CE1-60_pagenumber (2)

251

CE57

การรงั วดั ระยะขา้ มคลองขนาดเล็ก : กรณศี กึ ษา มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลอสี าน นครราชสีมา
Surveying the distance across a small canal: A case study of Rajamangala University of

Technology Isan, Nakhon Ratchasima

ศุภชัย จงท่วมกลาง1, ไผท่ อง เผดิมผล1 , วรบรรณ สารโชติ1 , ชตุ ิ มว่ งประเสรฐิ 2 และ สมพนิ ิจ เหมอื งทอง1,*

1 สาขาวศิ วกรรมสำรวจ คณะวศิ วกรรมศาสตร์และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน นครราชสีมา
2 ภาควชิ าเกษตรกลวิธาน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร์
* [email protected]

บทคดั ย่อ
บอ่ น้ำธรรมชาตอิ าคาร 19 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลอีสาน เกิดการเปล่ยี นแปลงจากอดีต ซ่ึงการ

พัฒนาพื้นที่ในอนาคตควรมขี ้อมูลเพือ่ การวางผัง การรังวัดระยะข้ามทางนำ้ เปิดเป็นวธิ ีการอธิบายถึงคุณลักษณะ
ของบ่อน้ำได้ ผู้วิจัยเลือกใช้วิธกี ารวดั ระยะด้วยเทป เครื่องวัดระยะเลเซอร์ และกล้องสำรวจแบบดิจติ อล เพื่อหา
วิธีการที่เหมาะสมที่สุด ผลการศึกษาพบว่า ค่าเฉลี่ยความแตกต่างระหว่างกล้องสำรวจกับเทปวัดระยะ ระหว่าง
เทปวัดระยะกับเลเซอร์ และระหว่างกล้องสำรวจกับเลเซอร์ ที่ระยะห่างระหว่าง 1-50 เมตร มีความแตกต่างกัน
น้อยที่สุด 0.012 เมตร 0.036 เมตร และ 0.032 เมตร ตามลำดับ ส่วนผลการรังวัดระยะที่ 50-100 เมตร และ
ระยะห่าง 100-155 เมตร มีค่าความแตกต่างเพิ่มขึ้นตามระยะทางที่เพิม่ ขึ้น การวิจัยนี้แสดงใหเ้ ห็นว่า การรังวัด
ระยะข้ามบ่อน้ำธรรมชาตขิ นาดเลก็ ซ่ึงมรี ูปร่างไมแ่ น่นอนและมีอุปสรรค ควรทำการสำรวจรังวดั ท่ีระยะหา่ งระหว่าง
0-50 เมตร ด้วยอปุ กรณ์เทปหรอื เลเซอร์ ซ่งึ ให้ค่าการรังวดั ทม่ี ีความถกู ตอ้ ง สะดวก และอปุ กรณ์หาได้โดยงา่ ย
คำสำคญั : เทปวัดระยะ, เครื่องวัดระยะเลเซอร,์ กล้องสำรวจแบบดจิ ติ อล, มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน

Abstract
Natural pond has changed from the past such the Building 19th of Rajamangala University of

Technology Isan. Developing area should have current information such cross-section of the open
channel is describe the characteristics of the well. This study use the tape, laser distance meter and
digital theodolite to find the most suitable distancing method. The results showed that the average
difference between theodolite and tape measure, tape measure and laser, and theodolite and the laser
at the distance between 1-50 meters, there are the smallest difference as 0.012 meters, 0.036 meters
and 0.032 meters respectively. Moreover, the surveying distance at 50-100 meters and 100-155 meters
has more difference up according to the distance increasing. This research shows that measuring distance
across small natural pond with irregular shapes and obstacles should survey at a distance between 0-
50 meters. A tape or laser devices provides accurate and easy to find that equipment.
Keywords: Tape, Laser distance meter, Digital theodolite, Rajamangala University of Technology Isan

การประชุมวชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ คร้งั ท่ี 11
วนั ที่ 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวิทยาลัยราชภฏั นครราชสมี า

1. บทนำ 252
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
CE57
นครราชสีมา มีแหล่งน้ำล้อมรอบซึ่งเป็นต้นทุนตาม
ธรรมชาติที่ดีด้านสิ่งแวดล้อม แต่เมื่อมีการใช้ 2.1 การวัดระยะด้วยเทป
ประโยชนใ์ นพ้ืนทเี่ ปล่ยี นแปลงไปจากอดีต ดงั เช่น บ่อ การวดั ระยะด้วยเทป เปน็ วิธกี ารวดั ระยะทางราบ
น้ำธรรมชาติซึ่งล้อมรอบบริเวณพื้นที่อาคาร 19 และ
บ่อนำ้ อาจจะเกิดการกดั เซาะหรอื ขยายความกว้างของ ท่ีนิยมใช้กันทั่วไป เพราะมีความละเอียดถูกต้อง
ขอบบ่อไปจากเดิม ซึ่งส่งผลให้การพัฒนาพื้นที่ใน เครื่องมือที่ใช้มีราคาถูกกว่าเครื่องมือชนิดอื่น และ
อนาคตควรได้รับข้อมูลที่ถูกต้องก่อนการวางแผนใช้ สามารถทำได้ไม่ยากนัก ทั้งนี้ระยะที่วัดด้วยเทปควร
ประโยชน์บ่อน้ำ การสำรวจวัดระยะข้ามทางน้ำเปิด วัดที่ในแนวเส้นตรงระหว่างจุดสองจุดและต้องเป็น
เพื่อวิเคราะห์หาความกว้าง ความยาว และหาขนาด ระยะในแนวราบเท่านั้น มิเช่นนั้นจะเกิดความ
ของบ่อน้ำ เป็นอีกวิธีการหนึ่งซึ่งสามารถอธิบายถึง คลาดเคลื่อนจากความเปน็ จริง
คุณลกั ษณะของบอ่ น้ำได้
โดยการคำนวณเพื่อปรับแก้ค่าระยะที่ผิดพลาด
การสำรวจวัดระยะข้ามทางน้ำเปิดทำได้หลายวิธี อาจเนื่องมาจากความยาวเทปไมไ่ ด้มาตรฐาน ได้จาก
ทางคณะผู้วิจยั เลือกใชว้ ธิ กี ารวดั แบบเสน้ ตรงจากขอบ สมการท่ี (1)
บ่อถึงขอบบ่อของฝั่งตรงขา้ มกัน โดยเครื่องมือที่ใช้ใน
การวัดระยะมี 3 ชนดิ คือ เทปวดั ระยะทไ่ี ม่มีความยืด ระยะทถี่ ูกต้อง = ระยะเทปทผี่ ดิ (1)
หด เคร่ืองวดั ระยะเลเซอร์ และการวดั ระยะดว้ ยกล้อง ระยะทผี่ ดิ ระยะเทปที่ถกู ตอ้ ง
วัดมุมแบบดิจิตอล ทั้งน้ีเพื่อหาเครื่องมือที่เหมาะสม
กับการวัดระยะขา้ มบอ่ น้ำบรเิ วณพ้ืนท่อี าคาร 19 ของ 2.2. การวัดระยะด้วยเคร่ืองเลเซอร์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน นคราชสีมา วิธีการวัดระยะด้วยเครื่องเลเซอร์ ใช้หลักการส่ง
ซึง่ ถอื ได้ว่าเปน็ ทางน้ำเปดิ ขนาดเล็ก
แสงเลเซอรไ์ ปยังจดุ เป้าหมาย และตรวจจบั เวลาท่ีแสง
2. ทฤษฎแี ละงานวจิ ัยทเี่ กีย่ วข้อง ส่งสัญญาณกลับมาที่เครื่องเพื่อคำนวณระยะทาง ซึ่ง
การวัดระยะทาง เป็นการหาความยาวระหว่างจุด เครื่องวัดจะส่งสัญญาณเป็นจุดเลเซอร์สีแดงไปที่วัตถุ
เช่นผนงั อาคาร ผูใ้ ชจ้ ะทำการกดปมุ่ ทรกิ เกอร์ จากนั้น
สองจุดโดยใช้เครื่องมือและวิธีที่แตกต่างกันไปตาม หน่วยในการวัดและระยะห่างของจุดสีแดงจะปรากฏ
วัตถุประสงค์ การวัดระยะในงานสำรวจจะหมายถึง ขึ้นบนหน้าจอ ซึ่งปกติหน่วยการวัดจะขึ้นอยู่กับผู้ใช้
ระยะทางในแนวราบและเป็นระยะเส้นตรง ส่วนการ จุดมงุ่ เป้า อปุ กรณว์ ัดระยะด้วยเครือ่ งเลเซอร์ท่ีถูกต้อง
วดั ระยะเพอ่ื หาความยาวหรอื การวดั ระยะห่างระหว่าง ที่สุดจะมีความถูกต้องแม่นยำในระยะ +/- 1/16 น้ิว
จุดควรมีหน่วยการวัดท่ีเป็นสากลหรือเป็นที่รับรู้และ และมรี ะยะการวัดได้ไกลถึง 600 ฟตุ
ใช้กนั โดยทว่ั ไป [1]
2.3 การวดั ระยะด้วยกล้องสำรวจ
การใช้กล้องสำรวจในการวัดระยะ เป็นงาน

สำรวจเพื่อหาความสัมพันธ์ของตำแหน่งจุดต่างๆ ซึ่ง
ประกอบไปด้วยการวัดระยะ (Distance) ทิศทาง
(Direction) และค่าระดับ (Elevation) โดยเมื่อได้

การประชมุ วชิ าการวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครงั้ ท่ี 11
วนั ท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครราชสมี า

253 CE57

รายละเอยี ดต่างๆ จากการวดั ในภูมปิ ระเทศแล้ว ก็นำ รูปท่ี 2 สามเหล่ยี มมมุ ฉาก ABC
รายละเอียดเหล่านั้นมาเขียนเป็นภาพเขียน
(Drawings) ได้ เช่น แผนที่ (Map) แผนผัง (Plan)
ภาพตัดตามยาว (Profile) ภาพตัดตามขวาง (Cross-
section) เส้นชั้นความสูง (Contour line) แผนภูมิ
(Chart) กราฟ (Graph) แผนภาพ (Diagram) และ
ของจำลอง (Relief Model) [2]

2.4 การวัดเทียบสอบด้วยทฤษฏบี ทปทิ าโกรสั ความสัมพันธ์ระหว่างความยาวของด้านของรูป
สามเหลีย่ มมุมฉาก คอื a2 + b2 = c2 [3]

2.5 การวัดเทยี บสอบด้วยกฏของไซน์

อัตราสว่ นตรโี กณมติ ขิ องมมุ A [4] จะได้วา่

= (3)



อัตราส่วนตรีโกณมติ ิของมุม B จะได้ว่า

= (4)



ดงั นน้ั

รูปที่ 1 ความสัมพันธ์ของสามเหลี่ยมมุมฉากกับพ้นื ที่ sin = 1
สีเ่ หลีย่ ม
sin 1
= (5)

จากรปู ท่ี 1 abc เปน็ สามเหลยี่ มมมุ ฉาก มีดา้ น a sin = 1

ดงั นัน้
ตรงข้ามมุม A ด้าน b ตรงข้ามมุม B และด้าน c ตรง
sin = sin =
ขา้ มมุม C จากทฤษฏีบทปทิ าโกรัสจะได้สมการ (2) (6)

c2 = a2+ b2 (2)

