ รายการพจิ ารณา การพจิ ารณา

๐ ๑ ๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ผา่ นเกณฑข์ น้ั ตน้ ด ี ดมี าก


❏ ๓. มกี ารใชส้ อ่ื เพอ่ื ใหเ้ กดิ กระบวนการเรยี นร ู้ - ทะเบยี นสอื่ และเทคโนโลย
ี
อยา่ งมปี ฏสิ มั พนั ธ์ เดก็ มโี อกาสไดแ้ ลกเปลย่ี น - การจดั สภาพแวดลอ้ ม

เรยี นรรู้ ว่ มกบั ครู กบั เพอ่ื นเดก็ ดว้ ยกนั ภายในและภายนอก

❏ ๔. จดั ใหเ้ ดก็ ไดใ้ ชส้ อื่ /อปุ กรณ/์ เทคโนโลยี หอ้ งเรยี น

ทเ่ี ปน็ เครอ่ื งมอื เครอ่ื งใชใ้ นการทำกจิ กรรม - หลกั ฐานทแ่ี สดงถงึ

และมสี ภาพพรอ้ มใชง้ าน มปี รมิ าณเพยี งพอ การใชแ้ หลง่ เรยี นร
ู้
และปลอดภยั สำหรบั เดก็ หลากหลายสอดคลอ้ ง

❏ ๕. ใชส้ ภาพแวดลอ้ มทง้ั ภายในและภายนอก กบั หนว่ ยการเรยี น

108 หอ้ งเรยี น ตลอดจนผปู้ กครอง บคุ คลในชมุ ชน บรบิ ทสงั คม วฒั นธรรม


และแหลง่ เรยี นรใู้ นชมุ ชน เปน็ ประโยชนต์ อ่ ทอ้ งถน่ิ และความสนใจ

การเรยี นรขู้ องเดก็ ของเดก็ เชน่ ภาพถา่ ย

❏ ๖. จดั ใหเ้ ดก็ มโี อกาสออกแบบ ทำสอื่ สรา้ ง หรอื วดิ โี อ

ของเลน่ อยา่ งเหมาะสมกบั วยั ไดเ้ ลน่ และ

ฝกึ เกบ็ ของเขา้ ทภี่ ายใตก้ ารดแู ลของคร/ู

ผดู้ แู ลเดก็

❏ ๗. จดั ใหเ้ ดก็ ใชเ้ ครอ่ื งมอื สอื่ หนา้ จอ

ประเภทโทรทศั น์ คอมพวิ เตอร์ แทบ็ เลต็

หรอื สมารท์ โฟน อยา่ งปลอดภยั

เหมาะสมตามชว่ งอายุ และเวลาทใี่ หเ้ ดก็

อยหู่ นา้ จอ

ตวั บ่งชท้ี ี่ ๒.๑ การดูแลและพัฒนาเดก็ อยา่ งรอบด้าน (ต่อ)



เกณฑก์ ารพจิ ารณา ขอ้ มลู ประกอบ

ขอ้ รายการพจิ ารณา การพจิ ารณา

๐ ๑ ๒ ๓
ตอ้ งปรบั ปรงุ ผา่ นเกณฑข์ นั้ ตน้ ด ี ดมี าก


๒.๑.๕ เฝา้ ระวงั ตดิ ตามพฒั นาการเดก็ รายบคุ คลเปน็ ระยะ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ ประเมนิ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ ประเมนิ คร/ู ผดู้ แู ลเดก็ ประเมนิ - แบบประเมนิ เฝา้ ระวงั

เพอื่ ใชผ้ ลในการจดั กจิ กรรมพฒั นาเดก็ ทกุ คนใหเ้ ตม็ ไมป่ ระเมนิ พฒั นาการ พฒั นาการเดก็ เปน็ พฒั นาการเดก็ เปน็ พฒั นาการเดก็ เปน็ พฒั นาการเดก็ รายบคุ คล

ตามศกั ยภาพ เดก็ ตามรายการ รายบคุ คลดว้ ยวธิ กี าร รายบคุ คลดว้ ยวธิ กี าร รายบคุ คลดว้ ยวธิ กี าร DSPM (ทารกแรกเกดิ

❏ ๑. มกี ารสงั เกตพฤตกิ รรมและพฒั นาการของเดก็ พจิ ารณา ทหี่ ลากหลาย โดยนำ ทห่ี ลากหลาย โดยนำ ทห่ี ลากหลาย โดยนำ ถงึ อายุ ๕ ป)ี

และบนั ทกึ เปน็ รายบคุ คลอยา่ งสมำ่ เสมอ ผลการประเมนิ ไปใช ้ ผลการประเมนิ ไปใช ้ ผลการประเมนิ ไปใช ้ - แบบบนั ทกึ พฤตกิ รรมเดก็

ตอ่ เนอ่ื งตลอดปี และสรปุ ผลการประเมนิ และ ในการพฒั นาเดก็ ทกุ คน ในการพฒั นาเดก็ ทกุ คน ในการพฒั นาเดก็ ทกุ คน รายบคุ คลและ

รายงานผลใหผ้ ปู้ กครองทราบอยา่ งนอ้ ย ตามรายการพจิ ารณา ตามรายการพจิ ารณา ตามรายการพจิ ารณา รายกจิ กรรม

ปลี ะ ๒ ครงั้ ๑-๓ ขอ้ ๑-๓ ขอ้ และอกี ๒ ขอ้ ครบทกุ ขอ้ - บนั ทกึ ผลการประเมนิ

109 ❏ ๒. จดั ทำสารนทิ ศั นด์ ว้ ยการรวบรวมขอ้ มลู พฒั นาการเดก็


เกยี่ วกบั พฒั นาการและการเรยี นรขู้ องเดก็ - สมดุ รายงานประจำตวั เดก็

เปน็ รายบคุ คล นำมาใชป้ ระโยชนใ์ นการจดั - บนั ทกึ สภาพปญั หาและ

กจิ กรรมพฒั นาเดก็ ตอ่ ไปอยา่ งไดผ้ ล การแกไ้ ขของเดก็

❏ ๓. ประเมนิ พฒั นาการเดก็ ครอบคลมุ ทกุ ดา้ น เดก็ กลมุ่ เสยี่ ง/ดอ้ ยโอกาส

ทงั้ ดา้ นรา่ งกาย อารมณ์ จติ ใจ สงั คม - แฟม้ สะสมผลงานเดก็

สตปิ ญั ญา ภาษา และการสอ่ื สาร ตามสภาพจรงิ

ในกจิ กรรมประจำวนั ดว้ ยเครอื่ งมอื และวธิ กี าร

ทห่ี ลากหลาย