Modul Kimia Onsoi (TeamTenom)

Concentration of CaCl2 against time Modul Kimia Onsoi! 300
Kepekatan CaCl2 lawan masa
Volume of CO2 against time
Isipadu CO2 lawan masa

Application of Rate of Reaction Collision Theory of Particles
Aplikasi Kadar tindak balas Teori Pelanggaran Zarah

Factor/ Faktor
Pressure Tekanan
causes/ memberikan kesan kepada
Particles to be closer to each other Zarah-
zarah semakin dekat dengan satu sama lain
Frequency of Collision/ Frekuensi
pelanggaran
Increases Meningkat
Frequency of Effective Collision/ Frekuensi
pelanggaran Berkesan
Increases Meningkat

Modul Kimia Onsoi! 301

Factor/ Faktor
Temperature Suhu
causes/ memberikan kesan kepada
Kinetic energy in Particles reduces
Tenaga kinetik Zarah-zarah berkurang
Frequency of Collision/ Frekuensi
pelanggaran
Reduces Menurun
Frequency of Effective Collision/ Frekuensi
pelanggaran Berkesan
Reduces Menurun

Factor/ Faktor
Size / Total surface area
Saiz/ Jumlah luas permukaan
causes/ memberikan kesan kepada
Particles will collide with bigger total exposed
area Zarah-zarah dapat berlanggar dengan
jumlah luas permukaan yang lebih besar
Frequency of Collision/ Frekuensi
pelanggaran
Increases Meningkat
Frequency of Effective Collision/ Frekuensi
pelanggaran Berkesan
Increases Meningkat

Factor/ Faktor
Size / Total surface area
Saiz/ Jumlah luas permukaan
causes/ memberikan kesan kepada
Particles will collide with bigger total exposed
area Zarah-zarah dapat berlanggar dengan
jumlah luas permukaan yang lebih besar
Frequency of Collision/ Frekuensi
pelanggaran
Increases Meningkat
Frequency of Effective Collision/ Frekuensi
pelanggaran Berkesan
Increases Meningkat

Modul Kimia Onsoi! 302

Paper 1 Kertas 1
1. D 2. C

Paper 2 Kertas 2
7(a) 1. x-axis and y-axis labelled with units Paksi - x dan paksi - y mesti dilabelkan dengan unit
2. plots transferred correctly Semua plot dipindahkan dengan betul
3. smooth curve Lengkung yang licin

= 3m
(b) 1. Rate of reaction of Experiment 4 is higher than Experiment 2
Kadar tindak balas Experimen 4 lebih tinggi daripada Eksperimen 2
2. Temperature in Experiment 4 is higher.
Suhu dalam Eksperimen 4 adalah lebih tinggi
3. The kinetic energy of thiosulphate ions is higher
Tenaga kinetik ion tiosulfat adalah lebih tinggi
4. The frequency of collisions between the H+ ions and the S2O3 2- ions increases
Frekuensi pelanggaran antara ion hidrogen dan tiosulfat meningkat
5. The frequency of effective collisions increases.
Frekuensi perlanggaran berkesan juga meningkat

= 5m
(c) Na2S2O3 + H2SO4 → Na2SO4 + S + H2O + SO2
(d) Sulphur Sulfur
(e) Concentration of sodium thiosulphate solution Kepekatan larutan natrium tiosulfat

Total Jumlah: 13m
Paper 3 Kertas 3
(a) Burette reading Bacaan buret 24.10, 18.00, 13.00

(b)
Experiment I 32.00, 37.00, 40.50, 42.00, 42.00
Experiment II 28.00, 36.50, 41.00, 42.00, 42.00, 42.00

(c) The graph consist of Graf mesti mengandungi:
1. Both axis are labeled and with unit - y axis, volume of gas / cm3 - x axis, time/ s
Kedua-dua paksi -x dan -y dilabel, isipadu gas /cm3 dan masa/s
2. All points are transferred correctly Semua titik/plot dipindahkan dengan betul
3. Uniform scale Skala seragam
4. Best fit curve Lengkung terbaik

(d) Experiment II Because the curve in Experiment II is steepest//the gradient is higher
Eksperimen II sebab lengkung adalah paling cerun/ kecerunan graf adalah paling tinggi

(e)(i)
Manipulated variable Pemboleh ubah dimanipulasikan
Size of calcium carbonate /Total surface area of calcium carbonate
Saiz Kalsium Karbonat/ Jumlah luas permukaan Kalsium Karbonat

Modul Kimia Onsoi! 303

Responding variable Pemboleh ubah bergerak balas
Rate of reaction Kadar tindak balas
Controlled variable Pemboleh ubah dimalarkan
Concentration and volume of hydrochloric acid Kepekatan dan isipadu asid hidroklorik

(e)(ii) When the total surface area of calcium carbonate increases, the rate of reaction increases
Apabila jumlah luas permukaan Kalsium karbonat meningkat, kadar tindak balas juga
meningkat

(f) 0.00 cm3 Slow reaction Tindak balas perlahan
(g) Photosynthesis Fotosintesis
Rusting Pengaratan
Fast reaction Tindak balas cepat Fermentation Penapaian
Displacement Penyesaran
Combustion pembakaran

Neutralisation Peneutralan

Precipitation Pemendakan

Corrosion Penghakisan

6.0 Reference
Rujukan

https://thescienceteacher.co.uk/rates-of-reaction-graphs/

Chapter 8: MANUFACTURED SUBSTANCES IN INDUSTRY
Bab 8: BAHAN BUATAN DALAM INDUSTRI

1.0 Set Induction
Set Induksi

Menara Merdeka PNB118 / Merdeka PNB118 Tower

Modul Kimia Onsoi! 304

Menara Merdeka PNB118 adalah sebuah bangunan pencakar langit yang sedang dalam
pembinaan di Kuala Lumpur, Malaysia. Menara ini setinggi 644 meter (2.113 kaki) dan
mempunyai 118 tingkat. Setelah siap, strukturnya akan menjadi bangunan tertinggi di Malaysia
dan Asia Tenggara, dan bangunan tertinggi kedua di dunia.
Merdeka PNB118 Tower is a megatall skyscraper currently under construction in Kuala Lumpur,
Malaysia. The tower is 644 meters (2,113 feet) high and has 118 floors. Upon completion, the
structure will become the tallest building in Malaysia and Southeast Asia, and the second-tallest
building in the world.