ซงึ่ ถ้าคา่ ท่ีสำรวจได้ไม่ถกู ต้อง ใหต้ รวจสอบค่า c2 2.5 ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (Arithmetic Mean)
งานวิจัยนี้ เก็บข้อมูลด้วยการวัดระยะ 3 วิธี
หากน้อยกว่า a2+b2 แสดงว่าเป็นมุมแหลม หาก
ดังกล่าวข้างต้น โดยเก็บข้อมูลระยะจำนวน 3 คร้ัง
มากกว่าเป็นมุมป้าน แต่ถ้า c = a + b แสดงว่าเป็น และนำมาหารโดยใช้วิธีค่าเฉลี่ยเลขคณิต [5] ดัง
สมการที่ (7)
เสน้ ตรง

จากรูปท่ี 2 ABC เป็นรูปสามเหลยี่ มมุมฉาก และ

a, b, c เป็นความยาวของดา้ นแต่ละดา้ น

̅ = ∑ (7)



การประชุมวิชาการวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครั้งท่ี 11
วนั ท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลัยราชภัฏนครราชสมี า

เมือ่ ̅ คอื คา่ เฉลยี่ ของระยะท่ที ำการวดั 254
Σx คือ ผลบวกของข้อมูลระยะทกุ คา่
n คอื จำนวนขอ้ มลู ระยะท้ังหมด CE57

3. พืน้ ที่ศึกษา รูปท่ี 4 ตำแหน่งจุดวดั ระยะทางข้ามบอ่
พื้นที่การศึกษาเพื่อหาวิธีการหรือเครื่องมือท่ี

เหมาะสมสำหรับการวัดระยะทางข้ามบ่อน้ำ บริเวณ
หน้าอาคาร 19 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล
อสี าน นครราชสมี า ดงั แสดงในรปู ท่ี 3

รูปที่ 3 บ่อน้ำบริเวณหน้าอาคาร 19 มหาวิทยาลัย รูปท่ี 5 รูปจำลองเส้นระยะทางทีท่ ำการรังวดั
เทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน นครราชสมี า
4. ผลการศกึ ษา
3.1 การกำหนดจุดวัดระยะข้ามบอ่ นำ้ ผลการรังวัดระยะข้ามบ่อน้ำธรรมชาติขนาดเล็ก
การกำหนดจุดเพื่อวัดระยะข้ามบ่อนี้ ใช้หลักการ
บริเวณหน้าอาคาร 19 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช
ว่าใหท้ กุ หมุดท่อี ยใู่ นแนวเสน้ ตรงที่มรี ะยะห่างระหว่าง มงคลอีสาน นครราชสีมา ด้วยเทปวัดระยะที่ไม่มี
หมุด 10 เมตร โดยจะทำการรังวัดระยะเฉพาะแนวที่ ความยืดหด เครื่องวัดระยะเลเซอร์ และกล้องสำรวจ
ตัดผ่านบ่อน้ำ ซึ่งระยะทางท่ีข้ามบ่อน้ำจะตั้งฉากกับ แบบดจิ ติ อล ได้ผลการศกึ ษาดงั แสดงในตารางท่ี 1
แนวหมุดเส้นตรงที่มีระยะห่างระหว่างเส้น 10 เมตร
โดยรวมจำนวนทั้งสน้ิ 60 หมุด ดังรูปท่ี 4 และรปู ท่ี 5

การประชมุ วชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครงั้ ที่ 11
วันที่ 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครราชสมี า

255

CE57

ตารางที่ 1 ผลการวัดระยะทางขา้ มบอ่ น้ำ

จุดท่ี ช่วงระยะ ระยะวัดด้วยกล้อง กลอ้ ง-เทป ระยะวัดด้วยเทป เทป-เลเซอร์ ระยะวัดดว้ ยเลเซอร์ เลเซอร-์ กล้อง
A01
A12 8.6843 0.0010 8.6853 0.0113 8.674 0.0103
A13 38.4817 0.0180 38.4997 0.0027 38.497 0.0153
A14 35.6623 0.0284 35.6907 0.0063 35.697 0.0347
A15 34.7260 0.0043 34.7303 0.0303 34.700 0.0260
A16 33.2847 0.0050 33.2897 0.0103 33.300 0.0153
A17 31.3267 0.0106 31.3373 0.0457 31.383 0.0563
A18 31.5443 0.0047 31.5490 0.0160 31.533 0.0113
46.1210 0.0037 46.1247 0.0047 46.120 0.0010
B12 0 ถงึ 50 30.8387 0.0126 30.8513 0.0780 30.773 0.0654
64.3163 0.0184 64.3347 0.0547 64.280 0.0363
B19 45.5213 0.0120 45.5333 0.0533 45.480 0.0413
B20 30.7627 0.0166 30.7793 0.0726 30.707 0.0560
B21 25.9573 0.0040 25.9613 0.0546 25.907 0.0506
B22 24.5440 0.0053 24.5493 0.0393 24.510 0.0340
B23 23.6093 0.0100 23.5993 0.0026 23.597 0.0126
B24 22.7210 0.0070 22.7280 0.0247 22.703 0.0177
B25 22.0873 0.0040 22.0913 0.0346 22.057 0.0306
B26 20.4577 0.0024 20.4553 0.0120 20.443 0.0144
A02 52.6563 0.0254 52.6817 0.0717 52.610 0.0463
A03 57.7327 0.0076 57.7403 0.0603 57.680 0.0527
A04 57.7303 0.0100 57.7203 0.0067 57.727 0.0033
A05 57.5107 0.0080 57.5187 0.0417 57.477 0.0337
A06 56.9437 0.0060 56.9497 0.0227 56.927 0.0167
A21 88.0273 0.0170 88.0443 0.0173 88.027 0.0003
A22 89.6697 0.0216 89.6913 0.0113 89.680 0.0103
A23 89.5983 0.0170 89.6153 0.0423 89.573 0.0253
A24 94.1903 0.0210 94.2113 0.0383 94.173 0.0173
A30 83.0347 0.0073 83.0420 0.0150 83.027 0.0077
A31 51 ถึง 100 58.4257 0.0126 58.4383 0.0253 58.413 0.0127
B10 69.4113 0.0087 69.4200 0.0167 69.403 0.0080
61.1353 0.0044 61.1397 0.0364 61.103 0.0320
B11 47.6627 0.0063 47.6690 0.0423 47.627 0.0360
66.7930 0.0170 66.8100 0.1767 66.633 0.1597
B12 30.8387 0.0126 30.8513 0.0780 30.773 0.0654
64.3163 0.0184 64.3347 0.0547 64.280 0.0363
B13 66.3413 0.0340 66.3753 0.0720 66.303 0.0380
58.6847 0.0083 58.6930 0.1197 58.573 0.1114
B14 56.1260 0.0167 56.1427 0.0460 56.097 0.0293
93.7090 0.0243 93.7333 0.0966 93.637 0.0723
B15 51.1377 0.0136 51.1513 0.0913 51.060 0.0777
121.4103 0.0470 121.4573 0.0603 121.397 0.0133
B16 137.6520 0.0307 137.6827 0.0527 137.630 0.0220
137.3193 0.0350 137.3543 0.0643 137.290 0.0293
B17 134.9657 0.0250 134.9907 0.0507 134.940 0.0257
127.1027 0.0240 127.1267 0.0037 127.123 0.0203
A25 138.0090 0.0433 138.0523 0.0690 137.983 0.0257
145.7027 0.0976 145.8003 0.2670 145.533 0.1694
A26 151.5757 0.0090 151.5847 0.0414 151.543 0.0324
150.5323 0.0170 150.5493 0.0260 150.523 0.0090
A27 149.7467 0.0560 149.8027 0.1394 149.663 0.0834

A28

A29 101 ถึง 155
B03

B04

B07

B08

B09

การประชุมวิชาการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ ครงั้ ท่ี 11
วันท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครราชสมี า

ตารางที่ 1 ได้แสดงผลการรังวัดระยะข้ามบ่อน้ำ 256
ด้วยวิธีเทปวดั ระยะ เคร่อื งวัดระยะเลเซอร์ และกล้อง
สำรวจแบบดิจิตอล ซึ่งพบว่า ค่าความแตกต่างท่ี CE57
ระยะห่างระหว่าง 1-50 เมตร ได้ค่าเฉลี่ยความ
แตกต่าง 0.012 เมตร ระหว่างกล้องสำรวจกบั เทปวดั การวัดระยะทางข้ามบ่อน้ำของเครื่องมือเทปวัด
ระยะ 0.036 เมตร ระหว่างเทปวัดระยะกับเลเซอร์ ระยะที่ไม่มีความยืดหด เครื่องวัดระยะเลเซอร์ และ
และ 0.032 เมตร ระหวา่ งกลอ้ งสำรวจกบั เลเซอร์ กลอ้ งสำรวจแบบดจิ ิตอล ทรี่ ะยะความยาวระหวา่ ง 1-
50 เมตร 50-100 เมตร และ 100-155 เมตร แสดงให้
ค่าความแตกตา่ งเม่ือวดั ที่ระยะหา่ ง 50-100 เมตร เห็นได้ว่าค่าเฉลี่ยความแตกต่างระยะทางระหว่าง 0
ได้ค่าเฉลี่ยความแตกต่างระหว่างกล้องสำรวจกับเทป ถึง 50 เมตร ค่าความแตกต่างเฉลี่ยมีค่าน้อยสุดทุก
0.013 เมตร ระหวา่ งเทปกบั เลเซอร์ 0.047 เมตร และ การเปรียบเทียบระหว่างคู่อุปกรณ์ และค่าความ
ระหวา่ งกล้องสำรวจกบั เลเซอร์ 0.035 เมตร แตกต่างจะเพิ่มมากขึ้นเมื่อมีระยะห่างระหว่างจุด
เพิ่มขึ้น ดังนั้นการช่วงวัดระยะ 0 ถึง 50 เมตร จึงมี
ค่าความแตกต่างเมื่อวัดที่ระยะห่าง 100-155 ความถูกต้องและน่าเชอ่ื ถอื ท่ีสุดสำหรบั งานรังวัดระยะ
เมตร ได้ค่าเฉลี่ยความแตกต่างระหว่างกล้องสำรวจ ข้ามบ่อน้ำซึ่งมีสภาพภูมิประเทศแตกต่างจากการ
กับเทป 0.041 เมตร ค่าเฉลี่ยความแตกต่างระหว่าง รงั วดั ระยะบนพืน้ ผิวทั่วไป
เทปกับเลเซอร์ 0.090 เมตร และค่าเฉลี่ยความ
แตกต่างระหว่างกล้องสำรวจกบั เลเซอร์ 0.053 เมตร 6. เอกสารอา้ งองิ
โดยผลการคำนวณดงั กล่าวไดแ้ สดงไวใ้ นตารางที่ 2 [1] ก า ร ว ั ด ร ะ ย ะ ท า ง . ค ้ น ห า จ า ก เ ว ็ ป ไ ซ ต์ :
http://building.cmtc.ac.th/main/images/storie
ตารางที่ 2 ค่าระยะทางเฉลี่ยที่แตกต่างกันของแต่ละ s/unit_2.pdf. วันท่คี น้ ขอ้ มูล 12 มกราคม 2563.
อุปกรณ์ และของแต่ละชว่ งระยะ [2] ณัฐวุฒิ บุญโพธ์ิ. 2557. ค่าความต่างระดับงาน
สำรวจของมหาวิทยาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุวรรณภูมิ
คา่ เฉลี่ยความต่าง กลอ้ ง-เทป เทป-เลเซอร์ กล้อง-เลเซอร์ ศูนย์นนทบุรี (เขตเหนือ) เทียบกับค่าระดับน้ำทะเล
ชว่ งระยะ 0-50 0.012 0.036 0.032 ปานกลางเพื่อเป็นข้อมูลสำหรับการป้องกันอุทกภัย.
ค่าเฉลยี่ ความตา่ ง 0.013 0.047 0.035 รายงานวจิ ัย คณะวิศวกรรมศาสตร์และสถาปัตยกรรม
ช่วงระยะ 51-100 0.041 0.090 0.053 ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ.
ค่าเฉลีย่ ความตา่ ง [3] ท ฤ ษ ฎ ี ป ิ ท า โ ก ร ั ส ค ้ น ห า จ า ก เ ว ็ ป ไ ซ ต์ :
ชว่ งระยะ 101-155 https:/www.st.ac.th/wpcontent/uploads/sites
/pythagoras.doc. วันที่ค้นข้อมลู 18 มกราคม 2563.
5. อภิปรายผลและข้อเสนอแนะ [4] จิตรจวบ เปาอินทร์. กฎของไซน์. ค้นหาจากเว็ป
การวัดสอบอุปกรณ์ท้ัง 3 ชนิด พบว่ากล้องวดั มุม ไซต์ : https://www.slideshare.net/kiattika/49-6.
วนั ท่คี ้นข้อมลู 18 มกราคม 2563.
มคี วามถูกตอ้ งมากที่สุดท่ี 99.99 % ส่วนความถูกต้อง [5] ธีระพงษ์ กระการดี. ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ค้นหา
ของเทปวดั ระยะ 99.97 % และเลเซอร์ 99.94 % ซง่ึ จากเว็ปไซต์ : http://www.stvc.ac.th/elearning
แสดงถงึ ความถูกตอ้ งท่ีควรจะเปน็ ของแตล่ ะอุปกรณ์ /stat/csu2.html. วนั ท่คี น้ ขอ้ มลู 25 มกราคม 2563.

