20202-2104 การบรรจุภัณฑ์

แผนจัดการเรียนรู้

มุ่งเน้นสมรรถนะและบูรณาการ
หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) พุทธศักราช ๒๕๖๒

รายวิชา ๒๐๒๐๒ - ๒๑๐๔

การบรรจุภัณฑ์

๒ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นปีที่

นางสาวณัฐธยาน์ พิมพิรัตน์

ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย

แผนกวิชาการตลาด การจัดการโลจิสติกส์และซัพพลายเชน
วิ ท ย า ลั ย เ ท ค นิ ค ย โ ส ธ ร
สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ๔
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ



แผนการจดั การเรยี นรแู้ บบเน้นสมรรถนะ

วิชา การบรรจภุ ณั ฑ์ รหัสวิชา ๒๐๒๐๒-๒๑๐๔
หลกั สตู ร ประกาศนยี บัตรวิชาชพี (ปวช.) พุทธศักราช ๒๕๖๒

สาขาวิชาการตลาด
ประเภทวิชาพาณชิ ยกรรม

จัดทำโดย

นางสาวณฐั ธยาน์ พิมพิรตั น์
ตำแหนง่ ครผู ชู้ ว่ ย

วิทยาลัยเทคนิคยโสธร
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

กระทรวงศึกษาธกิ าร
แผนการจดั การเรียนร้มู งุ่ เนน้ สมรรถนะ

รหสั 20202-2104 วชิ า การบรรจุภัณฑ์

ภาคเรยี นที่ 2/2565

…………………………………………….
(นางสาวณัฐธยาน์ พมิ พิรตั น์)

ครูผูส้ อน
……………../………………./……………….

……………………………………………. ………………………………………………….
(นางสาวมลิวัลย์ พระธรรมมาตย์) (นายมงั กร ปนิ ะกาพัง)
หัวหนา้ แผนกวิชาการตลาด การจดั การโลจสิ ติกส์ฯ
……………../………………./………………. หวั หนา้ งานพฒั นาหลักสูตรการเรยี นการสอน
……………../………………./……………….

…………………………………………….
(นายถาวร ยาวะโนภาส)

รองผู้อำนวยการฝ่ายวชิ าการ
……………../………………./……………….

…………………………………………..
(นายสมปอง ทองศรี)

ผู้อำนวยการวทิ ยาลยั เทคนคิ ยโสธร

คำนำ

พระราชบัญญัติการศึกษาแหง่ ชาติ พ.ศ. 2542 ท่ีได้ประกาศใช้ตั้งแต่เดือนสงิ หาคม 2542 เป็นต้นมา ไดเ้ นน้ ให้
ครู-อาจารย์และผู้เก่ียวข้องท้ังหลายจัดการเรียนการสอนโดยเน้นผู้เรียนสำคัญท่ีสุด ซึ่งกิจกรรมการเรียนการสอนที่จัด
ควรมีลกั ษณะสำคัญดงั น้ี

1. ผ้เู รียนได้เรยี นรู้จากการปฏบิ ัตจิ ริง
2. ผู้เรยี นมโี อกาสเลือกเรียนรใู้ นสิง่ ทต่ี นถนดั และสนใจ
3. ผเู้ รียนได้มีโอกาสแสวงหาความรู้และสร้างองคค์ วามรดู้ ว้ ยตวั เอง
4. ผู้เรียนไดม้ โี อกาสทจ่ี ะนำความร้ไู ปปฏบิ ัติใช้จรงิ ในชีวิตประจำวัน
5. ผูเ้ รียนมีสว่ นรว่ มในการประเมินผลการเรยี นรู้ของตนเอง

ผู้จัดทำได้ตระหนักถึงการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ด้วยการบูร
ณาการคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ไว้ในรายวิชา และในการคิดกิจกรรมท่ีจะส่งเสริมการ
เรียนรขู้ องนักเรียนตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติให้เป็นรูปธรรม จงึ ได้จัดทำเล่มน้ีเพอ่ื ประกอบการสอนวิชา การ
บรรจุภัณฑ์ รหัสวิชา 20202-2104 ซง่ึ ประกอบด้วย

• ลกั ษณะรายวิชา
• ตารางวิเคราะห์หลกั สูตร
• กำหนดการสอนที่บูรณาการคุณธรรม จริยธรรม คา่ นยิ ม และคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์
• แผนการจัดการเรียนรู้ทบ่ี ูรณาการคณุ ธรรม จริยธรรม ค่านยิ ม และคณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์

ผ้จู ัดทำหวังว่าเล่มน้ีคงเป็นประโยชน์แก่ครู-อาจารย์ได้ใช้เป็นแนวทางในการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ให้บรรลุตาม
วตั ถปุ ระสงค์ตอ่ ไป

นางสาวณฐั ธยาน์ พมิ พิรัตน์
ครูผู้ชว่ ย

สารบญั

❖ หลักสตู รรายวิชา
❖ โครงสร้างการสอน
❖ แผนการจดั การเรยี นรู้ทบ่ี ูรณาการคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอนั พึงประสงค์

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 1 1
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 2 4

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 12

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 4 33

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 5 43

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 6 56

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 7 65

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 8 74

แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 9 94

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 10 96

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 11 102

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 12 116

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 13 131

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 14 144
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 15 153

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 16 164

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 17 174

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 18 186

ภาคผนวก

ก ตวั อยา่ งแบบประเมนิ ดว้ ยแฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio) 190

ข ตวั อย่างแบบสังเกตพฤตกิ รรมการปฏิบัตงิ านรายบุคคล 191

ค ตัวอยา่ งแบบสังเกตพฤตกิ รรมการเข้ารว่ มกิจกรรมกลุ่ม 192

ง ตัวอย่างแบบประเมนิ การนำเสนอผลงานรายบุคคล 193

จ ตวั อย่างแบบประเมินคุณธรรม จรยิ ธรรม ค่านยิ ม และคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ 194

ฉ ตัวอยา่ งแบบรวมคะแนนการประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านยิ ม

และคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ 195

ช ตัวอย่างแบบสรุปผลการประเมินคุณธรรม จริยธรรม ค่านยิ ม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 196

ซ วิธีการใชแ้ บบประเมนิ คณุ ธรรม จริยธรรม ค่านยิ ม และคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ 197

หลักสูตรรายวิชา

ชือ่ วิชา การบรรจภุ ัณฑ์ (Packing)

รหสั วิชา 20202-2104 ท–ป–น 1-2-2

จำนวนชวั่ โมงสอน 3 ชวั่ โมง : สปั ดาห์ ระดบั ชั้น ปวช.

วิชา การบรรจุภัณฑ์ (Packing) รหัสวิชา 20202-2104 ท–ป–น 1-2-2 เป็นรายวิชาตามโครงสร้างหลักสูตร
ประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2562 กลุ่มวิชา การตลาด หมวดวิชา วิชาชีพเลือก มีจุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะ
รายวิชา และคำอธิบายรายวิชา ดังน้ี

จุดประสงค์รายวิชา เพื่อให้

1. เขาใจหลักการบรรจภุ ณั ฑ การออกแบบ การพฒั นาบรรจภุ ัณฑ และวสั ดบุ รรจภุ ณั ฑ์
2. สามารถออกแบบและพฒั นาบรรจภุ ณั ฑ
3. มีเจตคตแิ ละกจิ นสิ ยั ที่ดใี นการทํางานดวยความคดิ ริเรมิ่ สรางสรรค ความประหยดั และความสนใจใฝรู้

สมรรถนะรายวิชา

1. แสดงความรเู กย่ี วกับหลกั การบรรจุภณั ฑ การออกแบบ การพัฒนาบรรจภุ ณั ฑ และวัสดุบรรจภุ ณั ฑ กฎหมาย ที่
เก่ยี วของกับบรรจภุ ณั ฑและสิง่ แวดลอม

2. ออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ณั ฑตามหลกั การ
3. ประยกุ ตใชเทคโนโลยสี ารสนเทศในการออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ณั ฑ

คำอธิบายรายวชิ า

ศึกษาและปฏิบัติเก่ียวกับหลักการบรรจุภัณฑ หนาท่ี และประโยชนของบรรจุภัณฑ ประเภทและลักษณะของ
บรรจุภัณฑ์ วัสดุบรรจุภัณฑ การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ กฎหมายที่เก่ียวของกับบรรจุภัณฑและส่ิงแวดลอม
เทคโนโลยี สารสนเทศและการสือ่ สารการบรรจุภัณฑ

หนว่ ยการเรยี นรู้

ชือ่ วิชา การบรรจุภัฑ์ (Packing) ท.ป.น.1-2-2

รหัสวชิ า 20202-2104 (1-2-2) จำนวน 2 ช่วั โมง/ สปั ดาห์ ระดับ ปวช.

หนว่ ยท่ี ชอ่ื หน่วย จำนวน ท่มี า

ชวั่ โมง A B C D E F

1 พ้นื ฐานความรูเก่ยี วกับการบรรจภุ ณั ฑ์ 9 ✓ ✓ ✓ ✓ ✓✓
2 วัสดุบรรจุภณั ฑ 6 ✓ ✓ ✓ ✓ ✓✓
3 การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ 9 ✓ ✓ ✓ ✓ ✓✓
4 การออกแบบบรรจุภัณฑ เพื่อสิง่ แวดลอม 9 ✓ ✓ ✓ ✓ ✓✓
5 กฎหมายทีเ่ ก่ียวกับการบรรจภุ ัณฑ 9 ✓ ✓ ✓ ✓ ✓✓
6 เทคโนโลยีสารสนเทศกบั การบรรจุภัณฑ 6 ✓ ✓ ✓ ✓ ✓✓

การวดั ผล/ ประเมนิ ผล (กลางภาค/ปลายภาค) 6
รวม 54

หมายเหตุ A = หลกั สูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ พุทธศักราช 2562
B = กิจกรรมส่งเสริมการเรยี นรู้
C = แบบฝึกหัดท้ายหน่วย
D = ใบงานของแผนการสอน
E = เอกสารประกอบการสอน
F = หนงั สือเรียน วชิ าคอมพวิ เตอร์และการบำรงุ รกษา สำนกั พิมพเ์ อมพนั ธ์

ความสอดคลอ้ งของหนว่ ยกบั สมรรถนะรายวชิ า

ชือ่ วิชา การบรรจุภณั ฑ์ (Packing) ท.ป.น.1-2-2
รหัสวิชา 20202-2104 (1-2-2) จำนวน 3 ชัว่ โมง/ สัปดาห์ ระดบั ปวช.

