The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by mojaver09, 2019-05-14 04:05:14

ماهنامه شماره 18 برای فردا

‫‪Steve McCurry‬‬ ‫‪1‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫تومتگوݡیوکهیمنه‌هابهیجهنزگارݡنیدتووزچُرصالغحخمودنبرچَافهآریوزد‬
‫کهیکیچراغروشن ِزهزارمردهبهتر‬

‫مولاناجلالالدینبلخی(مولوی)‬

‫‪ 2‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫سرودتوسعهدرکوچههاینصفجهان‪/‬محسنرنانی‬ ‫یادها و‬
‫کجدتبایبشرنیوساتکر ٔاههنواسردیقابخمناومرماندی‪/‬آدگاشدررناببزشرراگدی‪/‬دااصسشفمیهتاهنکمویروسورغیوررشااصسفدهانی‪،‬ین‪/‬ویخاسنطراد ٔەتمنعاانوصرش؛تا ٔنهغسلیامهرعرضفااسنالاربهزادی؛‬ ‫رویدادها‬

‫الههباقری‬ ‫مهــــــرماه‪/1396‬شمارههجـدهم‬
‫دردهایماجامهنیستندتازتندرآوریم‪ /‬مهردادفاضلی‬
‫انسـانبادروغوتوهموفریبنجاتنمییابد‪ /‬گفتوگو بامصطفیملکیان؛‬ ‫و بسـا یت ‪w w w. b a r a y e - f a r d a . i r :‬‬
‫کانال تلگرام‪telegram.me/barayefardaa :‬‬
‫سیدمرتضیرضوانی‪،‬اکبرداستانپور‬

‫‪23‬‬ ‫تاریخ‬

‫بلدیه و انجمن شهر‬

‫حکایتانجمنشهرو بلدیه ‪/‬الههباقری‬
‫بلدیۀاصفهانجسمیبدونروح ‪/‬شهرزادمحمدیآیین‬

‫اموراصفهانرادرخورملاحظهنمیدانند‪/‬الهاملطفی‬
‫چراکارهاینیم ‌هکار ٔهشهریتمامنم ‌یشود؟‪/‬عبدالمهدیرجایی‬

‫شورایشهر؛دیروز‪،‬امروز‪،‬فردا‪/‬مولودستوده‬

‫‪37‬‬ ‫جامعه‬

‫شهر‪ ،‬شهرداری و شورای شهر‬

‫معتقدبهتکصدایینیستیم‪/‬گفتوگوباسیدعلینکویی؛مرضیهزارع‬
‫شوراجایسیاسیبازینیست‪/‬گفتوگوباعباسحاجرسولیها؛مرضیهزارع‬
‫شهریبسازیددرخـورمردماصفهانوقدمتاینشهر‪/‬گفتوگوبادکترنعمتاللهاکبری؛سمانهکلدانی‬
‫شورایشهرداریبااکوسیستمکارآفرینیبهشورایشهربدلخواهـدشد‪/‬گفتوگوبادکترکوروشخسروی؛عارفسپهری‬

‫اصفهانحالخوبیندارد‪/‬گفتوگوبادکترکوروشمحمدی؛مرضیهزارع‬
‫ماتوانستهایمفضایشهرراشادوامیدوارکنیم‪/‬گفتوگوباحسینملایی؛سیدمرتضیرضوانی‬
‫اعضایشورابایدکتابمصائبشهررابنویسند‪/‬گفتوگوبادکترساسان؛سیدمرتضیرضوانی‪-‬حسینقانونی‬

‫بایدشهردوستدارزنانوجوانانداشتهباشیم‪/‬گف ‌توگوبامهندسفریدهروشن؛الههباقری‬
‫دیگربهانهاینداریم‪/‬گفتوگوبااصغربرشان؛سمانهکلدانی‬

‫هدفآموز ‌شوپرورش؛تربیتشهرونداخلا ‌قمدارومؤثر‪/‬گفتوگوبارحیممحمدی؛سمانهکلدانی‬
‫شهرچیست؟شهردارکیست؟‪/‬میزگردآقایانعیدی‪،‬صلواتیوفقیهیان؛گروهجامعه‬
‫سنتحسنهمنشور‪/‬پیشنهادیبرایشوراهایشهر؛احسانمالکیپور‬
‫وایبهکلوخ‪/‬حسیناسدی‬
‫چراتعهد؟چراتخصص؟‪/‬حسینقانونی‬
‫چگونهنمایندۀشورایشهرخودباشیم‪/‬طنزانتخابات؛داوودنجفی‬

‫‪3‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫شناسنامـه‬ ‫‪87‬‬ ‫ادبیات‬

‫صاح ‌بامتیاز و مدیرمسئول‪:‬‬ ‫ادبیاتبلوکشرق‬
‫حسن قانونی‬
‫از شرق تا شرق‪ /‬پدیده قربانی‬
‫سردبیر‪ :‬سید مرتضی رضوانی‬ ‫تاریخادبیاتدراروپایشرقی‪/‬عرفانهبکرانی‬
‫تاریخ‪ :‬الهه باقری (دبیر)‪،‬‬ ‫نوشتاریپیراموندونسلازادبیاتبلوکشرق‪/‬علیمحرزی‬
‫تانگویشیطانب ‌همثاب ٔهاثرهنری‪/‬آرششکری‬
‫دکتر عبدالمهدی رجائی‪ ،‬دکتر مولود ستوده‬ ‫آ ‌نهاشبیهبهچهبودند؟‪/‬معرفیشاعردنیسلوتـرف؛پرستوثناییفر‬
‫پروندة ویژه (شهر و شورا)‪:‬‬ ‫ب ‌یرؤیا‪/‬بررسیرمان«آدابدنیا»اثریعقوبیادعلی؛مهدیوحیددستجردی‬
‫سید مرتضی رضوانی (دبیر)‬ ‫نگاهیبهرمانمریخیاثرفرهادکشوری‪/‬گودرزایزدی‬
‫ادبیات‪ :‬سیاوش گلشیری (دبیر)‪،‬‬
‫‪111‬‬ ‫محیط زیست‬
‫پدیدهقربانی‪،‬علیمحرزی‪،‬آرششکریساروی‪،‬‬
‫مهدی وحید دستجردی‬ ‫بحران آب‬

‫محی ‌طزیست‪ :‬عارف سپهری (دبیر)‬ ‫تجربیاتبشردرحفاظتازمحیطزیست‪/‬عارفسپهری‬
‫هنر‪ :‬امیر رجایی (دبیر)‪ ،‬محمدعلی میرزایی‬ ‫مشارکتعمومیوحکمرانیمحی ‌طزیستیخوب‪/‬ترجمهمهدیمقدری‬

‫(عکس)‪ ،‬سامان صادقیان (موسیقی)‪،‬‬ ‫تب ٔاحثیرارانآتابجتدرمامعهیدزتایمنددهنرکواردیز‪/‬امیا‪/‬ناسلعلیهبدایطونسیفپور‬
‫مینا حسن‌زاده‪ ،‬عرفان رجایی‬
‫اقتصاد‪ :‬کاظم بهرامی (دبیر)‬ ‫‪123‬‬ ‫هنر‬

‫همکاران این شماره‪ :‬مرضیه زارع‪،‬‬ ‫گرافیکشهریاصفهان‬
‫سمانه کلدانی‪ ،‬حسین قانونی‪ ،‬احسان مالکی پور‪،‬‬
‫گرافیکشهریاصفهان‪/‬امیررجایی‬
‫مهدی مقدری‪ ،‬دکتر سعید یوسف پور‪،‬‬ ‫جستارهاییپیرامونعلوممرتبطباهنرشهری‪/‬میناحسنزاده‬
‫امان اله باطنی‪ ،‬دکتر رسول بیدرام‪،‬‬ ‫شهراصفهانوگرافیکمحیطی‪/‬درگف ‌ت ‌وگوبامسعودسپهرومریمافسر؛شادیتاکی‬
‫پگنراجفیویژکگشیهمرهیمکدیربورویتتوهرنقهادی‪/‬مآؤسثیر‪/‬بترشجنماهسویت ٔافلیضاف‪:‬یامیشرهررجاییدریگ‪-‬فساتراوکگتویبراا‪:‬یاکیبرمیخک‪،‬احمدرضامیرمقتدایی‪،‬علیسجاد؛عرفانرجایی‬
‫شهرزاد محمدی آیین‪ ،‬الهام لطفی‪ ،‬داوود نجفی‪،‬‬
‫حسین اسدی‪ ،‬پرستو ثنای ‌یفر‪ ،‬گودرز ایزدی‪،‬‬ ‫عکاسی ‪ 139‬منعباسم‪،‬عکاسم‪/‬محمدعلیمیرزایی‬
‫عارفه بکرانی‪ ،‬متینه اسلامی‪ ،‬شادی تاکی‪،‬‬
‫آزاده خالقی‪ ،‬روزبه فرزان‪ ،‬سارا کتیرایی‪،‬‬ ‫موسیقی ‪ 142‬فرهنگمحبت‪/‬درگفتوگوباجمشیدمحبی؛سامانصادقیان‬
‫سمیه مسرور‪ ،‬مهرداد فاضلی‪ ،‬اکبر داستانپور‪،‬‬
‫انسیه عرفان‬ ‫اصفهانزمانیمنچسترایرانبود‪/‬میزگردمهندسعبدالحسینسیفاللهی‪،‬دکترحامدپاکطینت‪،‬‬ ‫اقتصاد ‪145‬‬
‫با تشکر از‪ :‬محمدجواد عیدی‪،‬‬ ‫عباستاجبخش؛کاظمبهرامی‬
‫محمد ناظمی هرندی‪ ،‬حامد جعفرزاده‪،‬‬
‫علیرضا مهدی‪ ،‬محمدرضا رحمتی‪،‬‬ ‫آمادهخواری‪،‬بزرگترینعاملشکستبرنامهها‪/‬گفتوگوبادکترهوشنگشجری؛کاظمبهرامی‬
‫مهندس پورسعید‪ ،‬دکتر شفیقی‪ ،‬دکتر مجید‬
‫کلاهدوزان و خانم دکتر آذری‬
‫مدیر هنری‪ :‬زهرا حسنی‬
‫دبیر عکس‪ :‬محمد علی میرزایی‬
‫ویراستار‪ :‬انسیه عرفان‬
‫توسعه و تبلیغات‪ :‬مرضیه زارع‪،‬‬
‫داوود جبلی‪ ،‬یاسمین دادخواه‪ ،‬فاطمه اسدی‬
‫روابط عمومی‪ :‬سمانه کلدانی‬
‫امور هماهنگی‪ :‬نجمه صادقیان‬

‫طراحی و صفح ‌هآرائی‪ :‬مؤسسۀ فرهنگی‪-‬‬
‫هنری نگارآفرین فردای شرق آریا‬

‫امور فنی و چاپ‪ :‬رضا جعفری جبلی‬
‫چاپ و لیتوگرافی‪ :‬طاها‬
‫توزیع‪ :‬اصفهان امروز‬

‫نشانی‪ :‬اصفهان‪ ،‬بلوار میرزا کوچک خان‪،‬‬
‫حدفاصل پل وحید و میدان سهروردی‪،‬‬
‫مجتمع اداری زایند‌هرود‪ ،‬طبقه سوم‬
‫تلفن‪031 37779463 :‬‬
‫نمابر‪031 37869257 :‬‬

‫درشمارٔههفدهم(ویژ ‌هنامهزنان)ماهنامهدرمصاحب ٔه‬
‫خانممینامعی ‌نالدینینامایشاندرزیرتصویراشتباه‬
‫در ‌جشدهبود کهبابتاینموضوعازایشانوخوانندگان‬

‫گرامیعذرخواهیم ‌یشود‪.‬‬

‫‪ 4‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫سرودتوسعه‬
‫در کوچ ‌ههاینص ‌فجهان‬

‫از شورا شیفت تا پاردایم شیفت‬

‫محسن رنانی‬

‫اقتصا ‌ددان‬

‫مسـائلشـهریوآیی ‌ننام ‌ههاواسـنادبالادسـتیاست‪.‬‬ ‫اینروزها‪،‬شهر‪،‬شوراوشهرداریموضوعاصلیصحبت‌‬ ‫برا ‌یفـردا‪ :‬بـا توجـه بـه‬
‫ب ‌هویـژهتوصیـهم ‌یشـوداعضایشـورابـاقوانیـنوقواعد‬ ‫جم ‌عهـای عـام و خـاص در شـهر اسـت‪ .‬بـرای ورود بـه‬ ‫موضو ع پروندۀ اصلی این شماره‬
‫نچظوارتنعیدسماآزمشانانیبازیرباسایینکقلوانکیشنورمبعهموخل ًاوبگریفآتاشرنا ‌یشهاونیدی؛‬ ‫بحـث‪،‬ا گـربخواهیـمبهشـوراهای گذشـتهدر شـهرهای‬ ‫(شـهر و شـهرداری از گذشـته‬
‫برایشانایجادم ‌یکند کهاز آنپسریس ‌کپذیریآ ‌نها‬ ‫بزرگ کشـور نگاهیاجمالیبیندازیم‪،‬مه ‌متریننقیصۀ‬ ‫تـا امـروز) از آقـای دکتـر رنانـی‬
‫از بیـن مـ ‌یرود‪.‬همچنیـنتوصیهم ‌یشـودشـورااز زمان‬ ‫شـوراهای گذشـته را در دو مـورد م ‌یتـوان خلاصـه کـرد‪:‬‬ ‫درخواسـت کردیـم مطلبـی بـرای‬
‫شـروع کار خـود یـک مشـاور حقوقـی در مسـائل شـهری‬ ‫یکـی فقـدان آ گاهـی و تخصـص شـهری و دیگـر شـدت‬ ‫بنویسـند‪.‬‬ ‫ایسـرشـماقانل رۀوز ٔهماهسـناکمـوهت‬
‫داشـتهباشـد‪.‬بالا رفتندانششورادر مسائلمدیریت‬ ‫رقاب ‌تهـای بانـدی‪ .‬نم ‌یگویـم «رقابـت جناحـی» چـون‬ ‫خـود را در‬
‫مالیوحسابداریدولتیوبودج ‌هریزینیزبسیار مفید‬ ‫بعضیوق ‌تهادر شـورا‪،‬جنا ‌حهارقابتنم ‌یکنند؛بلکه‬ ‫ارتبـاط با مطبوعات یادآور شـدند‬
‫است‪.‬شورام ‌یتواندششماهاولرابهافزایشآ گاهیو‬ ‫چنـدبانـدفرعـیهسـتند کـهرقابـتم ‌یکننـد‪.‬زمانی که‬ ‫و از انجـام ایـن درخواسـت امتنـاع‬
‫دانـشخـوددر ایـنزمین ‌ههااختصـاصدهد؛بعدچهار‬ ‫شـورا یکدسـت نباشـد‪ ،‬این مسـئله شـدیدتر اسـت؛ ولی‬ ‫کردنـد؛ امـا اجـازه دادنـد کـه متـن‬
‫ا کنـونانتظـار مـ ‌یرودایـندونقیصـهبـاتوجـهبهسـطح‬ ‫گف ‌توگـوی ایشـان بـا اعضـای‬
‫سـالاز ایـندانـشبهـرهببرد‪.‬‬ ‫تخصـصبالاتـرونزدیکـیفکـریبیشـتر شـورایجدیـد‪،‬‬ ‫شـورای شـهر جدیـد پیـاده شـود‬
‫و بـا تأییـد متـن نهایـی از سـوی‬
‫تهیهصور ‌توضعیت‬ ‫ب ‌هگونـ ‌هایحـلوجبـرانشـود‪.‬‬ ‫ایشـان‪ ،‬در ماهنامـه انتشـار یابـد‪.‬‬
‫ازآنجا کـه این متـن حاوی نکاتی‬
‫مسـئلۀ بعـدی ایـن اسـت کـه شـورای قبلـی و شـهردار‬ ‫آموزش و شورا‬ ‫مهـم و کاربـردی اسـت‪ ،‬بـر آن‬
‫قبلـیبایـدصور ‌توضعیتیاز شـهرداریتهیه کننـدوبه‬ ‫شدیم کهآنراب ‌هعنوانسرمقالۀ‬
‫شـورای جدید بدهند‪ .‬شـورای شـهر جدید نباید شـورا و‬ ‫در اولیـن گام‪ ،‬اعضـای شـورا بایـد خـود را موظـف بـه‬ ‫این شـماره به همراهان ماهنامه‬
‫شهرداریرابههی ‌چوجهبدوندریافتصور ‌توضعیت‬ ‫دان ‌شافزایـی در سـه زمینـۀ دانـش شـهری و دانـش‬ ‫بـرای فـردا پیشـکش کنیـم‪.‬‬
‫شـهر تحویـل بگیـرد‪ .‬ایـن صور ‌توضعیـت بایـد شـامل‬ ‫حقوقـی و دانـش مالـی بداننـد‪ .‬اعضـای شـورای شـهر‬
‫صور ‌توضعیـت مالـی‪ ،‬دارای ‌یهـا‪ ،‬مصوبـات مربـوط بـه‬ ‫بایـد ب ‌هطـور فشـرده نقـص دانـش شهر ‌یشـان را رفـع‬
‫امـور مختلـف‪ ،‬قراردادهـا‪ ،‬نیـروی انسـانی‌‪ ،‬شـرک ‌تهای‬ ‫کننـد؛بـرایمثـاللازماسـتدر یـکدورۀ کاملآشـنایی‬
‫طـرفقـرارداد‪،‬پروژ ‌ههـا‪،‬بده ‌یهـاومطالبـاتو‪...‬باشـد‬ ‫بـاموضـوع«آمایـشسـرزمین»شـرکت کننـد‪.‬لازماسـت‬
‫و فهرسـت دقیـق ایـن صور ‌توضعیـت را بایـد یـک فـرد‬ ‫یـک کلاسمدیریـتوبرنام ‌هریـزیشـهریویـک کلاس‬
‫فنـیتعییـن کند‪.‬ایـنصـورت‌وضعیتبایـددر ت ‌کتک‬ ‫اقتصادشهریبگذرانند‪ .‬درمورددانشحقوقینیزباید‬
‫شهردار ‌یهایمناطقب ‌هصورتجزئیتهیهشودوبعد‬ ‫گفت یکی از عوامل اصلی پیدایش مشکلات در بسیاری‬
‫یکصور ‌توضعیت کلانبرای کلشـهراز آناسـتخراج‬ ‫از کارهایـی کـه شـورا یـا شـهرداران انجـام م ‌یدهنـد‪،‬‬
‫شـود‪ .‬ایـن کاری اسـت کـه دولـت آقـای روحانـی نیـز‬ ‫نقـص دانـش حقوقـی اعضـای شوراسـت‪ .‬ا گـر اعضـای‬
‫هنـگامتحویـل گرفتـندولـتدهـمبایـدانجـاممـ ‌یداد‪،‬‬ ‫شـورادانشوعلمحقوقی کافیداشـتند‪،‬م ‌یتوانسـتند‬
‫امـا نـداد‪ .‬مهـم نیسـت شـهرداری یـا شـورای قبلی سـالم‬ ‫نظـارت کننـدتـااز بسـیاریمشـکلاتپیشـگیریشـود‪.‬‬
‫بـودهیـافاسـد؛مهـمایـناسـت کـهبنیـانشفا ‌فسـازی‬ ‫دانـشحقوقـیموردنظـرشـاملمجموعـ ‌هایاز مسـائل‬
‫از آغـاز فعالیـتایـندوره گذاشـتهشـودوتیـمجدیـدنیـز‬ ‫حقوقمالی‪،‬آیی ‌ننام ‌ههایمالیواداریشـهردار ‌یها‪،‬‬
‫مسـائلحقوقیشـهری‪،‬مصوبات کلانوملیدر حوزۀ‬

‫‪5‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫پارادایـم شـیف ‌ت یـک اصـل بایـد رعایـت شـود و آن گام‬ ‫سـپس «پارادایـم شـیفت» و در انتهـای آن «انقالب»‬
‫برداشـتن بـه سـمت کارایـی و شـفافیت بیشـتر اسـت‪.‬‬ ‫اسـت‪.‬بنابرایـن‪،‬ا گـربـهترتیـبدسـت ‌هبندی کنیـمیـک‬
‫هیچپارادایمشیفتیحقاجراوتحققندارد‪،‬مگراینکه‬ ‫سیسـتم را یـا بهبـود م ‌یدهیـم‪ ،‬یـا اصالح م ‌یکنیـم‪ ،‬یـا‬
‫یک گامبهسمت کاراییبیشتر‪،‬یعنی کاهشهزین ‌هها‪،‬‬ ‫تیـحوکانلاقیالجابد‪،‬مکا‌یکمنا ًیلدمگ‪،‬ریگـاپواراندمای ‌یمکنشییمف‪.‬تم ‌یدهیمویابا‬
‫در مرحلـ ‌های کـه شـهر اصفهـان و سـایر شـهرهای بـزرگ‬
‫بهبـود عملکـرد و شـفافیت بیشـتر بـردارد‪.‬‬ ‫ا کنوندر آنقرار دارند‪،‬اصلاحوتحولهمدیگرجوابگو‬
‫شـورا و شـهردار جدیـد در حوز ‌ههـای بسـیاری چـون‬ ‫نکینـسمـ‪.‬دتر‪.‬امرجـاحزلـهبۀبدههبیـوددتـماثلمًانباظـهورمیمرانبـراویـ ‌شکهـماثـوانرلر‌خوهشاـنی‬
‫مدیریـت شـهری‪ ،‬قراردادهـای پیمانـکاری‪ ،‬توسـعۀ‬ ‫رعا بوارهبـوضدمبودجهویـد‪،‬م‪.‬سدعر میرمحل‌یـکۀن ایصماعلمحلمکثرادًلمنـالریخ عشـوهارردارضیو‬
‫فضـای سـبز‪ ،‬نظـار ‌ت بـر فعالی ‌تهـا‪ ،‬خدمـات شـهری و‬ ‫قراردادهـا را تغییـر م ‌یدهیـم و اصالح کنیـم‪ .‬در مرحلـۀ‬
‫بخش فرهنگی شهرداری باید سیاست پارادایم شیفت‬ ‫تحـول‌‪،‬خـودشـهردار ومعاونانـشراعـوضم ‌یکنیـم‪.‬در‬
‫رادنبـال کنـد‪.‬ا گـرفقـطوفقـطاشـخاصدر پسـ ‌تهای‬ ‫حالحاضرهمۀای ‌نهاهم کهانجامشود‪،‬تغییرجدی‬
‫مختلـف عـوض شـوند‪ ،‬بعـد از مدتـی کـه ایـن افـراد‬ ‫ایجـاد نخواهـد شـد؛ یعنـی ا گـر پارادایـم شـیفت ایجـاد‬
‫جدید در سیسـت ‌م و سـاختار بیمار قرار گرفتند‪ ،‬خسـته‬ ‫نشـود‪،‬تحولهماثریندارد؛چونسـاختار ومناسبات‬
‫م ‌یشـوند و عق ‌بنشـینی م ‌یکننـد یـا اینکـه خودشـان‬ ‫تغییرنکردهاست‪.‬سطحپارادایمشیفترانیزب ‌هراحتی‬
‫هـمواردرابط ‌هبـازیومسـائلیم ‌یشـوندکهدر بسـیاری‬ ‫نم ‌یتـوان تعییـن کـرد و متخصصـان شـهری بایـد در‬
‫از شـهردار ‌یهاقاب ‌لمشاهدهاست‪.‬ا گرپارادایمشیفت‬ ‫مـوردآنتصمی ‌مگیـری کننـد‪.‬اعضـایشـورایشـهرطی‬
‫نباشـد‪ ،‬تحـول هیـچ بهبـودی در پـی نخواهـد داشـت‪.‬‬ ‫گف ‌توگوهایـی کـهبـامتخصصـانانجـامم ‌یدهنـدبایـد‬
‫مـردم بـا انتخـاب شـورای شـهر فعلـی دسـت بـه تحـول‬ ‫مؤلف ‌ههـایپارادایـمشـیفترامشـخص کننـد‪.‬‬
‫زد ‌هاند؛ولیا گرتحولاینشوراهمراهباپارادایمشیفت‬ ‫برایمثال‪،‬پارادایمشیفتدر شهرداریمستلزمایجاد‬
‫در مدیریـت نباشـد‪ ،‬انـرژی حاصـل از آن تحـول نابـود‬ ‫کوارمول ًاابـجطدیدردبدرسـیماورردیفازضاسایختسابرزهاشسـهرت؛ی‬ ‫الگوهـا‬ ‫تمغثیل ًایـیر درک‬ ‫خـودراموظـفبدانـد کـهبـهتیمبعـدیصور ‌توضعیت‬
‫خواهدشد‪.‬زمانی کهسیستمسالماست‪،‬تحولیمثل‬ ‫الگوی‬ ‫مشخصیارائه کند‪.‬یعنییکحرکتنمادینبراییک‬
‫تغییر شـورا یا شـهردار م ‌یتواند موجب افزایش کارایی و‬ ‫پیاد ‌هسـازی شـود و در آن کاشـت گون ‌ههـای گیاهـی‬ ‫تحولاساسـیانجامشـود کهاز اینپسنیزادامهیابد‪.‬‬
‫بهبودعملکردشود؛ولیوقتیسیستممانندیکبیمار‬ ‫خاصیمثلچمندر فضایسـبزشـهریممنوعباشـد‬ ‫سـپسشـوراوشـهردار جدیدنیزدر ابتدایشـروعبه کار‬
‫سـرطانی اسـت‪ ،‬ا گر پارادایم شـیفت ایجاد نشـود‪ ،‬هیچ‬ ‫و آ ‌بهـا و درآمدهـای ذخیر ‌هشـده از ایـن طریـق‪ ،‬در‬ ‫باید یک گزارش کلیوعمومیازوضعیتموجودوآنچه‬
‫ایجـاد یـک کمربنـد سـبز در شـرق شـهر اصفهـان هزینـه‬ ‫تحویـل گرفت ‌هانـدبهصورتمسـتندتهیـهوبـرایاطلاع‬
‫امیـدی بـه بهبود نیسـت‪.‬‬ ‫ککاومیار ًال کصوفیـهراین‬ ‫شـود‪.‬طبقبرآوردها‪،‬در سـیسـالآینده‪،‬‬
‫بـرایبیمـار سـرطانیاصالحوتحـولجـوابنم ‌یدهد؛‬ ‫را محاصـره خواهـد کـرد و اقلیـم اصفهـان‬ ‫شـهروندانمنتشـر کنند‪.‬‬
‫بلکـه یـک پارادایـم شـیفت در کلیـۀ سـطوح لازم اسـت‪:‬‬ ‫خواهـدشـد‪.‬ایـنمسـئلهم ‌یتوانـدعلـتموجهـیبـرای‬
‫پارادایمشیفتیدر اندیشۀبیمار‪،‬در سبکزندگ ‌یاش‪،‬‬ ‫یکپارادایمشـیفتدر حوزۀفضایسـبزشـهریباشد‪.‬‬ ‫پارادایمشیفتدر ادارۀشورا‬
‫در الگـوی تغذیـ ‌هاش‪ ،‬در نگاهـش بـه زندگـی و بعـد در‬ ‫اسـتراتژی فعلـی شـهرداری‪ ،‬گسـترش پار ‌کهـای درون‬
‫کنـارش خـوردن دارو و جراحـی و پرتودرمانـی نیـز انجـام‬ ‫شـهر و چمـ ‌نکاری اسـت‪ .‬گسـترش پار ‌کهـا اشـکالی‬ ‫نکتـۀ اصلـی در فعالیـت شـورای جدیـد ایـن اسـت کـه‬
‫شـود تـا ثمـر بدهـد‪ .‬یعنـی ا گـر بیمـار سـرطانی در بقیـۀ‬ ‫نـدارد؛ ولـی چمـ ‌نکاری بسـیار خسـار ‌تبار اسـت؛ هـم از‬ ‫شـورای شـهر جدیـد ب ‌ههی ‌چوجـه نم ‌یتوانـد شـهرداری‬
‫اجـزای زندگـ ‌یاش تغییـر ایجـاد نکنـد‪ ،‬قـرص خـوردن و‬ ‫لحـاظهزینـۀسـنگینآماد ‌هسـازیو کاشـتونگـ ‌هداری‬ ‫رابـهروشسـنتیمرسـوم گذشـتهاداره کنـد‪.‬مشـکلات‬
‫پرتودرمانـی جـواب نم ‌یدهـد؛ یعنـی در بیمار سـرطانی‬ ‫چصرمـفنآبویاهـرمیاز نچمظـرنحشجـدهم‪،‬عسظپیـمستمبنابخـیعرآبمـیی کشمویدا‪.‬بایص کول ًاه‬ ‫ومسـائلنیـزبـارو ‌شهـای گذشـتهحـلنخواهـدشـدو‬
‫ا گـر پارادایـم شـیفتی در زندگـی اش ایجـاد نشـود‪ ،‬دارو‬ ‫چمـن گیاهـیمتعلـقبـهاقلیـمهـایشـرجیاسـتودر‬ ‫روندموجودادامهپیداخواهد کرد‪.‬در بهترینوضعیت‬
‫خـوردن کـهبـهمعنـیاصالحاسـتوحتـیجراحـی کـه‬ ‫اقلیم گر ‌موخشـکاصفهاننبایدچنین گیاهی کاشـته‬ ‫شوراشایدجلویبرخیفسادهارابگیرد‪،‬ولینم ‌یتواند‬
‫تحولمحسوبم ‌یشود‪،‬هیچبهبودیدر بیمار ایجاد‬ ‫شود‪.‬بنابراینپاردایمشیفتدر اینحوزهیعنی کاشت‬ ‫چیزیراعوض کند‪.‬ممکناستروندسال ‌مترشود‪،‬ولی‬
‫گون ‌ههـای گیاهـی ک ‌مآ ‌بتـر در پار ‌کهـا و سـپس صـرف‬ ‫تحولساختاریدرمدیریتشهریایجادنخواهد کرد‪.‬‬
‫نم ‌یکنـد و ا گـر هـم بکنـد موقـت خواهـد بود‪.‬‬ ‫منابعمالی وآبذخیر ‌هشدهدرپروژۀ کمربندسبزشرق‬ ‫بـهعبـارتدیگـر‪،‬باید گفت کهفضـایامروزنیازمندیک‬
‫تغییـر کلـی شـورای شـهر الآن یـک تحـول محسـوب‬ ‫شـهراصفهـانتـااز ایـنطریقبـابیابانیشـدناصفهان‬ ‫«پارادایـمشـیفت»در مدیریـتشـهریاسـت‪«.‬پارادایـم‬
‫م ‌یشـود؛ولـیا گـرایـنتحـولهمـراهبـاپارادایمشـیفت‬ ‫مقابله کنیم‪.‬برایدرکاهمیتموضوعتوجه کنیددر‬ ‫شیفت»دردومعنیبه کارم ‌یرود‪:‬یکمعنیآنانقلاب‬
‫نباشـد‪ ،‬هیـچ اتفاقـی نم ‌یافتـد‪ .‬نم ‌یتـوان گفـت تمـام‬ ‫هرثانیهسهمترمربعاززمی ‌نهایشرقاصفهانبه کویر‬ ‫اسـت؛ ب ‌هعنـوان مثـال‪ ،‬انقالب اسالمی یـک پارادایـم‬
‫آد ‌مهایی کهتا کنونبهسیسـتمشـوراوشـهرداریوارد‬ ‫تبدیـلم ‌یشـودو کویـربـااینسـرعتدر حالپیشـروی‬ ‫شیفتبود که کلسیستمراتغییرداد‪.‬در معنایدیگر‬
‫شد ‌هاندفاسدونا کارآمدبود ‌هاند‪،‬بلکهبسیاریاز آ ‌نها‬ ‫است‪.‬‬ ‫پارادایـمشـیفتایـناسـت کـهسیسـتمباقـیم ‌یمانـد‪،‬‬
‫بـاهـدفوانگیـزۀخدمـت‪،‬بـابرنامـهواید ‌ههـایجدید‬ ‫بـه همیـن ترتیـب لازم اسـت شـورا و شـهرداری جدیـد‬ ‫امـا سـازوکارها‪ ،‬رو ‌شهـا‪ ،‬سـن ‌تها و قواعـد بـازی عـوض‬
‫وارداینجریانشـدند؛اماوقتیدر سـازوکارهایفاسد‬ ‫در مباحـث ترا ک ‌مفروشـ ‌ی‪ ،‬مجوزهـا‪ ،‬قراردادهـا و‪...‬‬ ‫م ‌یشود؛بنابراین‪،‬منظور از پارادایمشیفتیاایناست‬
‫ونا کارآمـدقـرار گرفتنـد‪،‬از بـسمبـارزه کردندنفسشـان‬ ‫یـک پارادایـم شـیفت انجـام دهـد‪ .‬ادامـۀ رونـد موجـود‬ ‫کـهرژیم‪،‬سیسـتموسـازمانهمگیتغییـر کنندیااینکه‬
‫بریـد‪ .‬ا گـر سـالم بودنـد‪ ،‬فرسـوده شـدند و از سیسـتم‬ ‫ترا ک ‌مفروشـی‪ ،‬بـرای اصفهـان کـه پایتخـت فرهنگـی‬ ‫کههویتسـازمانثابتبماند‪،‬ولیشـیو ‌ههای گذشـته‬
‫بیرونرفتندوا گرمستعدفسادبودند‪،‬ماندندو فاسد‬ ‫جهاناسالممحسـوبم ‌یشـود‪،‬خسار ‌تبار اسـت‪.‬در‬ ‫بـهشـکلبنیـادیتغییر کند‪.‬منظـور از پارادایمشـیفت‪،‬‬
‫شدند و بقیه را فاسد کردند‪ .‬توجه کنید! این سیستم‬ ‫اصالح نیسـت‪ .‬ا گـر تغییـر در هـر سـامانه یـا سـازمانی را‬
‫شـما را هـم یـا فاسـد م ‌یکنـد یـا مسـتهلک و فرسـوده‪.‬‬ ‫ب ‌هصـورت یـک طیـف ببینیـم‪ ،‬ابتـدای سلسـل ‌همراتب‬
‫فکـر نکنید شـما خیلی قوی هسـتید یـا معصومید؛ فکر‬ ‫تغییـر‪« ،‬بهبـود» اسـت‪ ،‬بعـد «اصالح»‪ ،‬بعـد «تحـول»‪،‬‬
‫نکنیـد شـما یـک جمـع ه ‌مبسـت ‌هاید و سـیزده نفریـد و‬
‫خیلـی کارهـا م ‌یتوانیـد انجـام بدهیـد؛ نـه‪ ،‬در شـرایط‬
‫موجـود ا گـر پارادایـم شـیفتی رخ ندهـد‪ ،‬هیـچ تغییـری‬

‫رخ نم ‌یدهـد‪.‬‬

‫‪ 6‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫نم ‌یکند؛بلکهدوباندخیابانراآسفالتم ‌یکندووسط‬ ‫آنرامدیریتم ‌یکنند‬ ‫انرتدابـرانـدط‪.‬ارگفاعنای ًلکـمیهبـا‌متمریوـجنوادرتبـیاکـطه‬ ‫پاردایمشیفتدر نحوۀانتخاب‬
‫بلوار رابهصورتخا کیرهام ‌یکند‪.‬بعداز مدتیبررسی‬ ‫بیـن شـهر و سیسـتم‬ ‫شهردارانمناطق‬
‫م ‌یکنـد کـه مـردم از کجاهـا دور م ‌یزننـد و مح ‌لهـای‬ ‫مدیریـتشـهریدر نهـادیبـهنـامشـورایشـهرتعریـف‬
‫مشخ ‌صشـده را تبدیـل بـه تقاطـع م ‌یکنـد و بلـوار را‬ ‫شـدهاسـت‪.‬ایـناعضـاتنهـاپیوندیهسـتند کـهپیکرۀ‬ ‫یکیاز حوز ‌ههایی کهم ‌یتواندپارادایمشیفتمناسبی‬
‫عجامما ًلعـدۀرشـصـهورریتربـاربـوزهامخدتیارلیـلتدرشـعهمرلکـیرودآصـ ‌نلهـام‪ ،‬ک‌یکنلناـیـدنو‬ ‫در آن اتفـاق بیفتـد‪ ،‬نحـوۀ انتخـاب شـهرداران مناطـق‬
‫جدو ‌لبنـدی م ‌یکنـد‪.‬‬ ‫رابطـه قطـع م ‌یشـود‪ .‬شـهرداری در بعضـی حوز ‌ههـا کار‬ ‫اسـت‪.‬شـورایشـهرم ‌یتوانـددر مسـیرافزایـشاعتمـاد‪،‬‬
‫در گام بعـدی‪ ،‬قبـل از کاشـت گیـاه‪ ،‬درخـت و چمـن در‬ ‫خـود را ب ‌هصـورت مکانیکـی انجـام م ‌یدهـد؛ چندیـن‬ ‫کارایـی و اثربخشـی رویکـرد جدیـدی را در انتخـاب‬
‫وسـطبلوار‪،‬برایمدتیوسـطبلوار راباخا ک پرم ‌یکند‬ ‫سـالاسـتسیسـتمجمـ ‌عآوریزبالـ ‌هاشهمیـناسـت‬ ‫شـهردارانمناطـقبـه کار ببنـدد؛ کاری کـهدولـتآقـای‬
‫و آن را رهـا م ‌یکنـد‪ .‬بعـد مح ‌لهـای رف ‌توآمـد عابـران‬ ‫کهامروزهست‪.‬سیستممدیریتفضایسبزشهمین‬ ‫روحانیهمم ‌یتوانستدر دورجدیدانجامدهد‪.‬آقای‬
‫را از وسـط بلـوار مشـخص م ‌یکنـد‪ .‬سـپس مح ‌لهـای‬ ‫اسـت کـه هسـت‪ ،‬سیسـتم اعطـای پروانـه سـاختمانی‬ ‫روحانـیا گـربهتریـنوزراراهـمانتخـاب کنـد‪،‬نم ‌یتوانـد‬
‫پرترددترراتبدیلبهمحلعبور عابرپیادهوبقیۀفضای‬ ‫همیـناسـت کـههسـت‪.‬در ایـنحالتالبتهتعـدادیاز‬ ‫انتظـار تغییـر محسوسـی در کشـور یـا در اقتصـاد داشـته‬
‫وسـط بلـوار را تبدیـل بـه فضـای سـبز م ‌یکنـد‪ .‬در ایـن‬ ‫ذ ‌ینفعانومخاطبانراضیهستندوتعدادیناراضی؛‬ ‫باشـد‪.‬تغییـروزیـریعنیتحـول؛ کـهدر شـرایط کنونی که‬
‫صـورتدیگـرنیـازینیسـتهـرروز تقاطـعهـاراجاب ‌هجـا‬ ‫امـا شـهرداری مکانیزمـی بـرای ارتبـاط بـا بدنـۀ جامعـۀ‬ ‫اقتصادزمی ‌نگیرشدهوجامعهپرازبحراناست‪،‬چیزی‬
‫کنیمیاوسطبلواررانردهبکشیم کهعابرانازمح ‌لهای‬ ‫شـهریبـرایبهبـودواصلاحمسـتمردر سیسـت ‌مهایش‬ ‫ارناتتغخـیایـربنومزرا‌یبـدههـیـد‪ .‬وکلـروینـپادراکداایـما ًملشجـیدیفـدتمیثعانًـل یـی سـکپرروندـدن‬
‫مشخ ‌صشـدهعبـور کنند‪.‬حـالا دیگرماهمـانجاییرا‬ ‫نـدارد‪ .‬مدیریـت بیشـتر بخ ‌شهایـش مکانیکـی اسـت‪.‬‬ ‫کارشناسـیاز قبلاعلامشـده‪.‬اوم ‌یتواندباتغییرشـیوۀ‬
‫محـلعبـور عابـران کرد ‌هایم کهعابرانعبـور م ‌یکرد ‌هاند‪.‬‬ ‫شـهر یـک سیسـتم زنـده اسـت و تمـام مؤلف ‌ههـای یـک‬ ‫انتخـابوزیـران‪،‬پارادایـمشـیفتیایجـاد کند کـهحاوی‬
‫اینسیستم کاتالیکدر بسیاریاز حوز ‌ههایمدیریت‬ ‫سیسـتم زنـده را دارد‪ .‬در سیسـت ‌مهای زنـده‪ ،‬مدیریـت‬ ‫پیامشـفافیت‪ ،‬کاراییومواردمثبتبسـیاریبرای کل‬
‫لداشـقزیهمقر ًکاایهماممًلیت‌یتغنویاانیـسردکپتنیـکاد‪.‬هدهساشزـووکادر‪.‬تمنصظمـیورمااز پاترادردابیـخمشـ‌شیهفایت‬ ‫مکانیکـی خسـار ‌تبار اسـت و حتـی نبایـد ارگانیکـی‬
‫هـم باشـد‪ .‬در واقـع برنام ‌هریـزی و مدیریـت در چنیـن‬ ‫نظـام تدبیر باشـد‪.‬‬
‫سیسـت ‌مهاییبایـد کاتالیـکباشـدنـهمکانیکـی‪.‬‬ ‫بـرای مثـال شـورای شـهر م ‌یتوانـد از شـهردار جدیـد‬
‫پارادایمشیفتاستفادهاز امکانات‬ ‫منظـور از سیسـتم کاتالیکـیسیسـتمیاسـت کـهاجـازه‬ ‫بخواهـد کـه در انتخـاب شـهرداران مناطـق از طریـق‬
‫ارتباطیجدید‬ ‫انتخابـات محلـ ‌های یـا شـورایار ‌یها اقـدام کنـد‪ .‬در ایـن‬
‫یکـیاز سیسـت ‌مهاینظارتـی کـهنوعـیپارادایمشـیفت‬ ‫م ‌یدهدبسـیاریاز تصمیماتب ‌هصورتطبیعی گرفته‬ ‫رویکردشهردارانمناطقتنهابهشهردارمرکزیپاس ‌خگو‬
‫شـود‪ ،‬نـه اینکـه یـک مدیـر یـا حتـی یـک کمیتـه بـرای‬ ‫نخواهنـد بـود؛ بلکـه موظ ‌فانـد در مقابـل مـردم نیـز‬
‫محسوبم ‌یشود‪،‬استفادهاز امکاناتارتباطیفضای‬ ‫بخشـیاز شـهرتصمیـمبگیـردوسـپستصمیمـاتاجرا‬ ‫پاسـ ‌خگوباشـندوایـنامـرباعـثاصلاحسیسـتمخواهد‬
‫مجـازی ماننـد تلگـرام اسـت‪ .‬در حـال حاضـر‪ ،‬کانالـی‬ ‫شـود؛بلکهسیسـتمتصمی ‌مگیریبایدجوریباشـد که‬ ‫شـد‪.‬در اینرویکرد‪،‬احیایشـورایار ‌یهاوجدی کردن‬
‫بـه نـام زشـت ‌یهای اصفهـان را ‌هانـدازی شـده کـه افـراد‬ ‫حدا کثـر ذ ‌ینفعـان آن حـوزه بتواننـد مشـارکت کننـد‪.‬‬ ‫نقـش آ ‌نهـا نیـز خـود یـک پاردایـم شـیفت مطلـوب بـه‬
‫محالتمشـکلاتونازیبای ‌یهـایمحلـۀخـودرابـهآن‬ ‫برایمثال‪،‬شنید ‌هامدرساختدانشگاهآ کسفوردابتدا‬
‫کانـال گـزارشم ‌یکننـد‪.‬ایـن گزار ‌شهـایمردمیچنان‬ ‫دانشـکد ‌ههاراجانماییوسـپسرها کردند‪.‬بعداز یک‬ ‫حسـاب م ‌یآیـد‪.‬‬
‫دقیق هستند که برخی شهرداران مناطق هر روز صبح‬ ‫سـالآمدندومشـاهده کردند کهدانشـجوهاواسـتادان‬
‫ایـن کانـال را چـک م ‌یکننـد و بـرای اصالح مشـکلات‬ ‫از کجـابیـندانشـکد ‌ههارف ‌توآمـد کرد ‌هانـد‪،‬واز رویرد‬ ‫پاردایمشیفتدر نحوۀبستنراه‬
‫م ‌یکوشند‪.‬بسیاریازمشکلاتشهررام ‌یتوانازطریق‬ ‫پاهاوجاهایی کهزمین کوبیدهوراهباریکدرستشده‬ ‫مراجعاتوح ‌لوفص ‌لهایانفرادیو‬
‫ایجـادنظار ‌تهـاومدیری ‌تهـایمدنـینظیـرایـن حـل‬ ‫بـود‪ ،‬مسـیرهایعبـور ومـروررامشـخص کردندوآنجاها‬
‫کرد‪ .‬از طریق همین کانا ‌لها م ‌یتوان مشـارکت مردم را‬ ‫رابـهعنـوانراهـروسـنگفرش کردندوبقیۀفضاهایی که‬ ‫مناطق‬
‫برای رفع مشکلات مختلف به کار گرفت‪ .‬از این امکان‬ ‫عابـرانازآنجـاعبـور نکـردهبودنـد‪،‬تبدیلبهفضایسـبز‬
‫م ‌یتـوانبـراینظـارتومدیریـتبسـیاریاز حوز ‌ههای‬ ‫ودیگـرفضاهـایموردنیـاز شـد‪.‬در ایـنشـکلمدیریت‪،‬‬ ‫یکیاز پارادایمشیف ‌تهایضروریارائۀسازوکاریبرای‬
‫ترشاـفهیرونک‪،‬دایط‌‪،‬لامز‌عاریسدـا‌هنهـیا‪،‬تیبالمیلغااکتوفرمنهانقگص ٔی‪‌‌،‬ه‬ ‫شـهری مثل‬ ‫نیازهـای سیسـتم را خـود سیسـتم مشـخص م ‌یکنـد‬ ‫بسـتنراهمراجعـاتوح ‌لوفص ‌لهـایمسـائلانفرادی‬
‫آموز ‌شهـای‬ ‫و مدیـران براسـاس آن‪ ،‬تصمی ‌مگیـری و برنام ‌هریـزی‬ ‫در شـورا‪ ،‬شـهرداری مرکـزی یـا مناطـق اسـت‪ .‬اعضـای‬
‫قراردادهاوپروژ ‌هها‪،‬نظارتبرساخ ‌توسازهایقانونی‬ ‫م ‌یکنند‪.‬در واقعدر اینحالت‪،‬استادانودانشجویان‬ ‫شـورای جدیـد ا گـر بـه روال گذشـته بخواهنـد هرکـدام‬
‫وشناسـاییساخ ‌توسـازهایغیرقانونیوبهطور کلی‬ ‫بـاپاهـایخـودرأیداد ‌هانـد کـه کجـاراهـروباشـدو کجـا‬ ‫مشـکلیـکنفـرراحـل کننـد‪،‬نوعـیرقابـتمنفـیبرای‬
‫مشـارکت شـهروندان در تصمیمـات شـهر ‌ی بهـره بـرد؛‬ ‫نباشد‪.‬‬ ‫حـلمسـائلفـردیافـرادونزدیـکانوآشـنایانب ‌هوجـود‬
‫امـاهمـۀایـنتحـولاتمنـوطبـهایناسـت کـهمدیران‬ ‫در مثـال راهروهـای دانشـگاه‪ ،‬در حالـت مدیریـت‬ ‫گکـمهس‌یآتبیــرهد‪.‬شدینعبشـناـهرلیآتدرنواتیـسـوانزسوعکحاۀارلِـب َرنچتدشهـشر‌موخعهصضـ‌مویچشخـشـوومردا بـیشهومدفن ‌یبـسرـاواددل‬
‫شـهر‪ ،‬مسـئلۀ حـق مشـارکت شـهروندان را بـه رسـمیت‬ ‫مکانیکـی‪،‬یـکمهنـدسبـانظـر کارشناسـیمسـیرهای‬ ‫بیشتریشکلم ‌یگیرد‪.‬شورایجدیدموظفاست که‬
‫بشناسند و نگران آن نباشند‪ .‬اینجاست که تغییر نگاه‬ ‫عبـور وفضـایسـبزراب ‌هصـورتدسـتوریاعالمم ‌یکنـد؛‬ ‫در مسـیرمعن ‌یبخشـیبهنامخود‪،‬شـورایواقعیشـهر‬
‫وپاردایـمشـیفتلازماسـت‪.‬تـازمانـی کـهنـگاهمقامات‬ ‫دذر ‌یحنافلعاتنممدثیلرًایدانتارشگـانجیویکاین‪،‬یواسکـتساـرداینمجسـمئعوملی‌یاشـحوتنید‬ ‫باشـد‪،‬یعنیجایی کهاسـتراتژ ‌یهای کلانشـهریرقم‬
‫شـهر به شـهروندان عوض نشـود و آنان را محرم و سـابق‬ ‫م ‌یخـورد؛نـهاینکـهدر فراینـدیسـخیف‌‪،‬اعضـایشـورا‬
‫حقنداند‪،‬اینپاردایمشیفترخنم ‌یدهد؛اماچنین‬ ‫وباهمفکرییااز طریقرأ ‌یگیری‪،‬مسـیرهارامشـخص‬ ‫تبدیـلبـهپادوهایـیبـرایح ‌لوفصـلمسـائلفـردیو‬
‫تحولـیم ‌یتوانـدآغـاز یـکشـفافیتعظیـمدر مدیریت‬ ‫م ‌یکننـد؛ امـا در حالـت مدیریـت کاتالیکـی‪ ،‬از کسـی‬
‫شـهری باشد‪.‬‬ ‫پرسـیدهیـارأ ‌یگیـرینم ‌یشـود‪،‬بلکـهخـودسیسـتمبه‬ ‫مشـکلاتو گر ‌ههـایقانونـیافـرادخـاصباشـند‪.‬‬
‫بنابرایـن بـه عنـوان جم ‌عبنـدی بایـد گفـت ا گـر شـورای‬ ‫طـور خـودکار وبـدونآن کـهبداندوبهطور غیرمسـتقیم‬
‫شـهر تصمیـم داشـته باشـد کـه بـه سـوی یـک پاردایـم‬ ‫نیـازش را م ‌یگویـد کـه بـه آن «ترجیحـات آشکارشـده»‬ ‫پارادایم شیفت از مدیریت مکانیکی به‬
‫شیفتبرود‪،‬نبایدتاچندماهاقدامبهتغییرمدیری ‌تها‬ ‫ممه‌یگ‌متویرنـوقدا‪.‬ب ای‌لـتون تجر‌هتجریخحـوااهتدابزو«دت‪.‬رمجثلیًاحمـادیتریاظتهکاارتالشـیدکه»ی‬ ‫مدیریتارگانیکی‬
‫کنـد؛ بلکـه بایـد روی سـازوکارها و تصمیماتـی کـه بـه‬
‫پارادایـم شـیفت م ‌یانجامـد کار کنـد و انتخـاب شـهردار‬ ‫در هنـگام احـداث یـک خیابـان‪ ،‬در ابتـدا جدو ‌لبنـدی‬ ‫در حالحاضر‪،‬مدیریتشهرییکمدیریتمکانیکی‬
‫اسـت‪ ،‬یعنـی بخ ‌شهـای مختلـف مدیریـ ‌ت شـهری‬

‫‪7‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫ا گرشورایشهرتصمیم‬ ‫حـالحاضـردر همـۀدنیا‪،‬سـاز ‌ههاینمادیننیـزیکیاز‬ ‫را نیـز بـر اسـاس ایـن اصـل انجـام دهد و پیشـاپیش بـا او‬
‫داشتهباشد کهبهسوییک‬ ‫عوامـل اصلـی جـذب توریسـت اسـت‪ ،‬مانند سـاختمان‬ ‫در ایـنمـوردمذا کـرهوتوافـق کنـدوبعدبررسـی کند که‬
‫اپـرایسـیدنی‪،‬بـرجالخلیفـهدر دبییامعبدلوتـوسدر‬ ‫آیـا شـهرداران جدیـد مناطـق نیـز بـا ایـن رونـد همراهـی‬
‫پاردایمشیفتبرود‪،‬نباید‬ ‫دهلـی‪ .‬بـرای توریسـتی مانـدن اصفهـان باید بـه احداث‬ ‫م ‌یکنندوشورارابرایتحققاینتحولیاریم ‌یدهند‬
‫تاچندماهاقدامبهتغییر‬ ‫یـا اینکـه م ‌یخواهـد راه خودشـان را برونـد‪ .‬بنابرایـن‬
‫مدیری ‌تها کند؛بلکهباید‬ ‫سـاختما ‌نهای نمادیـنهمت گمـارد‪.‬‬ ‫مه ‌متریـن توصیـه مـن بـرای شـورا پارادایـم شـیفت‬
‫رویسازوکارهاوتصمیماتی‬ ‫سـه‪ :‬گف ‌توگویجمعیبرایانتخابدهمسـئلۀاول‬
‫ب ‌هعنـوان مسـئلۀ شـمارۀ یـک شوراسـت‪.‬‬
‫کهبهپارادایمشیفت‬ ‫اصفهان‬
‫م ‌یانجامد کار کندوانتخاب‬ ‫شـورای جدیـد م ‌یتوانـد بـرای انتخـاب ده مسـئلۀ‬ ‫چند ایده برای شورای شهر‪:‬‬
‫اول اصفهـان گف ‌توگوهـای جمعـی را ‌هانـدازی کنـد تـا‬
‫شهردار را نیز بر اساس‬ ‫مسائلشهربهدرونخانواد ‌هها کشیدهشود‪.‬اینباید‬ ‫یک‪:‬سرودتوسعۀاصفهان‬
‫ایناصلانجامدهدو‬ ‫اولیـنموضـوعارتباطـیشـورابـامـردمباشـد‪ .‬گف ‌توگـو‪،‬‬ ‫شورام ‌یتواندبرایایندورهیکشعار داشتهباشدودر‬
‫پیشاپیش با او در این مورد‬ ‫کلیـد تحـول شـهری اسـت‪ .‬در ایـن مسـیر اعضـای‬ ‫اینشعاریکمانیفست گنجاندهشود کهتمامتحولات‬
‫مذاکرهوتوافق کندوبعد‬ ‫شـورا م ‌یتواننـد کانا ‌لهـای تلگرامـی‪ ،‬سیسـت ‌مهای‬ ‫موردنظرشورادر آنآوردهشود‪.‬اینمانیفستم ‌یتواند‬
‫بررسی کند کهآیاشهرداران‬ ‫اطلا ‌عرسـانی‪،‬صداوسـیما‪،‬جشـنوار ‌ههاوشـورایار ‌یهارا‬ ‫معیـار عمـلشـوراباشـدودر فـاز بعـدبـرایپیـاده کـردن‬
‫جدیدمناطقنیزبااینروند‬ ‫بهخدمتبگیرند‪.‬مردممحلاتبهترم ‌یدانندمحلات‬ ‫آن یـک برنامـۀ اجرایـی نوشـته شـود‪ .‬مانیفسـت درواقـع‬
‫همراهیم ‌یکنندوشورا را‬ ‫چه مشـکلاتی دارند و یا چگونه باید مدیریت شـوند‪ .‬ده‬ ‫عصـارۀ تئـوری توسـعۀ مـورد نظر شـورا برای شـهر خواهد‬
‫برایتحققاینتحولیاری‬ ‫مسئلۀ اول اصفهان باید به یک تابو تبدیل شود‪ .‬یعنی‬ ‫بود‪ .‬بدین ترتیب مانیفسـت‪ ،‬یک طر ح اجرایی خواهد‬
‫م ‌یدهندیااینکهم ‌یخواهد‬ ‫هیـچ سیاسـتی نبایـد اتخـاذ شـود کـه ایـن ده مسـئله را‬ ‫داشـت و پژوهشـگران و مشـاوران شـورا نیـز بازوهـای‬
‫راهخودشانرابروند‪.‬‬ ‫بـهسـمتمعضـلببـردیـاح ‌ل ‌وفصـلآ ‌نهـارابـهتعویـق‬ ‫مشورتی شورا برای ارتقا و بهبود مانیفست خواهند بود‬
‫بنابراینمه ‌مترینتوصیه‬ ‫اندازد‪.‬یعنیهیچسیاسـ ‌تگذاریشـهرینبایدنسـبت‬ ‫تـا در اجـرا شکسـت نخـورد‪ .‬پیشـنهاد م ‌یشـود در کنـار‬
‫منبرایشوراپارادایم‬ ‫مانیفست‪،‬از یکشاعرخواستهشودیکسرودتوسعه‬
‫شیفتب ‌هعنوانمسئلۀ‬ ‫بـهایـندهمسـئلهب ‌یتفـاوتیـاسـا کتباشـد‪.‬‬ ‫برایاصفهانبسراید کهاید ‌ههایتوسع ‌هایشورادر آن‬
‫شمارۀیکشوراست‪.‬‬ ‫چهار‪:‬انقلابدرحم ‌لونقلعمومی‬ ‫گنجانـدهشـودوسـپساز آهن ‌گسـازیدعـوتشـود که‬
‫گف ‌توگو‪ ،‬کلیدتحولشهری‬ ‫آهنگـی بـرای ایـن سـرود بسـازد‪ .‬لازم اسـت این سـرود در‬
‫است‪ .‬در این مسیر اعضای‬ ‫یکیدیگراز مسائلشهریموضوعحم ‌لونقلعمومی‬ ‫تمامجلسـاتوجشـ ‌نهاوهمای ‌شهایشـهراصفهان‬
‫شورام ‌یتوانندکانا ‌لهای‬ ‫اسـت کـهبدونمشـارکت گسـتردۀمـردمنم ‌یتـوانآنرا‬ ‫بعـد از پخـش سـرود ملـی پخـش شـود‪ .‬مسـئلۀ نجـات‬
‫تلگرامی‪،‬سیست ‌مهای‬ ‫حـل کـرد‪ .‬مسـبب بخـش اعظـم آلودگـی شـهر اصفهـان‬ ‫شـهراصفهـانبایـداز طریـقایـنسـرودوردزبـانبچ ‌هها‬
‫اطلا ‌عرسانی‪،‬صداوسیما‪،‬‬ ‫تـردد خـودرو اسـت‪ .‬در ایـن مهـم نیـز بایـد مـردم را بـه‬ ‫وخانواد ‌ههـایشـهرشـود‪.‬همچنیـناینسـرود‪،‬سـرود‬
‫جشنوار ‌ههاوشورایار ‌یها‬ ‫ممششااررککتت مطرلبدیمدد؛ریکحمیاز ‌لتونجقربل‌هعهامویممویفاسقجته‪.‬امنثلیًاهشمبییهن‬ ‫صبحـگاهمدرسـ ‌ههایاصفهـانباشـد‪.‬نجاتوتوسـعۀ‬
‫رابهخدمتبگیرند‪.‬مردم‬ ‫کاری کـهشـرک ‌تهاییمثـلاسـنپیـاتپسـیباسیسـتم‬ ‫اصفهـان بایـد مسـئلۀ عمـوم مـردم شـود؛ ماننـد طـرح‬
‫محلاتبهترم ‌یدانند‬ ‫حم ‌لونقـلشـهری کردنـدوتحولیدر حم ‌لونقلشـهر‬ ‫پرسشمهرآموز ‌شوپرورشدرابتدایهرسال کهدرآن‬
‫محلاتچهمشکلاتیدارند‬ ‫بـه وجـود آمـد‪ .‬ا کنـون م ‌یتـوان بـا مشـارکت خـود مـردم‬ ‫سـؤالی بـرای شـهروندان اصفهان مطـر ح و برای بهترین‬
‫ویاچگونهبایدمدیریت‬ ‫چنیـنتحولـیرادر اتوبو ‌سرانـیشـهرینیـزایجـاد کـرد‪.‬‬ ‫پاس ‌خهاوراهکارهاجوایزیتعریفشود؛برایتحولدر‬
‫شوند‪.‬دهمسئلۀاول‬ ‫الآن امکانات ارتباطی و فضای مجازی به راحتی امکان‬ ‫مشـدویدری؛ـمثتا ًلشـسهـرااماصف‌نهدـاهنینمیزحباایلدتمراشبـاایرـکدبـتهمرددسـمتتشـوخـیوقد‬
‫اصفهانبایدبهیکتابو‬ ‫تحقـقایـنایدهرافراهمم ‌یکند‪.‬ه ‌ما کنوندر بسـیاری‬
‫تبدیلشود‪.‬یعنیهیچ‬ ‫از شـهرهای مهـم دنیـا دارنـدگان خـودروی خصوصـی از‬ ‫مـردم سـپرد و بـرای محلـۀ برتـر جوایزی تعریف شـود‪.‬‬
‫سیاستینبایداتخاذشود که‬ ‫مطر‌ییـکننقـایدـ‪.‬مننثرا ًل‌متافمزـاارمهـکااردرمنحدامن ‌لیوکنقـهرولزاعنمهودمـر میسمـیشـرارخکانته‬ ‫دو‪ :‬احیـای سـاز ‌ههای سـنتی و توسـعۀ سـاز ‌ههای‬
‫ایندهمسئلهرابهسمت‬ ‫بـهمحـل کار وبالعکـسبـاخـودرویخودتـرددم ‌یکنند‬
‫معضلببردیاح ‌ل ‌وفصل‬ ‫م ‌یتوانندعضویکسـامانهشـوندودر مسـیرخودچند‬ ‫نمادیـن‬
‫آ ‌نهارابهتعویقاندازد‪.‬‬ ‫نفـر دیگـر را سـوار کننـد‪ .‬ایـن مسـافران م ‌یتواننـد ثابـت‬ ‫طـی ده ‌ههـای اخیـر طراح ‌یهـای فضـای شـهری و‬
‫یعنی مشـتری دائمی باشـند یا موقت و روزانه‪ .‬بنابراین‬ ‫نماهـایشـهرخیلـینامنظموناهمگـونوناسـاز پیش‬
‫صبـح بـه صبـح هـر کارمنـد م ‌یدانـد کـه در مسـیر خـود‬ ‫رفتهاستو کمتراثریاز سنتدر آنباقیماندهاست‪.‬‬
‫در کجاهـابایـددویـاسـهنفـردیگـرراسـوار کنـدوعصرنیز‬ ‫بازگشت اصفهان به سنت های معماری ایرانی اسلامی‬
‫همی ‌نطـور‪.‬بخـشبزرگـیاز ترافیـکوآلودگـیشـهریبـا‬ ‫بایددردستور کارقرار گیرد‪.‬حتی کاربردنمادهایمدرن‬
‫نیزبایددر راستایاحیایهویتشهرباشد‪.‬استفادهاز‬
‫ایـنروش کاهـشم ‌ییابـد‪.‬‬ ‫الما ‌نهاونمادهایسنتیدر معماریشهروهمچنین‬
‫بـه همیـن ترتیـب بـا اسـتفاده از فناور ‌یهـای جدیـد‬ ‫کاربـردشـکلصحیحـیاز نمادهایمـدرنرام ‌یتوانهر‬
‫ارتباطـیم ‌یتـواننقشـۀتـردداتوبو ‌سهـایشـهریرابـر‬ ‫سـال بـه مسـابقه گذاشـت و بـرای سـاختما ‌نهایی کـه‬
‫اسـاستعدادمسـافرانداوطلبدر مسـیرهایمختلف‬ ‫نمایسنتیویژهدارندیاساختما ‌نهایمدرننمادین‬
‫تغییـر داد‪ .‬حتـی مسـافران م ‌یتواننـد از روی نر ‌مافـزار‬ ‫ومتمایـز‪،‬تخفیفاتـیاز سـویشـهرداریدر عوارضشـان‬
‫مخـحوـدلراحدقرکـیقـ ًاتاانتتوبخـوا ‌سبهکـنانـو مدـ‪.‬کاحتـن ویمسـا‌یتعواتنیسـواکرششــبدکۀن‬ ‫در‌نظـر گرفتـه شـود‪ .‬م ‌یتـوان هرسـاله جشـنوارۀ نمـای‬
‫اتوبوس شـهری اسـتاندارد و بدون آلایندگی با مشـارکت‬ ‫برتـر اصفهـان را نیـز برگـزار کـرد و بـه سـاختما ‌نهای‬
‫منتخـب جوایـزی از قبیـل بخشـودگی عـوارض داد‪ .‬در‬

