Retina เป็ นสว่ นทต่ี อ่ ออกไปจาก brain nerve
tissue โดยตรงและมคี วามตอ้ งการออกซเิ จน
เทา่ กนั
ดงั นัน้ ในการป้องกนั Retinal hypoxia จงึ
กระทาโดยการใหอ้ อกซเิ จน
ซงึ่ แพทยม์ ักจะสง่ั ใหใ้ นผปู ้ ่ วย EYE INJURIES
หรอื หลังผา่ ตดั เมอื่ อยใู่ นชนั้ บรรยากาศทสี่ งู เกนิ
กวา่ 4,000 ฟตุ และถอื วา่ altitude
restriction คอื 4,000 ฟตุ
NEUROLOGIC CONSIDERATION
การขยายตวั ของแกส๊ ภายในกะโหลกศรี ษะ
โดยเฉพาะในรายของ head injury จะตอ้ งมี
การคานงึ ถงึ IIP เมอื่ ทาการลาเลยี งทาง
อากาศ
Pneumocephalus – Tension ???
THERMAL STRESSES
ยง่ิ สงู - อณุ หภมู กิ ็จะยง่ิ ลดลง
Hyperthermia /hypothermia สามารถพบได ้
ในผปู ้ ่ วย burns, neurological และneonates
ทงั้ Hyperthermia และ hypothermia เป็ น
สาเหตใุ หร้ า่ งกายเราตอ้ งการออกซเิ จนเพม่ิ มาก
ขนึ้
อณุ หภมู ิ
อณุ หภมู นิ อกเคบนิ จะเปลย่ี นแปลงอยเู่ สมอทา
ใหอ้ ณุ หภมู ภิ ายในเปลยี่ นแปลงตามไปดว้ ย
อากาศจงึ มักจะเย็นลงเมอ่ื เพดานบนิ สงู ขน้ึ
ใน Hyperthermia มสี าเหตจุ ากการเพม่ิ ของ
metabolic rate
สว่ น Hypothermia ความหนาวมผี ลทาให ้
รา่ งกายตอ้ งการ energy เพม่ิ ขนึ้
ดงั นัน้ รา่ งกายจงึ ตอ้ งการออกซเิ จนเพมิ่ ขนึ้ ดว้ ย
DECREASE HUMIDITY
อากาศในชนั้ บรรยากาศทเี่ ย็นๆ จงึ มคี วามชนื้ อยเู่ พยี ง
เล็กนอ้ ย
ยงั ไมม่ เี ครอ่ื งบนิ ชนดิ ใดทจ่ี ะสามารถสรา้ งความชนื้
ภายในหอ้ งผโู ้ ดยสาร
แตค่ วามชนื้ ทตี่ า่ นก้ี ็มผี ลทาใหร้ มิ ฝี ปากแตก คอแหง้
เสยี งแหบ และสญู เสยี ความชนื้ ในรา่ งกาย
โดยการให ้ MOUTH CARE, LIP BALM และให ้
FLUID INTAKE ทเ่ี พยี งพอ
ผปู ้ ่ วยทต่ี อ้ งใหอ้ อกซเิ จนขณะบนิ จะไดร้ บั
ผลกระทบจากความชน้ื ทล่ี ดลงมากขน้ึ เป็ นสอง
เทา่ เพราะออกซเิ จนนัน้ โดยคณุ สมบตั ขิ องตวั มนั
เองกเ็ ป็ นแกส๊ ทแี่ หง้ ดงั นัน้ เมอื่ ผปู ้ ่ วยตอ้ งให ้
จงึ จาเป็ นตอ้ งใหโ้ ดยวธิ ผี า่ นน้า
ในกรณีทจ่ี าเป็ นตอ้ งการทจี่ ะให ้ SECRETIONS
ในสว่ น LOWER RESPIRATORY TRACT
