แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 9 ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5/2,3,4
เรือ่ ง ธรรมชาตขิ องเสยี ง
กลุม่ สาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี เวลา 1 ชัว่ โมง
หน่วยท่ี 2 เสยี งและการไดย้ ิน
รายวิชา ฟิสกิ ส3์ (ว32205)
ครผู ูส้ อน นางสาวรชั นกี ร นึกสม
1. ผลการเรยี นรู้
3. อธบิ ายการเกิดเสียง การเคลือ่ นท่ขี องเสียง ความสมั พันธร์ ะหว่างคล่ืน การกระจัดของอนุภาคกับคล่ืนความ
ดัน ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราเร็วของเสียงในอากาศที่ขึ้นกับอุณหภูมิในหน่วยองศาเซลเซียส สมบัติของคลื่นเสียง
ได้แก่ การสะทอ้ น การหกั เห การแทรกสอด การเลีย้ วเบน รวมทั้งคำนวณปริมาณต่าง ๆ ท่ีเกีย่ วข้อง
2. สาระการเรียนรู้
เสียงจดั เป็นคลนื่ ตามยาวท่เี กิดการการส่ันของแหล่งกำเนดิ เสยี งและเปน็ ที่ตอ้ งใชต้ ัวกลางในการเคล่ือนที่ เมอื่
แหล่งกำเนดิ เสยี งสั่นและถา่ ยโอนพลังงานไปยังตัวกลางจะทำให้อนุภาคของตัวกลางเกดิ การอดั และการขยายตัว
อตั ราเร็วของเสยี งจึงขน้ึ อยู่กับความหนาแนน่ และอณุ หภูมขิ องตวั กลาง โดยตัวกลางทมี่ คี วามหนาแนน่ มากหรือ
อุณหภมู ิต่ำจะสามารถถ่ายโอนพลงั งานเสยี งไดด้ ีกว่าตัวกลางท่มี ีความหนาแน่นนอ้ ยหรืออุณหภูมิสงู ซ่งึ อัตราเรว็
ของเสียงท่ีอณุ หภมู ิไมเ่ กิน 45° จะเปน็ ไปตามสมการ = 331 + 0.6
3. จุดประสงค์การเรยี นรู้
ด้านความรู้ (Knowledge)
1. อธบิ ายธรรมชาติของเสยี งได้
ด้านทักษะ (Process)
2. คำนวณและแกโ้ จทยป์ ญั หาเก่ยี วกบั ธรรมชาตขิ องเสยี งได้
ด้านเจตคติ (Affective)
3. รบั ผิดชอบต่องานทไี่ ด้รบั มอบหมาย
4. นกั เรยี นมีความตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ตั ิงาน
4. ความคิดรวบยอด
เสียงเป็นคลืน่ กลและคลื่นตามยาว เกิดจากการถา่ ยโอนพลังงานจากการสั่นของแหล่งกำเนิดเสียงผ่านอนภุ าค
ตวั กลางทำใหอ้ นภุ าคของตวั กลางส่ัน อตั ราเร็วเสียงในอากาศข้ึนกบั
อณุ หภูมขิ องอากาศ
แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 5 ครูรัชนีกร นึกสม
5. สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น
ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแก้ปัญหา
ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
6. คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ ความซ่ือสัตย์สจุ ริต มวี ินัย
ความรักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ อยู่อย่างพอเพียง มงุ่ มนั่ ในการทำงาน
ใฝ่เรียนรู้ มีจิตสาธารณะ
รักความเป็นไทย
7. แนวความคิดเพือ่ การเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21 ทักษะด้านการเรยี นรแู้ ละนวตั กรรม
สาระวิชาหลัก (Core Subjects) ทกั ษะด้านชวี ติ และอาชีพ
ทกั ษะด้านสารสนเทศ สอ่ื และเทคโนโลยี
8. การบูรณาการการเรียนรู้
พระบรมราโชบายดา้ นการศกึ ษาของ ร.10
ด้านที่ 1 มที ัศนคติทีถ่ ูกตอ้ งต่อบา้ นเมอื ง
ด้านท่ี 2 มพี ื้นฐานชวี ติ ที่ม่ันคง มีคุณธรรม
ด้านท่ี 3 มีงานทำ มอี าชพี
ด้านท่ี 4 เปน็ พลเมอื งดี
หลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ ของพอเพียง
หลักสูตรเขตพฒั นาเศรษฐกิจพเิ ศษ( หลักสตู รทอ้ งถิ่น)
หลกั สูตรตา้ นทุจริตศกึ ษา
สะเต็มศึกษา
9. คำถามหลัก
- ในบริเวณอากาศเยน็ หรอื ร้อน ท่ีทำใหเ้ สียงเดินทางได้ด้วยอตั ราเรว็ ทเ่ี ร็วกว่ากัน
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 5 ครรู ชั นีกร นึกสม
10. กระบวนการจัดการเรียนรู้