การประชมุ วิชาการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครง้ั ท่ี 11
วนั ที่ 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลัยราชภฏั นครราชสีมา

257

CE58

การหาคา่ พกิ ดั โดยประยุกต์ใช้แอพพลเิ คช่ันในโทรศพั ทร์ ะบบแอนดรอยด์และไอโอเอส

Determination of coordinates by applying applications in Android and iOS phones

ภัสราภา แสงพนั ไม้1, เอมกิ า อินทรม์ า1 จิตรมณี ดอี ดุ มจันทร์2 และ สมพนิ จิ เหมืองทอง1,*

1 สาขาวศิ วกรรมสำรวจ คณะวิศวกรรมศาสตรแ์ ละสถาปตั ยกรรมศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลอสี าน นครราชสีมา
2 สาขาสถาปตั ยกรรมภายใน คณะศิลปกรรมและออกแบบอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอสี าน นครราชสีมา

* [email protected]

บทคดั ยอ่
แอพพลิเคช่ันในโทรศพั ท์ทั้งระบบแอนดรอยดแ์ ละไอโอเอส ได้ถูกพัฒนาให้สามารถใช้งานไดอ้ ย่างทันสมัย และ

ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะแอพพลิเคชั่นสำหรับหาค่าพิกัดในงานสำรวจ ท้ัง
แอพพลิเคชั่น Google earth, GPS Coordinates, Handy GPS, Google map, MGRS & UTM MAP, Coordinates-
GPS Formatter, GPS, UTM GEO MAP และเข็มทิศ งานวิจยั นี้ทดสอบคา่ พิกัดทร่ี งั วดั ไดจ้ ากแอพพลเิ คช่ันในโทรศัพทก์ บั
การสำรวจรงั วดั แบบจลน์ พบว่าแอพพลเิ คชั่นทด่ี ีที่สดุ และใชง้ านงา่ ยที่สุดสำหรับโทรศัพท์ระบบไอโอเอส คอื แอพพลิเคชนั่
GPS&UTM ส่วนแอพพลิเคชน่ั ทีด่ ที ส่ี ุดและใชง้ านงา่ ยที่สุดสำหรับโทรศพั ท์ระบบแอนดรอยด์ คือ UTM Geo map ซึ่งผล
การศกึ ษาน้เี ป็นการยืนยันก่อนผู้ใชง้ านดาวนโ์ หลดมาใช้งานในสถานการณ์ทตี่ อ้ งวัดคา่ พกิ ัดโดยไมม่ อี ุปกรณส์ ำรวจ
คำสำคญั : แอพพลิเคชั่น, ค่าพกิ ดั , GPS&UTM, UTM Geo map

Abstract

Mobile applications in both Android and iOS systems have been developed to be able to use modishly,
applications for finding coordinates in survey such as the Google earth, GPS Coordinates, Handy GPS,
Google map, MGRS & UTM MAP, Coordinates-GPS Formatter, GPS, UTM GEO MAP and compass. This
research tested the coordinates obtained from the application in the phone with kinetic survey and
found that the best and most easy-to-use application for iOS phones are the GPS & UTM, for Android
phones are the UTM Geo map. This study confirms that users have downloaded it in situations where
they need to measure coordinates without surveying equipment.
Keywords: application, coordinates, GPS & UTM, UTM Geo map

การประชุมวิชาการวศิ วกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ ครั้งท่ี 11
วันท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสมี า

1. บทนำ 258
เ ท ค โ น โ ล ยี ม ื อ ถ ื อ โ ด ย เ ฉ พ า ะ แ อ พ พ ล ิ เ ค ช ั ่ น มี
CE58
ความสำคญั เป็นอย่างมากในปัจจุบนั เทคโนโลยีได้ถูก
พัฒนาให้ทันสมัย และตอบสนองความต้องการของ วางไว้ตามจุดใดๆ ที่ต้องการทราบตำแหน่งเพียงชั่ว
ผูใ้ ช้งานมาก รวมถึงเทคโนโลยกี ารหาค่าพิกัดตำแหน่ง ระยะเวลาสั้นๆ (1-2 นาที) สามารถนำมาคำนวณ
ของตำแหน่งที่อยู่ของผู้ใช้งาน ซึ่งผู้ใช้โทรศัพท์มือถือ ตำแหน่งได้ทกุ ๆ จดุ ทีม่ กี ารบนั ทึกข้อมูลไว้
สามารถดาวนโ์ หลด แอพพลิเคช่ัน ไดอ้ ย่างหลากหลาย
ทัง้ ระบบแอนดรอยด์และไอโอเอส เปน็ ต้นว่า Google ข้อจำกัดในการรังวัดแบบจลน์อยู่ที่การปฏิบัติที่
earth, GPS Coordinates, Handy GPS, Google ย่งุ ยากและลำบากต่อการทำงาน ได้แก่ วธิ กี ารเร่มิ งาน
map, MGRS & UTM MAP, Coordinates-GPS (initializing a survey) และต้องรับสัญญาณดาวเทยี ม
Formatter, GPS, UTM GEO MAP และเข็มทศิ ไม่น้อยกวา่ 4 ดวงตลอดเวลา ในขณะทก่ี ำลังย้ายจาก
จุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งหากมีการหลุดของสัญญาณ
งานวิจัยน้ีหาคา่ พกิ ดั โดยใช้แอพพลิเคชั่นบนมือถือ ต้องเริ่มกระบวนการเริ่มงานใหม่ โดยระยะเส้นฐานท่ี
และทำการเปรยี บเทียบกับการรังวดั แบบจลน์ เพ่ือหา น่าเชอ่ื ถอื จะอยู่ท่ี 10 ถงึ 15 กิโลเมตร [2]
อุปกรณ์มือถือที่ให้ค่าพิกัดแม่นยำที่สุด โดยทำการ
ทดสอบกับหมุดหลักฐานควบคุม มหาวิทยาลัย 2.2. ระบบปฏิบตั กิ ารไอโอเอสและแอนดรอยด์
เทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน 1) ไอโอเอส เป็นระบบปฏิบตั ิการทีถ่ ูกพฒั นาโดย

2. ทฤษฎีและงานวิจัยท่ีเกี่ยวข้อง บริษัท Apple ซ่งึ ใชใ้ นผลติ ภัณฑ์ทีบ่ ริษัท Apple เป็น
แอพพลเิ คชน่ั หรอื เรยี กกันวา่ App คอื โปรแกรมที่ ผู้ผลิต อุปกรณ์สื่อสารภายใต้ยี่ห้อ Apple เช่น iPod,
iPad และ iPhone มีแอพพลิเคชั่นหลากหลาย แต่
อำนวยความสะดวกในด้านต่างๆ ที่ออกแบบมา ผู้ใช้งานไม่สามารถออกแบบปรับเปลี่ยนหน้าจอได้
สำหรบั Mobile, Teblet หรืออุปกรณ์เคลื่อนท่ี ซ่ึงแต่ ตามความต้องการ ไม่สามารถทํางานได้พร้อมกัน
ละระบบปฏิบัติการจะมีผู้พัฒนาแอพพลิเคชั่นขึ้นมา หลายอยา่ ง
มากมายเพ่ือใหต้ รงกับความต้องการของผู้ใช้งาน โดย
มใี ห้ดาวน์โหลดฟรีและเสียค่าใช้จ่าย [1] 2) แอนดรอยด์ เป็นระบบปฏิบัติการที่ถูกพัฒนา
โดยบริษัท Google ซึ่งเป็นระบบปฏิบัติการแบบ
2.1 การรังวัดแบบจลน์ (Kinematic survey) Open Source ดังนั้นผู้ผลิตโทรศัพท์เคลื่อนที่และ
การรังวัดแบบจลน์ เป็นวิธีการหาตำแหน่งใน Tablet จึงนิยมนํา Android ไปใช้เป็น OS เนื่องจาก
มาตรฐานเปิดทำให้เกิดความหลากหลายและมีแอพ
ขณะที่เครื่องรับสัญญาณเคลื่อนที่ ทำให้หาตำแหน่ง พลิเคชันให้เลือกใช้มากมาย และสามารถเชื่อมตอ่ กับ
ของจดุ จำนวนมากไดอ้ ย่างรวดเร็ว การรังวดั เครื่องรับ บริการของ Google ได้ แต่จะไม่คล่องตัวเท่าไอโอเอส
เครื่องหนึ่งจะถูกวางไว้ที่สถานีหลัก (Base station) และการที่เป็นระบบเปิดทำให้มีอุปกรณ์ที่ใช้ระบบมี
หรือจุดที่รู้ค่าแน่นอนตลอดเวลา ส่วนเครื่องรับอีก หลายยี่ห้อ หลายขนาดหน้าจอ ทำให้แอพพลิเคชัน
เคร่ืองเรยี กว่า สถานเี คลื่อนที่ (Rover Station) นำไป ต้องพัฒนาให้สามารถใช้งานได้เฉพาะรุ่นเท่าน้ัน
เนื่องจากอาจติดปัญหาเรื่อง ความกวางของหน้าจอ
เป็นตน้ [3]