Pada pendapat anda, apakah bahan-bahan yang diperlukan dalam pembinaan Menara
Merdeka PNB118? Senaraikan bahan-bahan tersebut ke dalam kotak di bawah ini.
In your opinion, what are the materials needed in the construction of Merdeka PNB118 Tower?
List these materials in the box below.

2.0 Check for understanding Define/ explain Remarks
Takrifkan / terangkan Catatan
No. Terms/ Concepts
Bil. istilah/ konsep
01 Aloi /Alloy
02 Kaca silika terlakur / Fused silica glass
03 Kaca soda kapur / Soda-lime glass
04 Kaca borosilikat / Borosilicate glass
05 Kaca plumbum / Lead crystal glass
06 Seramik / Ceramic
07 Seramik tradisional / Traditional ceramics
08 Seramik termaju /

Advanced ceramics

Modul Kimia Onsoi! 305

09 Bahan komposit / Composite material

10 Konkrit diperkukuhkan / Reinforced concrete

11 Kaca gentian / Fibre glass

12 Gentian optik / Optical fibre

13 Kaca fotokromik / Photochromic glass

14 Superkonduktor / Superconductors

3.0 Easy to do questions (baby steps)
8.1 Aloi dan Kepentingannya / Alloy and Its Importance

1. Susunan atom-atom dalam logam tulen. / Arrangement of atoms in pure metal.

Saiz atom dalam logam tulen adalah ____________________ dan disusun secara
____________________ membentuk lapisan-lapisan atom, dan ini menyebabkan logam
tulen lembut dan kurang kuat. Lapisan-lapisan atom ini mudah ____________________
atas satu sama lain apabila dikenakan daya.
Size of atoms in pure metal is the ____________________ and is arranged
____________________ forming layers of atoms, thus making the pure metals soft and
weak. The layers of atoms can easily ____________________ on top of each other when
force is applied.

2. Susunan atom-atom dalam aloi. / Arrangement of atoms in alloy.

Apabila atom-atom logam lain dengan saiz yang ____________________ ditambahkan
kepada atom-atom logam tulen, hal ini ____________________ susunan sekata lapisan-
lapisan atom. Maka akan ____________________ atom-atom itu menggelongsor apabila
daya dikenakan.
When atoms of ____________________ sizes are added to the pure metal atoms, this
will ____________________ the orderly arrangement of the layer of atoms. Thus, will
____________________ the layer of atoms from sliding when force is applied.

3. Tujuan pengaloian ialah / Aims of alloying are
(a) untuk meningkatkan ____________________ dan kekuatan logam tulen.
to increase ____________________ and strength of pure metal.
(b) untuk mengurangkan ____________________ dan pengaratan.
to reduce ____________________ and rusting.
(c) untuk memperbaiki ____________________ logam tulen.
to improve the ____________________ of pure metal.

4. Kelaskan bahan berikut kepada logam tulen dan aloi. / Classify the following substances
to pure metal and alloy.

Modul Kimia Onsoi! 306

Plumbum Kuprum Duralumin Gangsa
Lead Copper Duralumin Bronze

Logam tulen / Pure metal Aloi / Alloy

8.2 Komposisi Kaca dan Kegunaannya / Composition of Glass and Its Uses
1. Komponen utama kaca ialah silica atau ____________________ yang diperolehi
daripada ____________________.
The major component of glass is silica or ____________________ which is obtained from
____________________.

2. Jenis kaca, komposisi, sifat dan kegunaanya. / Types of glass, composition, properties

and its uses.

Jenis kaca Komposisi Sifat Kegunaan
Types of Compositio Properties Uses

glass n

(a) _________ ● Tahan _____________ dan ● Kanta optic

_ bahan kimia. Optical lenses
_________
Resistant to _____________● Radas makmal

_ and chemicals. Laboratory
SiO2 ● Tidak mudah ____________ apparatus

apabila suhu berubah. ● Gentian optic

Do not _____________ Optical fibers

when temperature changes.

(b) Kaca soda ● Tidak tahan ____________.● Bekas kaca

kapur Not resistant to Glass container

__________ ● _____________. ● Cermin
_____________ terhadap Mirror

__________ bahan kimia. ● Lampu dan
_____________ to mentol

chemicals. Lamps and bulbs
__________ ● Takat lebur _____________.

_____________ melting

point.

(c) _________ ● Tahan _____________ dan ● Radas kaca

_ SiO2 bahan kimia. dalam makmal
_________
Resistant to _____________ Glass apparatus

_ B2O3 and chemicals. in laboratory

● Pekali pengembangan ● Peralatan

Modul Kimia Onsoi! 307

_____________ yang masakan
Cooking utensil
rendah. Lampu dan
mentol
Low coefficient of ● Lamps and bulbs
Barangan kristal
_____________ expansion. Crystal
glassware
(d) _________ ● Sangat lutsinar. ● Pinggan
_ mangkuk
_________ ● Very transparent. Tableware
_ __________ Barang hiasan
Indeks biasan ● Decorative
__________ ● _____________. objects
__________
_____________ refractive
●
indexes. ●
Ketumpatan

_____________.

_____________ density.

Takat lebur _____________.