‫‪ 8‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫نتوانـد مشـکل توالـت خـود را حـل کنـد‪ ،‬هیـچ امیـدی‬ ‫خـودمـردمرا ‌هانـدازی کـرد‪.‬الآندیگرباامکاناتموجود‬ ‫کمبود توالت عمومی در یک‬
‫نیست کهبتواندسایرمشکلاتخودراح ‌لوفصل کند‪.‬‬ ‫ارتباطـی هیـچ توجیهـی بـرای وجـود ترافیـک و آلودگـی و‬ ‫جامعهنشانۀعق ‌بماندگی‬
‫برخیشـاخ ‌صهاسـاد ‌هاند‪،‬امابسـیار مهمهسـتند‪.‬به‬ ‫نا کارآمدینظامحم ‌لونقلشهریوجودندارد‪.‬درواقع‬ ‫یکجامعهاست‪.‬ن ‌هتنها‬
‫گمـان مـن توال ‌تسـازی از موش ‌کسـازی مه ‌متـر اسـت‪.‬‬ ‫در حـالحاضـر‪،‬پنجـرۀشکسـتۀشـهراصفهـان‪،‬معضل‬ ‫ایران‪،‬بلکهاصفهاننیزیکی‬
‫موش ‌کسـازیممکناسـتنشـانۀ«پیشـرفت»فناوری‬ ‫ترافیـک و آلودگـی ناشـی از آن اسـت‪ .‬یعنـی توریسـ ‌تها‬ ‫از شهرهای فقیر از نظر تعداد‬
‫باشـد‪ ،‬امـا توال ‌تسـازی نشـانۀ رشـد فکـری و رفتـاری‬ ‫بـهاصفهـان کـهم ‌یآینـد‪،‬اولینچیزی کـهتوجهآ ‌نهـارا‬ ‫توالتاست‪.‬طبق استاندارد‬
‫جلبم ‌یکندوتویذوقآ ‌نهام ‌یزند‪،‬مسئلۀترافیکو‬ ‫جهانی‪،‬درشهرهای‬
‫سیاسـ ‌تگذاران اسـت‪.‬‬ ‫رانندگینابهنجار در اینشهراست‪.‬بدونساما ‌ندهی‬ ‫توریستیبایدفاصلۀ‬
‫شش‪:‬انقلابدوچرخۀبرقی‬ ‫ایـنمعضـل‪،‬هیـچامیـدیبـهجذب گسـتردۀتوریسـت‬ ‫سروی ‌سهایبهداشتیکمتر‬
‫اصفهـان یکـی از نـادر شـهرهایی اسـت کـه اسـتفاده از‬ ‫در ایـنشـهرنیسـت‪.‬مدتـیپیـشیـکمیهمـاناز یکـی‬ ‫از ‪ ۴۰۰‬متر باشد‪.‬‬
‫دوچرخـهدر آنمزی ‌تهـای گونا گـوندارد؛هـمب ‌هدلیـل‬ ‫از دانشـگا ‌ههایآلمـانبـهدانشـگاهاصفهـانآمـدهبـود‪.‬‬ ‫شهرداریباید گسترش‬
‫خیابا ‌نهـایدرخـ ‌تکاریشـدهوسـای ‌هدار وهـ ‌مسـطح‬ ‫هنگامبازگشتاز اوپرسیدنداصفهانراچگونهیافتی؟‬ ‫دوچرخ ‌هسواریراب ‌هعنوان‬
‫مسطحش‪.‬شهرداریباید گسترشدوچرخ ‌هسـواریرا‬ ‫گفـت‪« :‬گوشـه ای از بهشـت کـه قاب ‌لتحمـل نیسـت‪».‬‬ ‫یکی از راهبردهای نجات‬
‫ب ‌هعنـوانیکـیاز راهبردهـاینجـاتشـهر‪،‬در دسـتور کار‬ ‫اینپاسـخبسـیار گویاوهشداردهندهاست‪.‬ا گرمسئلۀ‬ ‫شهر‪،‬دردستور کارخود‬
‫خـودقـرار دهـد‪ .‬گسـترشدوچرخ ‌ههـایبرقـیم ‌یتوانـد‬ ‫رانندگـی و ترافیـک و آلودگـی در اصفهـان حـل نشـود‪،‬‬ ‫قراردهد‪ .‬گسترش‬
‫یکـی از راهکارهـای جـذاب باشـد کـه دوچرخ ‌هسـواری‬ ‫اصفهـان‪ ،‬هرچـه هـم زیبـا و جـذاب باشـد‪ ،‬گوشـه ای از‬ ‫دوچرخ ‌ههایبرقیم ‌یتواند‬
‫را بـه یـک فرهنـگ عمومـی تبدیـل کنـد‪ .‬ب ‌هویـژه آنکـه‬ ‫یکی از راهکارهای جذاب‬
‫دوچرخ ‌ههـای برقـی نیـازی بـه پـا زدن ندارنـد و بـرای‬ ‫بهشـتاسـت کـهقاب ‌لتحملنیسـت‪.‬‬ ‫باشد کهدوچرخ ‌هسواری‬
‫اسـتفادۀ خان ‌مهـا هـم مناسـب هسـتند‪ .‬شـهرداری‬ ‫پنج ‌‪:‬انقلابتوالتعمومی‬ ‫رابهیکفرهنگعمومی‬
‫م ‌یتواندباهزینۀیکسالخ ‌طکشیخیابا ‌نهایشهر‬ ‫تبدیل کند‪.‬ب ‌هویژهآنکه‬
‫اصفهـانحـدودد ‌ههـزار دوچرخـۀبرقـیخریـداری کندو‬ ‫کشـور مـا یکـی از کشـورهای فقیـر از نظـر داشـتن توالـت‬ ‫دوچرخ ‌ههایبرقینیازی‬
‫ب ‌هطـور مشـاعدر اختیـار شـهروندانقرار دهد‪.‬دسـ ‌تکم‬ ‫عمومـی اسـت‪ .‬موضـوع خنـد ‌هداری اسـت‪ ،‬امـا درواقـع‬ ‫به پا زدن ندارند و برای‬
‫شـهرداری م ‌یتوانـد بخـش خصوصـی را بـرای گسـترش‬ ‫گریـ ‌هآور اسـت‪ .‬مـن در سـا ‌لهای اخیـر تالش کـرد ‌هام‬ ‫استفادۀخان ‌مهاهممناسب‬
‫ایـن وسـیله حمایـت کنـد‪ .‬امـروز در برخـی شـهرهای‬ ‫کنشــامخ؛ مث ‌صا ًلهباـراییسـماـدهنومیـدرزادنسکتارربـسـردینـبررادهیتدرویـسـعکهمجاعمرفعـیه‬ ‫هستند‪.‬شهرداریم ‌یتواند‬
‫آسیایشرقی‪،‬دوچرخ ‌ههایمعمولیوبرقیابزار اصلی‬ ‫ملا کخوبیبرایسطحسرمایۀاجتماعیدرآنجامعه‬ ‫باهزینۀیکسالخ ‌طکشی‬
‫ترددعمومیهستند‪.‬دوچرخ ‌ههایعمومیدرهم ‌هجا‬ ‫اسـت‪.‬بـهنظـرمـنوضعیتتوال ‌تهـایعمومـیدر یک‬ ‫خیابا ‌نهایشهراصفهان‬
‫پرا کنده هستندوافرادبا خریدن کارتاشترا ک‪ ،‬هر جا‬ ‫جامعه(همتعدادوهم کیفیتآ ‌نها)نیزم ‌یتواندیکی‬ ‫حدودد ‌ههزاردوچرخۀبرقی‬
‫نیـاز بـود یـک دوچرخـۀ عمومـی را سـوار م ‌یشـوند و هـر‬ ‫از معیارهایسلامتروحیوجسمیمردمیکجامعه‬ ‫خریداری کندوب ‌هطورمشاع‬
‫جـادیگـربـهآننیـازینداشـتندآنرارهـام ‌یکنند‪.‬البته‬ ‫باشـدوحتـیبسـیاریویژگ ‌یهـایاجتماعـیواخلاقـی‬ ‫در اختیار شهروندان قرار‬
‫تنهـا کسـانی کـه کارتاشـترا کدارندم ‌یتوانندبـا کارت‬ ‫یـکجامعـهرامنعکـس‌کنـد‪.‬پیـشاز مـادر کشـورهایی‬ ‫دهد‪.‬دس ‌تکمشهرداری‬
‫اشترا کقفلدوچرخه‌راباز کنندواز آناستفاده کنند‪.‬‬ ‫نظیـر چیـن‪ ،‬هنـد‪ ،‬مالـزی و نظایـ ‌ر آ ‌نهـا حرک ‌تهایـی‬ ‫م ‌یتواندبخشخصوصی‬
‫اصفهانیکیازبهترینشهرهایبزرگ کشوربرایشروع‬ ‫تحـتعنـوان«انقالبتوالـت»راهافتـادهاسـت‪ .‬کمبـود‬ ‫رابرای گسترشاینوسیله‬
‫اینتجربۀمهمدر ایراناست‪.‬این کار تنهانیازمندعزم‬ ‫توالـتعمومـیدر یـکجامعـهنشـانۀعق ‌بماندگییک‬ ‫حمایت کند‪.‬‬
‫مدیـران شـهری و تصمیـم شـورای شـهر اسـت‪.‬‬ ‫جامعـه اسـت‪ .‬ن ‌هتنهـا ایـران‪ ،‬بلکـه اصفهـان نیـز یکـی از‬
‫شهرهایفقیرازنظرتعدادتوالتاست‪.‬طبق استاندارد‬
‫سخن پایانی‬ ‫جهانی‪،‬درشهرهایتوریستیبایدفاصلۀسروی ‌سهای‬
‫بهداشـتی کمتـر از ‪ ۴۰۰‬متـر باشـد‪ .‬یعنـی شـما از یـک‬
‫در پایـان اجـازه م ‌یخواهـم سـخن دوسـتی را نقـل کنـم‬ ‫سرویس کهبیرونم ‌یآیید‪،‬بایدبتوانیدمحلسرویس‬
‫کـه م ‌یگفـت «تنهـا سـرمای ‌های کـه ا کنـون بـرای شـهر‬ ‫بعـدیراببینید‪.‬در شـهرهایتوریسـتیبـهازایهـر‪۱۱۰۰‬‬
‫اصفهـان مانـده اسـت‪ ،‬مـردم هسـتند»؛ یعنـی اصفهـان‬ ‫مـرد یـک توالـت و بـه ازای هـر ‪ ۵۵۰‬زن نیـز یـک توالـت‬
‫زاینـد ‌هرودش‪ ،‬موقعیـت صنعتـ ‌یاش‪ ،‬پا کـی هـوای‬ ‫عمومـی لازم اسـت؛ یعنـی در اصفهـان بایـد ه ‌ما کنـون‬
‫شـهرش‪،‬اقتصادپررونقش‪،‬صنای ‌عدست ‌یاشوسیصد‬ ‫سـ ‌ههزار توالـت عمومـی وجـود داشـته باشـد‪ .‬اصفهـان‬
‫هنرسنت ‌یاشرا‪،‬همهوهمهرااز دستدادهیادر حال‬ ‫در ایـن مـورد خیلـی فقیـر اسـت‪ .‬ا ‌یکاش شـهردار ‌یها‬
‫از دسـت دادن آ ‌نهاسـت‪ .‬ا کنـون فقـط «مـردم» باقـی‬ ‫ب ‌هجایچم ‌نکاری‪،‬توالتعمومیم ‌یساختند‪.‬فقدان‬
‫ماند ‌هانـد کـهبایدبراینجاتشـهربهآ ‌نهاتکیه کنیم‪.‬‬ ‫توالـت یکـی از عوامـل گسـترش برخـی بیمار ‌یهاسـت‪.‬‬
‫شـورای شـهر بایـد «مـردم» را کـه سـرمایۀ اصلـی نصـف‬ ‫ضمـن اینکـه ایـن مـورد ازجملـه خدمـات مهمـی اسـت‬
‫جهاناستجدیبگیرد‪.‬اینمه ‌مترینپاردایمشیفتی‬ ‫کـه اسـتاندارد شـهری بـرای جـذب توریسـت را بهبـود‬
‫است کهشوراوشهردار جدیدبایدانجامبدهند‪.‬ا گردر‬ ‫م ‌یدهـد‪.‬در قدیـ ‌م‪،‬سـرویسبهداشـتیمسـاجدچنین‬
‫ایـن کار شکسـتبخورنـد‪،‬ب ‌یگمـاندر سـایرحوز ‌ههانیز‬ ‫خدماتیرابهشهروندانم ‌یدادند؛امامتأسفانها کنون‬
‫شکسـت خواهنـد خـورد‪ .‬بـرای آنکـه سـرود توسـعه را در‬ ‫دیگرمساجدمامأمنمسافراننیستندوغیراز ساعات‬
‫کوچ ‌ههـاومحل ‌ههـاومدرسـ ‌ههاوخان ‌ههایاصفهانبه‬ ‫نمـاز‪ ،‬در سـایر سـاعات بـه روی شـهروندان بسـت ‌هاند‪.‬‬
‫راه اندازیـم‪ ،‬لازم اسـت مـردم را جدی بگیریم و مشـارکت‬ ‫ا کنـون وقـت آن اسـت کـه شـورای شـهر یـک نهضـت‬
‫توال ‌تسـازیدر اصفهـانرا ‌هانـدازی کنـد‪.‬جامعـ ‌های کـه‬
‫واقعـیآ ‌نهـارادر مدیریـتشـهریمحقـق کنیـم‪.‬‬

‫‪9‬‬ ‫انسیه عرفان‬
‫دوم تیرمـاه امسـال‪،‬‬
‫‪..........................................................................‬‬ ‫کـوروش اسـدی‪ ،‬نویسـنده‬
‫‪..........................................................................‬‬ ‫و منتقـد ادبـی‪ ،‬تنهـا چنـد‬
‫‪.............................................................................‬‬ ‫هفتـه قبـل از ‪53‬سـالگ ‌یاش‬
‫‪.............................................................................‬‬ ‫درگذشـت‪ .‬نویسـند ‌های کـه‬
‫م ‌ینوشـت ن ‌هتنهـا بـرای اینکـه‬
‫کتابی کهورقخورد‪...‬‬ ‫نوشـته باشـد‪ ،‬بلکـه زندگـی را‬
‫بـه تصویـر مـی کشـید و ماهیـت‬
‫در بزرگداشت کوروش اسدی‪ ،‬نویسندۀ معاصر‬ ‫هنـر و نوشـتن را در نوشـته هـای‬
‫خودپاسمیداشـت‪.‬اینجاسـت‬
‫میان رهگذرها رفت سمت همان چهارراه قدیم‪ .‬نزدیک که می‌شد‪ ،‬همیشه دلش م ‌یگرفت‪ ...‬قدیم‬ ‫کهپرداختنبههمۀجوانبزندگی‬
‫می‌آمد و چهارراه کتابی می‌شد که تندتند ورق می‌خورد‪ .‬برگ‌برگ کتاب این حوالی را از بر بود‪ .‬با‬ ‫وآثـاراودرمجـالانـدکایـنمقالـه‬
‫نم ‌یگنجدو کوتاهنوشـتهزیرتنها‬
‫چنارها شاهد شهری بود که زخم م ‌یخورد و از زخم‌های خود می‌خورد و رشد می‌کرد و پهن می‌شد‪.‬‬ ‫بهان ‌هایاستبرایبزرگداشتنام‬
‫| کوچۀ ابرهای گمشده‪ ،‬کوروش اسدی |‬ ‫ودایـراددادروآ‪.‬یمنـادههناممـفۀصبلـرًااوآیفـ‌نرچدانادرنن کظهر‬
‫شایستۀاوستدرقالبپروند ‌های‬
‫بـهاووآثـارشبپردازد‪.‬آنچهاکنون‬
‫م ‌یخوانیدتنهانگاهی گذرابهآثار‬
‫او و برخـی ویژگ ‌یهـای برجسـتۀ‬
‫آ ‌نهاازنظرمنتقدانونویسندگان‬
‫و همچنیـن دیـدگاه او دربـارۀ‬

‫نویسـندگیاست‪.‬‬

‫‪ 10‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫اجتماعـی‪ ،‬فقـر و عصبی ‌تهـای ناشـی از جامعـ ‌های كـه‬ ‫م ‌ینویسـند و لاجرم م ‌یروند جدا کرده اسـت؛ چنا ‌نکه‬ ‫کـوروش اسـدی در سـال ‪ 1343‬در آبـادان متولـد شـد‪.‬‬
‫روابـط شـهری مـدرن بـه جـای روابـط عاطفـی و سـنتی‬ ‫تـا بـه ای ‌نجـای کار ا گـر گزیـدۀ داسـتا ‌نهای کوتـاه‬ ‫شـوقنوشـتناز نوجوانیدر وجودشجوشـید؛ امااین‬
‫قـرار مـی گیـرد‪،‬در بـیاعتنایـیوسـردیروابـطآد ‌مهابا‬ ‫نـساـام ‌کلـهواریش اسـتسـرود ِنیاخصیدرررناشدـری کتناابیـینگمردجآمورویعـم‪،‬هباسـ‌یشـت‪».‬ک‬ ‫نوشت ‌ههاشخصیباقیماندتاسال‪ 1359‬کهبههمراه‬
‫یكدیگر عینیت می یابد‪ ».‬با آنکه اسدی زاویۀ نگاه خود‬ ‫خانـواد ‌هاشبـهتهرانمهاجرت کرد‪.‬خوانـدنآثار ادبی‬
‫را در هالـ ‌های ازب ‌یمکان ‌یهـا‪ ،‬ب ‌یزمان ‌یهـا و ب ‌ینام ‌یهـا‬ ‫تنهـا دغدغـۀ کـوروش اسـدی چگونگـی نوشـتن‬ ‫بزرگدنیارااز هماناوایلجوانیآغاز کردو«خواندنو‬
‫پنهـان م ‌یکنـد‪ ،‬م ‌یتـوان بخ ‌شهایـی از روزگار رفتـۀ‬ ‫نبـود‪ ،‬بلکـه او بـه ماهیـت هنـر‪ ،‬ب ‌هویـژه نویسـندگی نیـز‬ ‫نوشـتن» به دغدغ ‌ههای اصلی او بدل شـدند‪.‬‬
‫ایرانیـانرادر دودهـۀاخیـردر آثار اودید‪ .‬کورشاسـدی‬ ‫م ‌یاندیشید‪ .‬احمد ابوالفتحی در نقدی بر رمان کوچۀ‬ ‫اسـدی نوشـتن را امـری ذوقـی توصیـف م ‌یکـرد‪ .‬او در‬
‫در گف ‌توگویـیبـاسـایتانجمـنرمان‪ ۵۱‬م ‌یگویـد‪«:‬در‬ ‫ابرهای گمشـده(مجلۀتجربه‪،‬شـمارۀ‪،49‬نوروز‪)1396‬‬ ‫گف ‌توگویی با ایسنا در سال‪ 1392‬گفت‪« :‬تو کم کم آن‬
‫رمان(گنبد کبود)‪ ،‬هم از جنگ حرف زده م ‌یشود‪ ،‬هم‬ ‫ایـنرمـانرادرگیـر«چیسـتیهنـر»م ‌یداند‪«:‬شـیو ‌هاش‬ ‫[نوشـتن] را در خود کشـف م ‌یکنی‪ .‬کسـی نیسـت به تو‬
‫امز اعننـقاالیتبارویهخــمیبچونـددنوراقماعـنهنتیاریسـخـ ِتی‪..‬د‪.‬یمـگـرن‪ ،‬وهلـرگزی ادیـغندبـغهۀ‬ ‫اوزیژهگمی‌یـهانیـرویسـدارتدکـکـه اهوخدـراه ِمصـهکـوجرـاویشاثـارسـخـدودیراا مسـجـتا‪.‬ز‬ ‫بگوید نویسنده هستی یا نه‪ .‬باید بنویسی و پاره کنی و‬
‫نوشـت ‌ههایترابـهدیگـرانبدهیتـابخوانند‪».‬‬
‫پرداختـنبـهتاریـخنداشـت ‌هام‪».‬‬ ‫م ‌یدانـد کـهبوطیقـایخـودراتبییـن کنـد‪‹:‬هنـرشـکل‬ ‫او افـزون بـر نویسـندگی‪ ،‬بـه ویراسـتاری و تدریـس‬
‫کـوروش اسـدی هرچنـد نخواسـت و نتوانسـت فقـط‬ ‫متعالـی سـرکوب اسـت› (ص ‪)۱۶۰‬؛ ‹کار هنـر درآوردن‬ ‫داستا ‌ننویسـی نیـز‌پرداخـت و همچنیـن در دور ‌ههـای‬
‫براسـاس سـلیقۀ مخاطب بنویسـد‪ ،‬او را از پیش چشـم‬ ‫احساسـات یک لحظه اسـت‪ .‬هنرمند سـنگ را توضیح‬ ‫عهدهداشـت‪ .‬کورش‬ ‫امسـختدلـیفد‪،‬رداطوورلیسـجاوا‌لیـهزاادبـینیسراببتـ ًار‬
‫دور نداشـت‪« :‬ا گـر بگویـم مخاطـب مهـم نیسـت‌‪ ،‬دروغ‬ ‫نم ‌یدهـد‪ ،‬کارش درآوردن شـکلی اسـت در سـنگ›‬ ‫کوتاهنویسندگ ‌یاش‪،‬‬
‫است‌‪،‬اماایناهمیتدر حدینیست کهروینوشتن‬ ‫(ص ‪ )۱۵۸‬و ‹ادبیـات عرصـۀ وهـم اسـت؛ هر ‌جومـرج‬ ‫سـه مجموعـه داسـتان بـا نا ‌مهـای پوک ‌هبـاز (نشـر آ گـه‪،‬‬
‫نویسـنده تأثیـر بگـذارد‪ .‬نوشـتن یـک مسـئلۀ درونـی و‬ ‫موجـودات ذهـن کـه بـه دنبـال زبا ‌نانـد؛ م ‌یگردنـد تـا‬ ‫‪ ،)1378‬بـاغ ملـی (نشـر سـالی‪ )1382 ،‬و گنبـد کبـود‬
‫یـکجـور عشـقاسـت‪.‬وقتـینوشـتنراشـروعم ‌یکنی‪،‬‬ ‫بیابنـد‪ ،‬تـا بـه زبـان بیاینـد‪ ،‬برسـند بـه صـدا و صـوت …‬ ‫(نشـرنیمـاژ‪)1394،‬ویـکرمـانباعنـوان کوچۀابرهای‬
‫مخاطبنداری‪.‬ماهمدر دور ‌هایبزرگشد ‌هایم کهبه‬ ‫‹(ص ‪».)۷۵‬‬ ‫گمشـده (نشـر نیمـاژ‪ )1394 ،‬منتشـر کـرد‪ .‬مجموعـه‬
‫ایـنمسـائلعـادت کرد ‌هایموپوسـ ‌تکلفتشـد ‌هایم‪».‬‬ ‫شـیو ‌ههای داستا ‌ننویسـی کـوروش اسـدی از همـان‬ ‫داسـتان گنبـد کبـود قـرار بـود در سـال ‪ 1387‬بـا عنـوان‬
‫بـا آنکـه داستا ‌ننویسـی مه ‌متریـن دغدغـۀ کـوروش‬ ‫سا ‌لهایآغاز نوشتنهموارهتوجهمنتقدانرابهخود‬ ‫پایـان محـل رؤیـت اسـت ب ‌هوسـیلۀ نشـر ثالـث چـاپ‬
‫اسـدیبـود‪،‬اودر عرص ‌ههـایدیگـر کـهالبتـههمـوارهبـه‬ ‫جلب کرد‪.‬خلیلدرمنکیدرتحشی ‌هایبرداستا ‌نهای‬ ‫شـود؛امامجوز انتشـار آنصادر نشد‪ .‬کوروشاسدیبا‬
‫ادبیـات مربـوط اسـت نیـز دسـتی داشـت‪ .‬از آن جملـه‬ ‫کوتـاه کـوروش خسـروی بـا عنـوان «طفـر ‌هروی از‬ ‫مجموعهداستانباغملیدر سال‪ 1382‬برگزیدۀجایزۀ‬
‫م ‌یتـوان به«شـناخ ‌تنامۀ سـاعدی» و «افسـون چشـم‬ ‫رودررویـی مسـتقیم بـا چیزهـا» م ‌ینویسـد‪« :‬او هیـ ‌چگاه‬ ‫ادبـی گلشـیری شـد‪.‬‬
‫خورشـید» (نثرنویسـی رسـتم و سـهراب‪ ،‬و رسـتم و‬ ‫ب ‌هطور مسـتقیماز چیزینم ‌ینویسـد‪.‬هنـگامخواندن‬ ‫اآسـشـندایییدربـبـاارهۀوداشـنسـتاگنگلو هشـیمرچنییـدرن زبشــاکن ‌لاگویعرمییقـد ًیاـمدگؤثاـهر‬
‫اسـفندیار)وهمچنینمقالۀ«صخر ‌ههایباسـتانی»در‬ ‫داسـتا ‌نهای کـوروشاسـدیمـداماحسـاسم ‌یکنیـد‬
‫کتاب کتابت روایت اشـاره کرد‪ .‬شـناخ ‌تنامۀ سـاعدی‬ ‫نویسـنده از چیـزی کـه دارد م ‌ینویسـد دور م ‌یشـود‪...‬‬ ‫بـود‪«:‬در دور ‌های کـهمـا کارمـانراآغـاز کردیم‪ ،‬گلشـیری‬
‫کتابـی اسـتدربـارۀنمایشنام ‌هنویسـیوداسـتا ‌نگویی‬ ‫و ب ‌هجـای آنکـه از آ ‌نچیـزی کـه م ‌یخواسـته بنویسـد‪،‬‬ ‫و شـاملو زنـده بودنـد‪ .‬کسـی کـه شـعری م ‌یگفـت‪ ،‬آن را‬
‫غلامحسـین سـاعدی که نشـر قصه آن را در سـال‪۱۳۸۱‬‬ ‫بنویسـد‪ ،‬از چیز دیگری نوشـته که هرچند به آن خیلی‬ ‫بـه شـاملو نشـان مـ ‌یداد‪ ،‬داسـتا ‌نها ‌یمان را هـم بـه‬
‫منتشـر کرد‪ .‬کتابت روایت را نیز نشـر آ گه در سـال‪1395‬‬ ‫امـا خـود خـود آن نیسـت‪ .‬و ایـن‬ ‫خصیرلفــ ًاییـنزدکیـدرکدانسـشـانت‪،‬ه‬ ‫گلشـیری م ‌یدادیـم تـا بخوانـد‪ ».‬بـا ایـن حـال او آرا ‌مآرام‬
‫بـهبـازار کتـابعرضـه کـرد‪ .‬کـوروشاسـدیدر مصاحبۀ‬ ‫روانکاوانـه نیسـت‪ .‬ایـن هـراس‪،‬‬ ‫راهخودرام ‌یجسـتوم ‌یکوشـیددر داستا ‌ننویسیبه‬
‫خود با ایسنا از کتابی با عنوان رباعیات ایام نیز نام‌برد‪:‬‬ ‫هراسـی سیاسـی نیـز هسـت‪ .‬خیر ‌هشـدن بـه امـر واقـع‪،‬‬ ‫زبانونگاهخاصخوددسـتیابد‪.‬سـیاوش گلشیری‪،‬‬
‫«‪[...‬کتـابرباعیـاتایـام]آمـادۀانتشـار اسـت‪،‬امـاهنوز‬ ‫خیر ‌هشـدن به خود چیزها ممنوع اسـت‪ ».‬بااین حال‪،‬‬ ‫نویسـنده و منتقـد ادبـی‪ ،‬در مطلبـی بـا عنـوان «سـبک‬
‫آن را به ناشـری نداد ‌هام‪ .‬این اثر مجموع ‌های از قطعات‬ ‫در آثـار اوهمـوارهسـای ‌هایاز واقعیـاتامـروزیجامعهبه‬ ‫و سـیاق داستا ‌ننویسـی کـورش اسـدی» م ‌ینویسـد‪:‬‬
‫کوتـاه اسـت کـه بـه نثـر نوشـت ‌هام‪ .‬ایـن اثـر تجربـ ‌های در‬ ‫چشـمم ‌یخـورد‪.‬حسـنمحمـودیدر« گزارشـیاز روند‬ ‫«تبحـراودر خلـقاسـتعاره‪،‬مهارتـشدر پرداخـتزبانی‬
‫ت ‌کچهر ‌هنویسـی (پرتـره) از لحظ ‌ههـا‪ ،‬موقعی ‌تهـا‪،‬‬ ‫داستا ‌ننویسـی کـوروش اسـدی» م ‌ینویسـد‪ « :‬بازتـاب‬ ‫متفاوتوخلقساحتیشعرگونهدر بسترداستا ‌نهای‬
‫وقایـع اجتماعـی ناشـی از جنـگ‪ ،‬محدودی ‌تهـای‬ ‫کوتاهـش مسـیر او را از خیـل دیگرانـی کـه م ‌یآینـد‪،‬‬
‫حـرکات و گاهـی حتـی سـکوت اسـت‪».‬‬

‫‪11‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫جشنوارۀس ‌یامماندگار شد‬

‫استقبال ک ‌منظیر از جشنوارۀ فیلم کودک و نوجوان اصفهان‬

‫سمیه مسرور‬

‫بـازی از آمـدن پروان ‌ههـای جشـنواره مطلـع م ‌یشـدند‪.‬‬ ‫ارزیابـی کـردومعتقـدبـودفیل ‌مهـایا کـرانشـدهدر ایـن‬ ‫دفتـرفرسـص‌یامی‌تهنایجشـینکوارهٔهمبیغف‌نالوملللـمیانفیدلـم کـودک و‬
‫در ایـنطراحـیحضـور دختـرانحلقـۀمفقـودیبود که‬ ‫جشـنوارهاز اسـتانداردهایبالاترینسـبتبهادوار قبل‬
‫باجملات کلیشـ ‌هایاز سـویروابطعمومیشـهرداری‬ ‫نوجـوان در حالـی در پانزدهـم تیرمـاه بسـته شـد کـه‬
‫اصفهانتوجیهم ‌یشد کهدختراندر مدرسهمشغول‬ ‫برخـوردار بودند‪.‬‬ ‫تفاو ‌تهای شگرفی با دور ‌ههای قبل داشت و ب ‌یشک‬
‫تحصیـلهسـتندوبـههمیـندلیـلدر المـانجشـنواره‬ ‫عنوان ک ‌منظیرترین استقبال را به خود اختصاص داد‪.‬‬
‫حضور ندارند‪.‬ا گرهماز دسـتطراحانوبرگزارکنندگان‬ ‫پردی ‌سهایسینمایی‬ ‫تجربـۀاصفهـاندر برگزاریجشـنواره‪،‬حضور فیل ‌مهای‬
‫ااطصافلهـاقمن ‌دیرشمـو‌یردف‪،‬ـمعتمکــوهل ًاکـوچدهـرکۀبـدهخدتـورگاـرنوهدپرسـسـرایوهدبـخوتـد‪.‬ر‬ ‫بامحتوایی کهبهاستانداردهایروزدنیانزدی ‌کترشده‬
‫بایـد بگوییـم امسـال شـاهد طراحـی زیبـا بـرای پوسـتر‬ ‫بایـد بپذیریـم کـه وجـود پردی ‌سهـای سـینمایی در‬ ‫بودنـد‪،‬ممانعـتاز اجـرایبرنام ‌ههـایجانبیجشـنواره‬
‫جشـنوارهبودیـم؛دختـریبـاموهـایپروانـ ‌های کـهپـراز‬ ‫اصفهـان نقـش مؤثـری در موفقیـت جشـنوارۀ سـ ‌یام‬ ‫و از همـه مه ‌متـر وجـود ابـزاری ماننـد تلگـرام سـبب شـد‬
‫رنـگ و انـرژی بـود‪ .‬هرچنـد صـورت دختـرک پیـدا نبـود؛‬ ‫داشـت‪ .‬ا کـران فیل ‌مهـا در پردی ‌سهـای سـینمایی بـر‬ ‫جشـنوارۀامسالبسیار باشـکو ‌هتراز دور ‌ههایقبلبرگزار‬
‫رقـص پروان ‌ههـا ب ‌هعنـوان نمـادی از موهـای دختـرک‬ ‫استقبال مخاطبان از این جشنواره تأثیرگذار بود و سبب‬ ‫نشوـاقوـد‪.‬الصبوتکهممبثولدههاریـجی بشــنوودارکـههوقفطسـعـتًایبواایلـدیابـیرانیدروفرـهع آهمن‬
‫زیبایـی خاصـی بـه پوسـتر جشـنواره بخشـیده بـود‪.‬‬
‫دس ‌تمریزادبهمرضیهسرمشقیبرایاینطراحیزیبا‬ ‫شـد مخاطبـان بیشـتری امـکان تماشـای فیل ‌مهـای‬ ‫برنام ‌هریـزیواقـدامشـود‪.‬‬
‫کهتمامب ‌یمهر ‌یهاییرا کهبه گروهدخترانشـدهبود‬ ‫جشـنواره را بـه دسـت بیاورنـد‪ .‬پردیـس سـینمایی‬
‫چهاربـاغونزدیکـیسـینماهابههـمدر چهاربـاغزیبا که‬ ‫عدمریخ ‌توپاش‬
‫در ایـن جشـنواره جبـران کـرد‪.‬‬ ‫چندماهیاستبهدلیلساخ ‌توساز تونلمترونازیبا‬
‫شدهاست‪،‬اینامکانرابرایمخاطبانجشنوارۀفیلم‬ ‫یکـی از دلایلـی کـه جشـنوارۀ سـ ‌یام را در تـراز بالاتـری‬
‫اپلیکیشنیبهاسمتلگرام‬ ‫کـودک و نوجـوان فراهـم م ‌یسـاخت تـا ب ‌هراحتـی محـل‬ ‫نسببهدور ‌ههایقبلقرارداد‪،‬عدماجرایبرنام ‌ههای‬
‫سـینماهارابـاپـایپیـادهطـی کننـدوبهتماشـایفیلم‬ ‫جانبـیماننـدحضور عمـوپورنـگوعموهایفیتیل ‌های‬
‫ا گـر بخواهیـم بـه شـهرداری اصفهـان بابـت تبلیغـات و‬ ‫در اصفهـان بـود؛ زیـرا همیشـه حضـور ایـن افـراد جاذبـۀ‬
‫جـذب مخاطـب بـه سـ ‌یامین جشـنواره بی ‌نالمللـی‬ ‫موردنظرشـان بنشـینند‪.‬‬ ‫خاصـیبـرای کـودکانایجادم ‌یکردوتمایلورغبتشـان‬
‫فیلـم کـودک و نوجـوان امتیـاز بدهیـم‪ ،‬نمـر ‌های بالاتـر‬ ‫بـرای دیـدن آ ‌نهـا ب ‌همراتـب بیشـتر از دیـدن فیل ‌مهـا‬
‫از سـا ‌لهای قبـل نم ‌یگیـرد؛ زیـرا تبلیغـات محیطـی و‬ ‫آنچـ اهلدمراادنوازریقببـالیججشـنشونارٔوهافریهلـم کـودک و نوجـوان‬ ‫بـود‪ .‬دور ‌ههـای قبـل شـاهد برگـزاری جشـ ‌نهای‬
‫مختلـف بـا حضـور شـخصی ‌تهای محبـوب و مجریـان‬
‫آزار دهنـده بـود و ب ‌هنوعـی جشـنواره را بـه گـروه خاصـی‬ ‫دوس ‌تداشـتنی گـروه کـودک در اطـراف شـهر بودیـم‬
‫منتسـب م ‌یکـرد‪ ،‬المـان جشـنواره بـود‪ .‬پسـربچ ‌ههایی‬ ‫کـه بخـش قاب ‌لتوجهـی از خانواد ‌ههـا را بـه خـود جـذب‬
‫کـه مشـغول بـازی در کوچـه و خیابـان بودنـد و در حیـن‬ ‫م ‌یکردوسببخلوتیسینماهاوب ‌هنوعیعدماستقبال‬
‫از فیل ‌مهام ‌یشد‪.‬امسالبه گفتۀشهرداریاصفهان‪،‬از‬
‫ریخ ‌توپا ‌شهاییماننددعوتاز چهر ‌ههایمحبوبو‬
‫اجـرایبرنام ‌ههـایمتعـددممانعتشـدوهمینعامل‬
‫منجربهاستقبال ک ‌منظیرشهروندانازجشنوارهس ‌یام‬

‫شد‪.‬‬

‫فیل ‌مهایاستاندارد‬

‫به گفتۀ کارشناسانواهالیسینما‪،‬فیل ‌مهایرا ‌هیافته‬
‫بـه سـ ‌یامین جشـنواره فیلـم کـودک و نوجـوان بـه‬
‫اسـتانداردهایجهانـینزدی ‌کتـرشـدهبود‪،‬تأثیرگـذاری‬
‫بیشتریدر جذبمخاطبداشتوتوانستجمعیت‬
‫زیـادیرابـهسـینمابکشـاند‪.‬موضوعـی کـهمـوردتأییـد‬
‫مرضیهبرومند کارگردانبرجسـتهدر حوزۀ کودکوآزیتا‬
‫حاجیـانداوربخـشآثـار بلنـدسـینماییایـنجشـنواره‬
‫نیـز بـود‪ .‬حسـین قناعـت‪ ،‬کارگـردان و فیل ‌منام ‌هنویـس‪،‬‬
‫دوفیلمپرطرفدار «قهرمانان کوچک»و«دزدوپری‪»2‬‬
‫همجشنوارۀس ‌یامراب ‌همراتبقو ‌یتراز سا ‌لهایقبل‬

‫‪ 12‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫منفع ‌تهای زیادی برای اصفهان در پی داشت‪ .‬البته‬ ‫میدانی همچون ادوار قبل و برای مناطق خاصی از شهر‬
‫ایـن موضـوع را ازنظـر دور نداریـم کـه خـود شـهرداری‬ ‫بود‪.‬درای ‌نبینممکناستمتولیانامروبرگزارکنندگان‬
‫میزبانبسـیاریاز فعالاناینعرصهدر زمانجشـنواره‬ ‫جشـنواره بـه ایـن نمـره و ارزیابـی معتـرض شـوند و بـرای‬
‫بود‪،‬ولیاینمیزبانیباصرفهزینهاز سویشهرداری‬ ‫اثبـات ادعـای خـود بـه اسـتقبال ک ‌منظیـر از جشـنواره‬
‫اتفـاقافتـاد‪.‬از سـویدیگـربعـدبی ‌نالمللـیجشـنوارهو‬ ‫گسفــ ‌یاتمداسسـتترنساـدیکنشـنـهدر؛ونولـداینبـدرهپااپلسیـکخیبـشـه انیـتلنگـارداعـماقباطیـعـ ًاد‬
‫جـذب گردشـگر خارجـی ویـژۀ آن مغفـول مانـده اسـت؛‬ ‫اصل ‌یتریـندلیـلبـرایاسـتقبال ک ‌منظیـرشـهرونداناز‬
‫زیـرا مـا شـاهد حضـور گردشـگران خارجـی کـه بـرای‬ ‫جشـنوارهبـود‪.‬را ‌هانـدازیربـاتجشـنوارهوامـکانتهیۀ‬
‫تماشـایفیل ‌مهـایجشـنوارهبـهاصفهانآمدهباشـند‬ ‫بلیتباتخفیف‪،‬بههمراهانتقالسریعاخبار وتصاویر‬
‫نبودیم‪ .‬امیدواریم در سـا ‌لهای بعد برای این موضوع‬ ‫جشـنواره سـبب شـد شـهروندان زیـادی از کـم و کیـف‬
‫وج بـشانتوابرلٔهیفغـیالتم‬ ‫نیـز برنام ‌هریـزی ویـژ ‌های صـورت گیـرد‬ ‫جشـنوارهسـ ‌یاممطلـعوبـرایتماشـایفیل ‌مهـااقـدام‬
‫بی ‌نالمللی‪،‬شـاهدحضور گردشـگرویژۀ‬ ‫کننـد‪.‬چـهبخواهیـموچـهنخواهیـم‪،‬بایـدقبـول کنیـم‬
‫کـودک و نوجـوان باشـیم‪.‬‬ ‫دولتیازدهمدر رونقجشـنوارۀسـ ‌یامبیشتریننقش‬
‫راداشـت‪.‬حتـیا گـرشـهرداریاصفهـاناذعـان کنـد کـه‬
‫ار ‌جوقربتهران ‌یها‬ ‫باعـث آشـتی بخـش خصوصـی بـا ا کـران فیلـم در حـوزۀ‬ ‫خـود در انتقـال اطلاعـات از طریـق تلگـرام اقـدام کـرده‬
‫کودکونوجوانشود‪.‬بعدازجشنوارۀبیس ‌تونهمفقط‬ ‫اسـت‪،‬ا گـربرنامـۀدولتبرایممانعتاز فیلترینگاین‬
‫یکـی دیگـر از نقـاط ضعـف جشـنواره کـه بـرای اصحـاب‬ ‫شـاهدا کران کوتا ‌همدتواندکفیل ‌مهایجشـنواره در‬ ‫اپلیکیشننبود‪،‬جشنوارۀامسالنیزهمچونسا ‌لهای‬
‫رخسبـارننـهگباراسـیناارعآززاامرـدیهانزـ تدهـهرااسـندتر‪،‬تجکشرـیـنومارؤهعفزیلـتنمهـکـاوددنبکهو‬ ‫سـینماهای کشـور بودیـم‪ ،‬درحال ‌یکـه مـدت هفـ ‌تروزۀ‬
‫نوجواناست کههردورهشاهدآنهستیم‪.‬درحال ‌یکه‬ ‫جشـنواره فرصـت مناسـبی اسـت تـا مخاطب ایـن حوزه‬ ‫قبـل‪،‬بـاچنیـنشـور واسـتقبالیروبـ ‌هرونم ‌یشـد‪.‬‬
‫ا کثـر روزنام ‌ههـای کشـور در اصفهـان نمایندگـی و‬ ‫از وجـود فیل ‌مهـای خـوب و با کیفیـت مطلـع و زمینـۀ‬
‫سرپرسـتی دارنـد‪ ،‬در هـر برنامـۀ رسـمی کـه شـهرداری‬ ‫مجری مراسم اختتامیه‬
‫اکصشفورهایندمعتوولتیبمرگ‌یزاشرویدآوناخبسرنگتا‪،‬راازاناصصحفاهابنریسکانه‌هبهعاض ًیا‬ ‫اسـتقبالبیشـتر کـودکونوجوانـانفراهـمشـود‪.‬‬
‫نمایندۀآنرسان ‌ههادر اصفهانهستند‪،‬نادیده گرفته‬ ‫شروعجشنوارها گرچهبسیارغافلگیرکنندهوبا کمترین‬
‫م ‌یشـوند‪.‬در ادامـۀایـنرونـد‪،‬خبرنـگارانروزنام ‌ههای‬ ‫زمان برگزاری‬ ‫دعوتازمدعوینهمراهبود‪،‬پایانآنبسیارقاب ‌لتقدیر‬
‫محلینیزنادیده گرفتهم ‌یشوندودرپایی ‌نترینسطح‬ ‫شـایدیکـیدیگـراز نقـاطضعـفبرگـزاریجشـنوارۀفیلم‬ ‫برگـزار شـد‪ .‬بـرگ برنـدۀ اختتامیـه سـ ‌یامین جشـنوارۀ‬
‫نسـبت بـه همتایـان تهرانـی خـود از سـوی شـهرداری‬ ‫بی ‌نالمللـیفیلم کودکونوجوانجـدایاز برنام ‌هریزی‬
‫واسـکانمناسـبمهما ‌نهـا‪،‬مجـریبرنامـهبـود کـهبـا‬
‫اصفهـانومتولیـانبرگـزاریمراسـ ‌مهاقـرار م ‌یگیرنـد‪.‬‬ ‫اتـعراتزباورعفیرـاامرلییبملهـایخبترتگازیمـی ٔدههجو بـشاناواجـررهادایدق‪.‬ـوحیضوورااصشولـکاین‪،‬‬
‫خطیبـی ب ‌هعنـوان مجـری کـه تجربـۀ اجـرا در بخـش‬
‫برند اصفهان‬ ‫در فصـل تابسـتان‬ ‫بکـاوشـددککـوهنقوطجـعـو ًاا انمـزکمـااننابعـرزگاـزماردانـی آنش‬ ‫بی ‌نالمللـیجشـنوارهفیلـمفجـرراداردو کارنامـ ‌هاشدر‬
‫آمـوزان مـدارس بـه‬ ‫حـوزۀاجـراوبازیگریدرخشـاناسـت‪،‬اعتبـار خاصیبه‬
‫برنـد جشـنوارۀ بی ‌نالمللـی فیلـم کـودک و نوجـوان‪ ،‬بـا‬ ‫ولـی بـه گفتـۀ‬ ‫بکـارهگـرصدفاـرنرباسـاسـنابدقهٔ اهسـحوزته‪.‬‬ ‫ایـن فسـتیوال را‬
‫نـاماصفهـاناعتبـار گرفتهاسـتومتصدیـاننبایداین‬ ‫کـودک‪ ،‬تقویم‬ ‫مرضیـه برومنـد‪،‬‬ ‫مراسـم اختتامیـه داده بـود‪.‬‬
‫فرصـت را بـا ب ‌یتوجهـی و عـدم برنام ‌هریـزی از دسـت‬ ‫قمری باعث این اتفاق است و تقارن محرم و صفر با آغاز‬
‫بدهنـد‪.‬در علماقتصادبرندمارکتینگیکـیاز ابزارهای‬ ‫امسـتاحلاتنـاحتصپیالیای ‌نوتـمررامسدـر آ‌مذهرامـایهموتعخرددداددمـهاۀهمعبامرا ًل اکمفـکجارنو‬ ‫ضع ‌فهایجشنوارهس ‌یام‬
‫کسـب درآمـد بـا افزایـش جـذب مخاطـب محسـوب‬ ‫برگـزاریجشـنوارهرادر فصـلمـدارساز بینبردهاسـت‪.‬‬
‫م ‌یشـود‪ .‬ایـن وظیفـۀ متولیـان امـر اسـت کـه بـا برنـد‬ ‫جـدای از محاسـن فسـتیوال فیلـم کـودک و نوجـوان‬
‫اصفهـان کـهبـرجشـنوارۀفیلـم کـودکونوجـواننقـش‬ ‫جذب گردشگر‬ ‫اصفهان‪،‬شـاهدنقاطضعفومعایبیبودیم کهدر هر‬
‫بسـته اسـت‪ ،‬برنام ‌هریـزی لازم را بـرای کسـب درآمـد‬ ‫جشـنوار ‌هایاحتمـالوقـوعآنمـ ‌یرود؛ولـیم ‌یتـوانبـا‬
‫اقتصـادیاز برگـزاریجشـنوارهدر دوبعـدملـیوفراملی‬ ‫نقط ‌هضعـف بـزرگ جشـنوارۀ سـ ‌یام‪ ،‬عـدم برنام ‌هریـزی‬ ‫طـرحآناز تکـرار در ادوار بعـدیجلوگیریبهعمـلآورد‪.‬‬
‫در نظر بگیرند و از کارشناسان و فرهیختگان این حوزه‬ ‫برایجذب گردشگربهدلیلبرگزاریجشنوارهبود‪.‬ا گر‬ ‫یکـیاز نقـاطضعـفجشـنوارۀبی ‌نالمللـیفیلـم کـودک‬
‫جهـت بهر ‌هبـرداری هرچـه بیشـتر از میزبانـی جشـنوارۀ‬ ‫اطلا ‌عرسانیوهماهنگیبی ‌ندستگاهیبینشهرداری‬ ‫و نوجـوان‪ ،‬عـدم فرا گیـری جشـنواره در سراسـر کشـور‬
‫امص‌یفگرهفاـنتو‪،‬اقدارطۀعـ ًکالجمشیـرناوارثهفرفرهنصـگیت بو گسـریدارشگخروبـییصبـوررایت‬ ‫اسـت‪.‬در جشـنوارۀبی ‌نالمللـیفیلـمفجـرشـاهدا کران‬
‫بی ‌نالمللـی فیلـم کـودک و نوجـوان کمـک بگیرنـد‪.‬‬ ‫جـذب گردشـگر خـاص و هدفمنـد بـود‪ .‬ا گـر هفت ‌ههـا‬ ‫فیل ‌مهـا در سـینماهای مرا کـز شهرسـتا ‌نها در سـطح‬
‫ب ‌ههرحـال دفتـر جشـنوارۀ سـ ‌یام بـا خوبـی و خوشـی‬ ‫قوشبـنـوهلرجاـوزنوادشاـنرانو کصعفشـجهـواشرـننراوماازرطهبلبـرـگـاعتزابکرـلرییدغاهجبتوشـبدنریـووامر ٔ‌ن‪،‬اهقفسـیطتلـاعـنًامایک‪،‬ـسـوبسـادایبکر‬ ‫کشـور هسـتیم‪ ،‬امـا ایـن اتفـاق مبـارک بـرای جشـنوارۀ‬
‫بستهشدوخاطرۀخوشیاز آنبرایقاطبۀشهروندان‬ ‫حضـور گردشـگران علاق ‌همنـد بـه حـوزۀ فیلـم کـودک و‬ ‫مختـص کـودک و نوجـوان تا کنـون رخ نـداده اسـت‪.‬‬
‫باقـی گذاشـت‪.‬امیدواریـمدر دور ‌ههـایبعـد کـهبـاز هم‬ ‫نوجـوان در اصفهـان فراهـم م ‌یشـد و ازنظـر اقتصـادی‬ ‫هرچندشبکۀدوسیمادرغالببرنامۀ کودکونوجوان‬
‫اصفهان میزبان جشنواره است‪ ،‬شاهد اتفاقات بهتری‬ ‫اخبـار جشـنواره را بـه مخاطبـان خـود مخابـره م ‌یکـرد‪،‬‬
‫از منظـر اقتصـادی‪ ،‬فرهنگـی و هنـری در سـطح شـهر‬ ‫ب ‌هجـز بچ ‌ههـای اصفهانـی‪ ،‬امـکان تماشـای فیل ‌مهـای‬
‫خـاص کـودک و نوجـوان در طـول مـدت جشـنواره در‬
‫اصفهان باشـیم‪.‬‬ ‫سراسـر کشـور وجـود نداشـت‪ .‬فرصتـی کـه م ‌یتوانسـت‬

‫‪13‬‬ ‫الهه باقری‬
‫دبیرسـتانادبازدبیرسـتا ‌نهای‬
‫‪..........................................................................‬‬ ‫قدیمـیاصفهـاناسـت؛دبیرسـتانی کـه‬
‫‪..........................................................................‬‬ ‫هنوزهمبهنامدبیرسـتانشـهدایادب‬
‫‪.............................................................................‬‬ ‫دایـر اسـت‪ .‬ب ‌یشـک پیرمردهـای ایـن‬
‫‪.............................................................................‬‬ ‫شـهر هـم از آن خاطر ‌ههـا دارنـد‪ .‬کافـی‬
‫اسـت کهبهپارکهش ‌تبهشـت(شـهید‬
‫دبیرستانادبنامیآشنا‬ ‫رجایـی)بـرویوبنشـینیپـایصحبـت‬
‫برایاصفهانیوغیراصفهانی‬ ‫پیرمردهـایایـنپـارک‪.‬آ ‌نهـاازآنروزهـا‬
‫برایتـانم ‌یگوینـد؛روزهایی کهمـنوتوو‬
‫خاطرات نانوشتۀ غلامرضا سالار بهزادی دربارۀ پدرش عیسی سالار بهزادی‬ ‫اوب ‌یخبریمازماجراهایی کهدراینشهر‬
‫گذشتهاسـت‪.‬برخیازآنانتنهاب ‌هدنبال‬
‫وجودنداشـتوپدربزرگم‪،‬مرحومعل ‌یا کبرسـالاربهزادی‬ ‫دبیرسـتانادببـه کالـجانگلیسـ ‌یهامعـروفبـود‪.‬اغلـب‬ ‫دو گـوششـنواهسـتندبـرایبازگو کـردن‬
‫ملقـببـهسـالاراسـعد‪ ،‬کـهبسـیاربـهتحصیـلفرزندانش‬ ‫معلماندبیرسـتان‪،‬خارجی(انگلیسـی)بودنـد‪.‬فرزندان‬ ‫خاطراتشانوبرخیازآنانحا ‌لوحوصلۀ‬
‫اهمیـتمـ ‌یداد‪،‬مرحومـانپـدروعمویـمرابـهاصفهـانو‬ ‫بیشـتر خانواد ‌ههـای کرمانـی در ایـن سـا ‌لها تحصیالت‬ ‫حـرف زدن ندارنـد‪ .‬گویـی د ‌لتنـگ‬
‫کالـجانگلیسـ ‌یهافرسـتاد؛بنابراین‪،‬مسـئلۀمهاجـرتدر‬ ‫متوسطۀخودرادراصفهانودرایندبیرستان گذراندند‪.‬‬ ‫هسـتند‪،‬د ‌لتنـگروزهـای گذشـتهو‪...‬؛‬
‫میاننبودوفقطاقامتیچندسالهبرایتحصیلمدنظر‬ ‫بعدها‪ ،‬کالجآمریکای ‌یهاهمدرتهرانبهراهافتاد کهامروزه‬ ‫امـاایـنبـارصحبـتازدبیرسـتانادبنه‬
‫بود‪ .‬کالجانگلیسیدرآنروزگارخیلیاس ‌مورسمپیدا کرده‬ ‫دبیرسـتان «البـرز» نـام دارد‪ .‬برخـی از افـراد مشـهور و رجـال‬ ‫اززبـانیکاصفهانیبلکـهاززبـانمردی‬
‫بود‪.‬البته‪،‬بعدازپدربزرگمبسیاریازخانواد ‌ههای کرمانی‬ ‫کشوری هم در این دبیرستان بودند؛ ازجمله مرحوم دکتر‬ ‫کرمانـیاسـت کـهپـدرشسـا ‌لهادرایـن‬
‫بـهپدربزرگـمتأسـی کردنـدوفرزنـدانخـودرابـهاصفهـان‬ ‫حسـینفاطمی کهه ‌مکلاسودوسـتمرحومپدرمبود‪.‬‬ ‫دبیرسـتان درس خوانـد و از ایـن شـهر و‬
‫فرسـتادند؛ ازجملـه خانواد ‌ههـای عامـری‪ ،‬احمـدی‪،‬‬ ‫از هنرمندان هم مرحوم ارحام صدر تحصیلات متوسطه‬ ‫دبیرسـتان خاطر ‌ههـا داشـت؛ خاطراتـی‬
‫رادرایـندبیرسـتان گذرانـد؛ضمـنآنکـهپـدرآنمرحـوماز‬ ‫کـهبـرایفرزنـدانخـودتعریـف کـرد‪.‬پـدر‬
‫کلانتـریوسـالارکلانتریو‪....‬‬ ‫سا ‌لهاست کهدرمیانآ ‌نهانیست؛اما‬
‫کارمنداندبیرسـتانبود‪.‬‬ ‫خاطراتشهمچنانهست؛خاطراتیکه‬
‫اصفهان ‌یهایدوس ‌تداشتنی‬
‫کرمان ‌یهادراصفهان‬ ‫دریـادپسـرهـممانـدهاسـت‪.‬‬
‫مرحـوم پـدرم بهتریـن دوران زندگـی خـود را دوران اقامـت‬ ‫پسـر کسـی نیسـت جـز غلامرضـا سـالار‬
‫در اصفهـان م ‌یدانسـت و از مـردم اصفهـان همیشـه بـه‬ ‫ماازخانواد ‌ههایقدیمیشهرستانبمهستیم‪.‬اجدادم‪،‬‬ ‫بهزادی‪.‬اوتحصی ‌لکردۀحقوقاست‪.‬او‬
‫نیکـی یـاد م ‌یکـرد و از زمـان تحصیـل‪ ،‬دوسـتان خـوب‬ ‫ازدورانناصریبهبعد‪،‬حکومتمنطقۀبموبلوچستانرا‬ ‫پـسازفراغـتازتحصیـل‪،‬پروانـۀوکالت‬
‫اصفهانـی پیـدا کـرده بـود؛ ماننـد مرحـوم دکتـر فاطمـی‪،‬‬ ‫دردستداشتند‪.‬پدربزرگپدرپدرم‪،‬مرحومابراهی ‌مخان‬ ‫دادگستری گرفتوبه کاروکالتمشغول‬
‫جهانشـا ‌هخان صمصـام بختیـار پسـر صمصا ‌مالسـلطنه‬ ‫سعدالدوله‪،‬از‪1270‬تا‪1301‬قحکمرانبموبلوچستانبود‬ ‫شد‪.‬وکالتقاتلیراعهد ‌هدارشدواوراتبرئه‬
‫بختیـاریرئی ‌سالـوزرایدوراناحمدشـاه‪،‬مرحـومارحـام‬ ‫وپدربـزرگخـودپـدرم‪،‬زی ‌نالعابدی ‌نخـاناسـعدالدوله‪،‬از‬ ‫کـرد؛ولـیپـ ‌سازآنازبابـتداسـتا ‌نهایی‬
‫صدرهنرپیشۀنامداراصفهانوهمچنینمرحومانسید‬ ‫کـهب ‌هخاطـررهایـیآنجانیسـرهـم کرد‬
‫‪ 1307‬الی‪1317‬ق همین سمت را داشت‪.‬‬ ‫ودردادگاه گفـت‪،‬ازخـودتـاسـرحدتنفـر‬
‫حسـنوسـیدحسـینمصطفـوی کـهنائینـیبودنـد‪.‬‬ ‫پدرم متولد‪1297‬ش بود و در سال‪1390‬ش درگذشت‪ .‬در‬ ‫بـدشآمـدودیگردنبالـۀوکالترانگرفت‬
‫فاصلۀسا ‌لهای‪ 1310‬تا‪1320‬ش‪،‬دربمهنوزدبیرستانی‬ ‫ورفـتسـراغ کشـاورزیوباغـداری‪،‬یعنی‬
‫حرفـۀ آبـا و اجـداد ‌یاش‪ .‬غلامرضـا ایـن‬
‫بـارم ‌یخواهـدازخاطراتپدرش‪،‬عیسـی‬
‫سالاربهزادی‪،‬دردبیرستانادباصفهان‬
‫بگوید‪.‬باحوصلۀتمامخاطراتپدرشرا‬
‫بازگـوم ‌یکنـدواصفهـانسـا ‌لهای‪۱۳۱۵‬‬
‫و‪ ۱۳۱۶‬شرابرایـمبـهتصویـرم ‌یکشـد‪.‬‬
‫غلامرضاسالاربهزادیازخاطراتناگفتۀ‬

‫پـدرشای ‌نگونـهتعریـفم ‌یکند‪:‬‬

‫‪ 14‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫نشسـته از سـمت راسـت‪ :‬مهـدی عامـری‪ ،‬ابراهیـم ناصـری‪ ،‬یـدالله قوامـی بهـزادی‪ ،‬ابراهیـم سـالاربهزادی و عیسـی‬ ‫ایسـتاده نفر اول سـمت راسـت‪ :‬ابراهیم سـالاربهزادی و نفر دوم از سـمت راسـت‪ :‬عیسـی سـالاربهزادی و نفر دوم از‬
‫سـالاربهزادی‪.‬‬ ‫سـمتچـپ(لبـاسنظامی)‪:‬سـرهنگامیربهزادی‪.‬نشسـتهاز سـمتچـپ‪:‬عل ‌یا کبرسـالاربهزادی‪.‬‬

‫از ردیفوسطفقطنفردوماز سمتراست‪،‬حسنامیربهزادیدر عکسشناساییشدهاست‪.‬‬ ‫*ایـنعکـسدر اصفهـان گرفتـهشـدهاسـت‪.‬زمان ‌یکـهپـدران کرمانـیبـرایدیـدار فرزنـدانخـودبـهاصفهـانآمـد ‌ه‬
‫ردیفآخر(ایستاده)فقطنفراولاز سمتراست‪،‬احمدعلیبهزادیدر عکسشناساییشدهاست‪.‬‬ ‫بودند‪.‬‬

