20202-2104 การบรรจุภัณฑ์

82

แบบท่ี 2
1. นาํ แบบไปขยาย แลว ตดั ตามเสน กรอบนอกโดยรอบ
2. นําไปลอกแบบลงบนกระดาษทจ่ี ะใชป ระดษิ ฐบ รรจภุ ณั ฑ

3. พับกระดาษตามแนวรอยประ
4. ทากาวบนกระดาษสว นท่เี ผ่ือดานขา งกลอ งหรือ กระดาษสว นท่ียาวที่สดุ ทิง้ ไวใ หกาวแหง
5. พบั กระดาษสว นฐานกลอ งเขา ใหเ รียบรอ ย โดยทากาวยึดตดิ ไวเพอ่ื ความแขง็ แรง

83

แบบท่ี 3
1. ตัดกระดาษขนาด 4 x 6 นวิ้ จํานวน 2 แผน
2. ขดี เสนตรงโดยรอบใหห างจากริมกระดาษดา นละ 1 นิ้ว

3. นาํ กระดาษมา 1 ชิ้น ตัดรมิ กระดาษท้ัง 4 ดาน ออกขางละ 1/8 นิว้ เพอื่ ทําตวั กลอ ง
4. พับกระดาษท้งั สองช้ินตามแนวดนิ สอ

5. ตัดกระดาษท่ดี า นกวา งของกลองทัง้ สองดานตามแนวดนิ สอใหถงึ จุดทเี่ สน ตดั กัน
6. หงายกระดาษข้นึ พับกระดาษตามแนวดินสอและพบั กระดาษสว นท่ีตัดใหตลบเขา
7. ทากาวแลว ผนึกกระดาษใหเ ขา รปู สวยงาม
8. ตัวกลองและฝากลอ งครอบกันพอดี

84

ดังน้ัน การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑผูอ อกแบบจะตองเลือกออกแบบท้ังดานโครงสรางและดาน
กราฟกที่เหมาะสมกับผลติ ภัณฑของตนเอง

8. ครูใชส่ือ PowerPoint และส่ือของจริงประกอบการบรรยายการออกแบบบรรจุภัณฑดวยโปรแกรม
Photoshop เบอื้ งตน
7. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑดว ยโปรแกรม Photoshop เบื้องตน
โปรแกรม Photoshop เปนโปรแกรมประยุกตที่มีความสามารถในการจัดการแกไ ขและตกแตง รูปภาพ
(Photo Editing and Retouching) แบบแรสเตอร ผลิตโดยบริษทั อะโดบีซิสเตม็ ส ซึ่งผลติ โปรแกรมดา นการพิมพอีก
หลายตัวที่ไดร ับความนิยม เชน Illustrator และ InDesign โปรแกรม Photoshop ใชสําหรับงานตกแตงภาพถาย งาน
สิ่งพิมพ งานเว็บไซตบนอนิ เทอรเ นต็ งานออกแบบ ทางกราฟก สรางภาพวาด
7.1 ขอมลู เบ้ืองตนของหนาตา งโปรแกรม Photoshop

หนา ตางของโปรแกรม Photoshop มสี วนประกอบดังนี้

85

1. แถบเมนูคําสั่ง (Menu Bar) จุดรวบรวมชุดคําสั่งที่ใชส ําหรับเรียกคําสั่งตา ง ๆ เพ่ือใช จัดการหรือ
ตกแตงภาพ

2. แถบตวั เลือก (Options Bar) เปนสว นทใ่ี ชในการปรับแตงคา การทาํ งานของเครอ่ื งมือ ตา ง ๆ โดยจะ
เปลี่ยนไปตามเครอ่ื งมือที่ใชงานอยู

3. แถบช่ือเร่ือง (Title Bar) เปน สว นท่ีแสดงชื่อไฟลภาพท่ีเปดใชงานอยู แถบช่ือเรื่อง จะเรียงกันเป
นแท็บ (Tab)

4. กลอ งเครื่องมือ (Toolbox) เปนสวนท่ีใชเ ก็บเคร่ืองมือพ้ืนฐานในการทํางาน สามารถ เรียกใชช ุด
เคร่ืองมอื ยอยโดยการคลกิ รูปสามเหล่ยี มที่มมุ ดา นลาง

5. พ้นื ที่ใชงาน (Working Area) เปนสวนท่ีใชใ นการสรางหรือแกไขภาพ และเมื่อทํา การเปด ไฟล ก็จะ
ปรากฏข้นึ มาบนพ้นื ที่ใชงานเชน กนั

6. แถบสถานะ (Status Bar) เปนสวนที่แสดงสถานะและคุณสมบัตขิ องภาพ เชน ขนาดไฟล
7. พาเนล (Panel) ใชสําหรับจัดการกับภาพ โดยแยกออกเปนหมวดหมู สี และคุณสมบัติ ตา ง ๆ ของ
ภาพ
7.2 ขน้ั ตอนในการออกแบบบรรจภุ ัณฑด ว ยโปรแกรม Photoshop เบอื้ งตน
ขนั้ ตอนท่ี 1 กําหนดรายละเอียดของผนังแตละดานของบรรจภุ ณั ฑ

1. กําหนดขนาดและรูปรางของบรรจภุ ณั ฑ ดวยเครือ่ งมอื Rectangle Tool ทอ่ี ยใู น Toolbox
2. สรา งรายละเอยี ดตวั อักษรทตี่ องการดว ย เครือ่ งมอื Horizontal Type Tool ที่อยูใ น Toolbox
3. สรางโลโกดว ยเครือ่ งมอื Ellipse Tool และ Horizontal Type Tool

ขัน้ ตอนที่ 2 ประกอบชนิ้ สวนตาง ๆ เขาดว ยกนั
ประกอบสว นตา ง ๆ จากข้ันตอนท่ี 1 เขา ดว ย กันเพอ่ื สรา งเปน ผนังแตล ะดานของบรรจุภัณฑ โดย

จะตองกาํ หนดใหครบทุกดานของบรรจุภัณฑ

86

ข้ันตอนท่ี 3 ประกอบผนังแตละดานเขา ดว ยกัน
1. ทาํ การเลือกผนงั ดา นท่ีตอ งการจะประกอบ
2. เปลย่ี นแปลงรปู รา งเพ่ือท่ีจะไดป ระกอบ ผนังแตละดา นไดอยา งสมบรู ณ โดยไปทค่ี ําสั่ง Edit อยู

ใน Menu Bar จากน้นั ไปที่ Transform เลอื ก Skew และทําการปรบั รูปรางใหเ หมาะสม
3. ใชเครือ่ งมือ Move Tool ที่อยใู น Toolbox ขยับผนังแตล ะดา นมาใหเขากนั

ขนั้ ตอนที่ 4 ประกอบผนังแตล ะดานใหค รบทุกดาน
ปรับรูปรางของผนังทุก ๆ ดานของบรรจุภัณฑ ใหเ หมาะสม และประกอบเขา ดว ยกันใหครบ ทุก

ดาน เพื่อใหไ ดเ ปน ภาพรวมของบรรจภุ ัณฑ ท่อี อกแบบเอาไว

87

ขน้ั สรปุ และการประยุกต
1. ครสู รปุ บทเรียน โดยใช PowerPoint และอภปิ รายซกั ถามขอสงสยั
2. ผูเ รยี นทำกิจกรรมใบงาน และแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู

ส่ือการเรยี นการสอน

1. หนังสอื เรียน รหสั 20202-2104 การบรรจภุ ณั ฑ ของสำนกั พมิ พเ อมพันธ
2. สือ่ Power Point
3. กิจกรรมการเรียนการสอน

หลกั ฐาน

1. บันทกึ การสอน
2. ใบเช็ครายช่ือ
3. แผนจัดการเรยี นรู
4. การตรวจประเมินผลงาน

การวดั และการประเมินผล

วิธวี ดั ผล
1. สังเกตพฤตกิ รรมรายบุคคล
2. ตรวจกจิ กรรมสงเสรมิ คุณธรรมนำความรู
3. ตรวจแบบประเมินผลการเรยี นรู แบบฝกปฏบิ ตั ิ
4. ตรวจใบงาน

เคร่ืองมือวดั ผล
1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบคุ คล
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู และแบบฝก ปฏบิ ตั ิ
3. แบบประเมินกจิ กรรมใบงาน

เกณฑก ารประเมินผล
1. เกณฑผานการสงั เกตพฤติกรรมรายบคุ คล ตองไมม ชี อ งปรับปรุง
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรูมเี กณฑผ า น และแบบฝก ปฏิบตั ิ 50%
3. แบบประเมินกิจกรรมใบงานมเี กณฑผ าน 50%

88

ใบงานที่ 3.2

จดุ ประสงคก ารเรียนรู
4. เขียนแบบแผน คลเ่ี พื่อการบรรจภุ ัณฑไ ด

คำชแี้ จง 1. ผูเรยี นแบงกลุม กลุมละ 4-5 คน รวมกันเขยี นแบบแผนคลมี่ า 1 ช้ิน
2. ผลติ ภัณฑ คือ มนั ฝรั่งทอดกรอบ
3. ตองการกระปอ งมีขนาดเสน ผา นศูนยก ลาง 60 มลิ ลิเมตร ความสูงของกระปอ ง 120 มิลลิเมตร แลว

นําเสนอผลงานหนาชน้ั เรยี น

89

ใบงานท่ี 3.3

จดุ ประสงคก ารเรยี นรู
5. ออกแบบบรรจภุ ณั ฑดวยโปรแกรม Photoshop เบอื้ งตน ได

คาํ ช้แี จง
1. แบงผูเรียนออกเปนกลมุ กลุม ละ 4–5 คน

2. แตล ะกลมุ รวมกันออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑดว ยโปรแกรม Photoshop มา 1 ชิ้น แลว สรปุ ความรู
3. แตล ะกลมุ สงตัวแทนนําเสนอผลงานหนาชั้นเรยี น

สรุปความรู
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………….………..………………………

90

ตอนท่ี 1 จงตอบคำถามตอไปนี้
1. จงอธบิ ายองคป ระกอบของการออกแบบและพฒั นาบรรจภุ ณั ฑมาพอเขา ใจ

..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................

2. จงอธิบายขั้นตอนการออกแบบกราฟกบนบรรจภุ ณั ฑม าพอเขาใจ

..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................

3. ผเู รยี นมีวธิ กี ารวางแผนการออกแบบและพฒั นาบรรจุภณั ฑอ ยา งไร

..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................

4. รปู ทรงพน้ื ฐานในการเขียนแบบแผนคลีม่ กี แ่ี บบ อะไรบาง

..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................

5. จงอธบิ ายแนวทางการออกแบบและพัฒนาบรรจุภณั ฑโ ดยใชโปรแกรม Photoshop พอเขาใจ

..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................................

91

ตอนที่ 2 จงเลือกคําตอบท่ถี ูกทสี่ ดุ เพยี งขอเดยี ว
1. การตง้ั คาํ ถามกอนการออกแบบบรรจุภัณฑ มีวัตถปุ ระสงคเพื่ออะไรเปน คาํ ตอบทถ่ี กู ตอ งทีส่ ุด
ก. เพ่อื คุณภาพของบรรจภุ ัณฑ
ข. เพอื่ คณุ ภาพและประสิทธิภาพของบรรจุภณั ฑ
ค. เพอื่ นโยบายทางการตลาด
ง. เพอ่ื การออกแบบสําหรบั ถนอมและรักษาคุณภาพของสนิ คา
2. ขอ ใดเปน ขอ มูลท่ไี มจําเปนตองทราบกอนการออกแบบบรรจุภัณฑ
ก. คุณสมบัติทางกายภาพของผลติ ภณั ฑ
ข. ขอ มูลทางเคมีของผลติ ภณั ฑ
ค. สีของผลิตภัณฑ
ง. ลักษณะของผลิตภณั ฑ
3. หัวใจสําคัญในการบรรจุภณั ฑขอ ใดถกู ตองทส่ี ดุ
ก. การรักษาคุณภาพสนิ คา
ข. ความสะดวกในการเคลือ่ นยายขนสง
ค. ความประหยดั
ง. ถูกทกุ ขอ
4. ขอใดคอื ปจจยั ในการออกแบบโครงสรา งของบรรจุภณั ฑ
ก. ผลิตภัณฑ
ข. ความแขง็ แรงของบรรจภุ ัณฑ
ค. มาตรฐานผลิตภณั ฑ
ง. ลกั ษณะและรปู ทรงผลิตภณั ฑ
5. การออกแบบกราฟก มคี วามสําคญั ตอ ผลติ ภณั ฑท บ่ี รรจุอยางไร
ก. สรางทัศนคตทิ ด่ี ตี อ ผลิตภณั ฑทบี่ รรจุ
ข. แสดงคุณภาพของผลิตภัณฑท่บี รรจุ
ค. ขนสง ผลติ ภัณฑท ่ีบรรจุงา ย
ง. แสดงภาพลักษณของผลิตภณั ฑ

92

6. งานกราฟก ชว ยในการออกแบบบรรจุภัณฑอ ยางไร
ก. ออกแบบรูปทรงใหส ะดวกตอการใชงาน
ข. วางรปู ภาพใหก ลมกลืน
ค. จดั วางตวั อกั ษรใหส วยงามโดดเดน
ง. ถกู ทุกขอ

7. เทคโนโลยใี นการออกแบบกราฟก คอื ขอ ใด
ก. เคร่อื งพิมพอัตโนมตั ิ
ข. เครอ่ื งคอมพิวเตอรท ท่ี นั สมัย
ค. โปรแกรมคอมพิวเตอรต า ง ๆ
ง. โปรแกรมควบคมุ ระบบการผลิต

8. การเขียนแบบแผน คลข่ี องรปู ทรงกระบอก การเผ่ือพน้ื ที่สําหรบั ทาํ ตะเขบ็ จะตอ งขดี ตดั เปน มุมกี่องศา
ก. 30 องศา
ข. 45 องศา
ค. 60 องศา
ง. ตามความเหมาะสม

9. การเขียนแบบแผนคลี่ของภาพตัดรูปทรงกระบอก จากภาพดา นบนมีการแบงสวนละเทา ๆ กัน ได
ท้ังหมดก่สี ว น
ก. 6 สวน
ข. 8 สว น
ค. 10 สวน
ง. 12 สวน

10. ขอ ใดเปน ขน้ั ตอนแรกของการออกแบบบรรจภุ ัณฑด วยโปรแกรม Photoshop
ก. ทําการเลอื กผนงั ดานท่ตี อ งการจะประกอบ
ข. กาํ หนดขนาดและรปู รา งของบรรจภุ ัณฑ
ค. สรางรายละเอยี ดตวั อักษรทต่ี องการ
ง. สรา งโลโกด วยเครอื่ งมอื Ellipse Tool

บนั ทึกหลังการสอน 93

1. ผลการจดั การเรยี นรูตามแผนการสอน

1.1 วัน เดอื น ป ................สอนคร้ังที่ ....../18.... สาขา/ชัน้ ป ......................จำนวนผเู รยี น............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรียน............คน ลาปวย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ เรอ่ื ง/เนื้อหาสาระ :….……………………………………………………………………..…………...........