_____________ melting

point.

8.3 Komposisi Seramik dan Kegunaannya / Composition of Ceramics and Its Uses
1. Seramik meliputi bahan bukan logam yang terbentuk hasil daripada tindakan
____________________. Seramik menjadi ____________________ apabila dipanaskan
pada suhu yang tinggi.
Ceramics comprise of non-metal substances that are produced from the action of
____________________. Ceramics become ____________________ when heated at
very high temperature.

2. Seramik diperbuat daripada ____________________.
Ceramics are made of ____________________.
(a) Komponen dalam tanah liat ____________________ mengandungi aluminium silikat
terhidrat, Al2O32SiO3 • 2H2O yang merupakan tanah liat ____________________
yang berkualiti tinggi.
The component in ____________________ clay consist of hydrated aluminium
silicate, Al2O32SiO3 • 2H2O which is high quality ____________________ clay.
(b) Tanah liat ____________________ mengandungi ferum (III) oksida yang
menghasilkan warna merah pada tanah liat.
____________________ clay consist of iron (III) oxide which produce the red colour in
clay.
(c) Ciri-ciri seramik: Keras, kuat, ____________________, lengai secara kimia, tidak
mudah terkakis, penebat ____________________.
Properties of ceramic: Hard, strong, ____________________, chemically inert, non-
corrosive, ____________________ insulator.

Modul Kimia Onsoi! 308

8.4 Bahan Komposit dan Kepentingannya / Composite Materials and their Importance
1. Bahan komposit ialah bahan yang diperbuat daripada ____________________ dua atau
lebih bahan berbeza seperti ____________________, ____________________,
____________________, ____________________, dan ____________________.
Composite materials are materials that are formed by ____________________ two or
more different substances such as ____________________, ____________________,
____________________, ____________________, and ____________________.

2. Bahan terhasil mempunyai ciri-ciri yang lebih ____________________ daripada
komponen-komponen asal.
The resulting material has properties that are ____________________ than those of the
original components.

4.0 SPM Format Questions:
Soalan -soalan format SPM

Paper 1
KERTAS 1 / Paper 1

1. Antara struktur berikut, yang manakah menunjukkan susunan atom dalam aloi?
Which of the following structures shows the arrangement of atoms in an alloy?
AC

BD

2. Keluli karbon ialah sejenis aloi yang terdiri daripada 98% besi dan 2% karbon.
Mengapakah keluli karbon lebih keras berbanding dengan besi tulen?
Carbon steel is an alloy that is made up of 98% iron and 2% carbon. Why is carbon steel
harder than pure iron?
A Atom-atom logam dalam keluli karbon tersusun secara teratur.
The atoms in carbon steel are arranged in an orderly manner.
B Atom-atom karbon menghalang atom-atom besi daripada menggelongsor antara
satu sama lain.
The carbon atoms hinders the iron atoms from sliding over one another.
C Atom-atom keluli karbon bergerak dengan lebih perlahan.
Atoms in carbon steel move slower.
D Daya tarikan antara atom-atom dalam keluli karbon lebih kuat.
The force of attraction between the atoms in carbon steel is stronger.

3. Maklumat di bawah adalah tentang aloi P.

Modul Kimia Onsoi! 309

The information below is about alloy P.

Komponen utama: Ferum
Main component: Iron
Kegunaan: Alatan pembedahan, kutleri
Use: Surgical instruments, cutlery

Berdasarkan maklumat ini, apakah P? C Loyang
Based on the information, what is P? Brass
A Keluli nirkarat D Gangsa
Bronze
Stainless steel
B Duralumin

Duralumin

4. Struktur kerangka Jambatan Tun Ahmad telah bengkok selepas 6 bulan beroperasi. Satu

struktur yang kuat yang boleh menahan kakisan diperlukan. Kombinasi bahan manakah

yang paling sesuai untuk menghasilkan kerangka tersebut?

The frame structure of Tun Ahmad Bridge bent after 6 months in operation. A strong

structure that can withstand corrosion is needed. Which combination of substance is most

suitable to produce the structure?

A Kuprum dan Nikel C Kuprum dan Stanum

Copper and Nickel Copper and Tin

B Ferum dan Karbon D Aluminium dan Zink

Iron and Carbon Aluminium and Zinc

5. Silikon dioksida adalah komponen utama bagi kaca. Apakah jenis kaca yang terbentuk

apabila kalsium karbonat dipanaskan dengan silikon dioksida?

Silicon dioxide is a major component of glass. What type of glass is formed when calcium

carbonate is heated with silicon dioxide?

A Kaca silika terlakur C Kaca soda kapur

Fused glass Soda lime glass

B Kaca borosilikat D Kaca plumbum

Borosilicate glass Lead crystal glass

6. Kaca plumbum sesuai digunakan untuk membuat candelier. Apakah sifat kaca jenis ini?
Lead glass is suitable for making chandeliers. Which is the characteristic of this type of
glass?
A Indeks pembiasan tinggi / High refractive index
B Takat lebur tinggi / High melting point
C Murah dan mudah diperolehi / Cheap and easily available
D Tidak mudah pecah / Does not break easily

7. Ciri-ciri berikut adalah benar tentang kaca silika terlakur kecuali
The following characteristics are true of fused glass except
A mempunyai takat lebur yang tinggi.
has high melting point.