‫شبان ‌هروزیاورابهبیمارستانم ‌یرسانند‪.‬دربیمارستان‪،‬‬ ‫ازهمراهانشانراباماشی ‌نسواریبهاصفهانبفرستد؛ولی‬ ‫عشقناکاممردان کرمانیدراصفهان‬
‫علـتراالتهـابآپاندیستشـخیصم ‌یدهنـدوبلافاصله‬ ‫هنگامحرکت‪،‬پدرمشـاهدهم ‌یکند کهماشـین کامیون‬
‫اوراجراحـیم ‌یکننـد‪.‬پـدرهمیشـهازایـنماجرا کهبـ ‌هدور‬ ‫اسـتنهسـواری‪.‬دلال کهبااعتراضپدرروب ‌هروم ‌یشـود‪،‬‬ ‫خاطـر ‌های کـهپـدرمهمیشـهبـرایمـنودیگـرفرزندانـش‬
‫ازخانـوادهبـهوقـوعپیوسـت‪،‬باناراحتیصحبـتم ‌یکرد؛‬ ‫پدررابهقسمتعقب کامیونم ‌یبرد کهاتومبیلیسواری‬ ‫(پسازرسـیدنمابهبزر ‌گسـالی)ونهبرایمرحوممادرم‬
‫لیکنرو ‌یه ‌مرفتهازاصفهانواصفهان ‌یهاخاطرۀخوشی‬ ‫رابـار کـردهبـودوبرایتعمیربهاصفهانم ‌یبرد؛سـپسبه‬ ‫تعریـفم ‌یکـرد‪،‬داسـتانعشـقشبـهیـکدختـرارمنیبه‬
‫نام«آرا کس»بود‪.‬اوخواهریکیازه ‌مکلاسـ ‌یهایمرحوم‬
‫داشتند‪.‬‬ ‫پدرم ‌یگوید‪:‬بفرماییدداخلسواریبنشینید!‬ ‫پدرمبودهاست‪.‬مرحومپدرماورادرمنزله ‌مکلاس ‌یاش‬
‫خاطـرۀ تلـخ دیگـر ایـن اسـت کـه در اردیبهشـت ‪،۱۳۱۷‬‬ ‫م ‌یبیندودوطرفدلباختۀهمم ‌یشوندوعشقیآتشین‬
‫پدربزرگمادر ‌یامدر‪ ۳۷‬سالگیدربمفوت کرد‪.‬موضوع‬ ‫مقرراتحاکمدردبیرستانادب‬ ‫میانشـان شـکل م ‌یبنـدد‪ .‬رنـدان موضـوع را بـه گـوش‬
‫را بـه پسـر ارشـدش‪ ،‬حسـن امیربهـزادی (دایـی مـن) کـه‬ ‫پدربزرگـم م ‌یرسـانند‪ .‬تابسـتان کـه پـدر بـرای تعطیالت‬
‫در اصفهـان در دبیرسـتان ادب درس م ‌یخوانـد‪ ،‬اطالع‬ ‫پـدرمازانضبـاطونظـمحاکـمبرمدرسـهونیزاهمیتی که‬ ‫مـ ‌یرود‪،‬پدربزرگـمپدرمرابانـوۀخواهرش(مادرمن)نامزد‬
‫ندادنـدوموکـول کردنـدبـهتابسـتان کـهمحصالنبمـی‬ ‫انگلیسـ ‌یها بـه ورزش و ب ‌هخصـوص فوتبـال م ‌یدادنـد‪،‬‬ ‫م ‌یکنـدوپـدرمراحلقـهبـهدسـتروانـۀاصفهـانم ‌یکند‪.‬‬
‫بـرایتعطیالتبـهبـمبازم ‌یگشـتند‪.‬درابتدایتابسـتان‬ ‫خیلـیتعریـفم ‌یکـرد‪.‬نـامرئیـسدبیرسـتان‪،‬آ ‌نگونـه که‬ ‫غلامرضـامعتقـداسـت کـهخانـوادۀمردسـالاروپدرسـالار‬
‫بمراحیصاشلامنبخمـوردیباناتتووبقـوفمسرا‌یکهننیبـد‪.‬امتبفواقدًنامداوشدیررفن(اسـحنتجماال ًنا‬ ‫پـدرم تعریـف م ‌یکـرد‪ ،‬اسـقف تامسـن بـود‪ .‬پـدرم خیلـی‬ ‫باعثشدپدرشدر عشقخودنا کامبماند‪.‬فقطهمین!‬
‫اتوبوس)دیگریدرجهتمخالفیعنیازبمم ‌یرسد که‬ ‫از مدیریـت او تعریـف م ‌یکـرد‪ .‬نکتـۀ دیگـری کـه پـدرم از‬ ‫بدیهیاسـت کهمنازاینبابتخوشـحالموحتیخدا‬
‫ازآشنایاندان ‌شآموزانبمیبودندوبدونتوجهبهاینکه‬ ‫دبیرستانم ‌یگفتاینبود کهبعضیازفار ‌غالتحصیلان‬ ‫راشـکرم ‌یکنم کهپدرمبامادرمازدواج کرد‪.‬مادرمفرشـته‬
‫دایـ ‌یامهـمبیـنمحصالناسـت‪،‬جریـانفـوتپدربزرگم‬ ‫دبیرسـتان را خـو ِد دبیرسـتان بـرای تدریـس اسـتخدام‬ ‫بـود و مـن عاشـق او بـودم‪ .‬مـادرم آ ‌نقـدر خـوب بـود کـه‬
‫(پـدردایـ ‌یام)راتعریـفم ‌یکننـدودایـ ‌یامم ‌یشـنود‪ .‬گویا‬ ‫م ‌یکـرد‪ .‬یکـی از ای ‌نهـا از خویشـاوندان مـا بـود بـه نـام‬ ‫پـدرم بعـد از ازدواج بـا او‪ ،‬عشـقش را بـه آن دختـر ارمنـی بـه‬
‫دایـ ‌یامازشـدتناراحتـیب ‌یهـوشم ‌یشـود‪.‬دایـی(پـدر‬ ‫یدالل‌هخـانقوامـیبهـزادی‪.‬البتـه‪،‬پـدرمم ‌یخواسـتبـه‬ ‫فراموشـی سـپرد و همـواره از زندگـی بـا مـادرم خشـنود بود‪.‬‬
‫همسرم)همیشهازجریانآ گاهشدنازمرگپدر‪۳۷‬سالۀ‬ ‫اسـتخداموزارتخارجـهدرآیـد؛لیکـنپدربزرگـمب ‌هشـدت‬ ‫پدرم همچنین از ماجرای عشق یکی از محصلان بمی به‬
‫ایسـتادگی کردومانعشـد‪.‬پدربزرگ کهموجبشـدهبود‬ ‫دختریکیازخا ‌نهایبختیاریم ‌یگفت کهبازهمنظام‬
‫خـودب ‌هعنـوانتل ‌ختریـنخاطـرۀزندگـ ‌یاشیادم ‌یکـرد‪.‬‬ ‫پـدرمدر عشـقنـا کامبمانـد‪،‬ایـنبار همدر موضوعشـغل‬ ‫مردسـالاروپدرسـالارراهاینعشـقراسـد کردوبامخالفت‬
‫آری‪ ،‬اصفهـان شـهری اسـت کـه بسـیاری از گردشـگران‬ ‫مانـعویشـد‪.‬باای ‌نحـال‪،‬پـدر خـودشهـم کشـاورزیرا‬
‫وسـیاحانبـهآنسـفر کـردهوازآنبـاعنـواننصـفجهان‬ ‫دوسـتداشـت‪.‬م ‌یتوانـمب ‌هجرئـتادعا کنمپدرمیکـیاز‬ ‫پدر‪،‬شکسـتعشـقیپسـررقمخورد‪.‬‬
‫نـامبرد ‌هانـد‪.‬ایـنبـار محصلـی کـهاز دیـار دیگـریبـهایـن‬
‫شـهرآمـدهبـودهاسـت‪،‬خاطـراتخـوشاقامـتخـودرادر‬ ‫کشـاورزاننمونـۀایـراندر شهرسـتانبـمبـود‪.‬‬ ‫خاطر ‌هایازاصفهان ‌یها‬
‫اصفهـان از یـاد نبـرده و بـرای فرزنـدان خـود تعریـف کـرده‬
‫اسـت‪.‬مـاهـماینخاطراتخـوبرابرایمردماینشـهر‪،‬‬ ‫خاطر ‌ههایناخوشاینددراصفهان‬ ‫خاطـرۀجالـبدیگری کـهمرحومپدرمتعریفم ‌یکـرد‪،‬به‬
‫ب ‌هخصوصخوانندگانماهنامۀ«برایفردا»‪،‬بازگو کردیم‪.‬‬ ‫شـرح زیر است‪:‬‬
‫یکیدیگرازخاطراتالبتهن ‌هچندانخوشمرحومپدرم‬
‫از اصفهان‪ ،‬عمل جراحی آپاندیسیت بود‪ .‬پرستار پدرم در‬ ‫در یکـی از تابسـتا ‌نها پـدر ب ‌هاتفـاق بـرادرش بـه بـم آمـده‬
‫دوراننقاهتفقطمحصلانبمیدبیرستانادببودند‪.‬‬ ‫بـود‪.‬هنـگاممراجعتبهاصفهـان‪،‬در کرمـانازیـکدلال‬
‫پـدرم در کالـج دچـار د ‌لدرد شـدید م ‌یشـود‪ .‬مسـئولان‬ ‫اتومبیل کرای ‌هایقولم ‌یگیرند کهایشانودوسهنفردیگر‬

‫ایستادهازراست‪:‬عز ‌تاللهسالارکلانتری‪،‬عیسیسالاربهزادی‪،‬مهدیعامریونصر ‌تالله کلانتری‬ ‫ایسـتادهازسـمتراسـت‪:‬سـرهنگحسـنامیربهزادیومهدیعامری‪.‬‬ ‫نوجوانـی عیسـی سـالاربهزادی هنـگام تحصیـل در‬
‫کـودکاننشسـته‪:‬مهیـ ‌نبانـوامیربهـزادی(مـادرغلامرضـاسـالاربهزادیو‬ ‫دبیرسـتان ادب اصفهـان‬

‫همسـرعیسـیسـالاربهزادی)وهوشـنگامیربهـزادی‪.‬‬

‫‪15‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫دردهای ما‬
‫جامهنیستندتا‬

‫ز تندرآوریم‬

‫روا ‌نشناسیاجتماعیخشونتوتجاوزجنسی؛‬
‫مسیریبهسمتریش ‌هیابیخشونتدرجامعۀ‬

‫ایرانی(بخشاول)‬

‫است کهدلیلاصلیاز بینرفتنسرمای ‌ههایاجتماعی‬ ‫تجاوزهاوپرخاشگر ‌یهایجنسیاستوبسیاریموارد‬ ‫مقدمه‬
‫و سـرمای ‌ههای انسـانی اسـت و قتـل ورزشـکارانی ماننـد‬ ‫از تـرس آبـرو و مسـائل امنیتـی و شـخصی در خفقـان باقی‬ ‫بـهنظـرم ‌یرسـدنتایجنظرسـنجی‬
‫محسـنمکتوبیـان‪،‬رو ‌حاللهداداشـیوتـروردانشـمندان‬ ‫م ‌یماند(بسیلودیگران‪.)2007،‬طبقنظرسنج ‌یهای‬ ‫مؤسسـۀ بی ‌نالمللـی گالـوپ‪ 1‬کـه‬
‫هسـت ‌هایمصـداقبـارزایـنامراسـت‪.‬پرخاشـگریامری‬ ‫رغرسـیبـمهیم‪،‬رتسـکـهتـابمچه‌یـاشرـودنردصـوتدتقریجابـ ًوازههـیا ‌چییـجنکازسـتیجکاـوزهاهـفـارادی‬ ‫ایرانیـانراپ ‌یدرپی«عصبان ‌یترین‬
‫غیرذاتـیاسـتواز طریـقتعامالتاجتماعـییـاد گرفتـه‬ ‫جنسـیآشـنایانبهپلیـس گـزارشدادهنم ‌یشـود(مییر‪،‬‬ ‫مـردمدنیـا»یا«غمگی ‌نتریـنمردم‬
‫م ‌یشودوب ‌یتوجهیبهآن‪،‬جامعهرابهمسیریهولناک‬ ‫‪)2012‬؛بنابرایـن‪،‬آمـار تجـاوزجنسـیتـاحـدزیـادی کمتـر‬ ‫مهردادفاضلی دنیـا» در کنـار مـردم عـراق معرفـی‬
‫از میـزان واقعـی آن اسـت (‪ .)2008،CDC‬حـال بـا در نظـر‬ ‫م ‌یکنـدوافزایـشآمـارتکا ‌ندهنـدۀ‬
‫سـوقخواهـدداد‪.‬‬ ‫گرفتنخصوصیاتفرهنگیماننـدآبـروداریوتر ‌سهای‬ ‫تعـداد زندانیـان از اول انقالب تـا‬ ‫کارشناسی ارشد‬
‫گگزوانرا گـ ‌شوننشـمد ‌یهتـدورا کنبشـ‌هورارهحاتـییبجهمم ‌یعگـزارانمتخجاصوزوهصاـ ًااییـرجاننسپـیی‬ ‫بـه امـروز (‪ 270‬برابـر شـدن تعـداد‬ ‫روا ‌نشناسی‬
‫ماهیتخشونت‬ ‫زندانیـان) و همچنیـن تعـداد‬ ‫اجتماعی‬
‫برد‪.‬‬
‫وودی آلـن‪ 3‬پی ‌شبینـی کـرد «بچـ ‌هدزدی تـا سـال ‪1990‬‬ ‫بسـیاری از روانشناسـان بالینـی قاتالن متجـاوز ب ‌هعنـف‬ ‫شـکایت و آمـار جـرم و جنایـت در‬
‫بزر ‌گتریـنمشـکلجوامـعانسـانیخواهدبـود»‪.‬هرچند‬ ‫را بـدون بررسـی و مصاحبـه‪ ،‬مبتال بـه بیمـاری پارافیلیـا‬ ‫ایـران‪ ،‬در دیـد مسـئولان امـری ب ‌یاهمیـت اسـت؛ زیـرا‬
‫ایـنپی ‌شبینـیبـهوقوعنپیوسـت‪،‬ازآنزمانمـردمدنیا‬ ‫(انحرافاتجنسی)یاپدوفیلیا(تمایلبهآمیزشبابچه)‬ ‫هی ‌چگونـهوا کنشـیبـهایـنآمارهـانشـاندادهنم ‌یشـود‪.‬‬
‫ب ‌هندرترویآرامشاجتماعیرادید ‌هاند‪.‬بایکحساب‬ ‫و سـایر مجرمـان را دچـار اختاللات شـخصیتی قلمـداد‬ ‫تـرور دانشـمندان ایرانـی در اوایـل انقالب بـدون بررسـی‬
‫سادهم ‌یبینیم کهدر طولقرناخیر‪،‬حدود‪ 250‬جنگ‬ ‫م ‌یکننـد‪.‬بنابرایـن‪،‬روا ‌ندرمانـیرارا ‌هحـلمقابلـهبـاایـن‬ ‫هم ‌هجانبـه‪ ،‬تنهـا امـری زادۀ انقالب تفهیـم شـد و تـرور‬
‫برپاشـدهاسـتو بیشاز‪110‬میلیوننفر کشـتهشدند که‬ ‫وضعیتاسفناکم ‌یدانندوآرزوم ‌یکنندروزیفرابرسد‬ ‫دانشمندانهست ‌هایدرسا ‌لهایاخیرنیزبدونبررسی‬
‫جمعیت «کشور مرگ» با رهبری جهل انسانی را تشکیل‬ ‫کـهآمـوزشمسـائلجنسـیفرا گیـرشـود؛امـاآیـاواقعیـت‬ ‫زوایاوزمین ‌ههاتنهاامریشیطانیاز سویاستکبار برای‬
‫م ‌یدهـد‪ .‬ایـن جن ‌گهـا‪ ،‬خرجـی برابـر بـا سـه بیلیـون‬ ‫همیـناسـت؟آیـاایـنایـنوقایع‪،‬مـوردیهسـتندواین‬ ‫دور کـردنایرانیـاناز دسـتاوردهایانقالبمعرفـیشـد؛‬
‫دلارداشـته کـهم ‌یتوانسـتب ‌هجـای کشـور مـرگ‪ ،‬کشـور‬ ‫افـرادفقـطبـااختاللاتشـخصیتمواج ‌هانـد؟یـاعوامـل‬ ‫امـا امـروز حمالت تروریسـتی و ایجـاد رعـب و وحشـت در‬
‫شـادکامی بسـازد و ب ‌هجـای تولیـد سالح‪ ،‬خـرج مصـارف‬ ‫متعـدداجتماعـیهرروزبهبزر ‌گترشـدناینغـدهدردل‬ ‫جامعـه در کنـار جنایـت علیـه آتنـا اصلانـی و بنیتـا مـردم‬
‫تغذیـه‪ ،‬تحصیـل و حمایـت از محی ‌طزیسـت شـود؛ امـا‬ ‫جامعه کمکم ‌یکند؟آیانبایدباتوجهبهشـیوعچنین‬ ‫را بهـ ‌تزده کـرده اسـت‪ .‬واقعـ ‌های مشـابه در تاریـخ ‪22‬‬
‫افسوس کهاقتصادشرهنوز براقتصادخیروبرعقلانیت‬ ‫تجاوزهایـی‪ ،‬کمـیعمی ‌قتـروریشـ ‌هدارتربـهایـنمسـئله‬ ‫فروردین‪ 95‬در روسـتایخیرآبادورامینرخداد؛آنجا که‬
‫پرداخت؟آیاروا ‌ندرمانیموردی‪80‬میلیونینیازاستتا‬ ‫«سـتایشقریشـی» کودکش ‌شسـالۀافغانرابرایبازی‬
‫بشـرچیرهاسـت‪.‬‬ ‫ابـصهاویـل ًاندانمشـشکغرلپابسسـاخ‌لدهاهیسم؟تازنگرشبالینیبهای ‌نگونه‬ ‫بهخانۀهمسایهم ‌یبرندوپسرهفد ‌هسالۀصاح ‌بخانه‬
‫درروا ‌نشناسـیاجتماعیپرخاشـگریبهرفتاری کلامی‬ ‫مسـائل اجتماعـی دسـت کشـیده و بـا نگاهـی عمی ‌قتـر‬ ‫بـه او تجـاوز م ‌یکنـد و سـرانجام او را بـه قتـل م ‌یرسـاند‪.‬‬
‫یـافیزیکـی گفتـهم ‌یشـود کـهمتمایـلبـهآسـیبزدنبـه‬ ‫بـه تشـخیص بالینـی‪ ،‬حـل ایـن مشـکل را چیـزی فراتـر از‬ ‫متأسفانهاینبخش کوچکیازواقعیتهولناکجامعۀ‬
‫دیگـران اسـت‪ .‬گاهـی هـدف از ایـن رفتـار مجـروح کـردن‬ ‫روا ‌ندرمانیم ‌یداندوم ‌یکوشدمعضلرابا کمکنگاهی‬ ‫ایرانـی اسـت‪ .‬طبـق آمـار معاونـت راهبـردی قـوۀ قضائیـه‪،‬‬
‫یـاپایـاندادنبـهزندگـیدیگـراناسـت‪.‬سـؤالی کـهپیش‬ ‫روا ‌نشناسانهبهاجتماعونهبهموردحل کند؛بنابراین‪،‬‬ ‫براسـاس آمـار پزشـکی قانونـی‪ ،‬در سـال‪ 93‬تعداد‪ 2‬هـزار و‬
‫نفمیجل‌ییآـیـسـدوبفااایـسـنن ادتربسـیــااراۀت اسیکـانهسکــًآایـهاوحجخوشـشهــروینانوتسـحاایمـورنانـایسیا‪،‬ذاتبســ ًاحیراا ‌ثسضــهـایت؟یو‬ ‫نبودرویکردهایمبتنیبرروا ‌نشناسیاجتماعیدرنگاه‬ ‫‪300‬موردقتلعمددر کشوراتفاقافتادهاست‪.‬براساس‬
‫زیـادیبـهمیـانآورد ‌هانـد‪.‬ژانژا کروسـو(‪)1778-1712‬‬ ‫آمـار ناجـا‪ ،‬در سـال‪ ،94‬مزاحمت برای زنان و دختـران‪98‬‬
‫اولیـنفیلسـوفیبـود کـهنظریـۀخـودرامطـرح کـرد‪.‬وی‬ ‫بهامرپرخاشـگریدلیلتنظیماینمقالهاسـت‪.‬‬ ‫درصدافزایشیافتهاسـت(اول ‌یها‪.)1394،2‬علاو ‌هب ‌راین‪،‬‬
‫معتقـدبـود«جامعهمقصرشـرار ‌تهایاجتماعیاسـت‬ ‫پرخاشگریدرسطحاجتماعمشکلیجدیوامریمهم‬ ‫ضر ‌بوجـرح‪ ،‬توهیـن‪ ،‬تهدیـد و تخریـب جـزء ده اتهـام‬
‫نه ماهیت انسان»‪ .‬دومین ایده را توماس هابز فیلسوف‬ ‫نخسـت کشـور در پنـجسـالاخیـربـودهاسـت‪.‬‬
‫انگلیسـی (‪ )1679-1588‬عنـوان کـرد؛ او جامعـه را بـرای‬ ‫ایـن آمـار تکا ‌ندهنـده فقـط شـامل مـوارد گزار ‌ششـدۀ‬

‫‪11. http://www.gallup.com/opinion/gallup/212138/world-report-people-lives-going.aspx‬‬
‫‪22. http://avaliha.ir/?p=13425‬‬
‫‪33. Woody Allen‬‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫‪ 16‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫بـهدنبـالبرو ‌نریـزیاحساسـاتدرونـیاسـتوایـنامـر‬ ‫درایـرانمصـرفم ‌یشـود کـه‪ 62‬تـنازآن‪،‬شیشـهاسـت‬ ‫محـدود کـردن شـرار ‌تهای انسـانی معتبـر م ‌یدانسـت‪.‬‬
‫ب ‌هطـور طبیعـی باعـث بـروز خشـونت در افـراد م ‌یشـود؛‬ ‫(فارس نیوز‪)1396، 4‬؛ بنابراین‪ ،‬مصرف مواد مخدر و الکل‬ ‫در قـرن بیسـتم فرویـد و لورتـر دیـدگاه «وحشـ ‌‪‎‬یگری» را‬
‫اافمــرااردواخ‌نشـشنوناسـتاراانزاجطتریـماقعتیجمربـع ٔتهقمدنشــادهدردبهیـساـیدامر ‌ییگیمروناـقد‪.‬ع‬ ‫م ‌یتواندازجملهعللپرخاشگریدرایرانب ‌هحسابآید؛‬ ‫مطـرح کردنـد کـهسـائقخشـونترا مشـخص ‌هایذاتیو‬
‫درآزمای ‌شهـاموجـوداتمطیعبهجن ‌گجویانوحشـی‬ ‫اماداستانبهعواملبیوشیمیاییخونختمنم ‌یشود‪.‬‬ ‫چار ‌هناپذیردر انسـانتلقیم ‌یکرد‪.‬فرویدتوضیحم ‌یداد‬
‫تبدیـل شـد ‌هاند و از سـوی دیگـر‪ ،‬شکسـ ‌تهای شـدید‬ ‫عوامـلدیگـرینیـزوجـوددارند کهافـرادرابهابـرازواعمال‬ ‫کـه خشـونت انسـان از تکان ‌ههـای عصبـی ویرانگـر آغـاز‬
‫سـلطهرابـهوجـودآوردهاسـت؛بنابرایـن‪،‬افـرادم ‌یتواننـد‬ ‫م ‌یشـودوایـنتکان ‌ههـاانـرژیاولیـۀ«میـلبـهمـرگ»رابه‬
‫«دریافتپاداشدرمقابلخشـونت»رابیاموزند‪ .‬کودکی‬ ‫خشونتسـوقم ‌یدهند‪.‬‬ ‫سمت«مرگغریزی»سوقم ‌یدهد‪.‬لورنز کهمتخصص‬
‫کـه اقدامـات تهاجمـ ‌یاش کـودکان دیگـر را م ‌یترسـاند‬ ‫رفتار حیوانات بود‪ ،‬خشـونت را «سـازگاری انسـان نسـبت‬
‫و او را بـه اهدافـش م ‌یرسـاند‪ ،‬ب ‌هاحتما ‌لزیـاد ب ‌هطـور‬ ‫ناکامیوخشونت‬ ‫بهخودتخری ‌بگری»دانستوآنراامریذاتیوعمومی‬
‫پی ‌شرونـد ‌های تهاجمـی م ‌یشـود (پترسـون و دیگـران‪،‬‬ ‫روبـرت بـران و همکارانـش در سـال ‪ ،2001‬تعـدادی از‬ ‫مطـرح کـرد‪.‬اومعتقـدبـودا گـرایـننیـرویدرونـیویرانگـر‬
‫‪.)1967‬در آ ‌بهـایسـواحلسـومالی‪،‬پرداخـتبـاج‪150‬‬ ‫مسـافرانانگلیسـیسـوار بـریـک کشـتیرامـوردمطالعـه‬ ‫تخلیهنشود‪،‬مانندفنرتح ‌تفشاررو ‌یهمجمعم ‌یشود‬
‫میلیـوندلاریبه کشـت ‌یربایاندرسـال‪،2008‬بـهدزدان‬ ‫قـرار دادنـدوپـیبردنـدمیـزانخشـونتدر روزهایـی کـه‬ ‫ومناجاسیــبییربـهـرااخیتواخهـلیـد ٔهشـهید؛بجناناـبراییبــوندب؛اایـمـادبـدیهدگدناب‌هـاهالیـجـیاکهی‬
‫دریایـی پـاداش مـ ‌یداد (ب ‌یب ‌یسـی‪ ،)2008 ،‬درنتیجـه‬ ‫قای ‌قهایماهیگیریفرانسویبندررامسدودم ‌یکردند‪،‬‬ ‫خشونتراامریغریزیوذاتیتلقیم ‌یکردباتحقیقات‬
‫بیشتربود‪.‬بهنظرآ ‌نهانرسیدنبههدفباعثم ‌یشد‬ ‫انجا ‌مشـده ب ‌هوسـیلۀ بنـدورا و همکارانـش تغییـر کـرد و‬
‫کشـت ‌یرباییرابیشـترم ‌یکـرد‪.‬‬ ‫این افراد خشـونت بیشـتری نشـان دهند؛ بنابراین‪ ،‬این‬ ‫خشـونتامـریفرهنگـیوقاب ‌لیادگیـریشـناختهشـد‪.‬‬
‫آلبـرت بنـدورا (‪« )1997‬نظریـۀ یادگیـری اجتماعـی‪ »6‬را‬ ‫سـؤال مطـرح شـد کـه چگونـه ناکامـی بـه پرخاشـگری‬ ‫اهسنـوزتنکاهحمیـسۀتمقیشـم ًاخباخصشوودنقیتقـدریارتدبرامغـطبزاششـندا؛بخااتیه‌‌ننحشـادله‪،‬‬
‫مطـرح کـرد‪ .‬او معتقـد اسـت کـه مـا ن ‌هتنهـا خشـونت و‬ ‫تبدیـلم ‌یشـود‪.‬آ ‌نهـاپـیبردنـد کهناکامیهمیشـهبه‬ ‫دانشمنداننشانداد ‌هاند کهقشرپیشانیقاتلاننسبت‬
‫بـازده خشـونت را تجربـه م ‌یکنیـم‪ ،‬بلکـه بـا مشـاهدۀ‬ ‫خشـونتنم ‌یانجامـد؛بلکـهزمانی کهناکامـیقاب ‌لفهم‬ ‫بـهافـرادبهنجـار‪14‬درصـدفعالیـت کمتـرداردو‪15‬درصـد‬
‫دیگـران آن را یـاد م ‌یگیریـم‪ .‬بـر همیـن اسـاس‪ ،‬تماشـای‬ ‫نباشـد‪،‬بهپرخاشـگریمنجرخواهدشد‪.‬لئوناردبرکویتز‬ ‫کوچ ‌کتـر اسـت‪ .‬روانشناسـان معتقدنـد تأثیـر یادگیـری‬
‫رفتـار پرخاشـگرانۀ بزر ‌گسـالان‪ ،‬رفتـار پرخشـونت را در‬ ‫(‪)1978،1989‬نیزبهاینموضوعپیبردوآنراتأیید کرد‪.‬‬ ‫خشونتاز نسلیبهنسلدیگرمنتقلشود‪.‬روانشناس‬
‫کـودکان افزایـش م ‌یدهـد‪ .‬بنـدورا (‪ )1979‬معتقـد اسـت‬ ‫برکوتیزاستدلال کردخشمزمانیبرافروختهم ‌یشود که‬ ‫فنلانـدی‪،‬لاجـرپتـز(‪)1979‬بـااعمالخشـونتنسـبتبه‬
‫زندگـی روزمـره‪ ،‬مـا را در معـرض مد ‌لهـای تهاجمـی در‬ ‫فـردیـاسیسـتمی کـهمـارانـاکامم ‌یکنـد‪،‬امـکانعملکرد‬ ‫مو ‌شها‪،‬مو ‌شهاییپرخاشگرتولیدکردوباایجادمحیط‬
‫خانواده‪،‬خرد ‌هفرهن ‌گهاورسان ‌ههایدست ‌هجمعیقرار‬ ‫دیگـرینیـزداشـتهباشـد؛امـابرخلافمیـلمارفتـار کرده‬ ‫مناسـب‪ ،‬مو ‌شهایـی آرام پـرورش داد‪ .‬بعـد از تکـرار ایـن‬
‫م ‌یدهد‪ .‬کودکانی کهازلحاظفیزیکیتهاجمیهستند‪،‬‬ ‫ابنارژشدی‪.‬پرخاشگرایانهمستقیم ًابهمنبعشواردنم ‌یشود‪.‬‬ ‫فرایندتا‪ 25‬نسل‪،‬اومجموع ‌هایاز مو ‌شهایوحشیو‬
‫ب ‌هاحتما ‌لزیـادپـدرومادرانیتنبی ‌هکننـدهدارند کـهآ ‌نها‬ ‫مـایـادم ‌یگیریـمتـااز وا کنـشمتقابـلمسـتقیم(تلافـی)‬ ‫مجموع ‌هایازمو ‌شهایآرامراپدیدآورد؛بنابراین‪،‬مزاج‬
‫رابـامد ‌لسـازیخشـونت‪،‬جیـغ‪،‬سـیلیوضـربوشـتم‬ ‫اجتناب کنیموب ‌هجایآن‪،‬خصوم ‌تهایمانرابااهداف‬ ‫خشـونت(میـزانشـدتووا کن ‌شپذیریما)تاحـدودی‬
‫بزرگ کرد ‌هاندوتعلیمداد ‌هاند(پترسونودیگران‪.)1982،‬‬ ‫ایم ‌نتـر جایگزیـن کنیـم‪ .‬جانشی ‌نسـازی‪ 5‬در فرهنـگ‬ ‫بـا مـا متولـد م ‌یشـود و بـا وا کن ‌شهـای دسـتگاه عصبـی‬
‫ای ‌نگونـه والدیـن خـود اغلـب پـدر و مـادری تنبی ‌هکننـده‬ ‫مـاناآشـنانیسـت‪.‬زمانـی کـهفـردیعصبانیـتخـودرااز‬ ‫سمپاتیک کنترلم ‌یشود؛باای ‌نحال‪،‬فرهنگخشونت‬
‫داشـت ‌هاند (اشـتراوس و گلیـز‪1980،‬؛ بنـدورا و والتـرز‪،‬‬ ‫موضوعدیگریدرذهننگهدارد‪،‬حتیتوهینی کوچک‬
‫‪ .)1959‬این رفتار تنبیهی ممکن اسـت تشـدید شـود و به‬ ‫رواابنرنفمجـا‌یرانگییزشـد)ودم؛ممکثا ًلن‬ ‫(کهب ‌هطور طبیعیهیچوا کنشی‬ ‫نقشمهمیدر پرخاشـگرشـدنافراددارد‪.‬‬
‫سوءاستفادهبینجامد؛بنابراینم ‌یتوان گفتخشونت‪،‬‬ ‫اسـت منجـر بـه وا کنـش افراطـی‬ ‫حـال نگاهـی بـه فرهنـگ خشـونت در کشـور خودمـان‬
‫خـود عامـل خشـونت اسـت‪ .‬محیط اجتماعـی در خـار ج‬ ‫ممکناسـتفردمقداریپولب ‌هدلیلنقصدر عملکرد‬ ‫بیندازیـم‪ .‬نسـلی کـه در ناآرامـی جنـگ و کشـتار پـرورش‬
‫ازخانـهنیـزای ‌نگونهمد ‌لهـارافراهمم ‌یکند‪.‬درجوامعی‬ ‫دسـتگاهخودپردازازدسـ ‌تدادهباشـدوبعدبدوندلیل‬ ‫م ‌ییابـد‪،‬بـاشمشـیروتفنـگبـازیم ‌یکنـدوبامشـکلات‬
‫کهتصویر«مردپرخاشگر»تحسینم ‌یشود‪،‬پرخاشگری‬ ‫بر سـر همسـر‪ ،‬دوسـت یا فرزندش فریاد بکشـد‪.‬‬ ‫متعدداجتماعی‪،‬فرهنگیواقتصادیبزرگم ‌یشودودر‬
‫ب ‌هآسـانیبـهنسـ ‌لهایجدیـدمنتقلم ‌یشـود(شـورت‪،‬‬ ‫ا گرجامعۀایرانیراباتوجهبهایننظریاتبررسی کنیم‪،‬‬ ‫یک کلامدرفرهنگخشونترشدم ‌یکند‪،‬فرهنگیپراز‬
‫‪1969‬؛ کارترایـت‪)1975 ،‬؛ ب ‌هعنوا ‌نمثـال‪ ،‬خرد ‌هفرهنـگ‬ ‫درخواهیـمیافـت کهناکامـیدرعرص ‌ههایمختلفجزء‬ ‫خشونترانیزبهنسلبعدیخودانتقالخواهددادوا گر‬
‫باندهـاینوجـوان‪ ،‬کاربـرانتـاز ‌هواردخـودرابـامد ‌لهـای‬ ‫اتفاقـاتهـرروزۀزندگـیمـردماسـت‪.‬امـروزبـرایهـر کاری‬ ‫تدبیـریبرایآناندیشـیدهنشـود‪،‬اینخشـونتمـارابه‬
‫کـهپـابـهاداراتدولتـیوخصوصی‌بگذاریـم‪،‬برای گرفتن‬
‫تهاجمـی پـرورش م ‌یدهـد‪.‬‬ ‫وام‪،‬تسـهیلات‪،‬پلیـسو‪...‬بـاضوابطـیبرخـوردم ‌یکنیم‬ ‫پرخاشـگرترینمل ‌تهاتبدیلخواهـد کرد‪.‬‬
‫مـردم وا کنـش تهاجمـی را بـا تجربـه و همچنیـن بـا‬ ‫کـهناکا ‌مکننـد ‌ههسـتند؛نابرابـریجنسـیتیونـژادیدر‬
‫مشاهدۀمد ‌لهایتهاجمییادم ‌یگیرند؛اماچهزمانی‬ ‫تماماقشـارجامعهدیدهم ‌یشـود؛ یافتنشـغلمناسـب‬ ‫عواملشیمیاییخون‬
‫وا کن ‌شهـای تهاجمـی اتفـاق م ‌یافتـد؟ بنـدورا (‪)1979‬‬ ‫دشـوار اسـت و داشـتن رابطه شـرط استخدام در بسیاری‬
‫معتقـدبـودتجرب ‌ههـایآزاردهندهماننـدناامیـدی‪،‬دردو‬ ‫ازمرا کـزوسـازما ‌نهاشـدهاسـت‪.‬درعرصـۀتولیـد‪،‬میـزان‬ ‫تحقیقاتنشانم ‌یدهندکهسطحهورمونتستسترون‪1‬‬
‫توهیـنم ‌یتواندموجبوا کنشتهاجمـیدرافرادشـود‪.‬‬ ‫ناکامـیرام ‌یتـوانب ‌هوضـوحدر کارخان ‌ههـاینیم ‌هسـاز و‬ ‫برسـحطسحاایـسینهتعورمصـبویننوتیزحمریسـتکقپیرمخًااباشمگرصـریتأثفایلـرکم ‌لیگوذماروادد‪.‬‬
‫درستاست کهچنینتجرب ‌ههاییماراازلحاظعاطفی‬ ‫تعطی ‌لشـدهدید‪.‬میزانبیکاریقشـرتحصی ‌لکرده‪،‬فرار‬ ‫مخدررابطهدارد‪.‬طبقنظرانجمنروا ‌نشناسانامریکا‪2‬‬
‫تحریـک م ‌یکنـد؛ امـا آیـا شـدت عمـل مـا بـه عواقبـی کـه‬ ‫نخبگانونداشـتنآزادیبیان‪،‬همگیاز عواملناکامی‬ ‫‪،‬در‪50‬درصـدازقت ‌لهـاو‪50‬درصـدازدعواهـایخانگـیو‬
‫پی ‌شبینیم ‌یکنیمبسـتگیدارد؟خشـونتبه‌احتما ‌ل‬ ‫در جامعـۀ امـروز ایـران اسـت‪ .‬درواقـع مـا عصبی هسـتیم؛‬ ‫حملاتخیابانی‪،‬حمل ‌هکنندهیاقربانیاز الکلاستفاده‬
‫زیـادزمانـیاتفـاقم ‌یافتـد کـهمـاآنراب ‌یخطـروبـاارزش‬ ‫چـونب ‌هشـدتنـاکامشـد ‌هایموایـندر حالـیاسـت کـه‬ ‫کرده بودند؛ اما وضعیت ما امروز چگونه است؟ طبق آمار‬
‫سیسـتم ناکا ‌مکننـده امـکان حکمرانـی بهتـر‪ ،‬اختالس‬ ‫سـازمان بهداشـت جهانی (‪ ، 3)2014‬ایران رتبۀ‪ 19‬مصرف‬
‫م ‌یدانیـم‪.‬‬ ‫کمتر‪،‬تسـهیلاتبیشـتروتولی ِدبیشـترراداشـتهودارد‪.‬‬ ‫سـالیانۀ الـکل را در میـان مصر ‌فکننـدگان الـکل را دارد و‬
‫ایـنرتبـهدرمیـانافـرادغیرالکلـی‪166،‬اسـت کـهباتوجه‬
‫حوادث دردناک‬ ‫یادگیریپرخاشگری‬ ‫بـهممنوعیـ ‌تمصـرفالکلرتبۀبسـیاربالاییمحسـوب‬
‫م ‌یشـود‪.‬علاو ‌هبرایـن‪،‬قائ ‌ممقـامدبیـرکلسـتادمبـارزهبـا‬
‫درروا ‌نشناسـیاجتماعـی‪،‬دردیرا کـهبـهبروزخشـونت‬ ‫در نظری ‌ههـای پرخاشـگری براسـاس غریـزه و ناامیـدی‬ ‫مـوادمخـدراعالم کـرد‪،‬سـالانه‪ ۵۰۰‬تـنانـواعمـوادمخـدر‬
‫منجـر شـود «درد روا ‌نشـناختی» یـا «سـرخوردگی»‬ ‫فـرضبـرایـناسـت کهسیسـتممعیـوبیافـردمتخاصم‬
‫م ‌ینامند‪.‬دردباعثتشدیدخشونتدرانسانم ‌یشود‪.‬‬
‫بسـیاریاز مام ‌یتوانیمچنینوا کنشـیراپساز دردپایا‬

‫‪11. Testosterone‬‬ ‫‪44. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940131000879‬‬
‫‪22. APA‬‬ ‫‪55. Displacement‬‬
‫_‪33. http://www.who.int/substance_abuse/publications/global‬‬ ‫‪66. Social Learning Theory‬‬
‫‪alcohol_report/en/‬‬

‫‪17‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫بنیتاقلعهنوعی‬ ‫آتنااصلانی‬ ‫ستایشقریشی‬

‫میزانبالاتریازجرموجنایتوجوددارد‪.‬حتیزمانی که‬ ‫آسیایمیانهب ‌هخصوصایرانبادمایبالایهوا‪ ،‬کمبود‬ ‫سردرد به یاد بیاوریم‪ .‬برکویتس در مطالعات متنوع خود‬
‫مردمازمیزانبالایجرموجنایترنجنم ‌یبرند‪،‬ساکنان‬ ‫آب‪ ،‬آلودگ ‌یهـای هـوا‪ ،‬آلودگ ‌یهـای صوتـی و مشـکلات‬ ‫(‪)1998،1989،1983‬بهایننتیجهرسید که کهتحریک‬
‫شهرستا ‌نهایشلوغممکناستبیشتراحساسترس‬ ‫محی ‌طزیسـتیدسـت ‌هوپنجهنـرمم ‌یکنـد‪.‬بدیـنترتیب‪،‬‬ ‫خصمانـه را شـعل ‌هور م ‌یکنـد‪.‬‬ ‫آزاسـرردخهنوـرددگه‪،‬یپقرطخعاـ ًاشیـکگـریایز‬
‫کننـد‪.‬ب ‌هعنـوانمثال‪،‬میزانجـرموجنایتتورنتو‪،‬چهار‬ ‫م ‌یتوانعواملمحیطیرادربروزدرگیر ‌یهاوجن ‌گهای‬ ‫انواعمهمناخوشـنودیاسـت؛‬
‫برابربیشترازهن ‌گکنگاست؛بنابراینمردمهن ‌گکنگ‬ ‫مختلفدر آسیایمیانهومیزانبالایجرموجنایتدر‬ ‫اماهرگونهحادثۀآزاردهنده‪،‬خواهانتظاریبرآورد ‌هنشده‬
‫از امنیـت بالاتـری برخوردارنـد‪ ،‬امـا احسـاس تـرس در‬ ‫باشـد‪ ،‬خـواه توهیـن شـخصی یـا درد فیزیکـی‪ ،‬م ‌یتوانـد‬
‫خیابا ‌نهاوشهرستا ‌نهابیشتر گزارشم ‌یشود(گیفورد‬ ‫ایـرانوسـطحمنطقـهمؤثـردانسـت‪.‬‬ ‫موجبفورانعاطفیشـود‪.‬حتیافسـردگینیزم ‌یتواند‬
‫وطـاووس‪.)1979،‬نگاهـیبـهآمـار زندانیـاندر ایـراننیـز‬ ‫رفتـارپرخاشـگرانهراافزایـشم ‌یدهـد‪.‬‬
‫گویایهمینمسـئلهاسـت‪.‬اسـتانتهران‪،‬پرترا ک ‌مترین‬ ‫حملهوتوهین‬ ‫بنابـر آنچـه گفتـه شـد‪ ،‬بهتـر اسـت ب ‌هجـای افزایـش‬
‫شـهر ایـران‪ ،‬بـا‪ ۳۱‬هـزار و‪ ۹۰۰‬زندانـی در صـدر این فهرسـت‬ ‫جریم ‌ههایراهنماییورانندگی‪،‬ب ‌هروز کردندوربی ‌نهای‬
‫قـرار دارد‪ .‬خراسـان رضـوی بـا‪ ۲۰‬هـزار و‪ ۱۱۹‬زندانـی‪ ،‬فـارس‬ ‫حملـه یـا توهیـن بـه فـرد‪ ،‬رفتـار پرخاشـگرانه را در او‬ ‫جریمـه‪،‬جریم ‌ههـایمالـیمختلـف‪،‬بزر ‌گتـر کـردنقـوۀ‬
‫با‪ ۱۵‬هزار و‪ ۵۴۰‬زندانی‪،‬اصفهانبا‪ ۱۴‬هزار و‪ ۱۴۷‬زندانی‪،‬‬ ‫برم ‌یانگیـزد‪ .‬چندیـن آزمایـش‪ ،‬ازجملـه آزمایشـی کـه‬ ‫قضاییه‪،‬امنیتی کردنخیابا ‌نها‪،‬را ‌هاندازی گش ‌تهای‬
‫خوزسـتانبـا‪ ۱۳‬هـزار و‪ ۲۸۵‬زندانـیو کرمـانبـا‪ ۱۱‬هـزار و‬ ‫کینیچیاوهبوچیوتوش ‌یهیرو کمبرا(‪)1985‬دردانشگاه‬ ‫مختلفبرایسـرکوبمردموایجادحسسـرخوردگیدر‬
‫‪۴۱۹‬زندانیدرجایگا ‌ههایبعدیبیشترینتعدادزندانی‬ ‫اوساکا‪ 1‬انجامدادند‪،‬نشاندادحملاتعمدی‪،‬حملات‬ ‫میان آنان فکر دیگری بیندیشم و تفکر نوین را جایگزین‬
‫قرار دارند‪.‬جالباینجاسـت کهدر انتهایاینفهرسـت‪،‬‬ ‫تلاف ‌یجویانـهرام ‌یپرورانـد‪.‬در ایـنآزمایـ ‌شافـراددر یـک‬ ‫فناور ‌یهاینوینتنبیه کنیمتاجامعهبادردهایروانیو‬
‫استا ‌نهایی ک ‌مجمعیتقرارگرفت ‌هاند‪.‬استانایلامبایک‬ ‫مسابقۀوا کنشبهزمانشرکتدادهم ‌یشدند‪.‬درپایان‬ ‫جسمی کمتریدس ‌توپنجهنرم کندوازاینطریقمردم‬
‫هـزار و‪ ۳۸‬زندانـی و قبـل از آن اسـتان زنجـان‪ ،‬چهارمحال‬ ‫هـر دور مسـابقه‪ ،‬برنـده میـزان شـوک بـه بازنـده را تعییـن‬ ‫کمتراحسـاسسـرخوردگی کنند‪ ،‬کمترعصبانیشـوندو‬
‫وبختیاری‪ ،‬کهگیلویهوبویراحمدوخراسانشمالیقرار‬ ‫م ‌یکـرد‪ .‬درواقـع‪ ،‬هـر فـرد ب ‌هصـورت برنام ‌هریز ‌یشـده بـا‬ ‫درنتیجه کمتررفتارهایپرخاشـگرانهنشـاندهند‪.‬‬
‫حریفـیبـازیم ‌یکـرد کـهب ‌هطورپیوسـتهبر‌شـدتشـوک‬
‫دارنـد(خبرگزاریتسـنیم‪.)1393،2‬‬ ‫م ‌یافـزود؛ امـا آیـا شـرک ‌تکنندگان پاسـخی خیرخواهانـه‬ ‫گرما‬
‫گـزارشسـازما ‌نهایجهانـیدرمـوردپنـجبرابرشـدنآمار‬ ‫داشـتند؟ جـواب منفـی اسـت‪« .‬چشـم در برابـر چشـم»‬
‫دسـتگیرینوجوانـانبیـنسـا ‌لهای‪۱۹۶۰‬واوایـل‪،۱۹۹۰‬‬ ‫محیـط ناراح ‌تکننـده نیـز تمایالت تهاجمـی را افزایـش‬
‫روانشناسـاناجتماعـیرامتعجـبسـاخت کـهچـراایـن‬ ‫پاسـخشـرک ‌تکنندگانبـهیکدیگـربـود‪.‬‬ ‫م ‌یدهـد‪ .‬بـوی نامطبـوع‪ ،‬دود سـیگار و آلودگـی هـوا بـا‬
‫آمارهـا بـه ایـن میـزان افزایـش یافتـه اسـت‪ .‬چـه عوامـل‬ ‫حـالبهسیسـتمیبنگریم کـههمـوارهدرحـالهجومبه‬ ‫رفتـار پرخاشـگرانهدر ارتبـاطاسـت(راتـنوفـری‪)1985،‬؛‬
‫اجتماعـی خشـونت را شـعل ‌هور سـاخته اسـت؟ درسـت‬ ‫محیـطشـخصیافـراداسـتوبـاداشـتنقـدرتاجرایی‪،‬‬ ‫امـا تحری ‌ککنند ‌هتریـن عامـل زیسـ ‌تمحیطی کـه تـا بـه‬
‫است کهمصرفالکلباخشونتمرتبطاست‪،‬امامیزان‬ ‫آنچهرابرخلافمیلشاسـتازمیانبرم ‌یدارد‪.‬آیاپاسـخ‬ ‫امـروز شـناخته شـده‪ ،‬گرماسـت‪ .‬آزمای ‌شهـا در حیطـۀ‬
‫مصـرف الـکل از سـال‪ ۱۹۶۰‬چنـدان تغییـر نکـرده اسـت‪.‬‬ ‫روا ‌نشناسـی اجتماعـی نشـان م ‌یدهـد کـه گرمـا نیـز‬
‫بـههمیـنترتیـبتأثیـراتبیولوژیکـیدیگر(مانندسـطح‬ ‫مـردمبـهایـنحمالت‪،‬بامتانتخواهـدبود؟‬ ‫ممکـن اسـت باعـث اقدامـات تلاف ‌یکننـده شـود‪ .‬طبـق‬
‫تستسـترونافـراد)نیـزتغییـرزیـادینکرد ‌هانـد‪.‬آیـاممکـن‬ ‫تحقیقات‪،‬در سراسـرنیمکرۀشـمالی‪،‬در روزها‪،‬فص ‌لها‬
‫اسـتایـنافزایـشمیـزانتخلفـاتبهعواملی نظیررشـد‬ ‫ترا کم‬ ‫وسـا ‌لهای گر ‌متـروهمچنیـندرشـهرهاومناطق گر ‌متر‬
‫فردگراییوماد ‌یگرایی‪،‬افزایششکافبینافرادثروتمند‬ ‫جرائمخشون ‌تآمیزتر بیشتریر ‌خدادهاست‪.‬اندرسون‬
‫وفقیر‪ ،‬کاهشخانواد ‌ههایدووالد(افزایشخانواد ‌ههای‬ ‫احسـاس ذهنـی نداشـتن فضـای کافـی بـرای انسـا ‌نها‬ ‫و همکارانـش ایـن موضـوع را مطـرح کردنـد کـه ا گـر کـرۀ‬
‫بـدونپـدر یـاغیـابپـدر)وافزایـشمد ‌لسـازیتمایالت‬ ‫اسـتر ‌سزا اسـت‪ .‬گیـر افتـادن در پشـت اتوبـوس‪ ،‬بـه دام‬ ‫زمیـن چهـار درجـۀ فارنهایـت (حـدود ‪ 28‬سـانت ‌یگراد)‬
‫جنسیبدونمحدودیتبستگیداشتهباشد؟دربخش‬ ‫افتـادندرترافیـکیـازندگیسـهنفـردریـکاتاق کوچک‬ ‫گر ‌مترشـود‪،‬فقطدرایالا ‌تمتحدۀآمریکاسـالانهحداقل‬
‫دومایـنمقالـهبـهایـنسـؤالاتپاسـخدادهخواهـدشـد‪.‬‬ ‫درخوابـگاهدانشـگاه‪،‬حـس کنتـرلرا درشـخص کاهش‬ ‫‪ 50‬هـزار حملـۀجـد ‌یرخخواهـدداد‪.‬امـروزه کشـورهای‬
‫م ‌یدهد؛اماآیاممکناستچنینتجرب ‌ههاییخشونت‬

‫را افزایـش دهـد؟‬
‫تحقیقاتنشـانم ‌یدهد کهدرمناطقمترا کمشـهری‪،‬‬

‫‪11. Osaka University‬‬
‫‪22. http://alef.ir/vdceow8wnjh8wfi.b9bj.html?22wml‬‬

‫‪ 18‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫انســانبا‬
‫دروغ و توهم و فریب‬

‫نجاتنمییابد‬

‫یک گف ‌توگویصمیمیبا مصطفیملکیان‬

‫سید مرتضی‬
‫رضوانی‬

‫اکبرداستانپور‬
‫عالمـان بسـیار دید ‌هایـم کـه بـه قـول سـعدی‬
‫علی ‌هالرحمـه در ب ‌یعملـی بـه علـم خـود‪ ،‬اعـم از علـم‬
‫دیـن و اخلاق تـا علـوم غریبـه و پزشـکی و‪ ،...‬زنبـوران‬
‫ب ‌یعسـلی را ماننـد کـه خیرشـان در عمـل کسـی را‬
‫بهر ‌همندنم ‌یکند‪.‬دیداربااستاداخلاق‪،‬دینوفلسفه‬
‫دیـدار بـا فرزانـ ‌های بـود کـه اخلاق را قبـل از تحقیـق و‬
‫اتیـدرین دیـسدزایرسحـتدهوادًسا دوت وسـاماعنتمهوند آظارن ‌هراگـردرب لودحیـظم؛‌هبچـ‌هله آحنظجـاۀ‬
‫کـه بـا خو ‌شرویـی تمـام در خانـۀ پـدری در شـهرضا‬
‫میزبانمـان شـد و از محقـق نشـدن دیدارمـان در وعـدۀ‬
‫قبلی(عل ‌یرغماینکههیچنقشیدراینناهماهنگی‬
‫نداشـت)عذرخواسـت‪،‬چهآنجا کهدرپایان گف ‌ت ‌وگو‬
‫تـاخروجـیمنـزلبدرق ‌همـان کـردو کفشمیهمانـانرا‬

‫ب ‌هرسـم ادب و اخلاق پیـش پایشـان جفـت کـرد‪.‬‬
‫افتادگی آموز ا گر طالب فیضی‬

‫هرگزنخوردآبزمینی کهبلنداست‬
‫ما کهاز ایندیدار‪،‬آ ‌نهمدر آغاز سـالنو‪،‬بهرۀبسـیار‬
‫بردیـم و آن را بـرای زیسـتی اخلاقـی و انسـانی در سـال‬
‫نـوبـهفالنیک گرفتیم‪.‬شـمانیکوخوانندگانمجله‬
‫را نیـز بـه خوانـدن ایـن گف ‌توگـوی صمیمـی دعـوت‬
‫م ‌یکنیـم؛ بـه ایـن امیـد کـه شـما نیـز از جنـاب ایشـان‬

‫بهر ‌همند شـوید‪.‬‬
‫گفتنـیاسـت کـهآقـایمحمدرضـارحمتی‪،‬خبرنـگارو‬
‫همـکار قدیمـی مـا در شـهرضا‪ ،‬زحمـت هماهنگـی این‬
‫دیـداررابـرعهـدهداشـتهو گف ‌توگـوبـامشـارکتآقـای‬

‫ا کبـر داسـتانپور انجـام‌شـده اسـت‪.‬‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫‪19‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫داشتم؛حتیبعدهازبانانگلیسیهماندورهراتدریس‬ ‫روشـ ‌نفکران کمـی هـم حـرف م ‌یشـنیدند و م ‌یدیدنـد‬ ‫رضوانـی‪ :‬یکـی از موضوعاتـی کـه شـما دربـارۀ آن‬
‫کـردم؛بعـداز یـ ‌کتـرماسـتعفادادم‪.‬پسهمـکاریمنو‬ ‫مـردمازچـهم ‌یرنجنـدوبـهچـهدردهایـیمبتلاینـد‪.‬ا گر‬ ‫مطالعات گسـتردهوعمیقیداشـت ‌هایدوتأملات‬
‫آقایمصباحدر دوقلمروبود؛یکبهتعبیرخودمصباح‬ ‫مندرمواجههباافرادباخودمعهد کنمآنمیلیرا کهبه‬ ‫خـود را نیـز در قالـب سـخنران ‌یها و جزواتـی ارائـه‬
‫در مقدمۀبعضیاز کتا ‌بها‪،‬تنظیمونگارشآثار ویکی‬ ‫سـخن گفتندارمنصفوآنمیلیرا کهبه گوش کردن‬ ‫کرد ‌هایـدموضـوعمعنـایزندگـیاسـت؛موضوعـی‬
‫همتدریسدرمؤسساتآموزشی کهزیرنظرایشاناداره‬ ‫دارمدوبرابـر کنـم‪،‬خیلـیوضعمـانبهتـرم ‌یشـود‪.‬‬ ‫کـه ب ‌هزعـم شـما مـورد غفلـت واقـع شـده اسـت‪.‬‬
‫می‌شد‪.‬‬ ‫داسـتانپور‪ :‬شـما دوران مختلفـی در زندگـی‬ ‫م ‌یخواسـتم از معنـای زندگـی بـرای شـخص‬
‫داسـتانپور‪:‬تنظیم کهم ‌یفرماییدمستد ‌لسـازی‬ ‫داشـت ‌هاید و خودتـان آن را بـه پنـج دوره تقسـیم‬
‫دقیقـ ًهاـ‪،‬ممبوسدت؟ندسـازی و مستد ‌لسـازی‪ .‬هی ‌چکـدام از‬ ‫کرد ‌هاید‪.‬مقطعیبوده کهباآی ‌تاللهمصباحیزدی‬ ‫مصطفـی ملکیـان بپرسـم‪.‬‬
‫کارم ‌یکردید کهدررسان ‌ههابهآنپرداختهنشده؛‬ ‫همانچیزی کههمیشه گفت ‌هام؛ا گردوچیزدرزندگ ‌یام‬
‫کتا ‌بهاییرا کهشمادرمنابعومآخذاینآثارم ‌یبینی‪،‬‬ ‫دربـارۀ آن مقطـع و همـکاری خـود با آقای مصباح‬ ‫نباشـد‪ ،‬زندگـی دیگـر برایم معنـا نـدارد‪ :‬در درجـۀ اول باید‬
‫کـخروددمآ؛قامثای ًلموقصتبـایحیجزادمعـیهروجتوارعیـنکخارزدندید؛دگهاهمقـهررآامنتندرریجوعس‬ ‫یـزدی توضیـح دهیـد‪.‬‬ ‫بتوانـم درد و رنجـی را کاهـش دهـم و در درجـۀ دوم ا گـر‬
‫سال‪ 1358‬کهواردحوزۀعلمیۀقمشدمباآقایمصباح‬ ‫حقیقتیبهذهنمرسید‪،‬آنرابه گفتۀخودموبهدست‬
‫شـد‪،‬آقـایمصبـاحفقـطتوجهشـانبـه کتـابجامعـهو‬ ‫تمـاس داشـتم‪ .‬البتـه از قبـل از سـال‪ 58‬هـم ب ‌هواسـطۀ‬ ‫خـودمبـادیگـراندر میانبگـذارموبهقولشـماجوانان‬
‫تاریخدر سلسلهجها ‌نبینیاسلامیآقایمطهریبود؛‬ ‫یکـیاز برادرانـم‪ ،‬کـهشـا گردیایشـانرام ‌یکـرد‪،‬بـاآقـای‬ ‫ِشـیر(‪ )share‬کنـم‪.‬تنهـاد ‌لخوشـیمندرزندگـیایندو‬
‫امـاا گـر کتـابراببینیـدمتوجـهم ‌یشـویدبـه کتا ‌بهـای‬ ‫مصبـاحآشـنایی ک ‌موبیـشودورادوریداشـتم؛علاو ‌هبـر‬ ‫موضـوع اسـت و چیـز دیگـری سـراغ نـدارم‪ .‬نظری ‌ههـای‬
‫زیادیاز غربیانارجاعشـده کهای ‌نها کار شـخصبنده‬ ‫اینکـه آقـای مصبـاح و پدر من در دوران تحصیل پـدرم در‬ ‫مختلـفمعنـایزندگـیراهمم ‌یدانم؛ولیفقـطایندو‬
‫بـود؛ در فلسـفۀ اخالق هـم بـه همیـن صـورت؛ بنابرایـن‪،‬‬ ‫حوزۀ علمیه با هم آشنایی و دوستی داشتند‪ .‬از سال‪58‬‬ ‫مـوردرامعن ‌یدهنـدهبـهزندگـیخـودمم ‌یدانـم‪.‬مـنبـه‬
‫ا گـر مـراد از شـا گردی آقـای مصبـاح چیـزی اسـت کـه در‬ ‫کپـیـهدمـا کـنردسـام؛کولـنقییمکـشـیادزمن‪،‬کتاتمــای کـسنهزکدایما ًلکبداربآـقـاراۀآیمندصوبرااحن‬ ‫ایـنجملـۀعیسـیایمـا ‌ندارم کـهحقیقـتتـورانجـات‬
‫حوز ‌ههـایعلمیـهمتعـارفاسـت‪،‬مـنتکذیـبم ‌یکنم؛‬ ‫خواهـدداد‪.‬انسـاننـهبـادروغوتوهـموفریـب‪ ،‬کهفقط‬
‫جزدر عل ‌مالنفساسـفار کهمنسـر کلاسایشـانبودم‪.‬‬ ‫منتحریفشدهاستوب ‌هدروغ گفتهشدهایناست که‬ ‫بـاحقیقـتنجـاتم ‌ییابـد‪.‬البتههیچحقیقتینیسـت‬
‫نکتـۀ دوم اینکـه آقای مصبـاح در آن زمان‪ ،‬به تعبیـر الآن‬ ‫گویـامـندرآندورانشـا گردیآقـایمصبـاحرام ‌یکردم؛‬ ‫که در ابتدا تلخ نباشد؛ حقیقت دارویی تلخ است‪ .‬اینکه‬
‫شـما«فرقـه»‪،‬ولـیمـناینلفظراقبولنـدارموم ‌یگویم‬ ‫درحال ‌یکـه مـن فقـط و فقـط «عل ‌مالنفـس اسـفار» را در‬ ‫بدانیـدانسـانموجودیتنهاسـتیـاعدالتهیـ ‌چگاهبه‬
‫ایشـانحـوزهومحفلیداشـتند کهمعـروفبودبـهحوزۀ‬ ‫جلسـاتدرسایشـانشرکت کردم‪.‬هی ‌چوقتغیرازاین‬ ‫معنـایحقیقـ ‌یاشنم ‌یتوانـدتحقـقیابـد‪،‬ای ‌نهاهمه‬
‫مصباحیـون‪ .‬مـن در عین اینکه بـه آقای مصباح نزدیک‬ ‫درسصدرایشـیرازی‪،‬شـا گردیمصباحرانکردم‪.‬بله‪،‬‬ ‫تل ‌خانـد؛امـاحقیقـتوقتیواردوجودتوشـد ک ‌مکـمآثارو‬
‫بودم‪،‬هی ‌چگاهعضوحوزۀمصباحیوننبودم؛برادرخودم‬ ‫مـندو کاردیگـرانجـامدادم کـهبـهآقـایمصبـاحمربوط‬
‫بـود‪،‬ولـیمـنخیـر‪.‬هی ‌چوقت کسـیبهمننگفـت کهتو‬ ‫اسـت‪ :‬یکـی اینکـه مـن مـدت مدیـدی آثـار آقـای مصبـاح‬ ‫برکاتـشرام ‌یگـذاردوتأثیـرخـودشرانشـانم ‌یدهـد‪.‬‬
‫از مصباحیونـی؛امـادرواقـعمـنب ‌هجهـتسـهویژگـیبـه‬ ‫گفته‬ ‫راشـ‪،‬بـدههتاعسبـیـرت‪ ،‬نیـکـگاهر گاشهویتنهظمیـدرمممق ‌یدکـمر ‌هدهـما‪ .‬میعآمـنآوثل ًاار‬ ‫رضوانی‪:‬شمادریکیازصحب ‌تهایخودوظیفۀ‬
‫شـخص آقـای مصبـاح علاقـه داشـتم‪ .‬م ‌یگویـم علاقـه‬ ‫آقـای‬ ‫نرـداونهشـسدـنتف‌لن‌هکایگرـاردانونرگاتفتتجـق ّ‌هلادییـدد‪،‬لکنـمهـهرماردنن‌لتنهگوـدرتا ‌قلنرنیگـتررامـنحدقسـین ّ‪،‬نقـتنـم‪،‬ته‬
‫داشـتموتأ کیـدم ‌یکنـممـنهیـ ‌چگاهمریدآقـایمصباح‬ ‫مصبـاح درسـی را طـی چنـد جلسـه م ‌یگفتنـد؛ صـورت‬ ‫د ‌لنگـرانفرهنـگونهد ‌لنگرانهیچامرانتزاعی‬
‫نبـودم‪.‬مریـدهی ‌چکسنبودمدر طولعمرم‪،‬چهشـرقی‬ ‫شـفاهیب ‌هصـورتنوشـتاریتبدیـلم ‌یشـدوب ‌هصورت‬ ‫از ایـن قبیـل‪ .‬مـن د ‌لنگـران انسـا ‌نهای گوشـت‬
‫چـهغربـی‪،‬چـه کهنهچهنو‪.‬جهتاولعلاقـ ‌هامبهآقای‬ ‫اکمیــتاابدنۀمیـتخوـادادومیخـدرانامم‪،‬خب‌یـتکایـراافدرزمموـ؛دم‌هنثقلهـًااریافررامیسک‌یوگهرمفیـعمامرتکوول ًاسمـیکـنسامزمهم‪،‬مججنابمـمووعدع‪،‬ه‬ ‫و خـو ‌نداری هسـتم کـه م ‌یآینـد‪ ،‬رنـج م ‌یبرنـد و‬
‫مصبـاحایـنبـود کهتاجایی کهمناطلاعداشـتمیگانه‬ ‫م ‌یرونـد‪ .‬حـال بـرای خواننـدگان ماهنامـۀ بـرای‬
‫روحانـ ‌یایبـود کـهدر آنزمـان‪،‬در دهـۀ‪،50‬بـهضـرورت‬ ‫فـردادرجهـت کاسـتنرنـجخودشـانوبقیـهچـه‬
‫یادگیـری علـوم و معـارف غربـی توجـه داشـت و تأ کیـد‬ ‫و تاریخ در قرآن‪ ،‬فلسفۀ اخلاق‪ ،‬حقوق در قرآن‪ ،‬سیاست‬
‫داشـت طالب بایـد علـوم و معـارف غربـی را یـاد بگیرنـد‪،‬‬ ‫در قـرآنو‪....‬در ایـن کار گاهـیحجـمنوشـتۀمـنچهـار‬ ‫توصیـ ‌های داریـد؟‬
‫ایـنبـرایمن کههمیشـهمجـذوبفرهنـگونهتمدن‬ ‫مـن آن نوشـت ‌هها را‬ ‫تـما پجـنـددًجابترنابـظریـمـامدمۀ ‌یکخــرادم امولویـمهعبـمـوودل ًا‪.‬‬ ‫ا گرسخن گفتنمانرابهنصفبرسانیمو گوش کردنمان‬
‫غربـی بـودم‪ ،‬علاق ‌هبرانگیـز بـود‪ .‬البتـه شـکی نیسـت کـه‬ ‫بـه کتا ‌بهـای زیـاد‬ ‫رادوبرابـر کنیـم‪،‬مـن گمـانم ‌یکنـم کهخیلی کارمهمی‬
‫کسـی مثـل آقـای مصبـاح غر ‌بشناسـی م ‌یکـرد فقـط‬ ‫دیگـری هـم بـرای تکمیـل بحـث رجـوع م ‌یکـردم‪ .‬کار‬ ‫انجا ‌مشـده اسـت‪ .‬متأسـفانه مـا بیشـترین عشـق را بـه‬
‫بـرایغر ‌بسـتیزی؛امـاب ‌ههرحـالمقدمـۀغر ‌بسـتیزی‬ ‫فدیرهگـنر اگیـین«ببـاقورادل کعـلـهودمر»مؤوسبعســدًۀا«ددرر راهصـحوـرقت»‪،‬تدرحومؤ‌لیسافتســۀۀ‬ ‫سـخن گفتـنو ک ‌متریـنعشـقرابـهشـنیدنداریـم‪.‬من‬
‫غر ‌بشناسـیبود کهآنراهیچروحانیدیگریدر حوزه‬ ‫بهخودمودیگرانتوصیهم ‌یکنم کهبیشترحرفمردم‬
‫تجویـزنم ‌یکـرد‪.‬آقـایبهشـتیدر همـانزما ‌نهـاچـهدر‬ ‫مؤسسـ ‌های‌کـه شـد مؤسسـۀ آموزشی‪-‬پژوهشـی «امـام‬ ‫رابشـنویم‪،‬نهاینکهحرصوولعداشـتهباشـیمبرایشان‬
‫تهـران چـه در قـم‪ ،‬طالب را برای یادگیری علـوم و معارف‬ ‫خمینـی»تدریـسم ‌یکـردم‪.‬مـوادی کـهدرسمـ ‌یدادم‬ ‫صحبـت کنیـم‪.‬مـنیـکشـوخیبـاخـداهمبکنـم‪،‬فکر‬
‫جدیـد غربـی ترغیـب م ‌یکردنـد؛ ولـی ایشـان شـخصیت‬ ‫شاملزبانانگلیسی‪،‬تاریخ کلاماسلامی‪،‬فلسفۀدین‪،‬‬ ‫م ‌یکنـمخـداهـما گـر کمیبیشـترحـرفمـارام ‌یشـنید‪،‬‬
‫مسـتقری در حـوزۀ علمیـه نبودنـد‪ .‬در مدرسـۀ منتظریـه‬ ‫فعللـوسـمفانۀ اسـخانالیقو‪،‬اتاحرتیـمـخال ًفالیسکــفیۀدغـورعنبـووارنو دیشگـترحمقیـ‌یشـقددر‪.‬‬ ‫شـاید وضـع مـا بهتـر از ایـن بـود‪ .‬ا گـر پیامبـران خـدا و‬
‫بودند‬ ‫یکـاهحوزقاانـنیتۀ قعلمم‪ ،‬آق‌یاشـیا بنهبیـشتیش اوز بمقیصـبهابـحوددوو اتچفهارقـ‌ًهاا دیر‬ ‫بنیا ‌نگـذاران ادیـان و مذاهـب و عارفـان و فیلسـوفان و‬
‫تقابل‬ ‫سـالاول کـهمـنواردقـمشـدم‪،‬دورۀسـومدر مؤسسـۀ‬ ‫متفکـرانومصلحـاناجتماعـیحرفمخاطبانخـودرا‬
‫حـادیبـاهـمبودنـد‪.‬تنهـاروحانـیدر حـوزۀعلمیـه کـه‬ ‫راه حـق برگـزار م ‌یشـد و دانشـجو م ‌یپذیرفتنـد‪ ،‬در آن‬ ‫بویضـشـتعردبنیـشـانخونیلـدویکبهمتتـررابـزاایآ ‌ننهـشاـوحدر‪.‬مـفابازنمنرـوزد‪،‬هفواکقرع ًام ک‌یکسـنیم‬
‫دوسـت داشـتند طالب بـا فرهنـگ غربـی آشـنایی پیـدا‬ ‫دورهمنوبرادر کوچ ‌کترم‪،‬محمدباقر‪،‬برای اینکهوارد‬ ‫کـه حرفمـان را بشـنود نداریـم‪ .‬مـا نیـاز داریـم کـه بیشـتر‬
‫کننـد‪ ،‬آقـای مصبـاح بودنـد و مـن از ایـن ویژگـی ایشـان‬ ‫دورۀآموزشـیآقـایمصبـاحشـویموبـاایشـاندور ‌هایرا‬ ‫حرفمـانشـنیدهشـود؛ولـیآقایـانفکـرم ‌یکنندمـاباید‬
‫بسـیار لـذت م ‌یبـردم‪ .‬دومیـن عامـل علاق ‌همنـدی مـن‬ ‫ابمـگاذمرـانینـیم ا ‌کمتـترحـماکـنهردافتدـیـمم‪،‬ودیهـدرمدکـوههـاصملپًابذـیرارفتیـمهنشـمدفییم؛د‬ ‫فقطحر ‌فشـنوباشـیم‪.‬مابایدباتماموجودوباحضور‬
‫بـهایشـانایـنبـود کـهآقـایمصبـاحدر آنزمـانخیلـی‬ ‫قلـبم ‌ینشسـتیمپایحـرفمـردم؛اینمردمازهمسـر‬
‫از جالل و جبـروت و جـاه و مقامـی کـه حـول روحانیـون‬ ‫نیسـت‪.‬در آنترمآقایمصباحهی ‌چکداماز مواددرسـی‬ ‫و فرزنـدان مـن شـروع م ‌یشـوند تـا فالن رجـل سیاسـی‬
‫بـود کنـارهم ‌یگرفـت‪.‬آقـایمصبـاح کسـینبـود کهشـأن‬ ‫راتدریـسنم ‌یکردنـدوتدریـسبهعهدۀدیگرانبـود‪.‬آن‬ ‫و فالن شـهری و فالن روسـتایی و فالن زن یـا مـرد یـا‬
‫روحانـیبـرایخـودشبتراشـد؛خیلیسـاد ‌هتررف ‌توآمد‬ ‫آترنممبرواادیخمامن راهیقبلچ ًاسخووادندی نه بداودشم؛تت؛حمصنیلخاودتمدبانسشیاگراهی ایز‬ ‫پیـروجـوانوهمـهوهمـه‪.‬مـامتأسـفانه کمتـر کسـیرا‬
‫م ‌یکـرد؛سـاد ‌هتربـاطالبتمـاسداشـتوبـرایمن‪ ،‬که‬ ‫داریـم کـهحر ‌فهایمـانرابشـنودوا ‌یکاشروحانیـونو‬