การประชมุ วชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ ครั้งที่ 11
วนั ที่ 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสมี า

259

CE58

2.3 การคา่ เฉล่ยี เลขคณิต (Arithmetic Mean) 3.2 การกำหนดจุดทดสอบ
การกำหนดจุดทดสอบอุปกรณ์มือถือ เพื่อการ
งานวิจัยนี้ เก็บข้อมูลจำนวน 3 ครั้ง และนำมา
รังวัดค่าพิกัด โดยกำหนดตามหมุดของการรังวดั แบบ
หารโดยใชว้ ิธีคา่ เฉลยี่ เลขคณิต [4] ดงั สมการ จลน์ ดงั รูปที่ 2

̅ = ∑ (1)

เมื่อ ̅ คือ ค่าเฉล่ียของการวดั

Σx คอื ผลบวกของขอ้ มูลทุกคา่

n คือ จำนวนข้อมลู ทง้ั หมด

3. การเก็บขอ้ มูล รูปท่ี 2 หมดุ ท่ีทำการรงั วดั คา่ พกิ ัด
3.1 การสำรวจแบบจลน์
4. ผลการศกึ ษา
การเก็บข้อมูลภาคพื้นดินทำการติดตั้งเครื่อง ผลการนำแอพพลิเคชั่นหาค่าพิกัด โดยการเก็บ
สถานีหลกั ไวบ้ นหมดุ หลักฐานกรมท่ดี นิ บริเวณทางเข้า
ประตู 2 และนำเครือ่ งสถานีเคล่ือนทีไ่ ปวางไวต้ ามจดุ ข้อมูลตำแหน่งตรงหมุดที่ทำการรังวัดแบบจลน์แล้ว
GCP 9 จดุ ทั้งหมด 9 หมุดนน้ั ไดผ้ ลการศึกษาดังนี้

3.2 โทรศพั ท์สำหรับเก็บขอ้ มลู
การเก็บข้อมูลโดยใช้โทรศัพท์จำนวน 10 เครื่อง

แบง่ เป็นแอนดรอยด์ 5 เครอ่ื ง และไอโอเอส 5 เคร่ือง
ดังแสดงในรปู ที่ 1

4.1 ผลการรังวดั พิกัดด้วยโทรศัพท์ 10 เครอ่ื ง
การรังวัดพิกัดด้วยโทรศัพท์มือถือจำนวน 10

เคร่ือง ทั้งแอนดรอยด์ 5 เครื่อง และไอโอเอส 5 เคร่ือง
ได้แสดงผลในตารางที่ 1 ผลการคำนวณค่าความ
แตกต่างพิกัดระหว่างโทรศัพท์กับการสำรวจด้วย
ดาวเทียมแบบจลน์มีค่าแตกต่างกันไม่เกิน 0.003
เมตร ทกุ เครือ่ งและทุกแอพพลิเคชนั่

รูปที่ 1 โทรศพั ท์สำหรับเก็บขอ้ มูลค่าพกิ ัด

การประชุมวชิ าการวิศวกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ ครัง้ ท่ี 11
วันท่ี 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครราชสมี า

260

CE58

ตารางที่ 1 ค่าพกิ ดั รังวัดดว้ ย RTK และโทรศัพท์

จุดที่ Application คา่ พิกัด RTK ค่าพกิ ดั Smart Phone ค่าพกิ ัดRTK-Smart Phone

1 lat long lat long lat long
2
3 14.9895 102.1214 14.989 102.1215 0.0005 0.0001
4 แปลงพิกดั GPS-
5 Coordinates 14.9864 102.1215 14.9892 102.1196 0.0028 0.00187
6
7 14.9837 102.118 14.9888 102.118 0.0051 0.00002
8
9 14.9838 102.118 14.9892 102.1196 0.0054 0.0016

14.985 102.1204 14.9879 102.1165 0.0029 0.0039

14.9824 102.1394 14.9851 102.1169 0.0027 0.0225

14.9801 102.122 14.9829 102.1181 0.0028 0.0039

14.9797 102.1254 14.9825 102.1215 0.0028 0.0039

14.9834 102.1243 14.9862 102.1204 0.0028 0.0039

คา่ ความต่างของพิกัดเฉลยี่ 0.003089 0.004632

1 14.9895 102.1214 14.9895 102.1214 00
2 14.9891 102.1196
3 14.9864 102.1215 14.9889 102.1181 0.0027 0.00187
4 14.9886 102.1181
5 GPS&UTM 14.9837 102.118 14.9877 102.1166 0.0052 0.0001
6 14.9849 102.1169
7 14.9838 102.118 14.9829 102.1181 0.0048 0.0001
8 14.9825 102.1216
9 14.985 102.1204 14.9863 102.1204 0.0027 0.0038

14.9824 102.1394 0.0025 0.0225

14.9801 102.122 0.0028 0.0039

14.9797 102.1254 0.0028 0.0038

14.9834 102.1243 0.0029 0.0039

รวม 0.002933 0.004441

1 14.9895 102.1214 14.9894 102.1213 0.0001 0.0001
14.9888 102.1194
2 14.9864 102.1214 14.9888 102.118 0.0024 0.002
14.9883 102.118
3 14.9837 102.118 14.9877 102.1163 0.0051 0.0002
14.985 102.1166
4 Commander Compass 14.9838 102.118 14.9827 102.118 0.0045 0
5 Go 14.9824 102.1213
6 14.985 102.1204 14.9861 102.1202 0.0027 0.0041

14.9824 102.1394 0.0026 0.0228

7 14.9801 102.122 0.0026 0.004

8 14.9797 102.1254 0.0027 0.0041

9 14.9834 102.1243 0.0027 0.0041

รวม 0.002822 0.0046

1 14.9895 102.1214 14.9895 102.1216 0 0.0002
2 14.9892 102.1195
3 14.9864 102.1215 14.989 102.118 0.0028 0.00197
4 14.9884 102.1182
5 litetimestamp 14.9837 102.118 14.9878 102.1165 0.0053 0
6 14.9849 102.1169
7 14.9838 102.118 14.9829 102.1182 0.0046 -0.0002
8 14.9829 102.1182
9 14.985 102.1204 14.9862 102.1204 0.0028 0.0039

14.9824 102.1394 0.0025 0.0225

14.9801 102.122 0.0028 0.0038

14.9797 102.1254 0.0032 0.0072

14.9834 102.1243 0.0028 0.0039

รวม 0.002978 0.004808

การประชุมวิชาการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครงั้ ที่ 11
วนั ท่ี 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา

261

CE58

จุดท่ี ค่าพิกัด RTK คา่ พกิ ัดSmart Phone คา่ พิกัดRTK-Smart Phone

1 14.9895 102.1214 14.9896 102.1215 0.0001 0.0001
14.9891 102.1197
2 14.9864 102.1215 14.9889 102.1181 0.0027 0.00177
14.9885 102.1181
3 14.9837 102.118 14.9877 102.1168 0.0052 0.0001
14.985 102.117
4 iGeotrans X 14.9838 102.118 14.9828 102.1181 0.0047 0.0001
5 14.9824 102.1215
14.985 102.1204 14.9861 102.1204 0.0027 0.0036

6 14.9824 102.1394 0.0026 0.0224

7 14.9801 102.122 0.0027 0.0039

8 14.9797 102.1254 0.0027 0.0039

9 14.9834 102.1243 0.0027 0.0039

รวม 0.0029 0.004419

1 14.9895 102.1214 14.9895 102.1214 00
2 14.9892 102.1196
3 14.9864 102.1215 14.9889 102.1181 0.0028 0.00187
4 14.9886 102.118
5 Gland Measure 14.9837 102.118 14.9878 102.1165 0.0052 5.00002
6 14.9849 102.1169
7 14.9838 102.118 14.9829 102.1181 0.0048 0
8 14.9825 102.1215
9 14.985 102.1204 14.9862 102.1203 0.0028 0.0039

14.9824 102.1394 0.0025 0.0225

14.9801 102.122 0.0028 0.0039

14.9797 102.1254 0.0028 0.0039

14.9834 102.1243 0.0028 0.004

รวม 0.002944 0.56001

1 14.9895 102.1214 14.9896 102.1214 0.0001 0
2 14.9896 102.1214
3 14.9864 102.1214 14.9891 102.1181 0.0032 0
4 14.9885 102.1181
5 GPS coordinates 14.9837 102.118 14.9878 102.1165 0.0054 0.0001
6 14.9849 102.1169
7 14.9838 102.118 14.9828 102.1183 0.0047 0.0001
8 14.9824 102.1213
9 14.985 102.1204 14.9863 102.1205 0.0028 0.0039

14.9824 102.1394 0.0025 0.0225

14.9801 102.122 0.0027 0.0037

14.9797 102.1254 0.0027 0.0041

14.9834 102.1243 0.0029 0.0038

รวม 0.003 0.004244

1 14.9895 102.1214 14.9895 102.1214 00
2 14.9896 102.1214
3 14.9864 102.1214 14.989 102.118 0.0032 0
4 14.9892 102.1196
5 GPS status 14.9837 102.118 14.9878 102.1165 0.0053 0
6 14.9849 102.1169
7 14.9838 102.118 14.9885 102.1181 0.0054 0.0016
8 14.9825 102.1215
9 14.985 102.1204 14.9861 102.1202 0.0028 0.0039

14.9824 102.1394 0.0025 0.0225

14.9801 102.122 0.0084 0.0039

14.9797 102.1254 0.0028 0.0039

14.9834 102.1243 0.0027 0.0041

รวม 0.003678 0.004433

การประชุมวชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ คร้งั ท่ี 11
วันที่ 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสมี า

262

CE58

จดุ ท่ี ค่าพิกัด RTK ค่าพกิ ดั Smart Phone ค่าพกิ ัดRTK-Smart Phone

1 14.9895 102.1214 14.9895 102.1214 0 0
2 0.0027 0.0018
3 14.9864 102.1214 14.9891 102.1196 0.0052 0.0001
4 Mgrs & Utm Map 14.9837 102.118 14.9889 102.1181 0.0048 0.0001
5 0.0028 0.0039
6 14.9838 102.118 14.9886 102.1181 0.0026 0.0225
7 0.0027 0.0039
8 14.985 102.1204 14.9878 102.1165 0.0027 0.0039
9 0.0028 0.004
14.9824 102.1394 14.985 102.1169 0.002922 0.004467
1
2 14.9801 102.122 14.9828 102.1181 0 0
3 14.9797 102.1254 14.9824 102.1215 0.0027 0.0019
4 0.0052 0.0001
5 UTM Geo map 14.9834 102.1243 14.9862 102.1203 0.0048 0.0001
6 0.0028 0.0039
7 รวม 0.0025 0.0225
8 0.0028 0.0039
9 14.9895 102.1214 14.9895 102.1214 0.0028 0.0039
14.9864 102.1214 14.9891 102.1195 0.0028 0.0039
14.9889 102.1181 0.002933 0.004467
14.9837 102.118 14.9886 102.1181
14.9878 102.1165
14.9838 102.118 14.9849 102.1169
14.9829 102.1181
14.985 102.1204 14.9825 102.1215
14.9862 102.1204
14.9824 102.1394