Modul Kimia Onsoi! 310

B mempunyai pekali pengembangan termo yang tinggi.
has high thermal expansion coefficient.

C mempunyai rintangan kuat terhadap serangan bahan kimia.
very resistant towards chemical.

D susah dibentuk kepada pelbagai bentuk.
difficult to be made into different shapes.

8. Bahan yang manakah tidak melibatkan penggunaan seramik?

Which of these substances does not involve the use of ceramic?

A Jubin lantai C Mangkuk proselin

Floor tiles Porcelain bowls

B Periuk tanah liat D Paip air

Clay pots Water pipes

9. Antara berikut, yang manakah sifat seramik yang dipadankan kepada kegunaannya

dengan betul?

Which of the following is a correct match of the property of ceramic and its use?

Sifat seramik Kegunaan seramik

Property of ceramic Use of ceramics

A Lengai secara kimia Bahan pembinaan

Chemically inert Construction materials

B Mengkonduksi elektrik Palam pencucuh dalam enjin kereta

Conduct electricity Spark plugs in car engines

C Takat lebur yang tinggi Lapisan dalam relau

High melting point Linings of a furnace

D Lembut dan fleksibel Tangan dan kaki palsu

Soft and flexible Artificial limbs

10. Antara berikut, yang manakah contoh seramik termaju?

Which of the following is an example of an advanced ceramic?

A Superkonduktor C Seramik refraktori

Superconductors Refractory ceramics

B Tembikar D Seramik bergilap

Porcelain Glazed ceramics

11. Antara yang berikut, yang manakah bahan komposit?

Which of the following is a composite material?

A Kaca fotokromik C Kaca plumbum

Photochromic glass Lead crystal glass

B Kaca soda kapur D Kaca borosilikat

Soda lime glass Borosilicate glass

12. Apakah kelebihan raket badminton diperbuat daripada bahan komposit berbanding
dengan diperbuat daripada kayu?

Modul Kimia Onsoi! 311

What are the advantages of badminton rackets made of composite materials as compared

to made of wood?

I Lebih murah / Cheaper

II Lebih ringan / Lighter

III Lebih kuat / Stronger

IV Kukuh / Durable

A I dan II / I and II C I, II dan III / I, II and III

B III dan IV / III and IV D II, III dan IV / II, III and IV

13. Gentian kaca diperbuat daripada filamen gentian kaca dan resin poliester (sejenis plastik).
Mengapakah gentian kaca lebih sesuai digunakan untuk membuat tangki simpanan
berbanding dengan komponen-komponennya, iaitu kaca dan plastik?
Fibre glass is made from glass fibre filaments and polyester resin (a type of plastic). Why
is fibre glass more suitable for making storage tanks compared to its components, glass
and plastic?
A Gentian kaca lebih kuat dan lebih ringan.
Fibre glass is stronger and lighter.
B Gentian kaca lebih lut sinar dan tahan kakisan.
Fibre glass is more transparent and resistant to chemicals.
C Gentian kaca lebih murah dan lebih tahan haba.
Fibre glass is cheaper and more heat resistant.
D Gentian kaca tidak mudah berubah warna.
Fibre glass does not change colour easily.

14. Maya berasa silau dengan cahaya matahari ketika dia sedang membaca buku di

mejanya. Dia hendak menukar kaca tingkapnya untuk menyelesaikan masalah tersebut.

Kaca tingkap baharu perlu mengandungi bahan X. Apakah bahan X itu?

Maya was dazzled by the sunlight while reading a book at her table. She wanted to

change the window glass to solve the problem. The new window glass should contained

substance X. What is substance X?

A Argentum klorida C Boron oksida

Silver chlorida Boron oxide

B Plumbum (II) oksida D Kurpum (II) sulfat

Lead (II) oxide Copper (II) sulphate

15. Ciri-ciri dan kegunaan bahan X:
Characteristics and uses of material X:

● mempunyai rintangan elektrik sifar pada -196°C
has zero electrical resistance at -196°C

● digunakan dalam kereta api Maglev (magnetic
levitation) dan pengimejan resonans magnet
(MRI)
used in Maglev trains (magnetic levitation) and
magnetic resonance imaging (MRI)

Apakah bahan X? Modul Kimia Onsoi! 312
What is material X?
A Superkonduktor C Fiber optik
Optical fibre
Superconductor D Gentian kaca
B Seramik

Paper 2

KERTAS 2 / Paper 2

Bahagian A / Section A

1. Jadual 1 menunjukkan komposisi dan sifat dua jenis aloi besi.

Table 1 shows the composition and properties of two types of alloys of iron.

Aloi Komposisi Sifat

Alloy Composition Properties

X 99% besi dan 1% karbon Keras, kuat, mudah berkarat
99% iron and 1% carbon Hard, strong, rusts easily

Y 74% besi, 18% kromium dan 8% nikel Keras, kuat, tahan karat
74% iron, 18% chromium and 8% Hard, strong, does not rust
nickel

Jadual 1 / Table 1

(a) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan aloi?

What is meant by the term alloy?

[2 markah / marks]
(ii) Nyatakan nama aloi X dan aloi Y.

State the name of alloy X and alloy Y.
Aloi X / Alloy X:
____________________________________________________
Aloi Y / Alloy Y:
____________________________________________________

[2 markah / marks]
(b) (i) Dalam ruang yang disediakan, lukiskan rajah berlabel untuk menunjukkan

susunan atom dalam besi tulen dan aloi X.
In the space provided, draw labelled diagrams to show the arrangement of the
atoms in pure iron and in alloy X.