ละลายไดง้ า่ ยจะตอ้ งใชว้ ธิ ี WARMED
HYMIDIFICATION ซงึ่ สามารถใชไ้ ดก้ บั ผปู ้ ่ วย
TRACHEOTOMY
NOISE
ผปู ้ ่ วยควรใส่ EAR PLUGS และควรนั่งใหห้ า่ ง
จากเครอ่ื งยนต์
อปุ สรรคตอ่ การประเมนิ สภาพผปู ้ ่ วยโดยการ ฟัง
การวดั ความดนั โลหติ ควรใชก้ ารคลาหรอื ใช ้
เครอื่ งวดั แบบ digital
VIBRATION
ควรใชว้ ธิ รี ัดตวั ผปู ้ ่ วย, การเปลย่ี นทา่ ใหผ้ ปู ้ ่ วย,
การใหห้ มอนหรอื ผา้ หม่ หนุนรอง
แรงโนม้ ถว่ งหรอื อตั ราเรง่
เกดิ ขน้ึ ในขณะทเี่ ครอ่ื งบนิ บนิ ขนึ้ และลง
การ takeoff อตั ราเรง่ จะกระทาจากหนา้ ไปหลงั
ของเครอื่ งบนิ ถา้ ผปู ้ ่ วยนั่งทา้ ยเครอ่ื งจะมี
ปรมิ าณเลอื ดออกจากหวั ใจไปศรี ษะสงู
ปัญหานม้ี ักพบในเครอื่ งบนิ รบเพราะมอี ตั ราเรง่
สงู
กระแสลมวน ( Turbulence )
การเปลย่ี นแปลงความเร็วและทศิ ทางของ
เครอ่ื งบนิ อยา่ งรวดเร็ว ทาใหผ้ ปู ้ ่ วยเกดิ อาการ
เมาเครอ่ื งบนิ ( motion sickness )
หลกั ทว่ั ๆไปในการจดั เปล
ไมต่ ดิ เปลสงู เกนิ ไป
ผปู ้ ่ วยอาการหนัก ควรอยใู่ นตาแหน่งทส่ี งั เกต
อาการไดง้ า่ ย
ผปู ้ ่ วยจติ เวชทนี่ อนเปล ตอ้ งอยใู่ นทไี่ ม่
พลกุ พลา่ น และเปลตา่
ผปู ้ ่ วยโรคตดิ เชอ้ื หรอื ผปู ้ ่ วยทตี่ อ้ งแยก จัดอยู่
ตรงทคี่ นผา่ นนอ้ ยทส่ี ดุ ถา้ มหี ลายเปลควรจัดอยู่
เปลลา่ งสดุ
ผปู ้ ่ วยเขา้ เฝื อก มหี ลกั เกณฑ์ ดงั น้ี
-ผปู ้ ่ วยมเี ฝื อกหนักควรจัดไวเ้ ปลลา่ ง และมพี น้ื ที่
ดา้ นบนไวใ้ หผ้ ปู ้ ่ วยพลกิ ตวั ดว้ ย
-ผปู ้ ่ วยทเ่ี ฝื อกใหญท่ แ่ี ขน ขา ควรใหอ้ ยดู่ า้ น
นอก (ใกลท้ างเดนิ )
ในผปู ้ ่ วยทใี่ ชอ้ ปุ กรณพ์ เิ ศษ ตอ้ งพจิ ารณาถงึ
พนื้ ทใี่ นการใหก้ ารพยาบาลดว้ ย
การจัดทน่ี ั่งสาหรับผปู ้ ่ วย
ผปู ้ ่ วยน่ังมโี อกาสเมาเครอื่ งไดง้ า่ ยกวา่ ผปู ้ ่ วย
นอน ควรใหอ้ ยสู่ ว่ นคอ่ นไปทางหวั เครอื่ งบนิ
ควรเตรยี มเปลนอนสารองไว ้
ผปู ้ ่ วยโรคจติ ตอ้ งไมจ่ ัดใหน้ ั่งใกลท้ างออก
ฉุกเฉนิ หรอื ใกลห้ อ้ งนักบนิ
ผปู ้ ่ วยทมี่ ปี ระวตั ชิ กั ไมจ่ ัดใหน้ ่ังตรงหนา้ ตา่ ง