วิธีสอน ใชก้ ระบวนการสบื เสาะความรู้ (Inquiry Cycle หรือ Inquiry Method : 5E)
1. ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement)
ส่ือการเรียนรู้ : 1. แอพพลเิ คช่ัน Google meet
2. หนังสือเรยี นเพ่มิ เตมิ ฟิสกิ ส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แมค็ เอ็ดดเู คช่ัน
3. Power Point ธรรมชาติของเสียง
4. https://www.youtube.com/watch?v=3Br66N7QHpM
1. ครถู ามนกั เรียนวา่ เสยี งเกิดขึน้ ได้อย่างไร โดยไมค่ าดหวังคำตอบ (แนวคำตอบ : เกดิ จากการส่ันสะเทอื นของ
ตัวกลางหรือวตั ถ)ุ
2. ครูถามนักเรียนต่อว่านักเรียนคิดว่าอัตราเร็วของเสียงเปลี่ยนแปลงตามอุณหภูมิหรือไม่ (แนวคำตอบ :
เปลี่ยนแปลง)
3. ครูเปิดวิดิโอเกี่ยวกับอัตราเร็วของเสียงที่เปลี่ยนแปลงไปตามอุณหภูมิให้นักเรียนดู จากนั้นครูตั้งคำถาม
กระตุ้นความสนใจว่าอุณหภูมิร้อนมีผลต่ออัตราเร็วอย่างไรและอุณหภูมิต่ำมีผลต่ออัตราเร็วอย่างไร (แนว
คำตอบ : อณุ หภูมสิ ูงอัตราเรว็ ของเสยี งจะเพมิ่ ข้นึ และอณุ หภมู ติ ำ่ อัตราเรว็ ของเสยี งจะลดลง)
2. ขน้ั สำรวจและค้นหา (Exploration)
ส่ือการเรยี นรู้ : 1. แอพพลเิ คช่ัน Google meet
2. แอพพลิเคชน่ั Google classroom
3. แอพพลเิ คชัน่ Google Docs
4. หนงั สือเรยี นเพิ่มเตมิ ฟิสกิ ส์ ม.5 เล่ม 1 , สนพ.แม็คเอ็ดดูเคชั่น
5. Power Point ธรรมชาตขิ องเสยี ง
4. ครูใหน้ กั เรียนแบง่ กลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน ใหน้ ักเรียนสบื ค้นเกี่ยวกับธรรมชาติของเสียง และสรปุ องคค์ วามรู้ลง
Google Docs
5. ใหน้ กั เรยี นส่งไฟลง์ านใน Google classroom
6. ครูสมุ่ กล่มุ นักเรียนนำเสนอ
3. ขน้ั อธิบายและลงขอ้ สรปุ (Explanation)
สื่อการเรียนรู้ : 1. แอพพลิเคช่ัน Google meet
2. หนงั สอื เรียนเพม่ิ เตมิ ฟสิ ิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แมค็ เอด็ ดเู คช่ัน
3. Power Point ธรรมชาตขิ องเสยี ง
แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟิสิกส์3 (ว32205) ช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี 5 ครรู ัชนกี ร นึกสม
7. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายความรู้เกี่ยวกับธรรมขาติของคลื่น ในหนังสือหน้า 70-73 หรือในสไลด์
Power Point ธรรมชาติของเสยี ง
4. ขัน้ ขยายความรู้ (Elaboration)
ส่ือการเรยี นรู้ : 1. แอพพลเิ คชนั่ Google meet
2. หนังสือเรียนเพม่ิ เตมิ ฟิสกิ ส์ ม.5 เล่ม 1 , สนพ.แมค็ เอ็ดดเู คชน่ั
3. Power Point ธรรมชาตขิ องเสียง
8. ครูและนกั เรยี นร่วมกนั ทำโจทย์ปัญหาในหนังสอื หน้า 74-75 หรือในสไลด์ Power Point ธรรมชาตขิ องเสียง
ตวั อยา่ งที่ 3.1, 3.2 และ 3.3
5. ขน้ั ประเมิน (Evaluation)
สอ่ื การเรยี นรู้ : 1. แอพพลเิ คช่ัน Google meet
2. แอพพลิเคชั่น Google classroom
3. หนังสือเรียนเพม่ิ เตมิ ฟิสกิ ส์ ม.5 เล่ม 1 , สนพ.แมค็ เอด็ ดเู คชั่น
4. Power Point ธรรมชาติของเสียง
5. ใบงานท่ี 3 เรื่องธรรมชาติของเสียง
9. ครใู หน้ กั เรียนทำใบงานที่ 3 เร่ืองธรรมชาตขิ องเสยี งและถา่ ยสง่ ใน Google classroom
10. ครูสงั เกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียน
11. สอื่ การสอน/แหล่งการเรยี นรู้
สื่อการสอน
1. แอพพลเิ คชน่ั Google meet
2. แอพพลิเคชัน่ Google classroom
3. แอพพลเิ คชน่ั Google Docs
4. หนังสอื เรยี นเพมิ่ เติม ฟสิ กิ ส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แม็คเอ็ดดูเคชน่ั
5. Power Point ธรรมชาติของเสียง