Besi tulen Aloi X
Pure iron Alloy X

[4 markah / marks]

Modul Kimia Onsoi! 313

(ii) Huraikan apakah yang akan berlaku kepada atom-atom itu apabila satu daya
dikenakan pada besi tulen dan aloi X.
Describe what will happen to the atoms when a force is applied to pure iron and
alloy X.
Besi tulen / Pure iron:

Aloi X / Alloy X:

[2 markah / marks]

(c) Acar adalah sayur atau buah yang diawet dalam cuka. Terangkan mengapa bekas
yang dibuat daripada aloi X tidak sesuai untuk menyimpan acar.
Pickles are vegetables or fruits preserved in vinegar. Explain why containers made of
alloy X are not suitable for storing pickles.

[1 markah / mark]

Bahagian B / Section B
1. (a) Loyang ialah aloi kuprum. Logam ini lebih keras daripada kuprum. Terangkan
perbezaan kekerasan kuprum tulen dan loyang dari segi susunan atom-atomnya.
Lukiskan rajah untuk menunjukkan susunan zarah-zarah dalam logam-logam
tersebut.
Brass is an alloy of copper. It is harder than copper. Explain the difference in
hardness of pure copper and brass in terms of the arrangement of atoms. Draw
diagrams to show the arrangement of the particles in these metals.
[7 markah / marks]
(b) (i) Apakah dimaksudkan dengan bahan komposit?
What is meant by composite materials?
(ii) Konkrit adalah satu jenis bahan komposit. Nyatakan komponen-komponen dalam
konkrit yang diperkukuh dan bandingkan sifat-sifat konkrit ini dengan komponen-
komponennya.
Concrete is a type of composite material. State the components of reinforced
concrete and compare the characteristics of reinforced concrete and its
components.
(iii) Nyatakan tiga kegunaan konkrit yang diperkukuh.
State three uses of reinforced concrete.
[7 markah / marks]
(c) Terdapat dua kategori seramik, seramik tradisonal dan seramik termaju. Dengan
bantuan contoh yang sesuai, terangkan perbezaan dua kategori seramik ini.
Nyatakan satu kegunaan bagi setiap contoh seramik yang dinamakan.

Modul Kimia Onsoi! 314

There are two categories of ceramics, traditional ceramics and advanced ceramics.
With the help of a suitable example, explain the difference between these two
categories of ceramics. State a use for each example of ceramic that you have
named.

[6 markah / marks]

Bahagian C / Section C
1. (a) Rajah menunjukkan bahan buatan yang diperbuat daripada gentian kaca.
Diagram shows manufactured substances made from fibre glass.

Topi keledar Bot Tangki air

Safety helmet Boat Water tank

Berdasarkan rajah, nyatakan dua komponen utama yang digunakan untuk

menghasilkan kesemua bahan buatan itu dan nyatakan dua ciri istimewanya.

Based on diagram, state two major components which is used to produce all the

manufactured substances and state its two specific properties.

[4 markah / marks]

(b) Penyelidikan dan perkembangan dalam kimia telah membawa kepada pengeluaran

bahan-bahan buatan yang berguna seperti bahan komposit.

The research and development in chemistry has led to the production of useful

manufactured substances such as composite materials.

(i) Apakah yang dimaksudkan dengan bahan komposit? Mengapakah bahan

komposit menjadi semakin penting di dalam industri pembuatan?

What is meant by composite materials? Why are composite materials becoming

increasingly important in the manufacturing industry?

(ii) Nyatakan dua kegunaan bagi konkrit yang diperkukuhkan dan kaca fotokromik.

State two uses for reinforced concrete and photochromic glass.

[6 markah / marks]

Modul Kimia Onsoi! 315

(c) Rajah menunjukkan basikal mainan dan pingat. Dawai kuprum mudah dibengkokkan
untuk membuat basikal mainan. Pingat yang diperbuat daripada aloi gangsa tidak
mudah dibengkokkan.
Diagram shows a toy bicycle and a medal. Copper wire is easy to bend to make the
toy bicycle. The medal which is made of bronze alloy is not easy to bend.

Basikal mainan Pingat

Toy bicycle Medal

Huraikan satu eksperimen untuk membandingkan kekerasan gangsa dan logam

kuprum tulennya. Dalam jawapan anda, sertakan prosedur, pemerhatian dan

kesimpulan.

Describe a laboratory experiment to compare the hardness of bronze and its pure

copper metal. In your answer, include the procedure, observation and conclusion.

[10 markah / marks]

Paper 3
KERTAS 3 / Paper 3

1.
Kuprum tulen adalah lembut dan mudah kemek. Apabila zink ditambah kepada
kuprum untuk menghasilkan loyang, aloi yang terbentuk adalah lebih keras. Aloi ini
digunakan untuk membuat paip air dan barangan hiasan.
Pure copper is soft and gets dented easily. When zinc is added to copper to make
brass, the alloy formed is harder. This alloy is suitable for making taps and metal
ornaments.
Rancang satu eksperimen makmal untuk mengkaji kekerasan kuprum tulen dan loyang.
Perancangan anda hendaklah mengandungi aspek-aspek berikut:
Plan a laboratory experiment to investigate the hardness of pure copper and brass.
Your planning should include the following aspects:
(a) Pernyataan masalah / Problem statement
(b) Semua pemboleh ubah / All the variables
(c) Hipotesis / Hypothesis
(d) Senarai bahan dan radas / List of materials and apparatus
(e) Prosedur eksperimen / Procedure of the experiment
(f) Penjadualan data / Tabulation of data
[17 markah / marks]

Modul Kimia Onsoi! 316

5.0 Answers
Jawapan

1.0 Set Induction
Set Induksi
Konkrit, keluli, kaca (Mana-mana jawapan yang sesuai)
Concrete, steel, glass (Any suitable answer)