‫‪ 20‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫امخومریمنـ ‌یید‪،‬یادصما ًلودشرآیقـفاتگیم‌یمصبـنادرحآدیـنزدمهاننمن ‌یسشبـدت‪.‬بمهآصقبااحی‬ ‫ب ‌هواسـطۀپدرمباروحانیتآشـنابودم‪،‬جذابیتداشت‬
‫اطرافیانشـان را بـه جـد از اینکـه در جنـگ شـرکت کننـد‬ ‫کـه آن دن ‌گ ‌وفنگـی کـه روحانیـون در اطـراف خودشـان‬
‫بازم ‌یداشتند‪.‬ایشاندرآنزمانبسیاریازآراءوانظاری‬ ‫آپقادیـیدممص‌یآبوارحدنـمعدمدروالیًا اشـهالننتأبـمودل‪.‬بعوادم؛ملعسمـوول ًامابیـرنسـبوخدناکنه‬
‫را کـه بـزرگان آن زمـان جمهـوری داشـتند‪ ،‬دارای صبغـۀ‬ ‫دخـهـوادن ایش نشـظاـارن بپـترداد‪،‬شبـلکـت؛همـمعنمبـ ‌وهنلـًادرسـتخندایـندمش راسـمخزن‌همـیزاهز‬
‫مارکسیسـتی م ‌یدانسـتند؛ بـا بسـیاری از مواضـع آقـای‬ ‫م ‌یکـرد و بـا تأمـل و تأنـی پاسـخ مـ ‌یداد‪ .‬ایـن ویژگـی در‬
‫بهشتیمخالفبودند؛وقتیآقای[امام]خمینیانجمن‬ ‫مجیـهاان‌نرنوماحاندایرـنودنوکـوقمتایسـشـتم؛اروسـحؤاانلیـیومن ‌یمکانانیـگدا‪،‬رفیورًاکدرجآامن‬
‫حجتیـهراتخطئه کردند‪،‬مصبـاحدر اینتخطئههمراه‬ ‫نظر کرده‪،‬جوابشـمارام ‌یدهند‪.‬آقایمصباحمتأمل‬
‫نبـود؛ای ‌نهـامـواردیاسـت کـهمنآ گاهانهنـامم ‌یبرمو‬ ‫بـود‪،‬اهـلسـنجید ‌هگوییبـودوسـخنانب ‌یرویه کمتـراز‬
‫اینمواضع‪،‬چهحقبودوچهناحق‪،‬درآنزمان کهمن‬ ‫ایشانصادرم ‌یشد‪.‬البته گاهی کهخشمگینم ‌یشد‪،‬‬
‫باآقایمصباحبودم‪،‬ازنظرمنرمانندهو گریزانندهبود‪.‬‬ ‫حـرفب ‌یرویـههـمم ‌یگفت‪،‬اماب ‌هندرت‪.‬اینسـهعامل‬
‫شایدالآنمنبعضیاز مواضعآقایمصباحرابپسندم‪،‬‬ ‫نمـبـراومدمجـ‪ .‬عذلوتـب آقشـاهـیمماینصبکــاهحمـکـرندذهاتـب ًـاوردو؛ احمیــاۀمـمرینـمدریـشـددنش‬
‫چـونتحـولفکـریپیدا کـرد ‌هام؛ولـیآنزمـان کـهمنبا‬ ‫نـدارم‪ .‬پـدرم از بچگـی بـرای اینکـه مـن و بـرادرم را از ایـن‬
‫ایشـاننشس ‌توبرخاسـتم ‌یکردم‪،‬برایمنپذیرفتنی‬ ‫روحیـهدورنگـه‌دارنـدم ‌یگفتنـدمـنوقتـییـکروحانی‬
‫نبودواینباعثم ‌یشدمنازایشاناجتنابیاب ‌هلحاظ‬ ‫خیلـینورانیم ‌یبینم‪،‬اولیننتیجـ ‌های کهم ‌یگیرماین‬
‫فکری‪-‬عاطفـیدوری کنـم‪.‬‬ ‫اسـت کـهایـنروحانـیالآناز حمـامبیـرونآمدهاسـتو‬
‫الآن بعضـی از مواضـع ایشـان بـرای من پذیرفتنی اسـت‪،‬‬ ‫نتیج ‌هگیـریدیگـرینم ‌یکنـم‪.‬منایـنروحیـهراازپدرم‬
‫ولیآنزماننبود؛اماالآنهمبرایمنپذیرفتنینیست‬ ‫داشتم‪،‬چونایشانمرید کسینبودند‪.‬سهدلیلوجود‬
‫اکـنـهکآاقرـامی‌یکمننـصبـد؛امحثما ًلوایـاضدعـممیرا‌یآکیــهدآدرنازیـمـاننسـداا ‌لشـهتانیـد‪،‬اکل‌بآـانر‬ ‫داشـت کـهباعـثشـدمـنمریـدایشـاننشـومواز جرگـۀ‬
‫شـنیدم کهبهبسـیج ‌یهام ‌یگفتندهما ‌نگونه کهمادر‬ ‫مصباحیـون دور بمانـم‪ :‬اول اینکـه آقـای مصبـاح خیلـی‬
‫سـا ‌لهایجنـگدرمیـدانجنگیدیـم‪،‬الآنهـمبایددر‬ ‫دسـ ‌تخوش جـزم و جمـود و تعصـب و پیـ ‌شداوری و‬
‫ا ِکیینآاقاصل ًای‬ ‫میدا ‌نهـایفرهنگیبجنگیمومندرتعجبـم‬ ‫ب ‌یمدارایینسـبتبههرگونهدگراندیشـیبودومناین‬ ‫سهدلیلوجودداشت‬
‫مصباح کسیرابهجنگیدنترغیبم ‌یکردند؛‬ ‫روحیهرانم ‌یپسـندیدم‪.‬مناز نوجوانینسـبتبههمۀ‬ ‫کهباعثشدمنمرید‬
‫برایمنپذیرفتنینیست کهایشانروی گذشتهخا ک‬ ‫افکار خیلیباز بودم‪.‬آقایمصباحبسیار متعصببودو‬ ‫ایشان نشوم و از جرگۀ‬
‫م ‌یپاشـند‪.‬مننخسـتین کسـیبودم که گفتممنپنج‬ ‫نسبتبهدگراندیشان‪،‬ازجملهدکترشریعتی‪،‬درآنزمان‬ ‫مصباحیوندوربمانم‪:‬‬
‫دورۀفکریداشتمودر دورۀاولیکبنیادگرایاسلامی‬ ‫پی ‌شداوریمنفیداشت‪.‬نکتۀدوماینکهآقایمصباح‬ ‫اولاینکهآقایمصباح‬
‫ودینـیبـودم؛انـکار گذشـتههـممخالـفاخالقاسـتو‬ ‫تحملنداشت کسیبااومخالفت کند‪.‬نم ‌یشدایشان‬ ‫خیلیدس ‌تخوش‬
‫همبهمعنایایناست کهانساناز خودشبیزار است‪.‬‬ ‫رابهجدنقد کرد؛شمابایداز آقایمصباحتنهارهنمود‬ ‫جزموجمودوتعصب‬
‫مـنمعتقـدمنباید گذشـتۀخـودمراانـکار کنـموا گراین‬ ‫بگیریـد‪،‬نم ‌یتوانیـدبـهجـدبـااوواردیـکبحـثشـویدو‬ ‫وپی ‌شداوریو‬
‫کاررابکنـم‪،‬یعنـیمنازنظراخلاقیازتک ‌ههایـیازخودم‬ ‫مخالفـت خـود را اعالم کنیـد‪ .‬نکتـۀ سـوم اینکـه ایشـان‬ ‫ب ‌یمدارایینسبتبه‬
‫بیزارمودلیلینداردا گردر هربره ‌هایب ‌هحکماسـتدلال‬ ‫خیلـی کـم مطالعـه بـود و کتا ‌بهـای خیلـی محـدودی‬ ‫هرگونهدگراندیشی‬
‫وباصداقتبهچیزیایمانداشـتم‪،‬دورۀبعداز آنبیزار‬ ‫م ‌یخواند‪.‬منیادماستیکبار ه ‌مزمانسه کتاب به‬ ‫بود و من این روحیه را‬
‫شدهباشم‪.‬منچهار دورۀقبلمراتخطئهم ‌یکنم؛امااز‬ ‫اودادمتابخواندیکیعلمودیناز «ایانباربور»‪،‬ترجمۀ‬ ‫نم ‌یپسندیدم‪.‬مناز‬
‫آنبیزار نیسـتم‪،‬چوناز سـرهواوهوسومو ‌جسـواریو‬ ‫بهاءالدینخرمشاهی‪،‬دیگریبنیادحکمتسبزواریاز‬ ‫نوجوانینسبتبههمۀ‬
‫عضوحزببادبودننبود کهبهاندیشـۀآندوره گرایش‬ ‫«توشیهیکوایزوتسو»‪،‬ترجمۀمرحومسیدجلا ‌لالدین‬ ‫افکار خیلی باز بودم‪.‬‬
‫داشـتم؛ بنابرایـن هیـچ پشـیمان نیسـتم؛ امـا تخطئـه‬ ‫مجتبـوی و سـاختمان معنایـی الفـاظ دینـی اخلاقـی در‬ ‫آقایمصباحبسیار‬
‫م ‌یکنـموم ‌یگویـمآناندیشـهرادیگـرنـدارم‪.‬منازاینکه‬ ‫قرآناز «توشیهیکوایزوتسو»‪،‬باترجمۀخوبفریدون‬ ‫متعصببودونسبت‬
‫آقـایمصبـاح گذشـتۀخودشـانراانـکار م ‌یکننـدخیلی‬ ‫بدرهای‪.‬م ‌یخواستمایشانبااینمباحثآشناشوند‪.‬‬ ‫بهدگراندیشان‪،‬ازجمله‬
‫رنجم ‌یبرم؛ایشانباآقایبهشتیمخالفبود‪،‬ولیالآن‬ ‫مد ‌تهـا بعـد مـن یـک‌بـار مؤدبانـه پرسـیدم کتا ‌بهـا را‬ ‫دکتر شریعتی‪ ،‬در آن‬
‫شماچنینچیزینم ‌یبینیدیامخالفتشانبامخالفت‬ ‫مطالعه کردید‪ ،‬گفتندفرصتنکردم‪.‬بهنظرمنیکعالم‬ ‫زمانپی ‌شداوریمنفی‬
‫امـام خمینـی بـا انجمـن حجتیـه‪ .‬آقـای مصبـاح احـدی‬ ‫دینـیتنهـاچیـزی کـهدربـابمطالعـهحـقنـداردبگوید‬ ‫داشت‪.‬نکتۀدوماینکه‬
‫را بـه رفتـن بـه جبهـه ترغیـب نکـرد‪ .‬مـن خاطراتـی دارم از‬ ‫«فرصت نکردم» است‪ .‬مطالعات ایشان بیشتر درزمینۀ‬ ‫آقایمصباحتحمل‬
‫کسـانی کـهم ‌یخواسـتندبـهجبهـهبرونـدودرعی ‌نحـال‬ ‫حدیثی و روایی بود و بعضی از آثار فلسفی‪ .‬برخلاف اینکه‬ ‫نداشت کسیبااو‬
‫در پـی رضایـت آقـای مصبـاح هـم بودند؛ امـا این رضایت‬ ‫همیشـهدرسخنانشـانم ‌یگفتنـدطالببایدباعلـومو‬ ‫مخالفتکند‪.‬نم ‌یشد‬
‫حاصـل نم ‌یشـد‪ .‬مـن بـه چیزهـای بیشـتری اشـاره‬ ‫معارفروزآشـناییداشـتهباشـند‪،‬خودشـانب ‌هندرتبا‬ ‫ایشانرابهجدنقد کرد؛‬
‫آنمـمد‌یهکانـصما ًلواازساـیتـقبنامـلونجماف‌یکشنــا گمروکـمعهتدقـر مدممیلککـتیمـاازنصپفـدایـدت‬ ‫بحثجدیدید ‌مسازم ‌یشدندوخودشانرادرمعرض‬ ‫شما باید از آ قای مصباح‬
‫خـوب خداونـد کـه مـا بایـد داشـته باشـیم سـتارالعیوب‬ ‫بحثـی جدیـد قـرار م ‌یدادنـد و ایـن بـرای مـن گریزاننـده‬ ‫تنهارهنمودبگیرید‪،‬‬
‫بودناست‪.‬منبسیارازروحیۀافشا گری کهیکروحیۀ‬ ‫بود‪.‬علتدیگری کهباعثم ‌یشدمناز مریدانایشان‬ ‫نم ‌یتوانیدبهجدبااو‬
‫مارکسیسـتی اسـت منزجـرم‪ .‬یکـی دیگـر از دلایلـم بـرای‬ ‫نمبانشبـاامیبـشهامنبسـوائدمل‪،‬انقخاولدمبکمارمبـل ًوامطوامف ‌یقاشنـقدل‪.‬ادربزامسانلـامی کـیهو‬ ‫واردیکبحثشویدو‬
‫بازگونکردنهم ‌هچیزایناست کها گرچیزینقل کنم‪،‬‬ ‫جمهوری اسلامی بودم و علاقۀ شخصی زیادی به آقای‬ ‫مخالفتخودرااعلام‬
‫ب ‌هشـدتتکذیـبخواهـدشـدودر اوضا ‌عواحوال کنونی‬ ‫خمینیداشـتم؛ولیدرنشس ‌توبرخاسـ ‌تهایمباآقای‬ ‫کنید‪.‬نکتۀسوماینکه‬
‫هی ‌چکسـیدرهی ‌چجـابـهنفعمنشـهادتنخواهـدداد؛‬ ‫مصباحدرآنزمان‪،‬همیشهیکنوعب ‌یاعتناییبهاین‬ ‫ایشانخیلی کممطالعه‬
‫بنابرایـن‪،‬مـنخودمرادرمهلکـ ‌هایحقوقینم ‌یاندازم؛‬ ‫بودو کتا ‌بهایخیلی‬
‫ولیازاینچیزهانم ‌یتوانستمبگذرم؛چونهمۀ‌کسانی‬ ‫محدودیم ‌یخواند‪.‬‬

‫‪21‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫دومایناسـت که گاهیسـؤالاتیطرحم ‌یکنند کهقبل ًا‬ ‫آواق‌نعهًااهخیملحیوعزقۀعل‌بممانیهد ‌هداینند‪‌.‬یانخدودو کشـاارشنارانمالحهریواتم کیاردس‌هانتد‪،‬‬ ‫کـه آقـای مصبـاح را م ‌یشناسـند‪ ،‬چـه موافقـان و چـه‬
‫در فضـایروشـ ‌نفکریایـرانمـاطـرحنم ‌یشـدهاسـت‪.‬‬ ‫مخالفـان‪،‬ایـننـکاتراتأییدم ‌یکنند‪.‬‬
‫مـن بـه ایـن دو جهـت ایشـان را خوداندیـش م ‌یدانـم؛‬ ‫از مواهبـی کـهم ‌یتواننـدبـاغوطـ ‌هوریدر دنیـایامـروزاز‬ ‫رضوانی‪:‬بهنظرشمابازگو کردنایناتفاقاتچه‬
‫یکـیطـرحسـؤالاتجدیـدودیگـریطـرحجوا ‌بهـابـه‬ ‫آنبهر ‌همندشـوند‪.‬وقتیمنحوزۀعلمیهخودمانرابا‬ ‫ضرورتیداردوهدفشمااز بیانآ ‌نهاچیست؟‬
‫سـؤالات‪.‬یکمثالسـاده؛شـمااز اولپیروزیانقلابتا‬ ‫حوز ‌ههایعلمیهپروتستانو کاتولیکمقایسهم ‌یکنم‪،‬‬ ‫از ایـ ‌نجهـت کـهبخشـیاز حملاتی کـهالآنامثـالآقای‬
‫همین اواخر اختلاف بین هایدگرگرایان و هایدگرستیزان‬ ‫متأسفم ‌یشوم‪،‬نهاز جهتحقانیتوبطلاندعاوی‪،‬‬ ‫مصبـاح بـه امثـال بنـده م ‌یکننـد ایـن اسـت کـه شـما بـا‬
‫کـه حـق‬ ‫برـاابچـسـهیاکرسمـ ‌ییبدـیودیدـودبـ‪.‬ابزـازهـهمـمم ‌یمـداننیـکادرمـیننـاداصرا ًمل‬ ‫بلکهاز اینجهت کهچقدر ای ‌نهااز دنیایامروزفاصل ‌ه‬ ‫سر سازگاری ندارید؛‬ ‫ااتنفقلاقاـ ًابماـسنلامم ‌ییگوویـجممزهموارنـییا کـسلهاممـای‬
‫هایدگـر را‬ ‫دارندوآ ‌نهابهدنیایامروزنزدی ‌کترونزدی ‌کترشد ‌هاند‬ ‫سـازگاری داشـتیم‪،‬‬
‫نم ‌یشناسـم‪.‬اینکـه کسـیبیایـدوفـوقاینفضاسـؤالی‬ ‫وفاصلۀعظیمیبینای ‌نهاست‪.‬ا گرحوز ‌ههایعلمیه‬ ‫خودشـان سـر سـازگاری نداشـتند‪.‬‬
‫طـرح کنـد کـهمـاازهایدگـرچـهم ‌یتوانیمبیاموزیـم‪،‬یک‬ ‫بخواهند حیات و نشـاط و سـرزندگی خودشـان را حفظ‬ ‫رضوانـی‪:‬باتوج ‌هبـهتغییراتـی کـهدر قسـم ‌تهای‬
‫خوداندیشـیاسـت‪.‬منا گرخوداندیشنباشـم‪،‬در این‬ ‫کننـدبـا کنـاره گرفتنازمسـائلنظریومشـکلاتعملی‬ ‫زیـادی از فضـای آموزشـینهـاد حـوزهپدیـد آمـده‬
‫فضـایـاجانـباینطرفرام ‌یگیـرمیاآنطـرفرا‪.‬بهنظر‬ ‫کاری از پیـش نم ‌یبرنـد‪ ،‬بلکـه بایـد خودشـان را بـه ایـن‬ ‫و در نهادهایـی همچـون جامعـه المصطفـی‪،‬‬
‫منوقتی کسیم ‌یگویدماچهچیزم ‌یتوانیمبیاموزیم‪،‬‬ ‫چیزهـا نزدیـک کننـد‪ .‬بـرای ایـن کار هـم نظـام آموزشـی‬ ‫مؤسساتآموزشیامامخمینی‪،‬شیخمفیدو‪...‬‬
‫یعنـی خـودش کنـار ایسـتاده و دارد فکـر م ‌یکنـد؛ وارد‬ ‫حوزه‪،‬همنظامپرورشیحوزهوهمنظامپژوهشیحوزه‬ ‫دروس‪،‬ترکیبیاز درسحوزهودانشگاههستند‪،‬‬
‫اردوگا ‌ههایموجودنشدهاست‪،‬بلکهداردازبالا بهآ ‌نها‬ ‫بایدعوضشود‪.‬وقتیمناینسخنانرام ‌یگویمشاید‬ ‫درمجمـوع‪،‬وضعیـتنهـادحـوزهراب ‌هعنـوانیـک‬
‫نـگاهم ‌یکند‪.‬‬ ‫حمـلبـرسـوءنیتمـنیـاناآ گاهـ ‌یامنسـبتبـهمسـائل‬ ‫نهـاد آموزشـی چگونـه م ‌یبینیـد؟ بـه نظـر شـما‬
‫رضوانی‪:‬دربارۀاینموضوع کهایرانبزرگرایک‬ ‫حوزهشودیاحملبرهردو؛اماب ‌ههرحالچیزی کهازنظر‬ ‫خروجـی ایـن نهادهـای آموزشـی طلبـه اسـت؟‬
‫دروغ دانسـت ‌هاید و گفت ‌هایـد‪« :‬یکـی از بزر ‌گتریـن‬ ‫مـنحقاسـتم ‌یگویـموهرکسهرتلقی کهم ‌یخواهد‬ ‫دانشجوسـت؟ و ب ‌هطورکلـی ایـن سـیر تطـور را‬
‫درو ‌غهایـی کـهمـابـهتاریـخ گفت ‌هایـمایـناسـت‬ ‫داشـته باشـد‪ .‬مـن گمـان م ‌یکنـم حتـی ا گـر حوز ‌ههـای‬ ‫چگونـه ارزیابـی م ‌یکنیـد؟ آیـا شـکل قدیـم حـوزه‬
‫کـه مـا فرهنـگ و تمـدن عظیمـی داشـت ‌هایم»‪،‬‬ ‫علمیـهفقـطدر پـی کاریباشـند کـهقر ‌نهاسـتانجـام‬ ‫رااثربخ ‌شتـرم ‌یدانیـدیـاشـکلجدیـدرایـاشـکل‬
‫م ‌یخواهمبدانمهدفتانازطرحاینموضوعچه‬ ‫م ‌یدهنـد؛ یعنـی در پـی اثبـات حقانیـت انحصـاری‬ ‫سـومی برایـش متصوریـد؟‬
‫بـودهاسـتوچـهضرورتـیدرطـرحآنم ‌یدیدیـد؟‬ ‫خودشـان و دیدگا ‌ههـای اله ‌یشـان باشـند و بخواهنـد‬ ‫مـنسـهنکتـهدربـارۀوضـع کنونـیحـوزهعـرضم ‌یکنـم؛‬
‫فکـر م ‌یکنـم هـم حقیق ‌تطلبـی فلسـفی‪ ،‬هـم‬ ‫حقانیـتانحصـاریشـیعۀاثناعشـریرااثبات کننـد‪،‬باز‬ ‫یکـی اینکـه در میـان حوزویـان‪ -‬و ایـن سـخن هرچـه‬
‫مصلح ‌تاندیشـی سیاسـی و ناظـر بـه روابـط بی ‌نالملـل‬ ‫هـم راهـش این نیسـت‪.‬‬ ‫حوزویـان جوا ‌نتـر باشـند‪ ،‬در بابشـان صاد ‌قتـر اسـت‪-‬‬
‫و هـم نوعـی طهار ‌تطلبـی و تنز ‌هطلبـی و کما ‌لگرایـی‬ ‫داسـتانپور‪ :‬نظرتـان دربـارۀ مقالـ ‌های کـه چنـدی‬ ‫گرایشـی بـه شـناخت فرهنـگ غـرب و مسـائل نظـری و‬
‫اخلاقی‪.‬حسم ‌یکنمناسیونالیسمراازهرسهمنظرباید‬ ‫پیش آقای سید جواد طباطبایی در نقد شما و در‬ ‫گمرایـشـکلشامبتاعرکملـیایسـدنیتـ؛ا گریاایمـشـروزیپادسیــدتآمکــهدبه ‌کههصـبـورهنتظکراممل ًنا‬
‫مطالعه کرد‪.‬البتهمنبرخلافآنچهامثالطباطباییو‬ ‫نشـریۀ«سیاسـ ‌تنامه»وبـاعنـوان«روشـنفکران‬
‫نگفمت ‌ی‌هپانـذیدـرهمی‪‌ .‬چدورقیــتکامـسـورخنیرارنا کـ‌یکهبهـتهقرمـیبـ ًناندسوـبمـاهت‬ ‫دیگـران‬ ‫علیهایران»منتشر کردوسراسرتوهینوفحاشی‬ ‫خودجـوش و خودانگیختـه در میـان طالب جـوان پدید‬
‫داد ‌هانـد‬ ‫بود چیسـت؟‬ ‫آمده؛اماالبتهروشـ ‌نفکریدینیوروشـ ‌نفکریسکولار‬
‫پیـشدردانشـگاهزنجـانایـراد کـرد ‌هام‪،‬بـرایآخریـنبـار‬ ‫مـنقصـداظهارنظـرنـدارم؛درعی ‌نحال کهمـااختلافات‬ ‫و لائیـک در برانگیختـن ایـن موضوع تأثیر داشـته اسـت‪.‬‬
‫گفتـ ‌هام کـهچهمعناهاییاز ناسیونالیسـممرادم ‌یشـود‬ ‫فکـریعمیقـیبـاهـمداریم‪ ،‬گمـانم ‌یکنـماختلافی که‬ ‫اینموضوعمبارکیاست‪.‬نکتۀدوماینکهبا کم ‌کهای‬
‫و حـق هرکدامـش چگونـه بایـد ادا شـود‪ .‬آنجـا گفتـ ‌هام و‬ ‫مـن و آقـای طباطبایـی بـا هـم داریـم بیشـتر اختالف دو‬ ‫آشـکار و پنهـان جمهـوری اسالمی‪ ،‬مؤسسـات فراوانـی‬
‫دیگـر تکـرار نم ‌یکنـم‪ .‬گفتـ ‌هام وقتـی شـما طـر ‌فداری از‬ ‫نـوع شـخصیت و منـش هسـت‪ .‬مـا ازنظـر روانشناسـی و‬ ‫در حـوزهپدیـدآمد ‌هانـد کـهظاهرشـانمثـل گرایـشاول‬
‫ناسیونالیسمایرانییاهرناسیونالیسمدیگریم ‌یکنید‬ ‫اخلاقی دو شـخصیت و منش بسـیار متفاوت داریم؛ من‬ ‫اسـت‪،‬یعنیشـناختغربودنیایامروز؛اماباطنشـان‬
‫کدا ‌میـک از ای ‌نهـا را مـراد م ‌یکنیـد‪ .‬ت ‌کتـک گفتـ ‌هام؛‬ ‫نم ‌یگویـم یک ‌یمـان خـوب و یک ‌یمـان بـد اسـت‪ .‬داوری‬ ‫دو چیـز اسـت‪ :‬یکـی ویرانگـری و تخریـب ایـن فرهنـگ در‬
‫ای ‌نگونـهنیسـت کـهمـنیـکناسیونالیسـمراب ‌هصورتـی‬ ‫اینموضوعبرعهدۀ کسانیاست کههردوماراب ‌هخوبی‬ ‫اذهـانعمومـیمخاطبـانواینکـهآنرافرهنگیمبتذل‬
‫مبهـم گفتـه باشـم و محکـوم کـرده باشـم‪ .‬درعی ‌نحـال‬ ‫م ‌یشناسند‪.‬بسیاریهستند کهطرزتفکریمانندآقای‬ ‫وماد ‌یگـراوسـطحیوب ‌یبنیـانتلقی کننـدودیگریبه‬
‫پاسـخمنبهسـؤالشـما کهمنچهانگیز ‌هایداشـت ‌هام‬ ‫جـواد طباطبایـی دارنـد؛ ولـی دوری مـن و آ ‌نهـا از هـم‬ ‫انگیـزۀخودبزر ‌گنمایـی کـهمـاغـربراهـمم ‌یشناسـیم‬
‫ایناسـت‪:‬یکیاینکهب ‌هلحاظفلسـفیمفاهیمیمانند‬ ‫ب ‌هانـدازۀدوریمـنوآقـایطباطبایـینیسـت‪.‬از طرفـی‬ ‫و اینکـه عالمـان مـا عالوه بـر آ ‌نکـه عالـم دین ‌یانـد‪ ،‬عالـم‬
‫ملـت و جامعـه مابـازاء ندارنـد‪ ،‬حقیق ‌تطلبـی فلسـفی‬ ‫دیگرکسانفراوانیهستند کهطرز تفکرمنرادارند؛ولی‬ ‫جامع ‌هشناسهمهستند‪.‬این گرایشدومراهب ‌هجایی‬
‫اقتضام ‌یکند کهمنبگویممفهومیمثلجامعه‪،‬دین‪،‬‬ ‫طباطبایـیازآ ‌نهـاآ ‌نقـدردورنیسـت کهازمن‪.‬منفکر‬ ‫نخواهدبرد؛این گرایشتعدادزیادی کامپیوتردراختیار‬
‫ملـت‪ ،‬فرهنگ یـا تمدن‪ ،‬مابـازای عینی خارجـی ندارند؛‬ ‫م ‌یکنمخواسـتگاهقضایااینجاسـت‪.‬‬ ‫داردواز شـبکۀجهانـیاینترنـتاسـتفادهم ‌یکنـد‪.‬پـول‬
‫نم ‌یتـواناثبـات کـرد کـهب ‌هصـورتیکموجودمسـتقل‬ ‫داسـتانپور‪ :‬جایـی شـما دربـارۀ محمدرضـا نیکفـر‬ ‫فـراوانبـهآنتزریـقم ‌یشـود؛امـاچـون کسـانی کـهوارد‬
‫بعیحـنیثهخـارمبجحـیوثجاوخدلادقاـردی‪.‬اایسـنبت کـحهآثیـفالمـاسافخلیااقـ ًسامتج‪.‬ایزیکم‬ ‫روشـنفکران ایرانـی‬ ‫اگفسـتـهتبوکـدیهـفداکـیرشمـا‌یکننـازدم‪،‬علـطدفوـ ًاد‬ ‫ایـنمؤسسـاتم ‌یشـوندهواهـایدیگـریدر سـردارنـد‬
‫کمـی در ایـن مـورد‬ ‫و بـه دنبـال چیزهـای دیگر ‌یانـد و بیـش از هـر چیـز بـه‬
‫کـهبـهناسـیونیـا ِنیشـن(‪)nation‬خودمـانبچسـبیمدر‬ ‫توضیـح بدیـد؟‬ ‫دنبـالنـانونا ‌مانـد‪،‬راهب ‌هجایـینخواهنـدبـرد‪.‬غـربرا‬
‫برابـر ناسـیو ‌نهای دیگـر یـا مل ‌تهـای دیگـر؟ بـه لحـاظ‬ ‫ندظررعهیـانیاآیقناکـینهیبک‌هفصرـموروافتقطنبییسعـتیمموـطنببـیاعبت ًاساـییاشراینازه آرماباو‬ ‫هـم نخواهنـد شـناخت؛ حتـی آن دیـد مضیـق سـنتی را‬
‫اخلاقیجوازاین کارراداریمیاخیر؟یکیهماینکهفرض‬ ‫بـهدینخودشـان‪ ،‬کـهدر حوز ‌ههایعلمیۀقدیموجود‬
‫م ‌یکنیـممـادغدغـۀاخلاقوحقیق ‌تطلبیهـمنداریم؛‬ ‫منموافقنیستند‪،‬بهنظرمنازمعدودروش ‌نفکرهایی‬ ‫داشـت‪،‬پیدانخواهند کردوموجوداتیم ‌یشـوند کهبه‬
‫ولـی آیـا مصلحـت دنیـای تـرد و شـکنندۀ امـروز‪ ،‬دهکـدۀ‬ ‫هسـتند کـه خوداندیشـند‪ .‬مـن ایـن خوداندیشـی را‬ ‫یـکمعنـادوزیسـ ‌تاندوبـهیکمعناهی ‌چزیسـت‪.‬آ ‌نها‬
‫جهانـیامـروز‪ ،‬کـهبسـیاربیـشازوقت ‌یکـهمارشـال گفـت‬ ‫در دو چیـز م ‌یبینـم؛ بـه تعبیـر دیگـری علامـت و امـارۀ‬ ‫خودجوشـانه و خودانگیختـه ب ‌هطـرف شـناخت غـرب‬
‫دهکدۀجهانیبهآنتبدیلشد ‌هایم‪،‬اقتضام ‌یکند که‬ ‫خوداندیشـی ایشـان در دو چیـز اسـت‪ :‬یکـی اینکـه در‬ ‫نرفت ‌هانـد و راه بـه جایـی نم ‌یبرنـد‪ .‬ای ‌نهـا حتـی اصـول‬
‫هر ناسیونی بخواهد دم از ناسیونالیسم خودش بزند؟ آیا‬ ‫بعضیازموضوعاتومسائلاظهارنظرهاییم ‌یکنند که‬ ‫فقـهقدیـمخودشـانرایـادنم ‌یگیرنـدوفلسـفهوعرفانی‬
‫ایـنبـهمصلحـتدنیایامروزهسـتیـانه؟ژاپن ‌یهـادم‬ ‫نظیراظهارنظرهای کسدیگرینیست‪.‬معلوماست که‬ ‫را کـه در حوز ‌ههـا تدریـس م ‌یشـود فرانم ‌یگیرنـد‪ .‬نکتـۀ‬
‫ازناسیونالیسمژاپنیبزنند؛چین ‌یهادمازناسیونالیسم‬ ‫ابداععامفکریوذهنخودایشـاناسـت‪.‬ایننکت ‌های‬ ‫سـومدربـابحوز ‌ههـایعلمیـهاینکـهحوز ‌ههایعلمیۀ‬
‫چینیبزنند؛انگلیس ‌یهاوایران ‌یهاوعر ‌بهاهرکدامدم‬ ‫است کهمندوستدارمدرفرصتدیگریآنراباز کنم‪.‬‬ ‫مادر قیاسباحوز ‌ههایعلمیۀمسـیحیویهودی‪ ،‬که‬

‫‪ 22‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫بر ‌جعا ‌جنشـی ‌ناند کههی ‌چکسهی ‌چجانم ‌یبیندشـان‪.‬‬
‫رماـنیننمم‌هبـ‌یازدابنـگمذامـریاـبامیـکـده اچـز ن‌هکقاردکهـنایـممص؟ـوشـانیبادبشـایـیدمدوِرآمفــانت‬
‫نبینیـم‪ ،‬گرچـهفکـرم ‌یکنـمآنزمـاناز هـردونقـدآفـت‬
‫ببینیـم! مـن بـه سـخنان دیگـران کاری نـدارم و روش‬
‫خـودم را در پیـش خواهـم گرفـت؛ امـا نم ‌یفهمـم کـه‬
‫بداِرشـدفدتـیـراوبـاخزا؟نـاۀگـیـر اسکـتراودشـی‌نغفیـکررااززنسظــارعآقاایـتاتندبراییـسـدبسـشتدره‬
‫دفتـرشنشسـتهباشـدودر اتاقـشهـمبـاز باشـدبگوید‬
‫هـر دانشـجویی بیایـد و سـؤالات و اشـکالاتش را بپرسـد‪،‬‬
‫مه ‌یمگبنویونیدسدادنمهثپل ًاامشـیندفهقوطدارومزگهاسـتیردسه‌هتاشمنبریهدبسپارعورتدی‪،‬ا گرک‬
‫تادوپاسـ ‌خگوهسـتم‪،‬م ‌یگویندتواسـتادی‪،‬وظیف ‌هات‬
‫ایـناسـت کـهجـوابدانشـجوهارابدهـی‪،‬حقوقـتبـه‬
‫خاطـرهمیـناسـت‪.‬بـدابـهحـال کسـی کـهبخواهـدبـه‬
‫اشـتهای مـردم غـذا بخـورد؛ یـا از پرخـوری م ‌یترکـد یـا از‬
‫گرسـنگیم ‌یمیـرد‪.‬مـنخـودماز صمیـمقلـبخواسـتار‬
‫ایـنهسـتم کـهافکارمنقدشـود؛چونهی ‌چوقـتاز این‬
‫نقـدضـرر نکـرد ‌هام‪.‬خوباسـت کهمننقدشـد ‌هام؛وبا‬
‫همیننقدهاتوانست ‌هامپنجمرحلهراپشتسربگذارم‪.‬‬
‫من از نقد سـود کرد ‌هام؛ اما برای اینکه نقد شـوم راهش‬
‫ایننیست کهدر خان ‌هامودفترمرابهرویبقیهببندم‪.‬‬
‫اینکـه شـما در برابـر مـن چـه وا کنشـی نشـان م ‌یدهیـد‬ ‫عمـل نم ‌یکنـم و واقعـ ًا در مـوارد فراوانـی فاصلـۀ زیـادی‬ ‫از ناسیونالیسـمخودشـانبزننـد؛آیـااصل ًادرسـتاسـت‬
‫مشـکلمـننیسـت‪،‬مشـکلخودتـاناسـت‪،‬ا گـر کسـی‬ ‫بمـیـورندعکلـاممل ًاوعحمـقبلامـشنمااسســتت‪.‬ویاعکتـیراازفمـموار‌یکدنعمدیکـده‌هادر اییکهن‬ ‫کهمایکچنینمرزبند ‌یهاییدرست کنیمیانه؟چرا‬
‫آمـدوحـرفمـنرا گفـت کـههیچاشـکالیدرشنیسـت‬ ‫دیـنوسیاسـتبیـننیـکانروزگار خـطایجـادم ‌یکنـد‪.‬‬
‫مشـکلمـننیسـتمشـکلاوسـت‪.‬خـودشاسـت کـه‬ ‫منبهعلمخودمعملنم ‌یکنم‪،‬چیزیاسـت کهشـما‬ ‫نیـکان روزگار یعنـی کسـانی کـه هیـچ سـوءنیتی ندارنـد‬
‫روحیۀتعبددارد؛روحی ‌های کهمنسالیاناستبهآن‬ ‫گگنفـتایهاد‪.‬سـنکتتوۀآدنوایمنیکـکههظما ‌هیـرًخاوماهخامطعبـرانضمکننمفعهمذریبدد‌هتانرادز‬ ‫و نسـبت به بشـریت حسـن نیت دارند و بهروزی بشـر را‬
‫نـهم ‌یگویـم‪.‬ایـننیسـت کـه کسـانی کـهدر مقابلشـما‬ ‫طال ‌بانـد‪ .‬چـرا دیـن و سیاسـت بیـن ای ‌نهـا مـرز ایجـاد‬
‫کنـشووا کنـشدارنـد‪،‬وا کنششـاننتیجـۀ کنـششـما‬ ‫کهتواناییمندر سـخن گفتنبیشـتراز نوشـتناسـتو‬ ‫م ‌یکندوم ‌یگویدتوایران ‌یهستی‪،‬توعربی‪،‬توعجمی‪،‬‬
‫باشد‪.‬‬ ‫آ ‌نقدری کهاز منبرایسخنرانیدعوتم ‌یکنند‪،‬برای‬ ‫تـو یونانـ ‌یای‪ ،‬تـو بربـری‪ .‬بشـریت چـه سـود م ‌یبـرد از‬
‫رضوانـی‪ :‬امسـال سـال انتخابـات اسـت‪ ،‬بـه نظـر‬ ‫نوشـتن دعـوت نم ‌یکننـد‪ .‬تجربـه بـه مـن گفتـه بیشـتر‬ ‫ایـن مـرز ایجـاد کـردن؟ اشـرار بـرای اینکـه بـه مقاصـد‬
‫شـما مـردم بایـد چـه رویکـردی را در موضـوع‬ ‫کسـانباسـخنرانیمنبهآراونظراتمعلاق ‌همندشـدند‪.‬‬ ‫شـرورانه خودشـان برسـند از دو قلمـرو دیـن و سیاسـت‬
‫انتخابـات اتخـاذ کننـد و پی ‌شبینـی شـما در ایـن‬ ‫یـادمنم ‌یآیـد کسـیتـاالآن گفتـهباشـدمـن کتـابتـورا‬ ‫بـرای مرزبنـدی بیـن نیـکان اسـتفاده م ‌یکننـد‪ .‬تأ کیـد‬
‫موضـوع چیسـت؟‬ ‫خواندم‪.‬من گمانم ‌یکنممخاطبانمهمدرک کرد ‌هاند‬ ‫م ‌یکنـممـننـهسرسـوزنیعلاق ‌همنـدبـهتجزی ‌هطلب ‌یام‬
‫گاهـی‬ ‫آ‬ ‫سیاسـت‬ ‫از‬ ‫اصا ًل‬ ‫پی ‌شبینـ ‌ی نم ‌یکنـم‪ ،‬چـون‬ ‫مـن در نوشـتن قلـم سـنگین ب ‌یبلاغـت و ب ‌یفصاحتـی‬ ‫اونســهتس‪،‬رحساـوشـزناویتکل ًماا‪.‬بملیـکهتبارهضـهمیاکنشـسـورهبردالیـیملبوا‌یناگهیمزی‌هـاتی‬
‫نـدارم‪.‬ولـیدوچیـزبرایـممحـرز اسـت‪.‬یکـیاینکـهبایـد‬ ‫دارم؛ولـیدر سـخنانـگار موف ‌قتـرم‪.‬مـنهمی ‌نجاقول‬
‫در انتخابـات شـرکت کنیـم‪ ،‬در هـر اوضـاع و شـرایطی‪.‬‬ ‫م ‌یدهم کهاز اینسالجهتعکسرادر پیشخواهم‬ ‫کـه گفتم؛یعنیحقیق ‌تطلبیفلسـفی‪،‬جـواز اخلاقیو‬
‫نـهبـرایاینکـهشـرکتدر انتخابـاتهیـچعارضـۀمنف ‌ی‬ ‫گرفـت‪.‬در حضـور چهـار شـاهدقـولم ‌یدهم‪.‬‬ ‫مسـصخلحنرا ‌تگانفتدـی ‌هاشم‪.‬یالسبیتـاهسایِـینناظسـربهانهرگویـابزهاطثببـیا ‌نالتنملم ‌لیکاینـند‬
‫نـدارد‪ ،‬بلکـه بـه جهـت اینکـه نسـبت بـه چهـار بدیـل‬ ‫مداحساـفتلانپیوکر‪:‬هدموخسـصتاونصیًارادردیمـنزدل‌هتاامنکـبرهگزاگرفتم ‌ها‌ینـشدوددر‪،‬‬
‫دیگرش از همه اخلاق ‌یتر و از همه مصلح ‌تاندیشان ‌هتر‬ ‫کـه مدعـای مـن درسـت اسـت‪ .‬ممکـن اسـت ایـن سـه‬
‫اسـت‪ .‬بـر سـر عقـل آوردن یـک رژیـم سیاسـی پنـج راه‬ ‫مـراد و‬ ‫خحـکود‌مفرشـماماسـنمت‪‌.‬یخمواخهیصـود‪،‬صـ ًراابایـطـۀن‬ ‫بااینکـه‬ ‫انگیزه‪،‬انگیز ‌ههایحقیباشندوبازمدعایمناشتباه‬
‫دارد؛ انقالب؛ کودتـا؛ مرکزگریـزی‪ ،‬تجزی ‌هطلبـی و بـه راه‬ ‫سـنت‬ ‫مریـدی‬ ‫باشـد‪،‬منتقدانبایدبرسـرمدعایمنبحث کنند‪،‬نه‬
‫انداختـن شـور ‌شهای داخلـی و مداخالت خارجـی؛‬ ‫شـفاهی و اخالق متواضـع شـما و عوامـل دیگری‬ ‫انگیز ‌ههـایمـنو نـهاینکـهمـرامتهـمبـهتجزی ‌هطلبیو‬
‫شـرکتدر انتخابـاتاز همـهاخلاق ‌یتـراسـت‪.‬ایـنچهار‬ ‫دس ‌تب ‌هدسـتهمداد ‌هاند کهشـا گردهایشما‬ ‫ای ‌نهـا کنند‪.‬‬
‫راه هی ‌چکـدام بـه مصلحـت و اخلاقـی نیسـت‪ .‬شـرکت‬ ‫رویکردانتقادی کمتریبهشماداشتهباشند؛آیا‬ ‫داسـتانپور‪ :‬چـرا شـما بیشـتر از آنکـه بنویسـید‪،‬‬
‫در انتخابـات بـا نافرمانـی مدنـی قاب ‌لجمـع و سـازگار‬ ‫مـصانداقواشـنلـًامهاخماییـلـ‌یگنویآیـفـشـما‪.‬ثتگاررنایدـ ًدناـیایددنار‌هکاـیمـ‪،‬ه بدـش؟ـداوگرنداشنککسسـ ‌تینافوراسـنقـی ود‬ ‫سـخنرانیومصاحبهم ‌یکنید؟شـمادر مصاحبه‬
‫اسـت‪ .‬ا گـر شـما در انتخابـات شـرکت نکنیـد م ‌یگوییـد‬ ‫باخبرگزاری کتاب(تیرماه‪)94‬ازسهبرترینوشتار‬
‫مـابـهسرنوشـت کشـور خودمـاناهمیـتنم ‌یدهیـمیـا‬ ‫بـر گفتـار سـخنراند ‌هایـد‪،‬البتهبـهنا گزیری کنش‬
‫م ‌یخواهیـم سرنوشـت را از یکـی از آن چهـارراه انتخـاب‬ ‫نکننـد بـا سـنت شـفاهی داشـتن ه ‌مبسـتگی معنایـی‬ ‫سیاسـیوشـرایطایـرانهـماشـار ‌هکرد ‌هاید؛اماآیا‬
‫کنیـم کـه بـه نظـرم هـر دو خطـا اسـت‪ .‬توجـه کنیـد رأی‬ ‫نـدارد‪ .‬م ‌یشـود سـخنان کسـی شـفاهی باشـد‪ ،‬ولـی‬ ‫ضـرورت برقـراری موازنـه بیـن شـئون اجتماعـی و‬
‫دادنبـهیـک کاندیـدایخـاصفقـطبـهاینمعناسـت‬ ‫ناقدانـیقـویهـمداشـتهباشـدوبالعکسهمم ‌یشـود‬ ‫تناسـب طـرح و اجـرا ایجـاب نم ‌یکنـد کـه در کنـار‬
‫کهدر میانبدهابه کمترینبدرأیم ‌یدهیم؛بنابراین‬ ‫که کسـیهمۀمطالبشمکتوبورسـان ‌هایباشـد‪،‬ولی‬ ‫خطابـه بـه کتـاب و نوشـتن اهمیـت بیشـتری‬
‫ا گـر مـن بـه کاندیـدای خـاص رأی دادم‪ ،‬فکـر نکنیـد آن‬ ‫اجـازۀدیـدانتقـادیبـه کسـیندهـد‪.‬ارتبـاطمعنـاداری‬ ‫بدهید؟‬
‫کاندیـدای خـاص را یـک انسـان کامـل‪ ،‬یـک شـخصیت‬ ‫بیـن ایـن دو وجـود نـدارد‪ .‬گفت ‌هانـد فلانـی در خانـه و‬ ‫زعلبم‌یبع ‌میلعـمیلدارسـجهـتا‪.‬انصمللًاولـعلمموا‬ ‫حافـظ م ‌یگویـد‪ :‬نـه مـن‬
‫رؤیایـی یـا یـک سیاسـ ‌تمدار قهـار م ‌یدانـم‪ .‬در ایـن‬ ‫دفتـر کارش بـا دوسـتانش حشرونشـر زیـادی دارد‪ .‬ایـن‬ ‫بـس‪ ،‬ملامـت علمـا هم ز‬
‫اوضا ‌عواحوال م ‌یگویم بدی آقای روحانی از همه کمتر‬ ‫درسـت اسـت‪ ،‬ولـی جالـب اینجاسـت کـه ا گـر بـا کسـی‬ ‫ملول ‌یشـانبـهخاطـرایـناسـت کـهبـهعلمشـانعمـل‬
‫اسـت و بـه ایشـان رأی خواهـم داد‪.‬‬ ‫معاشـرت نداشـتم م ‌یگفتنـد ای ‌نهـا روشـ ‌نفکران‬ ‫نم ‌یکننـد‪،‬دیگـرچـهبرسـدبهجهال‪.‬منبهعلـمخودم‬

‫‪23‬‬

‫‪..........................................................................‬‬ ‫{‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫‪.............................................................................‬تـارىـ ݔݬـخ }‬
‫تاریـخ بلدیه و‬
‫انجمن شهر‬

‫بـا گݡفتـار و نوشـتارهایی از‪:‬‬

‫دکتـر عبدالمهـدی رجائـی‬
‫دکتـر مولـود سـتوده‬
‫الهـه باقـری‬
‫الهـام لطفـی‬
‫شـهرزاد محمـدی‬

‫‪ 24‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫حکایت انجمن شهر و بلدیه‬

‫نگاهـی بـه روزنامـۀ «فرهنـگ اصفهان» کـه در اصفهان‬ ‫بسـیار مهـموحتـی گاهـیسرنوش ‌تسـازتراز انتخابـات‬ ‫خردادمـاه همـواره یـادآور دورۀ‬
‫منتشرمی شـد‪ ،‬درم ‌ییابیـم کـه حتـی پیـش از آن‪،‬‬ ‫ریاسـت جمهـوری و مجلـس م ‌ینمایـد؛ چرا کـه در‬ ‫امتحانـات اسـت و انتخابـات‪.‬‬
‫ظ ‌لالسلطان پس از سفری به تهران‪ ،‬در سال‪1298‬ق‬ ‫شـهریبـهدرازنـایتاریخایـران‌زمینزندگیم ‌یکنندو‬ ‫بـ ‌ه گمـان نویسـندۀ ایـن سـطور‪،‬‬
‫فرمانی صادر کرد و هجده نفر از نظامیان و مستوفیان‬ ‫انتخـاب افـرادی نالایـق‪ ،‬مدیریـت ایـن شـهر را بـه خطر‬ ‫دومـی نیـز امتحانـی اسـت‬
‫دسـتگاهش را ب ‌هعنـوان شـورای شـهر برگزیـد‪ .‬آنـان‬ ‫م ‌یانـدازد؛ زیـرا افـراد منتخـب مـردم‪ ،‬کلیـد شـهر را بـه‬ ‫همیشـگی بـرای ملـت و دولـت‬
‫م ‌یبایسـت هفتـ ‌های یـک روز در عمـارت بـاغ کاج دور‬ ‫دسـت فردی م ‌یسـپارند که م ‌یتواند شهر را شهرداری‬ ‫ایـران‪ ،‬انتخا ‌بکننـدگان و‬
‫یکدیگـر جمـع م ‌یشـدند و «در منافـع عامـۀ رعیـت» بـا‬ ‫کند یا پار ‌کبانی کند و پا ‌کبانی‪ .‬توسعه را در گسترش‬ ‫انتخا ‌بشـوندگان‪ .‬در ایـن‬ ‫الهه باقری‬
‫یکدیگـر سـخن م ‌یگفتنـد‪ .‬البتـه‪ ،‬در آن روزهـا روزنامـۀ‬ ‫صـرفخیابا ‌نهـاوپار ‌کهـاببیندیابهآننگاهیپایدار‬
‫فرهنـگ ایـن مجلـس را «انجمـن معـارف» نـام نهـاد‪.‬‬ ‫و زیرسـاختی داشـته باشـد‪ .‬در ایـن میـان دغدغۀ گروه‬ ‫دبیر بخش تاریخ میان‪ ،‬گاه مردم غافلگیر شـد ‌هاند‬
‫با انقلاب مشـروطه‪ ،‬زمینۀ حضور مردم در سـاماندهی‬ ‫تاریـخ ماهنامـۀ بـرای فـردا ایـن اسـت کـه مبـادا بـا نبـو ِد‬ ‫و گاه دولـت حا کـم‪ .‬هـر دو‬
‫قلمروهـای اجتماعـی‪ ،‬سیاسـی و اقتصـادی فراهـم‬ ‫مدیریـت درسـت شـهری‪ ،‬روزی ناچـار شـویم بـرای‬ ‫حفـظ کرد ‌هانـد و در ایـپین م‌شیبـاینن ‌یمناعپمذویـل ًار هـیررگاابـهرامیاینگخـیوند‬
‫شـد‪.‬تـودۀمـردمبعـداز قر ‌نهاتحملاسـتبداد‪،‬زمینۀ‬ ‫فرزنـدان خـود تنهـا خاطراتـی را از آثـار و بناهای تاریخی‬ ‫حضـور مـردم بـالا رفتـه‪ ،‬احتـرام بـه حضـور رأیشـان نیـز‬
‫حضـور و مشـارکت خـود را در تعییـن سرنوشـت خویش‬ ‫ایـن شـهر تعریـف کنیـم و از آ ‌نهـا فقـط عکسـی ب ‌هجـا‬ ‫سـیر صعودی داشـته اسـت‪ .‬انتخابات امسـال یک روز‬
‫فراهـم آوردنـد‪ .‬همیـن امـر‪ ،‬زمین ‌ههـای فو ‌قالعـاد ‌های‬ ‫از خـرداد پرحادثـه عق ‌بنشـینی کـرده و مـردم در تاریخ‬
‫فراهـم آورد تـا نماینـدگان مجلس شـورای ملی ضرورت‬ ‫مانده باشـد‪.‬‬ ‫‪ ۲۹‬اردیبهشـت‪ ،‬در کنـار انتخابـات ریاسـ ‌تجمهوری‪،‬‬
‫تدویـن قانـون بلدیـه را دریابنـد‪ .‬بـا تصویـب و توشـیح‬ ‫تاریخچـۀ انتخابـات شـوراها بـه انقالب مشـروطه‬ ‫در انتخابات شـوراهای شـهر و روستا نیز شرکت کردند‪.‬‬
‫قانـون بلـدی‪ ،‬در ‪۲۰‬ربی ‌عالثانی‪ ،۱۳۲۵‬برخی شـهرهای‬ ‫بازم ‌یگـردد؛ آن روزهـا کـه جامعـه م ‌یخواسـت حـق‬ ‫در ایـن میـان‪ ،‬بـرای مـردم اصفهـان انتخابـات شـوراها‬
‫انتخا ‌بکـردن و انتخا ‌بشـدن داشـته باشـد‪ .‬بـا‬