6. ใบงานท่ี 3 เร่ืองธรรมชาติของเสยี ง
แหลง่ การเรยี นรู้
1. ห้องสมุด
2. เว็บไซตต์ ่าง ๆ เพอ่ื การเรียนรู้
แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟิสิกส3์ (ว32205) ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 5 ครูรัชนกี ร นกึ สม
12. กระบวนการวัดและการประเมินผล
1. ความรู้
ภาระ/ชิน้ งาน วธิ ีการวดั เครอ่ื งมือ เกณฑก์ ารประเมิน ผู้ประเมิน
ใบงานท่ี 3 เรื่อง - ตรวจสอบการทำ ครู
ธรรมชาตขิ องเสยี ง ใบงานที่ 3 เร่อื ง - แบบประเมินผล - ตรวจตามความถูกต้อง
ตอนที่ 1 ธรรมชาติของเสียง
ใบงาน ตอ้ งไม่ต่ำกว่าร้อยละ 70
2. ทักษะ/กระบวนการ
ภาระ/ชน้ิ งาน วธิ กี ารวัด เคร่อื งมอื เกณฑก์ ารประเมนิ ผู้ประเมนิ
การแกโ้ จทยป์ ัญหาคำถาม - ตรวจสอบการ ครู
ในใบงานที่ 3 เร่ือง ทำโจทย์ปัญหา - แบบประเมนิ การ - ต้องได้ไมต่ ำ่ กวา่
ธรรมชาติของเสียง ตอนที่
2 ทำโจทย์ปัญหา ระดับคณุ ภาพ 3
3. คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์
คณุ ลกั ษณะ
อนั พงึ ประสงค์/ วิธกี ารวัด เคร่อื งมอื เกณฑ์การประเมนิ ผู้ประเมิน
ครู
พฤติกรรม
ครู
พฤติกรรมการ - สังเกตพฤติกรรม - แบบประเมนิ พฤตกิ รรมการ - ต้องไดไ้ มต่ ำ่ กวา่
เรียนรู้ การเรยี นรู้ เรยี นรู้ ระดบั 8
รายบคุ คล
คุณลกั ษณะ - สงั เกตพฤตกิ รรม - แบบประเมินคุณลักษณะ - ต้องไดไ้ ม่ต่ำกวา่
อันพงึ ประสงค์ อันพึงประสงค์ ระดับ 20
แผนการจดั การเรียนรู้ รายวิชาฟิสกิ ส์3 (ว32205) ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5 ครูรัชนกี ร นกึ สม
ใบงานท่ี 3
เรื่อง ธรรมชาติของเสียง
ชอ่ื - นามสกุล ...................................................................................................... เลขที่ ........
ตอนท่ี 1
1. การเคลอ่ื นทขี่ องเสียงมลี ักษณะการเคลื่อนท่เี ป็นอยา่ งไร
ตอบ ..........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
2. การเคลอื่ นทข่ี องคลื่นเสียงผา่ นตัวกลางที่มีความยืดหยุ่นแตกตา่ งกนั จะเปน็ อยา่ งไร
ตอบ ..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
3. เสยี งสามารถเคลอ่ื นท่ีผ่านสญุ ญากาศได้หรอื ไม่ อยา่ งไร
ตอบ ..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
4. เหตุใดอัตราเรว็ ของเสยี งในตัวกลางท่ีสถานะต่าง ๆ กนั จึงมคี ่าแตกต่างกัน
ตอบ ..............................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
5. อุณหภูมิสง่ ผลตอ่ การเคลอ่ื นทขี่ องเสียงอย่างไร
ตอบ .................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาฟิสกิ ส์3 (ว32205) ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 5 ครรู ัชนกี ร นึกสม
ตอนที่ 2
6. ความยาวคลน่ื ของเสยี งซึ่งมีความถี่ 1,000 เฮิรตซ์ ขณะคล่นื เสียงผา่ นอากาศ น้ำและเหลก็ ทีม่ อี ุณหภมู ิ 25 องศา
เซลเซยี สเท่ากันมีค่าเท่าไหร่ กำหนดให้อัตราเรว็ ของเสียงในอากาศ น้ำ และเหล็กที่มีอุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส มีค่า
เป็น 346, 1,498 และ 5,000 เมตรต่อวนิ าทีตามลำดับ
ตอบ .................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวชิ าฟสิ กิ ส์3 (ว32205) ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 5 ครรู ชั นีกร นึกสม
เฉลย
ใบงานที่ 3
เร่ือง ธรรมชาติของเสียง
ช่ือ - นามสกุล ...................................................................................................... เลขท่ี ........