ความสอดคล้อง

หน่วย ชื่อหนว่ ย ช่ัวโมง แสดงความรูเ ีก่ยว ักบหลักการบรร ุจ
ัภณฑ การออกแบบ การพัฒนาบรร ุจ
ัภณฑ และ วัส ุดบรร ุจ ัภณฑ กฎหมาย ่ีท
เ ่ีกยวของ ักบบรร ุจ ัภณฑและส่ิงแวดลอม

ออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ
ตามห ัลกการ
ประยุกตใชเทคโนโลยี
สารสนเทศในการออกแบบและ
พัฒนาบรร ุจภัณฑ

1 พ้ืนฐานความรูเกย่ี วกบั การบรรจภุ ัณฑ์ 9 - -
2 วัสดบุ รรจุภัณฑ
3 การออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ัณฑ 6 - -
4 การออกแบบบรรจภุ ณั ฑ เพอ่ื สงิ่ แวดลอม
5 กฎหมายท่ีเกย่ี วกับการบรรจภุ ัณฑ 9  
6 เทคโนโลยสี ารสนเทศกับการบรรจุภณั ฑ
9  -

9 - 

6 - -

การวัดผล/ ประเมนิ ผล 6
รวม 54

หน่วยการเรียนรู้และส

ชื่อหน่วย ความรู้ สมรรถนะ
ทกั ษะ

หนว่ ยที่1 1. ความหมายและความเป็นมาของการ 1. อธิบายความหมายแ

พ้ื น ฐ า น ค ว า ม รู้ บรรจภุ ณั ฑ์ เป็นมาของการบรรจภุ ัณฑ์ไ

เ ก่ี ย ว กั บ ก า ร 2. หน้าท่ีและประโยชนข์ องการบรรจุภณั ฑ์ 2. อธิบายหน้าที่และประ

บรรจภุ ณั ฑ์ 3. ประเภทและลักษณะของบรรจภุ ัณฑ์ทด่ี ี บรรจุภณั ฑไ์ ด้

4. หลักการเลอื กใชบ้ รรจภุ ัณฑ์ 3. อธิบายประเภทและล

บรรจุภณั ฑ์ทดี่ ไี ด้

4. อธิบายหลักการเลือกใช

ได้

หน่วยท่ี 2 1. วัสดบุ รรจภุ ัณฑ์ 1 . อ ธิ บ า ย คุ ณ ส ม บั ติ

วัสดบุ รรจภุ ณั ฑ์ 2. วัสดุบรรจุภณั ฑก์ ระดาษ บรรจุภัณฑแ์ ต่ละชนดิ ได้

3. วัสดบุ รรจภุ ณั ฑ์พลาสติก 2. จำแนกชนิดของวสั ดุบรร

4. วสั ดุบรรจภุ ัณฑโ์ ลหะ 3. ผลิตวัสดุบรรจุภัณฑ์อย

5. วัสดุบรรจภุ ัณฑแ์ กว้ ได้

6. วัสดุบรรจุภณั ฑไ์ ม้

หน่วยท่ี 3 1. การออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ัณฑ์ 1. ระบุข้อพิจารณาในกา

การออกแบ บ แ ล ะ 2. ข้อพิจารณาในการออกแบบและพัฒนา และพฒั นาบรรจภุ ัณฑ์ได้

พฒั นาบรรจุภัณฑ์ บรรจุภณั ฑ์ 2. อธิบ ายองค์ป ระกอ

3. องค์ประกอบของการออกแบบและ ออกแบบกราฟิกบรรจุภัณฑ

พฒั นาบรรจุภณั ฑ์

สมรรถนะประจาหน่วย

คณุ ลักษณะทีพ่ ึงประสงค์ สมรรถนะประจำหน่วย

และความ 1. มวี ินยั 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับการบรรจุภัณฑ์
และบรรจภุ ัณฑ์ประเภทต่าง ๆ
ได้ 2. ใฝเ่ รียนรู้ 2. เลือกใช้บรรจุภัณ ฑ์เหมาะสมตาม
ะโยชน์ของ 3. อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง หลักการ

ักษณะของ 4 มุ่งม่นั ทำงาน
5. มีจิตสาธารณะ

ช้บรรจภุ ัณฑ์

ข อ งวั ส ดุ 1. มีวินัย 1. ความรู้เกี่ยวกับวัสดุบรรจุภัณฑ์และ
2. ใฝ่เรียนรู้ จำแนกชนิดของวสั ดุภณั ฑ์

รจภุ ณั ฑ์ได้ 3. อยู่อยา่ งพอเพยี ง 1. ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศออกแบบและ
ย่างง่ายดาย 4 มงุ่ ม่นั ทำงาน พัฒนาบรรจุภัณฑ์

5. มีจิตสาธารณะ

ารออกแบบ

บของการ
ฑ์ได้

หน่วยการเรียนรู้และส

ชอ่ื หน่วย ความรู้ สมรรถนะ
ทักษะ

หนว่ ยที่ 3 4. การวางแผนการออกแบบและพัฒนา 3. วางแผนออกแบบ แ

การออกแบ บ แ ล ะ บรรจุภณั ฑ์ บรรจุภัณฑ์ได้

พัฒ นาบรรจุภัณ ฑ์ 5. การใชส้ ีกับการออกแบบบรรจภุ ัณฑ์ 4 . เขี ย น แ บ บ แ ผ่ น ค ล

(ตอ่ ) 6. การเขียนแบบบรรจุภัณฑ์โดยการเขียน บรรจุภัณฑไ์ ด้

แบบแผ่นคล่ี 5. ออกแบบบรรจุภัณฑ์ด้ว

7. การออกแบบบรรจุภัณฑ์ด้วยโปรแกรม Photoshop เบอ้ื งตน้ ได้

Photoshop เบอ้ื งตน้

หนว่ ยท่ี 4 1. บรรจภุ ณั ฑ์กับส่ิงแวดลอ้ ม 1. อธิบายความสำคัญของ

ก า ร อ อ ก แ บ บ 2. กลยุทธ์การออกแบบบรรจุภัณฑ์เพ่ือ กับส่งิ แวดลอ้ มได้

บ ร ร จุ ภั ณ ฑ์ เพื่ อ ส่งิ แวดล้อม 2. อธิบ าย กล ยุ ท ธ์การ

ส่ิงแวดลอ้ ม 3. บรรจุภัณฑร์ ักษ์โลก บรรจภุ ัณฑเ์ พื่อสงิ่ แวดล้อม

3. อธิบายลักษณะของบ

รกั ษโ์ ลกได้

หน่วยท่ี 5 1. พระราชบัญ ญั ติมาตราช่ังตวงวัด 1. อธิบายความสำคัญขอ

กฎหมายท่ีเก่ียวกับ พ.ศ. 2542 เกยี่ วกบั การบรรจุภณั ฑ์ได้

การบรรจภุ ัณฑ์ 2. พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 2. บ อก ก ฎ ห ม าย ที่ เก่ีย

พร้อมกฎกระทรวง และประกาศกระทรวง บรรจภุ ัณฑไ์ ด้

สาธารณสุข(ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2562)

สมรรถนะประจาหน่วย

คณุ ลักษณะทีพ่ ึงประสงค์ สมรรถนะประจำหน่วย

และพัฒ นา 1. มีวนิ ัย

2. ใฝเ่ รียนรู้
ล่ี เพื่ อ ก า ร 3. อยูอ่ ยา่ งพอเพียง

วยโปรแกรม 4 มุ่งม่นั ทำงาน
5. มีจติ สาธารณะ

งบรรจุภัณฑ์ 1. มวี นิ ยั

2. ใฝ่เรียนรู้ 1. ออกแบบบรรจุภณั ฑ์เพือ่ ส่งิ แวดลอ้ ม
รออกแบ บ 3. อยอู่ ยา่ งพอเพียง
มได้ 1. แสดงความรู้เก่ียวกับกฎหมายการ
บ ร ร จุ ภั ณ ฑ์ 4 มงุ่ ม่ันทำงาน บรรจภุ ัณฑ์
5. มจี ติ สาธารณะ

องกฎหมาย 1. มีวนิ ัย
2. ใฝ่เรียนรู้

ยวกับ การ 3. อยูอ่ ยา่ งพอเพียง
4 มุ่งมน่ั ทำงาน
5. มีจิตสาธารณะ

หน่วยการเรียนรู้และ

ช่อื หน่วย ความรู้ สมรรถนะ
ทกั ษะ

หนว่ ยที่ 5 3. พระราชบัญ ญั ติคุ้มครองผู้บริโภค 3 . บ อ ก อ ง ค์ ก ร ท่ี รั บ

กฎหมายท่ีเก่ียวกับ พ.ศ. 2522 (ฉบับท่ี 2 พ.ศ. 2541) พ ร ะ รา ช บั ญ ญั ติ ที่ เกี่ ย

การบรรจุภณั ฑ์ 4. พระราชบัญญัติมาตรฐานอุตสาหกรรม บรรจุภัณฑ์และหน่วยงานส

พ.ศ. 2511 (ฉบบั ท่ี 8 .ศ. 2562) บรรจภุ ณั ฑไ์ ด้

5. องค์กรที่รับผิดชอบพระราชบัญญัติ

เกย่ี วกบั บรรจภุ ัณฑ์

6. องค์กรเอกชนที่ให้การส่งเสริมการ

บรรจภุ ณั ฑ์

หน่วยที่ 6 1. เทคโนโลยีสารสนเทศกับงานธุรกิจ 1. อธิบายความหมายและ

เทคโนโลยีสารสนเทศ อเิ ล็กทรอนิกส์ ของรหัสแทง่ ได้

กับการบรรจภุ ัณฑ์ 2. รหัสแทง่ 2. เขียนผังการตัดสนิ ใจในก

3. บรรจุภัณฑอ์ จั ฉริยะ ระบบเลขหมายรหสั แท่งได

4. QR Code 3. อธิบายความสำคัญของ

อจั ฉริยะได้

4. อธิบายความสำคัญและ

ของ QR Code ได้

ะสมรรถนะประจาหน่วย

คุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์ สมรรถนะประจำหน่วย

บ ผิ ด ช อ บ
ย วกั บ ก า ร
ส่งเสริมการ

ะประโยชน์ 1. มีวนิ ัย

2. ใฝเ่ รียนรู้ 1. ประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยีสารสนเทศกบั การ
การเลือกใช้ 3. อย่อู ย่างพอเพียง บรรจภุ ณั ฑ์
ด้
งบรรจุภัณฑ์ 4 มุ่งมน่ั ทำงาน
5. มจี ิตสาธารณะ

ะประโยชน์

โครงการจัดการเรียนรู้ ท.ป.น.1-2-2
ระดับ ปวช.
ชือ่ วชิ า การบรรจุภณั ฑ์ (Packing)
รหัสวิชา 20202-2104 (1-2-2) จำนวน 3 ช่วั โมง/ สัปดาห์

สปั ดาห์ หนว่ ย ชว่ั โมง ชื่อหนว่ ย/สาระการเรยี นรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้ ทฤษฏี ปฏิบตั ิ
ท่ี ที่

1 - 1-3 ✓ปฐมนเิ ทศ 1.บอกจุดประสงคร์ ายวิชา สมรรถนะรายวิชา และ 1 2
คำอธิบายรายวชิ าตามหลกั สูตรฯ ได้
1.จุดประสงค์รายวชิ า สมรรถนะรายวชิ าและ
2.บอกแนวทางวัดผลและการประเมนิ ผลการเรยี นรูไ้ ด้
คำอธิบายรายวชิ า

2. แนวทางวดั ผลและการประเมนิ ผลการ

เรยี นรู้

2 1 4-6 พนื้ ฐานความรู้เก่ียวกับการบรรจภุ ัณฑ์ 1. บอกความหมายและความเปน็ มาของการ

1 ความหมายและความเปนมาของการ บรรจภุ ัณฑ์ได้

บรรจภุ ณั ฑ 2. อธบิ ายหนา้ ทีแ่ ละประโยชน์ของการบรรจภุ ัณฑ์

2 หนาทีแ่ ละประโยชนของบรรจุภัณฑ์ ได้ 2 4
4
3 1 7-9 1.ประเภทและลกั ษณะของบรรจภุ ณั ฑทด่ี ี 3. อธิบายประเภทและลักษณะของบรรจุภณั ฑทีด่ ี
6
2. หลกั การเลือกใชบรรจภุ ัณฑ ได้