2.0 Check for understanding

Istilah / Konsep Definisi Definition

Terms / Concept An alloy is a mixture of two or
more elements where the main
Aloi /Alloy Aloi merupakan campuran dua element is a metal.
Fused silica glass is made from
atau lebih unsur yang mana silica (silicon dioxide, SiO2)
without adding any other
unsur yang utama ialah logam. chemical.
Soda-lime glass is made from
Kaca silika Kaca silika terlakur dihasilkan silica (SiO2), soda (sodium
carbonate, Na2CO3) and
terlakur / Fused daripada silika (silicon dioksida, limestone (calcium carbonate,
CaCO3).
silica glass SiO2) tanpa campuran bahan Borosilicate glass is made from
kimia lain. silica (SiO2), soda (Na2CO3),
limestone (CaCO3), boron oxide
Kaca soda kapur Kaca soda kapur dihasilkan (B2O3) and aluminium oxide
(Al2O3).
/ Soda-lime glass daripada silika (SiO2), soda Lead crystal glass is made from
(natrium karbonat, Na2CO3) dan silica (SiO2), soda (Na2CO3)
batu kapur (kalsium karbonat, and lead (II) oxide (PbO).

CaCO3). A ceramic is a solid made up of
inorganic and non-metallic
Kaca borosilikat / Kaca borosilikat dihasilkan substances which are produced
through the process of shaping
Borosilicate glass daripada silika (SiO2), soda and hardening by using heating
(Na2CO3), batu kapur (CaCO3), technique at a high
boron oksida (B2O3) dan temperature.
aluminium oksida (Al2O3).
Traditional ceramics are made
Kaca plumbum / Kaca plumbum dihasilkan from clay such as kaolin, Al2O3
• 2SiO2 • 2H2O.
Lead crystal glass daripada silika (SiO2), soda
(Na2CO3) dan plumbum (II)
oksida (PbO).

Seramik / Seramik merupakan pepejal

Ceramic yang terdiri daripada bahan

bukan organic dan bahan

bukan logam di mana terhasil

melalui proses pembentukan

dan pengerasan menggunakan

kaedah pemanasan pada suhu

yang tinggi.

Seramik Seramik tradisional diperbuat

tradisional / daripada tanah liat seperti
Traditional kaolin, Al2O3 • 2SiO2 • 2H2O.
ceramics

Modul Kimia Onsoi! 317

Seramik termaju / Seramik termaju diperbuat Advanced ceramics are made
Advanced
ceramics daripada bahan bukan organic from inorganic compounds such
Bahan komposit /
Composite seperti oksida, karbida dan as oxides, carbides and
material
nitrida. nitrides.
Konkrit
diperkukuhkan / Bahan komposit merupakan A composite material is a
Reinforced
concrete bahan yang terdiri daripada material made from combining
Kaca gentian /
Fibre glass gabungan dua atau lebih bahan two or more non-homogeneous

Gentian optik / yang bukan homogeny, iaitu substances, that is matrix
Optical fibre
bahan matriks dan bahan substance and strengthening
Kaca fotokromik /
Photochromic pengukuhan. substance.
glass
Konkrit diperkukuhkan terhasil Reinforced concrete is
Superkonduktor /
Superconductors apabila tetulang keluli atau produced when steel bars or

jejari dawai (bahan wire mesh (strengthening

pengukuhan) dibenamkan ke substance) is immersed in

dalam konkrit (bahan matriks). concrete (matrix substance).

Kaca gentian terhasil apabila Fibre glass is produced when

plastik (bahan matriks) plastic (matrix substance) is

diperkukuhkan dengan gentian strengthened with glass fibres

kaca (bahan pengukuhan). (strengthening substance).

Gentian optik terdiri daripada Optical fibre consists of three

tiga lapisan. Lapisan pertama layers. The innermost layer is

merupakan bahagian teras the core that is made up of

yang terdiri darippada gentian silica glass fibres

kaca silika (bahan (strengthening substance). The

pengukuhan). Bahagian teras core is encased in a second

disaluti oleh lapisan kedua yang layer or cladding that is made

terdiri daripada salutan kaca up of glass or plastic (matrix

atau palstik (bahan matriks). substance). The outermost

Lapisan ketiga pula diperbuat layer is made of plastic that

daripada plastik yang bertindak acts as a protective jacket

sebagai jaket pelindung (bahan (matrix substance).

matriks).

Kaca fotokromik terhasil apaila Photochromic glass is formed

kaca (bahan matriks) when glass (matrix substance)

digabungkan bersama-sama is combined with silver chloride,

argentum klorida, AgCl dan AgCl and copper (I) chloride,

kuprum (I) klorida, CuCl (bahan CuCl (strengthening

pengukuhan). substance).

Superkonduktor seperti seramik Superconductors such as

itrium barium kuprum oksida, yttrium barium copper oxide,

YBCO merupakan bahan YBCO ceramic is a composite

komposit yang memiliki sifat material that has

superkonduktiviti selain aloi. superconductivity properties

other than alloys.