ผทู ้ ไี่ มส่ ามารถใชแ้ ขนไดต้ ามปกต,ิ ผหู ้ ญงิ , เด็ก
และผปู ้ ่ วยสงู อายุ ไมจ่ ัดใหน้ ่ังใกลป้ ระตทู างออก
ฉุกเฉนิ
ผปู ้ ่ วยทเี่ ขา้ เฝื อกขาสนั้ ๆ หรอื ผทู ้ ม่ี ปี ัญหาการ
ไหลเวยี นเลอื ดสว่ นขา ควรจัดทนี่ ่ังตรงขา้ มไวใ้ ห ้
ยกขาขนึ้ วางได ้
ผปู ้ ่ วยทมี่ องไมช่ ดั , บาดเจ็บทต่ี า และผทู ้ ม่ี ี
ปัญหาระบบทางเดนิ อาหาร ควรจัดใหอ้ ยใู่ กลๆ้
หอ้ งน้า (ถา้ มหี อ้ งน้า)
ลาดบั การนาผปู้ ่ วยขนึ้ สอู่ ากาศยาน
ผปู ้ ่ วยนอนเปลขนึ้ กอ่ น
ผปู ้ ่ วยน่ัง
ผตู ้ ดิ ตามและผโู ้ ดยสาร
ลาดบั การนาผปู ้ ่ วยออกจากอากาศยาน
ผตู ้ ดิ ตามและผโู ้ ดยสาร
ผปู ้ ่ วยน่ัง
ผปู ้ ่ วยนอนเปล
SPECIAL
CONSIDERATION
BURN
NEUROLOGICAL
DISTURBANCES
ความดนั ในกะโหลกสงู
-Widening pulse pressure
- Heart rateชา้
- BP สงู
• หา้ มใหย้ าพวก CNS depressant แมว้ า่ ผปู ้ ่ วย
จะมอี าการ restless
โรคหลอดเลอื ดในสมอง
ภาวะพรอ่ งออกซเิ จนจะทาใหผ้ ปู ้ ่ วยเลวลง อาจ
มอี าการสบั สนขณะเดนิ ทาง
ผปู ้ ่ วย STROKE ถา้ อาการหายดเี ป็ นปกติ
สามารถเดนิ ทางไดภ้ ายใน 2 สปั ดาห์ หลังเกดิ
อาการ
ในรายทไี่ มห่ ายเป็ นปกตแิ ตพ่ อชว่ ยเหลอื ตวั เอง
ได ้ ก็อาจเดนิ ทางไดภ้ ายใน 3 สปั ดาห์
โรคทางเดินอาหาร
G.I. BLEEDING ถา้ ไมต่ อ้ งใหเ้ ลอื ดแลว้ หลัง
เลอื ดหยดุ นาน 24 ชว่ั โมง และระดบั ความเขม้
ของ ฮโี มโกลบนิ ทเ่ี จาะภายใน 24 ชวั่ โมง
อยา่ งนอ้ ย 10 g/dl ก็สามารถเดนิ ทางได ้
กระดูกหัก
ปัญหาคอื การเขา้ เฝื อก แลว้ เฝื อกหดตวั หรอื
สว่ นใตเ้ ฝื อกบวม
ควรรออยา่ งนอ้ ย 48 ชว่ั โมง หรอื ถา้ ตอ้ งการ
เดนิ ทางเลย ควรผา่ เฝื อกเป็ นสองสว่ น แลว้ พนั
ดว้ ย ELASTIC BANDAGE
ควรคานงึ ถงึ พนื้ ท่ี ภายในเครอ่ื งบนิ ดว้ ย วา่
ตอ้ งการพนื้ ทพ่ี เิ ศษหรอื ไม่
ผู้ป่ วยหลงั ผ่าตดั
อากาศขยายตวั เป็ นอนั ตรายตอ่ รอยเย็บได ้
ผปู้ ่ วยหลงั ผา่ ตดั
Appendectomy อาจเรมิ่ บนิ ไดห้ ลงั 6วัน ถา้ ไม่
มปี ัญหาแทรกซอ้ น
Laparoscopy อาจบนิ ได ้ 6 วนั หลงั ผา่ ตัด
Abdominal surgery involving the bowel