4. อธบิ ายหลักการเลอื กใชบรรจุภัณฑได้

4 2 10-12 วัสดุบรรจภุ ณั ฑ์ 1. อธบิ ายคณุ สมบัติของวสั ดุบรรจภุ ณั ฑแ์ ตล่ ะชนดิ

1. วสั ดุบรรจุภัณฑ์ ได้

2. วสั ดุบรรจุภณั ฑ์กระดาษ 2. จําแนกชนิดของวสั ดุบรรจุภณั ฑ์ได้

3. วสั ดบุ รรจุภณั ฑ์พลาสตกิ 2

5 2 13-15 4. วสั ดุบรรจภุ ณั ฑโลหะ

5. วัสดบุ รรจุภัณฑแกว

6. วสั ดบุ รรจภุ ณั ฑไม

6 3 16-18 การออกแบบและพฒั นาบรรจภุ ัณฑ์ 1. ระบขุ อพจิ ารณาในการออกแบบและพฒั นา

1. การออกแบบและพฒั นาบรรจภุ ัณฑ บรรจุภณั ฑได

2. ขอพิจารณาในการออกแบบและพฒั นา 2. อธิบายองคประกอบของการออกแบบ กราฟกิ

บรรจภุ ณั ฑ์ บรรจุภัณฑได

3. วางแผนออกแบบและพัฒนาบรรจุภณั ฑได้

7 3 19-21 3. องคประกอบของการออกแบบกราฟก 4. เขียนแบบแผนคลี่เพอ่ื การบรรจภุ ัณฑได

บรรจุภัณฑ 5. ออกแบบบรรจุภณั ฑดวยโปรแกรม Photoshop

4. การวางแผนการออกแบบและพฒั นา เบ้ืองตนได 3

บรรจุภณั ฑ

5. การใชสีกบั การออกแบบบรรจภุ ณั ฑ

8 3 22-24 6. การเขยี นแบบบรรจภุ ณั ฑ โดยการเขียนแบบ

แผนคลี่

7. การออกแบบบรรจภุ ัณฑดวยโปรแกรม

Photoshop เบ้อื งตน

(ต่อ)

สปั ดาห์ หนว่ ย ชวั่ โมง ช่อื หนว่ ย/สาระการเรยี นรู้ จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ ทฤษฏี ปฏบิ ตั ิ
ที่ ที่ 12
36
9 - 25-27 สอบกลางภาคเรียน
36
10 4 28-30 การออกแบบบรรจุภณั ฑเ์ พ่อื สิง่ แวดลอ้ ม 1. อธิบายความสาํ คัญของบรรจุภัณฑกับ

1. บรรจุภณั ฑกับส่งิ แวดลอม ส่ิงแวดลอ้ มได

11 4 31-33 2. กลยทุ ธการออกแบบบรรจภุ ัณฑเพื่อ 2. อธิบายกลยทุ ธการออกแบบบรรจภุ ัณฑเพ่อื

สิง่ แวดลอม สิง่ แวดลอมได
3. อธิบายลกั ษณะของบรรจภุ ัณฑรักษโลกได

12 4 34-36 3. บรรจุภณั ฑรักษโลก

13 5 37-39 กฎหมายทเี่ กี่ยวกบั การบรรจภุ ณั ฑ์ 1. อธบิ ายความสาํ คัญของกฎหมายเกย่ี วกบั การ

1. พระราชบญั ญัตมิ าตราช่ังตวงวัด พ.ศ. 2542 บรรจุภัณฑได

2. พระราชบญั ญตั อิ าหาร พ.ศ. 2522 พรอม 2. บอกกฎหมายท่ีเกย่ี วกบั การบรรจภุ ณั ฑได

กฎกระทรวง และประกาศกระทรวง 3. บอกองคกรท่ีรับผดิ ชอบพระราชบญั ญัติท่ี

สาธารณสุข (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2562) เกยี่ วกบั การบรรจภุ ณั ฑและหนวยงานสงเสรมิ

14 5 65-68 3 พระราชบัญญตั ิคมุ ครองผบู รโิ ภค พ.ศ. 2522 การบรรจุภณั ฑได้

(ฉบบั ท่ี 2 พ.ศ. 2541)

4 พระราชบัญญัตมิ าตรฐานอุตสาหกรรม
พ.ศ. 2511 (ฉบบั ที่ 8 พ.ศ. 2562)

15 5 5 องคกรทรี่ ับผิดชอบพระราชบญั ญัตเิ กย่ี วกบั
บรรจุภณั ฑ
6 องคกรเอกชนที่ใหการสงเสรมิ การ
บรรจุภณั ฑ

16 6 เทคโนโลยีสารสนเทศกับการบรรจุภณั ฑ์ 1 อธบิ ายความหมายและประโยชนของ รหัสแทงได 4
17 6 1 เทคโนโลยีสารสนเทศกับงานธุรกจิ 2 เขียนผงั การตัดสินใจในการเลือกใชระบบ เลข
อิเล็กทรอนิกส หมายรหัสแทงได
2 รหสั แทง
2
3 บรรจภุ ณั ฑอจั ฉรยิ ะ
4 QR Code

18 - 69-72 ทบทวน/ สอบปลายภาคเรียน 12
18 36
รวม
รวมทง้ั ส้ิน 54

หมายเหตุ กำหนดการสอนท่ีบูรณาการคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์นี้ จัดทำขึ้นเพ่ือเป็น
แนวทางให้กบั ครูผู้สอนในการจดั การเรียนการสอนเท่านั้น สามารถเปลี่ยนแปลงได้ขึ้นอยู่กบั ผสู้ อน และสถานศึกษาท่ีจะนำไป
ประยุกต์ใชเ้ ป็นสำคัญ

การวัดผลและประเมนิ ผล

ชอื่ วิชา การบรรจุภณั ฑ์ (Packing) ท.ป.น.1-2-2

รหสั วชิ า 20202-2104 (1-2-2) จำนวน 3 ช่วั โมง/ สปั ดาห์ ระดบั ปวช.

1.การวัดผล

-พทุ ธิพสิ ยั 1) แบบฝกึ หัด/ แบบฝกึ ปฏิบัติ 5 %

2) ทดสอบหลังเรียน 10 %

3) วดั ผลสัมฤทธิ์ 10 %

รวม 25 %

-ทักษะพสิ ัย 1) ใบงาน 20 %

2) วดั ผลสัมฤทธ์ิ 10 %

รวม 30 %

-จิตพสิ ยั รวม 15 %

รวมทง้ั หมด 70 %

(คะแนนทดสอบกอ่ นเรียนไวส้ ำหรบั เปรียบเทยี บกับคะแนนทดสอบหลังเรียน)

คะแนนระหว่างภาค/ปลายภาค 70 : 30

ระหว่างภาค 1) แบบประเมินผล 25 %

2) สอบกลางภาค 20 %

3) ใบงาน/ แบบฝึกปฏิบตั ิ 10 %

4) จติ พิสัย 15 %

รวม 70 %

สอบปลายภาค 30 %

รวม 100 %

2.การประเมินผล (องิ เกณฑ)์

80 – 100 คะแนน ได้ผลการเรยี น 4.0 หมายถึง ผลการเรยี นอยใู่ นเกณฑด์ ีเยี่ยม

75 – 79 คะแนน ไดผ้ ลการเรียน 3.5 หมายถึง ผลการเรยี นอยู่ในเกณฑ์ดีมาก

70 – 74 คะแนน ได้ผลการเรยี น 3.0 หมายถงึ ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดี

65 – 69 คะแนน ไดผ้ ลการเรียน 2.5 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑด์ พี อใช้

60 – 64 คะแนน ไดผ้ ลการเรยี น 2.0 หมายถึง ผลการเรยี นอยใู่ นเกณฑ์พอใช้

55 – 59 คะแนน ไดผ้ ลการเรียน 1.5 หมายถงึ ผลการเรยี นอยู่ในเกณฑอ์ ่อน

50 – 54 คะแนน ไดผ้ ลการเรยี น 1.0 หมายถึง ผลการเรียนอยใู่ นเกณฑ์ออ่ นมาก

 50 คะแนน ได้ผลการเรยี น 0 หมายถึง ผลการเรียนตำ่ กวา่ เกณฑ์ขัน้ ต่ำ

ตารางวเิ คราะหห์ ลักสตู ร

ช่ือวิชา การบรรจุภณั ฑ์ (Packing) ท.ป.น.1-2-2
รหสั วิชา 20202-2104 (1-2-2) จำนวน 3 ช่วั โมง/ สัปดาห์ ระดับ ปวช.

พทุ ธิพสิ ัย (40%)

พฤติกรรม ความ ู้ร
ความเข้าใจ
ชื่อหน่วย การนำไปใช้
การวิเคราะห์
การสังเคราะ ์ห
การประเมิน
ัทกษะ ิพ ัสย (30%)
ิจตพิ ัสย (30%)
รวม
ลำ ัดบความสำ ัคญ
จำนวน ่ัชวโมง

1 .พนื้ ฐานความรูเก่ียวกบั การบรรจภุ ณั ฑ์ 3223- - 3 3 16 9
2. วัสดุบรรจุภณั ฑ 33212 - 2 2 15 6
3. การออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ัณฑ 222111 4 4 17 9
4. การออกแบบบรรจุภัณฑเพอื่ สิ่งแวดลอม 223111 4 4 18 9
5. กฎหมายที่เกี่ยวกับการบรรจภุ ัณฑ 3222- - 4 4 17 9
6. เทคโนโลยีสารสนเทศกับการบรรจุภัณฑ 322211 3 3 17 6

สอบกลางภาคเรียน 54
สอบปลายภาคเรยี น

รวม 16 13 13 10 5 3 20 20 100
ลำดับความสำคญั

หมายเหตุ การสอบกลางภาคเรียน/ ปลายภาคเรียนนั้นข้นึ อยกู่ บั สถานศึกษา หรือครผู ู้สอน

1

แผนการจดั การเรียนรแู บบบรู ณาการที่ 1 หนว ยที่ -

รหัสวิชา 20202-2104 วิชา การบรรจภุ ณั ฑ (Packing) สอนครง้ั ที่ 1
ช่ือหนว ย ปฐมนเิ ทศ จำนวนชวั่ โมง 3 ช.ม.