Modul Kimia Onsoi! 318

3.0 Easy to do questions (baby steps)

8.1 Aloi dan Kepentingannya / Alloy and Its Importance

1. sama; rapat; menggelongsor 1. same; closely; slide
2. berlainan; mengganggu; 2. different; disturb; reduce
3. (a) hardness
mengurangkan
3. (a) kekerasan (b) corrosion
(c) appearance
(b) kakisan 4. Pure metal: Copper & Lead
(c) rupa bentuk Alloy: Duralumin & Bronze
4. Logam tulen: Kuprum & Plumbum
Aloi: Duralumin & Gangsa

8.2 Komposisi Kaca dan Kegunaannya / Composition of Glass and Its Uses

1. silikon dioksida; pasir 1. silicon dioxide; sand
2. (a) Kaca silika terlakur; haba; retak 2. (a) Fused silica glass; heat; crack

(b) SiO2, Na2CO3, CaCO3; haba; (b) SiO2, Na2CO3, CaCO3; heat;
Tahan; Resistant;

rendah Low
(c) Kaca borosilikat; haba; haba (c) Borosilicate glass; heat; heat
(d) Kaca plumbum; SiO2, Na2O, PbO; (d) Lead glass; SiO2, Na2O, PbO;
High;
tinggi; tinggi; rendah
High; Low

8.3 Komposisi Seramik dan Kegunaannya / Composition of Ceramics and Its

Uses

1. haba; keras 1. heat; hard

2. tanah liat 2. clay

(a) kaolin; putih (a) kaolin; white

(b) merah (b) Red

(c) rapuh; elektrik (c) brittle; electrical

8.4 Bahan Komposit dan Kepentingannya / Composite Materials and their

Importance

1. gabungan; logam, aloi, seramik, kaca, 1. combining; metal, alloys, ceramics,

polimer glass, polymers

2. baik 2. better

4.0 SPM Format Questions:
Soalan -soalan format SPM
KERTAS 1 / Paper 1

1. D
2. B
3. A
4. B
5. C
6. A
7. B
8. D

Modul Kimia Onsoi! 319

9. C
10. A
11. A
12. D
13. A
14. A
15. A

KERTAS 2 / Paper 2 A mixture of two or more metals /
Bahagian A / Section A elements in a certain composition,
1. (a) (i) Campuran yang terdiri daripada in which the major component is a
metal.
dua atau lebih logam / unsur Alloy X: Carbon steel
dengan komposisi yang tertentu, Alloy Y: Stainless steel
dengan juzuk utama logam.
(ii) Aloi X: Keluli karbon
Aloi Y: Keluli nikarat
(b) (i)

(ii) Besi tulen: Lapisan-lapisan atom Pure iron: The layers of iron
besi akan menggelongsor antara atoms will slide over one another.
satu sama lain. Alloy X: The carbon atoms will
Aloi X: Atom-atom karbon akan prevent the layers of iron atoms
menghalang lapisan-lapisan atom from sliding over one another.
besi daripada menggelongsor
antara satu sama lain. The acid in the vinegar reacts with
iron / iron will corrode.
(c) Asid dalam cuka akan bertindak
balasdengan besi / besi akan
berkarat.

Bahagian B / Section B
1. (a)

[1 m] [1 m]

● Atom-atom kuprum dalam ● Copper atoms in pure copper

kurpum tulen mempunyai saiz are of the same size and are

yang sama dan tersusun secara arranged in an orderly manner.

teratur. [1 m]

[1 m] ● The layers of copper atoms slide

● Lapisan-lapisan atom kuprum over one another easily when a

Modul Kimia Onsoi! 320

akan menggelongsor antara force is applied.

satu sama lain apabila daya [1 m]

dikenakan.

[1 m]

● Atom kuprum dan atom zink ● The copper atoms and zinc

dalam loyang mempunyai saiz atoms in brass are of different

yang berlainan. sizes.

[1 m] [1 m]

● Kehadiran atom zink ● The presence of zinc atoms

mengganggu susunan atom disrupts the orderly arrangement

kuprum yang teratur. of copper atoms in brass.

[1 m] [1 m]

● Lapisan-lapisan atom logam ● The layers of metal atoms do not

tidak menggelongsor antara slide over one another easily

satu sama lain dengan mudah when a force is applied.

apabila daya dikenakan. [1 m]

[1 m]

(b) (i) Bahan komposit adalah bahan Composite materials are materials
(ii)
yang dihasilkan daripada produced from the combination of
(iii)
(c) gabungan dua atau lebih two or more componentsand

komponen dan mempunyai sifat possess properties which are

yang lebih baik berbanding more superior compared to its

kepada komponennya. components.

[1 m] [1 m]

● Konkrit yang diperkukuh ialah ● Reinforced concrete is a mixture

campuran konkrit dan keluli. of concrete and steel.

[1 m] [1 m]

● Konkrit terdiri daripada simen, ● Concrete consists of cement,

pasir dan batu kecil. sand and gravel.

[1 m] [1 m]

● Konkrit yang diperkukuh lebih ● Reinforced concrete is more

tahan tekanan berbanding resistant to pressure compared

dengan konkrit. to concrete.

[1 m] [1 m]

Untuk membuat jambatan, To make bridges, tall buildings,

bangunan tinggi dan lebuh raya / highways / roads.

jalan raya. [3 m]

[3 m]

● Seramik tradisional merupakan ● Traditional ceramics are ceramic

seramik yang hanya mempunyai in which the finished products

sedikit perubahan daripada have little alteration from their

bahan mentah semula jadinya. natural raw materials.

[1 m] [1 m]

● Contohnya batu-bata / jubin ● An example is bricks / tiles used

Modul Kimia Onsoi! 321

yang digunakan sebagai bahan as construction materials.

pembinaan. [2 m]

[2 m] ● Advanced ceramics are high

● Seramik termaju merupakan performance ceramics that have

seramik berprestasi tinggi yang specific properties, made to fulfill

mempunyai sifat khusus yang certain needs.

dicipta untuk memenuhi [1 m]

keperluan tertentu. ● An example is superconductor is

● Contohnya [1 m] used to manufacture strong
superkonduktor magnets.

digunakan dalam pembuatan [2 m]

magnet kuat.