ตอนท่ี 1
1. การเคลอ่ื นทขี่ องเสยี งมลี ักษณะการเคล่อื นท่เี ปน็ อยา่ งไร 2 คะแนน
ตอบ เมื่อให้งานหรือพลังงานแก่แหล่งกำเนิดเสียง พลังงานของการสั่นจะถ่ายโอนให้กับโมเลกลุ ของตัวกลางที่อยู่
รอบ ๆ ทำให้โมเลกุล ของตัวกลางสั่น แล้วถ่ายโอนพลังงานให้กับโมเลกุลถัดไป มีผลให้คลื่นเสียงแผ่กระจายออกไป
โดยรอบแหลง่ กำเนิด โดยโมเลกลุ ของตัวกลางไมไ่ ด้เคลื่อนที่ไปพร้อมกบั คล่ืนเสียง หลังจากเสียงเคลื่อนที่ผ่านไปแลว้
โมเลกุลของตวั กลางแต่ละตำแหนง่ ยังคงอยู่ที่เดมิ
2. การเคลอื่ นทข่ี องคล่นื เสยี งผ่านตวั กลางท่มี คี วามยดื หยนุ่ แตกต่างกนั จะเป็นอย่างไร 2 คะแนน
ตอบ สำหรับตัวกลางที่มีสถานะเป็นของแขง็ อัตราเร็วเสียงจะขึ้นอยู่กับความยืดหยุ่นของตัวกลาง โดยตัวกลางท่มี ี
ความยืดหยุ่นมากจะสามารถถ่ายโอนพลังงานได้ดีกว่าตัวกลางที่มีความยืดหยุน่ น้อย เสียงจึงเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางท่ี
ความยดื หยุน่ มาก ๆ ไดด้ ี
3. เสยี งสามารถเคลือ่ นท่ีผา่ นสญุ ญากาศได้หรอื ไม่ อยา่ งไร 2 คะแนน
ตอบ ไมไ่ ด้ เนือ่ งจากเสียงเป็นคล่นื กลทตี่ อ้ งอาศัยตัวกลางในการเคลือ่ นท่ีหรือถ่ายโอนพลังงาน แต่ในสุญญากาศไม่มี
ตัวกลางในการถ่ายโอนพลงั งานเสียง
4. เหตใุ ดอัตราเรว็ ของเสยี งในตัวกลางทีส่ ถานะต่าง ๆ กนั จึงมีคา่ แตกตา่ งกัน 2 คะแนน
ตอบ เนื่องจากตัวกลางแต่ละสถานะมีความหนาแน่นแตกต่างกัน ตัวกลางที่มีความหนาแน่นมากจะมีอนุภาคของ
ตัวกลางท่ีอยใู่ กลช้ ดิ กัน มากกวา่ ตัวกลางท่มี คี วามหนาแนน่ นอ้ ย ซึ่งทำใหเ้ กิดการสง่ ผ่านพลงั งานของคลน่ื เสียงไดด้ ีกว่า
5. อณุ หภูมิส่งผลต่อการเคลือ่ นทข่ี องเสยี งอย่างไร 2 คะแนน
ตอบ อุณหภมู สิ ง่ ผลตอ่ ความหนาแน่นของตวั กลาง สำหรับตวั กลางทเี่ ปน็ ของแขง็ อุณหภมู ทิ ่ีสงู ขึ้นจะทำให้วัตถมุ ีความ
หนาแน่นลดลง โมเลกุลของวัตถุท่ีอยหู่ ่างกนั จะเกดิ การสั่นและถา่ ยโอนพลงั งานได้ดีกวา่ โมเลกุลของวัตถทุ ่อี ยชู่ ิดกนั ส่วน
การเคลอ่ื นท่ีของเสยี ง ในอากาศ โมเลกุลของแกส๊ ที่อุณหภูมิสงู จะมีพลังงานมากจึงเกดิ การส่นั ไดด้ ี ทำใหถ้ ่ายโอนพลังงาน
ไดด้ ีกว่าโมเลกลุ ของแกส๊ ท่อี ณุ หภูมิต่ำซง่ึ มพี ลังงานน้อยโดยอัตราเร็วของเสยี งในอากาศจะแปรผันตรงกับอุณหภูมดิ ัง
สมการ = 331 + 0.6
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5 ครูรชั นีกร นกึ สม
ตอนที่ 2
6. ความยาวคลืน่ ของเสียงซง่ึ มคี วามถ่ี 1,000 เฮริ ตซ์ ขณะคล่นื เสยี งผ่านอากาศ นำ้ และเหลก็ ทมี่ ีอุณหภูมิ 25 องศา
เซลเซียสเทา่ กนั มีคา่ เท่าไหร่ กำหนดใหอ้ ัตราเรว็ ของเสียงในอากาศ นำ้ และเหล็กทม่ี ีอุณหภูมิ 25 องศาเซลเซยี ส มีคา่
เปน็ 346, 1,498 และ 5,000 เมตรต่อวินาทตี ามลำดับ
ตอบ จากโจทย์ f = 1,000 Hz ,อตั ราเร็วของเสยี งในอากาศ (v) = 346 m/s ,อัตราเรว็ ของเสียงในน้ำ (v) = 1,498 m/s
อัตราเร็วของเสยี งในเหลก็ (v) = 5,000 m/s
จาก =
ขณะคลื่นเสยี งผ่านอากาศ 346 = 1,000 1
ขณะคลืน่ เสยี งผ่านนำ้ 1 = 0.35
1,498 = 1,000 2
ขณะคลื่นเสียงผ่านเหลก็ 2 = 1.5
5,000 = 1,000 3
3 = 5
ดังนัน้ ความยาวคลนื่ ของเสียงขณะผ่านอากาศ นำ้ และเหล็ก มีค่าเทา่ กับ 0.35, 1.5 และ 5 เมตร ตามลำดับ
แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีที่ 5 ครูรัชนีกร นกึ สม
แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 10 ชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ 5/2,3,4
เรือ่ ง การสะทอ้ นของเสยี ง
กล่มุ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
หน่วยท่ี 2 เสียงและการไดย้ ิน เวลา 2 ชั่วโมง
รายวิชา ฟสิ ิกส์3 (ว32205)
ครผู สู้ อน นางสาวรัชนกี ร นึกสม
1. ผลการเรยี นรู้
3. อธบิ ายการเกิดเสียง การเคล่ือนที่ของเสียง ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งคลน่ื การกระจดั ของอนุภาคกับคล่ืนความ