สาระสำคัญ

ในการศึกษาวิชาการบรรจภุ ณั ฑ (Packing) ประกอบดวยการศกึ ษาและปฏิบตั เิ กยี่ วกบั พ้ืนฐานความรูเ กีย่ วกับ
บรรจุภัณฑ วัสดุบรรจุภณั ฑ การออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ การออกแบบบรรจุภณั ฑเพื่อสิ่งแวดลอ ม กฎหมายท่ี
เก่ียวกบั การบรรจุภณั ฑ และเทคโนโลยสี ารสนเทศกบั บรรจุภณั ฑเ พ่อื นำไปใชประโยชนใ นการดำเนินชีวติ ในอนาคตได

สาระการเรยี นรู

1. บอกจดุ ประสงครายวชิ า สมรรถนะรายวชิ า และคำอธบิ ายรายวชิ าตามหลกั สูตรฯ ได
2. บอกแนวทางวัดผลและการประเมนิ ผลการเรยี นรไู ด

สมรรถนะประจำหนว ย

1. แสดงความรูเ กยี่ วกับหลกั การบรรจภุ ณั ฑ การออกแบบการพฒั นาบรรจภุ ณั ฑ และวัสดุบรรจภุ ณั ฑ
กฎหมายท่ีเกย่ี วของกบั บรรจภุ ณั ฑและสง่ิ แวดลอม

2. ออกแบบและพฒั นาบรรจภุ ณั ฑต ามหลักการ
3. ประยกุ ตใชเ ทคโนโลยีสารสนเทศในการออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ณั ฑ

จุดประสงคก ารเรยี นรู

1. เขา ใจหลกั การบรรจุภณั ฑ การออกแบบ การพัฒนาบรรจภุ ณั ฑและวสั ดบุ รรจภุ ณั ฑ
2. ออกแบบและพัฒนาบรรจุภณั ฑ
3. มีเจตคตแิ ละกิจนิสยั ทดี่ ใี นการทำงานดว ยความคดิ รเิ รมิ่ สรา งสรรค ความประหยดั และความสนใจใฝร ู

กิจกรรมการเรยี นการสอน

ขัน้ นำเขา สบู ทเรยี น
1. ครูผสู อนแนะนำจดุ ประสงคท ผี่ เู รยี นจะไดจ ากหลักสตู ร โดยกำหนดใหผูเ รียนทกุ คนตองมีความรคู วาม
เขาใจเกี่ยวกับพน้ื ฐานความรูเ ก่ยี วกบั บรรจภุ ัณฑ วสั ดุบรรจภุ ณั ฑ การออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ณั ฑ การออกแบบ
บรรจภุ ณั ฑเ พ่ือสงิ่ แวดลอม กฎหมายท่ีเกี่ยวกับการบรรจภุ ณั ฑ และเทคโนโลยสี ารสนเทศกับบรรจุภณั ฑ
2. ครสู นทนากับผูเรยี นเพื่อใหเห็นความสำคญั ของการเรยี นวชิ าการบรรจุภณั ฑ
ขน้ั สอน
4. ผเู รยี นรับฟงคำชแ้ี จงสังเขปรายวิชาและการวดั ประเมนิ ผล ซกั ถามขอ ปญ หารวมทง้ั แสดงความคดิ เห็น
เก่ียวกับการเรยี นวชิ าน้ี
5. ครูใหผูเ รยี นทำกิจกรรมท่ีทำใหผูเ รียนเขาใจเกี่ยวกับความสำคัญของการบรรจุภณั ฑแ ละพ้ืนฐานความรู
เก่ยี วกบั การบรรจุภัณฑ

2

ขัน้ สรปุ และการประยุกต
6. ผูเรียนวางแผนการเรียนวิชาการบรรจุภัณฑ และการนำความรูที่ไดจากรายวิชาไปประยุกตใน
ชีวิตประจำวนั โดยทั่วไป ซึง่ ทุกคนจะตอ งวางแผนในการพฒั นาตนเองเพอ่ื ความกา วหนา ในอนาคต

สื่อการเรยี นการสอน

1. หนงั สือเรยี น รหสั 20202-2104 การบรรจภุ ณั ฑ ของสำนกั พมิ พเอมพันธ
2. ส่อื Power Point
3. กิจกรรมการเรียนการสอน

หลกั ฐาน

1. บนั ทึกการสอน
2. ใบเชค็ รายชือ่
3. แผนจดั การเรยี นรู
4. การตรวจประเมินผลงาน

การวัดและการประเมินผล

วิธีวดั ผล
1. สังเกตพฤตกิ รรมรายบุคคล
2. ตรวจกจิ กรรมสงเสรมิ คณุ ธรรมนำความรู
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู แบบฝก ปฏิบตั ิ
4. ตรวจใบงาน

เคร่ืองมอื วดั ผล
1. แบบสงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล
2. แบบประเมินผลการเรียนรู และแบบฝกปฏบิ ตั ิ
3. แบบประเมินกจิ กรรมใบงาน

เกณฑก ารประเมินผล
1. เกณฑผา นการสงั เกตพฤติกรรมรายบคุ คล ตองไมมีชอ งปรับปรุง
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรมู เี กณฑผ า น และแบบฝก ปฏบิ ตั ิ 50%
3. แบบประเมนิ กจิ กรรมใบงานมเี กณฑผ า น 50%

บนั ทึกหลังการสอน 3

1. ผลการจดั การเรยี นรูตามแผนการสอน
1.1 วนั เดอื น ป ................สอนครงั้ ที่ ...../18.... สาขา/ช้ันป ......................จำนวนผเู รยี น............คน

มาเรยี นปกต.ิ ..........คน ขาดเรียน............คน ลาปวย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน
1.2 หวั ขอเรอื่ ง/เนื้อหาสาระ :….……………………………………………………………………..…………...........

 สอนครบตามหวั ขอเรือ่ งในแผนฯ  สอนไมครบเนือ่ งจาก..........................................
1.3 กจิ กรรม/วธิ กี ารสอน

 ครแู นะนำและบอกจุดประสงค  ครอู ธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธิต  ทำแบบทดสอบกอ นเรยี น
 ทำแบบทดสอบหลงั เรยี น  ทำแบบฝกหดั /โจทยปญ หา  ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน
 อน่ื ๆ (ระบุ)...................................................................................

1.4 สอื่ การเรียนร/ู แหลงการเรียนรู : ………………………………………………………………………….............
2. ผลการเรียนรูของผเู รียน/ผลการสอนของครู/ปญ หาทพี่ บ

2.1 การวดั ผลและประเมนิ ผล/ผลการเรียนรูของผูเ รยี น : …………………………..…….………….......................
.........................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี ูเ รียนไดร บั : ...................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และคานิยม : ……………………………………..….…………...........................
……………..........................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : …………………………………………………………………..…….……………….......................
……………..........................................................................................................................................................

2.5 ปญหาท่นี ำไปสูการวิจัย : …………………………………………………..….…………………........................………
……………..........................................................................................................................................................
3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชและปรับปรงุ แผนการสอนครง้ั น้ี : ………………………………………………...................................
……………..........................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคณุ ภาพวิธสี อน/สอ่ื /การวัดผล/เอกสารชว ยสอน........................................................
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอื่ ..........................................ผสู อน
(นางสาวณัฐธยาน พิมพิรตั น)

วันท่.ี .........เดอื น.....................พ.ศ..............

แผนการจัดการเรียนรแู บบบูรณาการที่ 2 4

รหัสวิชา 20202-2104 วชิ า การบรรจุภณั ฑ หนว ยที่ 1
ช่อื หนว ย พืน้ ฐานความรเู กีย่ วกับการบรรจภุ ณั ฑ
สอนครงั้ ที่ 2
จำนวนชัว่ โมง 3 ช.ม.

สาระสำคัญ

บรรจภุ ัณฑเ ปนรูปแบบวัสดุภายนอกทีม่ ีหนาท่ีรองรบั หรือหอหุมผลิตภัณฑภายใน รวมถึงภาชนะ ท่ีใชในการ
ขนสงผลิตภัณฑจ ากแหลงผลิตไปยังผูบริโภค โดยทําหนาท่ปี องกันหรือรกั ษาผลติ ภัณฑไมให เกิดความเสียหายจากแรง
กระแทกตาง ๆ อํานวยความสะดวกในการขนสง ชวยเก็บรักษาผลิตภัณฑให คงสภาพและมีคุณภาพมากที่สุด
นอกจากน้ีบรรจุภัณฑยังทําใหสินคาที่ผลิตขึ้นสามารถดึงดูดผูบริโภคให ตัดสินใจซ้ือสินคานั้น เพราะบรรจุภัณฑท่ีมี
คุณภาพ มีความแปลกตา แปลกใหม ยังเปนหัวใจสําคัญในการ สงเสริมการขาย และมีผลทําใหตนทุนในดานตาง ๆ
ลดลง เชน ตน ทนุ ในดานการขนสง ตนทุนดา นการ สงเสริมการขาย

สาระการเรยี นรู

1. ความหมายและความเปน มาของการบรรจภุ ณั ฑไ ด
2. หนาทแ่ี ละประโยชนข องการบรรจภุ ณั ฑ

สมรรถนะประจำหนวย

1. แสดงความรเู กย่ี วกับการบรรจภุ ัณฑและการบรรจุภณั ฑป ระเภทตา ง ๆได
2. เลอื กใชบ รรจภุ ณั ฑเหมาะสมตามหลักการ

จุดประสงคก ารเรยี นรู

1. บอกความหมายและความเปน มาของการบรรจุภณั ฑไ ด
2. อธิบายหนา ทีแ่ ละประโยชนข องการบรรจภุ ัณฑได

กจิ กรรมการเรียนการสอน

ข้นั นำเขา สบู ทเรียน
1. ครูผูสอนกลาวนำเขาสูบทเรียนเก่ียวกับพ้ืนฐานความรูเก่ียวกับการบรรจุภัณฑ โดยกลาววา ในปจจุบัน
ธุรกิจตาง ๆ มากมาย ลวนแตมีการนำบรรจุภัณฑที่มีการออกแบบอยางหลากหลาย ทั้งการออกแบบบรรจุภัณฑ
สมัยใหม หรือการใชบ รรจุภัณฑแบบสมยั เกา เพื่อสรางแรงจูงใจชวนซอ้ื แกผูบรโิ ภค ทำใหการเรียนวชิ านี้สามารถเลอื ก
วสั ดุทใ่ี ชทำบรรจภุ ัณฑ วิธีการบรรจผุ ลิตภณั ฑอ าหาร และการเลือกใชบ รรจุภณั ฑเ ปน กลยทุ ธท างการตลาดไดใ นอนาคต
2. ครูสนทนากบั ผเู รยี นเพือ่ นำเขา สบู ทเรียน
ข้นั สอน
พน้ื ฐานความรเู กย่ี วกับการบรรจภุ ณั ฑ
1. ครใู ชส่ือ PowerPoint ประกอบการบรรยายความหมายและความเปนมาของการบรรจภุ ณั ฑ

ความหมายและความเปน มาของการบรรจุภณั ฑ

5

1.1 ความหมายของการบรรจุภณั ฑ
การบรรจุภัณฑ การบรรจุหีบหอ การ หีบหอ (Packaging) หมายถึง ระบบรวมใน การเตรียมสินคา
สําหรับการขนสง จัดจําหนาย เก็บ รักษาและตลาด โดยใชคาใชจายท่ีเหมาะสม ซึ่ง สอดคลองกับความตองการของ
ผลิตภัณฑ การ บรรจุภัณฑเปนกจิ กรรมที่เกี่ยวของกับการออกแบบ และการผลิตสิ่งบรรจหุ รือการหอหุมผลิตภัณฑ ส่ิง
บรรจุ (Container) หรอื ส่ิงหอ หมุ (Wrapper) น้ี เรยี กวา “บรรจภุ ัณฑ” (Packaging)