‫‪25‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫در انتخابات شـوراهای شـهر انتخاب نشـدند‪ .‬در شـهر‬ ‫شـهرها‪ ،‬بـا ب ‌یمهـری حا کمیـت روبـ ‌هرو شـد؛ تـا جایـی‬ ‫ایـران انجمـن بلدیـه تشـکیل دادنـد‪ .‬یکـی از ایـن‬
‫اصفهـان‪ ،‬تـا دورۀ چهـارم‪ ،‬هیـچ زنـی در انتخابـات‬ ‫کـه در اواخـر مشـروطیت‪ ،‬مقاومـت این انجمـن در برابر‬ ‫شـهرها اصفهـان بـود‪ .‬انجمـن بلدیۀ اصفهان توانسـت‬
‫شـوراها برگزیـده نشـد‪ .‬البتـه زنانـی بودنـد کـه کاندیـدا‬ ‫سـن ‌گاندازی مسـتبدان‪ ،‬حکومـت اصفهـان و برخـی‬ ‫برخـی فعالی ‌تهـای عا ‌مالمنفعـۀ شـهری را مثـل حفـظ‬
‫شـوند؛ اما اقبال حضور در شـورای شـهر را نیافتند‪ .‬ندا‬ ‫اصنـاف‪ ،‬همچـون تجـار‪ ،‬سـرانجام در هم شکسـت؛ اما‬ ‫بهداشـت و نظافـت شـهری‪ ،‬اعالم نـرخ ارزاق‪ ،‬مقابلـه‬
‫واشـیان ‌یپور اولین زنی بود که به عضویت شـورای شهر‬ ‫توانسـت در مدتـی انـدک‪ ،‬توجـه بخـش چشـمگیری از‬ ‫بـا ک ‌مفروشـی‪ ،‬مرمـت آثـار تاریخی‪ ،‬روشـنایی شـهر و‪...‬‬
‫اصفهـان درآمـد؛ امـا شـورا در اصفهـان در دورۀ چهـارم‬ ‫مـردم اصفهـان جلـب کند و کارنامۀ مناسـبی از خود بر‬ ‫بـرای رفـاه و آسـایش مـردم اصفهـان انجـام دهـد‪.‬‬
‫هـم همچنـان مردانـه باقـی مانـده بـود؛ چـرا کـه از ‪۲۱‬‬ ‫بـا نصـب نیرالدولـه بـه حکومـت اصفهـان‪ ،‬تالش‬
‫عضو آن تنها یک نفر زن بود‪ .‬واشیان ‌یپور در انتخابات‬ ‫جـای گـذارد‪.‬‬ ‫بسـیاری بـرای تشـکیل انجم ‌نهـای رسـمی در شـهر و‬
‫‪ ۱۳۹۲‬توانسـت حدا کثـر آرا را بـه خـود اختصـاص دهـد‪.‬‬ ‫زنـان در انقالب مشـروطه حضـور چشـمگیری‬ ‫بلـوکات صـورت گرفـت‪ .‬روزنامۀ ندای اسالم‪ ،‬حکومت‬
‫فعالی ‌تهـای او بـا دشـوار ‌یهایی نیز همراه بوده اسـت‬ ‫داشـتند؛ولـیبـاتشـکیلمجلـسوانجم ‌نهـا‪،‬نـهحق‬ ‫نها گمـهاانـنیدیوـراهبودبتقخرتیـبـ ًای‬ ‫نیرالدولـه بـر اصفهـان را بـه «بالی‬
‫چـرا کـه وی در اقلیـت بـود و ا کثریـت کرسـ ‌یها را مردان‬ ‫انتخا ‌بشـدن داشـتند و نـه حـق انتخا ‌بکـردن‪ .‬در‬ ‫اهـل اصفهـان» تعبیـر کـرد؛ امـا در‬
‫واقـع‪ ،‬نماینـدگان مجلـس ضمـن مته ‌مکـردن زنـان بـه‬ ‫دو ماه پس از تصویب و توشیح نظامنامۀ بلدی‪ ،‬یعنی‬
‫بـه خـود اختصـاص داده بودنـد‪.‬‬ ‫ب ‌یلیاقتی‪ ،‬آنان را از حق رأی محروم کردند و در ردیف‬ ‫در اواخـر جماد ‌یالثانـی ‪ ،۱۳۲۵‬دولـت عل ‌یاصغرخـان‬
‫در دورۀ پنجـم نیـز دو تـن از بانـوان اصفهـان از لیسـت‬ ‫اطفال‪،‬دیوانگانواتبا ‌عبیگانهبهشمار آوردند‪.‬همان‬ ‫امی ‌نالسـلطان ایـن نظامنامـه را بـه انجمـن ولایتـی‬
‫امیـد انتخـاب شـدند‪ .‬زنـان و مـردان ایـن شـهر بـه آنـان‬ ‫زمـان‪ ،‬برخـی از زنـان و مـردان بـه ایـن مسـئله اعتـراض‬ ‫اصفهـان فرسـتاد و حـدود یـک سـال پـس از امضـای‬
‫اعتمـاد کردنـد تـا تحقـق خواسـت ‌ههای خـود را از آ ‌نهـا‬ ‫کردنـد؛ امـا هیـچ حقـی بـه آنـان داده نشـد‪ .‬قانـون‬ ‫فرمـان مشـروطیت در ‪۱۳۲۵‬ق‪ ،‬مقدمـات تشـکیل‬
‫بخواهند‪ .‬امید که پاسـ ‌خگوی مردم و رسـان ‌هها باشند‪.‬‬ ‫انجم ‌نهـای ایالتـی و ولایتـی در اولیـن دورۀ مجلـس‬ ‫ان«انججمـمـن بنلن ّدظیــاره»دتر اشـصکفیهـلاوندفررامهـحاملشـتد‪.‬شـبهدریـ‪ ،‬اننتترختایبــابت‪،‬‬
‫هرچنـد بـه اسـتثنای مهنـدس فریـده روشـن‪ ،‬ارتبـاط‬ ‫شـورای ملـی بـه منظـور تشـکیل شـوراهای اسـتان و‬ ‫برگزارشـد و نتایـج در عمـارت چهلسـتون خوانـده شـد‪.‬‬
‫برقرار‌کردن با دیگر خان ‌مها دشوار بود‪ .‬بارها با خان ‌مها‬ ‫شهرستان به تصویب رسید‪ .‬طبق لایحۀ انجم ‌نهای‬ ‫از هرکـدام از محالت نوزد ‌هگانـۀ شـهر‪ ،‬یـک نفـر انتخـاب‬
‫نـدا واشـیان ‌یپور و دکتـر شـیرین طغیانـی تمـاس گرفتـه‬ ‫ایالتـیوولایتـی کـهدر هیئـتدولتبهتصویبرسـید‪،‬‬ ‫شد که اسامی آ ‌نها در روزنامۀ «انجمن مقدس ملی»‬
‫شـد؛ ولـی متأسـفانه هی ‌چیـک پاسـ ‌خگو نبودنـد‪ .‬مـا بـه‬ ‫بـه زنـان حـق رأی داده شـده اسـت‪ .‬برخـی علمـا بـا‬ ‫آمـده اسـت‪.‬‬
‫منتخبینـی نیـاز داریم که خواسـت ‌ههای به حـق مردم‪،‬‬ ‫طـرح حـق رأی بـه زنـان و ایـن لایحـه مخالفـت کردنـد‬ ‫در سـال ‪۱۳۰۹‬ش‪ ،‬قانـون بلدیـ ‌ه بازنگـری شـد و‬
‫ب ‌هخصـوص زنـان را بشـنوند و در جهـت تحقـق آن گام‬ ‫وتصویـ ‌بایـنلایحـهرادسیسـۀخطرنا کیبرایلطمه‬ ‫انجم ‌نهـای بلـدی بـا نظـارت شـدید وزارت کشـور‬
‫زدن به اسلام و روحانیت خواندند‪ .‬سرانجام در ششم‬ ‫دوباره آغاز به کار کردند‪ .‬بدین ترتیب‪ ،‬تا حدود زیادی‬
‫بردارند‪.‬‬ ‫اسـتقلالایـنانجم ‌نهـا گرفتـهشـد؛بدی ‌نگون ‌هکهحق‬
‫گـروه تاریـخ ماهنامـۀ بـرای فـردا در شـمارۀ هجدهـم بـه‬ ‫بهمـ ‌ن مـاه ‪ 1341‬حـق رأی زنـان بـه تصویـب رسـید‪.‬‬ ‫انتخـاب شـهردار از آ ‌نهـا سـتانده شـد و نیـز مصوبـات‬
‫پرونـدۀ انجمـن شـهر و بلدیـۀ اصفهان پرداخته اسـت‪.‬‬ ‫َآببـْیـیاَانپُهیــت ْرمووز َروویاِیاـمناَّقمـااتل َرمَزبْقاَخنتاسلُاهفــلْممی ُیی ْهن ِدفمرُقـچـسوـ َواننل» «‪َ۷‬مو‪َ۵‬أجْ‪۳‬لمـُ‪۱‬ر ُوهـبْسامت ُوشـشـجوورَ‌هرابـهىی‬ ‫آ ‌نهـا م ‌یبایسـت بـه تصویـب وزارت داخلـه برسـد‪.‬‬
‫خوانـدن پرونـدۀ پیـ ‌ش رو‪ ،‬مـا را بـا تاریـخ انجمـن شـهر‬ ‫اسلامی کار خود را آغاز کرد؛ انتخابات دورۀ اول شورای‬ ‫انجمـن بلدیـۀ اصفهـان‪ ،‬همچـون انجم ‌نهـای دیگـر‬
‫و بلدیـۀ اصفهـان آشـنا م ‌یکنـد‪ .‬امیـد کـه ایـن پرونـده‪،‬‬ ‫شـهروروسـتادر ‪ ۷‬اسـفند‪ ۱۳۷۷‬برگزار شـد‪.‬بازهمزنان‬

‫توجـه علاق ‌همنـدان و پژوهشـگران را جلـب نمایـد‪.‬‬

‫| شمارزنانومرداننمایندهدرپنجدورهازشوراهایاسلامیشهراصفهان |‬

‫تعداد زنان راه یافته‬ ‫تعداد مردان راه یافته‬ ‫زمان انتخابات‬ ‫دوره‬
‫‪0‬‬ ‫‪11‬‬ ‫‪ ۷‬اسفند ‪۱۳۷۷‬‬ ‫اول‬
‫‪0‬‬ ‫دوم‬
‫‪0‬‬ ‫‪ ۹‬اسفند ‪11 ۱۳۸۱‬‬ ‫سوم‬
‫‪1‬‬ ‫چهارم‬
‫‪2‬‬ ‫‪ ۲۴‬آذر ‪11 ۱۳۸۵‬‬ ‫پنجم‬

‫‪ ۲۴‬خرداد ‪20 ۱۳۹۲‬‬

‫‪ ۲۹‬اردیبهشت ‪13 ۱۳۹۶‬‬

‫دوره‬ ‫شغل‬ ‫| نمایندگانزندرشورایشهراصفهان |‬ ‫تاریخ تولد و زادگاه‬ ‫نام و نام‌خانوادگی‬
‫چهارم‬ ‫عضومرکزپژوه ‌شهایشورایشهروسوابق‬ ‫مدرك تحصیلی‬ ‫‪ -۱۳۶۱‬اصفهان‬ ‫ندا واشیان ‌یپور‬
‫پژوهشی‪،‬فرهنگیواجراییدرصد‌ا ‌وسیما‬
‫پنجم‬ ‫رئیسادارۀامور آموزش‪،‬پژوهشوبرنام ‌هریزی‬ ‫کارشناس ارشد مدیریت فرهنگی‬ ‫‪ -۱۳۴۸‬آباده شیراز‬ ‫فریده روشن‬
‫پنجم‬ ‫ادارۀ کلآموزشفن ‌یوحرف ‌هایاستاناصفهان‬ ‫‪ -۱۳۵۱‬اصفهان‬ ‫شیرین طغیانی‬
‫دانشجوی دکتری مدیریت آینده پژوهی‬
‫استادیار دانشگاه آزاد‬ ‫دکترای مهندسی شهرسازی‬

‫‪ 26‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫نگاهی به انجمن بلدیۀ اصفهان در گذر تاریخ‬

‫بلدیۀ اصفهان جسمی بدون روح‬

‫م ‌یکرد؛مثل ًا‬ ‫‪-1‬رسیدگیبهشکایاتمردم‬ ‫و مشـکلات فزاینـدۀ شـهر اصفهـان‪ ،‬انجمـن ولایتـی ایـن‬ ‫بـا گسـترش شـهرها و پیچیدگـی‬
‫پی‬ ‫در‬ ‫بلدیه به شـکایات مردم رسـیدگی‬ ‫شهررابرآنداشتتاسیاستتشکیلانجمنبلدیهرادر‬ ‫ارتبا ‌طهـای اجتماعـی‪ ،‬تأسـیس‬
‫شکایتمردماز فروشندگانمنطقۀجلفا کهاجناس‬ ‫نهـادی بـرای ادارۀ شـهرها ضـروری‬
‫را مطابـق نـرخ موردنظـر ادارۀ بلدیـه نم ‌یفروختنـد‪،‬‬ ‫پیـش گیـرد‪.‬ازعوامـلمؤثـردرایجادتشـکلبلدیه‪:‬‬ ‫م ‌یشـود‪ .‬طـرح تأسـیس بلدیـه‬
‫‪-1‬وضععمومیشهرومسئلۀحف ‌ظالصحهوجم ‌عآوری‬ ‫ازجملـه مـواردی بـود کـه پـس از‬
‫حکمـیازطـرفانجمـنصادرشـد کـهبایداجنـاسرا‬ ‫برقراریمشروطهدرمجلسشورای‬
‫بهنرختعیی ‌نشدهاز طرفانجمنبفروشند(انجمن‬ ‫زبال ‌ههایشهراصفهان؛‬ ‫ملـی مطـرح شـد‪ .‬بعـد از مذا کـرات‬
‫بلدیـه‪ ،‬س‪ ،1‬ش‪.)3:8‬‬ ‫‪-2‬ایجادشغلبرای کم کردنجرموجنایت؛‬ ‫طولانـی سـرانجام قانـون بلدیـه در‬ ‫شهرزاد‬
‫‪-3‬گرانیوب ‌یکیفیتینان(توتکاروبیطرفان‪)93:1390،‬؛‬ ‫محمد ‌یآیین‬
‫‪ -4‬نبود قانون مدون و نظارت بر امور فروشندگان‪.‬‬
‫‪ -2‬ایجـاد روزنامـه بـرای انتشـار مذاکـرات انجمـن‬ ‫کارشناس ارشد ‪ 108‬مـاده در بیسـتم ربی ‌عالثانـی‬
‫بلدیـه‬ ‫درخواس ‌تهایروزنام ‌ههاازانجمن‬ ‫تاریخ ایران ‪1325‬ق‪1907/‬مبـهتصویـبرسـید‬
‫بلدیه‬ ‫(چلونگـر‪.)11 :1388 ،‬‬
‫نیـاز بـه گسـترش اخبـار و اطلا ‌عرسـانی‪ ،‬انجمـن را بـر‬ ‫یکیاز اهدافاصلیانقلابمشروطهتوجهبهنظرمردم‬
‫آن داشـت تـا بـا مدیریـت میـرزا نورالدیـن مجلسـی‪،‬‬ ‫پساز تأسیسانجمنوادارۀبلدیه‪،‬درخواس ‌تهای‬ ‫بـاایجـادنهادهـایمدنـیبـود‪.‬انجمـنبلدیـه‪،‬بـا کارکـرد‬
‫صاح ‌بامتیاز نشریۀ«فرجبعداز شدت»‪،‬نامروزنامه‬ ‫ویـژۀ روزنام ‌ههـا هـم مطـرح شـد‪ .‬روزنامـۀ اصفهـان‬ ‫اجتماعـی خـود‪ ،‬یـک نهـاد مدنـی مرد ‌مسـالار بـه شـمار‬
‫رابه«انجمنبلدیه»تغییردهدوآنرابهیکیاز ارکان‬ ‫پـس از بیـان تبریـک بـه مناسـبت تأسـیس بلدیـه‪،‬‬ ‫م ‌یآمد‪.‬روزنامۀناقوراعتقادداشتتازمانی کهایننهاد‬
‫خبررسـانیانجمـنمبـدل کنـد‪.‬پسازتوقیفانتشـار‬ ‫درخواس ‌تهایخودراازانجمنبهاینترتیبمطرح‬ ‫ب ‌هطـورصحیحشـکلنگیـرد‪،‬رفاهوپیشـرفتدرصنعت‬
‫آن‪،‬روزنامۀ«بلدیهاصفهان»بهمدیریتعباسخان‬ ‫و تعالـی کشـور بـه وقـوع نخواهـد پیوسـت (ناقـور‪ ،‬س‪،1‬‬
‫شـیری دهکردی تأسـیس شـد (انجمـن بلدیـه‪ ،‬س‪،1‬‬ ‫کرد‪:‬‬ ‫ش‪ .)5 :2‬بـه همیـن دلیـل‪ ،‬نماینـدگان مجلـس شـورای‬
‫‪-1‬افرادی کهباچوباشیایچوبیدرستم ‌یکردند‪،‬‬ ‫ملـی بـرای رشـد اجتماعـی و اقتصـادی کشـور‪ ،‬خواهـان‬
‫ش‪.)1 :4‬‬ ‫در مکا ‌نهـای عمومـی بـه شـغل خـود نپردازنـد؛ زیـرا‬ ‫نفـوذ و گسـترش قـدرت مـردم در امـور شـهری بودنـد و‬
‫یکـی دیگـر از روزنام ‌ههـای آن عصـر‪« ،‬زاینـد ‌هرود»‬ ‫وسـایلآ ‌نهاامکانآسیبرسـاندنبهمردموعابران‬ ‫قانـون انجمـن بلـدی را تدویـن و تصویـب کردنـد؛ زیـرا‬
‫نـام داشـت کـه مختـص بـه بلدیـۀ اصفهـان نبـود؛‬ ‫تصـور م ‌یکردنـدبـاتشـکیلانجم ‌نهـایبلـدیمرکـباز‬
‫امـا صفح ‌ههایـی از آن بـه اخبـار و مذا کـرات انجمـن‬ ‫راداشـت؛‬ ‫نمایندگانهرمنطقه‪،‬قدرتمشروطهدرشهرهاافزایش‬
‫اختصـاص داشـت‪ .‬ایـن روزنامـه در سـال ‪1327‬ق‬ ‫‪-2‬حیوانـاتبارکـشیـاقبـلاز طلـوعآفتـابواردشـهر‬ ‫م ‌ییابـد‪( .‬ملـ ‌کزاده‪1383،‬؛ ج‪ .)596:3‬بعـد از انقالب‬
‫تأسـیسشـدوادارۀآنرامعی ‌نالاسالمخوانسـاریبر‬ ‫شـوندیـاپشـتسـرهمقـراربگیرند کـهدر کوچهوبـازار‬ ‫مشـروطه‪ ،‬انجم ‌نهـا بـا طبقـات مختلـف مـردم ارتبـاط‬
‫عهـده داشـت (صـدر هاشـمی‪ ،1362 ،‬ج‪.)3-2 :3‬‬ ‫برقرارم ‌یکردند‪.‬اغلباینانجم ‌نهابهاصنافیامشاغل‬
‫سـد معبـر نشـود (اصفهـان‪ ،‬س‪ ،1‬ش‪.)24:1‬‬
‫‪-3‬تعییننرخارزاقومایحتاجشهریوجلوگیریاز‬ ‫مختلـف‪ ،‬ولایـات و محل ‌ههـای شـهر بسـتگی داشـتند و‬
‫احتکارو گرانیآن‬ ‫فعالی ‌تهایبلدیه‬ ‫هدفخودرادفاعازمشروطهومجلساعلاممی کردند‪.‬‬
‫این انجمن ها به انجمن های سیاسی و ایالتی و ولایتی‬
‫تعدادیازنمایندگانانجمنازوثی ‌قالملکانصاری‪،‬‬ ‫مـردم از قوانیـن و فعالی ‌تهـای بلدیـه اسـتقبال‬ ‫تقسیممیشدند‪.‬انجمنولایتیاصفهانرابطانجمن‬
‫رئیسانجمنپرسیدند کهعلتنگرانیمردماز کمبود‬ ‫م ‌یکردنـد؛ب ‌هطـور‌مثـال‪،‬زمانـی کـهانجمنحکـم کرد‬ ‫بلدیهومجلسبود(ورهرام‪.)559:1385،‬وضععمومی‬
‫مردمدرخان ‌ههاچراغنصب کنند‪،‬مردمباکمالمیل‬

‫چـراغ گذاشـتند‪.‬‬

‫‪27‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫اصفهـان از ایـن مقـدار تولیـد بـه ‪ 500‬مـن م ‌یرسـید‬ ‫اعمـال خالف‪.‬‬ ‫و گرانیارزاقچیسـت؛درحال ‌یکهدرشـهرارزاقفراوان‬
‫(عیسـوی‪.)370:1362،‬پنبـهنیـزاز اقالممهمـیبود‬ ‫‪-6‬مرمتآثارتاریخی‬ ‫استواوعلتترسواضطرابمردمر‌اصاحبانارزاق‬
‫کـهبلدیـهاز مالیـاتآنتأمیـندرآمدم ‌یکـرد(انجمن‬ ‫تعمیـر و مرمـت میـدان نق ‌شجهـان از مه ‌متریـن‬ ‫عنـوان کـرد کـهدر شـهراصفهـانشـایعه کـردهبودنـد‬
‫اقدا ‌مهـایانجمـنبلدیـهدرزمینـۀحفظومرمـتآثار‬ ‫امـکانافزایـشقیمـتارزاقوجـوددارد‪.‬ناظ ‌رالاطبـاء‬
‫مقـدس ملـی اصفهـان‪ ،‬س‪ ،2‬ش‪.)3 :14‬‬ ‫تاریخیبهشمارم ‌یرود(ندایوطن‪،‬س‪،2‬ش‪.)4:4‬‬ ‫معتقـدبـود کـهبلدیـهبایـداز احتـکار ارزاقجلوگیـری‬
‫‪-7‬مقابلهبا گرا ‌نفروشیو ک ‌مفروشی‬ ‫کنـد؛زیـراایـنمسـئلهباعـث کمیـابشـدنجنـسو‬
‫وضعیت بلدیۀ اصفهان‬ ‫‪-8‬تأسیسصندوقخیریه‬ ‫اختاللدر امـرنـانم ‌یشـدومایـۀرنـجمسـتمندانرا‬
‫هـدف ایـن صنـدوق جمـ ‌عآوری کم ‌کهـای نقـدی‬ ‫فراهمم ‌یکرد‪.‬رئیسبلدیهمخالفتشکیلجلسهبا‬
‫در شورایچهاردهنفرهاز وکلایبلدیهطبقرأیا کثر‬ ‫بـرای تأسـیس مـدارس فقـرا و سـاخت بیمارسـتان و‬ ‫صاحباناجناسبوده‪،‬زیرابهنظراوهرگاهجلس ‌های‬
‫نمایندگان‪،‬تصویبشد کهشعب ‌ههایبلدیهازقبیل‬ ‫کمـک بـه ایتـام بـود (انجمـن بلدیـه‪ ،‬س‪ ،1‬ش‪.)4:8‬‬ ‫در بـاب نـان تشـکیل م ‌یشـد‪ ،‬بیشـتر سـبب افزایـش‬
‫تنظیفیـه‪ ،‬احتسـابیه و احصائیـه و‪ ...‬ب ‌هعلـت کافـی‬ ‫‪-9‬نمر ‌هگذاریخان ‌هها‬ ‫قیمـتنـانشـدهبـود(زاینـد ‌هرود‪،‬س‪،2‬ش‪1:5‬و‪.)4‬‬
‫نبـودنمالیـهومقـروضبـودنبلدیـه‪،‬ب ‌هطـور موقت‬ ‫منظـور از نمر ‌هگـذاری خان ‌ههـا‪ ،‬همـان پلا ‌کبنـدی‬ ‫مورددیگریاز مذا کراتانجمنبلدیهدربارۀ گوشت‬
‫تعطیلشوندوادارۀبلدیهباهمانچهار نفراعضای‬ ‫منازل مسـکونی اسـت (ندای وطن‪ ،‬س‪ ،2‬ش‪.)4 :4‬‬ ‫بـود کـهپـساز مذا کـرهبـااعضـایانجمـنولایتـیقرار‬
‫رسمیباقیبماند‪.‬همچنینقرار براینشد کهفقط‬ ‫‪-10‬جلوگیریازساخت کالاهایتقلبی‬ ‫شـدچندنفراز مغاز ‌هداران گوش ‌تفروشـی‪ ،‬گوشـترا‬
‫بهامور مهمشهراصفهانبپردازندتااز مخارجبلدیه‬ ‫برای نمونه‪ ،‬خات ‌مسازها به بلدیه شکایت کردند که‬ ‫در سـال‪،‬بهقیمتثابتبفروشـندوماهیدهتومان‬
‫کاستهشود‪ .‬گرچهبرخینمایندگانبلدیهباتعطیل‬ ‫آین ‌هسـازها کاغذهایـیبـهنقشخاتـمبـررویآین ‌هها‬ ‫بابت حقوق پلیس به ادارۀ نظمیه بدهند تا هم فقرا‬
‫شـدن ادار ‌ههـای وابسـته ب ‌هدلیـل کمبـود بودجـه‬ ‫م ‌یچسبانندوارزانم ‌یفروشندومردمروستاهاهم‬ ‫بتواننـدمایحتـاجخـودرابـاآرامـشخیـالتهیـه کنند‬
‫مخالـفبودند‪،‬ایـنادار ‌ههاب ‌هدلیلناتوانیبلدیهدر‬ ‫تشـخیص نم ‌یدهند و صنعت خات ‌مسـازی منسـوخ‬ ‫و هـم از محـل درآمدهـا‪ ،‬حقـوق پلیـس فراهـم شـود‬
‫ادارۀامور شهرومشکلاتشدیدمالیتعطیلشدند‬ ‫شـدهاسـت؛ازای ‌نروادارۀبلدیهشـوراییتشکیلداد‬
‫وقوانینـیوضـع کردتاجلویتقلبرابگیرد(انجمن‬ ‫(زاینـد ‌هرود‪ ،‬س‪ ،2‬ش‪1 :6‬و‪.)2‬‬
‫(زاینـد ‌هرود‪ ،‬س‪ ،3‬ش‪3 :2‬و‪.)4‬‬ ‫بلدیـه‪ ،‬س‪ ،1‬ش‪.)4 :8‬‬ ‫‪-4‬تشکیلنیرویپلیس‬
‫روزنامـۀ«زاینـد ‌هرود»در مطلبیدر شـمارۀ‪،32‬سـال‬ ‫‪-11‬سرشمارینفوس‬
‫دوم‪ ،‬صفح ‌ههـای اختصاصـی مربـوط بـه اقدامـات‬ ‫از طریـق سرشـماری نفـوس‪ ،‬انجمـن م ‌یتوانسـت‬ ‫کدخدایـان و داروغ ‌ههـا بـه دلیـل پرداخـت نشـدن‬
‫بلدیـهراحـذف کردونوشـت‪:‬بلدیـۀاصفهانتبدیل‬ ‫ارزاق موردنیـاز مـردم را در زما ‌نهـای مختلـف بـرآورد‬ ‫مواجـب‪ ،‬دسـت ‌هجمعی اسـتعفا کردنـد‪ .‬حا کـم شـهر‬
‫به جسـمی بدون روح شـده اسـت‪ .‬انجمن بلدیه به‬ ‫کند و از وقوع قحطی و گرانی ناشـی از کمبود گندم و‬ ‫اصفهـان در پیامـی بـه انجمـن ولایتـی اعالم کـرد کـه‬
‫دلیـل پیشـرفت نداشـتن امـور‪ ،‬تشـکیل نم ‌یشـود‪.‬‬ ‫ارزاقیااحتکارآ ‌نهاجلوگیری کندوقرارشدازطریق‬ ‫داروغ ‌ههـای محالت‪ ،‬بـه دلیـل کـم بـودن مواجـب از‬
‫وظیفـ ‌همربـوطبـهامـروکالت کـهبرعهـدۀآ ‌نهاتعلق‬ ‫کارمنـدان ادارۀ بلدیـه‪ ،‬اعلا ‌نهایـی بـه دیوارهـای‬ ‫عهـدۀتأمیـنامنیـتشـهربرنم ‌یآینـدوخـوباسـت‬
‫گرفتـه بـه آ ‌نهـا اجـازۀ فتـور و سسـتی نم ‌یدهـد‪.‬‬ ‫محالت مختلـف بچسـبانند و بـه مـردم اطالع داده‬ ‫ایـن امـر بـه ادارۀ بلدیـه سـپرده شـود (انجمـن مقدس‬
‫هی ‌چوقـت قیمـت ارزاق بـه ایـن گرانـی نبـوده اسـت‪.‬‬ ‫شـود (انجمـن بلدیـه‪ ،‬س‪ ،1‬ش‪.)4 :14‬‬ ‫ملـی اصفهـان‪ ،‬س‪ ،2‬ش‪ .)6 :2‬پـس از وا گـذاری‬
‫نزدیـک بـه سـی نفـر نماینـدۀ بلدیـه چنـان غیرفعـال‬ ‫امنیت شـهر به بلدیه‪ ،‬مسـتبدان دزدان را به تخریب‬
‫و عاجـز هسـتند کـه نـه از عهـدۀ انجـام وظایـف خـود‬ ‫درآمدهای انجمن بلدیه‬ ‫تشـویقم ‌یکردنـدتـااعتبار سـازمانبلدیـهراتضعیف‬
‫برم ‌یآیند و نه م ‌یتوانند مشکلات خود را به موکلین‬ ‫کنند (انجمن مقدس ملی اصفهان‪ ،‬س‪ ،2‬ش‪.)3 :4‬‬
‫خـود توضیـح دهنـد و در مقـام رفـع موانـع برآینـد‪.‬‬ ‫انجمـن بلدیـه در تاریـخ ‪1325‬ق از مجلـس شـورای‬ ‫باوجوداین کارشکن ‌یها‪،‬امنیتشهرپساز تأسیس‬
‫«مگـرنم ‌یداننـد کـههـرزحمتی کـهاز ب ‌یترتیبـیامور‬ ‫ملـی مح ‌لهایـی را بـرای تأمیـن بودجـۀ بلدیـه‬ ‫نیـرویپلیـسمردمیارتقایافتتاحدی کهبه گفتۀ‬
‫معاشـیه بـه اهالـی وارد آیـد‪ ،‬آ ‌نهـا مسـئول و شـریک‬ ‫درخواسـت کـرد؛ازجملـهدرآمـدمیـدانقدیم‪،‬تعرفۀ‬ ‫کتـاب نارنجـی‪ ،‬تشـکیل نیـروی پلیس‪ ،‬حتـی موجب‬
‫ورود آن زحمـت هسـتند‪ .‬پـس سـکوت تـا کـی؟‬ ‫تریـا ک‪ ،‬تنبا کـو‪ ،‬پوسـت‪ ،‬صابـون و مغـز و برنجـی کـه‬ ‫پاییـن آمـدن نـرخ ارزاق شـد (کتـاب نارنجـی‪،1366 ،‬‬
‫تغافـلتـاچند؟یااز وکالتاسـتعفایـابهوظائفخود‬ ‫بـه خـارج فرسـتاده م ‌یشـد و کرایـۀ کالسـکه و گاری‪.‬‬
‫عمـلنماینـدوبیـشاز ایـنموکلینخـودراحیـرانو‬ ‫همچنیـنبـازار پنبـهومغاز ‌ههـابـهادارۀبلدیـهوا گـذار‬ ‫ج‪167 :1‬و‪.)168‬‬
‫سـرگردان مگذارنـد‪( ».‬زاینـد ‌هرود‪ ،‬س‪ ،2‬ش‪.)6 :32‬‬ ‫در یکیاز جلس ‌هها‪،‬بلدیهبرایمبارزهبااحتکار ارزاق‬
‫شـد (توتـکار و بیطرفـان‪.)114 :1390 ،‬‬ ‫و گنـدم‪،‬طبـقحکـمانجمـنولایتـیشـهراصفهـان‪،‬‬
‫سخن پایانی‬ ‫درآمـد قهو ‌هخان ‌ههـای واقـع در میـدان نق ‌شجهـان‬ ‫مجـازات نقـدی و چـوب زدن محتکـران را به مجازات‬
‫متعلـق بـه ادارۀ بلدیـه بـود و بـه مصـرف تعمیـر خـود‬ ‫حبساز سهساعتتاسهروز تغییرداد‪.‬شایدهمین‬
‫دورۀ اول مشـروطه پـس از بـه سـلطنت رسـیدن‬ ‫میـدان نق ‌شجهـان م ‌یرسـید‪ .‬پـس از تصویـب ایـن‬ ‫مسـئله دسـتاویزی بـرای اشکا ‌لتراشـی مسـتبدان‬
‫محمدعلـی شـاه بـا صعوبـت روبـ ‌هرو شـد‪ .‬در ایـن‬ ‫قانـون مغـاز ‌هداران‪ ،‬قهو ‌هخان ‌ههـای میـدان را از ادارۀ‬ ‫علیهنیرویپلیسبلدیهشدهبود(زایند ‌هرود‪،‬س‪،2‬‬
‫دورۀ کوتـاهمـردمبـهافـکار آزاد ‌یخواهانهومطالبات‬ ‫بلدیـه اجـاره کردنـد (انجمـن بلدیـه‪ ،‬س‪ ،1‬ش‪.)2:5‬‬
‫و حقـوق خویـش آشـنا شـدند‪ .‬انجمـن بلدیه نیز یک‬ ‫یکـی از منابـع مهـم درآمـد بلدیـه تعرفـۀ تریـا ک بـود‪.‬‬ ‫ش‪6 :7‬و‪.)7‬‬
‫نهـادمرد ‌مسـالاربـود کـهمـردمب ‌هطور مسـتقیمباآن‬ ‫تریـا ک در دورۀ قاجـار یکـی از مه ‌متریـن اقالم درآمـد‬ ‫‪-5‬رسـیدگی بـه وضع بهداشـت عمومـی و نظافت‬
‫در ارتباطبودندونقشمهمیرادر آنایفام ‌یکردند؛‬ ‫کشور بود‪.‬تولیدتریا کایراندر سال‪1869-1868‬م‬
‫اماسـرانجامبا کارشـکن ‌یهایحا کمیتاسـتبدادی‬ ‫در حـدود ‪ 15.500‬مـن شـاهی بـود و سـهم شـهر‬ ‫شهری‬
‫بـا شکسـت مواجـه شـد؛ امـا در همـان مـدت کوتـاه‬ ‫اهداف بلدیه در این زمینه عبارت بود از‪:‬‬
‫موجـب افزایـش دانـش سیاسـی مـردم شـد؛ مـردم به‬ ‫تأسـیسادارۀمخصـوصبـا کارگـزارانبسـیار‪،‬بـرای‬
‫نقشخوددر جامعۀمدنیآ گاهشدندوبهحکومت‬
‫رسـیدگی به بهداشـت عمومی شـهر؛‬
‫قانـون و ارزش اجـرای قانـون پـی بردنـد‪.‬‬ ‫حف ‌ظالصحـۀ عمومـی و جلوگیـری از بـروز‬
‫منابعدر دفترماهنامهموجوداست‪.‬‬
‫بیمار ‌یهـای مختلـف؛‬
‫ایجـاد کارآفرینـی بـرای افـراد بیـکار و جلوگیـری از‬

‫‪ 28‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫اندر حکایت شکایت انجمن ولایتی اصفهان به مجلس شورای ملی‬

‫اموراصفهانرادرخورملاحظهنم ‌یدانند‬

‫صـدور فرمـان مشـروطه آغـاز‬
‫فصـلنوینـیبـود کهبرشـهرهای‬
‫گونا گـون ب ‌هویـژه اصفهـان‌تأثیـر‬
‫گذاشت‪ .‬مردم اصفهان با تجمع‬
‫در منزلآقانجفـیاز صدورفرمان‬
‫الهاملطفی مشـروطه اسـتقبال کردنـد‪.‬‬
‫باوجود خـودداری ظ ‌لالسـلطان‬
‫و تأخیـر چندماهـه‪ ،‬تالش بـرای‬ ‫کارشناس ارشد‬
‫اجـرای نظامنامـۀ انتخابـات‬ ‫تاریخ‬

‫مجلـس بالاخـره نتیجـه داد و‬
‫انجمـن ولایتـی اصفهـان در ‪۴‬‬
‫ذ ‌یالقعـده ‪ ۱۳۲۴‬متولـد شـد‪ .‬پـ ‌سازآن‪ ،‬ب ‌هتدریـج‬
‫نمایندگاناصفهاندر دورۀاولمجلسشـورایملی‬
‫انتخـاب شـدند‪ .‬از اولیـن سـاعات شـروع کار انجمـن‬
‫ولایتـیوپـساز برگـزاریانتخابـاتواعـزامنماینـدگان‬
‫اصفهـان‪،‬مراجعـۀفو ‌قالعـادۀمـردمبـهانجمـنبـرای‬
‫پیگیـری خواسـت ‌ههای فـردی و محلـی و صنفـی آغـاز‬
‫شـد‪.‬‬
‫بـه نظـر م ‌یرسـد نـگاه عمـوم مـردم‪ ،‬حتـی اعضـای‬
‫انجمن‪،‬بهانجمنولایتیبراینمحور استوار بود که‬
‫انجمنشـعب ‌هایازعدال ‌تخانۀدرخواسـتیعمومدر‬
‫ازآنجاکـه وزارت داخلـه جـواب ایـن تلگـراف را نـداد‪،‬‬ ‫بنابرایـن مـردم ب ‌هجا ‌نآمـده از اسـتبداد‪ ،‬کـه بـرای‬ ‫جریان مشروطه است‪ .‬به عبارت دیگر‪ ،‬تلقی عام این‬
‫مجلـسشـورایملیبـاهدفپیگیریخواسـت ‌ههای‬ ‫پاسـ ‌خگوییدعـاویانباشـتۀسـالیان‪،‬راهـینـویافتـه‬ ‫بود کهمجلسعدال ‌تخانۀمرکزیاستوانجم ‌نهای‬
‫انجمـن ولایتـی اصفهـان نامـ ‌های بـه وزارت داخلـه‬ ‫بودند‪،‬یکسرهمطالبۀعدالتم ‌یکردندوایجادعدلیه‬ ‫ولایتیشـعب ‌هایاز آنبهحسـابم ‌یآیند‪.‬ب ‌ههرحال‪،‬‬
‫فرسـتاد و خواسـتار آن شـد کـه وزارت داخلـه هرچـه‬ ‫از خواسـت ‌ههای آ ‌نهـا بـود‪ .‬هرچـه ایـن رونـد کندتـر و‬ ‫از ایـن زمـان سـیل مکاتب ‌ههـا‪ ،‬تظل ‌مخواه ‌یهـا‪،‬‬
‫زودتـرجـوابنامـۀانجمناصفهانرابفرسـتندومانع‬ ‫نارسـاتر م ‌یشـد‪ ،‬سـیل مراجع ‌ههـا و نام ‌هنگار ‌یهـا و‬ ‫دادخواه ‌یهاونام ‌هنگار ‌یهاب ‌هسویانجمنوب ‌هتبع‬
‫ازایـنشـود کـهوضعیـت کنونیومسـاعدتاصفهان‬ ‫آن مجلـس شـورای ملـی سـرازیر شـد‪ .‬آنچـه ایـن رونـد‬
‫عریض ‌ههـا ب ‌هسـوی تهـران افزو ‌نتـر م ‌یشـد‪.‬‬ ‫راب ‌هشـدتتقویـت کـرد‪،‬اختاللتدریجـیدر اوضـاعو‬
‫بـههـمبریزد‪.‬‬ ‫درایـنمجـالهفـتبـرگسـندرابررسـیم ‌یکنیـم که‬ ‫ناتوانیروزافزوندولتمرکزیازپیگیریخواست ‌ههای‬
‫مجلـس شـورای ملـی همچنیـن نامـ ‌های بـه انجمـن‬ ‫بهما ‌ههایذ ‌یالقعدهوذ ‌یالحجه‪،1328‬یعنیچهار‬ ‫عمومـیواز آنمه ‌متـرناتوانـیمالـیبـود‪.‬در کنـار ایـن‬
‫ولایتـی اصفهـان فرسـتاد و خواسـت ‌ههای آن را برحـق‬ ‫سال بعد از تشکیل انجمن ولایتی‪ ،‬مربوط است‪ .‬این‬ ‫وضعیـت نگرا ‌نکننـده‪ ،‬اختالف ب ‌هوجودآمـده بیـن‬
‫دانسـت و تأ کیـد کـرد کـه نماینـدگان بـر درسـتی ایـن‬ ‫اسـناددربرگیرنـدۀشـکایتانجمـناصفهـاناز وزارت‬ ‫مجلـس و دربـار و کارشـکن ‌یهای محمدعل ‌یشـاه و‬
‫داخلهاست‪.‬طبقایناسناد‪،‬اعضایانجمنولایتی‬ ‫قدرت گرفتن گرو ‌ههای کوچکوبزرگمحلیوقومی‪،‬‬
‫خواسـت ‌هها صحـه گذاشـت ‌هاند‪.‬‬ ‫اصفهـان در تلگرا ‌فخانـه حاضـر شـدند و بـرای رفـع‬ ‫بـاتمایالت گریـزازمرکـز‪،‬اوضـاعرامتشـن ‌جترم ‌یکرد‪.‬‬
‫در پـی نامـۀ مجلـس شـورای ملـی بـه وزارت داخلـه‪،‬‬ ‫بعضـی کاسـت ‌یها‪،‬ازجملـهمهمـاتقشـون‪،‬تلگرافـی‬
‫ایـنوزار ‌تخانـهنامـ ‌هایبهمجلسارسـال کـردوطی‬ ‫بـهوزارتداخلـهفرسـتادند‪.‬بعـداز گذشـتدوهفته‪،‬‬
‫آنجـوابداد کـهوزارتداخلـهب ‌ههی ‌چوجـهدر انجـام‬

‫‪29‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫پـسازیـکهفتـهوعـدهدادند کهدوسـاعتبهغروب‬ ‫و انجمـن آنجـا کـه مصـدر خدمـات اساسـی و عمـده‬ ‫مقاصـد انجمـن ولایتـی اصفهـان قصور نکـرده اسـت و‬
‫روز ی ‌کشـنبه حاضـر م ‌یشـوند‪ .‬براسـاس ایـن وعـده‪،‬‬ ‫بود ‌هانـد‪،‬بـهخواسـت ‌ههایآ ‌نهـاتوجـه کننـدوهرچـه‬ ‫اشـاره کرد کهبیشـترمطالباتآ ‌نهادرزمینۀمهمات‬
‫تـادوسـاعتاز شـب گذشـته‪،‬در تلگرا ‌فخانـهمنتظـر‬ ‫زودتـراقدامـاتلازمراانجامدهند‪.‬همچنینمجلس‬ ‫قشـونی بـوده و بـه وزارت جنـگ مربـوط اسـت کـه‬
‫بودیـم‪ .‬تـازه آن زمـان هـم دو نفـر معـاون فرسـتادند و‬ ‫شورایملینام ‌هایبهانجمنولایتیاصفهانفرستاد‬ ‫ب ‌هکـرارازایـنوزار ‌تخانهخواسـت ‌هایمبهخواسـت ‌ههای‬
‫مطالبب ‌ینتیجهماندوب ‌یخبررفتند‪.‬این ک ‌ملطفی‬ ‫و در آن توضیـح داد کـه دربـارۀ خواسـت ‌ههای انجمـن‬ ‫انجمـنرسـیدگی کنـد‪.‬وزارتداخلـهدرادامۀنامهنیز‬
‫توهی ‌نآمیـزی در حـق انجمـن اسـت و ن ‌هتنهـا بـه‬ ‫اصفهـان بـه هیئـت وزرا هشـدار داده اسـت و شـرح‬ ‫قیـد کـردآنچـهاز بابـتریاسـتسـوارۀامنیـهبـهوزارت‬
‫انجمـن اهمیـت نم ‌یدهنـد کـه تمـام امـور اصفهـان‬ ‫توضیحـاتوزارتداخلـهرابـرایانجمـنارسـال کـرد‪.‬‬ ‫داخلـهمربـوطبـود‪،‬انجـامدادیـموحسـینقل ‌یخانرا‬
‫را درخورملاحظـه نم ‌یداننـد‪ .‬ا گـر خدمـات و سـابقۀ‬ ‫محاسـ ‌بالدوله‪،‬نای ‌برئیـسانجمـناصفهان‪،‬بعـداز‬ ‫که شخصی لایق بود به ریاست امنیۀ اصفهان معین‬
‫انجمن بر آقایان عظام پوشـیده اسـت‪ ،‬بر امنای ملت‬ ‫دریافتتلگرافارسالیازمجلس‪،‬تلگرافیشکای ‌تآمیز‬ ‫کردیـم و فرسـتادیم‪ .‬وزارت داخلـه همچنیـن توضیـح‬
‫مخفـینیسـت‪.‬متأسـفانهغیـراز شـایا ‌نتوجهنبـودن‬ ‫دربـارۀب ‌یتوجهـیورسـیدگینکردنبهخواسـت ‌ههای‬ ‫داد کـها گـرشـکایتانجمـناصفهـاناز ایـناسـت کـه‬
‫موضـوع و اهمیـت نداشـتن اصفهـان‪ ،‬حضـور نیافتـن‬ ‫مـردماصفهـانبـهمجلـسفرسـتاد‪.‬اودر ایـننامـهبـا‬ ‫چـرا حضـوری جـواب تلگـراف را ندادیـم‪ ،‬در ایـن بـاب‬
‫وزرای عظـام را برچـه پایـ ‌های حمـل کنیـم‪ .‬در پایـان‬ ‫اشـارهبـهوعد ‌ههـایوزارتداخلـهوجـواببـهتلگراف‬ ‫هم کوتاهینشدهاستواقتدارالدوله‪،‬معاونرسمی‬
‫تلگـراف نیـز از مجلـس کـه آن را کعبـۀ آمـال ایرانیـان‬ ‫انجمـناصفهـان‪،‬بیان کرد کهانجمنبرحسـبمادۀ‬ ‫وزار ‌تخانهرابهتلگرا ‌فخانهفرستادیموباآ ‌نهاسؤال‬
‫‪ 102‬قانـونانجم ‌نهـا‪،‬یـکهفتـهقبـل‪،‬حضـور وزرای‬
‫خوانـدهاسـت‪ ،‬کسـبتکلیـف کـردهاسـت‪.‬‬ ‫داخلهومالیهوجنگرااستدعا کرد کهدربارۀمطالب‬ ‫وجـواب کـرد‪.‬‬
‫مذا کـره کنیـموحضوری کسـبتکلیف کنیـموخاطر‬ ‫بعـد از جـواب وزارت داخلـه‪ ،‬مجلـس شـورای ملـی‬
‫کتا ‌بنامه‬ ‫وزرارااز طرفاصفهانآسودهنگاهداریم؛اماباتأسف‪،‬‬ ‫نامـ ‌های بـه وزار ‌تخان ‌ههـای مالیـه و جنـگ و داخلـه‬
‫اسناد مجلس شورای ملی‪ ،‬دورۀ دوم‪ ،‬کارتن ‪ ،19‬پوشۀ ‪.1‬‬ ‫نوشتوتقاضا کرد کهبنابهاهمیتموقعیتاصفهان‬

‫‪ 30‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫نم ‌یشود؟‬ ‫بلدی در دورۀ پهلوی‬ ‫گزارشیاز انجمنهاینیم ‌هکار ٔه‬ ‫کارهای‬ ‫چرا‬

‫شهریتمام‬

‫تشکیل نخستین انجمن بلدی‬
‫در اصفهان به دوران مشروطیت‬
‫برم ‌یگـردد‪ .‬براسـاس قانـون‬
‫تشـکیل بلدی ‌ههـا‪ ،‬انجم ‌نهـای‬
‫بلدیـه از هـر محلـۀ اصفهـان‪ ،‬بـا‬
‫عبدالمهدی رأی مـردم تشـکیل م ‌یشـد؛ امـا‬
‫رجایی پانزدهسالآشفتگیدر مدیریت‬
‫کشـوری‪ ،‬کـه مصـادف شـدن بـا‬
‫اولآنراوخی ‌متـر‬ ‫کـجرنـد‪،‬گتقجرهیابنــًای‬ ‫دکترای تاریخ‬
‫کلیـۀ نهادهـای‬ ‫محلی‬

‫انتخابـی را از رونـق انداخـت و‬
‫مجلـسشـورایملـی‪،‬انجم ‌نهایایالتـیوولایتیو‬
‫نیـز انجم ‌نهـای بلدیـه همگـی خامـوش شـدند‪.‬‬
‫اعضایانجمنشهراصفهان‬ ‫نظـامنوپـایمدیریـتشـهری‪ ،‬کـهدر عصرمشـروطه‬
‫ازراستبهچپ‪:‬سیفپورفاطمی‪.‬عرفان‪.‬خواجوی‪.‬امینی‪.‬نیکپی‪.‬امامی‪ .‬کسائی‪.‬صحت‪.‬دائیجواد‬ ‫زویـبـاادت‪،‬أ كدریـقادلـفـرابوااعنطـبـار ایمـارخقتانیـاورانتوفبـرااپواشـنتبواهنشهـموررادهماـ ِیی‬

‫کمیسیون بلدی‬ ‫ایـنسـهنهـادخوا ‌هناخـواهبایکدیگراصطـکا کپیدا‬ ‫محلی‪ ،‬بنیاد نهاده شـد‪ ،‬پس از طی مراحل آزمون و‬
‫کردهونوعیآشفتگیوب ‌یتصمیمیرابهوجودآورده‬ ‫خطـادر دورۀرضاشـاه‪ ،‬گا ‌مبـ ‌هگامراهخـودراب ‌هسـوی‬
‫از اوایـل حکومـت رضاشـاه تـا سـال ‪ 1308‬اوضـاع‬ ‫بودنـد‪ .‬دورۀ رضاشـاه در واقـع عک ‌سالعملـی بـه ایـن‬ ‫مجامعـی کوچـک و ب ‌یاختیـار طـی کـرد‪ .‬ایـن مسـیر‬
‫بینابینـی برقـرار بـود؛ بدیـن شـکل کـه ادارۀ بلدیـه‬ ‫افـول شـامل کمیسـیون بلـدی‪ ،‬شـورای بلـدی و‬
‫وجـود داشـت؛ امـا در کنـار آن یـک مجلـس مشـورتی‬ ‫وضعیـت بـود‪.‬‬ ‫سـرانجام انجمـن بلـدی م ‌یشـد‪ .‬م ‌یتـوان گفـت‬
‫از معتمـدانمحالتبـهنـام«کمیسـیونبلـدی»نیـز‬ ‫امانکتۀظریفایناست کهدول ‌تهانم ‌یخواستند‬ ‫مجامـع نظـارت بـر بلدیـه همـان راهـی را رفتنـد کـه‬
‫تشـکیل م ‌یشـد‪ .‬اعضـای ایـن کمیسـیون را حا کـم‪،‬‬ ‫مجامعناظربربلدیهرابه کلیبرچینند‪.‬بدینسبب‬ ‫مجلـس شـورای ملـی در قالبـی بزر ‌گتـر م ‌یپیمـود‪.‬‬
‫از میـانطبقـاتمختلفشـهرتعیینم ‌یکـردونوعی‬ ‫کـه «متنفذیـن و سرشناسـان محلـی هم بـرای ایفای‬ ‫یعنـی هـر چـه زمـان م ‌یگذشـت‪ ،‬تمرکزگرایـی بیشـتر‬
‫نظارتبرعملکردبلدیهداشتونقشمشورتیبرای‬ ‫نقـش‪ ،‬ب ‌هعنـوان حلقـۀ اتصـال دولـت و جامعـه‪ ،‬بـه‬ ‫م ‌یشد؛پای ‌ههایاستبدادمرکزیاستحکامبیشتری‬
‫آنایفـام ‌یکـرد‪.‬رئیـسادارۀبلدیهرانیـزوزارتداخله‬ ‫نگ ‌هداریشهرهاعلاقهداشتندوبهدلیلپیوندهای‬ ‫م ‌ییافـتواز ایـنمجامـعنیـزسـلباختیـار م ‌یشـد‪.‬‬
‫کمن‌مبـصاـزودهبومب ‌یک‌ـیفرردو‪.‬غـخـیوبـدواددارکـۀهبلمدعیـمـهونل ًیاـزهتزیشـنک‌هیهلـااتی‬ ‫ارتباطـی بـا همشهریانشـان‪ ،‬راح ‌تتـر از دولـت‬ ‫ایـنسیاسـ ‌تهایتمرکزگـرامحصـولدوجریـانبود‪:‬‬
‫پرسـنلی آن از درآمدهـای آن بیشـتر م ‌یشـد‪ .‬آ ‌نقـدر‬ ‫م ‌یتوانسـتندزمینۀپذیرشقوانینوتسـهیلانجام‬ ‫ابتـدا بـه سرشـت حکومـت رضاشـاه برم ‌یگشـت کـه‬
‫کـهدر سـال‪1298‬شادارۀمالیـه‪،‬بـهجـایبلدیـه‪،‬به‬ ‫امـور مـردم را ایجـاد کننـد» (سـتوده‪ )282 :1390 ،‬از‬ ‫در تمامـی عرص ‌ههـای زندگـی‪ ،‬از اقتصـاد و اجتمـاع‬
‫تعمیـر بعضـی خیابا ‌نهـای شـهر اصفهـان مشـغول‬ ‫سـویدیگـردولـتسـعیم ‌یکـردبـاتشـکیلشـورایی‬ ‫تـا فرهنـگ و سیاسـت‪ ،‬نوعـی تمرکزگرایـی شـدید را‬
‫بـوده اسـت (اختـر مسـعود‪ ،‬ش‪ 13 ،1‬بهمـن ‪)1298‬‬ ‫کهوظیفۀنظارتبرعملکردبلدی ‌ههاراداشتهباشد‪،‬‬ ‫پیشـه خـود کـرده بـود؛ جریـان دوم درواقـع وا کنـش‬
‫یـاآ ‌نکـهبعضـیاشـخاص‪،‬بنابـهدلبستگ ‌یهایشـان‪،‬‬ ‫از کار بلدیـه و سالمت آن اطمینـان حاصـل کـرده‪ ،‬از‬ ‫یـاعک ‌سالعملجامعهوبازیگرانسیاسـیبـودبهدو‬
‫خیاباناطرافخانهیامحلۀخودراتعمیرم ‌یکردند؛‬ ‫نارضایت ‌یهـاوشـور ‌شهایاحتمالیجلوگیری کند‪.‬‬ ‫دههسیاستتمرکزگریزیوآشفتگیمدیریتی کهبعد‬
‫ب ‌هطور نمونه‪،‬سردار اشجعخیاباناطرافخان ‌هاش‬ ‫بـ ‌هدلیـل گسـتردگی کار بلدیـهواشـرافی کـهبـرزندگی‬ ‫از انقالبمشـروطیتبـر کشـور حا کـمشـد‪.‬چنا ‌نکـه‬
‫را سنگ و آهک و ریگ ریخته‪ ،‬سروسامان داد (اختر‬ ‫شهرنشـینان داشـت‪ ،‬در صـورت عملکـرد بـد یـا بـروز‬ ‫دیدیـم بـا انقالب مشـروطیت سـه نهـاد قدرتمنـد و‬
‫فسـاد مالـی در آن‪ ،‬ممکـن بـود پیامدهـای زیانبـاری‬ ‫قانونـی‪،‬مدیریـتشـهرهارابـرعهـده گرفتنـد‪:‬حا کم؛‬
‫مسـعود‪ ،‬ش ‪ 16 ،10‬فروردیـن ‪.)1299‬‬ ‫بـرای حکومت دربرداشـته باشـد‪ .‬پس حکومـت لازم‬
‫دیـد مجامعـی هرچنـد ب ‌یاختیـار در کنـار تشـکیلات‬
‫انجم ‌نهـای ایالتـی و ولایتـی؛ و انجم ‌نهـای بلدیـه‪.‬‬
‫بلدیـه وجود داشـته باشـد‪.‬‬

‫‪1.1‬اینمقالهبرگرفتهاز کتابای ‌نجانببهنام«بر ‌گهاییازتاریخاجتماعیاصفهانمعاصر»(جهاددانشگاهیاصفهان‪)1393،‬است‪.‬‬

‫‪31‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫تجهیزات شهرداری‬ ‫انجمن شهر ‪1347‬‬ ‫افتتاحپلفلزی‪.‬بهمنرضانیا‬

‫مـردمبسـیار كـم‌می‌كـرد‪.‬مطابـقیكـیاز تبصر ‌ههـای‬ ‫شـد‪ .‬حـالا تصـور م ‌ی‌كنیـد ایـن شـورا‪ ،‬كـه ا كثریـت‬ ‫تشکیل شورای بلدی‬
‫آن پس از هر رأ ‌یگیری ‌«عده انتخاب شـوندگان باید‬ ‫اعضایش را همان اعضای كمیسیون سابق تشكیل‬
‫‪ 2‬معیـن شـده‬ ‫در مـاده‬ ‫اپنـسـج بتر»ا؛بـرمثعـا ًلد ‌هاچـوی بنادشرـ مدـاكـدهه‬ ‫م ‌یدهـد‪ ،‬بـرای شـما چـه خواهـد كـرد؟» (اخگـر‪،‬‬ ‫در حوزۀمدیریتشـهریدر سـال‪1308‬شتغییراتی‬
‫تعـداد اعضـای‬ ‫نامبـرده‬ ‫رخ داد‪« .‬نظا ‌منامـه موقتـی شـورای بلـدی» بـه‬
‫ش‪ 10 ،188‬شـهریور ‪)1308‬‬ ‫تصویـب دولـت رسـید و آن را بـه حـکام شـهرها ابالغ‬
‫انجمـنبلـدیاصفهـان‪ 9‬نفـرپی ‌شبینـیشـده‪،‬اول‬ ‫کرد‪.‬براسـاسایننظا ‌منامهیکشـورایپنجنفرهدر‬
‫بایـد‪ 45‬نفـرلیسـتانتخا ‌بشـدگانبـهوزارت كشـور‬ ‫تشکیلانجم ‌نهایقانونیبلدی‬
‫معرفـی‌م ‌یشـدند «تـا عـده لازم از میـان منتخبیـن‬ ‫شـهرهایبـزرگانتخـابم ‌یشـد‪.‬نحوۀانتخـابهم‬
‫در ‪ 30‬اردیبهشـت ‪ 1309‬تحـول مهمـی اتفـاق افتـاد‬ ‫ای ‌نگونهبود کهحا کماز میانطبقات گونا گونشهر‬
‫تعیین شود و انتصاب آ ‌نها برحسب حكم دولت به‬ ‫کـه پایـه و اسـاس مدیریـت شـهری در دورۀ پهلـوی‬ ‫‪ 24‬نفررادعوتم ‌یکردواینهیئت‪24‬نفره‪ 5،‬نفررا‬
‫عملخواهدآمد»‪.‬تنهاتبصر ‌های كهبرایاحترامبه‬ ‫اول ریختـه شـد‪ .‬در ایـن روز «قانـون بلدیـه» بـه‬
‫آرای نسـبی آمده آن اسـت كه ‌«تعیین اشـخاصی كه‬ ‫تصویب مجلس شـورا رسـید‪ .‬مه ‌مترین نکته در این‬ ‫به عنوان شورای بلدی انتخاب م ‌یکردند؛ بنابراین‪،‬‬
‫قانـون نسـبت بـه قانـون قبـل آن بـود کـه اختیـارات‬ ‫انتخابـاتهمگانـیدر کار نبود‪.‬وظیفۀاینشـورانیز‬
‫بیـشاز سـهعشـراز عـدهآرایحدا كثـرراحایـزباشـند‬ ‫انجم ‌نهایبلدیدر آنب ‌هشـدت کاسـتهشدهبود‪.‬‬ ‫مشـخصومحـدودبـود‪«:‬نظـارتدر صحتمخارج‬
‫بردارندگان كمتراز سـهعشـرمقدمخواهندبود»؛به‬ ‫بـه ایـن شـکل کـه انتخـاب شـهردار یـا ریاسـت ادارۀ‬
‫زبـانسـاد ‌هتر‪،‬انتخابـاتدومرحل ‌هایبرگزار م ‌یشـد‪.‬‬ ‫بلدیهباوزارتداخلهبودونیزمصوباتانجم ‌نهای‬ ‫امـور عا ‌مالمنفعـه و مطالعـه در‬ ‫ب ُلحدیســهن‪،‬جمریـشـااونراهمـودرر‬
‫ابتـدامـردمانتخـابم ‌یکردندوسـپسوزارتداخله‬ ‫بلـدی بایـد بـه تصویـب وزارت داخلـه م ‌یرسـید تـا‬ ‫بلدی و ارسـال اطلاعـات مربوطه‬
‫ضمانتاجراییم ‌ییافت‪.‬بدینترتیبانجم ‌نهای‬ ‫بـه دفتـر حکومتـی» (سـتوده‪.)286:1390،‬‬
‫از بیـن آ ‌نهـا‪ ،‬افـراد واجـد شـرایط را انتخـاب و اعالن‬ ‫بلـدی بیشـتر یـک نقـش مشـورتی م ‌ییافتنـد؛ امـا در‬ ‫در تاریـخ‪ 7‬شـهریور‪ ،1308‬بنـا بـه دعـوت نظا ‌مالدیـن‬
‫م ‌یکـرد‪ .‬بدیـن ترتیـب دولـت ب ‌هنوعـی در انتخـاب‬ ‫همین جایگاه نیز آزادی انتخاب اعضای آن محدود‬
‫اعضـایانجمـنبلـدیصاحـبنقـشم ‌یشـد‪.‬‬ ‫حکمـت‪ ،‬حاکـم وقـت‪ ،‬شـخصی ‌تهای برجسـتۀ‬
‫شد‪.‬‬ ‫شـهری ازجملـه مل ‌کالتجـار‪ ،‬محمدجوادکسـایی‪،‬‬
‫در اینشرایطانجمننظار انتخاباتبلدیاصفهان‬ ‫مطابـقمـادهپنجـم‌قانـونبلدیـه ‌«انجمنبلـدیهر‬ ‫محاس ‌بالدوله‪،‬میرزاحسنچهارسوقی‪،‬سیدالعراقین‪،‬‬
‫تحـت نظـر حا کـم تشـکیل شـد و سـرانجام در روز ‪29‬‬ ‫محـلاز نماینـدگانطبقاتتجـار واصنافومالكین‬
‫خرداد‪ 1309‬انتخابات نخسـتین دورۀ انجمن بلدی‬ ‫‌(اعمازمالكینمستغلاتومالكیناملاكمزروع ‌ی)آن‬ ‫اعزازالدولـهنی ‌کپـیبـهادارۀحکومتـیدعـوتشـدهو‬
‫شـهر یا قصبه تشـكیل خواهد شـد»‪ .‬شرایط انتخاب‬ ‫پنجنفررابهعنواناعضایاصلیوپنجنفررابهعنوان‬
‫در عمـارتتیمـوری(مـوزۀتاریخطبیعیفعلی)برگزار‬ ‫كننـدگانوانتخـابشـوندگانوطرز انتخـابومدت‬ ‫اعضـای عل ‌یالبـدل شـورای بلـدی انتخـاب کردنـد‪.‬‬
‫شـد‪ .‬در ایـن روز ‪ 1749‬رأی بـه صندو ‌قهـا ریختـه‬ ‫تصـدی اعضـا و سـایر وظایـف آ ‌نهـا بـه نظا ‌منامـ ‌های‬
‫شـد‪ .‬بیشـترین آرا را محمدحسـین دای ‌یجـواد بـه‬ ‫محـولشـدهبـود کـهبایـدتوسـط کمیسـیونداخلی‬ ‫اعضـایاصلـیشـاملاینافـرادم ‌یشـد‪:‬صدرالاسالم‪،‬‬
‫مجلـس بـه تصویـب م ‌یرسـید‪ .‬ایـن كمیسـیون بـه‬ ‫محمدجواد کسایی‪،‬محاس ‌بالدوله‪،‬مهدیبرهانیو‬
‫خـوداختصـاصداد کـه‪ 928‬رأیبود‪.‬دوماهبعد که‬ ‫تاریـخ ‪ 6‬خـرداد ‪«‌ 1309‬نظا ‌منامـه بلدیـه» را تصویـب‬ ‫اعزا‌زالدولـه نی ‌کپـی (سـتوده‪.)287 :1390 ،‬‬
‫پنـجبرابـراسـامیبهوزارت کشـور اعلامشـد‪،‬از سـوی‬ ‫کـرد و در آن مـوادی گذاشـت كـه از قـدرت انتخـاب‬
‫ایـنوزار ‌تخانـهافرادذیـلبهعنواناعضایانجمن‬ ‫روزنامۀ اخگر از اعضای شورا‌خواست که اقتدار خود‬
‫را در امـور بلدیـه بیشـتر نشـان دهنـد‪ .‬البتـه چنـدان‬
‫بلـدی اصفهـان منصوب شـدند (جـدول شـماره‪.)1‬‬ ‫بـه عملکـرد ایـن شـورای جدیـد خوشـبین نبـود‪.‬‬
‫در تاریخ‪ 24‬مرداد‪ 1311‬انتخابات دورۀ دوم انجمن‬
‫بلدیـه در اصفهـان برگـزار شـد‪ .‬در آبا ‌نمـاه آن سـال‬ ‫«كمیسـیون سـابق دوسـال خوابیـد‪ .‬دو سـال فریـب‬
‫خـورد‪ .‬دوسـال خالف روی ‌ههـا را دیـد و چش ‌مپوشـی‬
‫افـراد بهعنـوان اعضـای دومیـن دورۀ انجمـن بلـدی‬ ‫نمـودتـابالاخـرهبـهجـانآمـدهصـداینالـ ‌هاشبلنـد‬

‫جدول شماره ‪1‬‬

‫اعضای انجمن بلدی اصفهان (دورۀ اول) ‪( -‬اخگر‪ ،‬ش‪ 5 ،412‬شهریور‪)1309‬‬

‫میرزا حسن سلطانی محمدحسین دایی‌جواد‬ ‫اعزازالدوله‪4‬‬ ‫حاج میرزا زین‌العابدین امین‪ 1‬میرزا احمد‌خان فاطمی حاج میرزا محمود بنكدار اردشیرمیرزا مسعود‪ 2‬حاج مدبرالدوله صدری میرزا حیدرعلی امامی‪3‬‬