ดัน ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราเร็วของเสียงในอากาศที่ขึ้นกับอุณหภูมิในหน่วยองศาเซลเซียส สมบัติของคลื่นเสียง
ได้แก่ การสะทอ้ น การหกั เห การแทรกสอด การเลีย้ วเบน รวมท้ังคำนวณปริมาณต่าง ๆ ที่เกี่ยวขอ้ ง
2. สาระการเรียนรู้
การสะท้อนของเสียงเกิดขึ้นเมื่อเสียงตกกระทบผิวรอยต่อระหว่างตัวกลาง หรือตัวกลางชนิดเดียวกัน แต่
อุณหภูมิตา่ งกัน การสะทอ้ นของเสียงเปน็ ไปตามกฎการสะท้อนของคลืน่ คือ มุมตกกระทบเทา่ กับมุมสะทอ้ น
3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (Knowledge)
1. อธบิ ายการสะท้อนของเสียงได้
ด้านทกั ษะ (Process)
2. คำนวณและแก้โจทยป์ ัญหาเกีย่ วกับการสะท้อนของเสียงได้
ด้านเจตคติ (Affective)
3. รับผิดชอบตอ่ งานที่ไดร้ ับมอบหมาย
4. นักเรยี นมคี วามตรงต่อเวลาในการปฏบิ ตั งิ าน
4. ความคดิ รวบยอด
การสะท้อนของเสยี งเปน็ ไปตามกฎการสะทอ้ นของคล่นื คอื มุมตกกระทบเท่ากบั มมุ สะทอ้ น
การคำนวณของการหาระยะทางทคี่ ลืน่ เสียงสามารถเดินทางไดจ้ ากสมการ =
แผนการจัดการเรียนรู้ รายวชิ าฟสิ กิ ส์3 (ว32205) ชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 5 ครูรัชนกี ร นกึ สม
5. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน
ความสามารถในการสือ่ สาร ความสามารถในการคดิ ความสามารถในการแก้ปญั หา
ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวิต ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
6. คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ ความซอื่ สัตย์สจุ ริต มีวินัย
ความรกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ อยู่อย่างพอเพียง มงุ่ มนั่ ในการทำงาน
ใฝ่เรยี นรู้ มีจติ สาธารณะ
รกั ความเป็นไทย
7. แนวความคิดเพือ่ การเรยี นรูใ้ นศตวรรษที่ 21 ทกั ษะด้านการเรยี นรูแ้ ละนวัตกรรม
สาระวิชาหลกั (Core Subjects) ทักษะดา้ นชวี ิตและอาชีพ
ทกั ษะด้านสารสนเทศ ส่อื และเทคโนโลยี
8. การบรู ณาการการเรียนรู้
พระบรมราโชบายด้านการศกึ ษาของ ร.10
ด้านท่ี 1 มที ศั นคตทิ ถ่ี ูกตอ้ งต่อบา้ นเมอื ง
ด้านที่ 2 มพี ืน้ ฐานชีวติ ที่ม่นั คง มคี ุณธรรม
ดา้ นที่ 3 มงี านทำ มอี าชพี
ด้านท่ี 4 เป็นพลเมืองดี
หลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจของพอเพยี ง
หลกั สูตรเขตพฒั นาเศรษฐกจิ พิเศษ( หลักสตู รท้องถิน่ )
หลักสตู รต้านทุจรติ ศึกษา
สะเต็มศึกษา
9. คำถามหลัก
- การสะท้อนของเสยี งคืออะไร และเกดิ ขึน้ ได้อยา่ งไร
แผนการจดั การเรียนรู้ รายวิชาฟิสกิ ส์3 (ว32205) ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 5 ครูรชั นกี ร นกึ สม
10. กระบวนการจดั การเรยี นรู้
วิธสี อน ใชก้ ระบวนการสืบเสาะความรู้ (Inquiry Cycle หรอื Inquiry Method : 5E)
1. ขั้นสรา้ งความสนใจ (Engagement)
สือ่ การเรยี นรู้ : 1. แอพพลิเคชัน่ Google meet
2. หนงั สือเรียนเพม่ิ เติม ฟสิ ิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แม็คเอ็ดดเู คช่ัน
3. Power Point การสะทอ้ นของเสยี ง
4. แบบทดสอบกอ่ นเรยี นเรอื่ งคณุ สมบัติของเสยี ง
1. ให้นกั เรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นเรื่องคณุ สมบัติของเสยี ง
2. ครทู บทวนความรู้เดิมของนักเรยี นเกี่ยวกับสมบัติของคลื่น ครูใชค้ ำถามว่า “คล่นื มสี มบัติใดบ้าง” จากนั้นก็
ถามนักเรียนต่อว่าแล้ว “เสียงมีคุณสมบัติใดบ้าง” (แนวคำตอบ : คลื่นมีคุณสมบัติ 4 แบบประกอบด้วยการ
สะทอ้ น การหักเห การแทรกสอดและการเล้ียวเบน เสยี งมคี ุณสมบตั ิ 4 แบบประกอบดว้ ยการสะท้อน การหัก-
เห การแทรกสอดและการเลยี้ วเบน)
3. ครถู ามกระตนุ้ ความคิดนักเรยี นว่า “ทำไมเราตะโกนหรือพูดในหอ้ งท่ีว่างเปล่าแลว้ ได้ยนิ เสยี งสะท้อน” โดย