บรรจุภณั ฑ หมายถึง รูปแบบวัสดุภายนอกที่ทําหนาท่ีรองรับหรือหอหุมผลิตภัณฑภายใน รวมถึงภาชนะที่ใช
เพื่อการขนสงผลิตภัณฑจากแหลงผลิตไปยังผูบรโิ ภค เพ่ือทําหนาท่ีปองกัน หรือรักษาผลติ ภัณฑจากความเสียหายตาง
ๆ อํานวยความสะดวกในการขนสง และการเกบ็ รักษา ใหคงสภาพและมีคุณภาพใหมากที่สดุ รวมถึงชวยกระตุนการซื้อ
ขายตลอดจนแจงรายละเอยี ด ของผลิตภณั ฑใ หแ กผ ูบริโภค

6

1.2 ความเปน มาของการบรรจุภณั ฑ
มนุษยรูจักนาํ วสั ดุจากธรรมชาติ เชน ใบไม หนังสัตว กระบอกไมไผ แผน หิน แผนไม มาใชหอหุมอาหารและ
ส่ิงของตั้งแตสมัยโบราณ เมื่อกาลเวลาผานไปมนุษยไดคิดคน และเรียนรูวิธีการประดิษฐภาชนะรูปแบบตาง ๆ เพื่อใช
บรรจุสิ่งของตามยุคตามสมัยดวยการดัดแปลงคณุ สมบัติ ทางกายภาพของวัสดุธรรมชาติใหมีรปู รางและหนา ท่ี ใชสอย
เพิ่มข้ึน เชน ยุคโลหะใชเหล็กผลิตเปนหีบ คนโทและถาด เม่ือไดรบั การพัฒนาข้ึนมาเปนลําดับจนกระท่ังถึงปจจุบัน มี
รูปแบบของบรรจุภัณฑมากมายหลายชนิดท่ีผลิตจากวัสดุตาง ๆ เชน แกว พลาสติก โลหะ ไม การออกแบบภาชนะ
บรรจุภัณฑแบบมีฝาปด การใชฝาจุกปดผนึกบรรจุภัณฑชนิดขวด การผลิต กลองโฟม ซึ่งจุดประสงคของการบรรจุ
ภณั ฑเริ่มเปล่ียนไป เพราะนอกจากตองการใชเปนที่ใสส ่ิงของ เพื่อจําหนายหรอื เคลอ่ื นยา ยไดอยางสะดวกแลว ยังตอง
ออกแบบผลิตภณั ฑเพื่อการแขง ขันดาน การตลาด โดยใชเทคโนโลยตี าง ๆ ท่ที นั สมยั ข้นึ จึงเปนผลทําใหเกิดการพัฒนา
รปู แบบบรรจุภัณฑ หลากหลายลกั ษณะใหส ามารถเลอื กใชไดตามความตอ งการ

ในปจ จบุ ันองคการตา ง ๆ ใหก ารยอมรับวา การบรรจภุ ณั ฑมบี ทบาทอยางย่งิ ตอ ความสาํ เรจ็ ทางธุรกจิ จน
นกั การตลาดหลายทานกาํ หนดให P (Packaging) เปน P ตวั ท่ี 5 ของกลยทุ ธ ทางการตลาดซึง่ กลยุทธทางการตลาด
ประกอบดว ย

7

2. ครใู ชส อื่ PowerPoint ประกอบการบรรยายหนา ที่และประโยชนของบรรจภุ ณั ฑ
2. หนาท่ีและประโยชนของบรรจภุ ณั ฑ
1. ชวยรองรับสินคาใหรวมเปนกลุมตามรูปทรงของบรรจุภัณฑ สะดวกตอการถือ น้ิว เคล่ือนยาย

และมีความรวดเรว็ ใน การขนสง ตลอดจนความสะดวกในการนาํ ไปใชงาน
2. รักษาคุณภาพหรือปองกันผลิตภัณฑแปรสภาพอันเกิดจากสิ่งแวดลอมตาง ๆ เชน กันน้ำ กัน

ความชน้ื กันแสง กันกา ซ กนั สง่ิ ปนเปอนท่ไี มพงึ ประสงค
3. ปองกันผลิตภณั ฑใหอยใู นสภาพใกลเ คียงเมือ่ แรกผลติ มากท่สี ุด ไมใหแตก หัก ฉกี ขาด ที่อาจจะ

เกดิ ขึน้ ในระหวา งการขนสง ผลติ ภณั ฑจ ากแหลง ผลติ ไปจนกระทั่งถึงมือผูบริโภค
4. สามารถสื่อความหมายและรายละเอียดตาง ๆ ของผลิตภัณฑเกี่ยวกับชนิด คุณภาพ และ

แหลง ทีม่ า วนั เดอื นปท ่ผี ลติ และวนั หมดอายไุ ดช ดั เจน
5. บรรจภุ ัณฑท่ีสวยสะดุดตาทําหนาท่ีแนะนําผลติ ภณั ฑหรือ ดึงความสนใจและชวยชักจูงผูบริโภค

ใหซื้อสินคา ไดแก รูปทรง ลวดลาย และสีสันของบรรจุภัณฑ เน่ืองจาก สินคาชนิดใหมมีเพ่ิมข้ึนอยูตลอดเวลา ดังน้ัน
การแขงขันทางดานตลาดจึงเพ่มิ มากขึ้นเชนกนั

6. ชวยสรา งมลู คา เพิ่มหรือยกระดบั ราคาใหแกผลติ ภณั ฑ สรางความเชื่อถอื และเปนที่ ยอมรบั ของ
ผบู รโิ ภค เมือ่ ยอดขายสูงข้นึ ยอมเพ่ิมผลกําไรใหสงู ข้นึ ดวย

7. การบรรจุภณั ฑช วยใหสะดวก งายตอ การควบคมุ จํานวน และชว ยประหยดั เมือ่ ตอง จัดกจิ กรรม
สงเสริมการจําหนายเพื่อการแขงขันในตลาด

ข้นั สรปุ และการประยกุ ต
1. ครูสรปุ บทเรียน โดยใช PowerPoint และอภปิ รายซกั ถามขอ สงสยั
2. ผูเ รียนทำกิจกรรมใบงาน และแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู

สื่อการเรยี นการสอน

1. หนังสอื เรยี น รหสั 20202-2104 การบรรจภุ ัณฑ ของสำนักพมิ พเ อมพันธ
2. สื่อ Power Point
3. กิจกรรมการเรยี นการสอน

หลักฐาน

1. บันทึกการสอน
2. ใบเช็ครายชือ่
3. แผนจัดการเรียนรู
4. การตรวจประเมินผลงาน

8

การวัดและการประเมนิ ผล

วิธีวดั ผล
1. สงั เกตพฤตกิ รรมรายบุคคล
2. ตรวจกิจกรรมสง เสรมิ คุณธรรมนำความรู
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู แบบฝกปฏบิ ตั ิ
4. ตรวจใบงาน

เครื่องมือวัดผล
1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล
2. แบบประเมินผลการเรยี นรู และแบบฝก ปฏบิ ัติ
3. แบบประเมนิ กจิ กรรมใบงาน

เกณฑก ารประเมนิ ผล
1. เกณฑผ า นการสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ตอ งไมมีชอ งปรบั ปรงุ
2. แบบประเมินผลการเรยี นรมู เี กณฑผ า น และแบบฝกปฏิบตั ิ 50%
3. แบบประเมนิ กิจกรรมใบงานมเี กณฑผ าน 50%

9

ใบงานท่ี 1.1

จดุ ประสงคก ารเรยี นรู
1. อธิบายความหมายและความเปน มาของการบรรจภุ ณั ฑได

คําชีแ้ จง
1. รว มกันอภิปรายเกยี่ วกบั ความหมายและความเปน มาของการบรรจุภัณฑ
2. สรุปความรู แลว นาํ เสนอผลการสรปุ หนาชน้ั เรยี น

การบรรจุภณั ฑ หมายถึง
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
ความเปนมาของการบรรจภุ ณั ฑ
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบงานที่ 1.2 10

จดุ ประสงคการเรียนรู
2. อธบิ ายหนา ทแ่ี ละประโยชนของการบรรจภุ ัณฑไ ด

คําช้แี จง
1. แบงผเู รียนออกเปนกลมุ กลมุ ละ 4-5 คน

2. แตละกลุมรวมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับหนาท่ีและประโยชนของการบรรจุภัณฑแลวสรุปความรูเปน

แผนท่ีความคดิ

บนั ทึกหลังการสอน 11

1. ผลการจดั การเรียนรูตามแผนการสอน

1.1 วนั เดือน ป ................สอนคร้ังท่ี ...../18.... สาขา/ชั้นป ......................จำนวนผูเรียน............คน

มาเรยี นปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาปว ย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวขอ เรอ่ื ง/เนอื้ หาสาระ :….……………………………………………………………………..…………...........

 สอนครบตามหวั ขอเรือ่ งในแผนฯ  สอนไมครบเนือ่ งจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วธิ กี ารสอน

 ครแู นะนำและบอกจดุ ประสงค  ครูอธิบาย/ถาม-ตอบ/สาธติ  ทำแบบทดสอบกอ นเรยี น

 ทำแบบทดสอบหลงั เรยี น  ทำแบบฝก หดั /โจทยป ญหา  ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน

 อน่ื ๆ (ระบุ)...................................................................................

1.4 สอ่ื การเรียนร/ู แหลง การเรียนรู : ………………………………………………………………………….............

2. ผลการเรยี นรูของผูเรยี น/ผลการสอนของครู/ปญหาที่พบ

2.1 การวัดผลและประเมนิ ผล/ผลการเรยี นรูของผูเ รยี น : …………………………..…….………….......................

.........................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผ่ี เู รียนไดรับ : ...................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรม และคานิยม : ……………………………………..….…………...........................

……………..........................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : …………………………………………………………………..…….……………….......................

……………..........................................................................................................................................................

2.5 ปญหาท่นี ำไปสกู ารวิจัย : …………………………………………………..….…………………........................………

……………..........................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชและปรบั ปรงุ แผนการสอนครงั้ น้ี : ………………………………………………...................................

……………..........................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพัฒนาคณุ ภาพวิธสี อน/สือ่ /การวดั ผล/เอกสารชวยสอน........................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่อื ..........................................ผสู อน
(นางสาวณฐั ธยาน พิมพิรัตน)

วันที.่ .........เดอื น.....................พ.ศ..............

แผนการจัดการเรยี นรูแบบบรู ณาการท่ี 3 12

รหัสวชิ า 20202-2104 วิชา การบรรจภุ ณั ฑ หนว ยที่ 1
ชอ่ื หนว ย พืน้ ฐานความรเู กย่ี วกับการบรรจุภณั ฑ
สอนครง้ั ที่ 3
จำนวนชัว่ โมง 3 ช.ม.