14.9801 102.122

14.9797 102.1254
14.9834 102.1243

รวม

5. อภปิ รายผลและข้อเสนอแนะ 6. เอกสารอา้ งอิง
แอพพลิเคชั่นในมือถือทั้งระบบแอนดรอยด์และไอโอ [1] ทฤษฎีของแอพพลิเคชั่น คน้ หาจากเวป็ ไซต์ :
เอส ได้ถูกพัฒนาให้สามารถใช้งานได้อย่างทันสมัย https://www.mangoconsultant.com/th/news-
และตอบสนองความต้องการของผู้ใช้งานเป็นอย่าง knowledge/knowledge/274-application.
มาก โดยเฉพาะแอพพลเิ คช่ันสำหรับหาค่าพกิ ัดในงาน วันทีค่ ้นข้อมลู 22 มิถุนายน 2563
สำรวจ ได้แก่ แอพพลิเคชั่น Google earth, GPS [2] การใช้ RTK โดยการรังวดั แบบจลน์ (Kinematic
Coordinates, Handy GPS, Google map, MGRS & survey) ค้นหาจากเว็ปไซต์ : http://kqgnss.
UTM MAP, Coordinates-GPS Formatter, GPS, blogspot.com/2018/05/gnss.html วันท่ีคน้ ขอ้ มลู
UTM GEO MAP งานวิจัยนี้พบว่าแอพพลิเคชั่นที่ดี 23 มิถุนายน 2563
ที่สุดและใช้งานง่ายที่สุดเพื่อการหาค่าพิกัดสำหรับ [3] การใช้งานระบบปฏิบัตกิ ารแอนดรอยด์และไอโอ
โทรศัพท์ระบบไอโอเอส คือ GPS&UTM ส่วนระบบ เอส คน้ หาจากเว็ปไซต์ : https://sites.google.
แอนดรอยด์ คือ UTM Geo map ซง่ึ ผใู้ ชง้ านสามารถ com/site/sureerath21/home/rabb-ptibati-kar
ดาวน์โหลดมาใช้ได้ฟรี และใหค้ า่ พิกดั ท่ใี กลเ้ คยี งกับค่า วันที่คน้ ขอ้ มลู 22 มกราคม 2563 .
พิกดั ทีว่ ดั ไดจ้ ากการสำรวจดว้ ยดาวเทียมแบบจลน์ [4] ธรี ะพงษ์ กระการด.ี ค่าเฉล่ยี เลขคณิต คน้ หา
จากเว็ปไซต์ : http://www.stvc.ac.th/elearning
/stat/csu2.html. วนั ที่ค้นขอ้ มูล 25 มกราคม 2563.

การประชมุ วชิ าการวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครงั้ ท่ี 11
วันท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครราชสมี า

263

CE59

การสำรวจทำแผนทีท่ ศิ ทางการไหลของนำ้ ฝนโดยใช้อากาศยานไร้คนขบั และการรังวัดแบบจลน์
บรเิ วณสนามกีฬา มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลอสี าน นครราชสีมา

Surveying of rain-water flow using unmanned aircraft and kinetic survey in
Rajamangala University of Technology Isan, Nakhon Ratchasima

มาริษา ซอสงู เนนิ 1, นิภทั รา สนงเู หลอื ม1 , ขนษิ ฐา ชยั บรรดษิ ฐ2 และ สมพนิ จิ เหมอื งทอง1,*

1 สาขาวศิ วกรรมสำรวจ คณะวศิ วกรรมศาสตรแ์ ละสถาปตั ยกรรมศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน นครราชสมี า
2 สาขาวศิ วกรรมเครอ่ื งจักรกลเกษตร คณะวิศวกรรมศาสตร์และสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน นครราชสมี า

* [email protected]

บทคดั ยอ่
มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลอสี าน นครราชสมี า มกี ารเปลี่ยนแปลงการใช้พนื้ ที่เพ่อื พัฒนาเปน็ อาคารและสงิ่

ปลูกสร้างอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นสาเหตุให้ระบบระบายน้ำตามธรรมชาติเป็นไปได้ยากและเกิดการท่วมขัง ในหลายพื้นที่
โดยเฉพาะบริเวณสนามกีฬาของมหาวิทยาลัย งานวิจัยน้ีทำการรังวดั สำรวจด้วยอากาศยานไร้คนขับและการรังวัดแบบ
จลน์ จัดทำแผนที่เส้นชน้ั ความสูง และแผนที่แสดงทศิ ทางการไหลของนำ้ ฝน ผลการศึกษาแสดงให้เห็นภาพได้อย่างชดั เจน
ถึงความลาดชันของพื้นที่ จึงสามารถบ่งชี้ทิศทางการไหลของน้ำบริเวณสนามกีฬาได้อย่างถูกตอ้ ง ซึ่งแผนที่ที่ได้สามารถ
นำไปใช้เพอ่ื การวางแผนการระบายนำ้ ออกจากสนามกีฬาต่อไปไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธภิ าพต่อไปได้
คำสำคัญ: เส้นชนั้ ความสงู , ทศิ ทางการไหลของนำ้ , อากาศยานไร้คนขบั , การรงั วัดแบบจลน์, มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราช
มงคลอสี าน

Abstract
Rajamangala University of Technology Isan, Nakhon Ratchasima has rapidly landuse changed.

The development area were new buildings and constructions which causes natural drainage systems to
be difficult. Flood was occurred in many areas especially in the sport field of the university. This research
was survey with unmanned aircraft and kinetic surveying for creation contour map. A map shows the
direction of the rainwater flow. The study results clearly show the slope of the area. Therefore can
indicate the direction of water flow to the sport field. Moreover, a map can be used to plan the proper
drainage of the sport field of the university.
Keywords: contour lines, water flow direction, unmanned aircraft, kinetic surveying, Rajamangala
University of Technology Isan

การประชมุ วชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ คร้งั ท่ี 11
วันที่ 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลัยราชภฏั นครราชสมี า

1. บทนำ 264
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
CE59
นครราชสีมา มีการเปลี่ยนแปลงการใช้พื้นที่เพื่อ
พัฒนาเป็นอาคารและสิ่งปลูกสร้างอย่างรวดเร็ว ซ่ึง ขึ้น เน่ืองจากช่วงในการพิจารณาค่าระดับสูงนั้นลด
เป็นสาเหตุให้ระบบระบายน้ำตามธรรมชาติเป็นไปได้ แคบลง (3) เส้นชั้นความสูงแทรก (Supplemental
ยากและเกิดการท่วมขังภายหลังฝนตก โดยเฉพาะ contour) เป็นเส้นชั้นความสูงแทรกอยู่ระหว่างเส้น
บริเวณสนามกีฬาของมหาวิทยาลัย ซึ่งเกิดปัญหาน้ำ ชั้นความสูงรอง เพื่อแสดงความสงู เสริมเพราะบริเวณ
ท่วมขังสนามฟุตบอลเสมอภายหลังจากมีฝนตก น้ันมีเส้นชัน้ ความสูงรองห่างกนั มาก (4) เส้นชั้นความ
งานวจิ ยั นี้เลง็ เหน็ ถงึ ความสำคญั ของการทำแผนท่ีเส้น สูงประมาณ (Approximate contour) ซึ่งกำหนดข้ึน
ชั้นความสูง (Contour map) เพื่อแสดงทิศทางการ เองโดย ประมาณ (5) เส้นชั้นความสูงของแอ่ง
ไหลของน้ำฝนทีเ่ ข้าสู่สนามกีฬามหาวิทยาลยั โดยการ (Depression contour) เป็นเส้นชั้นความสูงซึ่งต่ำ
รังวัดสำรวจด้วยอากาศยานไร้คนขับและการรังวัด กวา่ บรเิ วณอื่น [1]
แบบจลน์ เพื่อการวางแผนการระบายน้ำออกจาก
สนามกฬี าต่อไป 2.2 แผนทภ่ี าพถา่ ย
แผนที่ภาพถ่าย (Photo map) เป็นแผนที่ซึ่งมี
2. ทฤษฎแี ละงานวจิ ยั ท่เี กยี่ วข้อง
2.1 เสน้ ช้นั ความสงู รายละเอียดจากกล้องถ่ายภาพ ซึ่งการบินถ่ายภาพ
จากเครื่องบินหรือดาวเทียม โดยการผลิตแผนที่ทำ
เส้นชั้นความสูงเป็นเส้นที่แสดงถึงลักษณะความ ด้วยวิธีการนำเอาภาพถ่ายมาดัดแก้ แล้วนำมาต่อเป็น
สูงต่ำของพื้นที่ เป็นเส้นจินตนาการของระดับบน ภาพแผ่นเดียวกัน จากนั้นนำมาใส่เส้นโครงพิกัด ใส่
พ้ืนผิวภูมิประเทศที่มีค่าระดบั เทา่ กนั โดยเส้นชัน้ ความ รายละเอียดประจำขอบระวาง [2]
สูงที่มีค่าเป็นบวกคือเส้นที่แสดงค่าความสูงเหนือ
ระดับทะเลปานกลาง ส่วนเส้นชั้นความสูงที่มีค่าเป็น 2.3 อากาศยานไรค้ นขบั
ลบจะแสดงค่าความสูงต่ำกว่าระดับทะเลปานกลาง โดรน (Drone) หรือ อากาศยานไร้คนขับ
ทั้งนี้เส้นชั้นความสูงสามารถนำไปใช้เพื่อบ่งบอกถึง
ลักษณะภูมิประเทศที่มีความลาดเอียง หรือลักษณะ (Unmanned Aerial Vehicles, UAVs) เป็นอากาศ
ทศิ ทางการไหลของน้ำฝนในธรรมชาติ สญั ลักษณ์ของ ยานทค่ี วบคมุ จากระยะไกล ใช้การควบคุมอตั โนมัติซ่ึง
เส้นชั้นความสูงแบ่งออกเป็น (1) เส้นชั้นความสูงหลัก มีอยู่ 2 ลักษณะ คือ การควบคุมอัตโนมัติจาก
(Index contour) บอกค่าระดับความสูงด้วยเลขลงตัว ระยะไกล และการควบคุมแบบอัตโนมัติโดยใช้ระบบ
และมีความหนาทึบใหญ่กว่าเส้นชั้นความสูงอื่น จึง การบนิ ด้วยตนเอง ซึง่ ต้องอาศยั โปรแกรมคอมพิวเตอร์
สังเกตได้ง่าย และมีตัวเลขกำกับไว้ (2) เส้นชั้นความ และได้เขา้ มามีอิทธิพลต่อรูปแบบการทำธรุ กิจ ซึ่งต่าง
สูงรอง (Intermediate contour) อยู่ระหว่างเส้นช้ัน ไปจากในอดีตที่โดรนถูกใช้ในการทหารและภารกิจ
ความสูงหลัก ทำให้งา่ ยในการหาคา่ ระดบั ความสูงมาก ป้องกันประเทศเป็นหลัก การใช้โดรนเพื่อบนั ทกึ ภาพ
หรือเหตุการณ์จากมุมสูง การสำรวจพื้นที่การเกษตร
และชลประทาน การสำรวจท่อสง่ ก๊าซ การเก็บข้อมูล
สภาพอากาศ สภาพการจราจร และการลำเลียงขนส่ง
เปน็ ต้น [3]

การประชุมวชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครัง้ ที่ 11
วันท่ี 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวิทยาลัยราชภฏั นครราชสีมา