‫‪. 1.1‬میرزازی ‌نالعابدینامینبرادرمیرزاحبی ‌باللهامین(تاجربزرگونمایندۀاصفهاندرچنددورۀمجلس)بود كهدرسال‪1299‬شپسازدهسالتحصیلواقامتدراروپابهاصفهانواردشد(روزنامۀراهنجات‪،‬ش‪،13‬‬
‫‪21‬سرطان‪)1299‬اوچنددورهعضوانجمنبلدیهاصفهانشد‪.‬اعتمادالتجارنیزبرادردیگرآ ‌نهابود‪.‬‬
‫‪. 2.2‬اردشیرمیرزامسعودفرزندظلالسلطانبود‪.‬‬

‫‪.3.3‬حیدرعلیامامیپدرخانمحسن کامشادبود کهراجعبهاینشخصیتدرخاطرات کامشادمطالبفراوانیدیدهم ‌یشود‪.‬ر‪.‬ک‪ :‬کامشاد‪،1387،‬حدیثنفس‪.‬‬
‫‪.4.4‬ازاعزازالدولهنی ‌کپیمجموعهخاطراتیباقیماندهاست‪.‬رک‪:‬نیکپی‪،1347،‬تقدیریاتدبیر‪.‬‬

‫‪ 32‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫جدول شماره ‪2‬‬

‫اعضای انجمن بلدی اصفهان (دورۀ دوم) ‪( -‬اخگر‪ ،‬ش ‪ 12 ،794‬آبان ‪)1311‬‬

‫مداحیمدیحجسوایدن‬ ‫قاسم راستی‬ ‫محدمهددحشتسیین‬ ‫محمدجواد كسایی‬ ‫حسن سلطانی‬ ‫مهدی‌ بنان‬ ‫زین‌العابدی ‌ن امین‬ ‫سیدقعزبویدنالریحیم‬ ‫میرزا احمد فاطمی‬

‫جدول شماره ‪3‬‬

‫اعضای انجمن بلدی اصفهان (دورۀ سوم) ‪( -‬اخگر‪‌،‬ش ‪ 3 ،1001‬دی ‪)1313‬‬

‫حسی ‌ن خواجوی‬ ‫محمدحسین دایی جواد‬ ‫حسن سلطانی محمدجواد كسایی حسین صحت‬ ‫امیرقلی امینی‬ ‫حیدرعلی امامی‬ ‫اعزازالدوله‬ ‫اردشیر میرزا مسعود‬

‫امیرقلی امینی‬ ‫حسن سلطانی‬ ‫جدول شماره ‪4‬‬ ‫حیدرعلی امامی‬ ‫اعزاز نیك‌پی‬
‫اعضای انجمن بلدی اصفهان (دورۀ چهارم) ‪( -‬اخگر‪ ،‬ش‪ 23 ،1228‬فروردین ‪)1316‬‬

‫محمدجواد کسایی حسین‌ خواجوی عرفان حسین صحت محمدحسین دایی جواد‬

‫جدول شماره ‪5‬‬

‫اعضای انجمن بلدی اصفهان (دورۀ پنجم) ‪( -‬اخگر‪ ،‬ش ‪ 1 ،1412‬اسفند ‪)1317‬‬

‫امیرقلی امینی‬ ‫حسن سلطانی‬ ‫احمد عرفان حسین صحت محمدحسین دایی جواد‬ ‫حسین‌ خواجوی‬ ‫محمدجواد کسایی‬ ‫حیدرعلی امامی‬ ‫اعزاز نیك‌پی‬

‫جدول شماره ‪6‬‬
‫اعضای انجمن بلدی اصفهان (دورۀ ششم) ‪( -‬اخگر‪ ،‬ش‪21 ،1669‬مرداد‪)1320‬‬

‫سید جواد كسایی محمدجعفر كازرونی زین‌العابدین امین ابوالقاسم تبریزی حسن سلطانی احمد عرفان‪ 1‬صفا امامی محمدحسین دایی جواد امیرقلی امینی‬

‫بـود تمرکزگرایـی و نظار ‌تهـای شـدید‪ ،‬مانـع از‬ ‫پنجمیـن دورۀ انتخابـات انجمـن شـهرداری در‬ ‫انتخـاب شـدند (جدول شـماره‪.)2‬‬
‫تحـرک و چابکـی ایـن نهـاد شـده اسـت‪ .‬روزنامـۀ‬ ‫‪ 29‬بهمـن ‪ 1317‬در اصفهـان انجـام شـد‪( .‬اخگـر‪،‬‬ ‫انتخابات دوره سوم نیز بدون وقفه و در سال ‪1313‬‬
‫اخگـر پیشـنهاد داد‪« :‬بـه عقیـده مـا بایسـتی وزارت‬ ‫ش‪ 24 ،1410‬بهمـن ‪ )1317‬در روز مذکـور ‪ 2504‬رأی‬ ‫برگزار و افراد فوق از سوی وزارت کشور اعلام شدند‪.‬‬
‫كشـور هـر چـه زودتـر هیئ ‌تهـای نظـارت را منحـل‪،‬‬ ‫گرفته شـد (اخگر‪ ،‬ش‪ 1،1412‬اسـفند‪ )1317‬کسـانی‬
‫اختیـارات شـهردار ‌یها و انجم ‌نهـای شـهرداری را‬ ‫کـه در ایـن دوره ب ‌هعنـوان اعضای انجمن شـهرداری‬ ‫(جدول شماره‪)3‬‬
‫بیشـتر نمـوده و هـر شـهرداری را كـه بـرای اداره امـور‬ ‫انتخـاب شـدند‪ ،‬همـان اعضـای انجمـن دورۀ قبـل‬ ‫بـرای دورۀ چهـارم انجمـن شـهرداری‪ ،2‬روز سـوم‬
‫شهری م ‌یفرستد‪ ،‬از بین صال ‌حترین مأمورین خود‬ ‫د ‌یمـاه ‪ 1315‬معیـن شـد کـه اهالـی بـه چهلسـتون‬
‫انتخـاب نمـوده‪ ،‬اجـرای اصلاحـات شـهری را بـا قید‬ ‫بودنـد‪( .‬جـدول شـماره‪)5‬‬ ‫رفتـه و رأی خـود را بـه صنـدوق بیندازنـد‪( .‬اخگـر‪،‬‬
‫مسئولیت شدیدی از او بخواهد و ا گر در اجرای این‬ ‫انتخابـات دورۀ ششـم انجمـن شـهرداری در تاریـخ‬ ‫ش‪ 1 ،1200‬دی ‪ )1315‬در ایـن روز تعـداد ‪ 2015‬ورقـه‬
‫اصلاحـات از خـود عرضـه و لیاقتـی بـروز نـداد‪ ،‬او را به‬ ‫‪ 28‬اردیبهشـت‪ 1320‬صـورت گرفـت کـه سـرانجام‬ ‫تعرفـه رأی اخـذ شـد (اخگـر‪ ،‬ش‪ 7 ،1202‬دی ‪)1315‬‬
‫كلـی از كار دولتـی منفصـل سـازد‪ .‬نـه ای ‌نکـه او را بـه‬ ‫افـراد فـوق از سـوی وزارت کشـور انتخـاب شـدند‪.‬‬ ‫و اعـزاز نی ‌کپـی بـا ‪ 1581‬رأی‪ ،‬حیدرعلـی امامـی بـا‬
‫حكـم عـدم لیاقـت از رأس امـور شـهرداری برداشـته‬ ‫‪ 1497‬رأی و سـید جـواد کسـایی بـا ‪ 1469‬رأی حائـز‬
‫به شهرداری شهر دیگری منصوب نماید‪ .‬و خلاصه‬ ‫(جـدول شـماره‪)6‬‬ ‫ا کثریـت آرا شـدند‪( .‬روزنامـۀ اخگـر‪ ،‬ش‪14 ،1204‬‬
‫ای ‌نکـه شـهرداری هـر شـهری بایـد در انجـام وظایـف‬ ‫فعالیت ششمین دورۀ انجمن شهرداری با حوادث‬ ‫دی ‪ )1315‬سـرانجام نیـز وزارت کشـور افرادفـوق را‬
‫اخدـارو ‌هدهـماسـیتقمخلتبلــودفهنبوـوتادبـهعوارامدخ‌ههصـاوصیـ ًاهكیائرمن‌تـهـداانو‬ ‫سوم شهریور ‪ 1320‬و آشفتگی اوضاع کشور مصادف‬ ‫ب ‌هعنـوان اعضـای چهارمین دورۀ انجمن شـهرداری‬
‫وزارت كشور در راهتصویبپیشنها ‌دهایآنهرروزه‬ ‫شـد‪ .‬بـا بـاز شـدن فضـای سیاسـی‪ ،‬در حـوزۀ محلـی‬
‫هزاران مشـكل بیجا نتراشـیده و تا آن جا كه ممكن‬ ‫نیـز انتقـاد از اوضـاع بـالا گرفـت؛ انتقاداتـی کـه ریشـه‬ ‫اصفهـان معیـن کـرد‪( .‬جـدول شـماره‪)4‬‬
‫اسـت بـا پیشـرفت اصلاحـات هـر شـهری مسـاعدت‬ ‫در فضـای بسـتۀ سیاسـی کشـور قبـل از شـهریور ‪20‬‬ ‫در فروردیـن سـال بعد نصرالله سـیف پـور فاطمی به‬
‫اعضـای انجمـن شـهرداری اصفهـان پیوسـت‪ .‬ایـن‬
‫داشت‪.‬‬ ‫انتصـاب بـه پیشـنهاد رئیـس انجمـن صـورت گرفت‬
‫ایـراد دیگـر روزنامـ ‌ه بـر قیدوبندهایی بود کـه قوانین‬
‫بـر دسـ ‌توپای شـهردار ‌یها گذاشـته و معتقـد‬ ‫(اخگـر‪ ،‬ش‪ 23 ،1228‬فروردیـن ‪.)1316‬‬

‫‪1.1‬احمدعرفانمراغ ‌هایشهرتخودراازمدیریتروزنامۀعرفاندارد‪.‬ویدرشعبان‪1311‬متولدشد‪.‬دراصفهانعلومقدیموجدیدرافرا گرفتودرمدارسجدیدبهدبیریادبیاتفارسیمشغولشد‪.‬باواردشدنبهمسائلاجتماعیاوابتدامجلهعرفانرادرسال‪1303‬ش‬
‫منتشر كرد‪.‬اینمجلهتاسهسالمنتشرم ‌یشد‪.‬پ ‌سازآن‪،‬ویانتشارروزنامۀعرفانرابهدست گرفت كهاینروزنامهبهمدت‪28‬سالتاآبان‪1330‬انتشاریافت‪.‬احمدعرفانسرانجامدرسیآبان‪1330‬زندگیرابدرود گفتودرتختفولاداصفهانبهخاكرفت‪(.‬راجعبهاو‪:‬ر‪.‬ك‪:‬‬

‫صدرهاشمی‪ ،‬ج‪ ،4‬ص‪ 12‬به بعد و اخضری‪ ،‬ص‪)218‬‬
‫‪2.2‬دربهمن‪1314‬فرهنگستانمصوب کرد کهنامبلدیهبهشهرداریتغییریافتهوازاینپسرئیسبلدیهراشهرداربنامند‪.‬‬

‫‪33‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫عادل خان ‪ ۱۹۸۰-‬میلادی‬

‫والتر میتلهولزر ‪1304‬‬

‫در اصفهـان در موقـع برگـزاری انتخابـات‪ ،‬بسـیار‬ ‫امـا ایـن قانـون کـه شـهرداری را چاب ‌کتـر م ‌یکـرد و‬ ‫نماینـد‪ .‬وقتـی شـهرداری مسـتقل شـد‪ ،‬وقتـی بـه‬
‫محسـوس بـود‪ .‬او معتقـد بـود مدیـران کارخانجـات‬ ‫دسـتانجم ‌نهایشـهررابازترم ‌یگذاشـت‪،‬بابسـتر‬ ‫انجمن شـهرداری اختیار و اسـتقلال بیشـتری داده‬
‫بـا بـه کار گرفتـن کارگـران‪ ،‬هـم سـو بـا حـزب حا کـم‪،‬‬ ‫اجتماعـی مناسـبی همـراه نشـد؛ بدیـن شـکل کـه‬ ‫شد‪ ،‬وقتی نمایندگان شهر طبق دلخواه خود مردم‬
‫انتخاباتراجهتدادند(اصفهان‪،‬ش‪ 16،1711‬مهر‬ ‫حـوادث بعـد شـهریور ‪ 1320‬و ب ‌یثباتـی پـ ‌سازآن‪،‬‬ ‫شـهر انتخاب گردیدند‪ ،‬بدون شـك به این اوضاع پر‬
‫نهضت ملی شدن صنعت نفت و کودتای‪ 28‬مرداد‬ ‫هر ‌جومـرج شـهرداری و بسـیاری از عملیـات خالف‬
‫‪.)1347‬‬ ‫وبعدازآنعدمارادۀسیاسیبرای گسترشمشارکت‬ ‫رویـه كارمنـدان آ ‌نهـا خاتمـه داده خواهـد شـد»‬
‫بـا ایـن ترتیـب انتخابـات برگـزار شـد و‪ 15‬نفـر اعضـای‬ ‫در مدیریـت کشـوری و شـهری‪ ،‬باعـث شـد انجمـن‬
‫انجمـن شـهر اصفهـان معیـن شـدند‪ .‬مدتـی بعـد‪،‬‬ ‫شـهر تـا سـال ‪ 1347‬معطـل و معـوق بمانـد‪ .‬در ایـن‬ ‫(اخگـر‪ ،‬ش‪ 13 ،1688‬مهـر ‪.)1320‬‬
‫انتخابهیئترئیسۀانجمنشهردر حضور ابراهیم‬ ‫میـان فقـط دورۀ هفتـم انجمـن شـهر در سـال‪1324‬‬
‫همایونفـر‪ ،‬اسـتاندار و افراسـیابی‪ ،‬فرمانـدار اصفهـان‬ ‫به پایان رسـید و دیگر انجمنی تشـکیل نشـد؛ اما آرزو‬ ‫تغییرقانونشهردار ‌یهاوتلاش‬
‫برگـزار شـد کـهافـرادهیئـترئیسـۀانجمنشـهرداری‬ ‫برای برپایی انجمن و مشـارکت بیشـتر شـهروندان در‬ ‫برایبرپاییانجم ‌نهایشهر‬

‫عبـارت بودنـد از‪:‬‬ ‫مدیریـت شـهر وجـود داشـت‪.‬‬ ‫شـایدبـهخاطـرهمیـنمشـکلاتبـود کـهدر تاریـخ‪4‬‬
‫«رئیس‪:‬دکترمنوچهردانشگر‪/‬نایباول‪:‬محمدعلی‬ ‫مرداد‪،1328‬مجلسپانزدهم‪،‬قانونشهردار ‌یهارا‬
‫معیـن امیـن‪ /‬نایـب دوم‪ :‬کمـال نعم ‌تبخـش‪/‬‬ ‫آغاز برگزاریانتخاباتانجمنشهر‬ ‫بهنفعمردمتغییردادو ‌«قانونتشكیلشهردار ‌یها‬
‫دبیـر اول‪ :‬عل ‌یمحمـد آزمـا‪ /‬دبیـر دوم‪ :‬دکتـر حسـین‬ ‫و انجمن شهرها و قصبات» را به تصویب رسانید‪ .‬به‬
‫ملـکصالحی»(اصفهـان‪،‬ش‪ 5،1717‬آبـان‪.)1347‬‬ ‫در اسـفند‪،1346‬وزارت کشـور متـن کامـلآیی ‌ننامه‬ ‫موجب قانون جدید تغییراتی در وضعیت انتخابات‬
‫اعضـای دیگـر انجمـن عبـارت بودنـد از‪ :‬حمیـد‬ ‫اجرایـی انتخابـات انجم ‌نهـای شـهر را منتشـر کـرد‪.‬‬ ‫انخجوامهـنددشاـهشـرداتر كـیهادازدطهـرشـفدا‪:‬ه‌«الـهریشمـهسـرتداقریمیًاانوبـجامرأنیی‬
‫نی ‌کپی‪،‬عزیزاللهمجلسی‪،‬سیدعلینوربخش‪،‬دکتر‬ ‫ایـن آیی ‌ننامـه را هیئـت وزیـران تصویـب کـرد‪ .‬در‬ ‫مخفـی و بـا ا كثریـت نسـبی بـرای مـدت چهـار سـال‬
‫عبدالحسـین محیی‪ ،‬محمـد امامی‪ ،‬رضـا مرتضوی‪،‬‬ ‫ایـن سـند فرمانـداران و بخشـداران مکلـف بـه اجرای‬ ‫انتخـاب م ‌یشـود‪ ...‬حدا كثـر تعـداد نماینـدگان یـك‬
‫مصطفی طغیانی‪ ،‬محمدعلی شفی ‌عزادگان‪ .‬در این‬ ‫قانونانتخاباتم ‌یشـدند(اصفهـان‪،‬ش‪24،1632‬‬ ‫شـهراز‪ 25‬نفـرتجـاوزنمی‌كنـد‪...‬نماینـدگانهرشـهر‬
‫انجمـن میناس میناسـیان‪ ،‬نماینـدۀ ارامنه نیز عضو‬ ‫اسـفند‪ .)1346‬مطابق این تصمیم‪ 8‬شـهریور سـال‬ ‫بهتناسبجمعیتاز س ‌یهزار نفربهبالا‪،‬بهمحلات‬
‫بود که در این مدت مرحوم شـد‪ .‬محمود قرشـی نیز‬ ‫‪ 1347‬بایدانتخاباتانجم ‌نهایشـهربرگزار م ‌یشد‬ ‫مختلـف تقسـیم‪ ،‬و هـر محـل نماینـده خـود را تعیین‬
‫ناچـار بـه اسـتعفا شـد کـه مهـدی پرتـوی ب ‌هجـای او‬ ‫وبـرایتشـكیلانجمـنشـهراعـزاممـ ‌یدارد‪».‬پـساز‬
‫منصـوب شـد (اصفهـان‪ ،‬ش‪ 13 ،2754‬مهـر ‪.)1351‬‬ ‫(اصفهـان‪ ،‬ش‪ 25 ،1677‬تیـر ‪.)1347‬‬ ‫موضـوع نحـوه انتخـاب و افزایـش عمـر انجم ‌نهـا بـه‬
‫ایـنانجمـندر نخسـتیناقـدامخـود‪،‬جهانگیـر کیا‪،‬‬ ‫نکتـهآنبـود کـهدر آنزماندوحزب«ایراننوین»و‬ ‫چهـار سـال‪،‬مسـألهدیگـری كـهانجمـنشـهراختیـار‬
‫شهردار وقتراب ‌هاتفاقآرابهسمتشهردار اصفهان‬ ‫«مـردم»در عرصۀسیاسـی کشـور فعالیـتم ‌یکردند‪.‬‬ ‫آن را یافته بود انتخاب شـهردار بود‪«‌ :‬انجمن شـهر با‬
‫انتخـاب کـرد (اصفهـان‪ ،‬ش ‪ 7 ،1718‬آبـان ‪.)1347‬‬ ‫حـزب ایـران نویـن دولـت را در دسـت داشـت و‬ ‫رأیمخفـیاز اهالـیمحـلیـااز بین كارمنـداندولت‬
‫چنـد مـاه بعـد (‪ )1348/10/21‬جهانگیـر کیـا اسـتعفا‬ ‫حـزب مـردم ب ‌هصـورت اقلیـت عمـل م ‌یکـرد‪ .‬هجـوم‬ ‫و شـهرداران‪ ،‬سـه نفـر را بـرای ریاسـت شـهرداری بـه‬
‫کـردومهنـدسا کبـرمقامیبـا‪ 14‬رأیاز میـان‪ 15‬رأی‬ ‫اعضـایحـزبایراننوینبرایتصاحب کرسـ ‌یهای‬ ‫وسـیلهفرمانـدار بـهوزارت كشـور پیشـنهادم ‌ینمایـد‬
‫انجمن شهر به مقام شهرداری اصفهان انتخاب شد‬ ‫انجم ‌نهـای شـهر‪ ،‬مدیـر روزنامـۀ اصفهـان را کـه‬ ‫و وزارت كشـور بـرای یكـی از آنـان كـه صالح بدانـد‬
‫(اصفهـان‪ ،‬ش ‪ 22 ،1970‬دی ‪ .)1348‬مقامـی کـه تـا‬ ‫ب ‌هسـویحزبمردمتمایلداشـت‪،‬ب ‌هشـدتنگران‬ ‫حكمریاسـتشهرداریصادر م ‌یکند‪».‬علاو ‌هبراین‪،‬‬
‫‪ 1349/9/13‬بر سـر کار بود و با اسـتعفای او سرلشـکر‬ ‫م ‌یکرد‪ .‬اتفاق دیگری که شـب انتخابات افتاد وی را‬ ‫نظـارت و نظرخواهـی وزارت كشـور در مـورد‬
‫بهمنرضانیا‪،‬شـهردار اصفهانشـد‪.‬چهار سالبعد‬ ‫مأیـوس کرد؛بدینشـکل کـه کاندیداهایمنفردبه‬ ‫بیشهسردا‌ترگان‌یههاوبظاسییارفاكنمجمشدنهشبوهرد‪،‬با ‌هصلطًاورخب‌یرکهیادزرومزاوراردت‬
‫در مهـر‪،1351‬عمـرانجمـنشـهراصفهانپـساز‪214‬‬ ‫بـازی میـان دو حـزب وارد نشـده بودنـد‪ .‬حـزب مـردم‬ ‫كشـور نبود‪.‬از آنمیانم ‌یتوانبهبودجهشـهرداری‬
‫جلسۀ رسمی و به همین تعداد جلسه خصوصی به‬ ‫نیـز در شـب انتخابـات انصـراف خـود را از شـرکت در‬ ‫و عـوارض اشـاره کـرد كـه خـود انجمـن بایـد تصویـب‬
‫انتخابـاتاعالم کـرد؛بنابرایـنرقابـتفقـطدر میـان‬ ‫م ‌یکـردودیگـرمثـلسـابق‪،‬نیـازیبهتصویـبوزارت‬
‫پایـانرسـید(اصفهـان‪،‬ش‪ 13،2754‬مهـر‪.)1351‬‬ ‫کاندیداهایحزبا کثریتایراننوینبود‪.‬بهحدی‬ ‫كشـور نداشـت‪ .‬راجع به شـرایط انتخاب‌كنندگان كه‬
‫کـه«ایـنشـایعهقـوت گرفته کهدر انجم ‌نهایشـهر‬ ‫طبـققانـونقبلیبایـداز طبقاتشـهریم ‌یبودند‪،‬‬
‫دورۀیازدهمانجمنشهراصفهان‬ ‫نیـز حـزب ایـران نویـن انحصـار قـدرت را در دسـت‬ ‫در اینجـا فقـط آمـده اسـت كـه انتخاب‌كننـده بایـد‬
‫خواهـد داشـت و همیـن امـر سـبب دلسـردی مـردم‬ ‫تابعیتایران‪،‬حداقلبیسـتسـال‪،‬توطندر محل‬
‫‪ 22‬مهـر‪ 1351‬انتخابـاتدورۀبعـدیانجمـنشـهردر‬ ‫گردیـده اسـت» (اصفهـان‪ ،‬ش‪ 11 ،1710‬مهـر ‪.)1347‬‬ ‫انتخاب و عدم محكومیت به جنایت داشـته باشـد‪.‬‬
‫سراسـر کشـور برگزار شـد‪.‬اینانتخاباته ‌مزمانبرای‬ ‫انتخاباتدر‪12‬مهر‪1347‬انجامشد‪،‬اماآ ‌نچنا ‌نکه‬ ‫ب ‌های ‌نترتیبشمولانتخا ‌بکنندگانبیشترم ‌یشد‪.‬‬
‫مدیـرروزنامـۀاصفهـانپی ‌شبینـی کـردهبود‪،‬نفـوذو‬
‫دخالـت صاحبـان قـدرت و مدیـران کارخانجـات‬

‫‪ 34‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫ا گرنسبتبهعملکرد کندشهرداریبرایهماهنگ‬ ‫خـرداد ‪.)1352‬‬ ‫انتخـاب اعضـای انجمـن شهرسـتان و نیـز شـوراهای‬
‫کردن اصفهان با تحولات جدید اعتراض م ‌یشد‪ .‬به‬ ‫دورۀ دوازدهـم انجمـن شـهرداری در سـال‬ ‫شهرسـتان برگـزار شـد‪ .‬در ایـن انتخابـات در حـوزۀ‬
‫یاد داشته باشیم توریستی بودن شهر و دیدن شهر از‬ ‫‪ 1355‬آغـاز بـه كار كـرد‪ .‬ریاسـت ایـن انجمـن بـا‬ ‫اصفهـان‪15‬نفـرحائـزا کثریـتآراشـدند کـهعبار ‌تانـد‬
‫دریچۀ چشم بیگانه یا میهمان‪ ،‬مسئولیت شهروند‬ ‫محمـد كازرونیـانو گاهـیبـادكتـرخلیلخلیلی‬ ‫از‪:‬حمیـدنی ‌کپـی‪،‬عطـااللهاشـراقی‪،‬رضامحمودیه‪،‬‬
‫بـودنراسـنگینم ‌یکـرد‪.‬نمونـ ‌هایاز ایـناعتراضات‬ ‫بـود‪ .‬از خالل مذا كـرات انجمـن كـه ب ‌هطـور‬ ‫زردشـت رسـائی‪ ،‬بانـو مل ‌کتـاج برومنـد محیـی‪ ،‬بانـو‬
‫در سـال ‪ 1356‬بـه ایـن صـورت بـود‪« :‬چـرا کارهـای‬ ‫مرتـب در روزنام ‌ههـا انتشـار م ‌ییافـت‪ ،‬م ‌یتـوان‬ ‫مهی ‌ندختمدبرصدری(نواب)‪،‬دکترحسینملک‬
‫نیم ‌هکارهشـهریتمامنم ‌یشـود؟چندپروژۀشهری‬ ‫نـام دیگـر اعضـای انجمـن را دریافـت‪ :‬دكتـر هرمـز‬ ‫صالحـی‪ ،‬مصطفـی افهـام‪ ،‬احمـد تهرانـی‪ ،‬محمـود‬
‫سا ‌لهاسـت نیمـ ‌هکاره رهـا شـد ‌هاند‪ .‬بـا آنکـه پـارک‬ ‫انصاری‪،‬مصطفیافهام‪ ،‬كریمپوسـتی‪،‬عزیزالله‬ ‫سـلطان ‌ینیا‪ ،‬عزیـزالله مجلسـی‪ ،‬رضـا مرتضـوی‪،‬‬
‫مرکـزیشـهرومیـداندروازهدولـتدر حسـا ‌سترین‬ ‫مجلسـی‪ ،‬عبـاس سـلطانی محمـدی‪ ،‬مهـدی‬ ‫مصطفـی طغیانـی‪ ،‬عبدالرحیـم فقهـی و مهـدی قلـی‬
‫نقطـۀ شـهر واقـع و در جلـوی چشـم هـر خـودی و‬ ‫سراستاد‪ ،‬كثیرزاده‪،‬حست ‌های‪،‬برومندوخان ‌مها‬
‫بیگانـه اسـت‪ ،‬بـا صـورت نیمـه مخروبـه و دیوارهـای‬ ‫مجیـدزاده‪ ،‬صهبـا و آذری اعضـای انجمـن شـهر‬ ‫صفـوی (اصفهـان‪ ،‬ش ‪ 23 ،2762‬مهـر ‪.)1351‬‬
‫شکسـته و ک ‌ج ‌ومعـوج بـه هـر بیننـد ‌های م ‌یفهمانـد‬ ‫جلسـۀ افتتاحیـۀ انجمـن شـهر اصفهـان در تاریـخ‪10‬‬
‫کـهچـرخاصلاحـاتدر اصفهانبـه کندیم ‌یچرخد‬ ‫بودنـد‪.‬‬ ‫آبـان‪1351‬بـاحضـوردکتر کیانپور‪،‬اسـتانداراصفهانو‬
‫و کمبـودی در قسـمت اجـرای پروژ ‌ههـای عمـران‬ ‫ایـنانجمـن كـهتـاآسـتانۀانقالباسالمیبـرسـر‬ ‫سرلشـکررضانیا‪،‬شـهردار اصفهان گشـایشیافت‪.‬در‬
‫شـهری وجـود دارد‪ .‬دولـت چنـد سـال پیـش قریـب‬ ‫كار بـود‪ ،‬بـا مشـكلات و مسـائلی كـه ناشـی از افزایـش‬ ‫همـان جلسـه طـی انتخابـات هیئـت رئیسـه‪ ،‬حمیـد‬
‫ی ‌کصـد و سـ ‌یمیلیون تومـان بـرای احـداث پـارک‬ ‫جمعیـتوتوسـعۀسـریعشـهربودنـدب ‌هشـدتدرگیر‬ ‫نی ‌کپـیبـهریاسـتانجمـنانتخابشـد‪.‬همچنین‬
‫مرکزیبهشهرداری کمکدادواز اینمحلخان ‌هها‬ ‫بـود؛ب ‌هعنـواننمونـه‪،‬یكـیاز دغدغ ‌ههـایشـهرداری‬ ‫عطاءاللهاشراقیودکترحسینمل ‌کصالحیبهعنوان‬
‫و مستغلات و مستحدثات مردم خراب و ویران شد‪،‬‬ ‫در ایـنزمـانپیـدا كـردنمحلجدیدبرایقبرسـتان‬ ‫نایبـان اول و دوم انجمـن برگزیـده شـدند‪ .‬زرتشـت‬
‫ولـیاز آنروز تا کنـونبـراینوسـازیوسـاختپـارک‪،‬‬ ‫عمومیشـهربود‪.‬در جلسـۀانجمنشـهرنمایندگان‬ ‫رسائیومصطفیافهامنیزب ‌هعنوانمنش ‌یهایاولو‬
‫پولی در اختیار دسـتگا ‌هها نگذارده؛ همچنان اسـت‬ ‫ب ‌هشـدتاز گرانـیزمیـندر محـدودۀ گورسـتانتخت‬ ‫دومانجمنانتخابشدند‪.‬نخستینمصوبۀانجمن‬
‫وضـعمیـداندروازهدولـت کهوزارت کشـور پولیداد‬ ‫فـولادانتقـاد کردنـد‪.‬مصطفـیافهـام گفـت‪«:‬انجمن‬ ‫آمنجبـودددًاکانهتسخـرلاشبککرنرـدضا(نایاصرفا بهـ ‌هاعنن‪،‬وانشش‪5‬ه‪7‬ر‪7‬دا‪2‬ر‪،‬ا ‪2‬ص‪1‬فآبهـاانن‬
‫وبعـدترمـز کـردوآنجـاهمهمچنانخرابـه‪،‬بهانتظار‬ ‫شـهراصفهـانبزر ‌گتریـنخدمتـی کـهدر دورۀحیات‬ ‫‪ .)1351‬یـک سـال بعـد (‪ )1352/3/26‬شـهرداری‬
‫رسـیدنپـول‪.‬خـراب کردن کار آسـانیاسـت؛اماآباد‬ ‫خـود م ‌یتوانـد بـرای مـردم اصفهـان انجـام دهـد‬ ‫اصفهانبهاسماعیلنوابصفا‪،‬تران ‌هسرایمعروف‪،‬‬
‫کـردن بسـیار مشـکل اسـت و بـه همیـن علـت دولـت‬ ‫ایجـاد گورسـتانجدیـداسـت»(راهنجـات‪،‬ش‪،1730‬‬ ‫کـه در آن زمـان ریاسـت ادارۀ اطلاعـات اصفهـان را‬
‫قبـل بخشـنام ‌های صـادر نمـود کـه تـا وقتـی اعتبـار و‬ ‫‪19‬بهمـن‪.)1356‬مشـكلانهـدامزبال ‌ههـایروزافـزون‬ ‫داشـت‪ ،‬محـول شـد (سـتاره اصفهـان‪ ،‬ش‪20 ،1054‬‬
‫نقشـهومجـوز قانونـییـک کار عمرانـیتأمیـننشـده‬ ‫شـهرنیزب ‌هشـدتشـهرداریرابهخودمشـغول كرده‬
‫اسـت‪ ،‬دسـت بـه عملیـات تخریبـی زده نشـود و بایـد‬ ‫بـود‪ .‬مهنـدس رضـا آزمایـش‪ ،‬کـه از مـرداد‪ 54‬تـا دی‬
‫اول بـه اتمـام کارهـای نیمـ ‌هکاره اولویـت داده شـود»‬ ‫‪ 56‬شـهردار اصفهـانبـود‪،‬در یكیاز جلسـاتانجمن‬
‫ابراز داشت«دفنزبالهیکیاز چشمگیرترین کارهای‬
‫(راه نجـات‪ ،‬ش ‪ 1 ،1619‬شـهریور ‪.)1356‬‬ ‫عمرانـی بـوده کـه شـهرداری در دو سـال اخیـر انجـام‬
‫بدی ‌نترتیـب‪،‬انجمنشـهراصفهـاناز اواسـطدوران‬ ‫زبداالدهه‪.‬دارگـمرنبـطهقعهقـپرابکبنرگدرهدیمـ ‌یمدشودد‪،‬میحکیهد‌طرزیاثـسرآتتراشکزادمل ًان‬
‫رضاشـاه تشـکیل شـد و بـا بـا پایـان دورۀ او نیز تعطیل‬ ‫آلـوده م ‌یکـرد» (راه نجـات‪ ،‬ش ‪ 1 ،1576‬تیـر ‪.)1356‬‬
‫شـد‪.‬تـاسـال‪ 1346‬انجم ‌نهـایشـهرتعطیـلبـودو‬ ‫هرچهبودشهراصفهانخیلیسریعب ‌هسویتبدیل‬
‫در ایـنزمـاندوبـارهاینانجم ‌نهابـاقوانینتازهبرپا‬ ‫شـدن بـه شـهری مـدرن گام برم ‌یداشـت‪ .‬افزایـش‬
‫شـدند‪ .‬ایـن شـرایط تـا آسـتانۀ انقالب اسالمی برقـرار‬ ‫جمعیتشهریوبروزروزافزونجلو ‌ههایمدرنیته‪،‬‬
‫انتظاراترانیزبالا بردهبود‪.‬جامعۀمخاطبشهری‪،‬‬
‫بود‪.‬‬ ‫اسـتانداردهای تـازه طلـب م ‌یکـرد‪ .‬پـس ب ‌یجـا نبـود‬
‫منابعدر دفترماهنامهموجوداست‪.‬‬

‫‪35‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫شورای شهر؛ دیروز‪ ،‬امروز‪ ،‬فردا‬

‫‪ 1354‬و‪ 1355‬رخدادبیشاز هرچیزنشـانگرتوسـعۀ‬ ‫در شـک ‌لگیریتفکـرشـوراییدر ادارۀشـهرهایایـران‬ ‫قـرن بیسـتم را م ‌یتـوان نقطـۀ‬
‫شهرنشـینی‪ ،‬تغییـرات اجتماعـی و ضرورت مشـارکت‬ ‫بـه شـمار م ‌یآیـد‪ .‬طبـق قانـون انجم ‌نهـای ایالتـی و‬ ‫عطفـی در بـروز تغییـرات فکـری‪،‬‬
‫اجتماعیدر جامعۀروب ‌هرشـدایرانبود‪.‬اینشـرایط‬ ‫ولایتـی‪،‬در مرکـزهـرایالتانجمنیموسـومبهانجمن‬ ‫اجتماعـی و سیاسـی بسـیاری از‬
‫دولترانا گزیرم ‌یسـاخت کهبرایپیشـبردبرنام ‌هها‬ ‫ایالتـیتشـکیلم ‌یشـد کـهشـاملمنتخبـانایالـتو‬ ‫جوامـع ازجملـه ایـران دانسـت‬
‫وطر ‌حهـایجدیـددر شـهرهابهافـکار وآرایعمومی‬ ‫توابـعآنونمایندگانـیبـود کـهاز انجم ‌نهـایولایتی‬ ‫کـه زمینـۀ بـروز و ظهـور مشـارکت‬
‫توجه کندتابتواندضمنتأییدبرنام ‌ههایعمرانیدر‬ ‫فرسـتاده م ‌یشـدند‪ .‬وظیفـۀ ایـن انجمـن پیشـبرد‬ ‫مولودستوده اجتماعـی و تصمی ‌مگیر ‌یهـای‬
‫سـطحافـکار عمومی‪،‬بـاجلبهمکار ‌یهـایمردمی‬ ‫سـریع برنام ‌ههـای اجتماعـی‪ ،‬اقتصـادی‪ ،‬عمرانـی‪،‬‬ ‫جمعـی را فراهم سـاخت‪ .‬سـابقۀ‬
‫اجـرای ایـن برنام ‌ههـا را در شـهر و روسـتا بـا سـهولت‬ ‫بهداشـتی‪ ،‬فرهنگـی و آموزشـی در ایـالات و ولایـات‬ ‫انتخابـات شـوراها بـه معنـای‬ ‫دکترای تاریخ‬
‫بیشـتریدنبال کند‪.‬تأمینبودجه‪،‬دریافتعوارض‬ ‫وابسـته بـه آن بـود‪ .‬در اواخـر دورۀ قاجـار بـه دلیـل‬ ‫امروزی آن در ایران قدمت زیادی‬ ‫محلی‬
‫ونحـوۀصـرفآناز مه ‌متریـنموضوعاتـیبـود کـهدر‬ ‫ب ‌یثباتی‪،‬اختلافاتمحلیوحتیفشارهایسیاسی‬
‫انجم ‌نهایشهروروستادربارۀآن گف ‌توگوم ‌یشد‪.‬‬ ‫دول ‌تهـای خارجـی‪ ،‬ایـن انجم ‌نهـا کارایـی خـود‬ ‫نـدارد‪ ،‬هرچنـد کـه نشـان ‌ههایی‬
‫یکـی از مسـائل پیـش روی دولـت‪ ،‬نحـوۀ برگـزاری‬ ‫را از دسـت دادنـد و بلدی ‌ههـا و سـپس شـهردار ‌یها‬ ‫از تالشبـرای کسـبآرایجمعـیب ‌هطـور پرا کنـدهدر‬
‫انتخاباتوانتخاباعضایانجم ‌نهایشهروروستا‬ ‫برخی مقاطع زمانی در تاریخ مشاهده شده است؛ اما‬
‫بـود کـه م ‌یتوانسـت بـر سیاسـ ‌تگذار ‌یهای کلان‬ ‫جایگزیـن آن شـدند‪.‬‬ ‫شرکتهدفمندوآ گاهانۀا کثریتاقشار در رأ ‌یگیری‬
‫دولـت تأثیـر مسـتقیم بگـذارد؛ لـذا در ایـن خصـوص‬ ‫در دورۀ پهلـوی بـار دیگـر ضـرورت حضـور و مشـارکت‬ ‫عمومـیبیشـتربـهانقالباسالمیبازم ‌یگـردد‪.‬البتـه‬
‫بارهـا تغییراتـی در نحـوۀ برگـزاری انتخابـات رخ داد‬ ‫شـهروندان در ادارۀ شـهرها احسـاس م ‌یشـد؛ لـذا‬ ‫برخـی عقیـده دارنـد پیشـینۀ انتخابـات شـوراها بـه‬
‫تـا کسـانی کـه بـه ایـن انجم ‌نهـا راه م ‌ییافتنـد‪ ،‬بـا‬ ‫قانونتشـکیلانجم ‌نهایشـهروروسـتابهتصویب‬ ‫دورۀ انقالب مشـروطه م ‌یرسـد کـه طبـق اصـول‪،۹۰‬‬
‫اهداف کلیدولتهمراهباشند‪.‬اینامرموجبشد‬ ‫رسـید‪.‬اصلاحاتـی کـهدر قوانیـنمربوطبـهانتخابات‬ ‫‪ ۹۲،۹۱‬و‪ ۹۳‬متمـم قانـون اساسـی راجـع بـه تشـکیل‬
‫انجم ‌نهـای شـهر و روسـتا طـی سـا ‌لهای ‪،1353‬‬ ‫انجم ‌نهـای ایالتـی و ولایتـی اسـت و نقطـۀ عطفـی‬

‫‪ 36‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫بودند‪ ،‬به شـوراهای اسالمی شـهر و روسـتا راه یافتند‬ ‫مخالفاندولتبهاینسیاستاعتراض کنند‪.‬آ ‌نها‬
‫و کار خـودرااز ابتـدایسـال‪ 1378‬آغـاز کردنـد‪.‬شـاید‬ ‫م ‌یخواسـتندبـاحضـور در لای ‌ههـایمیانـیمدیریـت‬
‫بتـوان گفـتایـنوقفۀطولانیدر تشـکیلشـوراهای‬ ‫جامعه نقش مؤثری به دست آورند؛ ولی سعی دولت‬
‫اسالمی شـهرها و روسـتاهای کشـور بعـد از انقالب‪،‬‬ ‫بـرآنبـود کهحت ‌یالامـکاناز حضور اینطیففکری‬
‫تح ‌تتأثیـر شـرایط سیاسـی ایـن دوره بـود و پـس از‬
‫خـرداد‪ 1376‬بـاتغییـراتسیاسـیپی ‌شآمـدهامـکان‬ ‫ممانعـت کند‪.‬‬
‫یکـی از اهـداف انقالب اسالمی فراهـم کـردن زمینـۀ‬
‫شـروع فعالیـت شـوراها فراهم شـد‪.‬‬ ‫مشـارکت مـردم در تعییـن سرنوشـت کشـور بـود؛‬
‫شوراهایاسلامیدرابتدایکارخودبامشکلاتیروب ‌هرو‬ ‫بنابرایـن‪ ،‬پیـروزی انقالب اسالمی را م ‌یتـوان نقطـۀ‬
‫بودنـد؛زیـرااز یـکسـونیازمندتدوینآیی ‌ننام ‌ههای‬ ‫عطفیبهشـمار آورد کهامکانحضور اقشـار مختلف‬
‫داخلـی و از سـوی دیگـر نا گزیـر بـه پاسـ ‌خگویی بـه‬ ‫رادر شـک ‌لگیریشـوراهافراهم کرد‪.‬باتوج ‌هبهآیاتو‬
‫انتظـارات روزافـزون مـردم و مسـئولان دسـتگا ‌هها‬ ‫روایاتمختلفی کهاهمیتشورادرآنبیان‌شدهبود‬
‫بودند‪.‬ایندومسئلۀاساسیدر ابتدای کار‪،‬اعضای‬ ‫ودر راسـتایاهدافانقلاباسالمی‪،‬در سـال‪،1358‬‬
‫شورارابرآنداشتتاجلساتمتعددیبرگزار کنند؛با‬ ‫نخسـتین گام ب ‌هسـوی ایجـاد شـوراهای اسالمی‪ ،‬بـا‬
‫اینوجود‪،‬اینشورافعالیتخودرادر سال‪ 1379‬در‬ ‫هـدف مشـارکت تمامـی مـردم شـهرها و روسـتاها در‬
‫حوز ‌ههـایفرهنگـی‪،‬عمرانیواقتصـادیمتمرکز کرد‬ ‫ادارۀ امـور جـاری محـل زندگ ‌یشـان برداشـته شـد‪.‬‬
‫وبـه کمکتشـکیل کمیسـیونفرهنگی‪-‬اجتماعی‪،‬‬ ‫سـپس شوراهای محلی‪ ،‬شـوراهای اداری‪ ،‬شوراهای‬
‫کمیسـیون اقتصـادی‪ ،‬حقوقـی و اداری‪ ،‬کمیسـیون‬ ‫کارگـری‪،‬آموزشـیو‪...‬نیـزایجـادشـدند‪.‬فعالی ‌تهای‬
‫عمـران اهـداف خـود را پیـش بـرد‪ .‬در سـال ‪1380‬‬ ‫شـوراهای اسالمی در حـوزۀ عمـران شـهری از سـال‬
‫کمیت ‌ههـای نظارتـی مناطـق مرکـزی‪ ،‬شـرق و غـرب‬ ‫‪1361‬شکل گرفت‪.‬دولتب ‌همنظورتقویتاینشوراها‬
‫شـکل گرفـت‪ .‬در دورۀ دوم درمجمـوع ‪ 204‬جلسـۀ‬ ‫بخ ‌شنام ‌ههاییرابهسازما ‌نهاونهادهایمختلف‬
‫علنیو‪ 200‬جلسـۀهیئترئیسـهبرگزار شـد کهتعداد‬ ‫فرستادوآ ‌نهاراملزمبههمکاریباشوراهایاسلامی‬
‫‪ 2000‬مصوبهداشتوباتوج ‌هبهضرورتی کهاحساس‬ ‫کـرد‪ .‬ایـن امـر محـدود بـه حـوزۀ شـوراهای اسالمی‬
‫شـد‪ ،‬کمیسـیونتلفیق(مشـترک کمیسـیو ‌نها)هم‬ ‫شـهرینم ‌یشـد‪،‬بلکـهشـوراهایاسالمیروسـتایی‬
‫(سندهای شمارۀ‪،97/236/69 ،97/293/3802 :‬‬
‫شـکل گرفت‪.‬‬ ‫‪ )97 /293/6301 ،97/293/19623‬و نظـارت بـر‬
‫در دورۀسوم‪،‬تعداد کمیسیو ‌نهابهپنج کمیسیون‬ ‫امـوری چـون امـور درمانـی را نیـز دربرم ‌یگرفـت (سـند‬
‫افزایـشیافـتو کمیت ‌ههـایفنـیوتخصصـیشـامل‬
‫کمیتـۀ فنـاوری اطلاعـات و ارتباطـات (‪ ،)ICT‬کمیتـۀ‬ ‫شـمارۀ‪.)293/68846 :‬‬
‫محی ‌طزیست‪،‬فضایسبزوخدماتشهری‪ ،‬کمیتۀ‬ ‫انتخـاب شـهردار‪ ،‬بررسـی شـکایات و رسـیدگی بـه‬
‫عمـران و تأسیسـات شـهری‪ ،‬کمیتـۀ حم ‌لونقـل‬ ‫درخواسـ ‌تهای مردمـی نیـز یکـی دیگـر از وظایـف‬
‫و ترافیـک‪ ،‬کمیتـۀ بهداشـت‪ ،‬کمیتـۀ ورزش و امـور‬ ‫ایـن شـوراها بـود و حتـی دولـت در سـال ‪ 1370‬بـا‬
‫جوانـانشـکل گرفـت‪.‬در ایـندورهحـدود‪ 1800‬طرح‬ ‫اصالح پـار ‌های از مـواد قانـون تشـکیلات شـوراهای‬
‫بـهتصویـبرسـید‪.‬در دورۀچهـارممصوبـاتب ‌هعالوه‬ ‫اسالمی در بـاب انتصـاب شـهردار (سـند شـمارۀ‪:‬‬
‫طر ‌حهـاواحـکامنمایندگیحدود‪ 666‬مصوبـهبا‪101‬‬ ‫‪ ،)97/293/6680‬سـعی کـرد ارتبـاط شـوراها را بـا‬
‫جلسـۀعلنیو‪ 124‬جلسـۀتلفیقیبرگزار شـدهاست‪.‬‬ ‫مدیریـت شـهری مسـتحکم کنـد‪ .‬توسـعۀ شـهرها‪،‬‬
‫دورۀ چهـارم شـورای اسالمی شـهر اصفهـان بـا‬ ‫افزایـش جمعیـت‪ ،‬تأمیـن نیازمند ‌یهـای روز‬
‫کمیسـیونفرهنگی‪،‬اجتماعیوورزشـی‪ ،‬کمیسیون‬ ‫شهروندانوتغییراتجدیدی کهب ‌هسرعتسیمای‬
‫حم ‌لونقـل‪ ،‬محی ‌طزیسـت و فنـاوری اطلاعـات‪،‬‬ ‫فکـریوفیزیکـیشـهرهارادگرگونم ‌یکـرد‪،‬براهمیت‬
‫کمیسـیون بهداشـت‪ ،‬سالمت و خدمـات شـهری‪،‬‬ ‫عملکـرد شـوراها جهـت مدیریـت شـهرها و روسـتاها‬
‫کمیسـیون امـور اقتصـادی‪ ،‬حقوقـی و گردشـگری‪،‬‬ ‫و رویارویـی بـا مظاهـر جدیـد اجتماعـی م ‌یافـزود‪ .‬بـه‌‬
‫کمیسیونشهرسازی‪،‬معماریوعمرانو کمیت ‌ههای‬ ‫ایـن‌ترتیـب‪ ،‬شـوراها تبدیـل بـه نهادهـای قدرتمنـد‬
‫نظارتیشمال‪،‬شرق‪،‬غرب‪،‬جنوبومرکزبه کارخود‬ ‫و اثرگـذاری شـدند کـه بـه دنبـال ایفـای نق ‌شهـای‬
‫ادامـه داد‪ .‬برگـزاری نشسـ ‌تها و جلسـات‪ ،‬بازدیدهـا‬
‫و دیدارهـا ازجملـه ابـزاری اسـت کـه بـه اعضـای شـورا‬ ‫وسـی ‌عتر و عمی ‌قتـری در جامعـه بودنـد‪.‬‬
‫کمـکم ‌یکنـدتـابـرامـور شـهریحـوزۀانتخابیـۀخود‬ ‫طـیایـنسـا ‌لها کارکـردمثبـتایـنشـوراهاوحضور‬
‫مـردمدر تصمی ‌مگیر ‌یهـایخـردو کلانباعثشـدتا‬
‫نظـارت دقی ‌قتـری داشـته باشـند‪.‬‬ ‫دولت مصمم شود حضور مردم را در ادارۀ امور شهری‬
‫بـاشـروعبـه کار شـورایپنجمبایدببینیـم کهباتوجه‬ ‫بیشـتر نمایـان سـازد؛ لـذا در سـال ‪ ۱۳۷۷‬اولیـن دورۀ‬
‫بـهاولوی ‌تهـایمدنظـراعضـایجدیـدسـاختار شـورا‬ ‫انتخاباتسراسـریشـوراهایاسالمی کشـور زیرنظر‬
‫چگونـه چیـده خواهـد شـد و شـهر چگونـه مدیریـت‬ ‫وزارت کشوررقمخورد‪.‬ایندورهازانتخاباتدربیش‬
‫از ‪ ۴۰,۰۰۰‬حـوزهبرگـزار شـد‪.‬در اصفهـاننیـزمنتخبـان‬
‫م ‌یگـردد‪.‬‬ ‫مـردم‪ ،‬کـه از چهر ‌ههـای شـاخص انقلابـی و متدیـن‬

‫منبع‬
‫‪1.1‬اسناد‪،‬سازماناسنادو کتابخانۀملیایران‪.‬‬

‫‪37‬‬

‫‪..........................................................................‬‬ ‫{‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫‪.............................................................................‬ݓ ݪ ݬ ݪݬحامعــه }‬

‫شهر و شورا‬

‫بـا گݡفتـار و نوشـتارهایی از‪:‬‬

‫سید علی نکویی‬
‫عباس حاج رسولیها‬
‫دکتر نعمت الله ا کبری‬
‫دکتر سید عبدالحسین ساسان‬

‫حسین ملایی‬
‫دکتر کوروش خسروی‬
‫دکترکوروش محمدی‬

‫دکتر فریده روشن‬
‫اصغر برشان‬

‫دکتر فضل الله صلواتی‬
‫حسن فقیهیان‬

‫محمدجواد عیدی‬
‫احسان مالکی پور‬

‫حسین اسدی‬
‫حسین قانونی‬

‫داوود نجفی‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫‪ 38‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫سید علی نکویی؛ رئیس شورای هماهنگی جبهه اصلاحات‪:‬‬

‫معتقد به تک صدایی نیستیم‬

‫داوود جبلی‬ ‫مرضیهزارع‬
‫در سـا ‌لهای قبـل از‬
‫شدموبهاصفهانبرگشتموپ ‌سازآن‪،‬فعالیتدولتیو‬ ‫لطف ًادربارۀفعالی ‌تهایی کهدراینسا ‌لهاانجام‬ ‫انقلابدرزمینـۀآمـوزشفعالیت‬
‫رسمینداشتمودرفعالی ‌تهایحاشی ‌هایخیری ‌ههاو‬ ‫داد ‌هایدتوضیحاتیبفرمایید‪.‬‬ ‫داشـت و در پسـ ‌تهای آموزشـی‬
‫فعالیت کردهاست؛همچنیندر‬
‫مؤسسـاتفرهنگیمشـغولبودم‪.‬‬ ‫بعـداز انقالباز مـنخواسـتهشـدومـنب ‌هناچـار وارد‬ ‫سـا ‌لهایقبـلانقلاب‪،‬علاو ‌هبـر‬
‫بفرماییـد در شـورای هماهنگـی اصلاحـات چـه‬ ‫فعالی ‌تهـایسیاسـیواجرایـیشـدم‪.‬ابتـدافرمانـدار‬ ‫فعالی ‌تهـایمبارزاتـی‪،‬درزمینـۀ‬
‫نج ‌فآبـادبـودموپـسازتشـکیلبنیـادجن ‌گزد ‌ههای‬ ‫مطبوعاتـی فعـال بـوده و در‬
‫فعالیتـی انجـام م ‌یدهیـد؟‬ ‫اصفهانمسئولی ‌تهاییدرآنجابهعهده گرفتم؛بعد‬ ‫سـا ‌لهایمتمادیدرحوز ‌ههای‬
‫بعدازشک ‌لگیریجبهۀاصلاحاتوشورایهماهنگی‬ ‫بهسـمتفرمانداراصفهانمنصوبشـدموپ ‌سازآن‪،‬‬ ‫سیاسـی فعالیـت کـرده اسـت‪.‬‬
‫آن‪،‬منعضوحقیقیاینشورامعرفیشدموباانتخاب‬ ‫نزدیـکشـشسـالاسـتانداریباختـران کرمانشـاهبـه‬ ‫دراینسا ‌لهابهنحویسرمنشأ‬
‫اعضـایشـورا‪،‬درسـمترئیـسشـورافعالیـتم ‌یکنم‪.‬‬ ‫عهدۀمنبود‪.‬درادامۀفعالی ‌تهایسیاسی‪،‬استاندار‬ ‫جریـاناصلا ‌حطلبـیدراصفهـان‬
‫در انتخابات سال‪ 88‬مسئول ستاد مهندس موسوی‬ ‫چهارمحـال و بختیـاری شـدم؛ سـپس درخواسـت‬ ‫بودهونفوذدرتصمی ‌مگیر ‌یهای‬
‫بـودم‪ .‬آن سـتاد بسـیار فعـال بـود و بعـد هـم الحمـدالله‬ ‫بازنشستگی کردم‪.‬دراینفاصلهنگارستانومؤسسۀ‬ ‫حـوزۀ اصلا ‌حطلبانـه‪ ،‬او را بـه‬
‫ماجرادراصفهانبهخیر گذشـتوبهمشـکلخاصی‬ ‫فحعالضـیر ‌تتهاامیـاممنراشـدررآثاارصافسهاـلامنیراان‌هاقنـلادبازییمثکـل ًراآثدامر‪ .‬احزضدیرگـرت‬ ‫شـخصیتی تأثیرگـذار مبـدل‬
‫برنخوردیم‪.‬دردردوسال گذشتههمشورایهماهنگی‬ ‫امـام بـود‪ .‬بعد در جریان انتخابات جناب آقای خاتمی‬ ‫کـرده اسـت و بسـیاری بـر ایـن‬
‫بهجدفعالبودوواردعرصۀانتخاباتمجلس‪،‬شوراها‬ ‫در سـتاد ایشـان فعـال بـودم‪ .‬بـا انتخـاب وی و موافقـت‬ ‫باورنـد کـهفص ‌لالخطا ‌بهایش‬
‫وریاسـتجمهـوریشـدوبـاز بـاپیشـنهاددوسـتانو‬ ‫اکیردشـامونب‪،‬عب ‌ًدهاعهنـومادرن ندوخردسـوتمیرینااسسـتتانجدامرهقزورویـیاین فشعاالینـ‪،‬دتر‬ ‫لازمـۀ اجرایـی شـدن بسـیاری از‬
‫موافقـت دوسـتان دیگـر در تهـران‪ ،‬مسـئولیت سـتاد‬ ‫وزارت کشورب ‌هعنوانمشاورعالیوزیروسرپرستحوزۀ‬
‫جنابآقایروحانیدراسـتانبهعهدۀبنده گذاشـته‬ ‫وزارتمشـغولبـهخدمـتبودم‪.‬سـرانجامبازنشسـته‬ ‫برنام ‌ههـای تأثیرگـذار اسـت‪.‬‬
‫شـد‪ .‬دوسـتان تالش زیـادی کردنـد و سـرانجام در‬ ‫سـید علـی نکویـی‪ ،‬شـخصیت‬
‫اصفهان با رأی مردم به آقای روحانی ما سرفراز شدیم‪.‬‬ ‫دوس ‌تداشتنیوچهرۀنا ‌مآشنای‬
‫رأیمردمرادرانتخاباتاخیرچگونهتفسیرم ‌یکنید‬ ‫جریـان اصلا ‌حطلبـی‪ ،‬در طـی‬
‫سـا ‌لها اقدامـات ارزنـد ‌های در‬
‫حوزۀسیاستومباحثفرهنگی‬