 สอนครบตามหวั ขอ เรื่องในแผนฯ  สอนไมค รบเนื่องจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วิธีการสอน

 ครูแนะนำและบอกจุดประสงค  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธติ  ทำแบบทดสอบกอ นเรียน

 ทำแบบทดสอบหลังเรยี น  ทำแบบฝก หัด/โจทยป ญ หา  ทำใบกิจกรรม/ใบงาน

 อ่ืน ๆ (ระบ)ุ ...................................................................................

1.4 ส่อื การเรยี นรู/แหลง การเรยี นรู : ………………………………………………………………………….............

2. ผลการเรียนรขู องผูเรยี น/ผลการสอนของครู/ปญหาทพี่ บ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรียนรขู องผูเรยี น : …………………………..…….………….......................

.........................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะท่ผี เู รยี นไดรับ : ...................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรม และคานิยม : ……………………………………..….…………...........................

……………..........................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : …………………………………………………………………..…….……………….......................

……………..........................................................................................................................................................

2.5 ปญ หาท่ีนำไปสูการวจิ ัย : …………………………………………………..….…………………........................………

……………..........................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชและปรบั ปรุงแผนการสอนครง้ั น้ี : ………………………………………………...................................

……………..........................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพัฒนาคุณภาพวิธสี อน/ส่อื /การวัดผล/เอกสารชวยสอน........................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ ..........................................ผสู อน
(นางสาวณฐั ธยาน พมิ พิรตั น)

วันที่..........เดอื น.....................พ.ศ..............

แผนการจัดการเรียนรแู บบบรู ณาการท่ี 9 94

รหสั วชิ า 20202-2104 วชิ า การบรรจุภณั ฑ หนวยที่ -
ชอ่ื หนวย สอบกลางภาคเรียน
สอนคร้ังที่ 9
สาระสำคัญ จำนวนช่วั โมง 3 ช.ม.

ประเมนิ ผลการเรียนรกู ลางภาคเรียน

สาระการเรียนรู

1. พื้นฐานความรเู ก่ียวกบั การบรรจภุ ณั ฑ
2. วัสดบุ รรจภุ ณั ฑ
3. การออกแบบและพัฒนาบรรจภุ ัณฑ

สมรรถนะประจำหนวย

แสดงความรใู นการทำขอ สอบ แบบทดสอบกลางภาคเรียน

จดุ ประสงคการเรียนรู

ผเู รยี นเกดิ การเรยี นรูเ นอื้ หาสาระ และนำความคิดรวบยอดไปประยกุ ตใชตอ ไป

บนั ทึกหลังการสอน 95

1. ผลการจดั การเรยี นรูตามแผนการสอน

1.1 วัน เดอื น ป ................สอนคร้ังที่ ....../18.... สาขา/ชัน้ ป ......................จำนวนผเู รยี น............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรียน............คน ลาปวย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ เรอ่ื ง/เนื้อหาสาระ :….……………………………………………………………………..…………...........

 สอนครบตามหวั ขอ เรื่องในแผนฯ  สอนไมค รบเนื่องจาก..........................................

1.3 กิจกรรม/วิธีการสอน

 ครูแนะนำและบอกจุดประสงค  ครูอธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธติ  ทำแบบทดสอบกอ นเรียน

 ทำแบบทดสอบหลังเรยี น  ทำแบบฝก หัด/โจทยป ญ หา  ทำใบกิจกรรม/ใบงาน

 อ่ืน ๆ (ระบ)ุ ...................................................................................

1.4 ส่อื การเรยี นรู/แหลง การเรยี นรู : ………………………………………………………………………….............

2. ผลการเรียนรขู องผูเรยี น/ผลการสอนของครู/ปญหาทพี่ บ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรียนรขู องผูเรยี น : …………………………..…….………….......................

.........................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะท่ผี เู รยี นไดรับ : ...................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรม และคานิยม : ……………………………………..….…………...........................

……………..........................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : …………………………………………………………………..…….……………….......................

……………..........................................................................................................................................................

2.5 ปญ หาท่ีนำไปสูการวจิ ัย : …………………………………………………..….…………………........................………

……………..........................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชและปรบั ปรุงแผนการสอนครง้ั น้ี : ………………………………………………...................................

……………..........................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพัฒนาคุณภาพวิธสี อน/ส่อื /การวัดผล/เอกสารชวยสอน........................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ ..........................................ผสู อน
(นางสาวณฐั ธยาน พมิ พิรตั น)

วันที่..........เดอื น.....................พ.ศ..............

แผนการจัดการเรยี นรูแบบบูรณาการที่ 10 96

รหัสวชิ า 20202-2104 วิชา การบรรจุภณั ฑ หนว ยที่ 4
ช่ือหนว ย การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเ พ่อื สง่ิ แวดลอ ม
สอนคร้งั ที่ 10
จำนวนช่ัวโมง 3 ช.ม.

สาระสำคญั

ปจจุบนั ขยะมูลฝอยทเี่ กิดขน้ึ ทวั่ ประเทศ มขี ยะที่เปน บรรจุภณั ฑและวัสดเุ หลอื ใชป ะปนอยูส งู ถึง 1 ใน 3 ของ
ปริมาณขยะท่ัวประเทศ ซึ่งมีศักยภาพในการนํากลับมาใชใ หมท ั้งในรูปของการใชซํ้าและ แปรรูปใชใหม แตข ยะสวนนี้
ถูกคัดแยกและนํากลับคืนเพียงรอยละ 15 สวนที่เหลือจะถูกนําไปกําจัดทิ้ง รวมกับขยะอื่น ๆ ซึ่งจะกอ ใหเกิดการ
ส้ินเปลืองงบประมาณและทรัพยากรธรรมชาติ การออกแบบบรรจภุ ัณฑ เพื่อส่งิ แวดลอมจึงเปนกลยุทธท ่ีสําคัญในการ
สนับสนุนใหมีการลดบรรจุภัณฑท ี่แหลง ผลิต และสงเสริม การนํากลับมาใชป ระโยชนข องบรรจภุ ัณฑภ ายหลังจากการ
บริโภคของประชาชน ซึง่ จะชว ยลดการจดั การ ปญหาดานบรรจุภณั ฑไ ด

สาระการเรียนรู

1. บรรจุภณั ฑก บั สง่ิ แวดลอ ม

สมรรถนะประจำหนว ย

ออกแบบบรรจุภณั ฑเพอื่ สิง่ แวดลอม

จดุ ประสงคการเรยี นรู

1. อธบิ ายความสาํ คญั ของบรรจภุ ณั ฑกบั สิ่งแวดลอมได

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

ข้ันนำเขาสูบทเรยี น
1. ครูผูสอนกลาวถึงปญหาขยะในประเทศไทย โดยยกตัวอยางแคมเปญรณรงค "งดใชถุงพลาสติก" ตามที่
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอม (ทส.) ไดออกกฎบังคับใชใหหางสรรพสินคา ซูเปอรมารเก็ต และราน
สะดวกซื้องดแจกถงุ พลาสติก ตั้งแตว นั ท่ี 1 มกราคม 2563 เปนตนไป ถือเปน กาวแรกของการนำไปสูการลดผลกระทบ
ตอ ส่ิงแวดลอม ภายใตโรดแมพ การจัดการขยะพลาสติก พ.ศ. 2561-2573 โดยมีเปาหมายหลักเพ่ือลดและเลิกการใช
พลาสตกิ รวมถงึ การนำขยะพลาสติก กลบั มาใชป ระโยชน
2. ครูสนทนากับผูเรียนและยกตัวอยา งขา วปญ หาทเี่ กดิ จากขยะเพ่ือนำเขาสบู ทเรียน
ขนั้ สอน
1. ครูใชสอ่ื PowerPoint ประกอบการบรรยายเร่ืองบรรจุภัณฑกบั สิง่ แวดลอ ม
1. บรรจุภณั ฑกบั สิ่งแวดลอ ม
เน่ืองจากปจจยั ทางสงั คมและเทคโนโลยที ี่ เปลี่ยนแปลงไป จาํ นวนประชากรทีเ่ พ่มิ ขึ้นอยา งรวดเรว็ รูปแบบการ
ดาํ เนินชีวิตมีความซับซอ นสะดวกสบาย เพิ่มข้ึน จํานวนผลิตภัณฑสินคาอุปโภคบริโภคมีจํานวน สูงข้ึน ความตองการ
บรรจุภัณฑม ีปริมาณเพ่ิมขึ้น ตามจํานวนผลิตภัณฑแ ละผูบริโภคท่ีเพ่ิมมากขึ้น ผลจากการเปล่ียนแปลงเพิ่มปริมาณ

97

บรรจุภัณฑอยาง รวดเร็ว แตการทําลายกําจัดบรรจภุ ัณฑหลังการบริโภค ไมท ันเวลาบรรจุภัณฑจ ํานวนมากกลายเปน
ขยะ เกดิ ปญหาสง่ิ แวดลอมสงผลกระทบตอ สงิ่ มีชีวิต

บรรจุภัณฑย ุคใหมต องเปนมิตรกับสิ่งแวดลอ มมีสวนชว ยลดผลกระทบในดานตาง ๆ ท่ีมีผลกระทบตอสิ่ง
แวดลอม ชว ยลดการใชทรพั ยากรอยา ง สิน้ เปลือง สามารถแปรรปู บรรจภุ ัณฑน าํ กลบั มาใชซาํ้ ใหมได บรรจภุ ณั ฑย คุ ใหม
จึงมีการออกแบบ โดยลดสว นประกอบท่ีเกินความจําเปนออกไป และนําเอาวัสดุธรรมชาติสามารถยอ ยสลายไดม า
เปนสวนประกอบชวยลดปริมาณขยะบรรจุภัณฑคงรูปท่ีไมยอยสลาย ซึ่งในขณะเดียวกันก็ถือเปน การลดปริมาณขยะ
ไปดว ย ดังน้ันบรรจุภัณฑยุคใหมจึงมักจะไดร ับการออกแบบใหมีน้ําหนักเบา และใชว ัสดุนอยเปนการรักษา
ทรพั ยากรธรรมชาติ และผลกระทบตอส่ิงแวดลอ มโดยตรง ขณะที่ บรรจุภัณฑน ้ันยงั คงทําหนา ท่ีในการปกปองสินคา ได
เชน เดิม ดังนั้นเมื่อพิจารณาถงึ หนาที่ของ บรรจุภัณฑอ ยางแทจ รงิ แลว จะพบวาในบางข้ันตอนสามารถลดการใชบรรจุ
ภัณฑที่มากเกิน ความจําเปน โดยทําใหบรรจภุ ณั ฑมขี นาดเลก็ ลง หรอื ลดจํานวนบรรจุภณั ฑท ี่ไมจาํ เปน ออกไป ยอ มเปน
การลดการใชพ ลงั งานในการขนสงและลดการใชว ัสดทุ รพั ยากรใหนอยลง เปน การอนรุ กั ษ รกั ษาสง่ิ แวดลอ ม

การนําบรรจุภัณฑกลับมารีไซเคิลอาจจะตอ งมีการแยกเอาสารบางตัวออก เพื่อใหไ ดวัตถุดิบ ที่ใชใ น
กระบวนการผลิตใหม เชน การแยกเหล็กออกจากเหล็กเคลือบดีบุก เพื่อนําวัสดุกลับเขาสู กระบวนการผลิตอีกครั้ง
ปจ จบุ นั นิยมใชว ัสดทุ ่เี ปนเนอื้ เดียวกัน เพ่อื สะดวกในการรไี ซเคลิ นํากลับ มาใชใ หม

2. ครูใชสื่อ PowerPoint ประกอบการบรรยายเรื่องบรรจุภัณฑท ่ีเปน มิตรกับส่ิงแวดลอ ม (Green
Packaging)

1.1 บรรจุภัณฑทีเ่ ปนมติ รกบั สงิ่ แวดลอม (Green Packaging)
บรรจุภัณฑน อกจากทําหนาที่ปกปอ งสินคา สรางความสะดวกสบายและส่ือสารทางการตลาด ปจ จุบันผู
ประกอบธุรกิจนิยมใชบรรจุภัณฑที่เปน มิตรกับโลกและสิ่งแวดลอม ในหลายประเทศเริ่มที่ จะใสใจในการผลิตบรรจุ
ภัณฑท ี่เปน มิตรกับส่ิงแวดลอ ม (Green Packaging) เพื่อใหค วามสําคัญ กับการที่จะชว ยดูแล รักษาโลกดว ยการลด
มลภาวะตา ง ๆ ทาํ ใหบ รรจุภณั ฑจ ําเปนตองพฒั นาและ ปรบั เปลยี่ นไปตามกระแสเพื่อสิง่ แวดลอม
บรรจุภัณฑท ่ีเปนมิตรกับสิ่งแวดลอ ม (Green Packaging) คือ บรรจุภัณฑท ี่คํานึงถึงผลกระทบที่มีตอ ส่ิง
แวดลอ ม มีบทบาทสําคัญตอ การคาระหวางประเทศ เน่ืองจากบรรจุภัณฑเปน ท่ีนิยมมากข้ึน ชว ยปกปอ ง สินคา แต
กลับเปน มลภาวะตอโลก กอ ใหเกิดปญ หา ขยะที่ไมสามารถยอ ยสลายเองไดต ามธรรมชาติ ซึ่ง มจี ํานวนเพ่ิมขนึ้ และกอ
ใหเกิดภาวะโลกรอนอกี ดว ย จึงไดม แี นวคดิ ในการออกแบบบรรจภุ ัณฑท เี่ ปน มิตรกับ สิง่ แวดลอ ม

98

บรรจุภัณฑท ี่เปน มิตรกับส่ิงแวดลอม (Green Packaging) เปนการเลือกใชวัสดุที่สามารถนํา กลับมาใชใ หม
หรืออาจจะเปน วัสดุที่มาจากธรรมชาตกิ ไ็ ด ซ่งึ การใชบรรจุภัณฑร ักษโลกเปน ผลมา จากความตระหนักถึงภาวะโลกรอ น
กันมากขน้ึ ปญ หาสิ่งแวดลอ มเปนพิษจากปริมาณขยะที่เกดิ จาก บรรจุภัณฑที่ไมส ามารถยอ ยสลายไดเองตามธรรมชาติ
หรือใชร ะยะเวลานานในการยอยสลาย