สาระสำคญั

บรรจภุ ัณฑเปนรูปแบบวัสดุภายนอกท่ีมีหนาท่ีรองรบั หรือหอหุมผลิตภัณฑภายใน รวมถึงภาชนะ ท่ีใชในการ
ขนสงผลติ ภัณฑจ ากแหลงผลติ ไปยงั ผูบริโภค โดยทําหนาทปี่ องกันหรือรกั ษาผลติ ภัณฑไมให เกิดความเสียหายจากแรง
กระแทกตาง ๆ อํานวยความสะดวกในการขนสง ชวยเก็บรักษาผลิตภัณฑให คงสภาพและมีคุณภาพมากท่ีสุด
นอกจากนี้บรรจุภัณฑยังทําใหสินคาที่ผลิตขึ้นสามารถดึงดูดผูบริโภคให ตัดสินใจซื้อสินคาน้ัน เพราะบรรจุภัณฑที่มี
คุณภาพ มีความแปลกตา แปลกใหม ยังเปนหัวใจสําคัญในการ สงเสริมการขาย และมีผลทําใหตนทุนในดานตาง ๆ
ลดลง เชน ตนทุนในดานการขนสง ตนทนุ ดา นการ สง เสรมิ การขาย

สาระการเรยี นรู

1. ประเภทและลกั ษณะของบรรจภุ ณั ฑท่ีดี
2. หลกั การเลอื กใชบ รรจภุ ัณฑ

สมรรถนะประจำหนว ย

1. แสดงความรเู ก่ียวกับการบรรจุภณั ฑและการบรรจภุ ณั ฑประเภทตาง ๆได
2. เลือกใชบ รรจภุ ัณฑเ หมาะสมตามหลกั การ

จุดประสงคการเรียนรู

1. อธิบายประเภทและลักษณะของบรรจภุ ณั ฑท ดี่ ไี ด
2. อธบิ ายหลกั การเลือกใชบ รรจุภณั ฑไ ด

กิจกรรมการเรยี นการสอน

ขั้นนำเขาสูบทเรยี น
1. ครูผูสอนทบทวนเน้ือหาเกี่ยวกับหนาท่ีของบรรจุภัณฑ โดยการสุมใหนักเรียนบอกถึงหนาที่และ

ประโยชนของบรรจภุ ณั ฑ
2. ครสู นทนากับผูเรียนเพือ่ นำเขา สูบทเรียน
ขั้นสอน
3. ครใู ชสอื่ PowerPoint และสอ่ื ของจรงิ ประกอบการบรรยายประเภทและลกั ษณะของบรรจภุ ัณฑท ด่ี ี

3. ประเภทและลกั ษณะของบรรจภุ ัณฑที่ดี
บรรจุภัณฑเปนส่ิงท่ีใชสําหรับหอหุมหรือใชบรรจุผลิตภัณฑ ซ่ึงมีบทบาทสําคญั ตอธุรกิจ ทุกประเภท นอกจาก
จะใชเพอ่ื การขนสงจากแหลง ผลติ หรอื จําหนา ยไปยังผบู ริโภคแลว ยังชว ย ปอ งกันความเสยี หายท่ีอาจจะเกดิ ขึน้ ระหวา ง
การเคล่ือนยายของผลิตภัณฑ รวมทั้งเปนกลยุทธ ทางการตลาดที่ทําใหผลิตภัณฑของเราดูโดดเดนและแตกตางจาก
คูแขง ได

13

บรรจุภัณฑท ่ีใชก ันอยใู นปจจุบนั สามารถแบงไดห ลายวธิ ีตามหลักเกณฑต า ง ๆ ดงั นี้
3.1 ประเภทของบรรจภุ ัณฑ บรรจภุ ัณฑส ามารถแบง ไดห ลายวิธีตามหลักเกณฑตา ง ๆ ดงั น้ี

1) แบง ตามวิธกี ารบรรจุและวิธีการขนถา ย
1.1) บรรจุภัณฑเฉพาะหนวย (Individual Package) คือ บรรจุภัณฑท่ีสัมผัสอยูกับผลิตภัณฑช้ัน

แรก เปนสิ่งที่บรรจุ ผลิตภัณฑเอาไวเฉพาะหนวย โดยมีวัตถุประสงคข้ันแรกคือ เพ่ิม คุณคาในเชิงพาณิชย เชน การ
กําหนดใหม ีลักษณะพิเศษเฉพาะหรอื ทาํ ใหม รี ูปรางท่ีเหมาะแกก ารจบั ถอื และอาํ นวยความสะดวกตอ การใชผลติ ภณั ฑ
ภายใน พรอมท้งั ทาํ หนาท่ีปกปองผลิตภัณฑ โดยตรงอีกดว ย

1.2) บรรจุภัณฑช้ันใน (Inner Package) คือ บรรจุภัณฑ ท่ีอยูถัดออกมาเปนชั้นที่สอง มีหนาท่ี
รวบรวมบรรจุภัณฑขน้ั แรก เขาไวดวยกันเปนชุด ในการจําหนายรวมตั้งแต 2-24 ช้ินขึ้นไป โดยมีวัตถุประสงคขั้นแรก
คือ การปองกันรักษาผลิตภัณฑจาก ความช้ืน ความรอน แสง แรงกระทบกระเทือน และอํานวยความสะดวกแกการ
ขายปลกี ยอ ย เชน กลองกระดาษแขง็ ทบี่ รรจุ เคร่อื งดืม่ จํานวน 1 โหล, สบู 1 โหล

1.3) บรรจุภัณฑช้ันนอกสุด (Outer Package) คือ บรรจุภัณฑท่ีเปนหนวยรวมขนาดใหญท่ีใชใน
การขนสง โดยปกติ แลว ผซู ือ้ จะไมไดเห็นบรรจุภัณฑป ระเภทนี้มากนกั เนื่องจากทํา หนาท่ีปองกนั ผลติ ภัณฑในระหวาง
การขนสง เทา น้นั ลกั ษณะของ บรรจุภณั ฑป ระเภทน้ี ไดแก หบี ไม ลัง กลอ งกระดาษขนาดใหญ ทบ่ี รรจสุ นิ คา ไวภายใน

14

ภายนอกจะบอกเพียงขอ มูลท่ีจาํ เปนตอการขนสงเทานน้ั เชน รหัสสินคา (Code) เลขที่ (Number) ตราสินคา สถานที่
สง

2) แบงตามวตั ถุประสงคของการใช
2.1) บรรจุภัณฑเพ่ือการขายปลีก (Consumer Package) เปนบรรจุภัณฑท่ีผูบ ริโภคซื้อไปใช

อาจมีช้นั เดยี วหรือหลายชัน้ กไ็ ด โดยใหความสําคญั กบั ความสะดวกของผบู ริโภค

2.2) บรรจุภัณฑเพ่ือการขนสง (Transportation Package) เปนบรรจุภัณฑท ่ีใชร องรับหรือ
หอหุมบรรจุภัณฑข ั้นทุติยภูมิ ทําหนา ท่ีรวบรวมเอาบรรจุภัณฑขายปลีกเขา ดวยกันใหเ ปนหนว ยใหญ เพ่ือความ
ปลอดภยั และความสะดวกในการเก็บรักษาและการขนสง เชน กลอ งกระดาษลูกฟูกทใ่ี ชบรรจยุ าสฟี น กลองละ 3 โหล

3) แบงตามวัสดุบรรจภุ ณั ฑท่ีใช
ภาชนะบรรจภุ ณั ฑส ามารถแบงไดตามประเภทของวัสดทุ ี่ใชผลติ ไดดังน้ี
3.1) บรรจภุ ณั ฑทีท่ ําจากแกว เชน
3.1.1) ขวดปากแคบใชบรรจุอาหารประเภทของเหลว เชน เคร่ืองดมื่ ซอสปรุงรส ฯลฯ
3.1.2) ปากเกลียวล็อก เชน ขวดแยม ขวดอาหารท่ีตอ งผานการฆา เช้ือดวยความรอ น

กระเทยี มดองขาวโพดฝกออ น ฟรตุ สลดั
3.1.3) ขวดปากกวาง ใชบ รรจผุ กั ผลไมป ระเภทเปน ชิน้ เปน กอ นและอาหารแหง ฯลฯ
3.1.4) ปากฝาจบี เชน ขวดเบียร นาํ้ อดั ลม น้าํ ออย นํา้ ตาลสด

15

3.1.5) ปากเกลยี วธรรมดา เชน ขวดนํ้าหวานเขมขน นํ้าผักผลไมผ ง เชน นํ้าขิงผง นํ้ามะนาว
ผง

3.2) บรรจภุ ัณฑที่ทําจากพลาสติก เชน
(1) ขวดพลาสตกิ นยิ มแพรหลายที่สุด เนอื่ งจากใชทดแทนขวดแกว เชน
- ขวดที่ทําจากพอลไิ วนิลคลอไรด (PVC) ใชบรรจนุ า้ํ มัน นํ้าผลไม
- ขวดท่ที ําจากพอลเิ อทลิ นี (PE) (ชนดิ ความหนาแนน สูง) ใชบ รรจนุ ม นาํ้ ด่มื สารเคมี

และผง
- ขวดทท่ี ําจากพอลเิ อสเตอร (PET) ใชบรรจุนา้ํ อัดลมหรอื เบียรท ่มี คี วามจมุ ากกวา 1 ลิตร

(2) ถุงพลาสตกิ เชน ถงุ พลาสติกใสอาหาร

(3) ถาดและกลอ งพลาสติก มที ้งั แบบมีฝาและไมมีฝา นิยมใชบ รรจอุ าหารสําเร็จรูป อาหารก่ึง
สําเรจ็ รปู ประเภทท่ปี รุงสําเร็จไดใ นเวลารวดเร็ว ที่เรยี กวา ฟาสตฟ ดู (Fast Food) และอาหารสด ซึง่ มักหอรัดดว ยฟล ม
พลาสติกท่ีนยิ มใชทาํ ถาด คือ พอลิไวนลิ คลอไรด (PVC) พอลิสไตรนี (PS) และโฟม (Expanded Polystyrene)

16

3.3) บรรจุภัณฑทท่ี ําจากโลหะ เชน กระปองเคลือบแลก็ เกอร กระปองเคลือบดบี ุก ปบบรรจอุ าหาร
และแผน อะลมู เิ นียม

3.4) บรรจุภัณฑท ่ีทําจากกระดาษ เชน กลอ งกระดาษแข็ง กลอ งกระดาษลูกฟูกถุงกระดาษ และ
กระดาษแกว

3.5) บรรจภุ ัณฑท ี่ทําจากไม เชน ลังไม เขง ตะกรา

17

4. แบงตามความคงรปู
4.1) บรรจุภัณฑประเภทรูปทรงแข็งตัว (Rigid Forms) ไดแ ก เคร่ืองแกว (Glass Ware) เซรามิก

(Ceramic) พลาสติกจําพวก Thermosetting ขวดพลาสติก สว นมากเปน พลาสติกฉีด เครอ่ื งปนดินเผา ไม และโลหะ
มีคุณสมบัติแขง็ แกรง ทนทานเอือ้ อํานวยตอการใชงาน และปอ งกันผลิตภณั ฑจ ากสภาพแวดลอ มภายนอกไดดี

4.2) บรรจุภัณฑประเภทรูปทรงก่ึงแข็งตัว (Semi Rigid Forms) ไดแก บรรจุภัณฑท่ีทําจาก
พลาสติกออ น กระดาษแข็งและอะลูมิเนียมบาง คุณสมบัติท้ังดา นราคา น้ําหนัก และการปอ งกันผลิตภัณฑจะอยูใ น
ระดบั ปานกลาง

18

4.3 บรรจุภัณฑป ระเภทรูปทรงยืดหยุน (Flexible Forms) ไดแ ก บรรจุภัณฑทีท่ ําจากวัสดอุ อ นตัว
มีลักษณะเปนแผนบาง ไดร ับความนิยมสูงมาก เนื่องจากมีราคาถูก หากใชในปริมาณมาก และระยะเวลานาน นํ้าหนัก
นอ ย มรี ูปแบบ และโครงสรางมากมาย