[2 m]

Bahagian C / Section C

1. (a) ● Kaca gentian dan plastik ● Fibre glass and plastic

[1 m] [1 m]

● Ciri-ciri istimewa: keras / ringan / ● Specific properties: hard / light /

mempunyai kekuatan regangan high tensile strength / low

yang tinggi / mempunyai density / easy to colour / easy to

ketumpatan yang rendah / mould and shape (any two

mudah diwarnakan / mudah properties)

diacu dan dibentuk (mana-mana [2 m]

dua ciri)

[2 m]

(b) (i) ● Bahan yang diperbuat daripada ● Materials that are formed by

gabungan dua atau lebih bahan combining two or more different

berbeza seperti logam, aloi, substances such as metal,

seramik,kaca dan polimer. alloys, ceramics, glass and

[1 m] polymers.

● Bahan ini mempunyai ciri-ciri [1 m]

yang lebih baik daripada ● Materials has properties that are

komponen asalnya. superior than the original

[1 m] components.

[1 m]

(ii) Konkrit yang diperkukuhkan: Reinforced concrete:

Pembinaan banguna tinggi, Construction of high-rise building,

pelantar minyak. oil platforms.

[2 m] [2 m]

Kaca fotokromik: Photochromic glass:

Membuat kanta cermin mata, Making optical lens, car

cermin depan kereta. windshields

[2 m] [2 m]

(c) Bahan: bongkah kuprum, Materials: copper block, bronze

bongkah gangsa, bola keluli, 1kg block, steel ball, 1kg weight, ruler,

Modul Kimia Onsoi! 322

pemberat, pembaris, kaki retort retord stand with clamp,
dengan pemegang, pita selofan cellophone tape and thread.
dan benang.

Prosedur: Procedure:

1. Apitkan pembaris pada kaki 1. Clamp a ruler to the retort

retort dan letakkan bongkah stand and place a copper block

kuprum di atas tapak kaki on the base of the retort stand.

retort. 2. Place a steel ball on the

2. Letakkan bola keluli diatas copper ball using cellophone

bongkah kuprum tape.

menggunakan pita selofan. 3. Hang a 1kg weight at a height

3. Gantungkan 1kg pemberat of 50cm from the copper block.

pada ketinggian 50cm dari 4. Release the weight on the

bongkah kuprum. steel ball and measure the

4. Jatuhkan pemberat ke atas diameter of the dent formed.

bola keluli dan ukur diameter Record the reading.

lekuk yang terbentuk. 5. Repeat experiment three times

Rekodkan. at different areas of the copper

5. Ulang eksperimen tiga kali block.

pada kawasan bongkah 6. Calculate the average diameter

kuprum yang berbeza. of the dent.

6. Hitung purata diameter lekuk. 7. Repeat steps 1 to 5 using

7. Ulang langkah 1 hingga 5 bronze block.

menggunakan bongkah

gangsa.

Pemerhatian: Observation:

Diameter lekuk logam kuprum Diameter of the dent for copper

lebih besar daripada gangsa. metal is bigger than bronze.

Kesimpulan: Conclusion:

Aloi lebih kuat daripada logam Alloy is harder than its pure metal.

Modul Kimia Onsoi! 323

tulennya.

KERTAS 3 / Paper 3

(a) Pernyataan masalah: (a) Problem statement:

Adakah loyang lebih keras daripada Is brass harder than pure copper?

kuprum?

(b) Pemboleh ubah dimanipulasikan: (b) Manipulated variables:

Kuprum tulen dan loyang Pure copper or brass

Pemboleh ubah bergerak balas: Responding variables:

Kekerasan logam Hardness of metal

Pemboleh ubah dimalarkan: Constant variables:

Jisim pemberat / tinggi pemberat / Mass of weight / height of weight / steel

bebola keluli ball bearing

(c) Hipotesis: (c) Hypothesis:

Aloi kuprum adalah lebih kuat daripada Brass / The alloy of copper is harder

kuprum tulen. than pure copper.

(d) Senarai bahan dan radas: (d) Lists of materials and apparatus:

Blok kuprum, blok loyang, bebola keluli, Copper block, brass block, ball bearing,

pemberat 500g, pembaris, benang, kaki 500g weight, meter ruler, retort stand

retort, pita selofan dan benang. with clamp, cellophone tape and thread.

(e) Prosedur: (e) Procedure:

1. Bebola keluli dilekatkan pada blok 1. A steel ball bearing is placed on the

kuprum. copper block.

2. Satu pemberat 500g digantung 2. A 500g weight is hung from a height

pada ketinggian 50cm dari blok of 50cm from the copper block using

kuprum menggunakan benang. thread.

3. Benang dipotong supaya pemberat 3. The thread is cut so that the weight

jatuh ke atas bebola keluli. falls on the steel ball bearing.

4. Diameter lekuk pada blok kuprum 4. Diameter of the dent formed on the

diukur. copper block is measured.

5. Langkah 1 hingga 4 diulang 5. Step 1 to 4 are repeated using

menggunakan bahagian lain blok different areas on the same copper

kuprum yang sama. block.

6. Langkah 1 hingga 5 diulang dengan 6. Step 1 to 5 are repeated using

menggantikan blok kuprum dengan brass block to replace the copper

blok loyang. block.

(f) Penjadualan data / Tabulation of data:

Jenis logam / Types of Diameter lekuk (cm) / Diameter of dent (cm)
metal Purata (cm) /

1 2 3 Average (cm)

Kuprum / Copper

Loyang / Brass