3. ครูใชส่อื PowerPoint ประกอบการบรรยายเรื่องการผลิตบรรจภุ ัณฑท่ีเปนมติ รกับสิ่งแวดลอม
1.2 การผลิตบรรจุภณั ฑท ีเ่ ปน มติ รกบั สิ่งแวดลอม
บรรจุภัณฑที่ไดร ับการวิจัยและพัฒนาอยา งมาก ในปจจบุ ัน คือ บรรจุภัณฑที่สามารถยอ ยสลายดว ยวิธี ทาง
ชีวภาพ (Biodegradable Packaging) โดยเฉพาะ บรรจุภัณฑอ าหารซ่ึงสามารถใชแ ทนกระดาษและโฟมได ซ่ึงบรรจุ
ภัณฑด ังกลาวผลิตจากปูนขาว แปง มนั ฝรงั่ และเสน ใยพืช ซง่ึ อาจเปน เสนใยใหมห รอื จากกระดาษ รไี ซเคลิ ผา นกระบวน
การทําใหพ องโดยใชไ อนํ้า แลวอบ ในอุปกรณท่ีมีลกั ษณะคลายกบั อุปกรณที่ใชใ นการผลิต โคนไอศกรีม นอกจากน้ีการ
ออกแบบยงั ใชกระบวนการใหมที่พิจารณาวงจรชวี ติ ของผลิตภณั ฑเปนหลัก (Life Cycle Assessment หรอื LCA) เร่ิม
ต้ังแต วิธีการผลิตวัตถุดิบจนถึงวิธีทําลายผลิตภัณฑหลังการใชง าน ทําใหไ ดบรรจุภัณฑที่เปน มิตรกับ สิ่งแวดลอมที่มี
คณุ ภาพสูงและมีความแข็งแรง ในขณะเดียวกันก็สามารถแขง ขันไดใ นตลาดดวย ตนทุนที่ไมสูงมากนัก ผลการวิจัยทาง
วิทยาศาสตรพ บวา กระบวนการผลิตบรรจุภัณฑด ังกลา วใช พลังงานนอ ยกวาเม่ือเทียบกับการผลิตบรรจุภัณฑอ าหาร
ทวั่ ไป นอกจากน้ีปริมาณกาซท่กี อ ใหเกิด ปรากฏการณเ รอื นกระจกที่ปลอยออกจากกระบวนการผลติ บรรจภุ ณั ฑอาหาร
ท่ัวไปจึงนอยกวา ดว ย และเม่ือนําบรรจุภัณฑไปทําลายโดยการตัดเปน ช้ินจะมีความออ นตัวในนํ้าปูนขาวจะถูกน้ําชะ
ออกไป ขยะท่ีเหลือจึงประกอบดว ยเสนใยพืชและแปง ที่สลายตัวไดเองตามธรรมชาติ สามารถ นําไปใชเ ปน ปุยเพื่อ
การเกษตรได ดังนั้น การผลิตบรรจุภัณฑท่ีเปนมิตรกับส่ิงแวดลอม จะชวยลด ตนทุนการผลิตและตน ทุนการเก็บ
รวบรวมขยะ แสดงใหเ ห็นวา ภาคอุตสาหกรรมจะใหค วามสนใจ ในผลติ ภัณฑท ี่เปนมติ รกับสิ่งแวดลอมหากผลติ ภณั ฑนั้น
มศี กั ยภาพในเชิงพาณิชย

99

ข้ันสรุปและการประยุกต
1. ครูสรุปบทเรยี น โดยใช PowerPoint และอภปิ รายซกั ถามขอสงสัย
2. ผูเรียนทำกิจกรรมแบบฝกทกั ษะ และแบบประเมินผลการเรยี นรู

สื่อการเรียนการสอน

1. หนงั สอื เรียน รหสั 20202-2104 การบรรจภุ ัณฑ ของสำนกั พมิ พเ อมพันธ
2. ส่อื Power Point
3. กจิ กรรมการเรียนการสอน

หลักฐาน

1. บนั ทึกการสอน
2. ใบเช็ครายชอ่ื
3. แผนจดั การเรยี นรู
4. การตรวจประเมินผลงาน

การวดั และการประเมนิ ผล

วธิ ีวัดผล
1. สังเกตพฤติกรรมรายบคุ คล
2. ตรวจกจิ กรรมสง เสรมิ คุณธรรมนำความรู
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู แบบฝกปฏิบตั ิ
4. ตรวจใบงาน

เครอ่ื งมอื วดั ผล
1. แบบสงั เกตพฤติกรรมรายบคุ คล
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู และแบบฝกปฏบิ ตั ิ
3. แบบประเมินกจิ กรรมใบงาน

เกณฑก ารประเมินผล
1. เกณฑผ า นการสงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล ตอ งไมมีชอ งปรบั ปรุง
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรมู เี กณฑผา น และแบบฝกปฏิบตั ิ 50%
3. แบบประเมนิ กิจกรรมใบงานมเี กณฑผ าน 50%

100

ใบงานท่ี 4.1

จุดประสงคก ารเรียนรู
1. อธบิ ายความสําคญั ของบรรจภุ ณั ฑกบั สิง่ แวดลอมได

คําช้ีแจง จงสรุปประโยชนของบรรจภุ ณั ฑท่เี ปนมติ รกบั สิ่งแวดลอม

บนั ทึกหลังการสอน 101

1. ผลการจดั การเรยี นรูตามแผนการสอน

1.1 วนั เดอื น ป ................สอนครงั้ ท่ี ....../18.... สาขา/ชัน้ ป ......................จำนวนผเู รียน............คน

มาเรยี นปกติ...........คน ขาดเรียน............คน ลาปวย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ เรื่อง/เน้อื หาสาระ :….……………………………………………………………………..…………...........

 สอนครบตามหวั ขอเรื่องในแผนฯ  สอนไมค รบเนื่องจาก..........................................

1.3 กจิ กรรม/วธิ ีการสอน

 ครูแนะนำและบอกจดุ ประสงค  ครอู ธบิ าย/ถาม-ตอบ/สาธติ  ทำแบบทดสอบกอนเรยี น

 ทำแบบทดสอบหลังเรียน  ทำแบบฝก หดั /โจทยปญหา  ทำใบกิจกรรม/ใบงาน

 อ่ืน ๆ (ระบ)ุ ...................................................................................

1.4 สื่อการเรียนรู/แหลง การเรียนรู : ………………………………………………………………………….............

2. ผลการเรียนรขู องผเู รียน/ผลการสอนของครู/ปญ หาที่พบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรียนรูของผูเ รยี น : …………………………..…….………….......................

.........................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทผี่ เู รยี นไดร บั : ...................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคณุ ธรรม จรยิ ธรรม และคานิยม : ……………………………………..….…………...........................

……………..........................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : …………………………………………………………………..…….……………….......................

……………..........................................................................................................................................................

2.5 ปญหาท่นี ำไปสกู ารวิจัย : …………………………………………………..….…………………........................………

……………..........................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชและปรบั ปรุงแผนการสอนครง้ั น้ี : ………………………………………………...................................

……………..........................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพัฒนาคณุ ภาพวธิ ีสอน/สอ่ื /การวดั ผล/เอกสารชว ยสอน........................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอ่ื ..........................................ผสู อน
(นางสาวณฐั ธยาน พมิ พริ ัตน)

วนั ที่..........เดอื น.....................พ.ศ..............

แผนการจดั การเรียนรูแบบบูรณาการท่ี 11 102

รหสั วชิ า 20202-2104 วชิ า การบรรจภุ ณั ฑ หนวยท่ี 4
ช่อื หนวย การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเพ่อื สิ่งแวดลอ ม
สอนครง้ั ท่ี 11
จำนวนชั่วโมง 3 ช.ม.

สาระสำคญั

ปจจุบันขยะมูลฝอยที่เกิดข้ึนท่ัวประเทศ มขี ยะทีเ่ ปนบรรจุภณั ฑแ ละวัสดุเหลอื ใชป ะปนอยูสงู ถึง 1 ใน 3 ของ
ปริมาณขยะท่ัวประเทศ ซ่ึงมศี ักยภาพในการนํากลับมาใชใ หมท้ังในรปู ของการใชซํ้าและ แปรรูปใชใหม แตข ยะสว นนี้
ถูกคัดแยกและนํากลับคืนเพียงรอ ยละ 15 สวนท่ีเหลือจะถูกนําไปกําจัดท้ิง รวมกับขยะอ่ืน ๆ ซึ่งจะกอใหเกิดการ
สิ้นเปลืองงบประมาณและทรัพยากรธรรมชาติ การออกแบบบรรจภุ ัณฑ เพื่อส่งิ แวดลอ มจึงเปนกลยุทธท่ีสําคัญในการ
สนับสนุนใหม กี ารลดบรรจุภัณฑท่ีแหลงผลิต และสง เสริม การนํากลับมาใชประโยชนข องบรรจุภัณฑภายหลังจากการ
บรโิ ภคของประชาชน ซ่ึงจะชว ยลดการจัดการ ปญ หาดานบรรจุภัณฑไ ด

สาระการเรียนรู

1. กลยุทธการออกแบบบรรจภุ ณั ฑเพอ่ื ส่ิงแวดลอม

สมรรถนะประจำหนวย

1. ออกแบบบรรจุภณั ฑเ พอื่ สิง่ แวดลอ ม

จุดประสงคก ารเรียนรู

1. อธบิ ายกลยทุ ธการออกแบบบรรจุภณั ฑเพ่ือสงิ่ แวดลอมได

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

ขั้นนำเขา สูบ ทเรยี น
1. ครใู ชเทคนคิ การสอนแบบซปิ ปาโมเดล (CIPPA MODEL) โดยการทบทวนความรูเดมิ จากสปั ดาหทผ่ี า นมา
โดยดึงความรเู ดมิ ของผเู รียนในเร่ืองท่ีจะเรยี น เพื่อชวยใหผูเรียนมีความพรอ มในการเชอ่ื มโยงความรใู หมก ับความรูเ ดิม
ของตน
2. ครูสนทนากับผูเรียนเรื่องกิจกรรมหรือการกระทําที่ทําใหล ดผล กระทบดา นส่ิงแวดลอ มเพ่ือนำเขาสู
บทเรียน
ขนั้ สอน
1. ครใู ชส ื่อ PowerPoint ประกอบการบรรยายเร่อื งบรรจุภณั ฑก บั สง่ิ แวดลอม
1. กลยทุ ธก ารออกแบบบรรจุภณั ฑเ พอื่ สิง่ แวดลอ ม
กลยุทธการออกแบบบรรจุภัณฑเ พื่อสิ่งแวดลอม คือ กิจกรรมหรือการกระทําท่ีทําใหลดผล กระทบดา นส่ิง
แวดลอม การเลือกกลยุทธจ ึงเปน การเลือกบนพื้นฐานของการประเมินผลกระทบดา น สิ่งแวดลอ ม การวิเคราะหต ัว
สินคา และการวิเคราะหดา นการตลาด

103

โดยทั่วไปบรรจภุ ัณฑถ ูกออกแบบมาเพื่อใชงานเพยี งครั้งเดยี วแลวกําจัดทิ้ง ซ่ึงทาํ ใหเกิดการ ใชท รัพยากรอยาง
ส้ินเปลืองและเสียคาใชจ ายในการกําจัด ผลจากการกําจัดขยะจากบรรจุภัณฑจ ะ ทําใหเกิดปญ หาดานส่ิงแวดลอ มใน
หลาย ๆ ดาน

ดังน้ัน การออกแบบบรรจุภัณฑเพ่ือสิ่งแวดลอมที่ดีจึงตองหากลยุทธท่ีเหมาะสมเพื่อสามารถ ลดปญหาขยะ
บรรจุภณั ฑ การส้ินเปลืองทรพั ยากร การนําบรรจุภณั ฑมาใชซา้ํ การนํากลับมา ใชใหมหรือรไี ซเคิล และการกาํ จดั ทงิ้ ท่ี
ไมก อ ใหเ กิดปญ หาสิ่งแวดลอม ในปจจุบันการจัดการขยะบรรจุ ภัณฑส ว นใหญย ังไมเ ปนมิตรตอส่ิงแวดลอม กลยุทธแ ต
ละดานยังมีขอจํากัด สิ่งท่ีนักออกแบบบรรจุ ภัณฑตองคํานึงถึง คือ ความพรอ มของเทคโนโลยี การเพ่ิมมูลคา ใหแก
สนิ คา และการจดั การท่ี สนับสนนุ กลยทุ ธก ารออกแบบบรรจุภัณฑเ พือ่ ส่งิ แวดลอมเปนจรงิ ได

2. ครูใชสื่อ PowerPoint ประกอบการบรรยายเรื่องการออกแบบบรรจุภัณฑเพื่อลดสว นประกอบที่เกิน
ความจาํ เปน
2.1 การออกแบบบรรจุภัณฑเพอ่ื ลดสวนประกอบทีเ่ กนิ ความจาํ เปน
ปริมาณขยะท่ีเกิดจากบรรจุภัณฑท ่ีมีสาเหตุมาจากการ ใชปริมาณบรรจุภัณฑม ากเกินความจําเปน การลด
สว น ประกอบของบรรจภุ ณั ฑท ่ไี มจําเปนตอ การทําหนา ท่ีของ บรรจภุ ัณฑจงึ เปนการลดปริมาณขยะไปในตัว

104

แนวทางปฏบิ ตั ิ
1. ลดกลองกระดาษท่ีใชบ รรจุอาหารขบเค้ียว ซึ่งมีบรรจุภัณฑช ั้นในอยู หรือลดช้ันของพลาสติกชั้นในท่ีมี
ชน้ั นอก หอหมุ อยแู ลว
2. ลดการใชฟล ม หอ หมุ กลอ งบรรจุภณั ฑช ั้นนอก ในกรณีทฟ่ี ลมหอหมุ ทาํ หนา ที่เพอื่ ปองกัน การเปด โดยอาจ
เปล่ียนมาปดสตกิ เกอรบ ริเวณจุดสาํ หรบั เปด หรอื ใชพลาสตกิ หดรดั เฉพาะบรเิ วณ จุดสาํ หรบั เปด
3. ลดการใชถาดพลาสตกิ ของสนิ คา ทีบ่ รรจใุ นกลองเมอื่ สินคานั้นมบี รรจุภัณฑช ้ันใน
4. ลดการตกแตง บรรจภุ ัณฑเ กินความจําเปน เชน โบ เชือก ปายหอ ยขางบรรจภุ ณั ฑ

3. ครใู ชสอ่ื PowerPoint ประกอบการบรรยายเรื่องการออกแบบบรรจภุ ัณฑใหมีนํ้าหนกั เบาหรอื ใชว ัสดุนอ ย