การจัดแบง และเรียกชื่อบรรจุภัณฑใ นทรรศนะของผูอ อกแบบ ผูผ ลิต หรือนักการตลาดจะแตกตางกันออกไป
บรรจุภัณฑแตละประเภทก็ต้ังอยูภายใตว ัตถุประสงคห ลักใหญ (Objective of Package) ท่ีคลายกันคือ เพ่ือปองกัน
ผลิตภัณฑ (To Protect Products) เพ่ือจําหนา ยผลิตภัณฑ (To Distribute Products) เพ่ือโฆษณา ประชาสัมพันธ
ผลิตภัณฑ (To Promote Products)

4. ครใู ชส่ือ PowerPoint และส่อื ของจรงิ ประกอบการบรรยายลักษณะของบรรจุภัณฑท่ีดี
3.2 ลกั ษณะของบรรจุภัณฑท ี่ดี

บรรจุภัณฑแบงไดเปน 2 แบบ คือ บรรจุภัณฑเพ่ือการขนสง ซึ่งเปนภาชนะบรรจุชั้นนอก ทําหนาที่
อํานวยความสะดวกในการลําเลียงขนสง รวมท้ังชวยปองกันสินคามิใหเสียหายในระหวาง การขนสง และบรรจุภัณฑ
เพ่ือการขายปลกี คือ ภาชนะบรรจุหนวยสินคายอยท่ีผูบริโภคสามารถ สัมผัสไดโดยตรง บรรจุภัณฑท่ีดีควรมีลกั ษณะ
ดงั นี้

1. ออกแบบบรรจุภัณฑสวยงาม วัสดุท่ีใชมีลักษณะ กลมกลืนกับสินคา รูปรางแปลกใหม และสีสันท่ี
สะดดุ ตา

2. ใชไดก บั เคร่ืองมือการบรรจุที่มีอยแู ลว หรือจัดหามาได
3. ควรผลิตบรรจภุ ณั ฑใหสนองกบั ความตอ งการ ของตลาดหรอื ผบู รโิ ภค โดยวเิ คราะหบ รรจุภัณฑเทียบ
กบั คแู ขง ขนั ที่มกี ลมุ เปา หมายเดยี วกัน เชน ลักษณะการวางขาย อายุในการวางขายสนิ คา สนิ คาบางชนดิ ผูบ รโิ ภคชอบ
ซือ้ ขนาดเลก็ ราคาถูก ใชหรือรับประทานหมดในคร้งั เดยี ว เชน หอขนมขายเดก็ นกั เรยี น

19

4. กระบวนการผลิตและการนําไปบรรจุสะดวก เสียหายนอย รวดเรว็ ไมซับซอนผลิตได คร้ังละมาก ๆ ชวย
ประหยัดเวลา แรงงาน และลดตนทนุ การผลิต

5. มีความแข็งแรงและทนทาน
6. ใชบ รรจุภณั ฑอ ยา งมีเหตผุ ลและมปี ระสิทธิภาพ เชน

6.1 ขนาดของบรรจุภัณฑไมใหญเกินไป เพราะ สิ้นเปลืองวัสดุ ทําใหตนทุนสูงและขนสงยาก ควรมี
ขนาด เหมาะสมกับปริมาณบรรจเุ พ่อื การขายปลีก และวางไดพ อดี ในกลอ งขนสงขนาดมาตรฐาน

6.2 ผลิตจากวัสดุที่มีประสิทธภิ าพ เหมาะสม กบั ลักษณะของสินคา เชน การบรรจุอาหารท่ีมีความช้ืน
สูง ควรใชบรรจภุ ณั ฑท่ีประดิษฐจ ากกระดาษเคลือบมนั หรอื ใสล งในถงุ หน่ึงช้ันกอ นทจ่ี ะบรรจลุ งบรรจภุ ัณฑ

6.3 สามารถนําเสนอสินคาไดอยางดี เชน เม่ือตองการใหเห็นสินคาขางใน ควรเปด ชองใหเห็นสวนท่ี
สวยงามของสนิ คาไดอยางชดั เจน เพื่อดงึ ดูดความสนใจจากผูบ ริโภค

6.4 ทําจากวสั ดทุ ่มี คี วามหนา-บางเหมาะสมกับนําหนักของสนิ คา

7. ผบู ริโภคสามารถถอื กลบั บานและเปด ใชไ ดอ ยา งสะดวก
8. สง เสรมิ จรรยาบรรณและรบั ผดิ ชอบตอสงั คม โดย พิมพข อมูลรายละเอียดเก่ยี วกับสนิ คา ตามความเปน จริง
ไมควรโฆษณาเกินจรงิ ผูบริโภคสามารถศึกษาขอมูล เก่ียวกับสวนประกอบ ประโยชน หรือวิธีใชผ ลิตภัณฑนั้น ไดจาก
ขอ ความท่ีพิมพอ ยูบนบรรจุภณั ฑ

20

9. สามารถนํามาใชซ้ำ รีไซเคิล และกําจัดไดงายจากการรีไซเคิล ไมกอใหเกิดมลพิษ และไมทําลาย
สงิ่ แวดลอม

บรรจุภัณฑท่ีเหลือจากการบริโภคสินคาตาง ๆ เชน กลองกระดาษ ขวดแกว กระปองโลหะ ขวด
พลาสติก รวมทั้งเศษกระดาษ และวัสดุมคี าอน่ื ๆ เปน สวนหน่ึงทส่ี งผลกระทบตอ สิ่งแวดลอม ไมวาจะเปนข้ันตอนการ
ผลิต การเก็บรวบรวม และกาํ จัด ซ่ึงตองเสียคาใชจายสูง ดังน้ันควร ลดปริมาณของวัสดุท่ีใชผลิตบรรจุภณั ฑ ไมควรใช
อยางฟุมเฟอยเกินความจําเปน ควรปลูกจิตสํานึก ใหรูจักวิธีประหยัดโดยการนําบรรจุภัณฑท่ีใชแลวมาใชซําอีก การ
แยกขยะเพือ่ การนํากลบั มา เขาสูกระบวนการผลิตใหม การสง เสริมใหใ ชบ รรจภุ ณั ฑท ่สี ามารถสลายตัวไดต ามธรรมชาติ
หรือการนําวัสดุธรรมชาตมิ าใชเ ปนบรรจุภณั ฑ

5. ครูใชส่อื PowerPoint ประกอบการบรรยายหลักการเลือกใชบ รรจุภัณฑ
4. หลักการเลือกใชบรรจุภณั ฑ

ปจ จุบันโลกมีการพัฒนาทางดานเทคโนโลยีและนวตั กรรมตาง ๆ อยางรวดเร็วและ หลากหลายดาน เชน ดาน
วัสดุชนิดใหม ๆ ดานกรรมวธิ ีการผลิต ดานการออกแบบ ดานการพิมพ จึงสงผลใหมีบรรจุภัณฑเกิดขึ้นมากมายหลาย
ชนดิ ใหเลอื กใชต ามความเหมาะสม โดยมีวิธีการบรรจุ และเคร่ืองบรรจทุ ่ีแตกตางกัน ดังนั้น การตดั สินใจเลือกใชบรรจุ
ภณั ฑใหเ หมาะสมกบั ผลติ ภัณฑ ท่ีผลิตขน้ึ จงึ เปน สง่ิ ทจ่ี ําเปน อยา งยิ่ง ซึ่งมีหลกั ในการพจิ ารณาดังนี้

4.1 สภาพการตลาดและขอ จํากดั ตา ง ๆ
• ตลาดเปาหมาย : รา นคาปลกี รา นคา สง หรอื ซูเปอรม ารเกต็ เปนตน
• กลุมผูซ อื้ เปา หมาย : อายุ เพศ หรือระดับฐานะทางการเงิน เปนตน
• ลักษณะการแขง ขัน : ศึกษาจุดเดน และจุดดอ ยของสินคา ของเราและของคูแขง แลวจึงกําหนด
แนวทางตลาดของสินคาเรา
• ขอจํากัดท่เี ก่ียวกบั กฎหมาย ขอ บงั คบั ของตลาด
การเลือกใชบ รรจุภัณฑควรคํานึงถึงหนา ที่ดา นการตลาดของบรรจุภัณฑ ไดแก บรรจุภัณฑที่

ออกแบบอยา งสวยงามเพอื่ ชว ยสงเสริมการขาย สามารถใชเปนสื่อโฆษณาไดในตัว

21

4.2 ธรรมชาตแิ ละลักษณะเฉพาะของผลติ ภัณฑ
• คุณสมบัตทิ างกายภาพ : ของแข็ง ของเหลว กาซ เปนตน
• ลกั ษณะทัว่ ไป : เปนพิษหรอื ไม มกี ลิน่ หรือไม เนาเสยี งาย แตกหักงา ย เปนตน
• ลักษณะตนเหตุของความเสียหาย : แตกหกั งาย เปน รอย ยบุ ตัว สซี ดี ฯลฯ

4.3 สภาพการลําเลียง ขนสง และเก็บรกั ษา
• สภาพการลาํ เลยี ง : วิธีการใชค นยก รถยก หรอื อปุ กรณย ก
• สภาพการขนสง : วิธีการขนสง ใชรถยนต รถบรรทกุ เครอ่ื งบิน หรือเรือ
• สภาพการเกบ็ รักษา : วิธีการเกบ็ รกั ษา สภาวะอากาศ สถานท่ีจัดเก็บ ฯลฯ
สรปุ ตนเหตคุ วามเสียหายท่ีเกิดข้ึนกับสินคา บรรจุภัณฑส วนใหญทําหนาที่รกั ษา สภาพของสินคา แต

ลักษณะการทําหนาที่หรือนําไปใชงานจะมีความแตกตางกันขึ้นอยูกับประเภท หรือชนิดของสินคา การทําหนาท่ีดาน
เทคนิคของบรรจุภัณฑ เชน ปองกันการอับชื้นจากภายนอก ใชปองกันความเสียหายจากการขนสง บรรจุภัณฑท่ี
เหมาะสมไดแก กลองกระดาษลูกฟกู ลังพลาสติก

4.4 ความสะดวกในการจัดจําหนา ย

22

สินคา ทจ่ี ัดจําหนาย ถาหากไมมกี ารบรรจใุ นบรรจุภัณฑท มี่ ีคณุ ภาพและสะดวกตอ การเคล่ือนยา ย อาจไมได
รบั ความสนใจจากผูบริโภคเทาที่ควร เนื่องจากการเคล่ือนยายงาย จะเปนเหตุจูงใจในการตัดสินใจซื้อสินคา เชน การ
ออกแบบบรรจภุ ัณฑท มี่ ีลกั ษณะหิ้วได และ ซ้ือไดทลี ะหลาย ๆ ชน้ิ จํานวนมาก ๆ

4.5 อาํ นวยความสะดวกตอ ผูบ ริโภค
การบรรจุภัณฑ ที่มีความสะดวกใน การบริโภคจะชวยใหผูซื้อพอใจ ทําใหมีการซื้อซํา และไดเปรียบ

คูแขงท่ีมีการบรรจุภัณฑที่มีคุณภาพ ตํากวา ซ่ึงความสะดวกที่ผูบริโภคตองการ เชน นมพรอมด่ืมบรรจุกลองพรอม
หลอดดืม่ เคร่ืองดื่มบรรจุ กระปองพรอมฝาดึงเปดไดง า ย