ควรรออยา่ งนอ้ ย 3 สปั ดาห์
Thoracic injury ควรรออยา่ งนอ้ ย 3 สปั ดาห์
Neurosurgery อาจบนิ ไดใ้ น 2 สปั ดาห์
โรคตดิ เชอ้ื
ผปู ้ ่ วยทสี่ ามารถแพรก่ ระจายเชอ้ื โรคได ้ จะไดร้ บั
ปฏเิ สธในการเดนิ ทางโดยเครอื่ งบนิ โดยเฉพาะโรคที่
ไมม่ แี หลง่ แพรเ่ ชอื้ ในประเทศปลายทาง
DHF จะไมอ่ นุญาตใหเ้ ดนิ ทาง
อสี กุ อใี ส, หดั , หดั เยอรมัน สามารถตดิ ตอ่ ไดเ้ ป็ นเวลา
หลายสปั ดาห์ แมย้ งั ไมป่ รากฏอาการทางผวิ หนังกต็ าม
แตใ่ นประชาชนท่ัวไปพบวา่ 70 % มักมภี มู ติ า้ นทาน
และก็มี Epidemic อยทู่ ัว่ โลก -อนุญาตใหเ้ ดนิ ทางได ้
โลหติ จาง
ถา้ ระดบั ความเขม้ ขน้ ของฮโี มโกลบนิ ตา่ กวา่ 7.5
d/ml. เป็ นขอ้ หา้ มในการเดนิ ทาง
ถา้ ไมถ่ งึ 10 d/ml. ควรใหก้ ารพจิ ารณาเป็ น
รายๆ
ภาวะทางจติ ใจ
ภาวะทาง PSYCHOSIS ควรมคี ารับรองจาก
แพทยผ์ รู ้ ักษาวา่ อาการสงบแลว้ และสามารถ
เดนิ ทางได ้
ในรายทม่ี โี อกาสทจี่ ะกอ่ ใหเ้ กดิ ปัญหาบนเครอื่ ง
จาเป็ นตอ้ งมผี ตู ้ ดิ ตามอยา่ งนอ้ ย 2 คน โดยคน
หนง่ึ เป็ นแพทย์ หรอื เจา้ หนา้ ที่
Gastrointestinal Gas Expansion
กระเพาะอาหารและลาไสจ้ ะพองโต
วธิ ปี ้ องกนั แกไ้ ข
1. กอ่ นขนึ้ บนิ ไมร่ ับประทานอาหารยอ่ ยยากหรอื
อาหารทกี่ อ่ ใหเ้ กดิ กา๊ ซ หรอื อม่ิ มากจนเกนิ ไป
2. ใชม้ อื นวดคลงึ ทอ้ งหรอื เดนิ ไปมาในอากาศ
ยาน
3. ใหบ้ นิ ลดระดบั
Barotitis Media
ในระหวา่ งไตร่ ะดับ ความกดดันบรรยากาศลดลง
อากาศในชอ่ งหชู นั้ กลางขยายตวั มคี วามกดดนั สงู ขนึ้
อากาศจากหชู นั้ กลางจะดนั ผา่ น Eustachian Tube
ออกมาสภู่ ายนอกไดเ้ สยี ทหี นง่ึ ใหเ้ สยี งดงั “กร๊กิ ”
ในขาบนิ ลดระดบั ความกดดนั ภายนอกทสี่ งู กวา่ เยอื่
แกว้ หจู งึ ถกู ดนั โป่ งเขา้ ในและเจ็บปวด ถา้ ไมพ่ ยายาม
แกไ้ ขแตอ่ ยา่ งใด แกว้ หจู ะทะลุ หรอื มนี ้าเลอื ด หรอื
น้าเหลอื งไหลออกมา
วธิ ีป้ องกนั แก้ไข
ไมค่ วรขน้ึ บนิ ถา้ เป็ นหวัด
ชว่ ยถา่ งชอ่ งเปิด Eustachian Tube ไวเ้ สมอ
เชน่ กลนื น้าลาย เคย้ี ว หรอื หาว
ถา้ ไมส่ าเร็จใหท้ า Valsalva Maneuver