2.2 การออกแบบบรรจุภณั ฑใหมนี ํา้ หนักเบาหรือใชว สั ดนุ อ ย
วัตถุดิบท่ีนํามาใชเ ปนวัสดุภัณฑไดมาจากกระบวนการ ผลิตที่มีผลกระทบตอส่ิงแวดลอ มในดา นตาง ๆ มาก
นอ ย ข้นึ อยูกับชนดิ ของวัสดุภณั ฑ การออกแบบใหมีนา้ํ หนักเบา เปนการลดปริมาณที่ใชใ นการผลิตบรรจภุ ัณฑ จึงเปน
การ อนุรักษท รัพยากรธรรมชาติและลดผลกระทบตอสิ่งแวดลอม โดยตรง โดยท่ีบรรจุภัณฑน ั้นยังทําหนา ที่ปกปอง
สินคา เหมอื นเดิม
แนวทางปฏิบัติ
1. ลดความหนาของบรรจุภัณฑใหมีน้าํ หนักเบา แตส ามารถทาํ หนาที่บรรจุภัณฑไดเทา เดิม บรรจุภัณฑท ีม่ ีน้ํา
หนักเบาจะชวยลดพลังงานในการขนสง กลอ งพลาสติกท่ีใชในปจ จุบันสามารถ ลดความหนาไดมากถึงรอยละ 40 เชน
ถว ยพลาสตกิ ขวดพลาสติกบรรจุนํ้านม
2. ลดความสูงของกลองลงเพื่อใหบรรจุสินคาไดพอดี ไมม ีที่วา ง เชน ความสูง 225 มิลลิเมตร ลดลง 220
มิลลิเมตร ซ่งึ บรรจุสนิ คาไดเ ทา เดมิ และประหยัดวสั ดุไดรอ ยละ 9
3. ใชฟ ล มหรือพลาสติกหดรัดเพื่อรวมหนวยสินคา เขา ดวยกันแทนการใชก ลองจะเปน การลดน้ําหนักบรรจุ
ภัณฑช ้ันนอก และประหยัดพ้ืนที่ในการเก็บ เน่ืองจากฟล มมีนํ้าหนักเบา เชน ผักกาดดองกระปอ งเปล่ียนจากบรรจุ
กลอ งละ 24 กระปอ ง มาใชพ ลาสตกิ หดรดั แทน
4. ลดจาํ นวนดา นขางของบรรจุภณั ฑดานนอก เพอ่ื สามารถโชวส ินคา ทีอ่ ยูภ ายในและ ประหยดั วสั ดุ
5. ออกแบบกระปองใหบ รรจุภัณฑม ีน้ําหนักเบาโดยใหค วามหนาลดลง แตปริมาตร บรรจุเทาเดิม และ
สามารถบีบใหแ บนได เพอ่ื ลดพืน้ ท่ใี นการขนสง บรรจุภณั ฑท ่ใี ชแ ลว
6. เปลี่ยนชนิดของบรรจุภัณฑเ พ่ือลดน้ําหนัก เชน เปล่ียนจากขวดแกวมาเปน ขวดพลาสติก เปล่ียนจาก
กระปองมาเปนขวดพลาสติก หรือเปลยี่ นเปน ภาชนะบรรจุออ นต้ังได (Pouch) ทําให ประหยดั พลงั งานในการขนสง
7. ออกแบบกลอ งกระดาษเพ่ือใหเ กิดการใชประโยชนสูงสุด เชน ออกแบบกลอ งกระดาษ ลูกฟูกเพ่ือใชเปน
บรรจุภณั ฑช ัน้ นอกในการขนสง
8. ออกแบบโครงสรางเพื่อใหใชใ นข้ันตอนการผลิตนอ ยที่สุด มีข้ันตอนท่ีทําไดงาย และ ไมซับซอนมาก
เนื่องจากการผลิตทมี่ ขี น้ั ตอนการผลิตจาํ นวนมากจะเสยี คา ใชจา ยในการผลติ สูง

105

4. ครูใชส ือ่ PowerPoint ประกอบการบรรยายเรอ่ื งการออกแบบบรรจภุ ัณฑเ พอ่ื ใหสามารถนํากลบั มาใชซ าํ้
2.3 การออกแบบบรรจุภณั ฑเพอ่ื ใหสามารถนํากลับมาใชซ้ํา
การทําใหบรรจภุ ณั ฑมอี ายกุ ารใชงานยาวนานขนึ้ เพ่ือใหส ามารถนํากลบั มาใชซ้ําไดอีกหลายคร้ัง เปนการ ลด
ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละพลงั งาน การนํากลับมาใชซ้าํ เปน วธิ ีการลดผลกระทบตอ สง่ิ แวดลอ มไดดี อยางไรกต็ าม การนาํ
บรรจุภัณฑกลบั มาใชซ ้าํ ตอ งมคี วามแขง็ แรงและ ทนทาน ตอ งมีระบบการจัดเก็บบรรจุภณั ฑท่ใี ชแ ลว และ ระบบการทาํ
ความสะอาดที่มีประสิทธิภาพ ซ่ึงการออกแบบ บรรจุภัณฑเ พื่อใหสามารถนํากลับมาใชซํ้าจะเปน ประโยชน ตอ ผูผ ลิต
และผจู าํ หนาย

แนวทางปฏิบตั ิ
1. บรรจุภัณฑแ กว สามารถใชซ ํ้าไดห ลายครั้ง เชน ขวดน้ําด่ืม ขวดนํ้าโซดา ขวดนํ้าอัดลม และขวดแกวบรร
จุนํา้ นมสดสามารถนํากลับมาใชซ ้ําได 18-25 ครง้ั สาํ หรบั ระยะทางขนสง 100-200 กโิ ลเมตร
2. กลอ งพลาสติกและลังพลาสติกสามารถใชท ดแทนกลองกระดาษไดและนํากลบั มาใชซ ํ้า ไดห ลายครง้ั จึงช
วยลดปญหาทเ่ี กิดจากกลอ งกระดาษไดรอ ยละ 98.5
3. กลองกระดาษท่ีใชใ นการขนสง สามารถนาํ กลบั มาใชซ ํ้าไดห ลายครงั้
4. การออกแบบกลองสินคาเพื่อใหส ามารถนํากลับมาใชซ ้ําได ควรออกแบบใหสวยงาม และสามารถนําไป
บรรจสุ ่งิ ของอยา งอ่ืนไดอ ีกเมือ่ สินคาหมดแลว

5. ครูใชส อ่ื PowerPoint ประกอบการบรรยายเรือ่ งการออกแบบบรรจุภณั ฑเพอื่ ใหนํากลบั มาผลติ ใหม
2.4 การออกแบบบรรจุภัณฑเ พือ่ ใหน าํ กลบั มาผลิตใหม
การนํากลับมาผลิตใหมเปน การนาํ ของที่ใชแ ลว กลับมา ทําใหม หรือนาํ ช้ินสวนเกากลับมาทําใหม เพอ่ื ใหของ
เหลานี้ สามารถนาํ กลับมาใชไ ดเ หมือนเดิม
บรรจุภัณฑท ี่ใชแลวสามารถกลับไปสูก ระบวนการ ผลิตใหม หรือปรับปรงุ ใหมไ ดโดยตองมีระบบการจัดเก็บ
รวบรวมและขนสงที่เหมาะสม บรรจุภัณฑท่ีปรับปรุงใหมต อง มีภาพลักษณท ่ีสะดุดตามากขึ้นกวาเดิม ซ่ึงวิธีการน้ีจะ
ชวย ปองกนั ไมใหม ีขยะจากบรรจภุ ณั ฑ รวมท้งั ชว ยลดการใช ทรัพยากรธรรมชาติ และลดการกําจดั หลังการใชแ ลว

106

แนวทางปฏิบตั ิ
1. ควรออกแบบใหบรรจภุ ัณฑม ีโครงสรางหลกั ท่ีตอ งการการเปลี่ยนแปลงนอยทสี่ ุด เพื่อ ใหสามารถทดแทน
สวนประกอบของแตล ะรนุ ไดท กุ รุน
2. บรรจุภัณฑสามารถที่จะแยกสว นและนํามาประกอบเขาเหมือนเดิมไดงาย เพ่ือให ยกเอาสวนประกอบที่
ชาํ รุดทง้ิ ไป
3. คุณสมบัติทส่ี ําคญั ของสวนทน่ี ํากลบั มาตกแตง ใหมต องไมลดลงไปกวา เดิม
4. บรรจภุ ัณฑโ ลหะ เชน กระปองเครื่องดมื่ สามารถนําไปผลติ เปนเครือ่ งใชใ นชวี ิตประจําวนั ได

6. ครูใชสื่อ PowerPoint ประกอบการบรรยายเร่ืองการออกแบบบรรจุภัณฑเ พ่ือนํากลับมาใชใ หมห รือรี
ไซเคิล
2.5 การออกแบบบรรจุภณั ฑเ พ่ือนํากลับมาใชใ หมหรือรีไซเคิล
การนํากลับมาใชใ หมห รอื รีไซเคิลเปน การนาํ บรรจุภณั ฑ ไปแปรรปู ใหม ซง่ึ ตองแยกสารบางประเภทออกกอ น
เพื่อให ไดวัตถุดิบที่ใชในกระบวนการผลิตใหม เชน การแยกเหล็ก ออกจากเหล็กเคลือบดีบุกกอ นนําวัสดุกลับไปสู
กระบวนการ ผลิตใหม ซ่ึงการออกแบบเพื่อใหบรรจุภัณฑสามารถนํากลับ มาใชใหมหรือรีไซเคิลไดตองพิจารณาเลือก
วัสดุท่เี หมาะสม ดงั นี้

107

1) การออกแบบแกว เพ่ือนํากลบั มาใชใ หมห รอื รไี ซเคิล
แนวทางปฏิบตั ิ
การนําแกวกลับเขาสกู ระบวนการนํากลบั มาใชใ หมห รือรไี ซเคลิ จําเปนตองแยกสีแกว โดย ใชแรงงานคน

ซ่ึงสามารถลดผลกระทบดา นสง่ิ แวดลอมไดม ากกวา การผลิตแกว ใหม

2) การออกแบบกระดาษเพือ่ นํากลบั มาใชใหมห รือรีไซเคิล
กระดาษสว นใหญผลิตจากเย่ือไมจ ึงสามารถนํา กลับมาใชใหมห รือรีไซเคิลไดงา ย แตมีขอ จํากัด คือ

คุณภาพ จะลดลงเนื่องจากเสนใยจะสั้นกวาเดิม ทําใหม ีความเหนียว นอ ยกวากระดาษที่ผลิตจากเย่ือกระดาษใหม
กระดาษทีน่ าํ กลับมาใชใหมหรอื รไี ซเคลิ นยิ มนาํ ไปผลิตเปน แผนกัน กระแทก ถาดรองไข ถาดรองผลไม กระดาษพิมพ

.

แนวทางปฏบิ ตั ิ
1. กระดาษท่ีนํากลับมาใชใหมห รือรไี ซเคิลไมค วร เคลือบดวยสารใด ๆ แตถา จําเปน ควรเคลอื บดวยไข
เชน พาราฟน เพราะสามารถนาํ ไขมาใช ประโยชนได
2. กลอ งทผี่ ลติ จากกระดาษเคลอื บดว ยพลาสติกและเปลวอะลูมิเนียมไมเหมาะสมตอการ รีไซเคลิ
3. ควรออกแบบบรรจภุ ัณฑส ําหรับบรรจุอาหารชนดิ อาหารจานดว นดวยกระดาษหรือ กระดาษเคลอื บ
ไข เพราะเปน บรรจุภัณฑท ่ีใชครั้งเดยี วแลวทงิ้ มปี รมิ าณมาก
4. สติกเกอรหรือเทปทใ่ี ชบ นกลองกระดาษควรเปน ชนดิ ทีท่ าํ จากกระดาษและใชก าวฐานนํ้า
5. ควรนาํ กระดาษรีไซเคลิ มาทดแทนกระดาษจากเยอ่ื กระดาษใหมใ หมากท่สี ดุ
3) การออกแบบพลาสติกเพ่อื นาํ กลับมาใชใหมห รอื รไี ซเคลิ

108

พลาสติกสามารถผลติ เปนบรรจุภณั ฑไ ดท ุกชนิด ขนึ้ อยูก บั คุณสมบตั ขิ องเมด็ พลาสตกิ ทใ่ี ช แตก ารนาํ
พลาสตกิ มารไี ซเคลิ มีขอจาํ กดั ดังตอ ไปนี้

1. คุณภาพของพลาสติกที่ไดจากการรีไซเคลิ มีคุณภาพลดลง
2. เทคโนโลยีการรีไซเคิลมรี าคาแพงและยัง ไมสามารถรบั รองความปลอดภัยเร่ืองสารพษิ บางตัวท่ี เกิด
จากกระบวนการนาํ กลับมาใชใหมหรือรไี ซเคิล เชน สาร ไวนลิ คลอไรดโ มโนเมอร สารไดออกซนิ ซึ่งเปนสารกอมะเร็ง
3. การแยกชนิดของพลาสติกทําไดยาก จึงตอ งมีการระบุรหัสพลาสติก (ID Code) เพ่ือแสดงชนิดของ
พลาสติก
4. พลาสติกทบี่ รรจอุ าหารไมค วรนาํ มารีไซเคลิ เพราะมีการปนเปอ นสูง

พลาสติกทน่ี ํากลบั มาใชใหมหรือรไี ซเคิลจะตองมีระบบการจดั เก็บและรวบรวมทม่ี ีประสิทธภิ าพ รวมทงั้
มวี ธิ กี ารจดั เกบ็ หรือกําจดั สารพิษไมใหเ ปน อนั ตรายตอสง่ิ มชี วี ติ

แนวทางปฏิบตั ิ
1. พลาสติกท่ีใชทําบรรจุภัณฑจะตอ งระบุชนิดพลาสติกโดยใชระบบ SPI (Society of the Plastic
Industry) เพ่ือความสะดวกในการแยกชนดิ ของพลาสติก
2. บรรจุภณั ฑพ ลาสติกไมค วรเติมสี เพราะสีอาจปนเปอ นในอาหารและมีปญหาในการ รไี ซเคลิ
3. ไมควรพิมพข อความท่ีมีสบี นบรรจุภณั ฑพ ลาสตกิ เพราะจะทําใหม ปี ญหาในการรีไซเคลิ
4. บรรจภุ ณั ฑและสวนประกอบของบรรจภุ ณั ฑ เชน ฝา ตัวขวด ตอ งเปน พลาสตกิ ชนดิ เดยี วกัน
5. ฉลากทใ่ี ชค วรเปนพลาสตกิ ชนดิ เดยี วกนั กับบรรจภุ ณั ฑ และควรใชกาวทีเ่ ปน ฐานน้าํ

109

6. ฉลากทม่ี สี วนผสมของอะลมู ิเนยี มไมควรใชกับบรรจภุ ณั ฑท่ีเปน พลาสติก
7. หลีกเลี่ยงการใชพลาสตกิ ทีม่ ีหลายชั้นหรือเคลอื บดวยอะลมู ิเนยี ม เพราะทาํ ใหก ารแยก ชนิดวสั ดุของ
พลาสตกิ ทําไดยาก
4) การออกแบบโลหะเพือ่ นํากลับมาใชใ หมหรอื รไี ซเคลิ
โลหะท่ีนํามาผลิตเปน บรรจุภัณฑม ีอยู 2 ชนิด ไดแก เหล็กและอะลูมิเนียม สวนใหญน ํามาใชใ นการ
บรรจุอาหาร และเครื่องดืม่ โลหะท่ีนํามาผลิตเปน บรรจุภัณฑอาหารและ เครื่องด่ืมเปนแผน เหล็กเคลือบดีบุกเพื่อปอ ง
กนั ปฏกิ ิริยาทาง เคมีระหวางอาหารและเหล็ก นอกจากนยี้ ังมกี ารเคลือบทับ ดว ยแล็กเกอรช นดิ ตา ง ๆ เพื่อปอ งกันการ
เส่ือมคุณภาพของ อาหารและเครื่องด่ืม ดังน้ัน ในข้ันตอนการรีไซเคิลโลหะจึง จําเปน ตองแยกเอาดีบุกและแล็กเกอร
ออกจากโลหะหนกั กอ น เพอ่ื ใหเหล็กและอะลมู เิ นยี มสามารถนาํ ไปรีไซเคลิ ได