265

CE59

2.4. การรงั วัดด้วยดาวเทยี มแบบจลน์ 3.1 การกำหนดจุดควบคุมภาพถ่ายภาคพนื้ ดนิ
ก า ร ร ั บ ส ั ญ ญ า ณ ด า ว เ ท ี ย ม แ บ บ จ ล น์ เ ป ็ น ก า ร การกำหนดจุดควบคุมภาพถ่ายภาคพื้นดิน

สำรวจรังวัดซึ่งได้ค่าพิกัดฉากทันที ณ เวลาที่ทำการ (Ground Control Point, GCP) โดยใหท้ กุ จุดอยู่ในท่ี
รังวัดในบริเวณพื้นที่ระบบโครงข่าย การรังวัดด้วย โล่งแจ้ง ห่างจากเสาไฟฟ้า ต้นไม้ และอาคารอย่าง
ดาวเทียมแบบจลน์ ประกอบด้วยสถานีควบคุม น้อย 30 เมตร เนื่องจากเป็นจุดบังคับภาพถ่ายที่ต้อง
(Control Station) หมายถึง แม่ข่าย ท ำห น ้ า ที่ เห็นเด่นชดั บนภาพ และช้ชี ดั ได้บนภาคพ้นื ดิน [5]
ประมวลผลข้อมูลดาวเทียมจัดเก็บข้อมูลและสำรอง
ข้อมูล (Data Storage) ของระบบโครงขา่ ยการสำรวจ 3.2 การวางแผนการบิน
รังวัดด้วยดาวเทียมแบบ RTK GNSS Network และ การวางแผนการบนิ โดยการเลือกพืน้ ที่บิน และ
สถานีรับสัญญาณดาวเทียมอ้างอิงและระบบสื่อสาร
( Communication System) ห ม า ย ถ ึ ง ส ถ า น ีรับ ดูพิกัดบนแผนที่ ก่อนจะนำโดรนขึ้นบิน ซึ่งการ
สัญญาณดาวเทียมซ่ึงเปน็ ตำแหนง่ ที่มีคา่ พกิ ัดของหมุด ออกแบบไฟตบ์ ิน และกำหนดจุด GCP 8 จุด แต่ละจุด
หลักฐานแผนที่ถูกติดตั้งอย่างถาวรเพื่อส่งข้อมูล กระจายท่วั พื้นทโี่ ลง่ อย่หู า่ งจากเสาไฟและตน้ ไม้อย่าง
ดาวเทียม ณ ตำแหน่งที่ติดตั้งไปยังสถานีควบคุม น้อย 30 เมตร จากนั้นจึงนำเครื่องขึ้นบินแนวดิ่งที่
ตลอดเวลาโดยจะบันทกึ ขอ้ มลู ทุกวนิ าที [4] ความสูง 90 เมตร ตามที่ออกแบบไว้

3. พนื้ ที่ศกึ ษา การนำเครื่องขึ้นบินต้องกำหนดพื้นที่ให้มีการ
แผนที่ทิศทางการไหลของน้ำฝน จากข้อมูล ซ้อนทับ (Over lay) 60 : 80 การบินตามกรอบโดย
บินกลับไปมาตามจุดที่กำหนด ทั้งนี้ในระหว่างท่ีทำ
อากาศยานไร้คนขับและการรังวัดแบบจลน์ ได้ ก า ร บ ิ น อ ุ ป ก ร ณ์ จ ะ ท ำ ก า ร จ ั ด เ ก ็ บ ข ้ อ ม ู ล ด ้ ว ย ก า ร
ทำการศึกษาบริเวณสนามกีฬา มหาวิทยาลัย ถ่ายภาพไปพรอ้ มกนั ในวันที่ 14 พฤษภาคม 2563
เทคโนโลยีราชมงคลอสี าน นครราชสมี า แสดงรปู ที่ 1
3.3 การเก็บข้อมูลภาคพื้นดนิ
รูปที่ 1 บรเิ วณสนามกฬี า มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราช การเก็บข้อมูลภาคพื้นดินโดยการเก็บค่าระดับ
มงคลอสี าน นครราชสีมา
แบบจลน์ RTK ด้วยเครื่องรับสัญญาณซ่ึงติดตัง้ เครื่อง
สถานีหลกั ไวบ้ นหมุดหลกั ฐานกรมทด่ี นิ บริเวณทางเข้า
ประตู 2 ของมหาวิทยาลัย และนำเครื่องสถานี
เคลื่อนท่ไี ปวางไวบ้ นตำแหนง่ ทไี่ ด้กำหนดจุด GCP ทั้ง
8 จุดตามที่กำหนดไว้เพื่อหาค่าพิกัดที่ถูกต้อง
ภาคพนื้ ดนิ

การเก็บขอ้ มลู ภาคพ้นื ทีส่ ำหรับการจัดทำแผนที่ใน
ระหว่างวนั ท่ี 14-30 พฤษภาคม 2563

การประชุมวิชาการวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครั้งท่ี 11
วนั ที่ 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

266

CE59

4. ผลการศึกษา
4.1 ผลการจัดทำแผนที่เสน้ ชัน้ ความสูง

ผลการจัดทำแผนท่ีเส้นชั้นความสูงบริเวณพื้นที่
สนามกีฬา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
นครราชสีมา จากอากาศยานไร้คนขบั ระบบโครงข่าย
การรังวัดด้วยดาวเทียมแบบจลน์ ร่วมกับการรังวัด
ด้วยกลอ้ งวัดมุมและกล้องระดับ อยใู่ นเกณฑ์ท่ีเชื่อถือ
ได้ตามมาตรฐานแบบจำลองที่นำมาใช้ โดยรูปที่ 2
แสดงให้เห็นเส้นชั้นความสูงและความลาดชันของ
พื้นท่ี ซ่ึงมคี วามคล้ายคลึงกับสภาพพ้ืนที่จริง

รูปที่ 3 แสดงทิศทางการไหลของน้ำฝน ตามความ
ลาดชันของพื้นท่ี บริเวณสนามกีฬา มหาวิทยาลัย
เทคโนโลยรี าชมงคลอสี าน นครราชสีมา

รูปท่ี 2 แสดงเสน้ ช้นั ความสูงและทิศทางความลาดชัน 5. อภปิ รายผลและข้อเสนอแนะ
ของพื้นที่ บริเวณสนามกีฬา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี การจดั ทำแผนที่เสน้ ชน้ั ความสงู และทิศทางความ
ราชมงคลอสี าน นครราชสมี า
ลาดชันของพื้นท่ี โดยอากาศยานไร้คนขับและการ
4.2 ผลการจัดทำแผนที่ทิศทางการไหลของน้ำฝน รังวัดแบบจลน์ เป็นการสำรวจรังวัดท่ีใหค้ วามถูกตอ้ ง
ผลการจัดทำแผนที่ทิศทางการไหลของน้ำฝน แม่นยำ ทำได้รวดเร็ว และเป็นที่นิยมโดยทั่วไป
ร่วมกับการรังวัดด้วยกล้องวัดมุมและกล้องระดับ ผล
บริเวณพื้นที่สนามกีฬา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช การรังวัดอยู่ในเกณฑ์ที่เชื่อถือได้ตามมาตรฐาน
มงคลอีสาน นครราชสีมา ดังแสดงในรูปที่ 3 ซึ่งจะ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน นครราชสีมา
เห็นไดว้ ่ามีความใกล้เคยี งกับสภาพพืน้ ทจี่ ริง ซึ่งได้รับการพัฒนาพื้นที่มาโดยตลอดจนถึงปัจจุบัน
ทั้งนี้แผนที่เส้นชั้นความสูงและทิศทางความลาดชัน
ของพื้นที่สามารถบ่งชี้ถึงทิศทางการไหลของน้ำฝน
ตามธรรมชาติซึ่งเป็นการไหลจากที่สูงสู่ที่ต่ำ ดังน้ัน
แผนที่การไหลของน้ำฝนที่จัดทำขึ้นนี้ จึงสามารถใช้
เพื่อประกอบการพิจารณาการพัฒนาระบบระบายนำ้
ที่ท่วมขังบริเวณสนามกีฬาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ต่อไป

การประชมุ วชิ าการวิศวกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ คร้งั ที่ 11
วันท่ี 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา

267 CE59

6. เอกสารอา้ งอิง
[1] สรรคใ์ จ กลิ่นดาว. การอา่ นแผนท่เี ส้นช้ันความสูง.
คน้ หาจากเวป็ ไซต์ https://www.gistda.or.th/main
/th/node/916 วันทค่ี ้นข้อมลู 22 มิถนุ ายน 2563.
[2] ทวี ทองสว่าง. แผนท่แี ละความเข้าใจเก่ียวกับแผน
ท่ี. ค้นหาจากเว็ปไซต์ http://www.bangkokgis.
com/bangkokgis_2008 วนั ที่ค้นข้อมูล 3 กุมภาพนั ธ์
2563.
[3] กุลธิดา เด่นวิทยานันท์. “Drone” เทคโนโลยี
อ า ก า ศ ย า น ไ ร ้ ค น ข ั บ . ค ้ น ห า จ า ก เ ว ็ บ ไ ซ ต์
https://www.pwc.com/th/en/pwc-thailand-
blogs
[4] กรมที่ดิน. 2558. ระเบียบกรมที่ดิน ว่าด้วยการ
รังวัดโดยระบบโครงข่ายการรังวัดด้วยดาวเทียมแบบ
จลน์ (RTK Network) ในงานรังวัดเฉพาะราย พ.ศ.
2558. ค้นหาจากเว็บไซต์ https://www.dol.go.
th/DocLib5. วนั ทค่ี น้ ขอ้ มลู 20 มกราคม 2563
[5] สธุ ติ า อ่อนนิ่ม. การศกึ ษาเทคนิคการสกัดค่าความ
สูงของอาคารโดยข้อมูลอากาศยานไร้คนขับในเขต
พื้นที่เมือง. ภาควิชาทรัพยากธรรมชาติและ
สิ่งแวดลอ้ ม คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
ค้นหาจากเว็บไซต์ http://www.agi.nu.ac.th/nred
วนั ทค่ี ้นข้อมลู 29 มนี าคม 2563

การประชุมวชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ คร้ังที่ 11
วนั ท่ี 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏนครราชสมี า

268

CE60

การวิเคราะห์ปริมาณน้ำท่ีจำเปน็ สำหรับการเจรญิ เติบโตของผักเคลในสภาวะอากาศเขตเมอื งนครราชสมี า
Water Consumption Analysis for Kale Growing in Nakhon Ratchasima Urban Climate

ขนษิ ฐา ชยั บรรดิษฐ1,*, สาวติ รี ประภาการ1,วารี ศรีสอน1, ศรายุทธ ภ่สู ี1, วริ ิยะพล ไยดี1 และ ณภทั ร เทียนอ่อน1

1 สาขาวชิ าวศิ วกรรมเครื่องจกั รกลเกษตร คณะวิศวกรรมศาสตร์และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
744 ถนนสุรนารายณ์ ตำบลในเมือง อำเภอเมอื ง จังหวดั นครราชสมี า 30000