ให้นักเรียนแต่ละคนรว่ มกันอภิปรายและแสดงความคิดเห็นอยา่ งอสิ ระ (แนวคำตอบ : เพราะว่าเสียงเกดิ การ
สะท้อน)
2. ข้ันสำรวจและค้นหา (Exploration)
สอื่ การเรียนรู้ : 1. แอพพลิเคช่นั Google meet
2. แอพพลิเคชัน่ Google classroom
3. แอพพลเิ คช่นั Google Docs
4. หนังสือเรียนเพม่ิ เตมิ ฟิสิกส์ ม.5 เล่ม 1 , สนพ.แม็คเอ็ดดเู คชนั่
5. Power Point การสะท้อนของเสียง
4. ครูใหน้ กั เรยี นแบ่งกลุ่ม กล่มุ ละ 5-6 คน ใหน้ กั เรียนสืบคน้ เกย่ี วกับการสะท้อนของเสียงและสรุปองค์ความรู้
ลง Google Docs
5. ใหน้ กั เรียนส่งไฟลง์ านใน Google classroom
6. ครูส่มุ กลมุ่ นกั เรียนนำเสนอ
3. ขั้นอธิบายและลงขอ้ สรปุ (Explanation)
สื่อการเรียนรู้ : 1. แอพพลเิ คชั่น Google meet
2. หนังสือเรยี นเพ่มิ เตมิ ฟิสิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แมค็ เอด็ ดูเคช่ัน
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวิชาฟิสิกส3์ (ว32205) ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5 ครูรัชนีกร นกึ สม
3. Power Point การสะท้อนของเสียง
7. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายความรู้เกี่ยวกับการสะท้อนของเสียง ในหนังสือหน้า 75-78 หรือในสไลด์
Power Point การสะทอ้ นของเสียง
4. ขัน้ ขยายความรู้ (Elaboration)
สอื่ การเรยี นรู้ : 1. แอพพลิเคชัน่ Google meet
2. หนงั สือเรียนเพ่ิมเติม ฟิสิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แมค็ เอด็ ดเู คช่ัน
3. Power Point การสะท้อนของเสียง
8. ครูและนกั เรยี นรว่ มกนั นำความรทู้ ไี่ ดร้ ับมาแกโ้ จทย์ปัญหาตามวิธีการ ADSAC
ข้อที่ 1 บอลลูนเคลือ่ นที่ด้วยความเร็วสม่ำเสมอ 20 เมตรต่อวินาที ขณะที่อยู่สงู จากพื้นดนิ ระยะหน่ึงไดส้ ่งคลื่นความถี่
เสียง 1,000 เฮริ ต์ ลงมา และได้รับสัญญาณเสยี งสะท้อนกลับมาเม่อื เวลาผ่านไป 4 วนิ าที ขณะท่ีสง่ คลืน่ เสียงบอลลูนอยู่
สูงจากพ้ืนดนิ เท่าไหร่ ถา้ ความเรว็ ของเสยี งเท่ากบั 350 เมตรตอ่ วนิ าที
วธิ ีทำ
แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวชิ าฟสิ กิ ส์3 (ว32205) ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ 5 ครรู ัชนกี ร นกึ สม
ข้อท่ี 2 ชายคนหน่ึงตะโกนคำวา่ ร้อน เขาจะต้องยนื หา่ งผนงั ตกึ อยา่ งน้อยเทา่ ไหร่จึงจะสามารถได้ยินเสยี งคำวา่ รอ้ น
2 ครงั้ (เสียงก้อง)กำหนดอุณหภมู ิของอากาศขณะนน้ั เปน็ 40 องศาเซลเซียส อตั ราเรว็ ของเสยี งท่อี ณุ หภูมิ 0 องศา
เซลเซยี ส เท่ากับ 331 m/s และเพม่ิ ขนึ้ 0.6 m/s ทกุ ๆ 1 องศาเซลเซยี ส
5. ขน้ั ประเมนิ (Evaluation)
ส่ือการเรยี นรู้ : 1. แอพพลเิ คชั่น Google meet
2. แอพพลเิ คชัน่ Google classroom
3. หนังสอื เรียนเพมิ่ เติม ฟสิ ิกส์ ม.5 เลม่ 1 , สนพ.แม็คเอด็ ดเู คชนั่
4. Power Point การสะทอ้ นของเสยี ง
5. ใบงานที่ 2 เรอื่ งการสะทอ้ นของเสยี ง
9. ครใู ห้นกั เรยี นสรปุ องค์ความรู้เกี่ยวกบั การสะท้อนของเสยี งลงในสมุดและถ่ายส่งใน Google classroom
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวชิ าฟิสิกส3์ (ว32205) ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5 ครรู ัชนกี ร นกึ สม
10. ครูใหน้ กั เรียนทำใบงานท่ี 2 เร่อื งการสะทอ้ นของเสยี งและถ่ายส่งใน Google classroom
11. ครูสังเกตพฤตกิ รรมการเรียรู้ของนักเรียน
11. สื่อการสอน/แหล่งการเรยี นรู้
ส่ือการสอน
1. แอพพลเิ คชั่น Google meet
2. แอพพลเิ คชนั่ Google classroom
3. แอพพลเิ คชนั่ Google Docs
4. หนงั สอื เรยี นเพิ่มเติม ฟสิ ิกส์ ม.5 เล่ม 2 , สนพ.แม็คเอด็ ดเู คชนั่
5. Power Point การสะทอ้ นของเสียง
6. ใบงานที่ 2 เรื่องการสะท้อนของเสยี ง
7. แบบทดสอบกอ่ นเรียนเรอื่ งคณุ สมบตั ขิ องเสียง