แนวทางปฏบิ ตั ิ
1. ไมควรใชโลหะหลายชนิดปะปนกัน
2. กระปองโลหะชนิดมีหวง ควรออกแบบใหห ว งติดอยูบนฝา และปอ งกันการกระจายตัวของขยะจาก
ฝา
3. นําโลหะทผ่ี านการรีไซเคลิ แลวมาใชในการออกแบบ
4. ควรใชฉลากท่ีทําจากฉลากกระดาษหรือพลาสติกที่ใชก าวฐานนํ้า ไมควรพิมพล ากสีบน กระปอง
เพราะเม็ดสีในฉลากจะปนเปอ นในวสั ดทุ ําใหคุณภาพลดลง

7. ครใู ชส อื่ PowerPoint ประกอบการบรรยายเรอื่ งการออกแบบบรรจภุ ณั ฑเ พอ่ื ใหสามารถกําจัดทิ้งไดอยา ง
ปลอดภยั

2.6 การออกแบบบรรจภุ ัณฑเพือ่ ใหส ามารถกาํ จดั ทง้ิ ไดอยา งปลอดภยั
บรรจุภณั ฑท่ีใชแลวถาไมส ามารถกาํ จัดทิ้งไดอ ยา งปลอดภยั จะกอ ใหเ กดิ ปญหากองขยะและ มลพษิ ดานตาง ๆ
ปจจุบันพบวา ปญ หาจากการใชบรรจภุ ัณฑ คือ ขยะบรรจุภัณฑ ซึ่งการกําจัดท้ิง หลังการใชสามารถทาํ ไดดังนี้ คือ การ
หมกั ใหยอยสลายเองตามธรรมชาติ (การทําปยุ ) การนาํ ไป ถมที่ การเผาทําลาย และการกําจัดท้ิง

110

แนวทางปฏิบัติ
1. ใชวสั ดุท่สี ามารถยอ ยสลายตวั เอง (Degradability) หรอื วสั ดุท่ผี ลิตจากวสั ดธุ รรมชาติ เพราะสามารถยอย
สลาย ไดเ องโดยธรรมชาติ หรือสามารถอยใู นธรรมชาติโดยไมก อ มลพิษ ดังนี้

1) เลือกใชบ รรจภุ ัณฑก ระดาษจากเยอื่ ชานออย เยื่อของตนสา หรือใยของฝาย
2) เลอื กใชบรรจุภณั ฑย อ ยสลายไดท ีท่ าํ จาก แปง มันสําปะหลงั ทีผ่ ลติ เปนจาน ชาม และถว ย
3) เลอื กใชบ รรจภุ ณั ฑยอยสลายไดจ ากใบตองอัดขึ้นรูปเปนภาชนะตา ง ๆ
4) เลือกใชบ รรจุภัณฑพลาสติกยอ ยสลายได เชน พลาสติกยอ ยสลายไดดว ยจุลินทรีย พลาสติกยอย
สลายไดด วยแสงแดด
5) เลือกใชบรรจภุ ณั ฑไมทีม่ คี วามแข็งแรงและคงทน เชน ลัง เขง ชะลอม ตะกรา
6) เลือกใชบรรจุภัณฑท ที่ าํ จากเครอ่ื งปนดินเผา เชน ขวด ไห
7) เลือกใชบ รรจุภัณฑท่ีทําจากฟลมท่ีรับประทานได เชน ฟล ม ท่ีผลิตไดจากสาร คารโ บไฮเดรตหรือ
โปรตนี
2. เม่ือนําบรรจุภัณฑไ ปเผาจะตอ งไมม ีสารอันตรายเกิดขึ้น เชน การเผาพลาสติกให ปลอดภัยจะตองใช
อณุ หภมู สิ งู มากเพือ่ สลายสารพิษ
3. บนฉลากบรรจุภัณฑค วรมีขอความระบุส่ิงที่ทําใหเกิดเปนพิษไดเม่ือนําบรรจุภัณฑไป กําจัดท้ิง เชน หมึก
สียอ ม กาว สารที่ใชบัดกรี

8. ครูใชสอื่ PowerPoint ประกอบการบรรยายเรอ่ื งการออกแบบบรรจภุ ณั ฑโ ดยไมใ ชบรรจภุ ณั ฑ
เมือ่ พจิ ารณาหนาท่ีของบรรจภุ ณั ฑแลว สามารถนาํ บรรจภุ ัณฑบางชนั้ ออกได โดยเฉพาะบรรจภุ ณั ฑช น้ั ท่ี 2
ซงึ่ เปน ปญหาดานบรรจภุ ณั ฑ คือ การใชบ รรจุภณั ฑเกนิ ความจาํ เปน

111

แนวทางปฏิบตั ิ
1. สินคาบางกลุมไมจําเปน ตองใชบ รรจุภัณฑ ไดแก สินคาเกษตร เชน มะพรา ว มะมว ง หัวผักกาด ซ่ึง
สามารถ ขนยายโดยใชร ถยนตและสามารถวางกองเพอ่ื จําหนายได
2. ถาหลกี เล่ียงการใชบ รรจุภณั ฑไ มไ ด ใหเปลีย่ นเปนใชบรรจุภัณฑใหน อยลง โดยลดการใชบ รรจภุ ณั ฑช ้นั ท่ี 2
3. การพิจารณาเปลี่ยนรูปแบบบรรจุภัณฑใ หม เชน ใชถ าดรองสินคาและใชฟ ล ม หดรัด ทําหนา ท่ีปกปอ ง
สินคา แทนกลอ งกระดาษหรือบรรจุภณั ฑข นสง อ่ืน ๆ
4. การใชบ รรจภุ ณั ฑท ีบ่ รโิ ภคบรรจุอาหาร เชน ถว ยโคนสําหรับบรรจุไอศกรมี ฟลมบรโิ ภค ท่หี อลกู อม

9. ครูใชส ่อื PowerPointประกอบการบรรยายเรื่องการออกแบบใหส ินคา มีความเขม ขนสูงหรือลดปรมิ าณนํา้
2.8 การออกแบบใหสนิ คามีความเขม ขน สงู หรอื ลดปริมาณนา้ํ
สินคา หลายชนิดสามารถผลติ ใหม ีความเขม ขน สงู เพอ่ื ใหผใู ชส ามารถเตมิ น้ําหรอื ของเหลวเพอื่ ทาํ ใหเจอื จางลง
ทาํ ใหบ รรจภุ ณั ฑมขี นาดเล็กลงหรือลดจาํ นวนบรรจภุ ัณฑ ท่ีตองใชล งได เปนการลดการใชพ ลงั งานในการขนสง และ ลด
การใชว ัสดุลง

112

แนวทางปฏิบตั ิ
1. การทําใหสินคา มีความเขมขน สูง เชน นํ้าหวาน เขม ขน น้ําผลไมเ ขมขน (ความเขม ขน 45 องศาบริกซ)
เม่อื ผสมน้าํ เปน เครอ่ื งด่ืมความหวานจะอยูในชวง 14-20 บริกซ ทาํ ใหล ดบรรจุภัณฑส ําหรับบรรจุเครื่องด่มื ความหวาน
ระดบั 14 บรกิ ซ
2. ลดปริมาณน้ําในสินคาลง เชน ลดน้ําในอาหารลง เพราะอาหารโดยทวั่ ไปจะมีนํา้ เปน องคป ระกอบสงู เชน
ผักหรือผลไมมีน้ําอยูร อ ยละ 80-90 นํ้านมสดมีน้ําอยูร อยละ 97 การลดนํ้า จากอาหารเหลา น้ีจะลดนํ้าหนักลงไดมาก
ทําใหบรรจุภณั ฑลดลงและคาขนสงลดลง

10. ครูใชส ่ือ PowerPoint ประกอบการบรรยายเรอ่ื งการออกแบบบรรจภุ ัณฑใ หม ีการรวมกลมุ ของหนวย

สินคา

2.9 การออกแบบบรรจภุ ัณฑใหมกี ารรวมกลมุ ของหนวยสินคา
การรวมกลุมของหนวยสินคาจํานวนมากยอมมีโอกาสลดคา ใชจ ายรวมของบรรจุภัณฑ เกี่ยวกับตนทุนบรรจุ
ภณั ฑแ ละคาขนสง เชน การบรรจุสนิ คา 12 ขวดตอกลองจะประหยัด บรรจุภัณฑไดม ากกวาการบรรจุสินคา 2 กลอ ง
กลองละ 6 ขวด
แนวทางปฏิบัติ
1. การออกแบบบรรจุภณั ฑช นั้ ในใหส ามารถซอนทับกันไดเ พ่อื ใหบ รรจุไดมากขนึ้ ทาํ ใหล ด ปรมิ าตรของบรรจุ
ภัณฑขนสง
2. การออกแบบปากขวดใหบานเพ่อื ใหสามารถวาง ซอนกันไดท ําใหบ รรจไุ ดม าก
3. การออกแบบใหแ ยกสวนประกอบได เชน การ ถอดประกอบไดข องขาโตะ กับตัวโตะที่สามารถถอดเก็บ
รวม ได ซึง่ จะประหยัดพน้ื ทข่ี องกลองบรรจภุ ัณฑได
4. การบรรจุใหม ีปรมิ าณมากตอหน่งึ หนวยบรรจุ สามารถลดพลงั งานในการขนสงไดและลดปริมาณขยะจาก
บรรจภุ ณั ฑได เชน ใชขวด 1 ลิตร บรรจุนา้ํ 1,000 แกลลอน จะเกิดขยะ 42.9 ลูกบาศกฟ ตุ แตถ า ใชขวด 3 ลิตร จะเกิด
ขยะเพยี ง 28.1 ลูกบาศกฟตุ

113

11. ครูใชส่อื PowerPoint ประกอบการบรรยายเรอ่ื งการออกแบบใหล ดจํานวนสที ี่ใชพมิ พบนบรรจภุ ณั ฑ

2.10 การออกแบบใหลดจํานวนสีทใี่ ชพมิ พบ นบรรจุภณั ฑ
การลดจํานวนสีที่พิมพจะชวยลดคา ใชจายของบรรจุ ภัณฑ นักออกแบบบรรจุภัณฑจึงตอ งออกแบบใหพ ิมพ
สีนอย ทส่ี ุด เชน การพิมพส เี ดียว โดยใชค วามสามารถในการ ออกแบบสรางความโดดเดนและความเปน เอกลกั ษณของ
บรรจุภัณฑ นอกจากนีว้ ัสดุเสริมตาง ๆ ที่ใชกบั บรรจุภัณฑ เชน สารยึดติดหรือกาว จะตอ งไมม ีสว นผสมของโลหะหนัก
เชน แคดเมยี ม สารหนู ทองแดง สงั กะสี ผงเงนิ หรอื ผงทองที่ ใชในการพิมพ
ขนั้ สรุปและการประยกุ ต
1. ครสู รปุ บทเรยี น โดยใช PowerPoint และอภปิ รายซักถามขอสงสัย

2. ผเู รยี นทำกจิ กรรมแบบฝก ทกั ษะ และแบบประเมินผลการเรยี นรู

สื่อการเรยี นการสอน

1. หนังสือเรียน รหสั 20202-2104 การบรรจภุ ัณฑ ของสำนักพมิ พเอมพันธ
2. สื่อ Power Point
3. กิจกรรมการเรยี นการสอน

หลกั ฐาน

1. บนั ทกึ การสอน
2. ใบเช็ครายชอื่
3. แผนจดั การเรียนรู
4. การตรวจประเมินผลงาน

การวดั และการประเมนิ ผล

วิธีวดั ผล
1. สงั เกตพฤติกรรมรายบคุ คล
2. ตรวจกจิ กรรมสงเสรมิ คุณธรรมนำความรู
3. ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู แบบฝก ปฏบิ ตั ิ
4. ตรวจใบงาน

เครือ่ งมอื วัดผล
1. แบบสงั เกตพฤติกรรมรายบคุ คล
2. แบบประเมินผลการเรียนรู และแบบฝกปฏบิ ัติ
3. แบบประเมนิ กจิ กรรมใบงาน

เกณฑการประเมินผล
1. เกณฑผ านการสังเกตพฤตกิ รรมรายบคุ คล ตองไมมีชอ งปรับปรุง
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรูมเี กณฑผ า น และแบบฝก ปฏบิ ตั ิ 50%
3. แบบประเมินกจิ กรรมใบงานมเี กณฑผ าน 50%

114

ใบงานที่ 4.2

จุดประสงคการเรยี นรู
2. อธิบายกลยทุ ธการออกแบบบรรจภุ ณั ฑเพ่อื ส่งิ แวดลอ มได

คําชี้แจง จงแสดงความคิดเห็นเก่ียวกับกลยทุ ธก ารออกแบบบรรจุภัณฑเพื่อสิ่งแวดลอ ม แลว สรุปในรูปแบบของ
Flow Chart

บันทึกหลังการสอน 115

1. ผลการจัดการเรียนรูตามแผนการสอน

1.1 วนั เดอื น ป ................สอนครั้งที่ ......./18.... สาขา/ชน้ั ป ......................จำนวนผูเ รยี น............คน

มาเรยี นปกติ...........คน ขาดเรยี น............คน ลาปว ย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หวั ขอ เร่อื ง/เนอ้ื หาสาระ :….……………………………………………………………………..…………...........

 สอนครบตามหัวขอเรือ่ งในแผนฯ  สอนไมครบเนื่องจาก..........................................

1.3 กจิ กรรม/วธิ ีการสอน

 ครแู นะนำและบอกจุดประสงค  ครอู ธิบาย/ถาม-ตอบ/สาธติ  ทำแบบทดสอบกอนเรยี น

 ทำแบบทดสอบหลังเรยี น  ทำแบบฝกหัด/โจทยปญ หา  ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน

 อื่น ๆ (ระบุ)...................................................................................

1.4 ส่ือการเรียนร/ู แหลงการเรียนรู : …………………………………………………………………………......................

2. ผลการเรียนรูข องผูเ รยี น/ผลการสอนของคร/ู ปญหาท่ีพบ

2.1 การวัดผลและประเมนิ ผล/ผลการเรียนรูของผเู รยี น : …………………………..…….………….......................

.........................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะท่ีผเู รยี นไดร บั : ...................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรม และคานยิ ม : ……………………………………..….…………...........................

……………..........................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : …………………………………………………………………..…….……………….......................

……………..........................................................................................................................................................

2.5 ปญหาท่นี ำไปสูก ารวจิ ัย : …………………………………………………..….………………….................................

……………..........................................................................................................................................................

3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชและปรับปรงุ แผนการสอนครั้งนี้ : ………………………………………………...................................

……………..........................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพฒั นาคุณภาพวิธสี อน/สอื่ /การวัดผล/เอกสารชว ยสอน........................................................

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ..........................................ผสู อน
(นางสาวณฐั ธยาน พมิ พริ ตั น)

วันท.ี่ .........เดือน.....................พ.ศ..............