*ผตู้ ิดต่อ: [email protected], เบอร์โทรศพั ท์: 044-233000 ต่อ 3445

บทคัดยอ่
งานวิจยั คร้ังน้ีมีวัตถุประสงค์เพ่ือศึกษาปริมาณความต้องการน้ำต่อการเจริญเติบโตของผักเคลในสภาวะอากาศ

เขตเมอื งนครราชสีมา ดว้ ย CROPWAT ข้อมูลทางดา้ นอตุ ุนิยมวทิ ยาสถานี 48431: นครราชสีมา ไดแ้ ก่ขอ้ มูลฝน อณุ หภูมิ
สูงสดุ -ต่ำสุด ความชื้นสมั พทั ธ์ ความเรว็ ลม และชั่วโมงแสงแดด เพ่ือให้สภาพอากาศมีความเหมาะสมต่อการเจริญเติบโต
ได้กำหนดการปลูกผักเคลในวันที่ 1 ตุลาคม ผลการศึกษาพบว่า 1) ค่าการคายระเหยสูงสุดในเดือนเมษายนมีค่าเฉล่ีย
เท่ากับ 4.72 มม./วัน และเดือนธันวาคมมีค่าการคายระเหยต่ำสุดมีค่าเฉลี่ยเท่ากบั 2.99 มม./วัน 2) ปริมาณฝนใช้การ
สูงสุดในเดือนกันยายน 144.1 มม. และ 3) ความต้องการน้ำของพืชสูงสุด 33 มม./10 วัน ความต้องการน้ำชลประทาน
สูงสุด 30.4 มม./10 วัน ซึ่งข้อมูลที่ได้นี้จะสามารถในไปใช้ในการออกแบบระบบชลประทานสำหรับพื้นที่ปลูกพืชได้ใน
อนาคต ซ่งึ แบบจำลองและการกำหนดปัจจัยที่นำมาใช้จะเปน็ เป็นแนวสำหรบั ใหผ้ ู้ท่ีมีความสนใจปลกู ผกั เคลหรือผักอื่น ๆ
ในพน้ื ทเ่ี ขตเมือง ซ่ึงเปน็ เขตท่ีมีขอ้ จำกัดทง้ั ขนาดของพื้นท่ี ชนดิ ของดินและภมู อิ ากาศซงึ่ เป็นปจั จัยท่สี ำคัญต่อการผลิตพชื
คำสำคญั : ความตอ้ งการน้ำ, แบบจำลอง CROPWAT, ผกั เคล, การปลูกพชื ในเมือง

Abstract
The objective of this research is the study of water consumption on growth of Kale in Nakhon

Ratchasima urban climate using the CROPWAT model. Using meteorological data modeling for station
48431: Nakhon Ratchasima Province include rainfall, the maximum-minimum temperature, relative
humidity, wind speed and sun hour. To make the weather suitable for growth get scheduled for planting
vegetables on October 1. As the results shows 1) the maximum evapotranspiration on April is 4.72
mm/day and the lowest on December is 2.99 mm / day, 2) the most effective rainfall on September is
144.1 mm and the maximum water demand is 33 mm/dec and the highest irrigation water demand is
30.4 mm/dec. The information given here can be used to design irrigation systems. The simulation and
determine the number of factors that will be used in the simulation to support people who are
interested to grow kale or other vegetables in a limited urban area, both in area, soil type and climate.
Specially climate is an important point for crop production.

Keywords: Water Consumption, CROPWAT, Kale, urban planting

การประชุมวิชาการวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ ครัง้ ที่ 11
วนั ท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา

269

CE60

1. บทนำ ดังนั้น เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมในการปลูก
ผักเคลเปน็ พืชตระกลู ผักจำพวก บรอ็ คโคลี่ คะน้า จึงได้คำนวณความต้องการนำ้ รายวนั ของผักเคลตลอด
การปลูกโดยมีวิธกิ ารและผลการศึกษาในลำดับถดั ไป
และดอกกะหล่ำ คนส่วนใหญ่มักเรียกคะน้าใบหยิก
ด้วยลักษณะที่คล้ายผักคะน้าแต่มีใบหยิก จากการ 2. อปุ กรณ์และวิธกี าร
ค้นคว้าพบว่า ผักเคลมีประโยชน์ทีม่ ากมาย เช่น ช่วย
ลดคอเลสเตอรอล ลดรอยเหี่ยวย่นของผิว ลดริ้วรอย ศกึ ษาปริมาณการใชน้ ้ำรายวันของผักเคลในพื้นที่
ชะลอวัย ช่วยเสริมระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ช่วย
กำจัดสารพิษที่สะสมออกจากร่างกาย ช่วยให้เลือด เมืองนครราชสมี า โดยใชแ้ บบจำลอง CROPWAT 8.0
ลำเลียงออกซิเจนไปยังอวัยวะต่าง ๆ ได้ดี ช่วยให้
ร่างกายดูดซึมแคลเซียมได้ดี และมีสารต้าน [2] มาใช้ในการคำนวณ ซึ่งเป็นแบบจำลองการ
เซลล์มะเร็ง ทำให้ผักเคลเป็นที่รูจ้ ักและเปน็ ที่นยิ มกัน
มากขน้ึ จัดการนน้ำชลประทานที่พืชต้องการที่จัดทำขึ้นจาก

จากการศึกษาพบว่าอุณหภูมิที่เหมาะสม [1] ต่อ องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ
การปลูกอยู่ระหว่าง 20–25 องศาเซลเซียส การปลูก
ในสภาพอากาศหนาวเย็นหรือมีอุณหภูมิต่ำกว่า 15 (FAO) [3] ทฤษฎีที่ใช้ในการวิเคราะห์เป็นสมการ
องศาเซลเซียส จะทำให้การเจรญิ เตบิ โตช้า ลำต้นและ
ใบอวบใหญ่กว่าปกติ ข้อถี่ การปลูกในสภาพอากาศ ความตอ้ งการนำ้ ของพชื โดย Penman Monteith [4]
ร้อนสูงกว่า 30 องศาเซลเซียส คุณภาพผลผลิตต่ำ
เป็นผักที่มีเยือ่ ใยสูง เหนียว ในการปลูกจำเป็นตอ้ งให้ สามารถแสดงได้ดังสมการท่ี (1)
น้ำมากกว่าปกติ สำหรับพื้นที่ที่มีความสูงจาก
ระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 300–800 เมตร จะเห็นได้ว่าใน = 0.408 +900 ( +22( 7 3 −) ) (1)
การปลูกผกั เคลจำเปน็ ต้องรกั ษาอุณหภูมิ ความชื้นให้
อยใู่ นเกณฑถ์ ึงจะได้ผลผลิตทด่ี ี 0 + (1+0.34 2)

การศึกษาครั้งนี้คณะผู้วิจัยเล็งเห็นถึงคุณค่าและ เมอ่ื
ความเป็นไปได้ที่จะผลิตผักเคลในพื้นทีเ่ มืองโคราชซ่ึง
เป็นชุมชนเขตเมืองที่ต้องการจะผลิตพืชไว้กินเองใน 0 คืออตั ราการคายระเหยของพืชอา้ งอิง, mm/d
อนาคตซึ่งการศึกษาครัง้ น้ีเป็นการเร่ิมต้นโครงการวิจัย  คือความชันของโค้งความดนั ไอน้ำอ่มิ ตัวเทียบกับ
เพื่อคำนวณความต้องการน้ำของผักเคลโดยทำการ
จำลองการปลูกในชว่ งปลายฤดูฝนและเก็บเกยี่ วในช่วง อณุ หภูม,ิ kPa/๐C
ฤดูหนาวเพื่อให้สภาพภูมิอากาศมีความใกล้เคียงกับ
ธรรมชาตขิ องผักทต่ี ้องการ คือพลงั งานแผ่รังสีสุทธิ, MJ/m2/d
คือคา่ คงตัวไซโครเมตริก, kPa/๐C

2 คือความเร็วลมทรี่ ะดบั ความสูง 2 m จากผิวดนิ ,
m/s

− คือปริมาณพร่องความดนั ไอนำ้ ในอากาศ,
kPa

T คืออุณหภมู ิ, ๐C

และการคำนวณฝนใช้การสามารถคำนวณโดย USDA

Soil Conservation Service formula [5] แสดงได้

ดงั สมการที่ (2) และ (3)

ถา้ <= 250 mm (2)

Peff = Pmon × (125 − 0.2 × Pmon)

ถ้า Pmon > 250 mm

การประชมุ วิชาการวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ ครั้งที่ 11
วันท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลัยราชภฏั นครราชสีมา

270

CE60

= 125 + 0.1 × (3) Humidity Wind Sun
Month % km/d hours
เมอ่ื คอื ฝนใช้การ, mm/month Mar 62 28 7.8
คอื ฝนรายเดอื น, mm/month Apr 66 49 7.3
May 73 50 5.3
2.2 ขอ้ มูลทใี่ ชใ้ นแบบจำลอง Jun 72 30 5.3
Jul 73 30 4.8
ข้อมลู ทางดา้ นอตุ นุ ิยมวิทยาที่ใช้ในการศึกษาเป็น Aug 76 27 4.5
Sep 80 27 5
ข้อมูลจากสถานี 48431: นครราชสีมา สามารถแสดง Oct 78 26 6.7
Nov 71 24 7.5
ขอ้ มูลได้ดังตารางที่ 1 และ 2 Dec 66 28 7.1

ตารางที่ 1 ข้อมูลฝน (Rain) อุณหภูมิต่ำสุด-สูงสุด 2.2 การนำเขา้ -ออก ข้อมูล
การประมวลผลด้วยแบบจำลอง CROPWAT
(Min-MaxT.)
สามารถดำเนินการผ่านฟังก์ชันการทำงานต่าง ๆ ดงั นี้
Rain Min T. Max T. 2.2.1 Climate/ET0 บันทึกด้วยข้อมูลข้อมูลอุณหภูมิ
ต่ำสุด (Min T.) อุณหภูมิสูงสุด (Max T.) ความชื้น
Month mm ๐C ๐C สัมพัทธ์ (Humidity) ความเร็วลม (Wind) ชั่วโมง
แสงแดด (Sun)
Jan 9.7 18.8 30.8 2.2.2 Rain บันทกึ ข้อมูลฝน (Rain)
2.2.3 Crop เลือกฐานขอ้ มลู ลกั ษณะทางกายภาพและ
Feb 12.9 21.1 33.6 คุณสมบัติเฉพาะของการเจริญเติบโตของพืชจาก
ฐานข้อมูลของ FAO โดยเลือกชนิดของพืชเป็น
Mar 40.1 23.2 35.4 Vegetable ซึ่งมีคุณสมบัติเฉพาะของพืชใกล้เคียงกบั
ผักเคลและกำหนดการปลูกพืชเป็นวันที่ 01/10
Apr 80 24.9 36.5 เพือ่ ให้ช่วงเวลาการเจริญเตบิ โตและเกบ็ เก่ียวผลผลิตมี
สภาพอากาศเหมาะสมท่สี ุด
May 154.5 25.1 35 2.2.4 Soil เลือกฐานขอ้ มูลคุณสมบัติของดินเป็นแบบ
BLACK CLAY SOIL
Jun 102.3 25.2 34.4 2.2.5 CWR กำหนดรูปแบบการให้น้ำเป็นรายวันที่มี
ประสทิ ธภิ าพการสง่ นำ้ ที่ 90%
Jul 124.1 24.8 33.9