‫انجـام داده اسـت‪.‬‬

‫‪39‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫بیسـت و هشـت نفـر نماینـدۀ احـزاب و تشـک ‌لها و‬ ‫وفکـرم ‌یکنیـدرأیمـردمنـه گفتـنبـهچـهچیزهـاو‬
‫اشـخاص حقیقـی‪ .‬بـه نظـر مـن گـروه منتخـب بسـیار‬ ‫پاسـخبه کدامنیازهایشـانبودهاست؟‬
‫توانمنـد و البتـه جـوان هسـتند و تخص ‌صهایشـان‬ ‫در انتخابـات گذشـتهمـردمنسـبتبـهافـرادشـناخت‬
‫درمقایسهباای ‌نها‬ ‫مناسـب نیازهـای شـهر اسـت و از نظـر مواضـع سیاسـی‬ ‫نداشـتند‪.‬درهمینشـورایفعلی(شـورایچهارم) که‬
‫مام ‌یگوییمما‬ ‫نیـزمورداعتمادنـد‪.‬بندهبسـیاربـه کارشـانامیـدوارمو‬ ‫واپسینروزهایخودراسپریم ‌یکند‪،‬چندهنرپیشه‬
‫ا ‌نشـاءاللهموفـقم ‌یشـوندنیـاز مـردمبـهشـهریآبـاد‬ ‫یا ورزشکار به خاطر شهرتشان انتخاب شدند‪ .‬تحلیل‬
‫اصلا ‌حطلباناصو ‌لگرا‬ ‫و پرنشـاط و بـدون ناهنجار ‌یهـا را تحقـق ببخشـند‪.‬‬ ‫آرایانتخاباتاخیرنشانم ‌یدهد کهمردمبهلیست‬
‫هستیم؛یعنیبه‬ ‫نکتـ ‌هایاضافـه کنـموآنای ‌نکهانتخابایـن‪13‬نفربه‬ ‫اصلاحـاترأیدادنـد؛البتـهدرصـدیاز مـردمنسـبت‬
‫اینمعنانیست که‪ 13‬نفردومیا گرو ‌ههایدیگری که‬ ‫بـهافـرادشـناختداشـتند؛ولـیفاصلـهرأیآخریننفر‬
‫اصولمعتقدیم‪.‬ما‬ ‫دردیگـرلیسـ ‌تهابودندمشـکلیداشـت ‌هاند؛نـه‪،‬آ ‌نها‬ ‫لیستاصلاحاتواولیننفررقیبماچیزیحدود‪50‬‬
‫اعتدا ‌لگراهستیم؛‬ ‫فقطبعضیشاخ ‌صهارانداشتندوامیدواریمدوستان‬ ‫هزاررأیاسـت‪ .‬رأیبالایلیسـتاصلاحاتنشانداد‬
‫یعنیبهضوابطو‬ ‫منتخـبازحضـورآ ‌نهااسـتفاده کننـد؛زیرابسـیاریاز‬ ‫کـهمـردمبهاصلا ‌حطلباناعتماد کردنـدودرانتخابات‬
‫مقرراتپایبندیم‪.‬‬ ‫شـوراهـمبـهآ ‌نهـارأیدادنـد‪.‬درانتخاباتاخیر‪،‬حتی‬
‫بقیههما گرهمین‬ ‫آ ‌نهـاافـرادمورداعتمـادوشایسـت ‌هایهسـتند‪.‬‬ ‫ایچهنراف‌هراهـداصیرفشًـاابرخاینصاهساممنساتنتخبخـاانبرانشمدن ‌یدکشـهنمانختتنخدوب‬
‫ویژگیراداشتهباشند‪،‬‬ ‫شمااقدامیدرراستایسنجشتعهدافرادمنتخب‬ ‫لیسـت اصلاحـات و موردتأییـد جنـاب آقـای خاتمـی‬
‫لیسـتاصلاحـاتانجـامداد ‌هایـد؟چـهضمانتـی‬ ‫بودنـد‪.‬درچنـدجلسـ ‌هایهـم کهبـااینافرادداشـتیم‬
‫م ‌یتوانندحتیبا‬ ‫وجـوددارد کـهایـنافـرادپـساز انتخابـات‪،‬بـرسـر‬ ‫گفتیمحواستانباشد کهمردمبااعتمادبهچه کسی‬
‫اختلا ‌فسلیق ‌هشاندر‬ ‫تعهداتشانبهجریانفکریواعتقادی کهازآ ‌نها‬ ‫بـهشـمارأیداد ‌هاند‪.‬‬
‫آقاینکویی‪،‬افرادزیادیخواهانورودبهلیسـت‬
‫کنارما کار کنند‪.‬‬ ‫حمایـت کردهاسـت‪،‬باقیبمانند؟‬ ‫اصلاحات بودند؛ ولی فقط‪ 13‬نفر انتخاب شدند‪.‬‬
‫خوباستدربارۀ‬ ‫تعهـدی کـه جنبـۀ حقوقـی داشـته باشـد و بتـوان آن‬ ‫مکانیسمانتخابافرادلیستچگونهبودواینک‬
‫را‌پیگیـری قضایـی کـرد نداریـم‪ .‬تعهداتمـان اخلاقـی‬ ‫اعضااز چهفیلترهاییردشدندتاوارداینائتلاف‬
‫مفهوماعتدال‬ ‫است؛البتهتعهد کتبیهمداریم کهاعضایمنتخب‬ ‫شوند؟‬
‫بحثشود؛چون‬ ‫امضـا کرد ‌هانـد؛امـاباتوج ‌هبـهشـناختی کـهازایـنافـراد‬ ‫لیسـت‬ ‫ایـن‬ ‫مـردم بـا‬ ‫تـود ٔه‬ ‫کـه‬ ‫بگویـم‬ ‫بایـد‬ ‫البتـه ایـن را‬
‫بعض ‌یهاب ‌هاشتباه‬ ‫داریـم‪،‬بعیـدم ‌یدانـم کـهخالفوعد ‌ههـاعمـل کننـد؛‬ ‫آشـنایی نداشـتند وگرنـه تمـام افـراد لیسـت ازنظـر‬
‫ازاین کلمهاستفاده‬ ‫ولـیبـههـرجهـترفتـارآدمیـزادرانم ‌یتوان‌پی ‌شبینی‬ ‫شـخصیت‪،‬جایـگاه‪،‬تحصیالتوتخصص‪،‬برجسـته‬
‫م ‌یکنند‪.‬اعتدالحد‬ ‫کفـرضدا‪.‬بی‌هسخیاصـسوـیصاشلـآدن‌هانکـده؛دمرثفل ًااضزـاهیمامنجلـایزسیمـتر‪6‬د‪2‬منوفاررده‬ ‫بودنـد‪.‬از ما ‌ههـاقبـل‪،‬در جلسـاتشـورایهماهنگـی‬
‫وسطخوبیوبدی‬ ‫ب ‌هغیراز‪13‬نفرمنتخببرایورودبهلیستاصلاحات‪،‬‬ ‫بـا دوسـتان تبـاد ‌ل نظـر کردیـم و شـاخ ‌صهایی بـرای‬
‫نیست‪.‬اعتدالیعنی‬ ‫ازبقیۀافرادتعهد گرفتیم کهبرایاینمنتخبانفعالیت‬ ‫انتخابافراددرنظر گرفتیم‪.‬باتوج ‌هبهاینشاخ ‌صها‬
‫قانو ‌نمندی‪،‬تعهد‬ ‫انتخاباتی انجام دهند‪ .‬برخی از این افراد به تعهدشان‬ ‫بـه افـراد امتیـاز دادیـم‪ .‬در جلسـۀ شـورای هماهنگـی‬
‫ووظیف ‌هشناسی‪.‬‬ ‫پایبندبودندوازادامۀفعالیتبهنفعلیستاصلاحات‬ ‫مقررشـدهرفردپنجنفرازافرادتأییدصلاحی ‌تشـدهرا‬
‫کسانی کهمعتقد‬ ‫اسـتعفا کردنـدوبعضـیخلفوعـده کردنـدودرفضای‬ ‫بـه کارگـروهسیاسـیانتخابـاتمعرفی کنـد‪.‬حـدود‪150‬‬
‫منشور‪،‬ضابطه‪،‬‬ ‫انتخاباتو کاندیداتوریماندندوحتیدرلیس ‌تهای‬ ‫نفـر معرفـی شـدند‪ .‬رزومـۀ ایـن دوسـتان دریافـت شـد‬
‫دیگـر حضـور یافتنـد‪ .‬ایـن کار درسـتی نبـود؛ ولـی رأ ‌ی‬ ‫و باتوج ‌هبـه شـاخ ‌صهایی نظیـر سالمت اقتصـادی‪،‬‬
‫اسا ‌سنامهیا‬ ‫مـردمبهتریـنمجـازاتبـرایآ ‌نهـابـود‪.‬البتهبعضـیاز‬ ‫مدیریت‪،‬تخصص‪،‬تناسب کاروسابقۀفعالی ‌تها که‬
‫آیی ‌ننام ‌هایهستند‬ ‫ایـنافـرادازخـودمنعذرخواهی کردند؛ولیب ‌ههرحال‬ ‫توسـطشـورایهماهنگـیجبهـۀاصلاحـاتاصفهـان‬
‫کهمتعلقبهحزب‪،‬‬ ‫نبایـدخالفتعهـدعمـلم ‌یکردنـد‪.‬ایـننکتـهراهـم‬ ‫بـرایانتخـابافـرادتعییـن‌شـدهبـودوالبتـهباتوج ‌هبـه‬
‫تشکلیامجموع ‌های‬ ‫اضافـه‌کنـم کـهآ گاهـیومشـارکتمـردم کمکم ‌یکند‬ ‫شـاخ ‌صهایی کهازتهراناعلامشـدهبود‪ ،‬کارگروهمابا‬
‫کـه مدیـران و اعضـای شـوراهای مـا حواسشـان جمـع‬ ‫افرادصحبت کردندوسـوابقافرادرابااینشـاخ ‌صها‬
‫باشد‪،‬اعتدا ‌لگرا‬ ‫باشـد کهاشـتباهنکنند؛چراکهم ‌یداننداشتباه کردن‬ ‫تطبیـق دادند‪.‬‬
‫هستند؛خواه‬ ‫همـان اسـت و از چشـم مـردم افتـادن همـان‪ .‬مـا حتـی‬ ‫شرطوشروطیبرایافرادمنتخب گذاشتهشد؟‬
‫از تعهـدی هـم کـه ایـن افـراد دادنـد اسـتفادۀ حقوقـی‬ ‫بله‪،‬پذیرشدرلیستاصلاحاتمشروطبهاینبود که‬
‫اصلا ‌حطلب‪،‬خواه‬ ‫نم ‌یکنیموبیشـترم ‌یخواهیمافرادجایگاهخودشـان‬ ‫درصورت ‌یکهفردتأییدنشودوبهلیستراهپیدانکند‪،‬‬
‫اصو ‌لگرا‪.‬خیلیاز‬ ‫رادرجامعـهنشـاندهنـدومـردمآ ‌نهارابشناسـند‪.‬به‬ ‫بایـدبـرایافرادپذیر ‌ششـدهدرلیسـتنهاییفعالیت‬
‫افراداصو ‌لگرا که‬ ‫بعضیازافرادم ‌یگفتمنهاینجاآخردنیااستونهاین‬ ‫نکنکـردد‪.‬نـافـدراوبدرکیناایـرشنـتدعنهـد‪.‬دنراهقایبـت ًاو‪6‬ل‪2‬ونبرفرخـکهیانمیـتزیآـازنبراالقابتـرولی‬
‫ه ‌مس ‌نوسالما‬ ‫انتخاباتآخرینانتخابات‪.‬شماسا ‌لهایدیگرحضور‬ ‫آدا‌نشهــتانرأدیقبـداودنـلدش‪.‬ـبـدرنادیواناتعخضـاابیایشـنوارافرایدتهقمرایبه ًانیگـکیبکـاهر‬
‫هستندسابقۀفعالیت‬ ‫پیدام ‌یکنیدوبنابراینبایدطوریرفتار کنیدکهاعتماد‬ ‫گروهیسیاسیانجام گرفتوماب ‌ههی ‌چعنواندخالتی‬
‫مبارزاتیداشت ‌هاندو‬ ‫درتصمی ‌مگیر ‌یهـانداشـتیموهرکـسدرجایگاهخود‬
‫بعدهاسلیق ‌ههایشان‬ ‫مـردمجلبشـود‪.‬‬ ‫فقطیـکرأیداشـت‪.‬‬
‫بامامتفاوتشده‬ ‫جنـاب نکویـی‪ ،‬اصلاحـات همـواره بـه وحـدت‬ ‫در جلسـات شـورای هماهنگـی جبهـۀ اصلاحات‬
‫مشـهور بـوده اسـت؛ ولـی امسـال در انتخابـات‬ ‫چنـدنفربـرایتصمی ‌مگیریحضورداشـتند؟‬
‫است؛‬ ‫شـوراها بح ‌ثهایـی پیـش آمـد و اصلا ‌حطل ‌بهـا‬
‫چنددستهشدند‪.‬دوستانیدرقالبتحو ‌لخواهی‬
‫بح ‌ثهاییرامطرحکردندوبرخلافجریانسنتی‬
‫اصلاحات‪،‬بیانی ‌ههاییدرگرو ‌ههایمجازیمنتشر‬
‫کردند‪.‬اینمسئلهسببتفرقهشدوحامیاناین‬

‫‪ 40‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫باما کارنکردند؛امااحساسم ‌یکنیم کهنگاهشانبه‬ ‫جریانفکریرانگران ‌ی کرد؛همچنینحزباعتدال‬ ‫منسا ‌لها کاراجرایی‬
‫آقـایروحانـیبـود‪ .‬گرو ‌ههایتندیهمهسـتند کهما‬ ‫وتوسعه کهآ ‌نهاهمازجریاناصلاحاتحمایت‬ ‫انجامداد ‌هاموبراساس‬
‫بـاآ ‌نهـا کارینداریـم؛امـاتشـک ‌لهاو گرو ‌ههـایجریان‬ ‫لمط‌یفکـ ًنانددر‪،‬ایولنیزلمیینسته کیمجیدتاوگانضیهبرحادیهانیتدخ‪.‬ابدادند‪.‬‬ ‫تجربیاتمم ‌یگویم‬
‫اصو ‌لگـرا را کـه برنام ‌ههـا و اهـداف مشـخص دارنـد بـه‬ ‫مـن خیلـی دلـم نم ‌یخواسـت وارد ایـن بحـث شـوم‪.‬‬ ‫که بسیاری از افراد‬
‫رسـمیتم ‌یشناسـیم‪.‬حتیجلسـاتمشـترکیهمبا‬ ‫امسالمابیشترینوحدترویهرادرانتخاباتداشتیم‪.‬‬ ‫متخصصقدرتتعامل‬
‫همداشـت ‌هایم‪.‬مامعتقدبهت ‌کصدایینیسـتیم‪.‬قرار‬ ‫دردور ‌ههایقبلیانتخابات‪،‬گروهیباناماصلا ‌حطلبان‬ ‫بامردمراندارند‪.‬مدرک‬
‫نیسـتهمـهمطابـقبـامـافکـر کننـد‪.‬درخـودجریـان‬ ‫واقعیلیستدادندو گروهیدیگراصلا ‌حطلبانجوان‪.‬‬ ‫دکتراغروریبهشخص‬
‫اصلا ‌حطلبنیز گرو ‌ههادیدگا ‌ههایمتفاوتیدارندودر‬ ‫از گذشتههمیشهافرادیبود ‌هاند کهخودشانرابا کار‬ ‫م ‌یدهد کهدیگرحوصلۀ‬
‫جمعیسازگارنکردهبودند‪.‬البتهبایداینرابدانیم که‬ ‫اربا ‌برجوعساد ‌های‬
‫بعضـی موضوعـات از هـم فاصلـه دارنـد‪.‬‬ ‫هـر شـخصی تنهـا یـک رأی در جمـع دارد و بایـد از افـراد‬ ‫را کهآمدهبااوصحبت‬
‫تفاوتاصولگرایمعتدلواصلا ‌حطلبمعتدلاز‬ ‫دیگـر تمکیـن کنـد‪ .‬شـکر خـدا امسـال اصلا ‌حطلبـان‬ ‫صرف ًاکانعتدنقادادربده؛تبناخبراصین‪،‬ص‬
‫ب ‌هنحو ‌ی ک ‌مسابقهباهممتحدشدند‪.‬ازبین‪18‬تا‪20‬‬ ‫ندارم؛اعضایشوراباید‬
‫نظرشماچیست؟‬ ‫تشکلوحزب‪،‬تنهادو گروهجداشدند‪.‬حزباعتدال‬ ‫مردمیباشند؛چون‬
‫خـوباسـتدربـارۀمفهـوماعتـدالبحـثشـود؛چـون‬ ‫وتوسعه کهازاولهمجزءحزباصلا ‌حطل ‌بهانبودند‬ ‫منتخبمردمهستند‬
‫بعض ‌یهـا ب ‌هاشـتباه از ایـن کلمـه اسـتفاده م ‌یکننـد‪.‬‬ ‫وحزبیمسـتقلبهشـمارم ‌یآمدند‪.‬قراربراینبود که‬ ‫و شهردار هم منتخب‬
‫اعتدالحدوسـطخوبیوبدینیسـت‪.‬اعتدالیعنی‬ ‫ایناحزابباماهمراهشوندولیستمشترکبدهند؛‬ ‫شوراست‪.‬حضرت‬
‫قانو ‌نمنـدی‪ ،‬تعهـد و وظیف ‌هشناسـی‪ .‬کسـانی کـه‬ ‫امـامتأسـفانهایـناواخراین کاررانکردندوتحلیلشـان‬ ‫امامم ‌یگویند‪«:‬بهمن‬
‫معتقدبهمنشـور‪،‬ضابطه‪،‬اسـا ‌سنامهیاآیی ‌ننام ‌های‬ ‫ایـنبـود کـهخودشـانرأیم ‌یآورنـد‪.‬مـاحتـیبـهآ ‌نها‬ ‫خدم ‌تگزاربگویید»؛‬
‫هسـتند کـهمتعلـقبـهحـزب‪،‬تشـکلیـامجموعـ ‌های‬ ‫پیشـنهاددادیـم کهافـرادموردنظرشـانرابه کارگـروهما‬ ‫یعنیهمۀاعضاباید‬
‫باشـد‪ ،‬اعتدا ‌لگـرا هسـتند؛ خـواه اصلا ‌حطلـب‪ ،‬خـواه‬ ‫معرفی کنندتاباشاخ ‌صهاارزیابیشوند‪.‬شایدا گراین‬ ‫مردمراول ‌ینعمتانخود‬
‫اصو ‌لگـرا‪ .‬خیلـی از افـراد اصو ‌لگـرا کـه ه ‌مس ‌نوسـال‬ ‫کاررا کـردهبودنـد‪،‬اعضـایموردنظرآ ‌نهـانیزدرلیسـت‬ ‫بدانند؛ اما در تجربۀ‬
‫مـا هسـتند سـابقۀ فعالیـت مبارزاتـی داشـت ‌هاند و‬ ‫مـاقـرار م ‌یگرفـت؛امـاآ ‌نهـامبنـایمحاسـباتخـودرا‬ ‫عمل ‌یمانم ‌یبینیم‬
‫بعدهـاسلیق ‌ههایشـانبـامامتفـاوتشـدهاسـت؛ولی‬ ‫بسیاریاین کاررا‬
‫جوا ‌نترهایشـان گاهـی عقایـدی دارنـد کـه نم ‌یدانـم‬ ‫داشتند‪.‬‬ ‫نکرد ‌هاند‬
‫از کجـانشـئت گرفتـهاسـت‪ .‬کارهـایعجیـبوغریبـی‬ ‫همچنینافرادی کهخودشانرابااسمتحو ‌لخواهان‬
‫م ‌یکننـد کـهبـهاصولگرایـینم ‌یخـورد‪.‬در مقایسـهبـا‬ ‫مطـرح کرد ‌هانـد نـه حـزب هسـتند‪ ،‬نـه ‪ NGO‬و نـه‬
‫ای ‌نهامااصلا ‌حطلباناصو ‌لگراهستیم؛یعنیبهاصول‬ ‫تشـکل‪.‬خودشـانبهمابگویندچههسـتند؟اعضای‬
‫معتقدیمواعتدا ‌لگراهسـتیمواینیعنیبهضوابطو‬ ‫حز ‌بهـایمختلـفعضواین گروههسـتند‪.‬بعض ‌یها‬
‫مقرراتپایبندیم‪.‬بقیههما گرهمینویژگیراداشته‬ ‫تالش کردنـدآ ‌نهـاراازدادنلیسـتجدا گانهمنصرف‬
‫باشـند‪،‬م ‌یتوانندحتیبااختلا ‌فسلیق ‌هشـاندر کنار‬ ‫کننـد‪ .‬درهرحـال‪ ،‬آ ‌نهـا خواسـت ‌ههایی داشـتند کـه‬
‫شـورایهماهنگـیبـاآ ‌نموافـقنبـود‪.‬افـرادیبـهمـن‬
‫مـا کار کنند‪.‬‬ ‫مراجعـه کردنـد کـهحاضـربودنـد کلهزین ‌ههـایمـارا‬
‫مؤلف ‌ههایانتخابیکشهردارخوبچیست؟‬ ‫پعـروداخـضاست کمننشــادنوادمرلتییـاسزـاتتومـیـاژقـ‌هاراریگبیــرهدم؛ـاولبیدمهانـمدطولقدًرا‬
‫تـاجایـی کـهمنخبردارماعضاشـورایشـهرهنـوزوارد‬ ‫مکانیسـمخـودراعـوضنکردیـم‪.‬حتـیبـهایشـانهـم‬
‫فازانتخابشهردارنشد ‌هاند‪.‬البتهمطالعاتلازمانجام‬ ‫پیشنهاددادیم کهفردموردنظرشانباتوج ‌هبهرزومهو‬
‫شدهوشاخ ‌صهاییتهیه کرد ‌هاند کهبندهازجزئیات‬ ‫شاخ ‌صهاارزیابیشود؛اماآناشخاصقبولنکردند‪.‬‬
‫آنب ‌یخبرم؛بنابرایننظرخودمرام ‌یگویم‪.‬شهردارباید‬ ‫ماحتیدرخواست کردیم کها گرنظرهایجدیددارند‪،‬‬
‫کسیباشد کهشهرومردمومسائلشهررابشناسد؛با‬ ‫واردحزبوتشکلاصلا ‌حطلبانشوند‪،‬برایخودشان‬
‫گرو ‌ههایمختلفتعاملوهمکاریداشتهباشدوشهر‬ ‫اسا ‌سنامهبگذارندتاببینیمهرکسچ ‌هکارهاست؛ولی‬
‫راسیاسـیوجناحـیادارهنکنـد‪.‬امـروزاداره کردنشـهر‬
‫بـا گذشـتهمتفاوتاسـت‪.‬مسـائلروزبـ ‌هروزپیچید ‌هتر‬ ‫قبول نکردند‪.‬‬
‫و علم ‌یتـر م ‌یشـوند و دیگـر نم ‌یتـوان بـه رو ‌شهـا و‬ ‫تعاملتانبااصو ‌لگرایانچگونهاست؟‬
‫شـیو ‌ههای گذشـته عمـل کـرد‪ .‬جمـع کـردن زبالـه‪،‬‬ ‫مـابـهبقیـهب ‌هعنـوانرقیـبنـگاهم ‌یکنیـم‪.‬آ ‌نهـاتفکـر‬
‫اتوبو ‌سرانـیودفـنامـواتامروزهدیگرازسـطح ‌یترین‬ ‫خودشـانرادارنـدومـاهـمتفکـرخودمـانرا‪.‬رقیبانما‬
‫وابتدای ‌یتریـن کارهـایشـهراسـتوفرمـولخـودش‬ ‫دچرنـاندتدخاسبــتا ‌هانت ادموسدـرایـل اتکفاطقیـاتـفیوافگـتـراوهدقـکـرارهنقمبا‌یًلگیبـرنرـاد‪.‬ی‬
‫را دارد‪ .‬کار شـهردار گسـترد ‌هتر از ای ‌نهـا اسـت؛ زیـرا بـا‬ ‫اصلا ‌حطلبـان سـابقه نداشـت؛ اصو ‌لگرایـان طرفـدار‬
‫شهریزندهوشهروندانیزندهروب ‌هرواست‪.‬شهرداری‬ ‫آقـایروحانـیسـتادتشـکیلدادنـد؛مثـلآقـایناطـق‬
‫بایـدافـقجدیـدیبـاز کندتاحمایتوهمـکاریمردم‬ ‫نـوری و آقـای لاریجانـی‪ .‬در خیابـان هش ‌تبهشـت‬
‫راجلـب کنـد‪.‬شـهرداربایـدمکانیسـ ‌مهاییرابداند که‬ ‫اصفهـان هـم سـتاد رسـمی تشـکیل دادنـد و کنـار مـا‬
‫بهتوسعۀعمومیشهرمنجرم ‌یشود‪.‬دیدگاهشهردار‬ ‫فعالیـت کردنـد‪.‬همچنیـن‪ ،‬گروهـیبـاعنـوانحامیان‬
‫حتـی بایـد فراتوسـع ‌های باشـد تـا بتوانـد آینـدۀ شـهر و‬ ‫مردمـیدولـتدر قالـبسـتادیشـروعبـه کار کردنـد‪.‬‬
‫مسـائلشراپی ‌شبینـی کنـدوبـرایمعضلاتی کهمثل‬ ‫گروهیهماصو ‌لگرایانمعتدلیااصو ‌لگرایانمنطقی‬
‫ترافیک‪،‬محی ‌طزیست‪ ،‬کمبودبودجهوتراکم کارکنان‬ ‫اهحسمتندد‌ینکژاهادزمدرشوا ‌هغهداهوکمردنسائدلبسییکارهدلدرخدووررنۀده‪.‬آش‌نه‌تاعساملل ًاۀ‬
‫شهرداریرا ‌هحلیمناسببیابد‪.‬درحالحاضر‪،‬تراکم‬
‫کارکنان شـهرداری یکی از مشـکلات جدی شـهر اسـت؛‬
‫چـونبیشـتردرآمدشـهرداریصـرفحقوق کارکنانش‬
‫م ‌یشود‪.‬البته کسی کههمۀاینخصیص ‌ههاراداشته‬

‫‪41‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫اعضایقدیموجدیدشورایشهراصفهان‪1396-‬‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫اینموضوعبرم ‌یگرددبهزما ‌نهای گذشته‪.‬شهرداری‬ ‫برگزار کردهو ک ‌مکمجلورفتهواکنونشکوفاشدهاست‪.‬‬ ‫باشـد کماسـت‪،‬ولیپیدام ‌یشـودوبایدافرادمختلف‬
‫همیشـه کسـریبودجـهداشـتهاسـتوایـنموضـوع‬ ‫مسائلبایدب ‌هتدریجبرطرفشودونبایدانتظارمعجزه‬ ‫رارصـد کرد‪.‬‬
‫جدیدینیسـت‪.‬در گذشـتهدول ‌تهابهشـهردار ‌یها‬ ‫ازشهرداروشورایشهرداشتهباشیم‪.‬مردمبایدبدانند‬
‫کمکم ‌یکردند‪ .‬ک ‌مکمسیاس ‌تهایدولتبهسویی‬ ‫در انتخـاب شـهردار و معاونـان‪ ،‬شـورای هماهنگی‬
‫پیشرفت که کارهابهخودمردموا گذارشـودوبدین‬ ‫وهمکاری کنند‪.‬‬ ‫اصلاحـاتچقـدر تأثیرگذار اسـت؟‬
‫ترتیـبدولـتحمایتخـودشراازشـهردار ‌یها گرفت‬ ‫در شـهر ما بانوان فرهیختۀ بسـیاری حضور دارند؛‬
‫وشهردار ‌یهایمثلاصفهانوتهرانمستقلشدند‬ ‫امامتأسفانههی ‌چگاهپس ‌تهای کلیدیبهایشان‬ ‫باشـشوـرادوینهمما‌یتهونانـگـدیممسـ‌یتتقواینـم ًادندقـخالـشمت کشـنـاودر‪‌.‬هامینداخـشوـتدهم‬
‫و منابـع درآمـدی برایشـان تعریـف شـد کـه بخشـی از‬ ‫داده نشـده اسـت‪ .‬در حـال حاضـر‪ ،‬در شـهرهای‬ ‫هـمبـهاینقضیهاعتقادیندارم‪.‬ماافـرادیراانتخاب‬
‫آن در بودج ‌ههایشـان اسـت؛ بخشـی را دولـت کمـک‬ ‫جنوبـی مـا فرمانـدار یـا شـهردار زن وجـود دارد؛ ولی‬ ‫کرد ‌هایم؛آ ‌نهابایدشهردارراانتخاب کنندوشهردارهم‬
‫م ‌یکندوبخشیازعوارضومالیا ‌تهاست؛باای ‌نحال‬ ‫در اصفهـان‪ ،‬بانـوان حتـی در حـد یک مدیـر روابط‬ ‫حقداردمعاونانشراانتخاب کند‪.‬شورایهماهنگیو‬
‫شـهردار ‌یهادچـارمشـکلهسـتند‪.‬بهنظرمـناولین‬ ‫عمومینیستند‪.‬بهنظرشماایننگاهنیازمندتغییر‬ ‫نیروهایشم ‌یتوانندمشاورانخوبیباشند؛چونهم‬
‫را ‌هحـل ایـن اسـت کـه ازآنجاکـه تمـام بخ ‌شهـا دچـار‬ ‫شناختدارندوهمبامردمهستند‪.‬ا گرشهردارنیروی‬
‫تـورم کارکنـان هسـتند‪ ،‬مقـداری تعدیـل نیـرو صـورت‬ ‫نیست؟‬ ‫قابلی باشد‪ ،‬باید بتواند از فضای شورای هماهنگی و از‬
‫بگیـرد‪ .‬بسـیاری از هزین ‌ههـا م ‌یتوانـد حـذف شـود و‬ ‫مـن ا ‌نشـاءالله در وقـت بهتـری در ایـن بـاره بـا شـما‬ ‫اعضـایآنوتجرب ‌ههـای گرا ‌نقدری کهدارنداسـتفاده‬
‫ضرورتـینـدارد‪.‬مجموعـۀاعضـایشـوراوخـودشـهردار‬ ‫صحبتم ‌یکنم‪.‬صرفاینکهسـهنفرجاییشـهرداریا‬ ‫کنـد‪.‬مـا کارگروهـیدر شـوراتشـکیلداد ‌هایـمبـاعنـوان‬
‫و معـاون مالـ ‌یاش بایـد دس ‌تب ‌هدسـت هـم بدهنـد و‬ ‫فرماندارشوند کافینیست؛بلکهنگاهبایدعوضشود‪.‬‬ ‫کارگروهتعاملباشهرداریتاا گرپیشنهادیاانتقادیاهر‬
‫را ‌هحلمناسـبپیدا کنند‪ .‬کارجمعیسـختاستتا‬ ‫بایدباور کنیم کهخان ‌مهامشکلاتخودشانرادارند‪.‬‬ ‫صحبـتدیگـریبـودازطریـقایـن گـروهباشـورامطرح‬
‫ببگ‌هتذادررنید‪.‬ج‪،‬بشههقروهالآقیبازریرگومحعانمویل‪ً،‬ابتموانشنکدقلدطارانررادروودریرچیندل‬ ‫یکشـهرداریافرماندارروزی‪ 18‬سـاعت کارم ‌یکند‪.‬آیا‬
‫سـال گذشـته‪،‬برایحلمشکلاتشانشـروع کردندبه‬ ‫درسـتاسـت کهخانمـیامـروزاززندگی‪،‬بچـهو‪...‬بزند‬ ‫شود‪.‬‬
‫شهرفروشـیوتراک ‌مفروشـیوای ‌نهاخودشمعضلات‬ ‫تـاهیجـدهسـاعت کار کنـد؟بایـدنـگاهدیگریداشـت؛‬ ‫شـما بـه تخص ‌صگرایـی در شـهرداری و معاونـان‬
‫جدیدیرابرایمردمبهوجودآورد‪.‬را ‌هح ‌لهایزیادی‬ ‫گروهـی م ‌یگوینـد ز ‌نهـا هیـچ کاری نم ‌یکننـد و گـروه‬
‫کـورجدو‪،‬دمثداارًلدت کوهجـباهتبـوهجت ‌هوبسهـآع ‌نۀهگارمدش‌یـگشرودیمیـاشفکعلالایت ‌رتاهاحیل‬ ‫دیگریفکرم ‌یکنندا گرز ‌نهاچندپستداشتهباشند‬ ‫معتقدیـد؟‬
‫دیگـرهم ‌هچیـزحـلاسـت؛هی ‌چکـدامازایـندیدگا ‌ههـا‬ ‫این دیگر موضوع اختیار است‪ .‬البته تخصص تنها هم‬
‫جدید‪.‬‬ ‫کافـینیسـت‪.‬مـنسـا ‌لها کار اجرایـیانجـامداد ‌هامو‬
‫حرفآخر؟‬ ‫درسـتو کاملنیسـت‪.‬‬ ‫براساستجربیاتمم ‌یگویمکهبسیاریازافرادمتخصص‬
‫مـنبرایشـماونشـریهخـوبوزیبایتـانآرزویتوفیق‬ ‫آقـای نکویـی‪ ،‬موضوعـی کـه در حـال حاضـر در‬ ‫قـدرتتعامـلبامـردمراندارنـد‪.‬مدرکدکتراغـروریبه‬
‫دارم‪ .‬بنـده اولیـن نفـری بـودم کـه بـا مرحـوم شـهید‬ ‫شـهرداری مطـرح اسـت و مسـئولان فعلـی نیـز در‬ ‫راشکخهآمصدمهبا‌یاودهصدحکبهدتیکگنردنحودارصلد؛بۀانراببارای‌برنج‪،‬وصعرف ًاسااعدت‌هاقاید‬
‫عل ‌یاکبـراژ ‌هاینشـری ‌هایبـرایبانـوانمنتشـر کردیـم؛‬ ‫برخـی نشسـ ‌تها بـه آن اشـاره م ‌یکننـد‪ ،‬کمبـود‬ ‫بـهتخصـصنـدارم؛اعضـایشـورابایـدمردمـیباشـند؛‬
‫البتـهبـهدلیـلایراداتـی کـهم ‌یگرفتندب ‌هصـورت کتاب‬ ‫بودجـه و وا ‌مهایـی اسـت کـه شـهرداری گرفتـه‬ ‫چـون منتخـب مـردم هسـتند و شـهردار هـم منتخـب‬
‫چـاپم ‌یشـد‪.‬دربـارۀانتخاباتهـممنم ‌یگویمهیچ‬ ‫ااسســتت‪.‬وم ایسنـلکـم ًهافعسارلریسـیتدشـواهر‌مدهاـرایدروشـسـوارالیپجـنارجیم‬ ‫شوراسـت‪.‬حضرتامامم ‌یگویند‪«:‬بهمنخدم ‌تگزار‬
‫کمـاراهـسیمایسقـینیـ ًا‪-‬ابـجدتومناععیینیبنبســودت؛اکـمـهابتلا‌یعشـیـی کببهاچشـندد‪.‬یکانر‬ ‫بـابده ‌یهـاومشـکلاتاقتصادیدرسـطحشـهر‬ ‫بگویید»؛یعنیهمۀاعضابایدمردمراول ‌ینعمتانخود‬
‫مـاهصـورت گرفـتوبرنام ‌هریز ‌یهایدقیقبهنظرمن‬ ‫آغـاز م ‌یشـود و دوسـتان راه دشـواری پیـش رو‬ ‫بدانند؛امادرتجربۀعمل ‌یمانم ‌یبینیمبسیاریاینکار‬
‫جـوابدادوایـنبـرایآینـدهم ‌یتوانـدالگـوباشـد‪.‬‬ ‫دارنـد‪ .‬شـما کـه ب ‌هنوعـی بـزرگ و پیـر اصلاحـات‬ ‫رانکرد ‌هاند‪.‬اصلاحاتورسیدنبههد ‌فهاب ‌هی ‌کباره‬
‫نامیدهم ‌یشوید‪،‬چهرا ‌هکارهاییبهدوستانارائه‬ ‫اتفاقنم ‌یافتد‪.‬نم ‌یشودناگهانازنقطۀصفربهنقطۀ‬
‫داد ‌هایدیاخودشانچهتمهیداتیاندیشید ‌هاندتا‬ ‫صـدیـاحتینقطۀپنجـاهبرسـیم‪.‬اصلاحـاتب ‌هتدریج‬
‫مشکلاتبرطرفشود؟یاطبقچیزی کهمرسوم‬ ‫اتفاقم ‌یافتد‪.‬خودهمینشورایهماهنگینزدیک‬
‫اسـتتمامـیقصـوربـهگـردنشـورایقبلـیم ‌یافتـد؟‬ ‫سـه تـا چهـار سـال هر هفته جلسـه‪ ،‬میزگرد‪ ،‬سـخنرانی‬

‫‪ 42‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫شورا جای‬
‫سیاسی بازی نیست‬

‫عباس حا ‌جرسولیها‪ ،‬عضو عل ‌یالبدل شورای شهر پنجم در اصفهان‬

‫داشـتیم‪ .‬البتـه قبـل از ایـن هـم زلزلـ ‌های شـدیدی در‬ ‫در ارتبـاط بـا فعالی ‌تهایتـان در سـا ‌لهای بعـد از‬ ‫مرضیهزارع‬
‫کرمـان آمـده بـود‪ .‬آیـ ‌تالله صدوقـی نماینـدۀ امـام در‬ ‫انقالب م ‌یفرماییـد؟‬ ‫متولـد‪ 16‬مهرمـاه‪،1331‬‬
‫آنجابودندوبرایبازسـاز ‌یاز اسـتا ‌نهایدیگر کمک‬ ‫در محلـۀ حـاج رسـولیها اسـت؛‬
‫گرفتـهبودنـد‪.‬وقتـیخدمتایشـانرسـیدیم‪ ،‬گفتند‬ ‫در همـان اوایـل انقالب مقرر شـد از هر اسـتان سـه نفر‬ ‫وقتی کهچهارباغشکلوشمایل‬
‫م ‌یخواهیـم کانـونخراب ‌یهایزلزلهرابهاصفهان ‌یها‬ ‫ازمهندسـاناسـتانب ‌هعلاوهاما ‌مجمعۀمرکزاستانو‬ ‫دیگـری داشـت‪ .‬سـال ‪ 1350‬وارد‬
‫بدهیـم و الحمـدالله روسـتاهای تخری ‌بشـده را‬ ‫استاندار‪،‬بنیادمسکنرارا ‌هاندازی کنندومنیکنفر‬ ‫دانشگاه علم صنعت شـد‪ .‬پس از‬
‫ازآنسـهنفـریبـودم کـهدرابتـدایانقالبمأموریـت‬ ‫انقلاب‪،‬درنخستینپستدولتی‬
‫ساختیم‪.‬‬ ‫یافتیـمبنیـادمسـکنرارا ‌هانـدازی کنیـمومدتـیهـم‬ ‫خود به همراه اسـتاندار‪ ،‬شـهردار و‬
‫در اوایـل انقالب‪ ،‬پروژ ‌ههـای خوبـی بـرای کمـک بـه‬ ‫دو مهندس دیگر در بنیاد مسکن‬
‫مشـکل مسـکن افـراد ضعیـف انجـام دادیـم؛ چـون‬ ‫در آنجـافعالیت‬ ‫مشغولبه کارشد‪.‬درطولجنگ‬
‫دغدغـۀحضـرتامـامایـنبود کهمسـئلۀمسـکن‬ ‫تحمیلی‪،‬مسئولمهندسیجبهه‬
‫مـرددقیمقـ ًاحـصلراشـحـودت‪ .‬ادارصـد کلـ‪1‬ه‪3‬دولقانـتوباین ادسزامیسـن ‌هی نسـیـازز‬ ‫و جنـگ بـود و بـا اتمـام جنـگ‪،‬‬
‫حلمشکلمسکنمردمباشد‪.‬ازابتکاراتی‬ ‫هشـت سـال ب ‌هعنـوان مدیـرکل‬
‫کـه حضـرت امـام داشـتند ایـن بـود کـه‬ ‫نوسازیمدارساصفهانخدمت‬
‫دسـتور دادنـد هـر یـک روز پـول نفـت را به‬ ‫کـرد‪ .‬کمتـر کسـی در اصفهـان‬
‫یـک اسـتان اختصـاص دهنـد‪ .‬دفتـری‬ ‫فعالیـتسیاسـیوشـهریداشـته‬
‫برایاین کار در نظر گرفتهشد کهآقای‬ ‫و نـام عبـاس حـاج رسـولیها بـه‬
‫مهندسآرما ‌نپناهمسـئولشبودندو‬ ‫گوشـش نرسـیده اسـت‪ .‬ایـن فـرد‬
‫مـاهـمبـاایشـانهمـکاریم ‌یکردیم‪.‬‬ ‫نا ‌مآشـنا در اصفهـان سـا ‌لها در‬
‫هـدفامـامایـنبـود کـهنشـاندهد‬ ‫عرصۀسیاستوپ ‌سازآندرشورا‬
‫یـکروز نفـتیعنـیچـه؟آنموقـع‬ ‫فعالیتداشتهوخشنوداست که‬
‫فعالی ‌تهـای خیلـی خوبـی در‬ ‫ایـن راه را بـرای خدمـت بـه مـردم‬
‫اسـتان صـورت گرفـت‪ .‬نظـام‬ ‫برگزیـده اسـت و البتـه همچنـان‬
‫ک ‌مکـم داشـت شـکل‬ ‫بـر ایـن بـاور اسـت کـه م ‌یتـوان و‬
‫بایدمدیریتواحدشهریرا کهاز‬
‫واجباتفرامینحضرتامام(ره)‬

‫اسـتعملیاتی کردوتوسـعۀ‬
‫شهرهاوب ‌هدنبالآنتوسعۀ‬
‫کشـور نیازمنـد ایـن مقولـۀ‬

‫مهـم و اساسـی اسـت‪.‬‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫‪43‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫شـد و خیل ‌یهـا خانـ ‌هدار شـدند؛ البتـه در توسـعه و‬ ‫کار مـانیـزوقفـهایجـادشـد‪.‬مـا کارگروهـیبـاشـوراهای‬ ‫م ‌یگرفت کهجنگتحمیلیشروعشد‪.‬ا گرایناتفاق‬
‫پیشـرفتش جـای سـؤال و بحـث وجـود دارد‪ .‬ویژگـی‬ ‫سـایر کلا ‌نشـهرهاداشـتیموامـوریرا کـهم ‌یشـدبـه‬ ‫نم ‌یافتـاد وضعیـت مملکـت در عـرض چهـار تـا پنـج‬
‫بخشمسـکنایناسـت کهحداقل‪ 170‬شـغلبهآن‬ ‫شـورا وا گـذار کـرد بررسـی م ‌یکردیـم‪ .‬قانـون اساسـی‬ ‫سـالمتحـولم ‌یشـد؛امـاجنـگشـدمسـئلۀاصلـی‬
‫وابسـتهاسـتوم ‌یتوانبخشـیاز مشـکلاتاشـتغال‬ ‫صراحـتدارد کـه کارهـایمحلیبهشـوراوا گذارشـود‬ ‫کشـور‪ .‬سـتادی در اسـتان تشکیل شد و بنده مسئول‬
‫را بـا آن رفـع کـرد‪ .‬چنـدان هـم سـخت نیسـت‪ .‬در‬ ‫و کارهای کلانبانمایندگانمجلسباشد‪.‬درشورای‬ ‫را ‌هاندازیستادمهندسیجنگدر اهواز بودم‪.‬اولین‬
‫کوتا ‌همدتهممسئلهحلم ‌یشود‪.‬درقانوناساسی‬ ‫دوم سـال‪ ، 82‬لیسـت یـازده نفـرۀ مـا رأی آورد و بـرای‬ ‫سـتاد جنـگ راه افتـاد تـا زمـان فتـح خرمشـهر کـه آقـا‬
‫آمده کهدولتبایدزمینۀمسکنمردمرافراهم کندو‬ ‫اولینباراصو ‌لگراها مسئولیتیرادرشهرب ‌هطور کامل‬ ‫دسـتوربازسـازیمناطقجنگیراصادر کردندوسـال‬
‫بهعهده گرفتند‪.‬البتهمادر دورۀاولهمباهمکاران‬ ‫‪ 61‬بازسـازی شـروع شـد‪ .‬دشـمن تـا پنـج کیلومتـری‬
‫ا ‌نشـاءاللهدر ایـندولـتتوجـهشـود‪.‬‬ ‫اصلا ‌حطلـب‪ ،‬خـوب کار م ‌یکردیـم و رابطـۀ خوبـی‬ ‫اهـوازآمـدهبـود‪.‬جاد ‌ههـایاطـرافبـازشـد‪.‬سیاسـت‬
‫تـاچـهانـدازهعملکـردشـورایفعلـیراقاب ‌لدفـاع‬ ‫بازسـازیمناطـقجنگـیایـنبود کههرقسـمتیرابه‬
‫داشتیم‪.‬‬ ‫اسـتانیبدهنـدوبـهاصفهـانمحـور اهواز‪-‬خرمشـهر‪،‬‬
‫م ‌یدانیـد؟‬ ‫دلیـل ای ‌نکـه احـزاب‪ ،‬بعـد از ای ‌نهمـه سـال کـه‬ ‫اهواز‪-‬سوسنگردوجزیرۀمینورادادند‪.‬ماتاآخرجنگ‬
‫در شـورای اول‪ ،‬دکتـر سـقاییا ‌ننژاد انتخـاب شـدند‪.‬‬ ‫از انقالب گذشـته‪ ،‬قـدرت کافـی در کشـور مـا بـه‬ ‫مسـئولبازسـازیمناطـقجنگـیبودیـم‪.‬البتههفت‬
‫ایشان‪ 16‬سال رئیس دو دانشگاه بود و سابقۀ اجرایی‬ ‫تـا هشـت مـاه کـه از کارمـان م ‌یگذشـت‪ ،‬سـپاه بـرای‬
‫قـویداشـتوبعـدازپنـجتـاشـشمـاهب ‌هخوبیبـر کار‬ ‫دسـت نیاورد ‌هانـد چیسـت؟‬ ‫خـودشسـتادمهندسـیتأسـیس کـرد‪.‬سـال‪ 67‬کـه‬
‫احاطـهپیـدا کـرد‪.‬شـورایاولودوموسـوماقدامـات‬ ‫اولیـن حزبـی کـه بعـد از انقالب تشـکیل شـد‪ ،‬حـزب‬ ‫جنگتمامشد‪،‬خسارتجنگبیشاز‪ 1000‬میلیارد‬
‫خیلـی خوبـی انجـام دادنـد و خدمـات وسـیعی در‬ ‫جمهـوری اسالمی بـود و مـن خـودم جـزء شـاخۀ‬ ‫دلاربـرآوردشـد‪.‬در ایـنمدتپروژ ‌ههایعمرانیشـهر‬
‫زمـان آ ‌نهـا انجـام شـد‪ .‬بـرای شـورای چهـارم کمـی‬ ‫مهندسـان حـزب جمهـوری بـودم‪ .‬اوایـل‪ ،‬حـزب‬ ‫متوقـفشـدهبـود؛چـونهمـۀه ‌موغـم کشـورجنـگ‬
‫حر ‌فوحدیـث پیـش آمـد‪ .‬مـا اعتقـاد داشـتیم کارهـا‬ ‫ب ‌هخوبـیپیـشم ‌یرفت؛امااختلافاتی کهمیاناعضا‬ ‫بـود‪.‬درآنزمـان‪،‬ب ‌هعلتافزایشجمعیت‪،‬فضاهای‬
‫بایدپیشبرودوخیلیبهبح ‌ثهادامننزدیم‪.‬آقای‬ ‫پحـدیزـدبآفمـعدا ًبلامعـتوقثـشـفدشـحودضـ‪.‬ربعـت ادامزـآانم‪،‬ببگوخینـشـدیفاعزالافیــراتد‬ ‫آموزشـی کافـیوجـودنداشـتومـدارس گاهـیتاپنج‬
‫سـقاییا ‌ننژاد دوازده سـال بـا تمـام وجـود کار کـرد و‬ ‫حزب چپی شدند و بخشی راستی‪ .‬البته باید تشکل‬ ‫شـیفتهمفعالیتداشـتند‪.‬بعدازآن‪،‬حدودهشـت‬
‫خیلیازپروژ ‌ههایشهرمرهونمدیریتوبرنام ‌هریزی‬ ‫راهم ‌یانداختنـد؛امـاای ‌نگونهنشـدوهنوزهـماحزاب‬ ‫سالمنمدیرکلسازمانمدارسبودموتنهااستانی‬
‫شـهردار بـود‪ .‬دو سـال در خدمـت آقـای جمال ‌ینـژاد‬ ‫شکلنگرفتهاست‪.‬یکیازمشکلات کشورهمهمین‬ ‫کـه مدرسـۀ پنـج شـیفت و حتـی چهـار شـیفت و سـه‬
‫بودیـم؛ایشـانهـمخـوبعمل کردنـد‪.‬بهعقیدۀمن‬ ‫اسـت کـهاحزابقوینیسـتندوبهایـیبهآ ‌نهـاداده‬ ‫شـیفت نداشـت اصفهـان بـود‪ .‬بیـش از ‪ 5000‬کلاس‬
‫بایـدشـهردارراحمایـت کـرد؛چـونا گربخواهیمفقط‬ ‫نم ‌یشـود‪.‬نیـاز اسـت کـهدولـتومجلـسپشـتیبانی‬ ‫ساختهشدوبرای‪ 5000‬کلاسدیگرهم کلنگزنیشد‬
‫ایـراد بگیریـم‪ ،‬همـان کارهایـی را هـم کـه م ‌یخواهـد‬ ‫کننـدوراهکارهایـیبیابنـد کـهاحـزابقـویشـوندتـا‬ ‫کهب ‌هدلیل کاندیداشدنبرایمجلسدر آنتوفیقی‬
‫انجامبدهدنم ‌یتواند‪.‬ماهمیشهدرشورابرنام ‌هریزی‬ ‫هرکـس کـهبـرایانتخابـاتاقدامم ‌یکند‪،‬بهپشـتوانۀ‬ ‫پیـدا نکردیـم‪ .‬سـال ‪ 77‬شـوراها تشـکیل شـد و مـن‬
‫داشتیم‪.‬دهسالاول کوچ ‌کتریناختلافبودج ‌های‬ ‫یـک حـزب جلـو بـرود و شناسـنام ‌های بـرای خـودش‬ ‫کاندیدایشوراشدم‪.‬سهنفراز یازدهنفراعضایشورا‬
‫پیـشنیامـد‪.‬برهمیـناسـاس‪،‬روشمدیریتبرنامه‬ ‫از حزب راست انتخاب شدیم؛ من و سردار نصر و آقای‬
‫در اصفهانالگوییبرایسـایرشـهرهاشـد‪.‬ماحتیاز‬ ‫داشـته باشـد‪.‬‬ ‫کوکائـی‪.‬آنموقـعهمـۀفکـروذکرهریـازدهنفرما‪،‬حل‬
‫واحدبرنام ‌هریزی‌خواسـتیمرو ‌شهایبرنام ‌هریزیرا‬ ‫شـما فرمودیـد یکـی از اصل ‌یتریـن دغدغ ‌ههـای‬ ‫مشکلاتشهروپیاده کردنشورایعالیبودودراین‬
‫بهبخ ‌شهایمدیریتی کلا ‌نشهرهاومرا کزاستا ‌نها‬ ‫حضـرتامـامایـنبـود کـهمشـکلمسـکنمـردم‬ ‫راسـتاهماهنگـیخوبیبینمـابود‪.‬شـورایاصفهان‬
‫آمـوزشدهیـم‪.‬ایـن کار نیـزبـااسـتقبالبسـیار خوبـی‬ ‫حلشود؛ولیهنوز کههنوز استپساز گذشت‬ ‫همـانموقـعهـمحـرفاولرادر بیـن کلا ‌نشـهرهای‬
‫مواجهشـد‪.‬برایشـوراسـاختار تعریف کردیموواحد‬ ‫سـا ‌لها ایـن مسـئله ب ‌هقـوت خـود باقـی اسـت‪.‬‬ ‫ایرانم ‌یزد‪.‬قانونشـوراهاقانونشـهردارینیسـتو‬
‫فرهنگـیدرآنایجـاد کردیـم کـهشـورایشـهرداریبه‬ ‫مابهدنبالاینبودیم کهقانونپیادهشـود‪.‬قانونرا‬
‫شـورای شـهر تبدیـل شـود‪ .‬ما حتـی در پـی این بودیم‬ ‫دلیلـشراچـهم ‌یدانیـد؟‬ ‫بررسـی کردیمومتوجهشـدیم‪ 23‬وظیفۀدیگرراهم‬
‫کهسـازمان گردشـگریمسـتقلاحداث کنیم‪،‬مانند‬ ‫مـن خـودم دغدغـۀ مسـکن دارم‪ .‬دولـت قبـل متوجه‬ ‫م ‌یتوانبهشورایشهروا گذار کرد‪.‬متأسفانهشورای‬
‫سازمانبهسازیونوسازی؛ولیدولت ‌یهاوحتیخود‬ ‫ایـنمطلـبشـدهبـود؛ولـی کمـیتنـدرفـتوایراداتی‬ ‫تهران‪ ،‬کهازحزبچپبودند‪،‬ب ‌هصورتداخلیباهم‬
‫وزیـرانزیـربارنم ‌یرفتند؛البتهرئی ‌سجمهورخودش‬ ‫داشـت‪ .‬دولـت فعلـی هـم دغدغـۀ بهداشـت دارد‪ .‬هـر‬ ‫درگیرشدند؛طوری کهشورایتهرانمنحلشدودر‬
‫راضیبود‪.‬الحقدر بحثشهروشهرداریا گرشوراها‬ ‫دوی ای ‌نهـا ضـرورت دارنـد‪ .‬بـرای مـن از همـان ابتـدا‬
‫فعالیـت نم ‌یکردنـد‪ ،‬حتـی ی ‌کپنجـم اقداماتـی کـه‬ ‫واضحبود کهطرحمسکنمهر‪،‬طرحچندانقو ‌یای‬
‫نیسـت؛ امـا تاحـدودی مشـکلات مسـکن مـردم حـل‬

‫‪ 44‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫ااندوصجراااًلزمباشـزشوور‌یاده‪.‬جااـا ‌ییکیاسکیاارشسسشییواراصسـریف ًیمابناریفاراسـیجنشتا‪.‬هاحرگـکیاررمسم ‌ییا‌یکشسرـدیدنووبد‪.‬نه‬ ‫اسـت و اینکـه رأی بـه چـه کسـی اسـت مهـم نیسـت؛‬ ‫امـروزهدرسـطحشـهرم ‌یبینیـمانجامنم ‌یشـد‪.‬‬
‫هـم م ‌یآینـد‪ ،‬نبایـد آدم سیاسـی بفرسـتند‪ .‬مـا الآن‬ ‫چونرأیبهنظاماست‪ .‬گلایۀمنایناست کهخط‬ ‫نقاطقوتوضعفشورایفعلیرابیان کنید‪.‬‬
‫خودمانسیاسـیهسـتیم‪،‬ولیبهاینفکرنم ‌یکنیم‬ ‫کشوریبرایشوراهاتعیین کردندوایندرستنبود‪،‬‬ ‫یکیاز اشکالاتواردبهشوراتعداداعضایآنبود که‬
‫که آدم سیاسی در لیستمان بیاوریم‪ .‬شهر اقتصاددان‬ ‫به‪21‬نفررسید‪.‬درعملشاهدبودیم کهشوراچابکی‬
‫م ‌یخواهد؛مهندسعمرانم ‌یخواهد؛آدمفرهنگی‬ ‫بایـدخ ‌طهـااسـتانیم ‌یبود‪.‬‬ ‫شـورای اول و دوم و سـوم را نداشـت‪ .‬فرقـی نم ‌یکنـد‬
‫و هنـری م ‌یخواهـد؛ متخصـص م ‌یخواهـد و لیسـت‬ ‫ا گـر قضیـه برعکـس بـود و یکـی از سـران اصو ‌لگـرا‬ ‫چه کسیرئیسشوراباشد؛درهرحال‪ 21‬نفرمناسب‬
‫م ‌یگفـت کـه رأی بـه لیسـت اصولگرایـی باشـد‪،‬‬ ‫نبـود‪ .‬از سـوی احـزاب هـم هماهنگـی وجود نداشـت؛‬
‫جامعـی کـهبتواندشـهرراآباد کند‪.‬‬ ‫بنابرایـن انسـجام بـه هـم ریخـت و خـود شـهردار هـم‬
‫بعداز گذشـتای ‌نهمهسـال کهشـمادر شـورای‬ ‫همیـن نظـر را داشـتید؟‬ ‫تح ‌تالشـعاعقرار گرفتو کار بهعوضشـدنشـهردار‬
‫شـهربودیـددر حـالحاضـرحسـرتچهچیـزیرا‬ ‫مـا ضربـۀ ه ‌مزمانـی دو انتخابـات را خوردیـم‪ .‬کسـانی‬ ‫رسید‪ .‬کار عقلانیایناست کهشوراوشهردار در یک‬
‫کـهآمدنـدپـایصندو ‌قهـا‪،‬بهنیتشـوراوبابررسـیو‬ ‫راستاحرکت کنندتاخروجیبهتریحاصلشود‪.‬ما‬
‫م ‌یخوریـد کـهبایـدانجامم ‌یشـدولینشـد؟‬ ‫تحقیـقرأیندادنـد؛چـونرهبراصلاحـات گفتهبود‪،‬‬ ‫که ‌متمریسعنعیامر ‌یضکهرردایبرامهیمشیهنر کداارشراتانهبجااشمدد؛هایمانمتهاایکات ًراامیانن‬
‫مـن از ابتـدای انقالب کول ‌هبـاری از تجربـه داشـتم‪.‬‬ ‫مردمهمهمان کاررا کردند‪.‬البتهآنحرفغیرقانونی‬ ‫مسـئلهدر سـطح کلانبـهشـهرهاضربـهوارد کـردودر‬
‫منصفانـهنبـود کـهایـنتجربـهرابـرایمـردماسـتفاده‬ ‫نبـود؛ ولـی بـر حـق نبـود و بایـد سـران محلـی تصمیـم‬ ‫اصفهـانهـمتأثیرمنفی گذاشـتوبـرایهمینخود‬
‫نکنم؛برایهمینمجبورشدم کاندیداشوم‪.‬دوستان‬ ‫رموز‌یبگررگفزتارنـندش‪.‬ـاوگـدر؛دمرثآلیًانـدرد یه ککلامناتهبخاابشاـدتوشـهرورااسهـاتادنرییدرک‬ ‫مجلسبهفکرافتادوبهایننتیجهرسیدکهشوراباید‬
‫بهمنم ‌یگفتندبهمجلسبروم؛ولیمنم ‌یگفتم کار‬ ‫یـک روز باشـد بهتـر اسـت‪ .‬بـرای همیـن اسـت کـه در‬ ‫جم ‌عوجورترباشد‪.‬نقطۀقوتمادراصفهاناینبود‬
‫مناینجاست‪.‬هیجدهسالفعالیتشبان ‌هروزی کم‬ ‫روسـتاهاوشـهرهای کوچـکخیلـینتوانسـتندتأثیـر‬ ‫کهآقایجمال ‌ینژاددر دلشـهرداریومعاونانجای‬
‫نیسـت‪.‬در ایـنسـا ‌لهاروزینبـودهاسـت کـهفکـری‬ ‫بگذارند‪.‬م ‌یخواهمبگویمموجریاس ‌تجمهوریآمد‬ ‫داشتوخوشبختانهوضعیتچندانبههمنریخت‪.‬‬
‫بـرای شـهر نداشـته باشـیم‪ .‬حسـرت مدیریـت واحـد‬ ‫وباعـثایـننتیجـهشـد‪.‬ا گـرمـوجریاسـتجمهـوری‬ ‫ایشانهمسوبامدیریتقبلیعمل کردوا گرمعاونین‬
‫شهری کهبهدلماماند‪.‬منبهشورایجدید گفتم‬ ‫نبودایناتفاقنم ‌یافتاد‪.‬حتیدوستاناصلا ‌حطلب‬ ‫رفتند‪،‬رد ‌ههایبعدیآمدندومعاونشدند‪.‬اعضای‬
‫حالا کهدولتهمباشماهمراهاستوقانوناساسی‬ ‫مدیریـت بـا هـم همسـو بودنـد و انسـجام شـهرداری از‬
‫هـمبـرایـنامـرتأ کیـدم ‌یکنـد‪،‬بایـدتالششـود کهبه‬ ‫هـمبرهمیـنعقید ‌هاند‪.‬‬
‫مدیریت واحد شهری دست یابیم‪ .‬این آرزوی ما بود‬ ‫نظرتاندرموردشورایمنتخبچیست؟‬ ‫بین نرفت‪.‬‬
‫ومانتوانسـتیمعملیاتـ ‌یاش کنیموامیـدوارمعزیزان‬ ‫مـناعتقـادفراوانـیبـهآ ‌نهـادارموفکـرم ‌یکنمموفق‬ ‫دلیلای ‌نرا کهمردمبهشورایشهرفعلیچندان‬
‫اقبـال نشـان ندادنـد و لیسـت‪ 13‬نفرۀ جدیـدی را‬
‫شـورایپنجـمبتواننـدآنراپیاده کنند‪.‬‬ ‫می‌شوند‪.‬‬ ‫برایشـورایشـهرانتخاب کردند‪،‬چهم ‌یدانید؟‬
‫نگران ‌یتانبرایاصفهانچیست؟‬ ‫ا گـراز شـماهمـکاریو کمـکبخواهنـدیار ‌یشـان‬ ‫نـه اقبـال مـردم خـوب بـود‪ .‬بـرای همیـن اسـت کـه‬
‫آب اصفهـان اسـت کـه دیگـر بـه مـا برنم ‌یگـردد؛ ولـی‬ ‫م ‌یگویمبایداحزابیدرشـهرداشـتهباشـیمتاجوابگو‬
‫بالاخرهم ‌یشـودحلش کرد‪.‬مشـکلدیگرهمآلودگی‬ ‫می‌کنید؟‬ ‫باشـد‪ .‬سـران اصلا ‌حطلـب بـه میـدان آمدنـد و کاری‬
‫هواسـت کـهبهسـببصنایعپیـشآمده‪ .‬پلاسـکوی‬ ‫کارهایـی هسـت کـه فـارغ از اصو ‌لگـرا و اصلا ‌حطلـب‬ ‫در سـطح کشـوریانجـامدادنـد‪.‬بـهنظـرمـنایـن کار‬
‫اصفهان‪،‬صنایعاطرافماهستندوا گراتفاقیبیفتد‬ ‫بودن باید برای شهر انجام شود‪ .‬مترو باید راه بیفتد‪.‬‬ ‫برای ریاسـت جمهوری درسـت اسـت؛ اما در شورا این‬
‫فاجعـ ‌هایمثـلپلاسـکوبهبـارم ‌یآید‪.‬‬ ‫وضعیـتخیابا ‌نهـابایـددرسـتشـود‪.‬ممکـناسـت‬ ‫کار موجـب ظلـم بـه شـوراها شـد‪ .‬یکـی از مشـکلات مـا‬
‫در کشورهمهم ‌یگوینددراصفهانباسرمای ‌هگذار‬ ‫درزمینـۀ فرهنگـی سـلیق ‌هها کمـی بـا هـم فـرق کنـد‪.‬‬ ‫ه ‌مزمانیانتخاباتریاستجمهوریباشوراهاست‪.‬‬
‫خـوبرفتـار نم ‌یکنندوسـرمای ‌هگذاراناز اصفهان‬ ‫اعضـای شـورا در حـال حاضـر ب ‌هدنبـال ایـن هسـتند‬ ‫ا گرای ‌نطورنبودامکاننداشتچنیناتفاقیدرشهر‬
‫فـراریهسـتند‪،‬نظرتـاندر ارتبـاطبـاایـنمسـئله‬ ‫کـهیـکنیـرویقـویبـرایشـهرداریانتخـاب کننـد‪.‬‬ ‫بیفتد‪.‬درعی ‌نحالچونمنخودمبهشوراهااعتقاد‬
‫مـن صددرصـد اعالم آمادگـی کـردم؛ البتـه الآن هـم‬ ‫دارم‪ ،‬به خاطر مردم رأی دادیم و مردم هم رأی دادند‬
‫چیست؟‬ ‫عل ‌یالبدلیمو کنار ننشست ‌هایم‪.‬منبرایآ ‌نهاآرزوی‬ ‫وبـرایمقـاممعظـمرهبـریهـمرأیحدا کثـریمهـم‬
‫در مشـهدوتهـرانوبعضـی کلا ‌نشـهرهافراتـراز طـرح‬ ‫توفیقدارم‪.‬شورایکماتریسسختدر هزینهداردو‬
‫جامعشـانامکانـاتم ‌یدهنـد؛ولـیاصفهانشـهری‬ ‫یک ماتریس سخت در درآمد‪ ،‬باید از مردم بگیری و به‬