116

แผนการจัดการเรียนรแู บบบรู ณาการท่ี 12 หนวยที่ 4

รหสั วชิ า 20202-2104 วิชา การบรรจภุ ณั ฑ สอนครั้งท่ี 12
ชื่อหนว ย การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเ พ่ือส่งิ แวดลอ ม จำนวนชว่ั โมง 3 ช.ม.

สาระสำคญั

ปจจุบันขยะมูลฝอยทีเ่ กิดข้นึ ทวั่ ประเทศ มขี ยะที่เปน บรรจุภณั ฑแ ละวัสดุเหลือใชปะปนอยูส ูงถึง 1 ใน 3 ของ
ปริมาณขยะท่ัวประเทศ ซ่ึงมีศักยภาพในการนํากลับมาใชใ หมทั้งในรปู ของการใชซ ํ้าและ แปรรูปใชใ หม แตข ยะสว นน้ี
ถูกคัดแยกและนํากลับคืนเพียงรอยละ 15 สว นที่เหลือจะถูกนําไปกําจัดท้ิง รวมกับขยะอื่น ๆ ซ่ึงจะกอ ใหเ กิดการ
สน้ิ เปลืองงบประมาณและทรัพยากรธรรมชาติ การออกแบบบรรจุภัณฑ เพื่อสง่ิ แวดลอมจึงเปน กลยุทธท ่ีสําคัญในการ
สนับสนุนใหม ีการลดบรรจุภัณฑท ี่แหลงผลิต และสงเสริม การนํากลับมาใชประโยชนของบรรจภุ ัณฑภ ายหลังจากการ
บรโิ ภคของประชาชน ซงึ่ จะชวยลดการจดั การ ปญหาดา นบรรจุภณั ฑได

สาระการเรยี นรู

1. บรรจุภณั ฑรกั ษโลก

สมรรถนะประจำหนวย

1. ออกแบบบรรจภุ ณั ฑเพือ่ ส่งิ แวดลอ ม

จุดประสงคก ารเรยี นรู

1. อธิบายลกั ษณะของบรรจภุ ณั ฑร กั ษโ ลกได

กิจกรรมการเรียนการสอน

ข้นั นำเขา สบู ทเรียน
1. ครใู ชเทคนคิ การสอนแบบซปิ ปาโมเดล (CIPPA MODEL) โดยการทบทวนความรูเดิมจากสปั ดาหทีผ่ า นมา
โดยดึงความรเู ดมิ ของผูเรียนในเร่ืองที่จะเรยี น เพ่ือชวยใหผูเรียนมีความพรอ มในการเชื่อมโยงความรูใหมก ับความรูเดิม
ของตน
2. ครูสนทนากับผูเรียนเร่ืองกิจกรรมหรือการกระทําท่ีทําใหล ดผลกระทบดา นส่ิงแวดลอ มเพ่ือนำเขาสู
บทเรียน
ขน้ั สอน
1. ครใู ชส อ่ื PowerPoint ประกอบการบรรยายเรื่องบรรจุภณั ฑร ักษโลก
3. บรรจภุ ณั ฑร ักษโ ลก
บรรจุภัณฑร ักษโลก หรือภาชนะยอ ยสลายไดเ องทางธรรมชาติ ซึ่งผลิต จากพลาสติกที่ยอ ยสลายไดเ องทาง
ธรรมชาติ ถูกออกแบบมาใหเกิดการ 3 บรรจุภัณฑร ักษโ ลก 2.10 การออกแบบใหลดจํานวนสีท่ีใชพ ิมพบนบรรจุภัณฑ
เปล่ียนแปลงคุณสมบัตขิ องพลาสติกจากปจ จัยในสภาพแวดลอม เชน ดาง กรด นํ้า ออกซเิ จน แสงแดง แรงลม รวมถึง

117

เอนไซมในจุลินทรีย ทําใหเ กดิ การเปลยี่ นแปลงโครงสรา งทางเคมีแลวกลาย สภาพเปน สารท่ีถูกดดู ซึมและยอยสลายตอ
ไดอยา งสมบูรณโดยจุลนิ ทรีย ทาํ ใหไดมาซง่ึ กาซ คารบอนไดออกไซด น้ํา สารอนิ ทรยี  และมวลชีวภาพ

บรรจุภัณฑรักษโ ลกเปน บรรจุภัณฑท่เี หมาะกบั รา น อาหาร รานขนม รา นกาแฟ ทใี่ นแตล ะวนั ตอ งใชบ รรจภุ ัณฑ
เปนจาํ นวนมาก เชน แกว พลาสติก กลองอาหารกระดาษ ถงุ กระดาษรักษโลก กลอ งไปรษณีย หรือกลองไฮบริด ซึง่ ถา ผู
ประกอบการหันมาใชบรรจุภณั ฑร ักษโลกทย่ี อ ยสลาย ไดเ องทางธรรมชาติ ทใี่ ชเ วลาการยอยสลายเพียง 5 ป กท็ ําใหส ิ่ง
แวดลอมทางธรรมชาติดีขน้ึ และอยกู ับโลกไดตลอดไป

2. ครูใชสอ่ื PowerPoint ประกอบการบรรยายเร่ืองบรรจุภณั ฑรักษโ ลกกบั การอนรุ ักษสงิ่ แวดลอ ม
3.1 บรรจภุ ณั ฑร ักษโลกกบั การอนุรกั ษส ง่ิ แวดลอม
ในอดีตการออกแบบบรรจภุ ัณฑสาํ เรจ็ รูปของวงการอุตสาหกรรมบรรจภุ ัณฑ มุงเนนให ความสําคัญกบั ตน ทนุ
การผลิตและการทําหนา ที่รักษาคุณภาพของสินคา มากกวาคํานึงถึง วิธีการกําจัดขยะบรรจุภัณฑท ่ีใชแลว สงผลใหมี
ปรมิ าณขยะโดยเฉพาะขยะประเภทบรรจภุ ณั ฑ อาหารและเคร่อื งดืม่ ทีไ่ มสามารถยอยสลายไดตามธรรมชาตหิ รือตอ งใช
ระยะเวลาในการยอ ยสลาย เม่ือนําไปทําลายอยา งไมถ ูกวิธี เชน การเผา ก็ยังกอ ใหเกิดปญ หามลพิษที่สงผลกระทบตอ
สขุ ภาพ
ปญ หาส่ิงแวดลอ มท่ีเกิดจากบรรจุภัณฑเ ปนขยะที่มองเห็นไดง า ย เมื่อใชแ ลว ทิ้งก็กอใหเ กิด ขยะตามถนน
หนทางหรอื แหลงชมุ ชน และสง ผลกระทบตอ สิ่งแวดลอ มโดยตรง เพราะบรรจุภัณฑ โดยเฉพาะบรรจุภัณฑอาหารและ
เคร่ืองดื่ม ผลิตจากพลาสติกและโฟมถือเปน สว นหน่ึงของขยะ มูลฝอย นอกจากนั้นการผลิตหรือทําลายบรรจุภัณฑ
เหลาน้ียังอาจทําใหเ กิดสารพิษในอากาศ เนื่องจากอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑเ ปนแหลงใชพ ลังงานตา ง ๆ โดยใน
กระบวนการผลิตและแปรรูป ยังมีสารบางประเภท เชน CFC (Chlorofluorocarbons) เปนตัวทําลายโอโซนในชั้น
บรรยากาศ จนทําใหโลกรอน และภาวะโลกรอ นกอใหเ กิดอันตรายตอผูค นและระบบนิเวศ เชน เกิดคล่ืน ความรอ น
ความแหงแลง และน้ําทว ม ปญ หาขยะที่เกิดจากบรรจุภัณฑ เปนสาเหตุสําคัญทําใหเกิดปญหาดานสิ่งแวดลอ ม ซึ่ง
หมายถงึ การที่สภาพแวดลอ มไมสามารถฟนตัวเองได หรือไมสามารถนํากลับมาใชป ระโยชนไดด ี เชนเดิมได และยงั ทํา
ใหเกิดผลกระทบในหลาย ๆ ลกั ษณะ เชน

118

จากผลกระทบตอสิ่งแวดลอมที่เกิดจากบรรจุภัณฑ ทําใหองคก รและหนวยงานท่ีมีหนาที่ รับผิดชอบไดวิ
เคราหระดับความรุนแรง และผลกระทบที่เกิดข้นึ เพ่ือหาแนวทางและวธิ ีจัดการตอ ปญหาสง่ิ แวดลอมทําใหข ยะบรรจุ
ภัณฑล ดลงอยางมีประสทิ ธิภาพ จงึ เกิดเปนกระแสการอนุรักษ ส่ิงแวดลอ มโดยมีการรณรงคแ ละจดั กิจกรรมในหลาย ๆ
รปู แบบเพื่อเปนการลดปญ หาขยะจาก บรรจภุ ัณฑ เชน

1. รณรงคใหผ ูป ระกอบการเหน็ ความสาํ คัญของการใชบรรจภุ ณั ฑท่สี ามารถนํากลับมาใชซ้าํ ได หรือเปนบรรจุ
ภณั ฑประเภทกลอ งกระดาษ พาเลตกระดาษ หรืออ่ืน ๆ ท่ีนําไปเขา กระบวนการแลว ผลิตเปนบรรจุภัณฑท ี่เหมาะสม
เพอ่ื นาํ กลับมาใชไ ดอ ีกคร้งั โดยไมกอมลพษิ

2. รณรงคใ หผูป ระกอบการเห็นความสําคัญในการออกแบบและเลือกใชวัสดบุ รรจภุ ัณฑที่ สามารถยอ ยสลาย
ไดเ มือ่ นําไปฝงกลบ เชน ชามกระดาษ ถวยกระดาษ ถาดกระดาษใส อาหาร และอ่นื ๆ

3. รณรงคและจัดกจิ กรรมสรา งจิตสํานึกใหกบั ประชาชนในการคดั แยกขยะกอนท้ิง
4. ประชาสัมพนั ธใหประชาชนเหน็ ความสําคญั ของปญ หาส่ิงแวดลอ มทเี่ กดิ จากขยะ บรรจภุ ัณฑ สงเสริมใหใ ช
ถุงผา หรือลดละเลิกและหลีกเลี่ยงสิ่งของหรือบรรจุภัณฑท่ีจะ สรา งปญหาขยะรวมท้ังเปนมลพิษตอสิ่งแวดลอม เชน
หลกี เลย่ี งการใชก ลองโฟมและ สินคา ทีบ่ รรจอุ ยูใ นกลองโฟม
5. สงเสริมใหน ําบรรจุภัณฑใชแลว กลบั มาใชใหม เชน การเลือกใชถุงผา ใชต ะกรา หรือ เครอ่ื งจักสานเมื่อตอ ง
ไปซ้ือของทตี่ ลาดแทนการใชถุงพลาสติก

3. ครูใชส่อื PowerPoint ประกอบการบรรยายเร่ืองประเภทวสั ดบุ รรจุภัณฑร กั ษโ ลก
3.2 ประเภทวสั ดบุ รรจภุ ัณฑร ักษโลก
ปจจุบันมีนวัตกรรมและเทคโนโลยีในการออกแบบบรรจุภัณฑรักษโ ลกรูปแบบใหม ๆ เกิดข้ึนมากมาย ท้ัง
บรรจุภัณฑสําเร็จรูปที่โรงงานผลิตออกมาวางจําหนายในทอ งตลาดและเจา ของธุรกิจ ที่คิดคนผลิตออกมาใหมเ พื่อให
ตอบสนองความตองการของสงั คมและเหมาะสมกับผลติ ภัณฑ โดยประเภทของบรรจภุ ณั ฑร ักษโลก มดี ังน้ี

• กระดาษคราฟต
กระดาษคราฟต (Kraft Paper) เปนวัสดุบรรจุภัณฑท่ีไดร ับความ นิยมสูง เน่ืองจากมีความเหนียว

และแข็งแรงสามารถปกปอ งการ กระแทก การเสยี ดสี และมคี ุณสมบัตใิ นการตา นทานการเปย กน้ําไดดี เพราะผลติ จาก
เยื่อเคมีท่ีไดจากกระบวนการคราฟต โดยใชสารเคมีและ ความรอ นในการแยกเนื้อไมใ หเปน เยื่อกระดาษ กระดาษ

119

คราฟตทีน่ ยิ ม นํามาผลิตเปนวัสดุบรรจุภัณฑม ีหลายประเภท เชน กระดาษคราฟต สีขาว (เกดิ จากการฟอกสใี หม ีเนอื้ สี
ขาว) กระดาษคราฟตสีเหลอื งออ น ธรรมชาติ กระดาษคราฟตสีเหลืองทอง

• กลองเกบ็ เอกสารหรอื กลองใสเอกสาร
กลอ งเก็บเอกสารหรอื กลอ งใสเอกสาร ทาํ จากกระดาษ เปน นวัตกรรมบรรจุภณั ฑอีกรปู แบบหนึ่งที่

ออกแบบและผลติ ขึ้นมาเพ่ือใช แทนบรรจภุ ัณฑพลาสติก ขอดีของกลองเก็บเอกสารหรือกลอ งใสเ อกสาร จากกระดาษ
คือ น้ําหนักเบา ปอ งกันความช้ืนไดด ี เหมาะกับการขนยาย หรือใชใสเอกสารใหเ ปนระเบียบ และพับเก็บไดเ มื่อไมใ ช
งาน

• กระดาษลูกฟูกมวน 2 ชนั้
กระดาษลูกฟูกจะมีลักษณะเปน คลื่นหรือลอนลูกฟูก ประกอบดว ยกระดาษแผน เรียบ 2 แผน

ประกบติดกัน โดยมีลอนกระดาษอยูต รงกลาง สําหรับกระดาษลูกฟูกมว น 2 ชั้น จะประกอบดวยกระดาษแผน เรยี บ 1
แผน ประกบติดกับลอนลูกฟกู 1 แผน สว นใหญหนากวาง 48 นวิ้ ปริมาณน้ําหนกั แตกตางกัน จะมีขนาดน้ําหนักตง้ั แต
10 25 และ 40 กิโลกรัม นิยมใชเปนบรรจุภัณฑก ันกระแทก เชน

- ใชก นั กระแทกสนิ คาทบี่ รรจุอยูในกลองกระดาษ หรอื บรรจอุ ยใู นบรรจภุ ัณฑอ ่นื ๆ
- ใชก ระดาษลูกฟูกมว น 2 ชั้น วางบนพาเลตกอ นวางสินคาเพื่อกันปอ งกันความเสียหาย จากการ
เคลอ่ื นยายหรือปองกันกลอ งสินคา ขาดชํารดุ จากการกระแทก
- ใชปูพ้นื เพอื่ ปองกนั ความอับชนื้ หรือปอ งกนั ไมใ หกลองสินคาดูเกา จากรอยขีดขว น
- ใชใ นระบบขนสง โดยวางรองตคู อนเทนเนอรดา นในเพื่อกันกระแทก

120

• กลองไฮบริด
กลอ งไฮบริด เปน บรรจุภัณฑรักษโ ลกผลติ จากกระดาษและพลาสติก PET ตัวบรรจุภณั ฑย อยสลาย