แหล่งการเรียนรู้
1. หอ้ งสมุด
2. เวบ็ ไซต์ตา่ ง ๆ เพอ่ื การเรียนรู้
12. กระบวนการวัดและการประเมินผล
1. ความรู้
ภาระ/ชน้ิ งาน วธิ กี ารวดั เครือ่ งมือ เกณฑ์การประเมนิ ผ้ปู ระเมิน
การสรุปความรู้ ครู
เกย่ี วกบั การ - ตรวจสอบการสรปุ - แบบประเมนิ - ต้องไดไ้ ม่ตำ่ กวา่ ระดับ
สะท้อนของเสียง
ความรู้ สมดุ บันทกึ ความรู้ คณุ ภาพ 3
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวิชาฟิสิกส3์ (ว32205) ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 5 ครูรชั นกี ร นึกสม
2. ทกั ษะ/กระบวนการ
ภาระ/ชนิ้ งาน วิธีการวดั เคร่ืองมือ เกณฑก์ ารประเมนิ ผู้ประเมิน
การทำใบงานที่ 1 เรือ่ ง - ตรวจสอบการ ครู
ทำโจทย์ปญั หา - แบบประเมนิ การ - ตอ้ งไดไ้ มต่ ำ่ กวา่
การสะท้อนของเสียง
ทำโจทย์ปัญหา ระดบั คุณภาพ 3
3. คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์
คุณลักษณะ
อนั พึงประสงค์/ วธิ ีการวดั เครอื่ งมอื เกณฑ์การประเมนิ ผปู้ ระเมนิ
ครู
พฤติกรรม
ครู
พฤติกรรมการ - สงั เกตพฤตกิ รรม - แบบประเมินพฤติกรรมการ - ต้องไดไ้ มต่ ่ำกว่า
เรยี นรู้ การเรียนรู้ เรียนรู้ ระดับ 8
รายบคุ คล
คุณลักษณะ - สงั เกตพฤตกิ รรม - แบบประเมินคุณลักษณะ - ต้องไดไ้ มต่ ำ่ กวา่
อนั พึงประสงค์ อนั พึงประสงค์ ระดับ 20
แผนการจดั การเรียนรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 5 ครรู ชั นกี ร นกึ สม
ใบงานท่ี 2
เร่อื ง การสะท้อนของเสยี ง
ช่อื - นามสกลุ ...................................................................................................... เลขท่ี ........
คำชี้แจง : ให้นักเรียนศึกษาสถานการณ์ในโจทย์ปัญหา แล้วแสดงวิธีการแก้โจทยป์ ัญหาอยา่ งละเอียดตามเทคนิค
การแกป้ ญั หาแบบ ADSAC
1. เครือ่ งโซนาร์บนเรอื ลำหน่งึ สง่ คล่ืนดลของเสียงลงไปใต้ทอ้ งทะเลและรบั ฟงั เสยี งสะทอ้ นไดใ้ น 5 วินาที ถา้ อัตราเร็ว
ของเสียงในนำ้ ทะเลเท่ากับ 1,450 เมตรตอ่ วนิ าที ท้องทะเลนัน้ ลึกเทา่ ใด
วิธีทำ
ขั้นที่ 1 วเิ คราะห์ปัญหา (A) ขั้นท่ี 2 สรา้ งภาพจากข้อมลู (D)
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
ขนั้ ที่ 3 เลอื กใช้สมการ (S)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ข้ันที่ 4 หาคำตอบ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ขัน้ ท่ี 5 ตรวจสอบคำตอบ (C)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวชิ าฟสิ ิกส์3 (ว32205) ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5 ครูรัชนกี ร นกึ สม
2. ชายคนหนง่ึ ยืนห่างจากหน้าผาไดย้ งิ ปืน 1 นัด ปรากฎวา่ เขาไดย้ ินเสยี งปืนสะท้อนกลับมาในเวลา 4 วินาทแี ละเมอ่ื เขา
เดนิ เขา้ ไปอีกระยะหน่งึ และยงิ ปืนอีก 1 นัด เขาได้ยนิ เสียงสะทอ้ นกลับมาภายใน 3 วนิ าที จงหาวา่ เขาเดินเข้าไปหาหนา้
ผากีเ่ มตร
วิธที ำ
ขน้ั ท่ี 1 วเิ คราะหป์ ัญหา (A) ขัน้ ท่ี 2 สรา้ งภาพจากข้อมลู (D)
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
ขน้ั ท่ี 3 เลอื กใช้สมการ (S)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ขนั้ ที่ 4 หาคำตอบ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ขัน้ ที่ 5 ตรวจสอบคำตอบ (C)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวิชาฟสิ กิ ส์3 (ว32205) ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 5 ครูรชั นกี ร นกึ สม
3. ชายคนหน่งึ ยงิ ปนื ระหวา่ งหนา้ ผาสองแห่งปรากฎวา่ ได้ยินเสียงสะท้อน 2 ครง้ั หลงั จากยิงปืนเป็นเวลา 2 วินาที
และ 3 วินาที ตามลำดับ จงหาระยะระหว่างหนา้ ผา้ ทง้ั สอง
กำหนด อุณหภมู ิของอากาศขณะน้ันเป็น 40 องศาเซลเซยี ส อัตราเรว็ ของเสยี งทีอ่ ณุ หภูมิ 0 องศาเซลเซียสเท่ากับ 331