4.6 วธิ ีการบรรจุผลติ ภณั ฑ ซึ่งในการบรรจุผลิตภณั ฑจ ะตอ งพจิ ารณาส่ิงตา ง ๆ ดังน้ี
• วิธกี ารใชเ ครอ่ื งมือ เคร่ืองจักร และอุปกรณในการบรรจุ
• การบาํ รงุ รกั ษาเครื่องมือ เครอื่ งจกั ร และอปุ กรณ
• ตนทนุ ของเคร่อื งมือ เคร่อื งจักร และอุปกรณ

4.7 คุณสมบตั ิในการปองกันผลติ ภณั ฑ
การบรรจผุ ลิตภัณฑจ ําเปน จะตอ งมีการรกั ษา คณุ ภาพของผลติ ภัณฑไวใหดที ่สี ดุ และนานที่สุด เชน ทํา

ให คงสภาพความใหม ความสด รสชาติ กล่ิน สีคงเดิม สภาพ สมบูรณ จึงมีความจําเปนตองเลือกใชชนิดของบรรจุ
ภณั ฑ ทสี่ ามารถใหคุณสมบตั ดิ งั กลา วได

4.8 ความเหมาะสมทางดา นราคา
การเลือกใชบรรจุภัณฑท ่ีดีมากเกินความจําเปน จะเปน ตัวแปรทําใหตนทุนสินคาสูงข้ึน จึงควรเลือกใช

ชนิดของบรรจุภณั ฑที่เหมาะสมกับสภาวะแวดลอม เหมาะสมกับรปู รางของผลติ ภัณฑ เหมาะสมกับ ประโยชนใชสอย
การเลือกบรรจุภณั ฑท ี่ดมี ีคุณภาพหรือไมมคี ุณภาพ มีผลตอ การกระตนุ ความตองการของผูบรโิ ภค และเปลี่ยนมุมมอง
ในการตัดสนิ ใจซอื้ สนิ คา เชน สินคา ทีม่ ีบรรจภุ ัณฑ ดูหรูหรา ผูบริโภคก็จะมีแนวความคดิ วาสนิ คาทีถ่ ูกบรรจอุ ยูภายในมี
คุณภาพสงู เพราะฉะนนั้ เม่อื ตง้ั ราคาสูง ผบู รโิ ภคกย็ งั ตดั สินใจซ้ือสนิ คา นัน้ อยู

23

4.9 การจัดหาบรรจภุ ณั ฑ จะตอ งคาํ นงึ ถึงสงิ่ ตาง ๆ ดังน้ี
• แหลง ในการจดั หา
• คณุ ภาพ
• วิธกี ารสง มอบ
• ตน ทนุ
• ความเชือ่ ถือ

ข้นั สรุปและการประยกุ ต
6. ครสู รุปบทเรยี น โดยใช PowerPoint และอภิปรายซกั ถามขอสงสยั
7. ผเู รยี นทำกิจกรรมใบงาน และแบบประเมินผลการเรยี นรู

ส่อื การเรยี นการสอน

1. หนังสือเรยี น 20202-2104 การบรรจุภณั ฑ ของสำนกั พิมพเ อมพนั ธ
2. สือ่ Power Point
3. กิจกรรมการเรยี นการสอน

หลักฐาน

1. บนั ทกึ การสอน
2. ใบเชค็ รายชอ่ื
3. แผนจดั การเรียนรู
4. การตรวจประเมินผลงาน

24

การวัดและการประเมินผล

วิธวี ัดผล
1. สงั เกตพฤตกิ รรมรายบุคคล
2. ตรวจกิจกรรมสงเสรมิ คณุ ธรรมนำความรู
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู แบบฝก ปฏบิ ตั ิ
4. ตรวจใบงาน

เคร่อื งมือวัดผล
1. แบบสงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู และแบบฝกปฏบิ ตั ิ
3. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน

เกณฑการประเมินผล
1. เกณฑผานการสงั เกตพฤตกิ รรมรายบคุ คล ตองไมม ชี องปรบั ปรงุ
2. แบบประเมินผลการเรยี นรมู เี กณฑผ า น และแบบฝก ปฏิบตั ิ 50%
3. แบบประเมินกิจกรรมใบงานมเี กณฑผ าน 50%

ใบงานท่ี 1.3 25

จุดประสงคการเรียนรู
3. อธบิ ายประเภทและลักษณะทด่ี ีของบรรจุภณั ฑไ ด

คําชี้แจง
1. แบงผเู รยี นออกเปนกลมุ กลุมละ 4–5 คน
2. แตล ะกลมุ สาํ รวจบรรจภุ ัณฑท่ีพบเห็นในชีวิตประจําวัน แลวแบง ประเภทของบรรจภุ ัณฑต ามเกณฑท ีเ่ ลอื ก
3. แตละกลมุ เลอื กบรรจภุ ณั ฑทช่ี อบมากที่สดุ พรอ มกับระบลุ ักษณะท่ีดีของบรรจภุ ณั ฑท ่ีเลอื ก
4. แตละกลมุ สงตวั แทนนําเสนอผลงานหนา ชั้นเรียน

ประเภทของบรรจุภณั ฑแ บง ตาม .......................................................................................................................................

ช่ือบรรจุภัณฑที่สํารวจ ประเภทของบรรจภุ ัณฑ

ชื่อบรรจภุ ณั ฑที่ชอบมากทส่ี ุด คอื ......................................................................................................................................

ลักษณะทดี่ ขี องบรรจภุ ณั ฑ
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................

ใบงานที่ 1.4 26

จดุ ประสงคก ารเรียนรู
3. อธิบายหลกั การเลอื กใชบรรจุภณั ฑได

คาํ ชแี้ จง
1. แบง ผเู รยี นออกเปนกลมุ กลุมละ 4–5 คน
2. แตล ะกลุม ศึกษาคนควา ความรูเก่ียวกับหลักการเลือกใชบรรจุภัณฑ จัดทํารายงาน แลวสง ตัวแทนนําเสนอ

รายงานหนา ช้ันเรยี น
3. ผูเรยี นแตล ะคนสรุปความรทู ไี่ ด

…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………

27

ตอนที่ 1 จงตอบคาํ ถามตอไปนี้
1. กลยุทธทางการตลาดในการผลติ สินคา มอี งคประกอบอะไรบาง
...........................................................................................................................................................................................

...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

2. การบรรจภุ ณั ฑม คี วามสําคญั ตอการประกอบธุรกจิ อยา งไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

3. จงอธิบายลักษณะของบรรจุภณั ฑท ดี่ ีมาพอเขาใจ
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

4. จงบอกหนา ท่ีและประโยชนข องบรรจุภณั ฑมา 5 ขอ 2. ……………………………………………………………
1. …………………………………………………….…… 4. ……………………………………………………………
3. …………………………………………………….……
5. …………………………………………………….……

5. จงอธิบายแนวคดิ การบรรจุภณั ฑจ ากผบู ริโภคมาพอเขา ใจ
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
6. บรรจุภณั ฑแบงออกเปนก่ปี ระเภท อะไรบาง
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

28

7. จงสรปุ ตนเหตคุ วามเสียหายท่ีเกดิ ขึ้นกับสนิ คามาพอเขาใจ
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

8. จงบอกหลกั การเลือกใชบรรจุภณั ฑม า 5 ประการ 2. ……………………………………………………………
1. …………………………………………………….…… 4. ……………………………………………………………
3. …………………………………………………….……
5. …………………………………………………….……

9. จงบอกความหมายของคาํ ศัพทด งั ตอไปนี้
9.1 WTO คือ …………………………………………………………………………………………………………………………………..…
9.2 EN คอื …………………………………………………………………………………………………………………………………..…
9.3 IEC คือ …………………………………………………………………………………………………………………………………..…
9.4 JIS คือ …………………………………………………………………………………………………………………………………..…
9.5 TISI คอื …………………………………………………………………………………………………………………………………..…

10. ผูเรยี นคิดวา บรรจภุ ณั ฑเพ่ือการขายสงและการขายปลีก มีความเหมือนและแตกตางกันในเรอ่ื งใดบา ง

29

ตอนท่ี 2 จงเลอื กคําตอบทีถ่ กู ที่สดุ เพียงขอเดยี ว
1. จากภาพ บรรจภุ ณั ฑมีความสําคญั อยางไร

ก. ความสะดวกในการขนสงและจดั จําหนา ย
ข. ใชเ ปน สอ่ื ประชาสมั พนั ธ
ค. สงเสริมการขาย
ง. รักษาคณุ ภาพผลติ ภณั ฑ
2. จากภาพ บรรจภุ ณั ฑม คี วามสาํ คญั อยา งไร

ก. ความสะดวกในการขนสง และจดั จาํ หนา ย
ข. ใชเ ปนสื่อประชาสมั พนั ธ
ค. สงเสรมิ การขาย
ง. รกั ษาคุณภาพผลติ ภณั ฑ
3. ขอใดไมใชความสําคญั ของการบรรจภุ ณั ฑ
ก. รกั ษาคณุ ภาพผลติ ภณั ฑ
ข. เพม่ิ ยอดการสง ออก
ค. สงเสรมิ การขาย
ง. เพ่มิ มลู คา สินคา

30

4. จากภาพ บรรจภุ ัณฑม คี วามสาํ คญั อยางไร

ก. รักษาคุณภาพผลติ ภณั ฑ
ข. เพ่มิ ยอดขาย
ค. สงเสริมการขาย
ง. เพิ่มมลู คา สินคา
5. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑใหมลี กั ษณะสวยงาม มคี ณุ ภาพ มีความสาํ คัญอยา งไรตอ ตวั สนิ คา
ก. สือ่ ความหมายสินคา
ข. สรา งคานยิ มสินคา
ค. เพมิ่ มลู คาสนิ คา
ง. ดึงดดู ใจผซู อ้ื
6. ขอ ใดไมใ ชล กั ษณะของบรรจุภณั ฑท่ดี ี
ก. Production
ข. Portability
ค. Presentation
ง. Prescription
7. ขอใดไมใชหนา ท่ใี นการใหขอมลู ของปา ยฉลากแจง ระดบั คณุ ภาพ
ก. บอกปริมาณ
ข. บอกสว นผสม
ค. บอกนาํ้ หนัก
ง. บอกขนาด
8. สมอ. เปน ตวั อักษรยอของหนว ยงานใด
ก. สํานักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม
ข. สํานกั งานมาตรฐานอตุ สาหกรรมไทย
ค. สาํ นกั งานมาตรฐานผลติ ภณั ฑอ ตุ สาหกรรม
ง. สาํ นกั งานมาตรฐานผลิตภณั ฑอ ตุ สาหกรรมแหง ประเทศไทย

31

9. การจดั หาบรรจภุ ณั ฑไ มจาํ เปน ตอ งคํานงึ ถึงส่งิ ใด
ก. เครื่องมอื เครอ่ื งจกั ร
ข. คุณภาพ
ค. ตนทุน
ง. วิธกี ารสง มอบ

10. การบรรจผุ ลติ ภณั ฑไ ดงา ย รวดเร็ว และประหยัดเวลา มคี วามหมายตรงกับขอ ใด
ก. Image
ข. Safe Time
ค. Emotional Appeal
ง. Safe Cost