Aug 158.4 24.6 33.3

Sep 225.4 24.1 32.2

Oct 152.2 23.3 31

Nov 20.9 22.1 30.4

Dec 2.1 18.5 29.5

ตารางที่ 2 ข้อมูลความชื้นสัมพัทธ์ (Humidity)

ความเรว็ ลม (Wind) ชว่ั โมงแสงแดด (Sun)

Humidity Wind Sun

Month % km/d hours

Jan 65 21 7.9

Feb 62 20 8.3

การประชมุ วิชาการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครงั้ ท่ี 11
วนั ท่ี 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวิทยาลัยราชภฏั นครราชสมี า

271

CE60

2.2.6 Schedule ฟังก์ชันการแสดงผลความสัมพันธ์ ไปดว้ ย โดยมคี า่ เฉลีย่ เทา่ กับ 4.72 มม./วนั และเดือน

ของปริมาณน้ำที่มีและความต้องการน้ำชลประทาน ธันวาคมเป็นเดือนที่มีการระเหยต่ำสุด ซึ่งช่วงเลาดัง

แบบรายวนั กว่าอากาศค่อยข้างหนาวอุณหภูมิต่ำทำให้การคาย

3. ผลการศกึ ษา ระเหยต่ำตามไปดว้ ย โดยมีคา่ เฉล่ียเท่ากับ 2.99 มม./

3.1 การคายระเหยของพชื และฝนใชก้ าร วัน

จากการนำเข้าข้อมูลทางด้านอุตุนิยมวิทยาใน 3.2 ปริมาณความตอ้ งการใชน้ ้ำของพชื และการส่ง

แบบจำลองผลที่ได้จะเป็นการคำนวณค่ารังสีดวง นำ้ ชลประทาน

อาทิตย์ (Radiation) การคายระเหยของพืชอ้างอิง จากการศึกษาปริมาณการใช้น้ำของผักเคลท่ี

(ET0) และฝนใช้การ (Eff. rain) ซึ่งสามารถแสดง กำหนดช่วงเวลาการปลูกในวันที่ 01/10 รวม
ข้อมูลได้ดังตารางท่ี 3
ระยะเวลาการเจริญเติบโตตั้งแต่เริม่ เพาะกล้าจนเกบ็

ตารางที่ 3 การคายระเหยของพืชและฝนใช้การราย เกี่ยวมอี ายุ 95 วนั จากผลการจำลองความต้องการน้ำ

เดือน ของพืชและปริมาณน้ำชลประทานที่พืชต้องการโดย

Rad ETo Eff rain จำแนกแต่ละช่วงการเจริญเติบโตออกเป็นช่วงละ 10

Month MJ/m2/day mm/day mm วันสามารถแสดงผลการจำลองได้ดังตารางที่ 4 และ

Jan 18.2 3.16 9.5 กราฟเปรียบเทียบปริมาณน้ำที่หายไป ความชื้นที่

Feb 20.2 3.77 12.6 สามารถใช้งานงานและความชืน้ ท้งั หมดดังรปู ท่ี 1 จาก

Mar 20.9 4.3 37.5 ผลท่ีได้พบวา่ ปรมิ าณความตอ้ งการน้ำสูงสุดเท่ากับ 33

Apr 20.8 4.72 69.8 มม./10 วัน อยู่ช่วงมีพัฒนาการทางสรีระ (Deve)

May 17.6 4.1 116.3 และมีความต้องการนำ้ ชลประทานสูงสุดเท่ากับ 30.4

Jun 17.4 3.9 85.6 มม./10 วัน

Jul 16.7 3.74 99.5 ตารางท่ี 4 ปรมิ าณความตอ้ งการน้ำของพืช (ETc) ฝน

Aug 16.3 3.64 118.3 ใช้การ (Eff rain) และ ความต้องการน้ำชลประทาน

Sep 16.7 3.63 144.1 (Irr. Req.)

Oct 18.2 3.7 115.1 ETc Eff rain Irr. Req.

Nov 17.9 3.43 20.2 Month Stage mm/dec mm/dec mm/dec

Dec 16.6 2.99 2.1 Oct Init 25.8 43.7 0

Ave./Total 18.1 3.76 830.6 Oct Init 25.9 41.5 0

Oct Deve 30.2 29.9 0.3

จากตารางที่ 3 ปริมาณความต้องการน้ำสูงสุด Nov Deve 30.4 14.9 15.5
ของพืชจะอยู่ในช่วงเดือนเมษายนซึ่งเป็นเดือนท่ี
อากาศมีอุณหภูมสิ ูงส่งผลให้ค่าการคายระเหยสงู ตาม Nov Mid 33 3.1 29.8

Nov Mid 32.7 2.3 30.4

Dec Mid 31.2 1.5 29.7

การประชุมวชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครงั้ ที่ 11
วันท่ี 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสมี า

ETc Eff rain Irr. Req. 272

Month Stage mm/dec mm/dec mm/dec CE60

Dec Late 29.7 0 29.7 นำมาใช้ในการปลูกจะเป็นดินสำเร็จรูปที่มีการ
จำหน่ายตามท้องตลาดทำให้ปริมาณความตอ้ งการน้ำ
Dec Late 31.9 0.7 31.2 ชลประทานของผักเคลและผลผลิตที่คาดว่าจะได้รับ
ย่อมมคี วามไปไดส้ งู ผลจากการศกึ ษาครง้ั นี้คือ ค่าการ
Jan Late 8.5 0.7 7.3 คายระเหยสูงสุดในเดือนเมษายนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ
4.72 มม./วัน และเดือนธันวาคมมีค่าการคายระเหย
Total 279.2 138.3 173.9 ตำ่ สุดมีค่าเฉลยี่ เท่ากบั 2.99 มม./วนั ปริมาณฝนใช้การ
ซึ่งเป็นปริมาณน้ำฝนที่พชื สามารถนำมาใช้ได้สงู สุดใน
รูปที่ 1 ปริมาณความชื้นท่ีหายไป (Depletion) เดือนกันยายนมีค่าเท่ากับ 144.1 มม. ซึ่งสอดคล้อง
ความช้ืนพร้อมใช้งาน (RAM) และ ความชนื้ ท่มี ี กับปริมาณน้ำฝนมีค่าสูงสุดในเดือนกันยายนเท่ากับ
225.4 มม. และปรมิ าณความต้องการน้ำสงู สุดเท่ากับ
ทัง้ หมด (TAM) รายวัน 33 มม./10 วัน อยู่ช่วงมีพัฒนาการทางสรีระของพืช
(Deve) และมีความต้องการน้ำชลประทานสูงสุด
4. สรปุ และวิจารณ์ผลการศึกษา เทา่ กับ 30.4 มม./10 วนั ซง่ึ ข้อมูลท่ไี ด้นจ้ี ะสามารถใน
การคำนวณปริมาณความต้องการน้ำของผักเคล ไปใช้ในการออกแบบระบบชลประทานสำหรับพื้นท่ี
ปลกู พชื ได้ในอนาคต
โดยใช้แบบจำลอง CROPWAT เป็นการจำลองการใช้
น้ำของผักเคลและปริมาณความชื้นในดินที่มีโดยได้ การจำลองการใช้น้ำของผักเคลและปริมาณ
กำหนดการปลกู ผกั เคลในวนั ที่ 1 ตลุ าคม เนื่องด้วยใน ความชื้นในดินที่มีด้วยแบบจำลอง CROPWAT เป็น
สภาพภูมิอากาศของช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือน การจำลองขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางข้อมูลในการให้น้ำ
กมุ ภาพนั ธ์เปน็ ช่วงปลายฤดูฝนจนสนิ้ สุดฤดูหนาวจะมี แก่พืชสำหรับให้ผู้ทีม่ ีความสนใจที่จะปลูกผักเคลหรอื
อุณหภูมิต่ำและจะเติบโตได้ดี ซึ่งอากาศในเมือง ผักอื่น ๆ ในพื้นที่เขตเมือง ซึ่งเป็นเขตที่มีข้อจำกัดทั้ง
นครราชสีมาชว่ งเวลาดงั กล่าวสามารถปลูกไดแ้ ละจะมี ขนาดของพื้นที่ ชนิดของดินและภูมิอากาศซึ่งถือเป็น
ความเหมะสม ด้วยอากาศเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อ ปัจจัยที่สำคัญต่อการผลิตพืช โดยเฉพาะพืชที่ต้อง
คุณภาพและการเจรญิ เตบิ โตของผกั เคล ผลการศึกษา อาศยั ความชน้ื ในอากาศมาเก่ียวขอ้ ง โครงการวจิ ัยครงั้
แสดงให้เห็นความจำเป็นที่จะต้องมีการให้น้ำใน นี้จะช่วยให้เห็นถึงแนวทางและทางเลือกให้ผู้สนใจ
ช่วงเวลาดังกล่าว ซึ่งในการจำลองครั้งนี้ได้กำหนด นำไปปรบั ใช้ท้งั เรื่องของการกำหนดชว่ งเวลาการปลูก
คุณสมบัติของดินเป็นดินดำที่ค่อนข้างละเอียด เนื่อง ชนดิ ของดิน และชว่ งเวลาการใหน้ ำ้ โดยใชแ้ บบจำลอง
ด้วยในสภาพเป็นจริงของชุมชนเขตเมืองนั้นดินที่ มาช่วยในการวิเคราะห์ ทำให้ประหยัดเวลา แรงงาน
และคา่ ใชจ้ ่ายได้
5. กิตติกรรมประกาศ

คณะผู้วิจัยขอขอบคุณสาขาวิชาวิศวกรรม
เครื่องจักรกลเกษตร คณะวิศวกรรมศาสตร์และ

การประชมุ วชิ าการวศิ วกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปตั ยกรรมศาสตร์ ครัง้ ที่ 11
วันท่ี 21 สงิ หาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏนครราชสีมา

273 CE60

สถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช
มงคลอีสานที่สนับสนุนทุน สถานที่ และเครื่องมือใน
การทำวิจัยในครงั้ น้ี
6. เอกสารอา้ งองิ
[1] สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)
(2559), คะน้าใบหยิก, [ระบบออนไลน์], แหล่งที่มา
https://hkm.hrdi.or.th/knowledge/detail/48,
เข้าดูเม่อื วนั ท่ี 30/04/2562.
[2] Solfware.informer (2019). CROPWAT 8.0,
Rome,Italy.URL:https://cropwat.informer.com
/8.0/, access on 30/01/2019.
[3] Food and Agriculture Organization of the
United Nations (1945). Land & Water, Rome,
Italy, URL: http://www.fao.org/land-water/
databases-and-software/cropwat/en/, access
on 2/04/2019.
[4] Allen R.G., Pereira L.S., Raes D. and Smith
M. (1998). Crop evapotranspiration: Guidelines
for computing crop water requirements - FAO
Irrigation and drainage paper 56, ISBN 92-5-
104219-5, Rome, Italy.
[5] Dastane N.G. (1978). Effective rainfall in
irrigated agriculture, ISBN 92-5-100272-X,
Rome, Italy.

การประชุมวิชาการวศิ วกรรมศาสตร์ วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสถาปัตยกรรมศาสตร์ คร้ังที่ 11
วนั ที่ 21 สิงหาคม 2563 ณ มหาวทิ ยาลัยราชภฏั นครราชสมี า