เมตรตอ่ วินาที และเพม่ิ ขนึ้ 0.6 เมตรต่อวินาที ทุกๆ 1องศาเซลเซยี ส
วิธที ำ
ขั้นที่ 1 วิเคราะห์ปัญหา (A) ขัน้ ท่ี 2 สร้างภาพจากขอ้ มูล (D)
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
ข้ันที่ 3 เลอื กใชส้ มการ (S)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ขน้ั ที่ 4 หาคำตอบ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ขัน้ ท่ี 5 ตรวจสอบคำตอบ (C)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 5 ครรู ชั นีกร นกึ สม
4. เรอื ลำหนึ่งใชก้ ารค้นหาปลาด้วยการปล่อยคลน่ื เสยี งทมี่ ีความถี่ 5,000 Hz อยากทราบวา่ ปลาตอ้ งมขี นาดอยา่ งน้อย
เทา่ ใด จึงจะสามารถถกู ตรวจจับดว้ ยคล่ืนเสยี งนี้ได้ ถ้าอัตราเรว็ ของเสยี งในนำ้ มคี ่าเท่ากบั 1,500 m/s และถา้ ถอื วา่ วตั ถุ
จะสะท้อนคลื่นไดต้ อ้ งมีขนาดเท่ากบั หรือใหญก่ ว่ากว่ายาวคลืน่ น้นั
วิธีทำ
ขนั้ ที่ 1 วเิ คราะห์ปญั หา (A) ข้ันท่ี 2 สร้างภาพจากขอ้ มลู (D)
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………………
ขั้นที่ 3 เลอื กใช้สมการ (S)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ขั้นท่ี 4 หาคำตอบ (A)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
ข้นั ท่ี 5 ตรวจสอบคำตอบ (C)
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
แผนการจดั การเรยี นรู้ รายวชิ าฟสิ กิ ส์3 (ว32205) ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 5 ครรู ัชนีกร นึกสม
เฉลย
ใบงานที่ 2
เรื่อง การสะท้อนของเสยี ง
ช่ือ - นามสกลุ ...................................................................................................... เลขท่ี ........
คำชี้แจง : ให้นักเรียนศึกษาสถานการณ์ในโจทย์ปัญหา แล้วแสดงวิธกี ารแก้โจทยป์ ัญหาอยา่ งละเอียดตามเทคนคิ
การแก้ปญั หาแบบ ADSAC
1. เครื่องโซนาร์บนเรอื ลำหนงึ่ ส่งคลืน่ ดลของเสียงลงไปใตท้ ้องทะเลและรบั ฟงั เสยี งสะทอ้ นไดใ้ น 5 วนิ าที ถ้าอัตราเรว็
ของเสยี งในนำ้ ทะเลเท่ากับ 1,450 เมตรตอ่ วินาที ทอ้ งทะเลนั้นลกึ เทา่ ใด
วิธที ำ
แผนการจดั การเรียนรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5 ครูรัชนีกร นึกสม
2. ชายคนหนึ่งยนื หา่ งจากหน้าผาได้ยงิ ปืน 1 นดั ปรากฎวา่ เขาได้ยนิ เสยี งปนื สะทอ้ นกลับมาในเวลา 4 วนิ าทีและเมอ่ื เขา
เดินเข้าไปอกี ระยะหนงึ่ และยงิ ปืนอกี 1 นัด เขาไดย้ ินเสยี งสะท้อนกลบั มาภายใน 3 วินาที จงหาว่าเขาเดินเข้าไปหาหน้า
ผาก่ีเมตร
วธิ ที ำ
แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวชิ าฟสิ ิกส3์ (ว32205) ชัน้ มัธยมศึกษาปที ี่ 5 ครูรชั นกี ร นึกสม
3. ชายคนหน่งึ ยิงปืนระหวา่ งหนา้ ผาสองแหง่ ปรากฎว่าได้ยินเสียงสะท้อน 2 ครง้ั หลังจากยงิ ปืนเป็นเวลา 2 วินาที
และ 3 วนิ าที ตามลำดับ จงหาระยะระหว่างหน้าผ้าทัง้ สอง
กำหนด อุณหภูมิของอากาศขณะนัน้ เป็น 40 องศาเซลเซยี ส อัตราเร็วของเสียงที่อุณหภูมิ 0 องศาเซลเซียสเท่ากบั 331
เมตรตอ่ วินาที และเพมิ่ ขึ้น 0.6 เมตรตอ่ วินาที ทกุ ๆ 1องศาเซลเซยี ส
วิธีทำ
แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวชิ าฟิสิกส์3 (ว32205) ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 5 ครรู ชั นกี ร นกึ สม
4. เรอื ลำหนึ่งใชก้ ารค้นหาปลาด้วยการปล่อยคล่ืนเสยี งทีม่ คี วามถี่ 5,000 Hz อยากทราบวา่ ปลาตอ้ งมขี นาดอยา่ งนอ้ ย
เท่าใด จงึ จะสามารถถกู ตรวจจับด้วยคลน่ื เสียงน้ไี ด้ ถา้ อัตราเรว็ ของเสยี งในน้ำมีคา่ เท่ากับ 1,500 m/s และถ้าถอื ว่าวัตถุ
จะสะท้อนคล่ืนไดต้ อ้ งมีขนาดเทา่ กับหรือใหญก่ ว่ากวา่ ยาวคลน่ื นั้น
วิธที ำ
แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาฟิสกิ ส3์ (ว32205) ช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี 5 ครรู ัชนกี ร นึกสม