‫خودشـان بدهـی‪.‬‬
‫اصـل‪،‬همـانفعالیتـیاسـت کـهقـراراسـتبرایشـهر‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫‪45‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫بـا پیگیـری مـا مشـکلش رفـع شـد و لبخنـد رضایتـی‬ ‫محـل خودشـان را اداره کننـد‪ .‬ایـن هـم بـرای ملـت‬ ‫میل ‌یمتـریاسـتوضوابطـی کـهدراینجـاوجـوددارد‬
‫رویل ‌بهایـشنقـشبسـت‪.‬ایناتفاقه ‌مزمـانبود‬ ‫خوباستهمبرایدولت‪.‬دولتنم ‌یتواندهم ‌هجا‬ ‫در تهـران هـم نیسـت‪ .‬در تهـران‪ ،‬مشـهد و تبریـز بـرج‬
‫بـامراجعـۀخانمـی کهبسـیارنیازمنـدبود‪.‬مشـکلآن‬ ‫راخـودشتح ‌تنظـربگیـرد‪ .‬کار رابایـدبـهخـودمـردم‬ ‫ساخت ‌هاندوبرایشانمشرفیتمعناندارد؛ولیضوابط‬
‫خانـمهـمرفـعشـدوه ‌مزمانـیایـندوسـببشـد که‬ ‫سپرد‪.‬مردمدر منطق ‌های کههستندبرایخودشان‬ ‫شهرسازیاصفهاندوبرابرشهرهایدیگراست‪.‬شما‬
‫همیشـه ایـن خاطـره بـرای مـن باقـی بمانـد و حـس‬ ‫دلسـوزترهسـتند؛بهتراز احتیاجاتخودشـاناطلاع‬ ‫در اصفهـاناجـازۀبیشـتراز‪ 6‬طبقـهنداریـد‪.‬بنابرایـن‬
‫خوبـیاز فکـر کـردنبـهآنموضـوعپیـدام ‌یکنـم‪.‬‬ ‫انبو ‌هسـازان معمـولا جـای دیگـری غیـر از اصفهـان را‬
‫وبدترینخاطرهدراینسا ‌لها؟‬ ‫دارنـد‪.‬ای ‌نهـابرنام ‌ههایـیدردسـتاجراسـت‪.‬‬ ‫بـرای کار انتخـاب م ‌یکننـد‪ .‬مـا حتـی بـرای هتـل هـم‬
‫من خیلی دنبال بدها نیسـتم و همیشـه مثبت نگاه‬ ‫آقـای دکتـر شـخص توانمنـدی بودنـد‪ .‬مـن در شـورا‬ ‫محدودیـت طـول داریـم‪ .‬البتـه در زمین ‌ههـای دیگـر‬
‫مم ‌‌ییکخنوام‪.‬سالتبیتمهعدرمبلحی کثنتیکمرینمشاردباوال‌ببرتجهوکل ًعاچدریزکشیروارکدره‬ ‫م ‌یگفتـم ایشـان حداقـل در حـد معاونـت ریاسـت‬ ‫سـرمای ‌هگذار داشـت ‌هایموراضـیهـمبود ‌هانـدوبـهایـن‬
‫جمهـوریاسـت‪.‬البتـهالآنشـورایقـمبسـیار راضـی‬ ‫نحـوی کـهشـمام ‌یگوییدنیسـت‪.‬‬
‫اینزمینهدچار مشکلهستیم‪.‬‬ ‫اسـتوخـودمـردمقـمهـماز عملکـردایشـاندر ایـن‬ ‫اصـول ًا‬ ‫مـا‬ ‫آقـای مهنـدس‪ ،‬آد ‌مهـای اطـراف‬
‫بعـد از شـنیدن ایـن کلمـات نخسـتین جملـه یـا‬ ‫مـدت بسـیار راضـی هسـتند‪ .‬بـاز هـم مثـل ایـن افـراد‬ ‫خاکسـتری هسـتند و گمـان م ‌یکنـم هی ‌چکـس‬
‫کلمـ ‌هایراکـهبـهذهنتـانخطـورم ‌یکنـدبفرماییـد؟‬ ‫در اصفهـان داریـم‪ .‬ا گـر دولـت آینـده نیـروی کارآمـد‬ ‫سفیدیاسیاهمطلقنیست‪.‬منم ‌یخواهمنظر‬
‫عبـاس حا ‌جرسـولیها‪ :‬خدمـت بـه مـردم همیشـه‬ ‫بخواهـد‪ ،‬م ‌یتوانـد از شـخصی ‌تهای برجسـته در‬ ‫شمارادربارۀعملکردوفعالیتدوازد ‌هسالهآقای‬
‫سـرلوح ‌هام بـوده اسـت‪.‬‬ ‫اصفهـان اسـتفاده کنـد‪ .‬مـا مال ک داریـم‪ ،‬در جنـگ‬ ‫سـقاییا ‌ننژاد کمـیمبسـوطبدانـم‪.‬بـهنظـرشـما‬
‫شـورای پنجـم‪ :‬امیـدوارم شـورای موفقـی باشـد و بـه‬ ‫چنددرصد فرماندهان اصفهانـی بودند؟ چند درصد‬ ‫چـهشـد کـهبعـداز دوازدهسـالفعالیـت‪،‬ایشـان‬
‫مـردم خدمـت کنـد‪.‬‬ ‫شهدااصفهان ‌یاند؟اینظرفیتدر نیرویانسانیما‬ ‫مجبـور شـدند از اصفهـان برونـد؟‬
‫مـنخیلـیرویایـنقضیـهفکر کـردم‪.‬قممرکزتشـیع‬
‫مدیریـتواحـدشـهری‪:‬از واجبـاتنظـامجمهـوری‬ ‫هسـت‪.‬‬ ‫استوافرادزیادیبهآنجام ‌یآیند‪.‬اینشهربهتحول‬
‫اسالمی اسـت‪.‬‬ ‫خبرهایـی دربـارۀ ران ‌تهـا و ارتشـاهای بعضـی از‬
‫چـون‬ ‫اسـت‪.‬‬ ‫شـده‬ ‫حـل‬ ‫تقریبـ ًا‬ ‫متـرو‪ :‬قضیـه متـرو‬ ‫اعضـای شـورا و بعضـی از افـراد در شـهرداری در‬ ‫نیـاز داشـت و بـرای اجـرای ایـن تحـول بـه یک شـهردار‬
‫فضایاصفهانبه گوشم ‌یرسـد‪.‬حضر ‌تعالی‬ ‫قـوینیازمندبـود‪.‬بالاخرهاصفهان ‌یهاهـمبایدزکات‬
‫اصفهـان شـهری تاریخـی اسـت‪ ،‬میـراث فرهنگـی بـا‬ ‫کهچندیندورهدر شورایشهرحضور داشتیدو‬ ‫نیـرویانسان ‌یشـانرام ‌یدادنـدوعـد ‌هایبهشـهرقم‬
‫حساسیتوب ‌هطورویژهاینموضوعرادنبالم ‌یکرد‪.‬‬ ‫ارتبـاطتنگاتنگـینیـزدر اینسـا ‌لهاباشـهرداران‬
‫خـط یـک تمـام اسـت؛ فقـط ایسـتگا ‌ههایش مانـده‬ ‫و شـهردار ‌یها داشـتید‪ ،‬چـه پاسـخی بـرای ایـن‬ ‫م ‌یرفتندوالحمداللهشورایپنجمشهرقمنیزدوازده‬
‫نفرشـاناز طیـفآقـایدکتـربودنـد‪.‬بـرایمـنقـدرت‬
‫اسـت‪.‬‬ ‫شـائب ‌هها داریـد؟‬ ‫شورابسیار مهماستوفکرم ‌یکنمیکشورایقوی‬
‫آقایجمال ‌ینژاد‪:‬شخصیتیبی ‌شازاندازهمردمی که‬ ‫ممـورندا گـیرببمیـنورمد‪،‬قیطمع ًا‌یجدلیـوادمشومح‌یاتیـسیتهم‪.‬مییـقین انلآدارنماکگـهر‬
‫تماموقتشراصرفمردمم ‌یکند‪.‬‬ ‫چیزینبودهاسـت کهبخواهمدسـترویشبگذارم‪.‬‬ ‫آثـار مثبـتبسـیاریدارد‪.‬حتـییـکشـورایضعیـف‬
‫مـا سـاختار مناسـب بـرای ایـن کار داریـم‪ ،‬بازرسـی و‬ ‫وهاقمع ًادرداولدار ‌تۀهاشـنهمرد‌یاتروانینباد‪.‬داولگردتوقلاب ‌ت‌لهمابقایخوساـههننیدمسـوفت‪.‬ق‬
‫‪ 29‬اردیبهشت‪ :96‬کور شدندشمنانبارأیبالای‬ ‫حراسـتمسـئولایندسـتمواردند‪.‬ا گرهمموردی‬
‫مردم‪.‬‬ ‫بـجومدـ مـع من بـ‌یکهرآدنـ‌ندهـ‪.‬ا ادرطاسلـعطمـح ‌یمدادیدـرما ونآک‌لناهـان اخصوا ًدل اشـیـانن‬
‫ومرقتطضعـ ًایمس‌یقتاواینـیاد ب‌نن‌هژاخدو‪:‬بـامیی بـدوهارکمشـهومریوشمـهرمدومفخقبدامـشتد‬ ‫چنیـن مسـائلی وجـود نـدارد و شـبان ‌هروزی خدمـت‬ ‫شوندبایدمدیریتواحدشهریرادنبال کنندوگرنه‬
‫تأمیـنبودجـۀجـاریای ‌نهـا‪،‬دولـتراخفـهم ‌یکنـد‪.‬‬
‫م ‌یکننـد‪.‬‬ ‫ایـن جملـۀ حضـرت امـام همیشـه همـراه مـن اسـت‪:‬‬
‫کند‪.‬‬ ‫بهترینخاطرهشماازشوراچیست؟‬ ‫«شـوراهاجزئـیاز برنامـۀاسالماسـت»وبنـایمـاهـم‬
‫حرفآخر؟‬ ‫در ملاقا ‌تهـای مردمـی صحن ‌ههـای جالبـی پیـش‬
‫اصـلخدمـتبهمـردماسـت‪،‬روزیم ‌یگفتیمجنگ‬ ‫م ‌یآمـد‪.‬در ملاقاتـیشـخصسـرمای ‌هگذاریبـهدیـدار‬ ‫بـراینسـخناسـت‪.‬ن ‌هتنهادراصفهانبلکـهدرهمۀ‬
‫مسـئلۀاصلیاسـت‪.‬امروزتولیدمسـئلۀاصلی کشـور‬ ‫مـنآمـد کهبسـیاراذیتش کردهبودندوخوشـبختانه‬ ‫استا ‌نهابایدشوراهایولایتیتشکیلشوند؛ای ‌نها‬
‫اسـت‪ .‬تولیـد بایـد در بخـش خدمـات راه بیفتـد‪.‬‬ ‫بایدانجامشودوم ‌یشود‪.‬الآنمشغولایجادطرحی‬
‫م ‌یتـوان خدمـات جدیـدی تعریـف کـرد تـا مشـکل‬ ‫هسـتیم کـهدرآنهـراسـتانیمسـائلخـودشراحـل‬
‫اشـتغال رفـع شـود‪.‬‬ ‫م ‌یکنـد‪ .‬ایـن شـوراها بایـد هم ‌هجـا باشـند و هرکـدام‬

‫محمدعلی میرزایی‬ ‫‪ 46‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫شهریبسازید‬
‫درخـور مردماصفهانو‬

‫قدمتاینشهر‬

‫برنام ‌هریـزی؛ اقتصـاد شـهری؛ جامع ‌هشناسـی و‬ ‫نظـر شـما دربـارۀ انتخابـات اخیـر شـورای شـهر و‬ ‫سمانه کلدانی‬
‫فرهنگـی؛ بنابرایـن شـهرها را معمـاران و شهرسـازان‬ ‫نقـش شـورای شـهر در توسـعۀ اقتصـاد اصفهـان‬ ‫دکتـر نعمـ ‌تالله اکبـری عضـو‬
‫نم ‌یتواننـد اداره کننـد؛ هما ‌نطـور کـه متخصصـان‬ ‫هیئ ‌تعلمیدانشـگاهاصفهانوآغازکنندۀ‬
‫فرهنگی و اقتصادی نیز نم ‌یتوانند‪ .‬شهر یک مقولۀ‬ ‫چیسـت؟‬ ‫رشـتۀ اقتصاد شـهری در این دانشـگاه بوده‬
‫چندوجهـی اسـت و شـورای شـهر بایـد از تجـارب‬ ‫شـورای شـهرهای بـزرگ و کلا ‌نشـهرها همیشـه‬ ‫اسـت‪ .‬وی در حـال حاضـر رئیـس سـازمان‬
‫تخصصـی متنـوع نیـز برخـوردار‬ ‫بگاونشا گـد‪.‬وطنبیوعتدًاانـا گراشز‬ ‫موقعیـت حساسـی داشـت ‌هاند‪ .‬مشـخص شـد کـه‬ ‫مدیریـت و برنام ‌هریـزی و دبیـر شـورای‬
‫اینمواردب ‌یبهرهباشد‪،‬در ادارۀ‬ ‫تمامـی اعضـای شـورای شـهر اصفهـان از جنـاح‬ ‫برنام ‌هریزیوتوسـعۀاسـتاناصفهاناست‬
‫شهر‪،‬در سیاس ‌تگذاریشهروبرنام ‌هریزیشهریبا‬ ‫اصلا ‌حطلـب و دولـت تدبیـر و امیـد انتخـاب شـدند‪.‬‬ ‫ومدیریـت گـروهپژوهشـیاقتصادشـهریو‬
‫مشـکل روبـ ‌هرو م ‌یشـود‪.‬‬ ‫ب ‌هلحـاظ تئوریـک و چارچو ‌بهـای دموکراسـی‪،‬‬ ‫منطقـ ‌هایرادردانشـگاهاصفهـانبـرعهده‬
‫شـورای اسالمی شـهر در دورۀ پنجـم بایـد چـه‬ ‫مطلـوب ایـن اسـت کـه اعضـای شـورا ب ‌هطـور کامـل‬ ‫دارد کـهتنهـا گـروهپژوهشـیفعالدر کشـور‬
‫رویکـردی بـرای توسـعۀ اصفهـان داشـته باشـد؟‬ ‫از یـک طیـف نباشـند؛ زیـرا تجربـۀ دموکراسـ ‌ی نشـان‬
‫هما ‌نطـور کـهسـطحدانـشوتوقعـاتمردمنسـبت‬ ‫داده اسـت کـه وقتـی تمـام اعضـای تصمی ‌مگیرنـده و‬ ‫بـا ایـن عنـوان اسـت‪.‬‬
‫بـه ده سـال گذشـته تغییـر کـرده و ارتقـا یافتـه اسـت‪،‬‬ ‫رأ ‌یدهنـده از یـک طیـف باشـند‪ ،‬کارایـی صددرصـد‬ ‫نعمـ ‌تالله اکبـری مجلـۀ اقتصـاد شـهری‬
‫شـهردار ‌یها نیـز بایـد رویکـرد مدیریـت شـهری خـود‬ ‫اننتخوخااهـبدبـشـوودنودا‪،‬گتـرصشـمیورامااز دتومعجنماول ًحاباکیارایکویبجیهشـغتالریب‬ ‫را را ‌هانـدازی کـرده و اکنـون نیـز در حـال‬
‫را بازبینی کنند؛ ب ‌هطور مثال‪ ،‬ما در مدیریت شـهری‬ ‫را ‌هانـدازی قطـب اقتصـاد شـهری و‬
‫همچنـان بـر طبـق طر ‌حهـای تفصیلـی و طر ‌حهـای‬ ‫خواهـد داشـت‪.‬‬ ‫برنام ‌هریـزی در کشـور اسـت‪ .‬همچنیـن بـا‬
‫جامـع شـهری عمـل م ‌یکنیـم‪ .‬ایـن طر ‌حهـا مربـوط‬ ‫در حـال حاضـر‪ ،‬در اصفهـان همـۀ اعضـای شـورای‬ ‫تهیه کردناسنادتوسعۀاستان‪،‬مسئولیت‬
‫بـهدهـۀ‪ 1990‬اروپااسـت‪.‬جهانتوسـع ‌هیافتۀ کنونی‬ ‫مشـوهضروازعیـطبیکعتطًایـمفسئوولیجنـاتآنحافنکـرارسینگهیسـ‌نتتنردم و‌یکانیـد‪.‬ن‬ ‫مطالعـاتآمایـشاسـتانراعهـد ‌هداراسـت‪.‬‬
‫بیـش از ‪ 16‬سـال اسـت کـه از آن چارچو ‌بهـای‬ ‫شـوراهای شـهر بالاتریـن رکـن سیاسـ ‌تگذاری در‬ ‫اکبـری برنامـۀ ششـم توسـعۀ اسـتان‬
‫برنام ‌هریـزی عبـور کـرده اسـت؛ ولـی کلا ‌نشـهرهای‬ ‫همـۀ شـهرها و ب ‌هخصـوص در کلا ‌نشـهرها بـه شـمار‬ ‫را تهیـه کـرده و درصـدد تهیـۀ برنامـۀ‬
‫مـا همچنـان مطابـق بـا الگـوی طر ‌حهـای تفصیلـی‬ ‫م ‌یآینـد کـه ب ‌هلحـاظ منابـع مالـی و درآمـدی از یـک‬ ‫توسـعۀ شهرسـتا ‌نهای اسـتان اسـت تـا‬
‫و جامـع عمـل م ‌یکننـد و حتـی همـان را نیـز رعایـت‬ ‫تفـاوت خاصـی نسـبت بـه شـهرهای کوچـک و‬ ‫بـا اجرایـی کـردن مـدل و الگـوی مناطـق‬
‫نمی‌کننـد‪.‬‬ ‫متوسط برخوردارند‪ .‬بنابراین نتایج سیاس ‌تگذاری‬ ‫قاب ‌لبرنام ‌هریـزی در چارچـوب شـورای‬
‫مـا مکلفیـم طر ‌حهـای جامـع را در هـر ده سـال‬ ‫درکلا ‌نشـهرهابـهعمکـردشـوراهابـاز م ‌یگـردد‪.‬بنـده‬ ‫برنام ‌هریـزاسـتان‪،‬ایـنمهـمرادر کشـورنیـز‬
‫ب ‌هروزرسـانی کنیـم؛ امـا ایـن کار را انجـام نم ‌یدهیـم‪.‬‬ ‫در کتـاباقتصـادشـهریخـود‪ ،‬کـهسـازمانمطالعه‬
‫اتموـرسـوزعهۀروشیـکهـرردیتاوسـسـعتۀ‪.‬دشیـگهـررهکا بـسـهی‪S‬شـ‪B‬ه‪C‬ریـهاااراسـتصرراتفـ ًژابـای‬ ‫و تدوین کتب دانشگاهی آن را در سال‪ 96‬به دست‬ ‫بـه مرحلـۀ اجـرا درآورد‪.‬‬
‫تفصیلـی و جامـع نم ‌ینگـرد؛ چـون ایـن‬ ‫نـطگراه‌حهـصارفـ ًیا‬ ‫چـاپسـپردهاسـت‪،‬عـرض کـردم کـهشـهرواقتصـاد‬ ‫در ایـن زمینـه گف ‌ت ‌وگویـی تفصیلـی بـا‬
‫کالبـدیوجانماییاسـت‪.‬توصیـ ‌های که‬ ‫شـهری مفهومـی چندوجهـی و چندقطبـی اسـت‬ ‫ایشـانترتیبدادیم کهدرادامهآنراازنظر‬
‫مـن بـرای اعضـای شـورای شـهر دارم ایـن اسـت کـه‬ ‫و نظـام بـرای ادارۀ شـهر و شـوراهای شـهر نیازمنـد‬
‫تخص ‌صهای گونا گوناسـت‪:‬شهرسـازی؛معماری؛‬ ‫م ‌یگذرانیـد؛‬

‫‪47‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫شهرداری از عوارض آن بوده است‪ .‬آیا در حال حاضر‬ ‫خودشـان را صـرف چـه امـوری کرد ‌هانـد‪ .‬مـا شـهری‬ ‫نـگاه خـود را از گذشـته رهـا کننـد و آیند ‌هپژوهـی و‬
‫بـهبخـشفرهنگـیبـههمانمیـزانتوجهم ‌یشـود؟‬ ‫م ‌یخواهیـم کـه بـه لحـاظ درآمـدی پایـدار باشـد‪،‬‬ ‫آیند ‌هنـگاریرابـرایمدیریتشـهریدر نظربگیرند‪.‬‬
‫چنـدجشـنوارۀآ ‌نچنانـی‪،‬چنـدبرنامۀسـطحبـالا با‬ ‫شـهریم ‌یخواهیم کهاز برندشـهریخوداسـتفاده‬ ‫ک کهـبهرا ایصجطولاامحـعًار مخم‌یگ ‌یویدیـهمد‬ ‫در حالحاضر‪،‬اتفاقاتی‬
‫رویکردفرهنگی‪،‬ادبیوهنریدر شهربرگزار م ‌یشود‬ ‫کند‪.‬‬ ‫ب ‌هقـدری سـریع اسـت‬
‫کهجایگاهبی ‌نالمللیداشتهباشد؟اصفهانبایددر‬ ‫چـرا وقتـی بودجـ ‌های تصویـب یـا هزینـه م ‌یشـود‪،‬‬ ‫واقعی ‌تهـا از تصـورات جلـو م ‌یزننـد‪ .‬بایـد بـا ایـن‬
‫هـرفصـلچندیـنرویـدادبی ‌نالمللـیداشـتهباشـد‪.‬‬ ‫جزئیـاتآنرابـهاطالعمـردمنم ‌یرسـانیم؟آیامردم‬ ‫مکانیسـم بـه مدیریـت شـهری نـگاه کـرد‪ .‬همچنیـن‬
‫اصفهـان ایـن ظرفیـت را دارد‪ ،‬ولـی مـا از آن اسـتفاده‬ ‫اولوی ‌تهـایشـهررام ‌یشناسـند؟آیـااز منابـعدرآمد‬ ‫توصیـهدیگـری کهبرایشـورایشـهردارممربوطبه‬
‫وهزین ‌ههـایشـهراطالعدارنـد؟ا گـربـهایـنمسـائل‬ ‫آمایـششـهری اسـت‪.‬مـنحـدودسـهیـاچهار سـال‬
‫نکرد ‌هایـم‪.‬‬ ‫توجـه شـود‪ ،‬موضـوع خدما ‌ترسـانی بـه مـردم معنـا‬ ‫پیـش‪،‬آمایششـهریرایکضـرورتاجتنا ‌بناپذیر‬
‫تغییـرات گاهـی راهـی بـرای ایجـاد تحـول اسـت‪.‬‬ ‫پیـدا م ‌یکنـد‪ .‬ایـن شـهر ده سـال دیگـر جمعیـت‬ ‫بـرای شـورای شـهر عنـوان کـردم؛ ولـی کسـی متوجـه‬
‫تـا چـه میـزان تغییـر در اعضـای شـورای اسالمی‬ ‫قاب ‌لتوجهیافرادمسنوسالخوردهخواهدداشت‪.‬‬ ‫منظور مننشـد‪.‬امروزه کشـورهابدوننگاهآمایشـی‬
‫اصفهـان را گامـی مثبـت بـرای بهبـود شـهر‬ ‫ابزایـسدـبـوهیدودیدگرـرصـمدعبترقسـدیـد؛مامرـاشآـیـادواجقعمـ ًاعایـصفتهـااصنفهـشـاهرن‬ ‫کـه شـامل توجـه بـه سـرزمین و قابلی ‌تهـا و ارزیابـی‬
‫توانای ‌یهاسـت‪ ،‬نم ‌یتواننـد دربـارۀ فعالی ‌تهـای‬
‫می‌دانیـد؟‬ ‫دوسـتدار سـالمند و کـودک اسـت؟‬ ‫جدیدتصمیمبگیرند؛بنابراین‪،‬شـهرهاب ‌هخصوص‬
‫بنـدههرگـزتغییرمدیررادر همانابتدای کار درسـت‬ ‫رونـد فعالیـت شـهرداری را در ما ‌ههـای اخیـر‬ ‫کلا ‌نشـهرها تـا زمانـی کـه نـگاه آمایـش شـهری بـه‬
‫نم ‌یدانـم و معتقـدم اول بایـد بـه تغییـر مدیریـت‌‬ ‫چگونـهارزیابـیم ‌یکنیـد؟آیـاتغییرایننهـادرادر‬ ‫فعالی ‌تهـای خودشـان نداشـته باشـند‪ ،‬نبایـد‬
‫فکـر کنیـم‪ .‬تغییـر مدیریـ ‌ت هرگـز بـه معنـای تغییـر‬ ‫شـرایط کنونـی صحیـح م ‌یدانیـد؟‬ ‫سیاسـ ‌تگذاری کننـد‪.‬‬
‫مدیـر نیسـت‪ ،‬بلکـه مسـتلزم مدیریـت تغییـر اسـت‪.‬‬ ‫ندمرـر ٔچهنقـابـدلسـقابلولـاخییـگررفنتـسـهباسـت بـت‪،‬ه‬ ‫شـهرداری اصفهـان‬ ‫شـاید ا گـر همـان سـه یـا چهـار سـال پیـش‪ ،‬شـورای‬
‫همچنیـن معتقـدم مدیرانـی کـه ب ‌همحـض ورود بـه‬ ‫کلا ‌نشـهرهایدیگـر‬ ‫شـهر و شـهرداری ایـن اقـدام ضـروری را انجـام داده‬
‫یـک سـازمان یـا اداره پیـش از هـر کاری‪ ،‬مدیـران‬ ‫ولـی توقـع مـردم اصفهـان بالاتـر اسـت‪.‬‬ ‫بود‪،‬برنامۀ‪ 1400‬شهرداریاصفهانمبتنیبرآمایش‬
‫زیردستشـان را عـوض م ‌یکننـد‪ ،‬هنـر مدیریـت‬ ‫ممـر ‌یدگیـمرمد‪‌،‬یایـخوانهعـنوادروقتض میسشــتهقریدامرًا دیرعـراواسرـتاض آیلاکیانهـدگشی‬ ‫شـهری نوشـته م ‌یشـد‪ .‬رویکـرد مدیریـت شـهری‬
‫ندارنـد؛ بـه ایـن دلیـل کـه مدیریـت تغییـر ب ‌همنظـور‬ ‫هوشـمند‪،‬مبتنـیبـرتوانایـیدان ‌شمحور ومسـتلزم‬
‫تغییـر مدیریـت اصـل اسـت‪ .‬حـال در ایـن راسـتا ا گـر‬ ‫آلودگـی هزینـه شـود و نتایـج آن مشـهود باشـد؛‬ ‫آمایـش شـهری اسـت‪.‬‬
‫جایـی لازم اسـت مدیـر تغییـر کنـد خـب تغییـر کنـد؛‬ ‫بنابراین به تلا ‌شها و اقداماتی که در حوزۀ مدیریت‬ ‫شـهرداریاصفهـانیکـیاز بزر ‌گتریننهادهای‬
‫ولـیهیـ ‌چگاهتغییرمدیران‪،‬خروجـ ‌یایبهنامتغییر‬ ‫شهری صورت گرفته توجه داریم و قدردان هستیم؛‬ ‫شـهری اسـت کـه نقـش بسـیار مهمـی در ارائـۀ‬
‫ولی آیا شایستگی مردم اصفهان همین است؟ مردم‬ ‫خدمـات در حوز ‌ههـای مختلـف بـه مـردم دارد‪.‬‬
‫مدیریـت نـدارد‪.‬‬ ‫فرهیختـه مدیرانـی فرهیختـه م ‌یخواهنـد و شـهری‬ ‫ایـننهـادچگونهم ‌یتوانـدروندخدما ‌ترسـانی‬
‫بـه شـورای شـهر‪ ،‬مدیـران شـهری و شـهردار آینـدۀ‬ ‫فرهیختـه‪.‬خیلـیاتفاقـاتبایددر شـهراصفهـانرخ‬ ‫بـهمـردمراتقویـت کنـد؟‬
‫اصفهـان نیـز توصیـه م ‌یکنـم کـه در همـان ابتـدای‬ ‫مـ ‌یداد کـهمتأسـفانههنـوز رخندادهاسـت‪.‬در شـهر‬ ‫رویکردهـای اسـتراتژی توسـعۀ شـهری یـا ‪CBS‬‬
‫کار‪ ،‬مدیریـت تغییـر را بـرای تغییـر مدیریت شـهری در‬ ‫اصفهـان‪ ،‬فرهن ‌گسـراها و ب ‌هطـور کلـی فضاهـای‬ ‫چندیـنرکـندارد‪:‬یکـیموضـوعشـهرقاب ‌لسـکونت‬
‫دسـتور کار خـود قـرار ندهنـد‪ .‬بـرای مدیریـت تغییـر‪،‬‬ ‫فرهنگـی هنـوز بـا سـطح فرهنـگ مـردم مـا تناسـب‬ ‫است؛دیگریحکومتخوبشهریاست کهدر آن‌‬
‫مدیـران را تغییـر دهید؛ نه اینکـه اول مدیران را تغییر‬ ‫ندارنـد؛ ب ‌هعنـوان مثـال‪ ،‬درآمـد مالـی شـهر اصفهـان‬ ‫همـۀمـردمدر سیاسـ ‌تهاوتصمی ‌مگیر ‌یهـادخیـل‬
‫در تراز مالی سال‪ 1339‬بالغ بر‪ 15‬میلیون بوده ونیم‬ ‫هسـتند؛موضـوعدیگـربان ‌کپذیـریورقاب ‌تپذیری‬
‫دهیـد و سـپس در پـی تغییـر مدیری ‌تهـا باشـید‪.‬‬ ‫میلیـون تومـان از ایـن مبلـغ عـوارض سـینما و تئاتـر‬ ‫اسـت‪ .‬شـهر بان ‌کپذیـر شـهری اسـت کـه منابـع و‬
‫کلام آخر؟‬ ‫بودهاسـت؛یعنیمردمدر آنسـالآ ‌نقدر بهسـینما‬ ‫هزین ‌ههـای شـهرداری بـرای مـردم شـفاف و روشـن‬
‫و تئاتـر م ‌یرفتنـد کـه نیـم میلیـون تومـان از درآمـد‬ ‫اسـت و مـردم م ‌یداننـد کـه شـهردار ‌یها منابـع‬
‫شهری بسازید که شایستۀ این مردم و شایستۀ این‬
‫قدمـت و سـابقه باشـد و محـل مناسـبی بـرای زندگی‬
‫فورکزنوتـدااهنتمصابمایـشمدن‪.‬گکیورتیاهدن؛گچاوهننکنطیبیدعوت ًکاوتماده‌یـفراکرنن ککنوتیاهد‬

‫شایستۀ مردم ما نیستند‪.‬‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫‪ 48‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫محمدعلی میرزایی‬

‫بـار بیایـد؛ درحال ‌یکـه ممکـن اسـت از ضریـب هوشـی‬ ‫در گذشتهتلقیبراینبود کهعواملفردی‪،‬مثل‬ ‫عارف سپهری‬
‫بـالا وویژگ ‌یهـایذاتـیخاصـیهـمبرخـوردار نباشـد‪.‬‬ ‫انگیزهوویژگ ‌یهایذاتی‪،‬مثلهوشواستعداد‪،‬‬ ‫اصفهـان شـهری بـا ‪2.2‬‬
‫بچ ‌ههاییهمهستند کهبسیارباهو ‌شاند؛ولیچون‬ ‫نیـروی کار خـوب یـا کارآفریـن پدیـد مـ ‌یآورد‪.‬‬ ‫میلیـون نفـر جمعیـت‪ ،‬مشـکلات‬
‫درمحیطمناسبقرارنم ‌یگیرند‪ ،‬کارآفریننم ‌یشوند؛‬ ‫آیـا م ‌یتـوان گفـت کـه ا کوسیسـتم کارآفرینـی‬ ‫محی ‌طزیسـتی متعـددی دارد‪ :‬بـا‬
‫پسمحیطنقشبسیارمهمیدر کارآفرین کردنافراد‬ ‫ایـدۀ پیشـینیان را نقـد م ‌یکنـد و نقـش موانـع یـا‬ ‫بحـران خشـک شـدن زاینـد ‌هرود‬
‫دارد‪.‬اینموضوعمثلیادگیریزباناسـت‪.‬شـماباید‬ ‫محر ‌کهـای محیطـی را پررن ‌گتـر م ‌یدانـد؟‬ ‫مواجـهاسـت؛هوایـشآلـودهاسـتو‬
‫سه سال در ایران زبان انگلیسی بخوانید تا به سطحی‬ ‫ایدۀا کوسیستم کارآفرینی‪،‬مکملنظریاست کهبه‬ ‫بامشـکلترافیکدسـ ‌توپنجهنرم‬
‫برسـید کـهبـاتنهـاسـهمـاهزندگـی کـردندریک کشـور‬ ‫آناشـاره کردیدوم ‌یگویدبخشـیازرشـدوبالندگیهر‬ ‫میکند‪.‬ی ‌کچهارمازجمعیتجوانان‬
‫انگلیسـ ‌یزبانبـهآنم ‌یرسـید‪.‬ایـنامرتأثیرمحیـطرا‬ ‫کارآفریـنبـهویژگ ‌یهـایشـخصیتیوتوانمند ‌یهای‬ ‫تحصی ‌لکـرد ‌هاشهمبیکارند‪.‬دکتر‬
‫نشانم ‌یدهد‪.‬برایهمیناست کهلفظا کوسیستم‬ ‫فـردی او وابسـته اسـت؛ امـا بخـش بزرگـی از آن نیـز تابـع‬ ‫کوروشخسروی‪ ،‬کهبیشازدودهه‬
‫رابـرایایـنایدهبه کارم ‌یبرند‪.‬بنابراین‪،‬دانشـگا ‌هها‪،‬‬ ‫محیـط اسـت‪ .‬شـاید افـرادی را در اطـراف خودتـان‬ ‫درزمینـۀ کارآفرینـیوبهبـودفضـای‬
‫خانواد ‌ههاوالبتهشهرهابایدا کوسیستمخوبیبرای‬ ‫کهدر محیطخانوادگیخوبیرشد کرد ‌هاند؛‬ ‫مدیثادًل‌هپاـیددر‬ ‫کس ‌بوکارفعالیتکردهاست‪،‬امسال‬
‫شـغلآزادوهمـراهبـاخلاقیتـیداشـتهومـادر‬ ‫بـه نمایندگـی از مـردم اصفهـان بـه‬
‫پـرورش کارآفری ‌نهاباشـند‪.‬‬ ‫«خلا ‌قپـرور» بـوده و بچـه را کنجـکاو‪ ،‬پرسشـگر‪ ،‬نقـاد‬ ‫شـورایشـهرراهیافتـهاسـت‪.‬ایشـان‬
‫چـه نـوع کسـ ‌بوکارهایی در ایـن مجموعـه قـرار‬ ‫و‪ ...‬بـار آورده اسـت؛ در کنـار ایـن عوامـل‪ ،‬دسترسـی‬ ‫در گف ‌ت‌وگـویپیـشرواوازطرحـی‬
‫م ‌یگیـرد؟ کسـ ‌بوکارهای خاصـی هسـتند یـا‬ ‫بـه منابـع مالـی نیـز باعـث شـده اسـت فـرد‪ ،‬کارآفریـن‬ ‫سـخنم ‌یگویـد کـهنماینـدگاندورۀ‬
‫جدیـدشـورایشـهردرجلسـاتخـود‬
‫م ‌یشـود بـه همـه تعمیـم داد؟‬ ‫بهآنپرداخت ‌هاندودرصورتاجرایی‬
‫شـدنم ‌یتواندتغییراتملموسـیدر‬
‫اقتصادوحتیمحی ‌طزیستاصفهان‬
‫درپنجسالآیندهپدیدآوردوچ ‌هبسا‬
‫بهالگوییبرایسایرشهرهایایران‬
‫تبدیلشود‪«.‬اکوسیستمکارآفرینی»‬
‫طرحـیاسـت کـهبهشـرایطمناسـب‬
‫محیطیبرایکارآفرینیوخلقثروت‬
‫م ‌یپـردازدوزمینـۀرشـدافـرادخلاقرا‬
‫فراهـمم ‌یکند‪.‬رشـدخلاقیتنیـز به‬
‫توسعۀ کسـ ‌بوکارهایزیس ‌تسازگار‬
‫کمـک م ‌یکنـد‪ .‬شـاید ایـن طـرح‬
‫نخسـتین مصوبـۀ شـورای پنجـم‬

‫باشد‪.‬‬

‫‪49‬‬

‫‪..........................................................................‬‬
‫‪..........................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬
‫‪.............................................................................‬‬

‫در حـوزۀ محی ‌طزیسـت فرهن ‌گسـاز ‌یهایی‬ ‫وآبوسـنگم ‌یکاهـدوبـهسـمتیپیـشم ‌یرود‬ ‫شــــورای‬
‫انجـام م ‌یشـود‪ .‬بـه افـراد آ گاهـی م ‌یدهنـد کـه‬ ‫کـه ب ‌هجـای اسـتفاده از سـرمای ‌ههای طبیعـی از‬ ‫شهݠــــرداری‬
‫مصـرفآبرا کـم کننـد‪،‬هـواراآلـودهنکننـد‪،‬زبالـه‬ ‫سـرمای ‌ههای انسـانی و خلاقیـت افـراد ب ‌هعنـوان‬ ‫باا کوسیستم‬
‫نریزنـدو‪....‬منتهـادر عمـلایـنتکامـلآ گاهـی‪،‬‬ ‫ابـزار توسـعۀ اقتصـادی اسـتفاده شـود‪ .‬بـر ایـن‬ ‫کݡارآفــرینـی‬
‫سـهمناچیزیدر حفاظتاز محی ‌طزیسـتدارد؛‬ ‫اسـاس‪ ،‬مدیریـت شـهری اصفهـان بـرای توسـعۀ‬ ‫به شــــورای‬
‫زیـرا انگیز ‌ههـای فـردی در حفـظ محی ‌طزیسـت‬ ‫ا کوسیسـتم کارآفرینـی مبتنـی بـر اولوی ‌تهـای‬ ‫شهݠـــــر بدل‬
‫چنـدان تأثیرگـذار نیسـت؛ بلکـه سـاخت قـدرت‬ ‫محی ‌طزیسـتیاصفهانچه کاریم ‌یتواندانجام‬ ‫خواهـد شد‬
‫اسـت کـه تأثیرگـذار اسـت‪ .‬سـاخت قـدرت هـم‬
‫ب ‌هشدتمتأثراز اقتصاداست؛یعنیماتااقتصاد‬ ‫بدهـد؟‬ ‫تجربیات بشر در حفاظت از‬
‫زیس ‌تسـازگارتری نداشـته باشـیم‪ ،‬از بسـیاری از‬ ‫هـر وقـت صحبـت از صنعـت م ‌یشـود‪ ،‬منظـور‬ ‫محی ‌طزیست در گف ‌ت ‌وگو با‬
‫اینآ گاه ‌یبخش ‌یهانتیج ‌هاینم ‌یگیریم‪.‬خب‪،‬‬ ‫بهر ‌هبرداریازمنابعطبیعییافراوریآ ‌نهاست‪،‬مثل‬
‫بـاایـنتعاریفـی کـهشـمام ‌یفرماییدا کوسیسـتم‬ ‫فولادونفت‪.‬مادۀخامیاز منابعطبیعیاستخراجو‬ ‫دکتر کوروش خسروی‬
‫کارآفرینـی پتانسـیل ایـن را دارد کـه بـه سـمت‬ ‫واردصنعـتم ‌یشـودتـایـکمحصـولآمـادهراتولیـد‬
‫اقتصـاد زیس ‌تسـازگار بـرود‪ .‬مـن فکـر م ‌یکنـم‬ ‫کنند؛ بنابراین‪ ،‬تبعات جانبی (‪ )side effects‬زیادی بر‬ ‫نه‪،‬قطع ًابهصنعتخاصیبرنم ‌یگردد‪.‬بستگیدارد‬
‫مه ‌متریـن راه بـرای حفاظـت از محی ‌طزیسـت‪،‬‬ ‫محی ‌طزیستبرجایم ‌یگذارد‪.‬اینمسئلهتاحدی‬ ‫کـمثهااًلکاوصسفیهـساـتن قمطـچقـبدرگربـدراشـیگآرنیصونعصـنعـت متهیـطالاباسـشـتد‪..‬‬
‫تغییرروابطاقتصادیبهسـمتزیس ‌تسازگاری‬ ‫اجتنا ‌بناپذیـر اسـت و نم ‌یتوانیـم بگوییـم جلـواش‬ ‫خوا ‌هناخـواه شـرک ‌تها و کسـ ‌بوکارهای خلاقـی کـه‬
‫اسـت‪.‬بـاآموزشم ‌یتوانیمافـرادیراتربیت کنیم‬ ‫رماـمواد‌یاگویلرییــهما‪.‬نصامًلف‌یکخرونامهـ ‌یمکبنگدو؛یـولمیکاکرآافرآرفیـرینبنـبهیوشرـوتردبهی‬ ‫بـه ایـن دو صنعـت مربو ‌طانـد‪ ،‬بهتـر و راح ‌تتـر رشـد‬
‫کـه بـه موضوعـات محی ‌طزیسـتی توجـه کننـد؛‬ ‫اینفکرم ‌یکند کهچهایدۀنو‪،‬خدمتنووتکنولوژی‬ ‫م ‌یکننـد‪.‬ا گـردانشـگا ‌ههایمـادر یـکرشـتۀخـاص‪،‬‬
‫امـا هرچقـدر هـم کـه انگیز ‌ههـای افـراد را تقویـت‬ ‫نویـیرابـهخدمـتبگیردتاثـروتخلق کند‪.‬ب ‌نمایۀ‬ ‫ورزیدهوزبدهبودند‪-‬البتهمتأسفانهای ‌نطورنیست‪-‬‬
‫کنیـم و آ گاهـی بدهیـم‪ ،‬تـا زمانـی کـه اقتصـاد مـا‬ ‫صنعـت‪ ،‬تبدیـل مـواد خـام اولیـه بـه محصـول اسـت؛‬ ‫م ‌یتوانستندبهرشدچشمگیرآنصنعتخاصبسیار‬
‫زیس ‌تسـازگار نباشـد و سـاخت قـدرت برایـش‬ ‫ولـی ب ‌نمایـۀ کارآفرینـی خلـق ثـروت از اید ‌ههـا و افـکار‬
‫صـرف نکنـد کـه از محی ‌طزیسـت حفاظـت کنـد‪،‬‬ ‫نـواسـت‪.‬ارز ‌شافـزودهدر یک کالایتولیدی‪،‬تفاوت‬ ‫کمـک کنند‪.‬‬
‫ایـن کار را نم ‌یکنـد‪ .‬کمااینکـه مـا ایـن را در دنیـا‬ ‫میـانقیمتمـواداولیهوقیمتتما ‌مشـدۀمحصول‬ ‫در اصفهـان بـا مشـکل آب و آلودگـی هـوا‬
‫هـم م ‌یبینیـم‪ .‬کشـورهایی کـه فرهن ‌گسـازی‬ ‫اسـت‪ .‬ارز ‌شافـزوده در صنعـت از فـراوری انجا ‌مشـده‬ ‫روب ‌هروییـم؛ همچنیـن اصنافـی در داخـل شـهر‬
‫محی ‌طزیسـتی در آ ‌نهـا ب ‌هخوبـی انجـام شـده‬ ‫رویمـواداولیـهنشـئتم ‌یگیردودر کارآفرینـیاز ایدۀ‬ ‫یـا در چه ‌لپنجـاه کیلومتـری اصفهـان در حـال‬
‫‪-‬مثـل آمریـکا‪ -‬همچنـان بزر ‌گتریـن آلاینـدۀ‬ ‫نـو‪ .‬مثـال سـاد ‌هاش همیـن گوشـی موبایـل اسـت‪.‬‬ ‫فعالی ‌تاند کههوایشهرراآلودهم ‌یکنند‪.‬جایی‬
‫محی ‌طزیستیهستندودولتشاندر برابرپیمان‬ ‫بیشـترینمـواداولیـۀ(‪)material‬مصر ‌فشـدهدر یـک‬ ‫گفتهبودید کها کوسیسـتم کارآفرینیبهحفاظت‬
‫کیوتـو م ‌یایسـتد؛ بـه ایـن علـت کـه اقتصادشـان‬ ‫گوشـی موبایـل ممکـن اسـت‪ 50‬دلار باشـد؛ امـا شـما‬ ‫از محی ‌طزیسـت کمـک م ‌یکنـد؛ بـه ایـن صـورت‬
‫بـرپایـهآلایند ‌ههـاپیـشمـ ‌یرود‪.‬خـب‪،‬مـاچقـدر‬ ‫آن را‪ 700-600‬دلار م ‌یخریـد‪ .‬ایـن اختالف قیمـت از‬ ‫کـهخرج«سـرمایۀطبیعـی»را‌کاهشم ‌یدهـدواز‬
‫م ‌یتوانیماید ‌هایمثلایدۀا کوسیستم کارآفرینی‬ ‫کجاسـت؟ از ایـده‪ ،‬طراحـی و نر ‌مافزارهـای داخلـش‪.‬‬ ‫بـار شـدناقتصـادتولیـدیبـردوشمنابـعخـا ک‬
‫رابهاقتصاد کلانربطبدهیم کهبتواندبراقتصاد‬ ‫وقتـیخلـقثـروتاز فکرواید ‌ههاینوباشـد‪،‬تأثیرات‬
‫کشـور مـاودرواقـعبـرهمـانسـاختقـدرتتأثیر‬ ‫مخرببرمحی ‌طزیستنیزدرمقایسهباصنایعفولاد‪،‬‬
‫بمحـ‌ی بدانثگـیـذخادرتوبـدقر؟ییبـ ًرااهشـمر‌هوچعیـکزارزادیقـتد‪.‬صـااودل ًناشهـئمات‌نمطـ‌یوگریـرکـد‪،‬ه‬ ‫نفتوپتروشیمی‪ ،‬کهارز ‌شافزود ‌هاشحاصلفراوری‬
‫چهسیاسـ ‌تهایمحی ‌طزیسـتی‪،‬چهسیاسـ ‌تهای‬ ‫مـواد خـام اسـت‪ ،‬کمتـر م ‌یشـود‪ .‬بنابرایـن ب ‌نمایـه‬
‫نظامـی‪ ،‬چـه سیاسـ ‌تهای داخلـی یـا خارجـی‪ ،‬چـه‬ ‫و سـاختار صنعـت و کارآفرینـی فـرق م ‌یکنـد‪ .‬بـرای‬
‫روابطمردمبامحی ‌طزیست‪.‬درتماماینمواداقتصاد‬ ‫همیـناسـت کـهدر ادبیـات کارآفرینـی گفتهم ‌یشـود‬
‫تأثیـربسـزاییدارد‪.‬تـازمانـیهـم کـهمـردمخیالشـان‬ ‫ا کوسیسـت ‌مهای کارآفرینـی ازلحـاظ محی ‌طزیسـتی‬
‫بابـتتأمیـنآیند ‌هشـانوتأمیـنمعیشتشـانراحـت‬ ‫شـهرهایبهتریم ‌یسـازندوآسـی ‌بهای کمتریبه‬
‫نشـود‪،‬اقتصـادهمچنـانحـرفاولرام ‌یزنـد‪.‬ایـنبد‬ ‫محیطواردم ‌یکنند‪.‬در چنینشـهریممکناسـت‬
‫است‪،‬ولیواقعیتدارد‪.‬ببینیدوقتیدرآمریکااحزابی‬ ‫چندمیلیوننفرمشغولبه کار باشند؛اماآبزیادی‬
‫بـهقـدرتم ‌یرسـند کـهبهصنایـعنظامـینزدی ‌کاند‪،‬‬ ‫مصرفنکنند‪.‬صنعتشانموادخامزیادیاستخراج‬
‫سیاس ‌تهایآمریکاهمبهسمتجن ‌گافزارفروختن‬ ‫نکنـد و هیـچ آلودگـی هـم بـه وجـود نیـاورد‪ .‬در ایـن‬
‫ودامـنزدنبـهتن ‌شهـایمنطقـ ‌هایپیـشمـ ‌یرود‪.‬‬ ‫شـهرهااپلیکیشـنونر ‌مافزار تولیدم ‌یکنند‪،‬خدمات‬
‫وقتـیاحزابـیبـهقـدرتم ‌یرسـند کهبـهصنایعنفتی‬ ‫م ‌یفروشند‪ ،‬گردشگریرونقداردو‪...‬؛اماشهرهای‬
‫نزدی ‌کانـد‪،‬نوسـاناتشـدیددرقیمـتنفـت‪،‬حتـیتا‬ ‫صنعتـی‪ ،‬هـوای خوبـی ندارنـد و بـه خـا ک و آب هـم‬
‫‪ 140‬دلارایجادم ‌یشـود‪.‬حتیامسـالبرایاولینباربا‬ ‫آسـیب م ‌یزننـد‪ .‬در کریـدور علـم و فنـاوری از دو ادارۀ‬
‫اینپدیدهدر آمریکامواجهشدیم که کس ‌بوکارهایی‬ ‫محی ‌طزیسـتوراهوشهرسـازینماینـدهداریـم‪.‬راهو‬
‫کهمبتنیبرفناوریهستند‪،‬مثل گوگلوفی ‌سبوک‪،‬‬ ‫شهرسازیدراینطرححضورداردتازیرساخ ‌تهای‬
‫دربرابردونالدترامپم ‌یایستند؛ کمپینبرگزارم ‌یکنند‬ ‫ایجادشـدهدر شـهر‪،‬اسـتانداردهاییکا کوسیسـتم‬
‫و از کاندیـدای رقیبـش حمایـت م ‌یکننـد و الآن هـم‬ ‫کارآفرینـیراداشـتهباشـد‪.‬محی ‌طزیسـتهـمدر ایـن‬
‫مشـکلجدیبااودارند‪.‬اسـتنباطمناز سـؤالشـما‬ ‫طـرحقـرار گرفتـهتـاصنایـعآلاینـدهراازشـهردور کنـد؛‬
‫ایناست کهوقتیا کوسیستم کارآفرینیتوسعهیافت‪،‬‬ ‫بـاایـنهـدف کهشـهرجذابشـودوطبقۀخالقرااز‬
‫سراسر کشورجذب کند‪.‬طبقۀخلاقونخبهدرشهر‬
‫آیـاسـاختجدیـدیازقـدرتشـکلم ‌یگیـرد؟‬
‫آلـودهزندگـینم ‌یکند‪.‬‬

‫‪ 50‬شمار ٔههجدهـم | مهݠـرمــاه‪1396‬‬

‫‪....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬
‫‪.....................................................................................................‬‬

‫بـوده اسـت؛ امـا حـالا داریـم دربـارۀ موضـوع دیگـری‬ ‫ا کوسیسـتم کارآفرینـی دخالـت کنـد؟ یعنـی قـرار‬ ‫بله‪.‬موانعچیسـتوچهچشـ ‌ماندازیم ‌یشود‬
‫صحبتم ‌یکنیموم ‌یگوییمشهراصفهانمنابعمالی‬ ‫اسـت براسـاس اولوی ‌تهـای شـهر اصفهـان‬ ‫ترسیم کرد؟‬
‫خطرپذیـرنـدارد؛پـسمحیـطخوبـیبـرای کارآفرینـی‬ ‫تمهیداتـی بیندیشـد کـه کسـ ‌بوکارها بـه‬ ‫در‬ ‫صنعتـی‬ ‫مثا ًل‬ ‫اسـت؛‬ ‫طولانـی‬ ‫خـب‪ ،‬راه خیلـی‬
‫نیست‪.‬‬ ‫جنـوبغربـیاصفهـانداریـمبـهنـامفـولادمبارکـه کـه‬
‫یعنیشورایشهرنهادهایجدیدیم ‌یسازد؟‬ ‫سم ‌توسـوی خاصـی حرکـت کننـد؟‬ ‫فروشـشدر سـال گذشـته‪ 7800‬میلیـاردتومـانبـود‪.‬‬
‫بله‪،‬شورایشهرباچندمنبعمالیخطرپذیردر کشور‪،‬‬ ‫در طـولایـنهیجـدهسـال کـهشـورایشـهرمشـغول‬ ‫عددقاب ‌لتوجهیاست‪.‬درشمالاصفهانپالایشگاه‬
‫کـهاز اتفـاقچندتایشـانمدیـراناصفهانـیهسـتند‪،‬‬ ‫بـه کار اسـت‪ ،‬مـدام ایـن اصطالح را م ‌یشـنویم کـه‬ ‫هسـت بـا نزدیـک بـه‪ 30‬هـزار میلیـارد تومـان فـروش‪.‬‬
‫مذا کـرهم ‌یکنـدوم ‌یگویـدمـادر شـهراصفهـان‪،‬دوتـا‬ ‫اعیـمان ًلشـشـووررااییششــههررداارسـیبـتونـدههاشســوراتویفقـشـهطربـدرارکاری؛هاامـای‬ ‫فعالیـتایـنصنایعهـمتأثیراتمحی ‌طزیسـتیوهم‬
‫سـهباردرسـالباهمکاری کارآفرینان‪،‬ایده‪-‬شـوبرگزار‬ ‫شهردارینظارت کردهاست‪.‬ا گرا کوسیستم کارآفرینی‬ ‫تأثیـرات سیاسـی دارد‪ .‬حـالا مـا م ‌یخواهیـم در شـهر‬
‫م ‌یکنیـم‪ .‬قبـل از آن هـم طر ‌حهـا را ممیـزی م ‌یکنیـم‬ ‫را اجرایـ ‌ی کنیـم‪ ،‬شـورای شـهرداری بـه شـورای شـهر‬ ‫تأثیربگذاریمو کسـ ‌بوکارهاییراهبیندازیم کهبتواند‬
‫کـهوقتتـانتلـفنشـود‪.‬سـهروز بـهاصفهـانبیاییـدو‬ ‫تبدیلم ‌یشود؛چوندراینحالتشورابایدبهشئون‬ ‫جایگزیـنصنعـتفـولادشـود؛یعنـیا گـرروزی گفتنـد‬
‫فرص ‌تهـای سـرمای ‌هگذاری را بررسـی کنیـد‪ .‬شـورای‬ ‫دیگـریمثلبهبـودفضای کسـ ‌بوکار‪،‬تأمیـن«منابع‬ ‫فـولادبایـدازاصفهـانبهجاییبرود کهدسترسـ ‌یاش‬
‫شهرباایرانیانخارجاز کشور کهسرمای ‌هگذارخطرپذیر‬ ‫مالـی خطرپذیـر» (‪ )venture capital‬و دسترسـی بـه‬ ‫یباهاآصل‌بًاهماثیلآزکادشزیواردهبااشیـپدیوشدروفرتوهببرهایشهننمتیشـجهرهنببراسشیـدم‬
‫هسـتندمذا کرهم ‌یکند‪.‬دراینصورتاسـت کهشـورا‬ ‫بازارهایجهانیواردشودوبدینترتیب‪،‬شورایشهر‬
‫اننقتخاشبـاشـهت‪،‬رآقیایپانیـدایمکـه‌یکبنعدض‪.‬ـ ًادرچنـسـدخدنورارنه ‌یدرهاشـیوررابوزوهدانـید‬ ‫شـهرداریتاحدودیبهشـورایشـهرارتقام ‌ییابد‪.‬ما‬ ‫کهبهنفعماناستفولادمانرابخریموصنعتفولاد‬
‫م ‌یگوییمکارآفرینیبامنابعمالیخطرناپذیرغیرممکن‬ ‫راازایرانخارج کنیم‪،‬دیگرباایننگرانیمواجهنشویم‬
‫امما‌یگخفوتدنشدـاشنوروااقعی ًاشچههر‪،‬کنربدانیدد کشهوراشـویراشیهرشـداهرریدابراشیبد؛ه‬ ‫اسـت؛یعنـینم ‌یتـواناز کارآفریـنخواسـت کـهبـرای‬ ‫کهاقتصادشهرچگونه کار کند‪.‬خودتانآماروارقامرابا‬
‫کارخـودوامبگیـرد‪ .‬کارآفرینایـد ‌هاینـودارد‪.‬اینایدۀ‬ ‫هممقایسـه کنید؛فروششـرک ‌تهایدان ‌شبنیاندر‬
‫شـورای شـهر تبدیل شود؟‬ ‫نـو ممکـن اسـت بـه ثمـر برسـد‪ ،‬ممکـن اسـت نرسـد و‬ ‫شهرکعلمیتحقیقاتیاصفهانبراسـاساظهارنامۀ‬
‫منبـعجدیـددرآمـدهمبرایشـهرم ‌یتواندایجاد‬ ‫بانکدر هرصورتسودخودشرااز کارآفرینمطالبه‬ ‫مالیات ‌یشـان ‪ 700‬میلیـارد تومـان اسـت‪ ،‬یعنـی هنـوز‬
‫کنـد؛ چـون یکـی از مشـکلاتی کـه در شـهر وجـود‬ ‫م ‌یکنـد‪.‬ادبیـاتبانـکبـاادبیـات کارآفرینـیزمیـنتـا‬ ‫اتکتمدقرفمر‌ایفتیـکقربانو ًاالزنایمتددب‪.‬بـصزت‌ارکرگاقدیـریهفی اآببنًماستفشیـبونلعهتاا‪.‬ردادردنمرتکابقدمیاا‪.‬ربکخمنری‌هل‪.‬زشماالبهقبانرمیتسحهکـسـایریحهم نا‌طیندیزایو‌همگ ًدسـارسن‪0‬ذتا‪0‬وریت‪0‬ی‪ .‬ن‪6‬دیبنحـددفاخوررلدنوکدا ًد‪.‬رشتا‬
‫دارد ترا کـم فروشـی و تأمیـن نشـدن منابـع مالـی‬ ‫آسمانفرقم ‌یکند‪ .‬کارآفرینبهمنابعمالیخطرپذیر‬
‫اسـت‪.‬‬ ‫نیـازدارد کـهشـریکسـودوضـرراوباشـد‪.‬بـرایهمین‬
‫قـرار بـوددر اردیبهشـتامسـال‪16/5،‬درصـدبودجـه‬ ‫در کشـوریمثـلآمریـکاومنطق ‌هایمثل«سـیلیکون‬
‫محقق بشود؛ اما‪ 7‬درصد آن محقق شده است؛ یعنی‬ ‫ولـی» (‪ 8000 ،)silicon valley‬سـرمای ‌هگذار خطرپذیـر‬
‫نهـصوـا وفتبراوفدیـجـۀک!مفـصرـووبش‪.‬زتنـادزگـهیچـمـهربدومد!جتـق‌هاریبـی ًا!‬ ‫کمتـر از‬ ‫وجوددارد‪ .‬کارآفریننبایدوامبگیرد‪.‬وامبرای کارآفرین‬ ‫‪ 50‬درصـد از فـروش‪ 700‬میلیـارد تومانـی شـرک ‌تهای‬
‫فـروش‬ ‫مهلکاست‪.‬سرمای ‌هگذاربایدامکاناتسرمای ‌هگذاری‬ ‫شـهرکعلمیوتحقیقاتـیدراصفهانباقـیم ‌یماند؛‬
‫‪ 40‬درصـد بودجـۀ شـهرداری از درآمدهـای مرتبـط بـا‬ ‫رراابدرارردس؛ایمـکانتقدر‪.‬یابـ ًصافمهناابـنعظمرالفـییتخا کطورپسیذیـسرتنـمداکرادر؛آفبری‌هنجـیز‬ ‫ولیشـایدتنها‪ 10‬درصداز‪ 7800‬میلیاردتومانفروش‬
‫سـاختمان‪،‬ترا کموجریمۀپارکینگمحققم ‌یشود‪.‬‬ ‫چنـدنفـر کـهب ‌هصـورتپرا کنـدهدر حـالفعالی ‌تانـدو‬ ‫فـولاد مبارکـه در شـهر بمانـد‪ .‬بقیـ ‌هاش بـرای خریـد‬
‫ای ‌نهـا درآمدهـای ناپای ‌دارنـد‪ .‬درآمدهایـی هسـتند‬ ‫ممکناستب ‌هطوراتفاقیرویطرحیسرمای ‌هگذاری‬ ‫گاز‪ ،‬سـن ‌گآهن‪ ،‬سـود سـها ‌مداران و‪ ...‬از شـهر خـارج‬
‫کـدرآهمشـدههـراراینپاباـیـوددارمو ‌یککانـمادًل‪ .‬دسـرالصموراتز ‌یجکـنـه شسـهمرشـمار‌کیتواتنـبـاد‬ ‫کنند‪.‬حالا اینموضوعدر دستور کار شورایشهرقرار‬ ‫م ‌یشودودر کل کشورپخشم ‌یشود‪.‬شرک ‌تهایی از‬
‫م ‌یگیـرد‪.‬شـوراجایـگاهخـودشرابـالا بـردهوب ‌هجـای‬ ‫قبیلشرک ‌تهایدان ‌شبنیانایننویدرام ‌یدهند که‬
‫کارآفرینـانداشـتهباشـد‪.‬مـنیـکمثـالمحق ‌قشـده‬ ‫ای ‌نکـه فقـط بـه شـهرداری نـگاه کنـد‪ ،‬بـه شـهر نـگاه‬ ‫نوعـیازجریـاناقتصـادیدراصفهانبـهوجودم ‌یآید‬
‫م ‌یزنم‪.‬شهرداریسازمانیبهنامسازمانمشارک ‌تها‬ ‫م ‌یکند‪.‬دراینحالتممکناسـتشـورامعاونمالی‬ ‫کهدرچندسالآیندهم ‌یتوانددربرابرفولادمبارکهقد‬
‫دارد‪ .‬جنـس مشـارکت هـم بـه ایـن شـکل اسـت کـه‬ ‫اقتصـادی شـهرداری را موظـف کنـد کـه بـا همـکاری‬ ‫علم کندوبگویدفولادراازاصفهانببرید‪،‬منم ‌یتوانم‬
‫شـهرداری زمیـن و پروانـۀ سـاخت را تأمیـن م ‌یکنـد و‬ ‫اتـاقبازرگانـی‪،‬بخـشخصوصیوچندسـازماندیگر‪،‬‬ ‫معیشـت شـهر را بچرخانم‪ .‬این خوب اسـت‪ ،‬اما هنوز‬
‫طـرفمقابـل کار وهزینـۀسـاخترا‪.‬عمـدۀقراردادهـا‬ ‫یـک صنـدوق خطرپذیـر ایجـاد کنـد‪ .‬شـورا هـم اجـازه‬ ‫زوداست‪.‬ا گربتوانیمدرشورایشهربحثا کوسیستم‬
‫بـهایـنصورتاسـت‪.‬م ‌یدانید کها کثرپم ‌پبنزی ‌نها‬ ‫م ‌یدهـد کـهمبالغمشـخصیازمنابعمالیشـهرداری‬ ‫کارآفرینـیراعملـی کنیـم‪،‬پنـجسـالیـادهسـالدیگـر‬
‫بـه دلیـل پرا کنـدن بخـار بنزیـن در هـوا‪ ،‬آلاینـدۀ‬ ‫سـرمای ‌هگذاری شـود‪ .‬اینجاسـت کـه شـورا فقـط بـرای‬ ‫م ‌یتوانیمبگوییماقتصادشهردیگربرپایۀصنایعفولاد‬
‫محی ‌طزیستهستند‪.‬یکیاز کارآفرینانبهشهرداری‬ ‫شهرداریتصمیمنم ‌یگیرد‪.‬شوراممکناستبااتاق‬ ‫وسـنگنم ‌یچرخد؛بلکهاقتصادشـهرمتکیبهایدۀ‬
‫پگفمـ ‌پتبندرزینحایشـمی ‌یۀسخایزابماک ‌هناهـولاًابـبهخماـرانزتبمنیزینبنادزهیـشدخ‪.‬امرجن‬ ‫بازرگانیواردمذا کرهشودو کمکآنرابرایانجام کارها‬ ‫افرادخلاق‪،‬سـواددانشـگاهیوتکنولوژ ‌یهاییاسـت‬
‫مطالبه کند‪.‬اینجاسـت کهشـورایشـهرداریتبدیل‬ ‫کـه در دانشـگا ‌ههای اسـتان و کشـور تولیـد شـده یـا از‬
‫نشـود؛ ثانیـا مـردم بـرای بنزیـن زدن ناچـار نشـوند در‬ ‫بقیۀ کشـورهاآمدهاسـت‪.‬ایناقتصادجدیدم ‌یتواند‬
‫سـطحشهربچرخند‪ .‬کارآفرینمیزان کمشـدندودو‬ ‫م ‌یشـودبهشـورایشـهر‪.‬‬ ‫سـاختار قدرتراهمتغییردهد‪.‬الآنشـهرکعلمی‪-‬‬
‫آلودگیراهممحاسبه کردهبود‪.‬قرارشدبعدازدهسال‪،‬‬ ‫شـهرداری بـازوی اجرایـی شـورا بـوده اسـت‪.‬‬ ‫تحقیقاتیبا‪6000‬نفرنم ‌یتواندبرانتخاباتمجلسیا‬
‫پم ‌پبنزی ‌نهـابـهشـهرداریتعلـق گیـردتـاشـهرداری‬ ‫فرمایششماایناست کها کوسیستم کارآفرینی‬ ‫شورایشهرتأثیرگذار باشد؛ولیممکناستدر چند‬
‫وا گذارشـان کنـد‪،‬اجـارهبدهـدیـا‪....‬چنینمشـارکتی‬ ‫دایـرۀ فعالیـت شـورا را بزر ‌گتـر م ‌یکنـد‪ .‬چگونـه‬ ‫سالآیندهاینشرک ‌تهاتأثیرگذارباشندودرانتخابات‬
‫همآثارمثبتمحی ‌طزیسـتیداردهمبرایشـهرداری‬ ‫شـوراابتکار عملیفراتراز بازویاجرای ‌یاشپیدا‬ ‫اتـاق بازرگانـی‪ ،‬شـورای شـهر‪ ،‬مجلـس و حتـی ریاسـت‬
‫درآمدایجادم ‌یکند؛دراینصورتاستانداردشهربالا‬ ‫بیجامورهنودرکیهنقطبیشعاتی ًافاسکانخنتداروقطدبرقتۀمختوودسطشرایرشابکهلودجاودده‬
‫مـ ‌یرودوشـهرداریهـمترا کـمفروشـینم ‌یکنـد‪.‬‬ ‫می‌کنـد؟‬
‫همـان کاهـش هزین ‌ههـای محی ‌طزیسـت در‬ ‫مصوبـات یـک سـال گذشـتۀ شـورای شـهر شـامل‬ ‫است‪.‬‬
‫بلندمـدتخیلـیاز هزین ‌ههـارا کـمم ‌یکنـد؛چون‬ ‫مواردیاز اینقبیلبوده کهچهتصمیمیبرایفلان‬
‫نامسـاعدبودنمحی ‌طزیسـتهزین ‌هایراب ‌هطور‬ ‫سـازمانشـهرداریبگیریـم؟ کجـاچـهعوارضـییـاچـه‬ ‫شـورایشـهرنهـادحا کمیتیاسـت‪.‬آیـاایننهاد‬
‫ترا کمـیبگیریـم؟تمامیمباحثمربوطبهشـهرداری‬ ‫قـرار اسـت در اولوی ‌تبنـدی کسـ ‌بوکارهای‬


Click to View FlipBook Version
Previous Book
GROCERY JAIPUR PRICE LIST MAY EDITION 2
Next Book
Jemputan IFTAR SENADI