ไดเองตามธรรมชาติ สว นฝาปด PET นําไปรีไซเคิลใหมและนํากลับไปใชใ นอุตสาหกรรมพลาสติก นิยมใชเ ปน บรรจุ
ภณั ฑอ าหารและเครอื่ งดื่ม มีฝาปด สามารถโชวอาหารทีอ่ ยูภายในได เพราะตวั บรรจภุ ัณฑมีฝาพลาสติกใสปดทับ ทาํ ให
มองเหน็ อาหารหรอื สินคา ประเภทของกนิ ที่บรรจุอยูด า นใน เปนนวัตกรรมบรรจุภัณฑท่ี ผูประกอบการรานอาหารและ
นักธุรกิจ SME นิยมใชเพราะนอกจากมี ความสวยงามเปน บรรจุภณั ฑร ักษโ ลก การมองเห็นสินคาที่บรรจอุ ยู ดา นในยัง
สามารถกระตนุ ยอดขายสินคา ไดด ีอีกดว ย

• ถาดกระดาษใสอ าหาร ถาดกระดาษใสอ าหาร
เปน บรรจุภัณฑรักษโลกอีกรูปแบบหน่ึง ทน่ี ิยมใชสําหรับใสอาหารโดยเฉพาะธุรกิจประเภทรานคา

รานอาหาร รานเบเกอรี กลุม ธุรกิจใหบ ริการและจัดแสดงสินคา สวนใหญผลิต จากกระดาษนําเขา จากตา งประเทศ
คุณภาพดี ทนทานและปองกัน รั่วซึมได สะดวกสําหรับผูบ รโิ ภคเพราะถืองายถนัดมือ ขอ ดีของ ถาดกระดาษใสอ าหาร
ยงั สามารถพิมพล วดลายตราสินคา ไวท่ี บรรจภุ ณั ฑ ทาํ ใหม คี วามสวยงามและเปนที่จดจําของลูกคาไดง าย

121

• พาเลตกระดาษ พาเลตกระดาษ
เปนวัสดุบรรจุภัณฑท ่ีมีบทบาทสําคัญ ตอ ธุรกิจขนสง เพราะสามารถใชทดแทนพาเลตไมหรือ พา

เลตพลาสติกไดเปนอยางดี สามารถยอ ยสลายไดต าม ธรรมชาติ ทําจากกระดาษลกู ฟูกหนาพิเศษ แตมีนา้ํ หนักเบา และ
สามารถรองรับน้าํ หนักไดม ากถงึ 1,000 กิโลกรมั

• กลองไปรษณีย
กลองไปรษณียเปนบรรจุภัณฑรักษโลกท่ีมีบทบาทสําคัญ อยา งมากทั้งธุรกิจท่ัวไปและธุรกิจออน

ไลน โดยเฉพาะในยุค Thailand 4.0 โมเดลพัฒนาเศรษฐกิจท่ีเปล่ียนเศรษฐกิจแบบเดิม ไปสูเศรษฐกิจท่ีขับเคลื่อนดวย
นวตั กรรมหรือขบั เคลื่อนดวย เทคโนโลยี ทําใหม ีธุรกจิ ออนไลนเกดิ ขึ้นมากมาย รวมไปถงึ ธุรกิจ ท่วั ไปทมี่ ีการผสมผสาน
หรือประยุกตก ารทําธุรกิจบนสังคม เครือขายควบคูไ ปดวย กลองไปรษณียถ ูกออกแบบและผลิตออกมาหลายรูปแบบ
และหลายขนาด เพ่อื ตอบสนองตอความตองการของตลาด เชน

1) กลอ งไปรษณียไ ดคัต เปน กลองไปรษณียท ําจากกระดาษลูกฟูก 3 ช้ัน ลอน B สีขาว (KS) มี
ความหนา และแขง็ แรง ผลติ ออกมาหลายขนาดใหเ หมาะกับการ จัดสง สินคา หลายประเภท

2) กลอ งไปรษณียฝ าชน สีนํ้าตาลทอง (KA) มีจาหนา เปน กลองไปรษณียท่ีทําจาก กระดาษลูกฟูก
แข็งแรง ทนทาน นา้ํ หนกั เบา และราคาถูก มหี ลายขนาด

3) กลองไปรษณียฝาชน สนี ํ้าตาลธรรมชาติ (KT) มีจา หนา มี FSC ทําจากกระดาษ ลูกฟูก แข็งแรง
ทนทาน นาํ้ หนักเบา มหี ลายขนาด

4) กลองไปรษณีย ขนาด Kerry เปนกลองไปรษณียฝาชน RSC สีขาว (KS) ประกอบ ดว ยกระดาษ
ลกู ฟูก 3 ชั้น สีขาว ลอน C นํ้าหนกั เบา แขง็ แรงดวยสูตรการผลิต ลูกฟกู แบบพเิ ศษ มหี ลายขนาด

• กลองกระดาษลูกฟกู
กลอ งกระดาษลูกฟูก เปน บรรจุภัณฑเพ่ือสิ่งแวดลอ มท่ีสําคัญและจําเปน อยางมากตอธุรกิจทุก

ประเภท เพราะเปน บรรจุภัณฑที่มีลกั ษณะเดน สามารถพิมพล าย พิมพต ราสินคา หรือพิมพข อ ความ ลงบนกลอ งทําให
สินคาไดร บั ความสนใจมากข้ึน กลองกระดาษลูกฟกู มีนํ้าหนักเบา ทรงตัวไดดี สะดวกตอ การบรรจุและขนยา ยสินคา มี
หลายขนาดและหลายรูปแบบ ราคาไมแพง เปน บรรจุภัณฑ ที่งา ยตอ การยอยสลาย รวมท้ังนํามาผา นกระบวนการเพ่ือ
นาํ กลับมาใชใ หมไ ด ชวยสรางภาพลักษณ ใหกบั สนิ คา ทอ่ี ยูภายใน เนอื่ งจากมีสวนสนบั สนุนการอนุรกั ษสิง่ แวดลอม

122

กลอ งกระดาษลูกฟูกทํามาจากแผนกระดาษลูกฟูกมีขนาดและราคาใหเ ลือก ต้ังแตข นาดเล็ก ไป
จนถงึ ขนาดใหญ โดยมคี วามหลากหลายของลอนกระดาษใหเลอื กใชต ามความเหมาะสมของ ผลิตภัณฑ เชน

1) กลองกระดาษ ลูกฟูกสองชั้น (Single Face) เปนกลอ งบรรจุภัณฑ จากกระดาษลูกฟูกที่ไดร ับ
ความนยิ มสงู สุด และ เปนชนิดกลองท่มี รี าคา ถูกที่สุดเหมาะกับธรุ กิจ SME ทุกประเภท

2) กลอ งกระดาษ ลูกฟูกสามชั้น (Single Wall) สามารถรับนํ้าหนัก ไดม ากเหมาะกับสินคา หรือ
พสั ดุขนาดกลาง

3) กลองกระดาษลูกฟูก หา ช้ัน (Double Wall) สามารถ รับน้ําหนักไดมากกวาแบบท่ี 1 และ 2
โดยแตล ะลอนจะมคี วามสามารถที่ตางกันออกไป เปน คณุ สมบตั พิ ิเศษชวยให รับแรงกระแทก การเจาะทะลไุ ดด ียง่ิ ข้นึ

4) กลองกระดาษลูกฟูกเจ็ดชั้น (Triple Wall) เปน ขนาดกลองกระดาษลูกฟูกที่หนา และแข็งแรง
ท่สี ดุ เหมาะสาํ หรบั สนิ คาหรือผลิตภณั ฑที่มนี ้ําหนกั มาก

• บรรจภุ ณั ฑอาหาร
บรรจุภัณฑอาหารที่ผลิตจากวัสดุธรรมชาติปจจุบันมีหลากหลายรูปแบบ ทําจากวัสดุธรรมชาติ

หลายชนดิ เชน เยื่อกระดาษจากไมเนื้อออ นหรือไมเศรษฐกิจ เชน ยูคาลปิ ตสั ไมสน และไม เน้ือออ นชนดิ อ่นื ๆ ขอดีคอื
เมื่อใชแลวสามารถปลูกทดแทนข้ึนมาใหมได หรือผลติ จากพืชที่เกิด จากการคิดคน วจิ ัยจนกลายเปน นวตั กรรมใหม ๆ
เชน บรรจุภัณฑอาหารจากชานออย จากผักตบชวา หรือจากเสนใยกลวย ขอดีและคุณสมบัติ พิเศษของบรรจุภัณฑ
อาหารเหลา นี้ นอกจาก ยอยสลายไดอ ยางรวดเร็วดวยวิธีธรรมชาติ ยัง สามารถใสอาหารไดท ั้งรอนและเย็น บาง
ประเภท สามารถนําเขา ไมโครเวฟได ทําใหไ ดรับความนิยม อยางมากจากผูประกอบการและผูบริโภค เพราะ ไดร ับ
ความสะดวกสบาย สอดคลองกับวิถีชีวติ ของคนในยคุ ปจจบุ นั

4. ครใู ชส่อื PowerPoint ประกอบการบรรยายเร่ืองรูปแบบบรรจภุ ณั ฑรักษโ ลก
3.3 รูปแบบบรรจุภณั ฑรกั ษโลก
นวตั กรรมบรรจภุ ณั ฑอาหารรกั ษโ ลกมมี ากมายหลากหลายประเภท สามารถเลือกซื้อบรรจภุ ณั ฑ สําเรจ็ รูปที่
โรงงานผลติ ออกมาจําหนาย หรอื ออกแบบส่ังผลติ ใหม ีเอกลักษณเ หมาะสมกบั สนิ คา หรอื แบรนดต ามความตอ งการ ซ่ึง
รูปแบบบรรจุภณั ฑรักษโลกที่นยิ มใชกันทั่วไป ไดแก
1. ชามกระดาษ มที ั้งชามกระดาษแบบพรอมฝาปด แบนเรียบ แบบธรรมดา และแบบพมิ พลายสวยงาม

2. กลองกระดาษใสขนม ท้งั แบบธรรมดา มีฝาปด และแบบ ฝาใสสามารถมองเห็นสินคา ท่บี รรจุอยูภายในได

123

3. กลอ งกระดาษใสอ าหาร มที ั้งกลอ งขาวกระดาษ 2 ชอ ง 3 ชอ ง 5 ชอ ง ขนาด S M L รวมท้ังกลองกระดาษ
ใสอ าหาร ทรงกวางและสงู ขนาด 16 26 32 45 49 ออนซ ใหเ ลอื กใช ตามความเหมาะสม

4. กลองไกท อด หรือกลอ งหมูทอด มีหลายขนาด คุณสมบัตพิ ิเศษ สามารถรักษาคุณภาพของสินคา ใหก รอบ
อรอย ไดน าน

5. กลองไฮบรดิ เปนกลอ งใสอาหารทม่ี ีฝาใสสามารถมองเห็นอาหารที่อยูภายใน ชว ยกระตนุ ความสนใจของ
ลกู คา เปน การสง เสรมิ การขายไดอ ยางดี

6. ถาดกระดาษ มีหลายขนาด ทั้งแบบสีขาวลายไทยและถาดกระดาษสีน้ําตาลธรรมชาติ ใชสําหรับใสขนม
ปง ปง ลกู ชน้ิ ปง ลูกช้นิ ทอด ของคาวตาง ๆ

7. ถาดใสแกว เปน เย่ือกระดาษขึ้นรปู มีทั้งแบบวางเคร่ืองดื่มได 2 ชอ ง และ 4 ชอง เพ่ือกันกระแทก เหมาะ
สําหรับผปู ระกอบการธรุ กจิ บริการรับจดั เลีย้ งนอกสถานท่หี รอื งานอบรม สัมมนาตา ง ๆ

8. แกว กระดาษ หรือถวยกระดาษ เปนแกว กระดาษใส เคร่ืองดื่มแบบรอนและเย็น เชน แกว กาแฟกระดาษ
แกวเครื่องด่ืม มีทั้งแบบสีขาว ลายไทย ลายดอกไม ขนาด 4 8 12 16 20 22 28 ออนซ ราคาขึ้นอยูกับขนาดและ
ประเภทของบรรจภุ ัณฑ

9. บรรจุภณั ฑอาหารและเครอ่ื งดมื่ ทีส่ ามารถนาํ อนุ ใน ไมโครเวฟได เหมาะสําหรบั ธุรกิจทผี่ ลิตสินคาประเภท
อาหารแปรรูป อาหารสําเร็จรูปพรอ ม รับประทาน หรือธุรกิจสง อาหาร (Delivery) แบรนดตามความตองการ ซ่ึง
รูปแบบบรรจภุ ัณฑรักษโ ลกทนี่ ยิ มใชก ันท่วั ไปได

124

5. ครใู ชส่ือ PowerPoint ประกอบการบรรยายเรอ่ื งประโยชนของบรรจุภณั ฑรกั ษโลก
3.4 ประโยชนของบรรจุภัณฑรกั ษโลก
สําหรับประโยชนของบรรจุภัณฑรักษโลก นอกจากอํานวยความสะดวกใหกับผูประกอบการ และผูบริโภค
รวมท้ังสามารถสงเสริมการขายใหก ับธรุ กิจไดเ ปนอยางดีแลว ขอ ดีของบรรจุภัณฑที่ ผลิตจากเสนใยพืช อาจเปนเสนใย
ใหมห รอื เสน ใยจากกระดาษรไี ซเคิล ยังมีประโยชน ดงั นี
1. สามารถนาํ ไปใชเ ปนปุย เพ่ือการเกษตรได เน่อื งจากขยะจากบรรจุภณั ฑเหลา น้ี ประกอบดว ยเสน ใยพืชและ
แปง ที่ยอ ยสลายไดเ องตามธรรมชาติ ออ นตัวในนํ้าได ทําใหยอ ยสลายไดอ ยา งรวดเร็ว เหมาะสําหรับบํารุงตนไมและ
พืชผัก
2. บรรจุภัณฑร ักษโลกมีตนทนุ การผลติ ท่ตี า่ํ ผปู ระกอบการธรุ กิจสามารถควบคมุ งบประมาณหรือตนทุนการ
ผลิตใหเหมาะสมกับประเภทของสินคาไดหลายวิธี เชน การลดน้ําหนักของบรรจุภัณฑ การลดปริมาตร การลดความ
ซับซอนหรือ ความหลากหลายของวสั ดบุ รรจุภณั ฑท่นี ํามาใชอ อกแบบผลิต
3. บรรจุภัณฑรักษโ ลกประเภทบรรจุภัณฑอ าหารและเครื่องดื่มท่ีดี ควรออกแบบ หรือเลือกใชใ หม ีลักษณะ
สะดวกตอการใชงาน สามารถปองกนั ความเสียหายท่ี จะเกดิ กบั สินคา มอี ายกุ ารใชง านไดน าน และไมเ ปน อันตรายตอผู
บรโิ ภค
4. บรรจุภัณฑร ักษโลกท่ีดี ตองทําหนาที่สงเสริมการขายทางดานการตลาด และทํา หนา ท่ีเปนสื่อโฆษณาได
อยา งดี สามารถจับตองได ณ จุดขาย เชน เห็นแลว สะดุดตา มีความแปลกใหม มีความโดดเดนเหมาะกับสินคา หรือ
ผลติ ภณั ฑ การออกแบบมีเอกลักษณ ชวยใหจดจาํ ไดง าย
5. การออกแบบและเลือกใชบ รรจุภัณฑร ักษโลกประเภทกลอ งกระดาษ แกวกาแฟ กระดาษ กลอ งกระดาษ
ลูกฟูก กลอ งขา วกระดาษ ควรมีลักษณะที่เหมาะสม สัมพันธก ับประเภทของสินคา และสามารถนํามากําหนดเปนกล
ยุทธด านการ ตลาดเพือ่ ความไดเปรยี บโดยเฉพาะคูแขง ขันทจี่ าํ หนา ยสนิ คา ประเภทเดียวกัน
ข้นั สรปุ และการประยกุ ต
1. ครสู รุปบทเรียน โดยใช PowerPoint และอภปิ รายซักถามขอสงสัย
2. ผูเรยี นทำกิจกรรมแบบฝกทักษะ และแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู

ส่ือการเรียนการสอน

1. หนังสือเรยี น รหสั 20202-2104 การบรรจภุ ัณฑ ของสำนกั พมิ พเอมพันธ
2. สอื่ Power Point
3. กจิ กรรมการเรยี นการสอน

125

หลักฐาน

1. บันทึกการสอน
2. ใบเช็ครายชอื่
3. แผนจดั การเรยี นรู
4. การตรวจประเมินผลงาน

การวดั และการประเมินผล

วธิ ีวัดผล
1. สงั เกตพฤติกรรมรายบุคคล
2. ตรวจกจิ กรรมสง เสรมิ คุณธรรมนำความรู
3. ตรวจแบบประเมินผลการเรยี นรู แบบฝกปฏบิ ตั ิ
4. ตรวจใบงาน

เครือ่ งมอื วัดผล
1. แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล
2. แบบประเมนิ ผลการเรยี นรู และแบบฝกปฏบิ ัติ
3. แบบประเมินกิจกรรมใบงาน

เกณฑก ารประเมนิ ผล
1. เกณฑผ า นการสงั เกตพฤติกรรมรายบคุ คล ตองไมม ีชอ งปรบั ปรุง
2. แบบประเมินผลการเรยี นรมู เี กณฑผา น และแบบฝก ปฏิบตั ิ 50%
3. แบบประเมนิ กจิ กรรมใบงานมเี กณฑผ า น 50%

126

ใบงานที่ 4.3

จดุ ประสงคการเรยี นรู
3. อธบิ ายลักษณะของบรรจุภณั ฑรักษโลกได

คาํ ช้แี จง จงเลอื กบรรจุภัณฑรักษโลกท่ีชอบมากท่ีสดุ พรอมกับระบุลักษณะทด่ี ขี องบรรจภุ ัณฑทเี่ ลือก

ชือ่ บรรจุภณั ฑรักษโ ลกทีช่ อบมากทีส่ ุด คอื
...................................................................

ลกั ษณะทดี่ ขี องบรรจภุ ัณฑ
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

127

ตอนท่ี 1 จงตอบคาํ ถามตอ ไปน้ี
1. บรรจภุ ณั ฑท ่เี ปน มิตรกับสิง่ แวดลอ มมีลกั ษณะอยา งไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
2. กลยุทธการออกแบบบรรจภุ ณั ฑเพือ่ ส่ิงแวดลอมมลี ักษณะอยางไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
3. กลยุทธการออกแบบบรรจภุ ณั ฑเพื่อสง่ิ แวดลอมมีอะไรบาง
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
4. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเ พ่ือส่ิงแวดลอมควรมกี ลมุ ลูกคา เปา หมายทม่ี แี นวคดิ อยางไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
5. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเ พอื่ ลดสว นประกอบที่เกนิ ความจาํ เปน มแี นวทางปฏบิ ัติอยา งไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
6. การออกแบบบรรจภุ ัณฑใ หมีนาํ้ หนกั เบาหรอื ใชว ัสดุนอยมีประโยชนอ ยา งไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
7. จงยกตัวอยา งบรรจุภณั ฑท สี่ ามารถนํากลบั มาใชซาํ้ ได
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................

128

8. การออกแบบกระดาษเพอ่ื นํากลับมาใชใหมหรอื รไี ซเคิลมีแนวปฏบิ ตั อิ ยา งไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
9. บรรจภุ ณั ฑรกั ษโลกมีลักษณะอยา งไร
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
10. บรรจภุ ณั ฑร กั ษโ ลกมีก่ปี ระเภท อะไรบา ง
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
ตอนที่ 2 จงเลือกคําตอบท่ถี กู ทส่ี ดุ เพยี งขอเดยี ว
1. เพราะเหตใุ ดบรรจุภณั ฑจ ึงสงผลกระทบตอสิง่ แวดลอม

ก. บรรจุภณั ฑม ีสว นผสมของสารเคมี
ข. บรรจภุ ณั ฑยอ ยสลายหรอื ทาํ ลายไดยาก
ค. บรรจภุ ณั ฑใ ชท รัพยากรธรรมชาติในการผลติ
ง. บรรจภุ ณั ฑใ ชน วตั กรรมและเทคโนโลยรี าคาแพง
2. Green Packaging หมายถงึ อะไร
ก. บรรจุภณั ฑร กั ษโลก
ข. บรรจุภณั ฑอัจฉริยะ
ค. บรรจภุ ณั ฑก ราฟก
ง. บรรจุภณั ฑท่ีเปนมิตรกบั สง่ิ แวดลอ ม
3. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑทีเ่ ปนมิตรกับสง่ิ แวดลอ มมคี วามสําคญั อยางไร
ก. ชวยลดตนทุนการผลติ
ข. ชว ยเพม่ิ มูลคาการสงออก
ค. ชวยลดปญหาขยะบรรจภุ ณั ฑ
ง. ชวยเพมิ่ ความทนทานใหกับบรรจุภณั ฑ
4. การลดความสูงของกลอ งลงเพอ่ื ใหบรรจสุ ินคา ไดพอดี เปนกลยุทธการออกแบบบรรจภุ ัณฑข อใด
ก. การออกแบบบรรจภุ ัณฑเพ่อื ใหนาํ กลับมาผลติ ใหม
ข. การออกแบบบรรจภุ ัณฑเพ่อื ใหสามารถนํากลบั มาใชซ า้ํ
ค. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑใ หมนี าํ้ หนกั เบาหรอื ใชวสั ดนุ อย
ง. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเพอื่ ลดสว นประกอบทเี่ กนิ ความจาํ เปน

129

5. การลดกลองกระดาษทใ่ี ชในการบรรจุสนิ คา เพ่ือใหสินคา ต้ังโชวได เปนกลยุทธการออกแบบบรรจภุ ณั ฑข อ ใด
ก. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเ พ่ือใหนํากลับมาผลติ ใหม
ข. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑเ พือ่ ใหสามารถนํากลับมาใชซ ํ้า
ค. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑใ หม นี ํ้าหนกั เบาหรอื ใชว สั ดุนอย
ง. การออกแบบบรรจุภณั ฑเพ่อื ลดสวนประกอบท่ีเกนิ ความจาํ เปน

6. ขอ ใดไมใชแ นวทางปฏิบตั ิในการออกแบบบรรจภุ ัณฑเ พอื่ ใหนํากลบั มาผลติ ใหม
ก. คุณสมบตั ิที่สําคญั ของสว นที่นาํ กลับมาตกแตงใหมต องไมล ดลงไปกวาเดมิ
ข. บรรจภุ ณั ฑสามารถแยกสวนและสามารถนํามาประกอบเขา เหมือนเดมิ ไดงาย
ค. การออกแบบใหบรรจุภณั ฑมโี ครงสรา งหลักท่ีตอ งการการเปลย่ี นแปลงนอยที่สดุ
ง. สินคาบางอยางสามารถจัดเรยี งสินคาใหแ นนและหอ หมุ ดว ยบรรจุภณั ฑเพยี งชั้นเดยี ว

7. ส่งิ ใดเปนขอจาํ กดั ในการออกแบบพลาสตกิ เพือ่ นํากลับมาใชใ หมหรอื รไี ซเคลิ
ก. เสนใยพลาสตกิ จะสน้ั กวาเดิม
ข. พลาสติกมีสารปนเปอนปริมาณสงู
ค. ใชพลังงานในการรไี ซเคลิ พลาสติกสูง
ง. พลาสติกจากการรไี ซเคลิ มีคณุ ภาพลดลง

8. การนําบรรจภุ ัณฑไปเผาจะตอ งไมม สี ารอันตรายเกิดข้ึน เปนกลยทุ ธก ารออกแบบบรรจภุ ณั ฑข อ ใด
ก. การออกแบบบรรจภุ ัณฑโดยไมใชบรรจภุ ณั ฑ
ข. การออกแบบบรรจภุ ัณฑเ พ่อื นํากลับมาใชใ หมห รือรีไซเคลิ
ค. การออกแบบบรรจภุ ณั ฑใหมีการรวมกลมุ ของหนว ยสินคา
ง. การออกแบบบรรจุภณั ฑเ พอ่ื ใหสามารถกาํ จดั ทิ้งไดอ ยางปลอดภยั

9. บรรจภุ ณั ฑร ักษโ ลกประเภทใดท่ีผลติ จากกระดาษและพลาสตกิ PET
ก. กลองไฮบริด
ข. พาเลตกระดาษ
ค. กระดาษคราฟต
ง. กลองกระดาษลกู ฟกู

10. ขอใดไมใ ชห ลกั การออกแบบบรรจภุ ณั ฑร ักษโลกประเภทบรรจภุ ัณฑอาหารและเคร่อื งดม่ื
ก. มีอายกุ ารใชง านไดนาน
ข. ชวยรับแรงกระแทกไดดี
ค. ไมเ ปนอันตรายตอผบู ริโภค
ง. ปองกนั ความเสยี หายท่ีจะเกิดกบั สนิ คาได

บันทึกหลังการสอน 130

1. ผลการจัดการเรียนรูตามแผนการสอน

1.1 วัน เดือน ป ................สอนครงั้ ที่ ...1/18.... สาขา/ชั้นป ......................จำนวนผเู รยี น............คน

มาเรียนปกต.ิ ..........คน ขาดเรยี น............คน ลาปวย............คน ลากจิ ...........คน มาสาย...........คน

1.2 หัวขอเร่อื ง/เนือ้ หาสาระ :….……………………………………………………………………..…………...........

 สอนครบตามหัวขอ เรือ่ งในแผนฯ  สอนไมครบเนื่องจาก..........................................

1.3 กจิ กรรม/วธิ ีการสอน

 ครแู นะนำและบอกจดุ ประสงค  ครูอธิบาย/ถาม-ตอบ/สาธติ  ทำแบบทดสอบกอนเรยี น

 ทำแบบทดสอบหลงั เรียน  ทำแบบฝกหดั /โจทยปญหา  ทำใบกจิ กรรม/ใบงาน

 อื่น ๆ (ระบ)ุ ...................................................................................

1.4 สอื่ การเรยี นรู/ แหลงการเรยี นรู : ………………………………………………………………………….............

2. ผลการเรยี นรขู องผูเรียน/ผลการสอนของคร/ู ปญ หาท่ีพบ

2.1 การวดั ผลและประเมินผล/ผลการเรยี นรูของผเู รยี น : …………………………..…….…………......................

........................................................................................................................................................................

2.2 สมรรถนะทีผ่ ูเรียนไดรบั : ..................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................

2.3 สอดแทรกคุณธรรม จรยิ ธรรม และคานยิ ม : ……………………………………..….…………...........................

……………..........................................................................................................................................................

2.4 ผลการสอนของครู : …………………………………………………………………..…….……………….......................

……………..........................................................................................................................................................

2.5 ปญหาท่ีนำไปสกู ารวิจัย : …………………………………………………..….………………….................................

……………..........................................................................................................................................................

3. แนวทางการพฒั นาคุณภาพการสอน

3.1 ผลการใชแ ละปรบั ปรงุ แผนการสอนครั้งน้ี : ………………………………………………..........................

……………..........................................................................................................................................................

3.2 แนวทางพัฒนาคุณภาพวิธสี อน/สือ่ /การวัดผล/เอกสารชวยสอน...............................................

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

131

แผนการจดั การเรยี นรแู บบบรู ณาการที่ 13 หนว ยที่ 5

รหัสวชิ า 20202-2104 วิชา การบรรจุภณั ฑ สอนครั้งท่ี 13
ชอื่ หนว ย กฎหมายที่เกยี่ วกับการบรรจุภณั ฑ จำนวนช่วั โมง 3 ช.ม.

สาระสำคญั

ความเจริญกาวหนาทางเทคโนโลยีของโลกยุคไอทีในปจ จุบัน ทําใหเ กิดการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ และ
สังคมท่ีรวดเร็วเกินกวาพัฒนาการของมนุษยที่อยูใ นสังคม จึงทําใหเ กิดชอ งวา งทางสังคม และปญ หาสังคมมากมาย
เมื่อเกิดปญหาทางสังคม ส่ิงที่จะเขา มาควบคุมสังคมทําใหเกิดความสงบสุขนั่นก็คือ กฎหมาย หลายชุมชนในหลาย
จังหวัดมีการขยายตัว ปญ หาท่ีเกิดพรอ มการขยายตัวของชุมชนตาง ๆ ก็คือ ปญหาการจัดการขยะ และขยะท่ีเกิดข้ึน
โดยสว นใหญก็เกิดจากบรรจุภัณฑ เพราะฉะน้ัน กฎหมายท่ีเก่ียวกับ บรรจุภัณฑม ีอะไรบาง มีสาระสําคัญอยางไร เป
นส่ิงสําคญั ที่ควรทราบสําหรับผทู ่ีศึกษาวชิ าบรรจุภัณฑ

สาระการเรียนรู

1. พระราชบัญญตั ิมาตราชั่งตวงวดั พ.ศ. 2542
2. พระราชบัญญตั ิอาหาร พ.ศ. 2522 พรอม กฎกระทรวง และประกาศกระทรวงสาธารณสขุ (ฉบบั ปรับปรุง
พ.ศ. 2562)

สมรรถนะประจำหนว ย

1. แสดงความรเู กี่ยวกับกฎหมายการบรรจุภณั ฑ

จุดประสงคก ารเรยี นรู

1. อธิบายความสาํ คญั ของกฎหมายเกี่ยวกับการบรรจภุ ัณฑได
2. บอกกฎหมายทเ่ี กย่ี วกบั การบรรจภุ ณั ฑไ ด

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

ขัน้ นำเขา สบู ทเรยี น
1. ครูกลา ววา กฎหมายท่ีเกี่ยวของกับบรรจภุ ณั ฑนบั วันมบี ทบาทมากยิ่งข้ึน เนือ่ งจากความตืน่ ตวั ของผูบริโภค
และกระแสเทคโนโลยีกระตุน ใหร ัฐตองออกกฎหมายมาควบคุมเกี่ยวกบั บรรจุภณั ฑ
2. ครูสนทนากบั ผเู รยี นเพ่ือนำเขา สบู ทเรียน